Wikipedia sqwiki https://sq.wikipedia.org/wiki/Faqja_kryesore MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Speciale Diskutim Përdoruesi Përdoruesi diskutim Wikipedia Wikipedia diskutim Skeda Skeda diskutim MediaWiki MediaWiki diskutim Stampa Stampa diskutim Ndihmë Ndihmë diskutim Kategoria Kategoria diskutim Portal Portal diskutim TimedText TimedText talk Moduli Moduli diskutim Event Event talk 0 1683 2986598 2974155 2026-06-01T22:49:37Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986598 wikitext text/x-wiki {{Probleme të shumta|{{One source}}{{pa fusnota}}{{Pp}}}}[[Skeda:Pyrhhus - Ny Carlsberg Glyptotek, Copenhagen, Den.JPG|thumb|260px|Pirro i Epirit Glypoteka e Ny Carlsberg.]] [[Skeda:Pirro Roma 280aC.jpg|right|thumb|240px|Lufta e pirros në [[Itali]] - [[280 p.l.k]] - [[275 p.l.k]]]] '''Pirro i Epirit''' ([[319 p.e.s.|319]]-[[272 p.e.s.]], [[Gjuha greke|greqisht]]: ''Πύρρος της Ηπείρου'') ishte një gjeneral grek<ref>{{Cite web|last=admin_c|date=2022-01-24|title=Astrit Lulushi: Pirro i Epirit|url=https://alb-spirit.com/2022/01/24/astrit-lulushi-pirro-epirit/|access-date=2026-04-23|website=Albspirit|language=en-US}}</ref> dhe mbret i [[Epiri]]t dhe i [[Molosët|Molosise]]. Ndimues dhe aleat i popujve italian qe ishin në luftë me Romën. U bë i famshëm kur në vitin [[280 p.e.s.]] kaloi [[ngushtica e Otrantos|ngushticën e Otrantos]] me 20 000 këmbësorë, 3000 kalorës dhe rreth 200 elefantë, për të luftuar kundër Romës, e cila rrezikonte qytetin e Tarantos. Në krye të ushtrive të përbëra nga [[Molosët]], [[Thesprotët]] dhe [[Kaonët]], Pirro arriti fitore të dhimbshme kundër ushtrive romake. Në kulturën perëndimore sot shprehja "[[Fitorja e Pirros]]" nënkupton një fitore me sakrifica të mëdha. == Historia == Në vitin 307, në moshën 12-vjeçare, Pirroja u kthye në Epir me ndihmën e Glaukut dhe u bë mbret. Por më 302, kur ndodhej përsëri te taulantët, kundërshtarët e tij ngritën krye dhe shpallën si mbret Neoptolemin e II, birin e Aleksandër Molosit. Pasi nuk mund të kthehej më në Epir ai hyri në shërbim të Diadokëve më në zë të kohës, Dhimitër Poliorketit të Maqedonisë, Ptolemeut të i I të Egjyptit si dhe mbretit Agathokli të Sirakuzës, ku u njoh me jetën shoqërore, administrative dhe ushtarake të këtyre shteteve helenistike dhe u kalit në një tok betejash. Në vitin 296, me, ndihmën e mbretit Ptoleme të Egjyptit si dhe mbretit Agathokli të Sirakuzës u kthye përsëri në Epir. Për një kohë e ndau pushtetin me Neoptolemin, pastaj e vrau atë dhe u bë sundimtar i vetëm i Epirit. Pas kësaj ai i dha fund edhe autonomive që kishin fiset në simahinë e mëparëshme. Pirrua erdhi në fuqi edhe sundoi në një kohë kur fqinjtë e Epirit, Mqedonia dhe Greqia, ndodheshin në një kaos të plotë politik dhe ishin dobësuar nga luftat e gjata e shkatërrimtare që bënin midis tyre pasardhësit e Aleksandrit të Maqedonisë, Diadokët. Në këto lufta u përzie edhe Pirrua dhe u bë një nga pretendentët për fronin maqedon. Në fillim ai ndërhyri në luftën që bënin midis tyre dy djemtë e Kasandrit, pas vdekjes së të jatit. Nga kjo luftë ai i shkëputi Maqedonisë tokat që i përkisnin Epirit: Paravinë, Tymfenë, Amfilokinë, Akarnaninë dhe qytetin Ambraki, të cilin i bëri kryeqytet të mbretërisë së vet. Por mbret i Maqedonisë u shpall Dhimitër Poliorketi. Pak më vonë Pirrua u lidh me sunduesin e Thrakisë dhe Jonisë, Lisimakun, dhe e dëbuan Dhimitrin nga Maqedonia kurse tokat dhe ushtrinë e tij i ndanë midis tyre. Tani kufijtë e shtetit të Pirros u shtrinë në lindje deri në lumin Aksios (Vardar), në veri përtej Apollonisë kurse në jug deri në Peloponez. Por Pirrua nuk mundi t'i mbante gjatë tokat e pushtuara. Lisimaku e dëboi nga një pjesë e mirë e krahinave maqedone e greke dhe u bë vetë zot i tyre. Rasti e bëri Pirron t'i drejtonte sytë pas kësaj nga Italia. Tarenti dhe qytete të tjera greke të Italisë së jugut, të kërcënuara nga Roma, e ftuan këtë për ndihmë. Pirrua u kap pas kësaj ftese dhe filloi të ëndërronte për krijimin e një monarkie të madhe në perëndim sikurse ajo e Aleksandrit të Maqedonisë në lindje. Në pranverën e vitit 280 Pirrua zbarkoi në Itali me një ushtri të madhe të stërvitur dhe të armatosur mirë. Kjo ishte më tepër një ushtri mercenare që Pirrua e kishte mbledhur jo vetëm në Epir por edhe në krahina të tjera të Greqisë. Ajo përbëhej prej 20.000 këmbësorësh të armatosur rëndë, 300 kalorësish, 2000 shigjetarësh, 5000 hobetaisësh dhe 20 elefantësh, përdorimin në luftë të të cilëve Pirrua e kishte parë në lindje. Shpenzimet e luftës i kishte marrë përsipër Tarenti, i cili ishte i detyruar t'i jepte edhe ushtri ndihmëse. Ndeshja e parë e Piros me romakët u bë në qytetin Heraklea. Përleshja qe shumë e ashpër. Fatin e luftës e vendosën elefantët dhe kalorësia e Pirros. Nga kjo disfatë romakët humbën Lukaninë. Në anën e Pirros kaluan brutët, lukanët, samnitët dhe pothuajse gjithë qytetet greke të Italisë së jugut. Një vit më vonë Pirrua ndërmori një sulm të ri kundër romakëve, të cilët kishin grumbulluar këtë radhë një ushtri të madhe që arrinte deri në 70.000 vetë. Në betejën që u zhvillua afër qytetit Auskulum romakët pësuan përsëri disfatë, por edhe Pirros fitorja i kushtoi shumë. Humbjet e tij qenë kaq të mëdha sa që kur e uruan thuhet se u përgjegj: "Edhe një fitore si kjo dhe unë nuk do të kem me se të kthehem në Epir". Prej kësaj rrjedh edhe shprehja "fitore si ajo e Pirros" e cila përdoret sa herë që duan të tregojnë për një fitore me humbje të rënda. Pas këtyre dy betejave gjendja e Pirros në Itali u keqësua. Forcat e tij ishin dhjetuar kurse Tarenti dhe qytetet e tjera aleate kishin filluar të lëkundeshin dhe të ishin të pakënaqura. Roma përkundrazi kishte akoma rezerva të mëdha në njerëz dhe një mbështetje të shëndoshë në aleatët latinë. Për Pirron u bë e qartë se lufta kundër Romës kërkonte kohë dhe sakrifica të reja. Ndërkaq në Sicili kishin hyrë kartagjenasit dhe Sirakuza e kërcënuar i u drejtua për ndihmë Pirros. Në këto rrethana Pirrua vendosi të bënte paqe me Romën dhe t'i drejtonte forcat kundër Kartagjenës me shpresë se këtu do të arrinte fitore më të lehta. Kushtet e paqes ishin me sa duket të favorëshme për Romën, megjithatë senati nuk i pranoi, sepse kartagjenasit, të interesuar që ta mbanin Pirron në Itali dhe të mos e linin të hidhej në Siqeli, i propozuan Romës aleancë dhe ndihme ushtarake. Duke u mbeshtetur në këtë aleancë Roma vendosi ta vazhdonte luftën. Pa përfunduar paqën me Romën Pirrua u largua në vitin 278 nga Italia dhe u drejtua me ushtritë e veta në ndihmë të Sirakuzës duke lënë në Itali vetëm dy garnizone të vogla. Në Sicili Pirrua korri në fillim disa suksese. Ai i theu dhe i ndoqi kartagjenasit pothuajse nga gjithë Sicilia. Vetëm qyteti Lilibea në skajin jugperëndimor të ishullit mbeti në duart e kartagjenasve. Pirrua u nderua nga banorët e Sicilisë me titullin "prijs e mbret". Monedhat e prera në Sicili mbanin tani emrin e mbretit epirot. Pas këtyre fitoreve Pirrua filloi përgatitet për t'u hedhur në Afrikë. Por këtë plan nuk mundi ta realizonte sepse në marrëdhëniet e tij me qytetet filluan të lindin mosmarrëveshje të mëdha. Pirrua po i ngarkonte me taksa të rënda dhe sillej me to keq duke ndërhyrë në mënyrë brutale në punët e brendëshme dhe duke mos respektuar traditat demokratike të tyre. Kjo i bëri disa nga qytetet të ngriheshin kundër tij kurse disa të tjera të hidheshin në anën e Kartagjenës. Kartagjenasit nuk vonuan to shfytëzonin rastin. Në Sicili doli përseri një ushtri e tyre, a cila në pakë kohë asgjësoi të gjitha fitoret e arritura nga Pirrua; në duart e tij mbeti Sirakuza. Në këtë mënyrë planet e Pirros në Sicili dështuan. Por edhe në Itali gjendja nuk ishte më e mirë. Romakët ishin hedhur në sulm dhe pasi kishin kapur disa qytete ish-aleate të Pirros po vepronin me sukses kundër samnitëve dhe lukanëve. Kjo i detyroi grekët dhe italikët që ishin akoma të lidhur me Pirron t'i drejtoheshin këtij prap për ndihmë. Pirrua vendosi të linte Sicilinë ku kishte humbur çdo shpresë dhe të kthehej në Itali. Rrugës ai u sulmua nga flota e Kartagjenës, e cila i shkatërroi më shumë se gjysmën e anijeve. Megiithatë, në pranverën e vitit 275 Pirro zbriti përsëri në Itali dhe filloi përgatitjet për sulmin e ri kundër romakëve. Beteja vendimtare u zhvillua pranë qytetit Beneventum. Këtu Pirrua pësoi disfatë të plotë. Kampi i tij u kap. Ai vetë mundi të shpëtonte dhe të arrinte në Tarent prej nga, pas pak kohe, u kthye në Epir. Gjatë mungesës së Pirros, mbreti i Maqedonisë. Antigon Gonata, kishte rimëkëmbur dhe forcuar shtetin e vet. Autoriteti i Maqedonisë në Greqi ishte rritur përsëri. Sa u kthve nga Italia, Pirro vendosi të ndryshonte gjendjen e krijuar në Ballkan dhe të provonte edhe një herë të zinte fronin e Maqedonisë. Për këtë qëllim ai sulmoi Antigon Gonatën, por mundi t'i shkëpuste vetëm disa toka nga shteti i tij. Pas kësaj ai u nis për në Peloponez kundër mbretit spartan, Areut, aleatit të Maqedonisë. Këtu ai korri një varg fitoresh të reja, por në një përleshje rrugësh në qytetin Argos (në gjirin a Korinthit) u vra më 272 dhe ushtria e tij u shpartallua plotësisht. Pirro ka qenë një nga udhëheqësit ushtarakë më të shquar të kohës së vet. Kur e pyetën njërin nga shokët e Aleksandrit të Maqedonisë kush ishte tani strategu më i shquar ai u përgjegj: "Pirro, kur të arrijë në moshë të pjekur". Më vonë strategu i madh i kohës së vjetër, Hanibali, i dha Pirros vendin e dytë pas Aleksandrit, kurse vehtes, vetëm të tretin. Pirro nuk ishte vetëm një udhëheqës ushtarak i praktikës, por edhe një teoricient ushtarak. Shumë mendime mbi artin ushtarak ai i shkroi në kujtimet e tij të cilat për fat të keq nuk na janë ruajtur. Por Pirro, ndonse ishte një udhëheqës ushtarak i shquar, me ekspeditat e tij mori përsipër një barrë që ishte jashtë fuqive të Epirit: të krijonte një perandori. Këto plane e hodhën atë në një varg luftash që përfunduan pa sukses. Gjatë sundimit të Pirros shteti i Epirit arriti kulmin e fuqisë. Luftat e vazhdueshme u forcuan shumë pushtetin e mbretit dhe të rrethit të tij; institucioneve të rendit fisnor iu dha një grusht i rëndë. Plaçka e luftës dhe robërit e kapur gjatë betejave e pasuruan aristokracinë epirote dhe e bënë një burim për zhvillimin e mëtejshëm të skllavërisë në Epir. Por këto lufta të përgjithëshme i shkaktuan Eprit humbje të mëdha në njerëz dhe rënduan shumë mbi masën e gjerë të popullsisë së Epirit. Pas vdekjes së Pirros shteti i Epirit u dobësua. Prej tij u shkëputën njëra pas tjetrës të gjitha tokat e pushtuara të taulantëve, Maqedonisë e Thesalisë. Maqedonia u forcuar e detyroi shtetin e Epirit ta njihte epërsinë e saj. Aleksandri i 2 ndër mbretit taulant, Mytilit, të cilit i shkëputi disa toka në jugë të Apollonisë. Por në një luftë kundër maqedonëve ai u mund dhe i humbi përsëri tokat ilire të luginës së Vjosës. Mbretëria e Epirit u kthye kështu pothuajse në kufijtë e vjetër të saj. Pakënaqësia e popullsisë në kohën e pasardhësve të Pirros u shtua edhe më shumë. Këtë e shfrytëzoi aristokracia epirote, e cila e shihte me pakënaqësi gjithnjë më të madhe përqëndrimin e gjithë pushtetit në duart e mbretit. Si pasojë, në Epir shpërthyen konflikte të ashpëra që mbaruan me vrasjen, rreth vitit 230, të mbretëreshës së fundit të Epirit, Deidameia, dhe me përmbysjen a pushtetit mbretëror. == Pirro gjatë sundimit të Epirit (297-272 p.e.s.) == Në vitin 297 para Krishtit në krye të shtetit të [[Epiri]]t erdhi Pirroja. Ai u bë gjeneral i plotfuqishëm ushtarak dhe krijoi një shtet te pavarur qe mori emrin e vet Epiri. Gjatë sundimit të Pirros, [[Epiri]] zhvilloi politikë të pavarur dhe vendosi marrëdhënie diplomatike me shtetet e fuqishme të kohës.Epiri njohu një lulëzim të jetës qytetare, me veprimtari te dendur ndërtimesh në qendrat e vjetra dhe me ngritjen e qyteteve të reja.Pirroja i zgjeroi kufinjët e shtetit të ri të ''Epirit'' në kurriz të fqinjëve. Në veri shkoi deri te [[shkumbini|lumi Shkumbin]], në lindje deri në [[Vardar]] kurse në jug pushtoi tokat deri në [[Kornit]]. == Shih edhe == * [[Epiri]] * [[Molosët]] * [[Ilirët]] - [[Iliria]] == Referime == {{reflist}} * [http://macedonianissues.blogspot.com/2010/05/macedonian-names-and-makedonski-pseudo_29.html Μιλτιάδης Η. Μπόλαρης. Macedonianissues.blogspot.com Pyrrhus - Pyrrhos - Πύρρος] [[Kategoria:Mbretër]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] n63laier6iyl01dq7ub718skq6bdqjh 0 2131 2986492 2978339 2026-06-01T21:11:35Z Edukatori 112234 U kthye versioni 2978339 i bërë nga [[Special:Contributions/~2026-27788-59|~2026-27788-59]] ([[User talk:~2026-27788-59|diskutimet]]) 2986492 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person | name = Ali pashë Gucia | image = [[Skeda:Ali Pash Gucia.jpg|200px]] | caption = | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofbirth = [[Plava]] ose [[Gucia]], [[Perandoria Osmane]] | placeofdeath = [[Pejë]], [[Vilajeti i Kosovës]], [[Perandoria Osmane]] | placeofburial_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nickname = | birth_name = Ali bej Shabanagaj | allegiance =[[Perandoria Osmane]] | branch =[[Lidhja e Prizrenit]] | serviceyears = 1845-1888 | rank =pashë, bejlerbej | servicenumber = | unit = | commands = | battles = [[Beteja e Nokshiqit]] | battles_label = | awards = | relations = }} '''Ali pashë Shabanagaj''' i njohur më së shumti si '''Ali pashë Gucia''' ([[1828]] - [[5 Mars|5 mars]] [[1888]]) ka qenë çifligar, funksionar i [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] dhe kryetar ushtarak i [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes të Prizrenit]], ku u shqua në krye të aksionit të njësive të Lidhjes në mbrojtje të [[Plava|Plavës]] dhe [[Gucia|Gucisë]]. P. [[Gjergj Fishta]] e paraqet si figurë qendrore te kënga e 8 dhe e përmend edhe te kënga e 9 e veprës së tij ''[[Lahuta e Malcís]]''.<ref name="els2">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=j7tLgANw8hAC|title=The highland lute: (Lahuta e malcís): the Albanian national epic|last=Fishta|first=Gjergj|author2=Robert Elsie|author3=Janice Mathie-Heck|publisher=I.B.Tauris|others=Centre for Albanian Studies (London, England)|year=2005|isbn=1-84511-118-4|pages=65–73|language=en}}</ref><ref name="Gawrych62">{{harvnb|Gawrych|2006|p=62.}}</ref> ==Biografia== U lind më 1828 në [[Plava|Plavë]]<ref name=":1">{{Cite book|title=Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas|url=http://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=917|author=Hasan Kaleshi|author-link=Hasan Kaleshi|chapter=Gucia, Ali Pascha|volume=2|pages=101–103|date=1976|location=München|language=de}}</ref> ose në [[Gucia|Guci]], i biri i Hasan<ref name="Elsie2012">{{cite book|author=Robert Elsie|title=A Biographical Dictionary of Albanian History|url=https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA183|date=2012-12-24|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-78076-431-3|page=183|quote=born into the Shabanagaj family|language=en}}</ref> ose Hysen [[bej]] Shabanagës.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/books?ei=RHU2TuuxG8iO8gPx17WgDg&ct=result&id=cLIWAQAAMAAJ&dq=Nokshiq+%2B+Albanischen+Liga&q=Nokshiq%29+vom+4.+Dezember+1879+endete+mit+einem+Sieg+der+Albanischen+Liga+%3B+die+Montenegriner+mu%C3%9Ften+sich+zur%C3%BCckziehen.#search_anchor|title=Zeitschrift für Balkanologie|publisher=R. Trofenik|year=1983|page=140|language=de}}</ref> Shabanagajt i përkisnin fisit të Gruemirës nga [[Malësia e Madhe|Malësia]] e [[Shkodra|Shkodrës]], i pari i tyne Shaban Aga kishte qenë dhëndërr i [[Sylejman Pasha|Sulejman Pashës]], sanxhakbeut të Shkodrës.<ref name="">{{cite book|last1=Dedushaj|first1=Rexhep|title=Krahina e Plavë-Gucisë nëpër shekuj|date=1993|publisher=New York|url=https://www.scribd.com/document/200402276/Krahina-e-Plave-e-Gucis-Neper-Shekuj|language=sq}}</ref> Familja e tyre ka qenë brez pas brezi kryetare e bajraktarëve të krahinës, kishin privilegje,<ref>{{Harvnb|Belegu|1939|page=81}}.</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.al/books?id=JQgtAAAAIAAJ&dq=Ali+bey+Gusinje&focus=searchwithinvolume&q=Ali+bey|title=Der Islam: Zeitschrift für Geschichte und Kultur des islamischen Orients, Volume 47|last=K.J. Trübner|year=1971|pages=96|language=de}}</ref> dhe prona në nahijen e Vasojeviqit, në Guci dhe në [[Berana|Beranë]]. Por këta prona i humbi më 1858, kur zona u bë pjesë e Malit të Zi dhe sistemi feudal osman mbaroi me reformat e Tanzimatit.<ref name=":1" /> Ndoqi dhe kreu medresenë në [[Pejë]] dhe shkollën ushtarake në [[Stamboll]]. Më 1845 u caktua [[Kajmekami|kajmekam]] i [[Kazaja e Gucisë|kazasë së Gucisë]], duke pasuar të atin në atë zyrë. Në luftën e parë osmano-malazeze mori titullin ''pashë'' dhe i priu 5,000 bashibozukëve shqiptarë. Në vitet gjashtëdhjetë mbështeti lëvizjen e fiseve muslimane shqiptare kundër reformimeve që do të aplikoheshin në sajë të [[Tanzimati|Tanzimatit]], që do t'i mpakte privilegjet e vjetra. Shërbeu në [[Lufta Ruso-Turke (1877-1878)|Luftë Ruso-Turke]], ku luftoi në betejën e Moraçës më 11 qershor 1877,<ref name=":1" /> ku pati si komandant të fuqive shqiptare [[Mehmed Ali Pasha|Mehmet pashë Maxharrin]].<ref>{{Cite book|title=Lidhja e Prizrenit e veprimet e sajë|last=Belegu|first=Xhafer|publisher=Kristo Luarasi|year=1939|location=Tiranë|pages=46|ref=harvnb|language=sq}}</ref><ref>{{Cite book|title=Dokumente austro-hungareze për Lidhjen Shqiptare të Prizrenit I|author1=Beqir Meta|author2=Ferit Duka|author3=Marenglen Verli|publisher=Albanica|year=2008|isbn=9789951873536|location=Tiranë-Prishtinë|pages=276|language=sq}}</ref> Qe ndër nismëtarët për vetëdijësimin e shqiptarëve të trevave të Gucisë, Plavës dhe [[Rugova|Rugovës]] që merreshin vesh për rrezikun që u kanosej nga [[Traktati i Shën Stefanit]].<ref>{{Harvnb|Belegu|1939|page=16}}.</ref> Sipas caktimeve nga Lidhja e Prizrenit, në krahinat ku Ali Pasha qeveriste, u dha urdhëri të organizoheshin 2,000 shpirtra në Guci dhe 2,000 në Rugovë.<ref>{{Harvnb|Belegu|1939|page=38}}.</ref> Shkoi shpesh në Stamboll që të negocionte me Sulltanin dhe iu dha titulli [[Mir-i miran|''mir-i miran'']].<ref name=":1" /> Pasi Porta caktoi [[Mehmed Ali Pasha|Mehmet pashë Maxharrin]] si komisar të lartë për të mbikëqyrur dorëzimin e territoreve (Plavës dhe Gucisë, [[Mali i Zi|Malit të Zi]]), ky i kërkoi Ali Pashës kur ky kishte rënë në Gjakovë që të kërkonte ndihma të tjera, që të shpërndante fuqitë që kishte organizuar në Guci e në Plavë; ky iu përgjigj që "nuk do ta bënte kurrë një tradhëti të tillë".<ref>{{Harvnb|Belegu|1939|page=50}}.</ref>[[Skeda:Ali pasha i Prizrenska liga (1).jpg|parapamje|400px|Ali Pasha (ulur, nga e majta) me [[Haxhi Zeka|Haxhi Zekën]] (ulur në mes) dhe [[Kadri Bajri]] (bajraktari i Rugoves) ne te djathtë dhe anëtarë të tjerë të [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]].|alt=|majtas]]Pasi edhe Kongresi i Berlinit ripohoi qëndrimet e traktatit për viset e Plavës dhe Gucisë, Ali Pashë Gucia nxiti krerët e krahinës, mes të cilëve [[Jakup Ferri|Jakup Ferrin]] i cili u mundësoi gatishmërinë e fiseve të [[Gashi (zonë gjeografike)|Gashit]] dhe [[Krasniqi|Krasniqes]]. Mali i Zi pasi mori garancinë që mund t'i zinte ushtarakisht viset, u prit me armë nga forcat e Lidhjes në Velikë, Pepiç dhe [[Beteja e Nokshiqit|Nokshiq]]. Qëndresa shqiptare pati një jehonë të bujshme edhe në shtypin evropian, i cili nisi të merrej me çështjen shqiptare.<ref name=":0">{{Harvnb|Belegu|1939|pages=71, 79-80}}.</ref> Pas luftimeve për mbrojtjen e Hotit dhe Grudës, u caktua Ulqini për t'u dhënë malazezëve. Ali Pashë Gucia shkoi në Pejë e Prizren dhe nisi njerëz në Dibër që të nxirrte kushtrimin për të mbrojtur Ulqinin. Korrikun e 1880 u paraqit në Ulqin me 3,500 shqiptarë për të penguar dorëzimin e qytetit.<ref name=":1" /> Gjatë [[Lufta e Ulqinit|Luftës së Ulqinit]], sipas dokumenteve britanike, nxiste sulme të kombinuara kundër malazezëve<ref>{{Cite book|title=Çështja shqiptare në diplomacinë britanike 1877-1880|last=Dauti|first=Daut|publisher=Logos-A|year=2012|isbn=9789989584657|location=Shkup-Prishtinë-Tiranë|pages=331, 370|language=sq}}</ref> më 19 gusht 1880.<ref>{{Harvnb|Belegu|1939|page=115}}.</ref> Nuk dihet gjësendi për qëndrimin e tij në muajt kur kryesia e Lidhjes dëboi autoritetet osmane, por kur erdhi Dervish Pasha për të rikthyer rendin shtetëror, Ali Pasha u dorëzua.<ref name=":1" /> Me amnistinë e [[Sulltani|Sulltan]] [[Abdyl Hamiti II|Abdyl Hamidit]], iu dhurua [[çifligu]] i Agabashit afër [[Shkupi|Shkupit]] dhe pas dëshirës së tij u emërua mytesarif i Pejës si shpërblim për qëndrimin e tij centralist përgjatë veprimtarisë së Lidhjes.<ref name=":0" /> Më pas Ali Pasha çoi të rinj shqiptar që të shërbenin në gardën e sulltanit.<ref name="Gawrych81">{{cite book|url=https://books.google.com.au/books?id=wPOtzk-unJgC&printsec=frontcover&dq=The+crescent+and+the+eagle:+Ottoman+rule,+Islam+and+the+Albanians,+1874-1913+lexicon&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiT94zl8ebXAhWJT7wKHYRLADEQ6AEIJjAA#v=snippet&q=Gusinyeli&f=false|title=The Crescent and the Eagle: Ottoman rule, Islam and the Albanians, 1874–1913|last=Gawrych|first=George|publisher=IB Tauris|year=2006|isbn=9781845112875|location=London|pages=81.|language=en}}</ref> Mbante pranë vetes një përkthyes për të huajt, i cili fliste [[italisht]] dhe [[gjermanisht]], kurse [[turqisht]] dhe [[serbisht]] dinte vetë.<ref name="Verli">{{cite book|title=Nga Kosova për Kosovën: profile biografike personalitetesh dhe luftëtarësh të shquar: studime, skica, publicistikë, dokumente, ilustrime, Band 1|last=Verli|first=Marenglen|publisher=Botimpex|year=2006|isbn=9789994380114|language=sq|pages=38.}}</ref> Më 29 nëntor 1887 iu bë një pritë nga Adem Guska (Guzka është në raportin konsullor të 5 dhjetorit 1887, faqe 1) në Grykë të Rugovës<ref>{{Cite journal|last=Bexheti|first=Nuri|last2=Islamaj|first2=Selver|year=2018|title=Situata politike dhe përshtypjet e të huajve mbi Vilajetin e Kosovës gjatë viteve 1880-a.|url=https://www.academia.edu/38559884/Situata_politike_dhe_përshtypjet_e_të_huajve_mbi_Vilajetin_e_Kosovës_gjatë_viteve_1880-a|journal=Revista Kosova|language=sq|location=Prishtinë|publisher=Instituti i Historisë - Prishtinë|publication-place=Prishtina|volume=43|page=59-60}}</ref> të organizuar nga [[Haxhi Zeka]], kryetar i kahut radikal të Lidhjes. Haxhi Zeka ishte në mënyrë të veçantë i armiqësuar me bejlerët e Pejës, Mahmutbegollët, dhëndërr i të cilëve ishte Gucia.<ref name=":1" /> Pritës i mbijetoi, por vdiq më pas më 5 mars 1888.<ref>{{Cite journal|last=Bexheti|first=Nuri|last2=Islamaj|first2=Selver|year=2018|title=Situata politike dhe përshtypjet e të huajve mbi Vilajetin e Kosovës gjatë viteve 1880-a.|url=https://www.academia.edu/38559884/Situata_politike_dhe_përshtypjet_e_të_huajve_mbi_Vilajetin_e_Kosovës_gjatë_viteve_1880-a|journal=Revista Kosova|language=sq|publisher=Instituti i Historisë - Prishtinë|publication-place=Prishtina|volume=43|pages=59}}</ref><ref>Haus-, Hof- und Staatsarchiv, PA XXXVIII, Karton 263, Prizren më 5 dhjetor 1887, fq 4-5, si dhe HHStA, PA XXXVIII, Karton 270, Prizreni më 5 mars 1888, fq 7 dhe atij të 16 mars 1888, fq 5.</ref> Burime të tjera pohojnë se u vra nga rugovasi Haxhi Meta, shprehimisht njeri i Haxhi Zekës, më 1307 h. Malije (1892/93) në çarshi të Pejës.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.al/books?id=e6TiAAAAMAAJ&q=Haxhi+Zeka&dq=Haxhi+Zeka&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj7s_O5rbLcAhXNLlAKHQRXAWEQ6AEISTAG|title=Gjurmime albanologjike: Seria e shkencave historike, Volume 17|date=1988|publisher=Instituti Albanologjik|location=Prishtinë|page=140|language=sq}}</ref> == Shih edhe == * [[Kazaja e Gucisë]] * [[Krojet e Ali Pashë Gucisë]] == Referime == {{reflist|2}} [[Kategoria:Lindje 1828]] [[Kategoria:Vdekje 1885]] [[Kategoria:Pashallarë shqiptarë]] [[Kategoria:Ushtarakë shqiptarë]] [[Kategoria:Myslimanë shqiptarë]] [[Kategoria:Lidhja e Prizrenit]] [[Kategoria:Personeli ushtarak osman në shekullin 19]] [[Kategoria:Njerëz nga Plava]] 1iari86uqjkwyatnrcmrqshei57t4if 0 2264 2986448 2986077 2026-06-01T18:12:40Z Qendrimi15 122927 2986448 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Republika e Austrisë | common_name = Austria | native_name = Republik Österreich ([[Gjuha gjermane|Gjermanisht]]) | image_flag = Flag of Austria.svg | image_coat = Austria Bundesadler.svg | flag_type = [[Flamuri i Austrisë|Flamuri]] | symbol_type = [[Stema e Austrisë|Stema]] | national_anthem = "Bundeshymne der Republik Österreich"<br/>"[[Himni Kombëtar i Austrisë|Himni Kombëtar i Republikës së Austrisë]]" <br/><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</div> | image_map = EU-Austria.svg | map_caption = Vendndodhja e Austrisë (e gjelbër e errët) | capital = [[Vjena]] | coordinates = {{Coord|48|12|N|16|21|E|type:city(2,000,000)_region:AT-9}} | largest_city = capital | languages = [[Gjermanishtja austriake|Gjermanisht]]{{efn|Bazuar në nenin 8 të [[Ligji Federal Kushtetues|kushtetutës austriake të vitit 1920]].}} | languages_type = [[Gjuha zyrtare]] | languages2 = {{hlist|[[Gjuha hungareze|Hungarisht]]|[[Gjuha sllovene|Sllovenisht]]|[[Gjuha kroate|Kroacisht]]<ref name="demokratiewebstatt.at">{{cite web|title=Die verschiedenen Amtssprachen in Österreich|url=https://www.demokratiewebstatt.at/thema/sprachen/amtssprachen-in-oesterreich/die-verschiedenen-amtssprachen-in-oesterreich|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524084441/https://www.demokratiewebstatt.at/thema/sprachen/amtssprachen-in-oesterreich/die-verschiedenen-amtssprachen-in-oesterreich|archive-date=24 maj 2018|access-date=23 maj 2018|website=DemokratieWEBstatt.at|language=de}}</ref><ref name="Regional Languages of Austria">{{cite web|year=2013|title=Regional Languages of Austria|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Dokumentnummer=NOR40066723|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018115726/http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Dokumentnummer=NOR40066723|archive-date=18 tetor 2013|access-date=27 korrik 2013|publisher=Rechtsinformationssystem des Bundes|language=en}}</ref>}} | languages2_type = Gjuhët zyrtare rajonale | ethnic_groups = {{Unbulleted list | 72.2% [[austriakë]] | 27.8% [[Demografia e Austrisë#Grupet etnike|të tjerë]] }} | ethnic_groups_year = 2024 | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Migration and Integration 2025 |url=https://www.statistik.at/fileadmin/announcement/2025/07/20250716MigrationIntegration2025EN.pdf |website=Statistics Austria |publisher=Statistik Austria |date=16 korrik 2025 |access-date=10 gusht 2025 |language=en}}</ref> | religion_year = 2021 | religion_ref =<ref name="statistik.at">{{Cite web|title=Religionsbekenntnis – STATISTIK AUSTRIA – die Informationsmanager|url=https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis|access-date=9 gusht 2022|archive-date=30 shtator 2022|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930022008/https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis|url-status=live}}</ref> | religion = {{Ublist |item_style=white-space:nowrap; | {{Tree list}} * 68.2% [[Krishterimi]] ** 55.2% [[Kisha Katolike në Austri|Katolicizëm]] ** 4.9% [[Ortodoksia Lindore në Austri|Ortodoksia]] ** 3.8% [[Protestantizmi]] ** 4.3% krishterë të tjerë {{Tree list/end}} |22.4% [[Afetaria|pa fe]] |8.3% [[Islami në Austri|Islam]] |1.1% [[Feja në Austri|të tjerë]]}} | demonym = [[Austriakët|Austriak]] | government_type = [[Republika gjysmë-presidenciale]] [[Federata|federale]]<ref>{{Cite web|date=22 shtator 2022|title=Hofburg-Wahl: 'Österreich ist ein sehr ungewöhnlicher Fall'|url=https://diepresse.com/6193038|access-date=22 shtator 2022|language=de-AT|archive-date=3 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003104650/https://www.diepresse.com/6193038/hofburg-wahl-oesterreich-ist-ein-sehr-ungewoehnlicher-fall|url-status=live}}</ref>{{efn|name=system|Republika e Austrisë është ''de jure'' gjysmë-presidenciale sipas [[Kushtetuta e Austrisë|Kushtetutës]] së vendit; megjithatë, ajo sillet më shumë si një [[republikë parlamentare]] në praktikë sipas konventës kushtetuese, me [[Kancelari i Austrisë|Kancelarin]] që është figura kryesore politike e vendit, pavarësisht se nominalisht renditet e treta sipas Kushtetutës.}} | leader_title1 = [[Presidenti i Austrisë|Presidenti]] | leader_name1 = [[Alexander Van der Bellen]] | leader_title2 = [[Kancelari i Austrisë|Kancelari]] | leader_name2 = [[Christian Stocker]] | legislature = [[Parlamenti austriak|Parlamenti]] | upper_house = [[Këshilli Federal (Austri)|Këshilli Federal]] | lower_house = [[Këshilli Kombëtar (Austri)|Këshilli Kombëtar]] | sovereignty_type = [[Historia e Austrisë|Formimi]] | established_event1 = [[Margraviati i Austrisë|Margraviati]]<br/>([[Emri i Austrisë|emërtimi më i vjetër]]) | established_date1 = 1 nëntor 996 | established_event2 = [[Dukati i Austrisë|Dukati]] | established_date2 = 17 shtator 1156 | established_event3 = [[Kryedukati i Austrisë|Kryedukati]] | established_date3 = 6 janar 1453 | established_event4 = [[Rrethi Austriak|Rrethi perandorak]] | established_date4 = 1512 | established_event5 = [[Perandoria Austriake|Perandoria]] | established_date5 = 11 gusht 1804 | established_event6 = [[Austro-Hungaria]] | established_date6 = 30 mars 1867 | established_event7 = [[Republika e Parë Austriake|Republika e Parë]] | established_date7 = 10 shtator 1919 | established_event8 = [[Shteti Federal i Austrisë|Shteti Federal]] | established_date8 = 1 maj 1934 | established_event9 = [[Anschluss]] | established_date9 = 13 mars 1938 | established_event10 = [[Historia e Austrisë#Republika e re|Republika e Dytë]] | established_date10 = 27 prill 1945 | established_event11 = [[Traktati i Shtetit Austriak|Traktati i Shtetit]] | established_date11 = 27 korrik 1955 | area_km2 = 83879<ref>{{cite web|title=Austria EN|url=https://migrants-refugees.va/wp-content/uploads/2021/03/2020-CP-Austria-EN.pdf|website=Migrants Refugees|publisher=The Vatican|date=prill 2020|access-date=12 janar 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240113014627/https://migrants-refugees.va/wp-content/uploads/2021/03/2020-CP-Austria-EN.pdf|archive-date=13 janar 2024|url-status=live}}</ref> | area_rank = 113-të | area_sq_mi = | percent_water = 0.84 (2015)<ref>{{Cite web|title=Surface water and surface water change|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|access-date=11 tetor 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|language=en|archive-date=24 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 9,219,113<ref name="statistik-population" /> | population_estimate_year = 2026 | population_estimate_rank = 97-të | population_density_km2 = 109.9 | population_density_sq_mi = 284.6 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = 108-të | GDP_PPP = {{increase}} $721.033 billion<ref name="IMFWEO.AT">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=14 prill 2026 |access-date=19 prill 2026 |language=en}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 45-të | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $78,334<ref name="IMFWEO.AT" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 18-të | GDP_nominal = {{increase}} $623.719 billion<ref name="IMFWEO.AT" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 28-të | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $67,761<ref name="IMFWEO.AT" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 13-të | Gini = 28.4 | Gini_year = 2024 | Gini_change = increase | Gini_ref = <ref name="eurogini">[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey"]. [[Eurostat]]. Marrë në 9 prill 2026.</ref> | HDI = 0.930 | HDI_rank = 22-të | HDI_year = 2023<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --> | HDI_change = increase | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 maj 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 maj 2025 |access-date=6 maj 2025 |publisher=[[Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin]] |language=en}}</ref> | currency = [[Euro]] ([[Simboli i Euros|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = djathtas | calling_code = [[Numrat e telefonit në Austri|+43]] | cctld = [[.at]] }} '''Austria''' (zyrtarisht '''Republika e Austrisë'''; [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] ''Österreich'' respektivisht ''Republik Österreich''), është një [[shtet pa dalje në det]] në [[Evropa Qendrore|Evropën Qendrore]] që shtrihet në [[Alpet Lindore]].<ref name="formal name">{{Cite web|title=Austria|url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames|access-date=4 janar 2023|website=UNGEGN World Geographical Names|publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107010908/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/|archive-date=7 janar 2023|url-status=live}}</ref> Është një [[federatë]] prej nëntë [[Shtetet e Austrisë|shtetesh]], nga të cilat kryeqyteti [[Vjenë]] është qyteti dhe shteti më i populluar. Austria kufizohet me [[Gjermania|Gjermaninë]] në veriperëndim, [[Republika Çeke|Republikën Çeke]] në veri, [[Sllovakia|Sllovakinë]] në verilindje, [[Hungaria|Hungarinë]] në lindje, [[Sllovenia|Slloveninë]] dhe [[Italia|Italinë]] në jug, dhe [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Lihtenshtajni]]n në perëndim. Vendi zë një sipërfaqe prej 83,879 km² (32,386 milje katrore) dhe ka një popullsi prej rreth 9.2 milionë banorësh.<ref name="statistik-population">[https://www.statistik.at/en/statistics/population-and-society/population/population-stock/population-at-beginning-of-year/quarter "Population by Year-/Quarter-beginning"]. 9 prill 2026.</ref> Zona e Austrisë së sotme ka qenë e banuar që të paktën që nga [[Paleoliti|periudha paleolitike]]. Rreth vitit 400 p.e.s., ajo u banua nga [[keltët]] dhe më pas u aneksua nga [[Perandoria Romake|romakët]] në fund të shekullit të 1-rë p.e.s. Krishterimi në rajon filloi në shekujt 4 dhe 5, gjatë [[Perandoria Romake Perëndimore|periudhës së vonë romake]], i ndjekur nga mbërritja e shumë [[Gjermanikët|fiseve gjermanike]] gjatë [[Periudha e Migrimit|Periudhës së Migrimit]].<ref>{{Cite web|title=Austria's History|url=https://www.austria.info/en/service-and-facts/about-austria/history|access-date=2024-06-08|website=austria.info|language=en}}</ref> Austria, si një shtet i bashkuar, doli nga mbetjet e [[Marshi Lindor|Marshit Lindor]] dhe [[Marshi Hungarez|Hungarez]] në fund të mijëvjeçarit të parë, fillimisht si një marsh kufitar i [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]], më pas u zhvillua në një [[Dukati i Austrisë|Dukat]] më 1156 dhe u bë një [[Kryedukati i Austrisë|Kryedukat]] më 1453. Duke qenë zemra e [[Monarkia Habsburge|monarkisë habsburge]] që nga fundi i shekullit të 13-të, Austria ishte një fuqi e madhe perandorake në Evropën Qendrore për shekuj me radhë dhe nga shekulli i 16-të, Vjena shërbeu gjithashtu si kryeqyteti administrativ i Perandorisë së Shenjtë Romake.<ref>{{Cite news|date=2012-03-16|title=Austria country profile|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17405422|access-date=2024-06-08|publisher=BBC News|language=en-GB}}</ref> Perandoria e Shenjtë Romake u [[Shpërbërja e Perandorisë së Shenjtë Romake|shpërbë]] më 1806, dy vjet pasi Austria kishte krijuar [[Perandoria Austriake|perandorinë e saj]], e cila u bë një [[Fuqi e madhe (politikë)|fuqi e madhe]] dhe një nga shtetet më të mëdha në Evropë. Humbja e perandorisë në luftëra dhe humbja e territoreve në vitet 1860 hapën rrugën për [[Kompromisi Austro-Hungarez i vitit 1867|themelimin]] e [[Austro-Hungaria|Austro-Hungarisë]] më 1867.<ref>[https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/%C3%96sterreich-Ungarn "Österreich-Ungarn"]. ''geschichtewiki.wien.gv.at''. Marrë më 8 qershor 2024.</ref> Pas [[Vrasja e Arkidukës Franz Ferdinand i Austrisë|vrasjes së Arkidukës Franz Ferdinand]] në vitin 1914, Perandori [[Franc Jozef I|Franc Jozef]] i shpalli luftë [[Mbretëria e Serbisë|Serbisë]], e cila u përshkallëzua me shpejtësi në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]]. Mposhtja e perandorisë dhe rënia pasuese çuan në shpalljen e [[Republika Gjermano-Austriake|Republikës Gjermano-Austriake]] në vitin 1918 dhe [[Republika e Parë Austriake|Republikës së Parë Austriake]] në vitin 1919. Gjatë [[Periudha mes dy luftërave botërore|periudhës midis dy luftërave botërore]], ndjenjat antiparlamentare kulmuan në [[Lufta Civile Austriake|formimin]] e një [[Shteti Federal i Austrisë|diktature austrofashiste]] nën [[Engelbert Dollfuss]] në vitin 1934. Një vit para shpërthimit të [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], Austria [[Anschluss|u aneksua]] në [[Gjermania Naziste|Gjermaninë Naziste]] nga [[Adolf Hitleri]] dhe u bë një [[Austria brenda Gjermanisë Naziste|ndarje nën-kombëtare]]. Pas [[Ofensiva e Vjenës|çlirimit të saj]] në vitin 1945 dhe një dekade [[Austria e pushtuar nga aleatët|pushtimi nga Aleatët]], vendi [[Traktati i Shtetit Austriak|rimori sovranitetin e saj]] dhe shpalli [[Shpallja e Neutralitetit|neutralitetin e saj të përjetshëm]] në vitin 1955. == Historia == {{Kryesor|Historia e Austrisë}} Pas përfundimit të luftës së dytë botërore ([[1945]]) fuqitë fitues të luftës i rikthejnë shtetësinë Austrisë. Që më [[27 prill]] u krijua qeveria me në krye kancelarin Karl Renner dhe proklamoi deklaratën e pavarësisë. Deri më [[1955]] kur u nënshkrua marrëveshja midis qeverisë dhe ushtrive fitimtare, edhe Austria sikurse Gjermania ishte e ndarë në 4 zona të ushtrive fituese. Me nënshkrimin e kësaj marrëveshje Austria deklarohet si shtet neutral dhe heq dorë nga bashkimi me shtetin e gjermanëve. Pas kësaj ushtritë e paktit u larguan nga Austria. Me miratimin e “neutralitetit” më [[26 tetor]] në kushtetutën e Austrisë në vitin [[1967]] vendoset që dita e nënshkrimit të jetë “Dita e Çlirimit” Austria është njëra ndër themeluesit ([[1960]]) e [[EFTA]]-së. Për shkak të deklarimit si neutrale ajo kishte mundësin e këmbimit ekonomik me dy blloqet e krijuara pas luftës. Pas luftës së ftoftë ([[1991]]) çështja e neutralitetit e ka humbur rendësin në politiken e jashtme mirëpo kjo edhe më tutje ka rëndësi në qarqet e brendshme politike. Më [[1995]] Austria hynë në [[Bashkësia Evropiane|Bashkimin Evropian]] dhe më [[1999]] futë në tregun e vetë [[euro]]në si monedhë shtetërore. == Politika == {{Kryesor|Sistemi shtetror në Austri}} [[Parlamenti i Austrisë]] ndodhet në Vjenë, qytetin më i madh dhe kryeqytet i vendit. Austria u bë një [[repbulikë]] [[Demokracia përfaqësuese|demokratike përfaqësuese]] [[Federata|federale]] nëpërmjet [[Ligji Kushtetues Federal|Kushtetutës Federative]] të vitit 1920. Sistemi politik i Republikës së dytë me [[Shtetet e Austrisë|nëntë shtetet]] e tij është bazuar në kushtetutën e 1920 dhe 1929, që u ripranua më 1 maj 1945. [[Presidenti i Austrisë]] është kreu i shtetit.Presidenti zgjidhet drejtpërdrejt me shumicë votash popullore, me një balotazh midis kandidatëve me rezultatet më të larta nëse është e nevojshme. [[Kancelari i Austrisë]] është kreu i qeverisë. Kancelari zgjidhet nga presidenti dhe ngarkohet me detyrën e formimit të një qeverie bazuar në përbërjen partiake të dhomës së ulët të parlamentit. Qeveria mund të shkarkohet nga detyra me anë të një dekreti presidencial ose me votë mosbesimi në dhomën e ulët të parlamentit, [[Këshilli Kombëtar (Austri)|''Nationalrat'']]. Vota për presidentin dhe për parlamentin dikur ishte e detyrueshme në Austri. Detyrimi u hoq gradualisht nga viti 1982 deri në vitin 2004.<ref>{{Cite web|title=Bundesministerium für Inneres – Elections Compulsory voting|url=http://www.bmi.gv.at/wahlen/elections_compulsorey_voting.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20071103221527/http://www.bmi.gv.at/wahlen/elections_compulsorey_voting.asp|archive-date=3 nëntor 2007|access-date=3 janar 2009|publisher=Bmi.gv.at|language=en}}</ref> Parlamenti i Austrisë përbëhet nga dy dhoma. Përbërja e Nationalrat (183 vende) përcaktohet çdo pesë vjet (ose sa herë që Nationalrat është shpërndarë nga presidenti federal me një mocion nga kancelari federal, ose nga vetë Nationalrat) me anë të zgjedhjeve të përgjithshme në të cilat çdo qytetar mbi moshën 16 vjeç ka të drejtë vote. Mosha e votimit u ul nga 18 në 16 vjeç në vitin 2007.<ref>{{Cite web|title=The Austrian Parliament|url=https://www.parlament.gv.at/ZUSD/DLFolder/Austrian_Parl_E_p27.pdf|website=Parlament.gv.at|access-date=22 nëntor 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220425043546/https://www.parlament.gv.at/ZUSD/DLFolder/Austrian_Parl_E_p27.pdf|archive-date=25 prill 2022}}</ref> Ndërkohë që ka një prag të përgjithshme prej 4 për qind për të gjitha partitë në zgjedhjet federale (''Nationalratswahlen''), ekziston mundësia për të fituar një vend të drejtpërdrejtë në një nga 43 qarqet zgjedhore rajonale (''[[Direktmandat]]''). Nationalrat është dhoma dominuese në formimin e legjislacionit në Austri. Megjithatë, dhoma e lartë e parlamentit, [[Këshilli Federal (Austri)|''Bundesrat'']], ka të drejtë të kufizuar të vetos (Nationalrat në pothuajse të gjitha rastet, në fund të fundit mund ta kalojë ligjin përkatës duke votuar për herë të dytë). Gjykatat janë kolona e tretë e pushtetit në Austri. Sidomos [[Gjykata Kushtetuese (Austri)|Gjykata Kushtetuese]] (''Verfassungsgerichtshof'') mund të ushtrojë influencë të konsiderueshme në sistemin politik duke përjashtuar ligje dhe urdhëra që nuk janë në përputhje me kushtetutën. Që nga viti 1995, [[Gjykata Evropiane e Drejtësisë]] mund të anulojë vendimet e Austrisë në të gjitha çështjet e përcaktuara në ligjet e [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]]. Austria gjithashtu zbaton vendimet e [[Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut|Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut]], që kur [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut]] u bë pjesë e kushtetutës austriake. === Ndarjet administrative === {{Kryesor|Shtetet e Austrisë}} Austria është një [[republikë federale]] e përbërë nga [[Shtetet e Austrisë|nëntë shtete]] (gjermanishtja austriake: ''Bundesländer''). Shtetet ndahen në rrethe (''Bezirke'') dhe qytete statutore (''Statutarstädte''). Rrethet ndahen në [[Komuna (Austri)|komuna]] (''Gemeinden''). Qytetet statutore kanë kompetencat që ndryshe u jepen si rretheve ashtu edhe komunave. Vjena është unike në atë që është njëkohësisht qytet dhe shtet. Drejtoria e Përgjithshme për Përkthim e Komisionit Evropian i quan shtetet ''provinca''. {{Shtetet federale të Austrisë}} {| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:100%" |- style="font-size:100%; text-align:right" ! [[Shtetet e Austrisë|Shteti]] ! Kryeqyteti ! Sipërfaqja<br/>{{smaller|[[Kilometër katror|km²]])}} ! Popullsia<br/>{{smaller|(2025)}} ! Dendësia<br/>per km2 |- | [[Skeda:Flag of Burgenland.svg|23px]] [[Burgenland]] || [[Eisenstadt]] |style="text-align:right"| 3,965 ||style="text-align:right"| 301,790 || style="text-align:right" | 76,1 |- | [[Skeda:Flag of Carinthia.svg|23px]] [[Karinthia]] || [[Klagenfurt]] |style="text-align:right"| 9,536 ||style="text-align:right"| 570,095 || style="text-align:right" | 59,7 |- | [[Skeda:Flag of Lower Austria.svg|23px]] [[Austria e Poshtme]] || [[Sankt Pölten]] |style="text-align:right"| 19,178 ||style="text-align:right"| 1,727,514 || style="text-align:right" | 90,05 |- | [[Skeda:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|23px]] [[Salzburgu (shteti federal)|Salzburg]] || [[Salzburg]] |style="text-align:right"| 7,154 ||style="text-align:right"| 572,846 || style="text-align:right" | 80,08 |- | [[Skeda:Flag of Styria.svg|23px]] [[Styria]] || [[Graz]] |style="text-align:right"| 16,401 ||style="text-align:right"| 1,271,716 || style="text-align:right" | 77,5 |- | [[Skeda:Flag of Tirol and Upper Austria.svg|23px]] [[Tiroli]]|| [[Innsbruck]] |style="text-align:right"| 12,648 ||style="text-align:right;"| 777,660 || style="text-align:right" | 61,4 |- | [[Skeda:Flag of Tirol and Upper Austria.svg|23px]] [[Austria e Epërme]] || [[Linz]] |style="text-align:right"| 11,982 ||style="text-align:right;"| 1,535,519 || style="text-align:right" | 128,1 |- |colspan=2| [[Skeda:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|23px]] [[Vjena]] |style="text-align:right"| 415 ||style="text-align:right;"| 2,028,289 || style="text-align:right" | 4,887 |- | [[Skeda:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|23px]] [[Vorarlberg]] || [[Bregenz]] |style="text-align:right"| 2,601 ||style="text-align:right;"| 411,784 || style="text-align:right" | 158,3 |} == Gjeografia == {{Kryesor|Gjeografia e Austrisë}} Sipërfaqja e përgjithshme e Austrisë është 83,870&nbsp;km² dhe shtrihet rreth kordinanatve gjeografike 47 20 v, 13 20 L. Austria është një vend kontinental malor dhe sipërfaqja e përgjithshme e e saj përbëhet nga 82,444&nbsp;km² tokë dhe 1,426&nbsp;km² ujë. Në pjesën perëndimore dhe jugore të Austrisë mbizotëron tereni shkëmborë i Alpeve. Pjesa tjetër e vendit në lindje dhe veri është kryesisht e rrafshët me pyje e fusha. Austria nuk ka dalje në det, lumi më i gjatë që përshkojnë atë është [[Danubi]] në veri të vendit. Pika më e ultë e Austrisë gjendet në Neusiedler (115m) dhe ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 3,798 metrave në Grossglockner. == Ekonomia == {{Kryesor|Ekonomia e Austrisë}} Edhe pse Austria ka kushte më të mira natyrore e ekonomia e sajë nuk ka shënuar rritje deri vonë. Territori i sotëm i Austrisë një kohë të gjatë ka qenë në kuadër të shtetit të dikurshëm të Austru-Hungarisë, i cili në radhë të parë, ka pasur funksionin administrativ e jo edhe ekonomik. derisa shtete e Evropës Perëndimore i përfshinë një transformim i shpejt dhe procesi i revolucioni industrial. Austria mbetet ndër vendet më të prapambetura. Mungesa e qymyrit, e mineralit të hekurit dhe shkalla esnafore e zhvillimit kanë kontribuar në stagnimin e ekonomisë. Me shkatërrimin e shtetit të Austro-Hungarisë,pas Luftës së Dytë Botërore pozita ekonomike e Austrisë rrënjësisht ndërrohet. Me zvogëlimin e territorit, zvogëlohen edhe lëndët e para, pakësohet furnizimi me prodhimet bujqësore, humb edhe tregun në të cilin nuk ka pasur konkurrencë. Me shfaqjen e inflacionit në dekadat e para pas luftës së dytë botërore e përshkon kriza ekonominë e Austrisë,ndërsa kapitali i kufizuar nuk pamundur të sigurojë rikëmbjen e saj. Rrethanat e tilla knë mundësuar të depërtojë kapitali i huaj në ekonominë e saj. Gjermania naciste në vitin 1938 e bëri aneksimin e Austrisë pa ndonjë rezistencë ushtarake. Pas luftës së Dytë Botërore , në vitin 1948, filloi një proces i ri i zhvillimit ekonomik. Itensifikimet në shfrytëzimin e energjisë së ujit, në metalurgji, investimet në industrinë kimike, kanë qenë bazë e mirë për zhvillimin e industrisë. Në adaptimin e kërkesave të tregut filloi ndërrimi i strukturës industriale, duke e vënë në plan të parë industrinë mekanike dhe atë kimike. Territorializimi i saj gjithënjë e më shumë depërton në pjesën perëndimore të shtetit. Edhe pse me këtë tendencë të përhapjes së industrisë, ajo sot ende nuk është e barabartë, përkatësisht nuk është shtrirë, në tërë shtetin. Në përgjithësi, mund të thuhet se është përqendruar në rajonin e Murës, në afërsi të Vjenës, te lokaliteti Linc dhe në jug të lumit I == Demografia == {{Kryesor|Demografia e Austrisë}} Popullsia e Austrisë në janar të vitit 2009 ishte 8 milion e 356 mijë banorë. Popullsia e kryeqytetit [[Vjena|Viena]] i kalon 1,6 milion banorë (2,2 milion banorë bashkë me rrethinat). Qytete të tjera të mëdha janë Grac (250 mijë banorë), Linz (189 mijë banorë), Salzburg (150 mijë banorë), Insbruk (117 mijë banorë). Sipas informacionit të botuar nga Statistika e Austrisë për vitin 2001<ref>[http://www.statistik.at/web_de/static/bevoelkerung_2001_nach_umgangssprache_staatsangehoerigkeit_und_geburtsland_022896.pdf] www.statistik.at/web_de/static/bevoelkerung_2001_nach_umgangssprache_staatsangehoerigkeit_und_geburtsland_022896.pdf</ref> rreth 710,926 me kombësi të huaj jetojnë në Austri. Nga këta, 124,392 flasin gjermanisht si gjuhën e tyre amtare (kryesisht imigrantë nga [[Gjermania]], disa nga [[Zvicra]] dhe Provinca e Bolzanos-Bozen, ([[Italia|Itali]]) Të tjera grupe etnike dhe linguistike janë serbë (135,376), kroatë (105,487); turq (123,417); 25,155 e të cilëve kanë si gjuhë të tyre Anglishten; shqiptarë (24,446); polakë (17,899); hungarezë (14,699); rumunë (12,216); arabë (7,982); sllovenë (6,902) (pa përfshirë minoritetin autokton); sllovakë (6,891); çekë (6,707); persianë (5,916); italianë (5,677); rusë (5,466); francezë (5,213); kinezë (4,938); spanjollë (4,264); bullgarë (3,503). Jeta mesatare e banorëve të Austrisë në vitin [[2004]] për femra është llogaritur të jetë 80,2 vite ndërsa për meshkuj 75,3 (në vitin [[1971]]: femrat 75,7; meshkujt 73,3 vite ). Vdekshmëria e fëmijëve është 0,45%. === Gjuha === Gjuhë zyrtare është [[gjuha gjermane|gjermanishtja]] e cila flitet nga 88.6% e popullsisë. Në të vërtet në Austri flitet një dialekt i gjuhës gjermane që ndryshon shumë nga gjuha zyrtare. * Alemanishtja (flitet në [[Vorarlberg]] si dhe në pjesë të [[Tirol]]it) * Bairischen flitet në pjesën tjetër të vendit (7 milionë banorë) Pakicat kombëtare të vendosura në Austri siç janë [[Sllovenët]], [[Kroatët]] dhe [[Hungarezët]] kanë të drejta të shkollimit në gjuhen e tyre si dhe në zyre administrative lokale. [[Kroatishtja]] dhe [[Sllovenishtja]] janë gjuhë zyrtare lokale në njësit federale [[Steiermark]] dhe [[Kärnten]]. Po ashtu edhe Romët flasin gjuhën e tyre. == Kultura == {{Kryesor|Kultura e Austrisë}} Pjesëmarrja e shqiptarëve në kulturën e përgjithshme austriake ka një traditë. Ndër personalitete më të dalluara ishte [[Aleksandër Moisiu]]. Përndryshe organizimi strukturorë i shkëmbimit kulturorë ka filluar më [[1966]], me themelimin e ''[[Shoqata Austriake-Shqiptare|Shoqatës Austriake-Shqiptare]]. == Shënime == {{notelist}} == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Austria|{{PAGENAME}}}} * [https://web.archive.org/web/20111014020704/http://www.hofburg.at/ Kryetari] * [https://web.archive.org/web/20070121212837/http://www.austria.gv.at/ Qeveria] * [http://www.bundeskanzleramt.at/ Kryeministri] * [http://www.parlament.gv.at/ Parlamenti] * [http://www.help.gv.at/ HELP-Service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717143133/http://help.gv.at/ |date=17 korrik 2011 }} * [http://www.austria-tourism.at/ Departamenti i turizmit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050120084340/http://www.austria-tourism.at/ |date=20 janar 2005 }} * [http://www.aeiou.at/ Aeiou - Kultura Austriake] * [http://www.orf.at/ ORF - Raditelevizoni Austriak] * [http://austria.europe-countries.com Pamje nga Austria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190707114705/http://austria.europe-countries.com/ |date=7 korrik 2019 }} * [http://www.photoglobe.info/ebooks/austria/ Country Studies - Austria] {{VendeEvropa}}{{BE}} [[Kategoria:Austri| ]] [[Kategoria:Vende në Evropë]] [[Kategoria:Republikat kushtetuese federale]] [[Kategoria:Vende pa dalje në det]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Bashkimit për Mesdheun]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Nismës së Tre Deteve]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1955]] [[Kategoria:Anëtarë të OECD]] k2sgr20h3fpnliby2btev5gn5zbytq4 2986487 2986448 2026-06-01T21:05:29Z Qendrimi15 122927 2986487 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = Republika e Austrisë | common_name = Austria | native_name = Republik Österreich ([[Gjuha gjermane|Gjermanisht]]) | image_flag = Flag of Austria.svg | image_coat = Austria Bundesadler.svg | flag_type = [[Flamuri i Austrisë|Flamuri]] | symbol_type = [[Stema e Austrisë|Stema]] | national_anthem = "Bundeshymne der Republik Österreich"<br/>"[[Himni Kombëtar i Austrisë|Himni Kombëtar i Republikës së Austrisë]]" <br/><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</div> | image_map = EU-Austria.svg | map_caption = Vendndodhja e Austrisë (e gjelbër e errët) | capital = [[Vjena]] | coordinates = {{Coord|48|12|N|16|21|E|type:city(2,000,000)_region:AT-9}} | largest_city = capital | languages = [[Gjermanishtja austriake|Gjermanisht]]{{efn|Bazuar në nenin 8 të [[Ligji Federal Kushtetues|kushtetutës austriake të vitit 1920]].}} | languages_type = [[Gjuha zyrtare]] | languages2 = {{hlist|[[Gjuha hungareze|Hungarisht]]|[[Gjuha sllovene|Sllovenisht]]|[[Gjuha kroate|Kroacisht]]<ref name="demokratiewebstatt.at">{{cite web|title=Die verschiedenen Amtssprachen in Österreich|url=https://www.demokratiewebstatt.at/thema/sprachen/amtssprachen-in-oesterreich/die-verschiedenen-amtssprachen-in-oesterreich|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180524084441/https://www.demokratiewebstatt.at/thema/sprachen/amtssprachen-in-oesterreich/die-verschiedenen-amtssprachen-in-oesterreich|archive-date=24 maj 2018|access-date=23 maj 2018|website=DemokratieWEBstatt.at|language=de}}</ref><ref name="Regional Languages of Austria">{{cite web|year=2013|title=Regional Languages of Austria|url=http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Dokumentnummer=NOR40066723|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131018115726/http://www.ris.bka.gv.at/Dokument.wxe?Abfrage=Bundesnormen&Dokumentnummer=NOR40066723|archive-date=18 tetor 2013|access-date=27 korrik 2013|publisher=Rechtsinformationssystem des Bundes|language=en}}</ref>}} | languages2_type = Gjuhët zyrtare rajonale | ethnic_groups = {{Unbulleted list | 72.2% [[austriakë]] | 27.8% [[Demografia e Austrisë#Grupet etnike|të tjerë]] }} | ethnic_groups_year = 2024 | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Migration and Integration 2025 |url=https://www.statistik.at/fileadmin/announcement/2025/07/20250716MigrationIntegration2025EN.pdf |website=Statistics Austria |publisher=Statistik Austria |date=16 korrik 2025 |access-date=10 gusht 2025 |language=en}}</ref> | religion_year = 2021 | religion_ref =<ref name="statistik.at">{{Cite web|title=Religionsbekenntnis – STATISTIK AUSTRIA – die Informationsmanager|url=https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis|access-date=9 gusht 2022|archive-date=30 shtator 2022|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20220930022008/https://www.statistik.at/statistiken/bevoelkerung-und-soziales/bevoelkerung/weiterfuehrende-bevoelkerungsstatistiken/religionsbekenntnis|url-status=live}}</ref> | religion = {{Ublist |item_style=white-space:nowrap; | {{Tree list}} * 68.2% [[Krishterimi]] ** 55.2% [[Kisha Katolike në Austri|Katolicizëm]] ** 4.9% [[Ortodoksia Lindore në Austri|Ortodoksia]] ** 3.8% [[Protestantizmi]] ** 4.3% krishterë të tjerë {{Tree list/end}} |22.4% [[Afetaria|pa fe]] |8.3% [[Islami në Austri|Islam]] |1.1% [[Feja në Austri|të tjerë]]}} | demonym = [[Austriakët|Austriak]] | government_type = [[Republika gjysmë-presidenciale]] [[Federata|federale]]<ref>{{Cite web|date=22 shtator 2022|title=Hofburg-Wahl: 'Österreich ist ein sehr ungewöhnlicher Fall'|url=https://diepresse.com/6193038|access-date=22 shtator 2022|language=de-AT|archive-date=3 tetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003104650/https://www.diepresse.com/6193038/hofburg-wahl-oesterreich-ist-ein-sehr-ungewoehnlicher-fall|url-status=live}}</ref>{{efn|name=system|Republika e Austrisë është ''de jure'' gjysmë-presidenciale sipas [[Kushtetuta e Austrisë|Kushtetutës]] së vendit; megjithatë, ajo sillet më shumë si një [[republikë parlamentare]] në praktikë sipas konventës kushtetuese, me [[Kancelari i Austrisë|Kancelarin]] që është figura kryesore politike e vendit, pavarësisht se nominalisht renditet e treta sipas Kushtetutës.}} | leader_title1 = [[Presidenti i Austrisë|Presidenti]] | leader_name1 = [[Alexander Van der Bellen]] | leader_title2 = [[Kancelari i Austrisë|Kancelari]] | leader_name2 = [[Christian Stocker]] | legislature = [[Parlamenti austriak|Parlamenti]] | upper_house = [[Këshilli Federal (Austri)|Këshilli Federal]] | lower_house = [[Këshilli Kombëtar (Austri)|Këshilli Kombëtar]] | sovereignty_type = [[Historia e Austrisë|Formimi]] | established_event1 = [[Margraviati i Austrisë|Margraviati]]<br/>([[Emri i Austrisë|emërtimi më i vjetër]]) | established_date1 = 1 nëntor 996 | established_event2 = [[Dukati i Austrisë|Dukati]] | established_date2 = 17 shtator 1156 | established_event3 = [[Kryedukati i Austrisë|Kryedukati]] | established_date3 = 6 janar 1453 | established_event4 = [[Rrethi Austriak|Rrethi perandorak]] | established_date4 = 1512 | established_event5 = [[Perandoria Austriake|Perandoria]] | established_date5 = 11 gusht 1804 | established_event6 = [[Austro-Hungaria]] | established_date6 = 30 mars 1867 | established_event7 = [[Republika e Parë Austriake|Republika e Parë]] | established_date7 = 10 shtator 1919 | established_event8 = [[Shteti Federal i Austrisë|Shteti Federal]] | established_date8 = 1 maj 1934 | established_event9 = [[Anschluss]] | established_date9 = 13 mars 1938 | established_event10 = [[Historia e Austrisë#Republika e re|Republika e Dytë]] | established_date10 = 27 prill 1945 | established_event11 = [[Traktati i Shtetit Austriak|Traktati i Shtetit]] | established_date11 = 27 korrik 1955 | area_km2 = 83879<ref>{{cite web|title=Austria EN|url=https://migrants-refugees.va/wp-content/uploads/2021/03/2020-CP-Austria-EN.pdf|website=Migrants Refugees|publisher=The Vatican|date=prill 2020|access-date=12 janar 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240113014627/https://migrants-refugees.va/wp-content/uploads/2021/03/2020-CP-Austria-EN.pdf|archive-date=13 janar 2024|url-status=live}}</ref> | area_rank = 113-të | area_sq_mi = | percent_water = 0.84 (2015)<ref>{{Cite web|title=Surface water and surface water change|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|access-date=11 tetor 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|language=en|archive-date=24 mars 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 9,219,113<ref name="statistik-population" /> | population_estimate_year = 2026 | population_estimate_rank = 97-të | population_density_km2 = 109.9 | population_density_sq_mi = 284.6 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = 108-të | GDP_PPP = {{increase}} $721.033 billion<ref name="IMFWEO.AT">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=14 prill 2026 |access-date=19 prill 2026 |language=en}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 45-të | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $78,334<ref name="IMFWEO.AT" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 18-të | GDP_nominal = {{increase}} $623.719 billion<ref name="IMFWEO.AT" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 28-të | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $67,761<ref name="IMFWEO.AT" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 13-të | Gini = 28.4 | Gini_year = 2024 | Gini_change = increase | Gini_ref = <ref name="eurogini">[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en "Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey"]. [[Eurostat]]. Marrë në 9 prill 2026.</ref> | HDI = 0.930 | HDI_rank = 22-të | HDI_year = 2023<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --> | HDI_change = increase | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=6 maj 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 maj 2025 |access-date=6 maj 2025 |publisher=[[Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin]] |language=en}}</ref> | currency = [[Euro]] ([[Simboli i Euros|€]]) | currency_code = EUR | time_zone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = djathtas | calling_code = [[Numrat e telefonit në Austri|+43]] | cctld = [[.at]] }} '''Austria''' (zyrtarisht '''Republika e Austrisë'''; [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] ''Österreich'' respektivisht ''Republik Österreich''), është një [[shtet pa dalje në det]] në [[Evropa Qendrore|Evropën Qendrore]] që shtrihet në [[Alpet Lindore]].<ref name="formal name">{{Cite web|title=Austria|url=http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames|access-date=4 janar 2023|website=UNGEGN World Geographical Names|publisher=United Nations Group of Experts on Geographical Names|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107010908/http://unstats.un.org/unsd/geoinfo/geonames/|archive-date=7 janar 2023|url-status=live}}</ref> Është një [[federatë]] prej nëntë [[Shtetet e Austrisë|shtetesh]], nga të cilat kryeqyteti [[Vjenë]] është qyteti dhe shteti më i populluar. Austria kufizohet me [[Gjermania|Gjermaninë]] në veriperëndim, [[Republika Çeke|Republikën Çeke]] në veri, [[Sllovakia|Sllovakinë]] në verilindje, [[Hungaria|Hungarinë]] në lindje, [[Sllovenia|Slloveninë]] dhe [[Italia|Italinë]] në jug, dhe [[Zvicra|Zvicrën]] dhe [[Lihtenshtajni]]n në perëndim. Vendi zë një sipërfaqe prej 83,879 km² (32,386 milje katrore) dhe ka një popullsi prej rreth 9.2 milionë banorësh.<ref name="statistik-population">[https://www.statistik.at/en/statistics/population-and-society/population/population-stock/population-at-beginning-of-year/quarter "Population by Year-/Quarter-beginning"]. 9 prill 2026.</ref> Zona e Austrisë së sotme ka qenë e banuar që të paktën që nga [[Paleoliti|periudha paleolitike]]. Rreth vitit 400 p.e.s., ajo u banua nga [[keltët]] dhe më pas u aneksua nga [[Perandoria Romake|romakët]] në fund të shekullit të 1-rë p.e.s. Krishterimi në rajon filloi në shekujt 4 dhe 5, gjatë [[Perandoria Romake Perëndimore|periudhës së vonë romake]], i ndjekur nga mbërritja e shumë [[Gjermanikët|fiseve gjermanike]] gjatë [[Periudha e Migrimit|Periudhës së Migrimit]].<ref>{{Cite web|title=Austria's History|url=https://www.austria.info/en/service-and-facts/about-austria/history|access-date=2024-06-08|website=austria.info|language=en}}</ref> Austria, si një shtet i bashkuar, doli nga mbetjet e [[Marshi Lindor|Marshit Lindor]] dhe [[Marshi Hungarez|Hungarez]] në fund të mijëvjeçarit të parë, fillimisht si një marsh kufitar i [[Perandoria e Shenjtë Romake|Perandorisë së Shenjtë Romake]], më pas u zhvillua në një [[Dukati i Austrisë|Dukat]] më 1156 dhe u bë një [[Kryedukati i Austrisë|Kryedukat]] më 1453. Duke qenë zemra e [[Monarkia Habsburge|monarkisë habsburge]] që nga fundi i shekullit të 13-të, Austria ishte një fuqi e madhe perandorake në Evropën Qendrore për shekuj me radhë dhe nga shekulli i 16-të, Vjena shërbeu gjithashtu si kryeqyteti administrativ i Perandorisë së Shenjtë Romake.<ref>{{Cite news|date=2012-03-16|title=Austria country profile|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-17405422|access-date=2024-06-08|publisher=BBC News|language=en-GB}}</ref> Perandoria e Shenjtë Romake u [[Shpërbërja e Perandorisë së Shenjtë Romake|shpërbë]] më 1806, dy vjet pasi Austria kishte krijuar [[Perandoria Austriake|perandorinë e saj]], e cila u bë një [[Fuqi e madhe (politikë)|fuqi e madhe]] dhe një nga shtetet më të mëdha në Evropë. Humbja e perandorisë në luftëra dhe humbja e territoreve në vitet 1860 hapën rrugën për [[Kompromisi Austro-Hungarez i vitit 1867|themelimin]] e [[Austro-Hungaria|Austro-Hungarisë]] më 1867.<ref>[https://www.geschichtewiki.wien.gv.at/%C3%96sterreich-Ungarn "Österreich-Ungarn"]. ''geschichtewiki.wien.gv.at''. Marrë më 8 qershor 2024.</ref> Pas [[Vrasja e Arkidukës Franz Ferdinand i Austrisë|vrasjes së Arkidukës Franz Ferdinand]] në vitin 1914, Perandori [[Franc Jozef I|Franc Jozef]] i shpalli luftë [[Mbretëria e Serbisë|Serbisë]], e cila u përshkallëzua me shpejtësi në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]]. Mposhtja e perandorisë dhe rënia pasuese çuan në shpalljen e [[Republika Gjermano-Austriake|Republikës Gjermano-Austriake]] në vitin 1918 dhe [[Republika e Parë Austriake|Republikës së Parë Austriake]] në vitin 1919. Gjatë [[Periudha mes dy luftërave botërore|periudhës midis dy luftërave botërore]], ndjenjat antiparlamentare kulmuan në [[Lufta Civile Austriake|formimin]] e një [[Shteti Federal i Austrisë|diktature austrofashiste]] nën [[Engelbert Dollfuss]] në vitin 1934. Një vit para shpërthimit të [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], Austria [[Anschluss|u aneksua]] në [[Gjermania Naziste|Gjermaninë Naziste]] nga [[Adolf Hitleri]] dhe u bë një [[Austria brenda Gjermanisë Naziste|ndarje nën-kombëtare]]. Pas [[Ofensiva e Vjenës|çlirimit të saj]] në vitin 1945 dhe një dekade [[Austria e pushtuar nga aleatët|pushtimi nga Aleatët]], vendi [[Traktati i Shtetit Austriak|rimori sovranitetin e saj]] dhe shpalli [[Shpallja e Neutralitetit|neutralitetin e saj të përjetshëm]] në vitin 1955. == Historia == {{Kryesor|Historia e Austrisë}} === Parahistoria dhe antikiteti === Zona që tani është Austria u banua në kohët para-romake nga fise të ndryshme [[Keltët|kelte]], duke qenë bërthama e [[Kultura Hallstatt|kulturës Hallstatt]] deri në shekullin e 6-të p.e.s..<ref>{{Cite web|date=2024-02-11|title=What Was the Celtic "Cult of the Head"?|url=https://www.thecollector.com/what-was-celtic-cult-head/|access-date=2024-05-07|website=TheCollector|language=en|archive-date=7 maj 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507031517/https://www.thecollector.com/what-was-celtic-cult-head/|url-status=live}}</ref> Qyteti i [[Hallstatt]], në fakt, ka provat më të vjetra arkeologjike të keltëve në Evropë.<ref>{{Cite web|title=Celt {{!}} History, Institutions, & Religion {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Celt-people|access-date=2024-05-07|website=Encyclopædia Britannica|language=en|archive-date=11 korrik 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711204423/https://www.britannica.com/topic/Celt-people|url-status=live}}</ref> [[Mbretëria e Norikut|Mbretëria Kelte e Norikut]] që përfshinte pjesën më të madhe të Austrisë moderne dhe pjesë të Sllovenisë moderne u pushtua nga [[Perandoria Romake]] në vitin 16 p.e.s. dhe krijoi një [[Provinca romake|provincë]] të quajtur [[Noriku]] e cila zgjati deri në vitin 476.<ref>{{Cite web|title=Noricum {{!}} Celtic culture, Roman province, Alps {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Noricum|access-date=2024-04-26|website=Encyclopædia Britannica|language=en|archive-date=25 shkurt 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240225145226/https://www.britannica.com/place/Noricum|url-status=live}}</ref> Rajonet e Austrisë së sotme që nuk ndodheshin brenda provincës së Norikut u ndanë midis provincave romake të [[Panonia|Panonisë]], e cila përfshinte pjesë të Austrisë lindore, dhe [[Raetia]], e cila përfshinte zonat e [[Vorarlberg]]ut dhe [[Tiroli]]t të sotëm.<ref>{{Cite web|title=Pannonia {{!}} Roman Empire, Map, Hungary, & History {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Pannonia|access-date=2024-05-20|website=Encyclopædia Britannica|language=en|archive-date=15 qershor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230615155813/https://www.britannica.com/place/Pannonia|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Raetia {{!}} Roman Empire, Alps, Gaul {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Raetia|access-date=2024-05-20|website=Encyclopædia Britannica|language=en|archive-date=3 tetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231003000521/https://www.britannica.com/place/Raetia|url-status=live}}</ref> Petronell-[[Carnuntum]] i sotëm në Austrinë lindore ishte një kamp i rëndësishëm ushtarak që u shndërrua në kryeqytet në atë që u njoh si [[Pannonia Superior]]. Carnuntum ishte shtëpia e 50,000 njerëzve për gati 400 vjet.<ref name="Carnuntum Tourism">{{Cite web|title=Rome's metropolis on the Danube awakens to new life|url=http://www.carnuntum.co.at/content-en/tales-from-carnuntum|archive-url=https://web.archive.org/web/20100116125751/http://www.carnuntum.co.at/content-en/tales-from-carnuntum|archive-date=16 janar 2010|access-date=20 shkurt 2010|website=Archäologischer Park Carnuntum|publisher=Archäologische Kulturpark Niederösterreich Betriebsgesellschaft m.b.H.|language=en}}</ref> [[Skeda:Roman Empire 125.png|parapamje|[[Perandoria Romake]] në kohën e [[Adriani]]t (sundoi 117–138 e.r.), me [[Provinca perandorake|provincën perandorake]] të '''[[Noriku]]t''' që mbulonte pjesën më të madhe të Austrisë së sotme, dhe '''[[Raetia]]''' dhe '''[[Pannonia Superior]]''' pjesët perëndimore dhe lindore të Austrisë së sotme]] === Mesjeta === Pas [[Rënia e Perandorisë Romake|rënies së Perandorisë Romake]], zona u pushtua fillimisht nga [[Rugii|Rugiët]] gjermanikë, të cilët e bënë këtë rajon pjesë të "[[Rugiland]]" të tyre.<ref>{{Cite web|last=Kessler|first=P. L.|title=Kingdoms of the Germanic Tribes – Rugii (Rugians)|url=https://www.historyfiles.co.uk/KingListsEurope/BarbarianRugii.htm|access-date=2024-04-26|website=The History Files|language=en}}</ref> Në vitin 487, pjesa më e madhe e Austrisë moderne u pushtua nga [[Odoakri]], një ushtar barbar dhe burrë shteti nga [[Danubi i Mesëm]], i cili përfshiu pjesën më të madhe të Austrisë së sotme në [[Mbretëria e Italisë (476-493)|Mbretërinë e tij të Italisë]]. Deri në vitin 493, ajo u pushtua nga [[Ostrogotët]] gjermanikë, të cilët krijuan mbretërinë e tyre, [[Mbretëria Ostrogotike|Mbretërinë Ostrogotike]].<ref>{{Cite web|title=Ostrogoth {{!}} Italy, Roman Empire, Arianism {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Ostrogoth|access-date=2024-04-26|website=Encyclopædia Britannica|language=en|archive-date=25 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425120017/https://www.britannica.com/topic/Ostrogoth|url-status=live}}</ref> Pas rënies së Mbretërisë, zona u pushtua nga [[Alemanët]], [[Baiuvarët]], [[Sllavët]] dhe [[Avarët]].<ref>{{Cite web|title=Mittelalter|url=https://oesterreich.com/de/staat/geschichte/mittelalter|access-date=2024-04-26|website=oesterreich.com|archive-date=26 prill 2024|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240426204729/https://oesterreich.com/de/staat/geschichte/mittelalter|url-status=live}}</ref> [[Karli i Madh]], Mbreti i [[Frankët|Frankëve]], pushtoi zonën në vitin 788, inkurajoi kolonizimin dhe prezantoi Krishterimin. Si pjesë e [[Francia Lindore|Francisë Lindore]], zonat kryesore që tani përfshijnë Austrinë iu lanë trashëgim shtëpisë së [[Babenberg|Babenbergëve]]. Zona njihej si ''[[Marshi i Austrisë|marchia Orientalis]]'' dhe iu dha [[Leopold I, Markgrav i Austrisë|Leopoldit të Babenbergut]] në vitin 976. Regjistrimi i parë që tregon emrin Austri është nga viti 996, ku shkruhet si ''[[Ostarrîchi]]'', duke iu referuar territorit të Marshit Babenberg. Në vitin 1156, [[Privilegium Minus]] e ngriti Austrinë në statusin e një dukati. Në vitin 1192, Babenbergët fituan gjithashtu [[Dukati i Stirias|Dukatin e Stirias]]. Me vdekjen e [[Frederick II, Duka i Austrisë|Frederick II]] në vitin 1246, linja e Babenbergëve u shua. Si rezultat, [[Ottokar II i Bohemisë]] mori në mënyrë efektive kontrollin e dukateve të Austrisë, Stirias dhe [[Dukati i Karinthias|Karinthias]]. Mbretërimi i tij mori fund me humbjen e tij në [[Dürnkrut]] në duart e [[Rudolph I i Gjermanisë|Rudolph I të Gjermanisë]] në vitin 1278. Më pas, deri në Luftën e Parë Botërore, historia e Austrisë ishte kryesisht ajo e dinastisë së saj sunduese, [[Habsburgët|Habsburgëve]]. [[Skeda:HRR 14Jh.jpg|parapamje|Zotërimet e Habsburgut (portokalli), Luksemburgut (vjollcë) dhe Wittelsbach (gjelbër) brenda Perandorisë së Shenjtë Romake, shekulli i 14-të]] Në shekujt 14 dhe 15, [[Monarkia Habsburge|Habsburgët]] filluan të grumbullonin provinca të tjera në afërsi të Dukatit të Austrisë. Në vitin 1438, Duka [[Albert V i Austrisë]] u zgjodh si pasardhës i vjehrrit të tij, Perandorit [[Sigismund, Perandor i Shenjtë Romak|Sigismund]]. Edhe pse vetë Alberti mbretëroi vetëm për një vit, që nga ajo kohë çdo perandor i Perandorisë së Shenjtë Romake ishte një Habsburg, me vetëm një përjashtim. Habsburgët filluan gjithashtu të grumbullonin territor larg tokave të trashëguara. Në vitin 1477, Arkiduka [[Maksimilian I, Perandor i Shenjtë Romak|Maksimilian]], djali i vetëm i Perandorit [[Frederick III, Perandor i Shenjtë Romak|Frederick III]], u martua me trashëgimtaren Maria të [[Qarku i Burgundisë|Burgundisë]], duke fituar kështu pjesën më të madhe të [[Holanda|Holandës]] për familjen. Në vitin 1496, djali i tij [[Filipi I i Kastiljes|Filipi i Bukur]] u martua me [[Joanna e Kastiljes|Joanna të Çmendurën]], trashëgimtaren e [[Kurora e Kastiljes|Kastiljes]] dhe [[Kurora e Aragonës|Aragonës]], duke fituar kështu Spanjën dhe shtojcat e saj italiane, afrikane, aziatike dhe të Botës së Re për Habsburgët. Në vitin 1526, pas [[Beteja e Mohács|Betejës së Mohács]], [[Bohemia]] dhe pjesa e [[Hungaria|Hungarisë]] që nuk ishte pushtuar nga osmanët ranë nën sundimin austriak. [[Luftërat Hungarezo-Osmane|Zgjerimi osman]] në Hungari çoi në [[Luftërat Osmano-Habsburge|konflikte të shpeshta]] midis dy perandorive, veçanërisht të dukshme në [[Lufta e Gjatë Turke|Luftën e Gjatë]] të viteve 1593 deri në vitin 1606. Turqit bënë inkursione në [[Stiria]] gati 20 herë, nga të cilat disa përmenden si "djegie, plaçkitje dhe marrje mijëra skllevërsh".<ref>"''[https://books.google.com/books?id=8-ARAAAAYAAJ&pg=PA560 Bentley's miscellany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240312192545/https://books.google.com/books?id=8-ARAAAAYAAJ&pg=PA560#v=onepage&q&f=false |date=12 March 2024 }}''". Charles Dickens, William Harrison Ainsworth, Albert Smith (1853).</ref> Në fund të shtatorit 1529, [[Sulejmani i Madhërishëm]] nisi [[Rrethimi i Vjenës (1529)|rrethimin e parë të Vjenës]], i cili përfundoi pa sukses, sipas historianëve osmanë, me reshjet e borës së një dimri që filloi herët. === Pavarësia === Më 15 maj 1955, pas bisedimeve që zgjatën me vite dhe u ndikuan nga [[Lufta e Ftohtë]], Austria rifitoi pavarësinë e plotë duke përfunduar [[Traktati i Shtetit Austriak|Traktatin Shtetëror Austriak]] me aleatët e Luftës së Dytë Botërore. Më 26 tetor 1955, të gjitha trupat pushtuese ishin larguar dhe Austria shpalli neutralitetin e saj të përhershëm me një akt parlamentar. Kjo ditë është tani Dita Kombëtare e Austrisë, një festë zyrtare.<ref>{{Cite web|title=The Austrian National Day|url=https://www.austria.org/national-day|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181025070927/https://www.austria.org/national-day|archive-date=25 tetor 2018|access-date=24 tetor 2018|publisher=Austrian Embassy, Washington|language=en-US}}</ref> Austria është njëra ndër themeluesit ([[1960]]) e [[EFTA]]-së. Për shkak të deklarimit si neutrale ajo kishte mundësin e këmbimit ekonomik me dy blloqet e krijuara pas luftës. Pas luftës së ftoftë ([[1991]]) çështja e neutralitetit e ka humbur rendësin në politiken e jashtme mirëpo kjo edhe më tutje ka rëndësi në qarqet e brendshme politike. Më [[1995]] Austria hynë në [[Bashkimi Evropian|Bashkimin Evropian]] dhe më [[1999]] futë në tregun e vetë [[euro]]në si monedhë shtetërore. == Politika == {{Kryesor|Sistemi shtetror në Austri}} [[Parlamenti i Austrisë]] ndodhet në Vjenë, qytetin më i madh dhe kryeqytet i vendit. Austria u bë një [[repbulikë]] [[Demokracia përfaqësuese|demokratike përfaqësuese]] [[Federata|federale]] nëpërmjet [[Ligji Kushtetues Federal|Kushtetutës Federative]] të vitit 1920. Sistemi politik i Republikës së dytë me [[Shtetet e Austrisë|nëntë shtetet]] e tij është bazuar në kushtetutën e 1920 dhe 1929, që u ripranua më 1 maj 1945. [[Presidenti i Austrisë]] është kreu i shtetit.Presidenti zgjidhet drejtpërdrejt me shumicë votash popullore, me një balotazh midis kandidatëve me rezultatet më të larta nëse është e nevojshme. [[Kancelari i Austrisë]] është kreu i qeverisë. Kancelari zgjidhet nga presidenti dhe ngarkohet me detyrën e formimit të një qeverie bazuar në përbërjen partiake të dhomës së ulët të parlamentit. Qeveria mund të shkarkohet nga detyra me anë të një dekreti presidencial ose me votë mosbesimi në dhomën e ulët të parlamentit, [[Këshilli Kombëtar (Austri)|''Nationalrat'']]. Vota për presidentin dhe për parlamentin dikur ishte e detyrueshme në Austri. Detyrimi u hoq gradualisht nga viti 1982 deri në vitin 2004.<ref>{{Cite web|title=Bundesministerium für Inneres – Elections Compulsory voting|url=http://www.bmi.gv.at/wahlen/elections_compulsorey_voting.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20071103221527/http://www.bmi.gv.at/wahlen/elections_compulsorey_voting.asp|archive-date=3 nëntor 2007|access-date=3 janar 2009|publisher=Bmi.gv.at|language=en}}</ref> Parlamenti i Austrisë përbëhet nga dy dhoma. Përbërja e Nationalrat (183 vende) përcaktohet çdo pesë vjet (ose sa herë që Nationalrat është shpërndarë nga presidenti federal me një mocion nga kancelari federal, ose nga vetë Nationalrat) me anë të zgjedhjeve të përgjithshme në të cilat çdo qytetar mbi moshën 16 vjeç ka të drejtë vote. Mosha e votimit u ul nga 18 në 16 vjeç në vitin 2007.<ref>{{Cite web|title=The Austrian Parliament|url=https://www.parlament.gv.at/ZUSD/DLFolder/Austrian_Parl_E_p27.pdf|website=Parlament.gv.at|access-date=22 nëntor 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20220425043546/https://www.parlament.gv.at/ZUSD/DLFolder/Austrian_Parl_E_p27.pdf|archive-date=25 prill 2022}}</ref> Ndërkohë që ka një prag të përgjithshme prej 4 për qind për të gjitha partitë në zgjedhjet federale (''Nationalratswahlen''), ekziston mundësia për të fituar një vend të drejtpërdrejtë në një nga 43 qarqet zgjedhore rajonale (''[[Direktmandat]]''). Nationalrat është dhoma dominuese në formimin e legjislacionit në Austri. Megjithatë, dhoma e lartë e parlamentit, [[Këshilli Federal (Austri)|''Bundesrat'']], ka të drejtë të kufizuar të vetos (Nationalrat në pothuajse të gjitha rastet, në fund të fundit mund ta kalojë ligjin përkatës duke votuar për herë të dytë). Gjykatat janë kolona e tretë e pushtetit në Austri. Sidomos [[Gjykata Kushtetuese (Austri)|Gjykata Kushtetuese]] (''Verfassungsgerichtshof'') mund të ushtrojë influencë të konsiderueshme në sistemin politik duke përjashtuar ligje dhe urdhëra që nuk janë në përputhje me kushtetutën. Që nga viti 1995, [[Gjykata Evropiane e Drejtësisë]] mund të anulojë vendimet e Austrisë në të gjitha çështjet e përcaktuara në ligjet e [[Bashkimi Evropian|Bashkimit Evropian]]. Austria gjithashtu zbaton vendimet e [[Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut|Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut]], që kur [[Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut]] u bë pjesë e kushtetutës austriake. === Ndarjet administrative === {{Kryesor|Shtetet e Austrisë}} Austria është një [[republikë federale]] e përbërë nga [[Shtetet e Austrisë|nëntë shtete]] (gjermanishtja austriake: ''Bundesländer''). Shtetet ndahen në rrethe (''Bezirke'') dhe qytete statutore (''Statutarstädte''). Rrethet ndahen në [[Komuna (Austri)|komuna]] (''Gemeinden''). Qytetet statutore kanë kompetencat që ndryshe u jepen si rretheve ashtu edhe komunave. Vjena është unike në atë që është njëkohësisht qytet dhe shtet. Drejtoria e Përgjithshme për Përkthim e Komisionit Evropian i quan shtetet ''provinca''. {{Shtetet federale të Austrisë}} {| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:100%" |- style="font-size:100%; text-align:right" ! [[Shtetet e Austrisë|Shteti]] ! Kryeqyteti ! Sipërfaqja<br/>{{smaller|[[Kilometër katror|km²]])}} ! Popullsia<br/>{{smaller|(2025)}} ! Dendësia<br/>per km2 |- | [[Skeda:Flag of Burgenland.svg|23px]] [[Burgenland]] || [[Eisenstadt]] |style="text-align:right"| 3,965 ||style="text-align:right"| 301,790 || style="text-align:right" | 76,1 |- | [[Skeda:Flag of Carinthia.svg|23px]] [[Karinthia]] || [[Klagenfurt]] |style="text-align:right"| 9,536 ||style="text-align:right"| 570,095 || style="text-align:right" | 59,7 |- | [[Skeda:Flag of Lower Austria.svg|23px]] [[Austria e Poshtme]] || [[Sankt Pölten]] |style="text-align:right"| 19,178 ||style="text-align:right"| 1,727,514 || style="text-align:right" | 90,05 |- | [[Skeda:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|23px]] [[Salzburgu (shteti federal)|Salzburg]] || [[Salzburg]] |style="text-align:right"| 7,154 ||style="text-align:right"| 572,846 || style="text-align:right" | 80,08 |- | [[Skeda:Flag of Styria.svg|23px]] [[Stiria]] || [[Graz]] |style="text-align:right"| 16,401 ||style="text-align:right"| 1,271,716 || style="text-align:right" | 77,5 |- | [[Skeda:Flag of Tirol and Upper Austria.svg|23px]] [[Tiroli]]|| [[Innsbruck]] |style="text-align:right"| 12,648 ||style="text-align:right;"| 777,660 || style="text-align:right" | 61,4 |- | [[Skeda:Flag of Tirol and Upper Austria.svg|23px]] [[Austria e Epërme]] || [[Linz]] |style="text-align:right"| 11,982 ||style="text-align:right;"| 1,535,519 || style="text-align:right" | 128,1 |- |colspan=2| [[Skeda:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|23px]] [[Vjena]] |style="text-align:right"| 415 ||style="text-align:right;"| 2,028,289 || style="text-align:right" | 4,887 |- | [[Skeda:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|23px]] [[Vorarlberg]] || [[Bregenz]] |style="text-align:right"| 2,601 ||style="text-align:right;"| 411,784 || style="text-align:right" | 158,3 |} == Gjeografia == {{Kryesor|Gjeografia e Austrisë}} Sipërfaqja e përgjithshme e Austrisë është 83,870&nbsp;km² dhe shtrihet rreth kordinanatve gjeografike 47 20 v, 13 20 L. Austria është një vend kontinental malor dhe sipërfaqja e përgjithshme e e saj përbëhet nga 82,444&nbsp;km² tokë dhe 1,426&nbsp;km² ujë. Në pjesën perëndimore dhe jugore të Austrisë mbizotëron tereni shkëmborë i Alpeve. Pjesa tjetër e vendit në lindje dhe veri është kryesisht e rrafshët me pyje e fusha. Austria nuk ka dalje në det, lumi më i gjatë që përshkojnë atë është [[Danubi]] në veri të vendit. Pika më e ultë e Austrisë gjendet në Neusiedler (115m) dhe ajo më e lara në lartësi mbidetare prej 3,798 metrave në Grossglockner. == Ekonomia == {{Kryesor|Ekonomia e Austrisë}} Edhe pse Austria ka kushte më të mira natyrore e ekonomia e sajë nuk ka shënuar rritje deri vonë. Territori i sotëm i Austrisë një kohë të gjatë ka qenë në kuadër të shtetit të dikurshëm të Austru-Hungarisë, i cili në radhë të parë, ka pasur funksionin administrativ e jo edhe ekonomik. derisa shtete e Evropës Perëndimore i përfshinë një transformim i shpejt dhe procesi i revolucioni industrial. Austria mbetet ndër vendet më të prapambetura. Mungesa e qymyrit, e mineralit të hekurit dhe shkalla esnafore e zhvillimit kanë kontribuar në stagnimin e ekonomisë. Me shkatërrimin e shtetit të Austro-Hungarisë,pas Luftës së Dytë Botërore pozita ekonomike e Austrisë rrënjësisht ndërrohet. Me zvogëlimin e territorit, zvogëlohen edhe lëndët e para, pakësohet furnizimi me prodhimet bujqësore, humb edhe tregun në të cilin nuk ka pasur konkurrencë. Me shfaqjen e inflacionit në dekadat e para pas luftës së dytë botërore e përshkon kriza ekonominë e Austrisë,ndërsa kapitali i kufizuar nuk pamundur të sigurojë rikëmbjen e saj. Rrethanat e tilla knë mundësuar të depërtojë kapitali i huaj në ekonominë e saj. Gjermania naciste në vitin 1938 e bëri aneksimin e Austrisë pa ndonjë rezistencë ushtarake. Pas luftës së Dytë Botërore , në vitin 1948, filloi një proces i ri i zhvillimit ekonomik. Itensifikimet në shfrytëzimin e energjisë së ujit, në metalurgji, investimet në industrinë kimike, kanë qenë bazë e mirë për zhvillimin e industrisë. Në adaptimin e kërkesave të tregut filloi ndërrimi i strukturës industriale, duke e vënë në plan të parë industrinë mekanike dhe atë kimike. Territorializimi i saj gjithënjë e më shumë depërton në pjesën perëndimore të shtetit. Edhe pse me këtë tendencë të përhapjes së industrisë, ajo sot ende nuk është e barabartë, përkatësisht nuk është shtrirë, në tërë shtetin. Në përgjithësi, mund të thuhet se është përqendruar në rajonin e Murës, në afërsi të Vjenës, te lokaliteti Linc dhe në jug të lumit I == Demografia == {{Kryesor|Demografia e Austrisë}} Popullsia e Austrisë në janar të vitit 2009 ishte 8 milion e 356 mijë banorë. Popullsia e kryeqytetit [[Vjena|Viena]] i kalon 1,6 milion banorë (2,2 milion banorë bashkë me rrethinat). Qytete të tjera të mëdha janë Grac (250 mijë banorë), Linz (189 mijë banorë), Salzburg (150 mijë banorë), Insbruk (117 mijë banorë). Sipas informacionit të botuar nga Statistika e Austrisë për vitin 2001<ref>[http://www.statistik.at/web_de/static/bevoelkerung_2001_nach_umgangssprache_staatsangehoerigkeit_und_geburtsland_022896.pdf] www.statistik.at/web_de/static/bevoelkerung_2001_nach_umgangssprache_staatsangehoerigkeit_und_geburtsland_022896.pdf</ref> rreth 710,926 me kombësi të huaj jetojnë në Austri. Nga këta, 124,392 flasin gjermanisht si gjuhën e tyre amtare (kryesisht imigrantë nga [[Gjermania]], disa nga [[Zvicra]] dhe Provinca e Bolzanos-Bozen, ([[Italia|Itali]]) Të tjera grupe etnike dhe linguistike janë serbë (135,376), kroatë (105,487); turq (123,417); 25,155 e të cilëve kanë si gjuhë të tyre Anglishten; shqiptarë (24,446); polakë (17,899); hungarezë (14,699); rumunë (12,216); arabë (7,982); sllovenë (6,902) (pa përfshirë minoritetin autokton); sllovakë (6,891); çekë (6,707); persianë (5,916); italianë (5,677); rusë (5,466); francezë (5,213); kinezë (4,938); spanjollë (4,264); bullgarë (3,503). Jeta mesatare e banorëve të Austrisë në vitin [[2004]] për femra është llogaritur të jetë 80,2 vite ndërsa për meshkuj 75,3 (në vitin [[1971]]: femrat 75,7; meshkujt 73,3 vite ). Vdekshmëria e fëmijëve është 0,45%. === Gjuha === Gjuhë zyrtare është [[gjuha gjermane|gjermanishtja]] e cila flitet nga 88.6% e popullsisë. Në të vërtet në Austri flitet një dialekt i gjuhës gjermane që ndryshon shumë nga gjuha zyrtare. * Alemanishtja (flitet në [[Vorarlberg]] si dhe në pjesë të [[Tirol]]it) * Bairischen flitet në pjesën tjetër të vendit (7 milionë banorë) Pakicat kombëtare të vendosura në Austri siç janë [[Sllovenët]], [[Kroatët]] dhe [[Hungarezët]] kanë të drejta të shkollimit në gjuhen e tyre si dhe në zyre administrative lokale. [[Kroatishtja]] dhe [[Sllovenishtja]] janë gjuhë zyrtare lokale në njësit federale [[Steiermark]] dhe [[Kärnten]]. Po ashtu edhe Romët flasin gjuhën e tyre. == Kultura == {{Kryesor|Kultura e Austrisë}} Pjesëmarrja e shqiptarëve në kulturën e përgjithshme austriake ka një traditë. Ndër personalitete më të dalluara ishte [[Aleksandër Moisiu]]. Përndryshe organizimi strukturorë i shkëmbimit kulturorë ka filluar më [[1966]], me themelimin e ''[[Shoqata Austriake-Shqiptare|Shoqatës Austriake-Shqiptare]]. == Shënime == {{notelist}} == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Austria|{{PAGENAME}}}} * [https://web.archive.org/web/20111014020704/http://www.hofburg.at/ Kryetari] * [https://web.archive.org/web/20070121212837/http://www.austria.gv.at/ Qeveria] * [http://www.bundeskanzleramt.at/ Kryeministri] * [http://www.parlament.gv.at/ Parlamenti] * [http://www.help.gv.at/ HELP-Service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717143133/http://help.gv.at/ |date=17 korrik 2011 }} * [http://www.austria-tourism.at/ Departamenti i turizmit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050120084340/http://www.austria-tourism.at/ |date=20 janar 2005 }} * [http://www.aeiou.at/ Aeiou - Kultura Austriake] * [http://www.orf.at/ ORF - Raditelevizoni Austriak] * [http://austria.europe-countries.com Pamje nga Austria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190707114705/http://austria.europe-countries.com/ |date=7 korrik 2019 }} * [http://www.photoglobe.info/ebooks/austria/ Country Studies - Austria] {{VendeEvropa}}{{BE}} [[Kategoria:Austri| ]] [[Kategoria:Vende në Evropë]] [[Kategoria:Republikat kushtetuese federale]] [[Kategoria:Vende pa dalje në det]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Bashkimit Evropian]] [[Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Bashkimit për Mesdheun]] [[Kategoria:Shtetet anëtare të Nismës së Tre Deteve]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1955]] [[Kategoria:Anëtarë të OECD]] 9p7f5grsvz36qrcnu2rl56sdft2c834 0 3696 2986307 2986304 2026-06-01T12:05:53Z AltinNatyra 180704 /* Popullsia */ 2986307 wikitext text/x-wiki {{Ky artikull|qytetit të Gjakovës|njësinë administrative|Komuna e Gjakovës}} {{Infobox settlement | name = Gjakova | native_name = | settlement_type = [[Lista e vendbanimeve në Kosovë|Qytet]] dhe [[Komunat e Kosovës|komunë]] | image_skyline = Đakovica collage.jpg | image_caption = Kolazhi i fotos (Gjakova natën, [[Xhamia e Hadumit]], [[Kisha varrezore e Shën Gjonit ne Hoçë te Madhe|Kisha Ortodokse e Shën Gjonit]], [[Kulla e Sahatit në Gjakovë|Sahat Kulla e Gjakovës]], [[Ura e Terzive]], Kulla e Mazrrekajit, Kisha Katolike e Shën Palit dhe Shën Pjetrit, [[Çarshia e Madhe|Çarshia e Vjetër]]) | image_blank_emblem = Stema e Komunës Gjakovë.svg | blank_emblem_type = Emblem | image_map = Gjakovë 2006.PNG | map_caption = Vendodhja e komunës së Gjakovës në Kosovë | subdivision_type = Shteti | subdivision_name = {{flagicon|KOS}} [[Kosova]] | subdivision_type1 = [[Rajonet e Kosovës|Rajoni]] | subdivision_name1 = [[Rajoni i Gjakovës|Gjakova]] | subdivision_type2 = [[Komunat e Kosovës|Komuna]] | subdivision_name2 = Gjakova | leader_title = Kryetari | leader_name = [[Ardian Gjini]] | area_blank1_title = Rajoni | area_blank1_km2 = 13.189 | area_blank1_sq_mi = 5.092 | area_blank2_title = Komunal | area_blank2_km2 = 586.91 | area_blank2_sq_mi = 226.61 | population_as_of = 2011 | population_blank1_title = Qyteti | population_blank1 = 40,827 | population_density_blank1_km2 = 3.100 | population_density_blank1_sq_mi = 8.000 | population_blank2_title = Komunal | population_blank2 = 94,556 | population_density_blank2_km2 = 160 | population_density_blank2_sq_mi = 420 | population_demonym = Gjakovar | timezone = [[Zona Kohore e Evropës Qendrore|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Ora Verore e Evropës Qendrore|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | coordinates = {{coord|42|23|N|20|26|E|type:city|display=inline,title}} | elevation_m = 375 | elevation_ft = 1,230 | postal_code_type = Kodi postar | postal_code = 50000 | area_code_type = Prefiksi | area_code = +383 390 | blank_name = [[Targat e automjeteve të Kosovës|Targa e automjeteve]] | blank_info = 07 }} '''Gjakova''' është qytet në pjesën perëndimore të Kosovës. Gjakova është qendër e komunës dhe rajonit me të njëjtin emër. Toka ku filloj të ngrihet qyteti ishte në pronësi të një shqiptari të besimit [[Kisha Katolike|katolik]] të quajtur Jakë Vula, nga e mori edhe emrin. Nga [[arabishtja]] / [[osmanishtja]] prapashtesasa ova - fushë, dhe banori vendas Jaku rrjedhë edhe emri i vjetër apo Jakova (në shqip: ''Gjakova'', J = Gj), që nënkupton “Fushat e Jakut”. Sipas dokumntave [[Perandoria Osmane|osmane]] [[hoxha]] Hadum [[Agai|Aga]] e bindi Jakë Vulën që ta dhuroj tokën për ndërtimin e xhamisë dhe bibliotekesë së xhamisë, rreth së cilave filloj të ndërtohet edhe qyteti, i cili në fillim u quajt Jakovë (nga [[turqisht]]ja: fusha e Jakut). Në shekullin XIX filloi të përdorej emri i tanishëm. Të huajt nganjëherë e përdorin toponimin e [[Sllavizimi|sllavizuar]] ''Djakovica'' apo ''Đakovica''. Qyteti përmban një sërë monumentesh nga e kaluara e pasur kulturore. Lagjja historike e qytetit është [[Mëhalla e Hadumit]] ku edhe gjinden tregu i vjetër dhe ndërtesa më e vjetër e cila ende ekziston në qytet, [[Xhamia e Hadumit]] Tregu i vjetër apo siç njihet Qarshia e Madhe ishte zemra e funksionimit ekonomik për Gjakovën, një qytet i tregtisë dhe artizanateve që shërbente fshatrat përreth nga komuna e Gjakovës, zona e [[Juniku]]t, dhe [[Malësia e Gjakovës]] në [[Kufiri mes Shqipërisë dhe Kosovës|kufirin Kosovë-Shqipëri]]. Qyteti dhe rrethina luajtën rol të rëndësishëm gjatë lëvizjes kombëtare të [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]]. Gjenerali i Portës së Lartë [[Maxhar Pasha]] u vra në një betejë të përgjakshme me forcat e Lidhjes pranë kullës së [[Abdullah pashë Dreni]]t. Qarshia e Madhe u dogj e u shkatërrua gjatë Luftës së fundit në Kosovë, por tani më është rindërtuar. Ndërsa Xhamia e Hadumit bashkë me bibliotekën e saj u dogj gjatë natës së parë të sulmeve ajrore të NATO-s nga forcat paramilitare [[Serbët në Kosovë|serbe]] duke zhdukur kështu dokumentet e rralla që datonin që nga koha e themelimit. == Historia == {{main|Historia e Gjakovës}} Gjakova si qytet i Kosovës, kishte pozitë të përshtatshme gjeografike si dhe kushte të favorshme për zhvillimin e saj gjatë periudhave të kaluara historike. Qyteti i Gjakovës është i vendosur në kryqëzimin e rrugës së rëndësishme transversale Via de Zenta, ose të Zetës (Shkodër-Kosovë) me atë longitudale të Rrafshit të Dukagjinit. Si duket ka indikacione si dhe dëshmi të kulturës materiale, se në vendbanimin e qytetit të Gjakovës është jetuar edhe gjatë periudhës antike. Si do që të jetë qyteti ekzistues i takon periudhës osmane. Në fakt, në bazë të të dhënave historike, Gjakova njihet qysh nga dekada e pestë e shekullit XIV, më saktësisht nga viti 1348, kur i takonte nahijes së Alltun-ihlisë, me qendër në Junik. Ndërkaq, sipas burimeve të kulturës materiale, ndërtimeve arkitekturale monumentale, ajo njihet nga dekada e fundit të shek. XVI. === Xhamia dhe emri i qytetit === Në bazë të defterit të vitit [[1571]], Gjakova ishte ende fshat, ishte qendër pazari. Me një status të këtillë, ajo jetoi deri më [[1582]]. Dhjetë vjet më vonë, prej 68 familjesh shqiptarësh, sa kishte atëherë Gjakova, 13 ishin të [[islam]]izuara e të tjerat të krishtera. Gjakova si fshat i reduktuar me qendër të vogël, kryente funksionin e tregut lokal. Ky treg lokal ishte një specifikë për Gjakovën si dhe qytetet shqiptare gjatë shekullit XV, deri në fillim të atij XVI. Është me interes të ceket se specifika e zënë ngojë, nuk ishte karakteristike për qytetet e Perandorisë Turko-osmane. Në atë periudhë, në mbarim të shekullit XVI, konkretisht në vitin 1594/95, Hadum Sylejman Efendia-Hadum Aga ndërtoi xhaminë, e cila po ashtu edhe mban emrin e donatorit-financuesit të objektit në Gjakovë.<ref name="Fejaz">Fejaz Drançolli në revistën {{mono|DITURIA ISLAME - Trashëgimi:Xhamia e Hadumit.}} Nr.206, Fq.29 - KBI e Kosovës - Prishtinë, shtypi {{mono|Koha}} - Prishtinë; [http://bislame.net/web/component/option,com_docman/task,doc_download/gid,22/Itemid,35/ PDF në internet]{{Lidhje e thyer}}</ref> Tregu lokal, Xhamia e Hadumit në shekujt e mëvonshëm luajtën rol të rëndësishëm në karakterin urbanistik të qytetit, Çarshisë së Madhe të Gjakovës, me se lidhet ndërtimi i këtij kompleksi urbano-arkitektonik. Pra, koha e ndërtimit të kompleksit në fjalë, lidhet me paraqitjen e zejtarëve dhe të përpunimit të prodhimtarisë së zejtarëve, që zunë të vendoseshin rreth mureve të Xhamisë së Hadumit. Me këto lidhet edhe rritja e banorëve të Gjakovës, e cila numerikisht fillon të shtohet qysh nga shekulli XVII. Gjakova prej një fshati në gjysmën e dytë të shek. XVII, - u zhvillua në qytet, ku lulëzonte zejtaria, tregtia, ekonomia. Kjo qe pasojë e migrimit të popullsisë së ardhur nga fshati. Këta të ardhur kishin për qëllim të largoheshin nga fshati dhe t’i iknin shfrytëzimit feudal, prandaj zunë të merreshin me zejtari. Kjo gjë ishte karakteristike për tërë qytetet shqiptare të asaj kohe. Xhamia e Hadumit, vepër e rëndësishme e arkitekturës shqiptare të periudhës osmane, u sëndërtua me qëllim të përhapjes së fesë islame të pushtuesit osman, të përhapjes së islamizmit në këtë pjesë të Kosovës. Në fillim kjo ishte intensive veçanërisht në qytete, me synimin për islamizimin e qytetarëve. === Koha e Evlija Çelebiut === Përveç xhamisë së Hadumit, në shekullin XVII, kur Gjakova tanimë kishte marrë fizionominë e një qyteti, në të u ndërtuan edhe objekte të tjera të kultit-sakrale si dhe profane e publike. Për këto ndërtime si dhe qytetin e Gjakovës, mjaft mirë flet e shkruan edhe udhëpërshkruesi turk [[Evlija Çelebiu|Evlija Çelebi]], i cili kaloi këndej pari në shekullin e cekur, konkretisht në vitin 1663<ref name="Fejaz"/>. Çelebiu, përveç të tjerash, në një mënyrë na paraqet edhe një gjendje statistikore të objekteve sakrale dhe profane të Gjakovës. Sipas tij, në këtë periudhë Gjakova kishte 2000 shtëpi, disa mesxhide dhe dy xhami monumentale, hane të mbuluara me plumb, hamamin e bukur dhe 300 dyqane. Përshkrimi i udhëpërshkruesit turk dëshmon për një rritje dhe zhvillim të [[Zejtaria|zejtarisë]], tregtisë, ekonomisë si dhe të numrit të banorëve, të cilët u morën me këtë punë. Pra, lirisht mund të nxjerrim përfundimin se Gjakova në shekullim XVII u formua si qytet me plot kuptimin e fjalës. Mirëpo, ekonomia, si dhe numerikisht Gjakova, filluan të binin në fund të këtij shekulli, meqë Gjakova pësoi një rënie të madhe, sikurse edhe qytetet e tjera të Kosovës. === Koha e Rilindjes === {{Kryesor|Nahija e Gjakovës}} Në kohën e Rilindjes Kombëtare, qyteti Gjakova, sipas<ref>Sami Frashëri në [[b:Hipi Zhdripi i Gjuhës/Kro290/Kamus Al Alam|Kamus Al Alam]]</ref> [[Sami Frashëri]]t ishte qendër kazaje në shanxhakun e Pejës. Numri i popullsis në këtë kohë nuk dihej saktësisht por llogaritej që të kishte mbi 25 000 banorë nga të cilët së paku 17 000 të moshës madhore. Qyteti kishte disa shkolla fillore, biblotekën e qytetit dhe rreth 1.000 dyqane dhe godina, si hane, hamame. Rrethina e qytetit përfshinte 149 fshatra, shumica e të cilëve gjendej në Malësi. Gjatë kësaj kohe në arat e fushave dhe luginave pjellore prodhohej grurë, [[Elbi|elb]], [[Tërshëra|tërshërë]], [[Thekra|thekër]], [[Misri|misër]], fasule, si dhe lloje ndryshme pemësh, perimesh. Në malet e saj gjindeshin shumë kullota, ku mbaheshin dhen, dhi dhe bagëti të tjera. === Pushtimi serb dhe luftërat botërore === Pushtimi [[Mbretëria e Serbisë|serb]] i Gjakovës filloi në nëntor 1912 dhe u ndërpre në vitet e Luftës së I Botërore, për të rifilluar në vitet 1920. Pushtimi përfundimtar ndodhi pas likuidimit të Zonës Neutrale të Junikut, si pasojë e marrëveshjes mes qeverisë së [[Ahmet Zogu]]t dhe [[Nikolla Pashiq|Nikola Pashiqit]]. Kjo solli dhe shpërngulje me dhunë të qindra familjeve gjakovare, të cilat u vendosën aty ku është sot Kukësi i Vjetër, duke formuar qytetin e Kukësit në 1925-ën. Me dhjetëra familje të tjera gjakovare u vendosën dhe në Shkodër, Tiranë e qytete të tjera të Republikës së Shqipërisë. Gjatë periudhës së Luftës së II Botërore kur Gjakova ishte pjesë e [[Mbretëria e Shqipërisë|Mbretërisë së Shqipërisë]] nën pushtimin italian, pat kthim të ca familjeve që ikën nga pushtimi serb, për të ikur përsëri në dimër të vitit 1944 e pranverë të vitit 1945 me rikthimin e forcave serbe në Gjakovë. === Koha nën Jugosllavi dhe lufta çlirimtare === == Gjeografia == Gjakova gjendet në pjesën jugperëndimore të Kosovës. Në veri-lindje të qytetit hapet fusha e [[Rrafshi i Dukagjinit|Metohisë]] perëndimore të Kosovës, ndërsa në jug-perëndim ngrihet maja e [[Alpet Shqiptare|Alpeve Shqiptare]]. Qyteti ndodhet gjithashtu në hyrje të [[Lumi i Erenikut|lumit të Erenikut]], ku lumi Krena rrjedh nga veriu drejt përroit malor të Erenikut. Pas disa kilometrash derdhet në [[Drini i Bardhë|Drinin e Bardhë]], lumin më të gjatë në Kosovë. === Klima === Gjakova ka një [[Klima e lagësht subtropikale|klimë subtropikale të lagësht]] (Cfa) sipas [[Klasifikimi i klimës Köppen|klasifikimit klimatik Köppen]] me një temperaturë mesatare vjetore prej 11.5 °C.<ref name="Climate-data">{{cite web|publisher=Climate-Data|title=Climate: Gjakova|url=https://en.climate-data.org/europe/republic-of-kosovo/gjakove/gjakove-6159/|access-date=5 tetor 2021|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003171328/https://en.climate-data.org/europe/republic-of-kosovo/gjakove/gjakove-6159/|archive-date=3 tetor 2021|url-status=live}}</ref> Muaji më i ngrohtë në Gjakovë është gushti me temperaturë mesatare prej 22,5 °C, ndërsa muaji më i ftohtë është janari me temperaturë mesatare prej 0,7 °C.<ref name="Climate-data"/> == Popullsia == Bazuar në cenzusin e vitit 2011, numri i popullsisë së Gjakovës ka qenë 94,556 prej të cilëve urban 40,827 dhe rural 53,729 persona. Grupet etnike përfshijnë Shqipëtarët (87,672), [[Egjiptianët]] (5,117), [[Romët]] (738), Ashkali (613 dhe nje numër i vogël i [[Boshnjakët|Boshnjakëve]] (73), [[Serbët në Kosovë|Serbëve]] (17), [[Turqit|Turqve]] (16), [[Goranët|Goranëve]] (13) dhe të tjerëve. == Shiko dhe këtë == * [[Komuna e Gjakovës]] * [[Nahija e Gjakovës]] * [[Kazaja e Gjakovës]] * [[Juniku]] * Rajoni i Gjakovës me komunat [[Gjakova (komuna)|Gjakovë]], [[Rahovec]], [[Deçan]] * [[Malësia e Gjakovës]] == Numrat Postal == [[Posta dhe Telekomi i Kosovës]] sipas Unionit Postar Univerzal për Gjakovën ka caktuar numrat e kodeve postare të paraqitura në tabel. {|border="2" cellspacing="0" cellpadding="0" rules="all" width="50%%" style="clear:all; margin:5px 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show" |colspan="10" align=center style="background:#778899; color:white"|'''Kodi Postar i Kosovës - 50000 Gjakovë''' |- bgcolor="#FFEBCD" !Qarku !Komuna !vendbanimi !Numri |- bgcolor="#f5f5f5" |'''Gjakovë''' || Gjakova || Gjakova || '''50000''' |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 1 ||50010 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 4 ||50040 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 5 ||50050 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 6 ||50060 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 7 ||50070 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 8 ||50080 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 9 ||50090 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakovë ||Gjakova ||Gjakovë 10 ||50100 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakovë ||Gjakova ||Bishtazhin ||50500 |- bgcolor="#f5f5f5" |Gjakovë ||Deçan ||Deçan ||51000 |- bgcolor="#fffaf0" |Gjakovë ||Deçan ||Junik ||51050 |- |colspan="10" align=center style="background:#dcdcdc;"|<small>[https://web.archive.org/web/20060630172949/http://www.ptkonline.com/web/site/al/pk_sherbimet/15/KodetPostare.pdf Ref: PTK]</small>''' |} == Burimi i të dhënave == <references /> == Lidhje të jashtme == * [http://gjakovapress.com/gjakovapress/ GjakovaPress] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100531051728/http://gjakovapress.com/gjakovapress/ |date=31 maj 2010 }} - Gazet lokale me të dhëna të reja të përgjithëshme nga Gjakova. {{Kosova}} {{Portal|Gjakova|Kosova}} [[Kategoria:Gjakovë| ]] [[Kategoria:Qytete në Kosovë]] qi94wi53pnfd2w6si60rdsykapuzkea 0 3881 2986594 2985423 2026-06-01T22:49:36Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986594 wikitext text/x-wiki '''Molosët''' kanë qenë një fise greke<ref>{{Cite web|last=admin_c|date=2022-01-24|title=Astrit Lulushi: Pirro i Epirit|url=https://alb-spirit.com/2022/01/24/astrit-lulushi-pirro-epirit/|access-date=2026-04-23|website=Albspirit|language=en-US}}</ref> kryesore e lashte epirote, krahas me kaionët dhe thesprotët, që banonin në qendër të Epirit e lashte. Fisi i molosëve u themelua në shekullin e IV para erës së re.<ref>{{harvnb|Borza|1992|pp=62, 78, 98}}; {{harvnb|Encyclopædia Britannica ("Epirus")|2013}}; {{harvnb|Errington|1990|p=43}}; {{harvnb|Hammond|1998|p=19}}; {{harvnb|Hammond|1994|pp=430, 433–434}}; {{harvnb|Hammond|1982|p=284}}; {{harvnb|Wilkes|1995|p=104}}.</ref><ref>{{harvnb|Hornblower|Spawforth|Eidinow|2012|loc=p. 966: "'''Molossi''', common name of tribes forming a tribal state (koinon) in Epirus, which originated in northern Pindus including the Orestae, FGrH 1 F 107) and expanded southwards, reaching the Ambraciote Gulf (see AMBRACIA) c.370 BC."}}</ref> Nga fisi i molosëve ka prejardhje edhe nëna e Aleksandrit të Madh. ==Historia== * Paraqitja e parë në literaturë si emër * Paraqitja e fundit si fis apo formë tjetër me të njëjtin emër * Kulminacioni i zhvillimit të fisit Mbreti ilir [[Bardhyli]] e pushtoi Epirin ne vitin 385 p.K.. Moloset gjendeshin ne Veri te Shtetit te Epirit.Ata ishin te paret qe krijuan shtetin e tyre "Shtetin Molos". Pas disa kohesh ata bashkuan fiset dhe krijuan "Lidhjen Molose". ;Mbreteria e Moloseve gjate sundimit te Tharypes (423-385 p.e.sone) Në çerekun e fundit të shek. V p.e.sonë shtetin e molosëve e kryesonte Tharypa (423-385 p.e.sonë), i cili, sipas një lajmi të Tukididit, e trashëgoi fronin mbretëror të babait në një moshë të mitur duke pasur për një kohë si tutor Sabylintin, prijësin e atintanëve. Tradita historike i atribuon këtij sundimtari një seri reformash të karakterit ekonomik, ushtarak dhe kulturor, të cilat çuan në zgjerimin dhe në forcimin e mëtejshëm të Mbretërisë Molose. Në radhë të parë ato prekën formën e hershme të qeverisjes dhe legjislacionin e vjetër të vendit. Kuvendi i popullit si organ i trashëguar nga rendi i komunës primitive, mori tani përmbajtje të re. Në organet drejtuese të shtetit, rol të rëndësishëm fillon të luajë prostati, funksionari më i lartë i shtetit pas mbretit. Ky zgjidhej për çdo vit në Kuvendin e Popullit nga rrethet aristokratike, të cilat ushtronin fuqishëm autoritetin e tyre në kuvend. Duke qëndruar pranë mbretit, si mbrojtës i ligjeve të vendit, prostati në fakt e kufizonte shumë pushtetin mbretëror, dhe me këtë ai ruante të palëkundshme pozitat e aristokracisë në veprimtarinë politike të shtetit. Kjo formë e kufizuar e pushtetit qendror nga aristokracia e tokës, si edhe ligjërimi i të drejtave të tjera të saj, i japin Mbretërisë Molose atributet e një shteti me mbeturina të theksuara të rendit fisnor. Mbretëria Molose që në fillim të veprimtarisë së saj politike tërhoqi vëmendjen e shteteve fqinje të Mesdheut dhe sidomos të Athinës dhe të Spartës, të cilat sapo kishin nisur midis tyre konfliktin e armatosur për supremaci ekonomike dhe politike në Greqi. Në këtë konflikt historikisht të njohur si Lufta e Peloponezit dhe që, siç dihet, zgjati me ndërprerje të vogla plot 28 vjet (432-404 p.e.sonë) dhe pati pasoja të rënda për Greqinë, të dyja palët ndërluftuese bënë përpjekje që të siguronin përkrahjen e shtetit të ri të molosëve, meqë territori i tij zinte një pozicion mjaft të favorshëm strategjik me rrugën midis brigjeve veriperëndimore të Greqisë dhe të Maqedonisë e Thesalisë. Në fillim ishte Sparta ajo që ushtroi ndikimin e saj mbi shtetin molos. Në vitin 429 p.e.sonë, molosët i ofrojnë asaj deri ndihmën ushtarake, duke dërguar kontingjente të konsiderueshme luftëtarësh për pushtimin e qytetit Stratos të Akarnanisë. Mirëpo edhe pas kësaj fushate të pasuksesshme, e cila synonte të dobësonte ndikimin e Athinës në këtë zonë kufitare të Epirit, diplomacia athinjote nuk hoqi dorë nga përpjekjet e saj për të përmirësuar marrëdhëniet me shtetin e molosëve. Ajo kishte shumë nevojë për përkrahjen e këtij shteti të ri energjik në qendër të Epirit. Përmes territorit të tij Athina mund të kontrollonte nga shpina maqedonët e paqëndrueshëm të Perdikës si dhe thesalët, me të cilët ajo sapo kishte krijuar lidhje miqësore pas kryengritjes së lynkestëve (433 p.e.sonë). Nga ana tjetër, me këto marrëdhënie Athina synonte të kishte edhe përfitime ekonomike. Se sa rëndësi i jepte Athina lidhjeve me shtetin molos, këtë e tregon dhe fakti se ajo në këtë kohë merr përsipër edukimin e Tharipës së vogël në një nga shkollat e Athinës dhe e pret atë më vonë në Athinë me nderime të veçanta duke e regjistruar si qytetar nderi. Për vendosjen e marrëdhënieve të mira me Athinën ishte i interesuar gjithashtu edhe vetë shteti i molosëve, i cili kërkonte të siguronte përkrahje për politikën e zgjerimit territorial që projektoi Tharypa, të cilën ai filloi ta realizonte në vitet e fundit të jetës së tij. Këto marrëdhënie të ngushta ekonomike dhe politike me Athinën i hapën rrugë depërtimit të ndikimit të qytetërimit helen, i cili u shfaq në strukturën organizative të shtetit, në ndërtimet, në përdorimin e gjuhës dhe të shkrimit grek në rrethet e aristokracisë dhe të administratës shtetërore, në trajtimin tipologjik dhe metrologjik të monedhave të para molose sipas prototipave të monedhës atike të fundit të shek.V dhe fillimit të shek. IV p.e.sonë. Ky ndikim do të shfaqet gjithashtu dhe në jetën kulturore e artistike, qendra e së cilës bëhen qytetet. Në Passaron, p.sh., mendohet të jetë ftuar dramaturgu i shquar grek Euripidi, për të vënë në skenë tragjedinë e tij “Andromaka”, ku lavdërohej origjina dinastike e mbretërve molosë. Kjo vepër ndikoi shumë në kultivimin e mitit gjenealogjik të molosëve, sipas të cilit zanafilla e tyre i referohet tani Molosit, biri i Neoptolemit të Akilit dhe i Andromakës, të vesë së Hektorit, që pas shkatërrimit të Trojës erdhën dhe u vendosën në Epir.<br /> Mbreti Pirro kishte nje politike te forte. Ai forcoi shtetin, zgjeroi territoret,krijoi ushtri te rregullt,zhvilloi ekonomine, dhe rindertoi shume qytete. Pasi ai vdiq lidhja Molose u prish. Nje grua e goditi ate me gur ne koke gjate marshimit ne Greqi dhe ai vdiq. ==Forma e qeverisjes== * Monarki * Federale * E trasheguar * Jo absolute ==Politika== * Marrëdhëniet përbrenda fisit * Marrëdhëniet me fiset fqinje * Marrëdheniet e jashtme ==Gjeografia== * Gjatë fazës fillestare * Territoret më të gjëra të qeverisura nga fisi Ne Veri lumi vjose ne jug gjiri I ambrakise ne lindje pindit ne perendim deti Jon ==Demografia== * Struktura e popullsisë ** Bujqë ** Aristrokaci ** Skllavë == Shih edhe == * [[Epiri]] * [[Kaonët]] * [[Iliria]] - [[Ilirët]] * [[Thesprotët]] * [[Liga Epirote]] * [[Pirro i Epirit]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] == Literaturë == * [[Hansjörg Frommer]]: ''Die Illyrer. 4000 Jahre europäischer Geschichte. Vom 3. Jahrtausend bis zum Beginn der Neuzeit.'' Karlsruhe 1988, ISBN 3-88190-100-0 == Referime == {{reflist}} {{Ilirët}} [[Kategoria:Fise ilire]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Fise të lashta në Ballkan]] 4qzg96sirzejgd87uhr6an2k55jl6hs 0 3882 2986591 2975248 2026-06-01T22:49:34Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986591 wikitext text/x-wiki {{Fiset Ilire}} '''Kaonët''' ishin një nga fiset më të rëndësishëm të [[Mbretëria e Epirit|Mbretërisë së Epirit]], fiset epirote identifikoheshin si ilirë dhe kishin elemente të kulturës [[Ilirët|ilire]].<ref>{{harvnb|Hammond|1998|p=189}}</ref><ref>{{harvnb|Lewis|Boardman|1994|pp=430, 434}}</ref><ref> {{harvnb|Boardman|Hammond|1982|p=284}}</ref><ref> {{harvnb|Wilkes|1995|p=104}}</ref><ref> {{harvnb|Encyclopædia Britannica ("Epirus")|2013}}.</ref> [[Kaonia]] shtrihej nga lumi [[Lumi i Kalamait|Kalama]] i [[Çamëria|Çamërisë]] në [[Jugu (gjeografi)|Jug]] e deri në [[Lugina e Drinos|luginën e Drinosit]] në [[Gjirokastër]] në [[Veriu (gjeografi)|Veri]]. Qyteti më i madhë i Kaonëve ishte [[Antigonea]] në afërsi të Gjirokastrës së sotshme. Kaonët ishin një fis shumë luftarak. Kryesisht ata përdornin shigjeta, shpata, mburoja druri e hekuri, si dhe hobe. == Historia == * Paraqitja e parë në literatur si emër * Paraqitja e fundit si fisë apo form tjetër me të njëjtin emër * Kulminacioni i zhvillimit të fisit == Politika == * Mardhënjet përbrenda fisit * Mardhëniet me fiset fqinje * Mardheniet e jashtme == Gjeografia == * Gjatë fazës fillestare * Terioret më të gjëra të qeveriura nga fisi * Vendbanime == Ekonomia == * Qarku ekonomik përbenda fisit * Këmbimet ekonomike të fisit == Demografia == * Struktura e popullsisë ** Bujqë ** Aristrokaci ** Skllavë == Shih edhe == * [[Iliria]] * [[Epiri]] * [[Fiset ilire]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] * [[Lista e fiseve antike ilire]] == Referimet == {{reflist}} {{Ilirët}} {{Iliria}} [[Kategoria:Fise ilire]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Fise të lashta në Ballkan]] pn4cf7wbljeq8kosa0w9gtekln13zja 0 3883 2986600 2975247 2026-06-01T22:49:38Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986600 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Epirus antiquus tabula.jpg|alt=Thesprotet shtrihen ne pjesen perendimore te hartes,zona qe laget nga deti jon.|parapamje|Thesprotet shtrihen në pjesën perëndimore të hartës, zona që laget nga deti Jon poshtë Kaonisë.]] '''Thesprotët''' ishin fis i zonës së [[Epiri]]<nowiki/>t. Thesprotet ishin banorët e vjeter të kësaj treve, në zonën e [[Thesprotia|Thesprotisë]] fillon që nga [[Konispoli]] deri në jug në [[Gjiri i Ambrakisë|Gjirin e Ambrakisë]]. Brenda territorit të Thesprotisë jetonin çamiotët, të cilët ishin të shtrirë pranë detit Jon, së bashku në Epir ishin 14 fise, ndërsa fiset me më shumë hegjemoni ishin [[Molosët]] në lindje, Thesprotët në jug dhe Kaonët në veri. Më poshtë shtrihet Etolia, një krahinë me përbërje iliro-greke që i përkiste [[Greqia e lashtë|Greqisë së Lashtë.]] ==Historia== Historia e Thesproteve lidhet ngushtë me Epirin si formë qeverisjeje gjithashtu. Fisi me më shumë hegjemoni zgjidhte sundimtarin e tij, sipas kronologjisë historike në fillim ishte lidhja Epirote më në krye [[Molosët|moloset]], më pas shtetin e Epirit me në krye [[Pirro i Epirit|Pirron]] e Epirit e në fund [[Symahia]] [[Epirotët|Epirote]], kjo e fundit ishte një bashkësi prej fiseve epirote ku kemi ekzistencën e lidhjes dhe bashkimit të fiseve pas vdekjes së [[Pirro i Epirit|Pirros]]. ==Gjeografia== [[Straboni]] e vendos territorin e Thesprotëve në brigjet e [[Epiri|Epirit]] jugperëndimor. Thesprotët ishin të shtrirë mes Gjirit të Ambrakisë në jug dhe lumit Thiamis (Në ditët e sotme Kallama), në veri, dhe në lindje me malet e Pindit dhe në perëndim me detin Jon. Sipas një legjende, ky fis e mori emrin e tij nga një lider [[Pellazgët|Pellazg]] gjithashtu dhe guvernatori i parë i Thesprotëve, që më vonë ndërtoi Kiçiro (Cichorus), qytet që më vonë mori emrin Ephira, kryeqytet i Thesprotëve. Qytete të tjera të rëndësishme të Thesprotëve ishin Pandosia, Titani, Çimerioni, Torina, Fanoti, Kasopa, Fotiki, Buçeta dhe Batia. Gjithashtu ishte një qytet i quajtur Thesproti që kishte të njëjtin emër me vetë fisin Ilir. ==Ekonomia== [[Homeri]] në librin e tij në shek. XIX (Odisea) flet për toka pjellore në fisin e thesprotëve nga të cilat Odisei sillte thesare të çmuara prej ari, bakri dhe hekuri. Po ashtu bazuar në thëniet e Hesiodit, tokat e thesprotëve përbëheshin nga fusha të gjëra pjellore me kullota të pasura. Kjo i mundësonte thesprotëve që të zhvillonin bagtinë sa që Hesiodi kopetë e bagëtive thesprote i quante kope shumë të mëdha. ==Demografia== * Struktura e popullsisë ne fisin e Thesprotëve ishte pothuajse e njëjtë me shumicën e fiseve të tjera Ilire. Në krye të fisit qëndronte Aristokracia dhe drejtuesit e fisit. Më pas vinte popullsia e thjeshtë, që merrej kryesisht me bujqësi dhe në fund vinin skllevërit qe përdoreshin për punë të rënda. ==Fiset== Sipas Strabonit, Thesprotët (së bashku me Kaonët dhe Molosët) ishin më të njohurit në mesin e katërmbëdhjetë fiseve të e Epirit, ku ata sundonin të gjithë rajonin. Të parët që sunduan në Epir ishin Kaonët, ndërsa më pas ishte radha e Thesprotëve dhe Molosëve që të sundonin. Plutarku tregon se Thesprotët, Kaonët dhe Molosët ishin tre grupet kryesore të fiseve Ilire që jetonin në rajonin e Epirit, dhe të tre ishin mjaft të fuqishëm. Thesprotët ishin të ndarë në disa nën-fise. Këtu përfshihen: Elopët, Driopët, Dodonët, Epirotët, Ikadotët, Filatët dhe Çimeriotët etj. Shumë fise vite më vonë emigruan në Greqinë e jugut dhe në Italinë e jugut ([[Kalabria|Kalabri]]). == Shih edhe == * [[Iliri]] * [[Iliria]] * [[Iliriku]] * [[Ilirologjia]] * [[Mitologjia ilire]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] * [[Lista e fiseve antike ilire]] * [[Lista e personaliteteve ilire]] == Literatura == *{{cite book|last1=Brock|first1=Roger|last2=Hodkinson|first2=Stephen|title=Alternatives to Athens: Varieties of Political Organization|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=2000|isbn=0-19-815220-5 |url=https://books.google.com/books?id=HS-DAAAAMAAJ|lang=en}} *{{cite book|last=Errington|first=Robert Malcolm|title=A History of Macedonia|location=Berkeley, CA|publisher=University of California Press|year=1990|isbn=0-520-06319-8 |url=https://archive.org/details/bub_gb_PYgkqP_s1PQC |lang=en}} *{{cite book|last1=Habicht|first1=Christian|last2=Stevenson|first2=Peregrine|title=The Hellenistic Monarchies: Selected Papers|location=Ann Arbor, MI|publisher=University of Michigan Press|year=2006|isbn=0-472-11109-4 |url=https://books.google.com/books?id=DC0QP77vIP4C |lang=en}} *{{cite book|last=Hammond|first=Nicholas Geoffrey Lemprière|chapter=CHAPTER 9d. ILLYRIANS AND NORTH-WEST GREEKS|pages=422–443|editor-last1=Lewis|editor-first1=David Malcolm|editor-last2=Boardman|editor-first2=John|editor-last3=Hornblower|editor-first3=Simon|editor-last4=Ostwald|editor-first4=M.|title=The Cambridge Ancient History: The Fourth Century B.C.|volume=VI|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|year=1994|isbn=0-521-23348-8 |url=https://books.google.com/books?id=vx251bK988gC|lang=en}} *{{cite book|last=Hammond|first=Nicholas Geoffrey Lemprière|chapter=CHAPTER 40 ILLYRIS, EPIRUS AND MACEDONIA|pages=261–285|editor-last1=Boardman|editor-first1=John|editor-last2=Hammond|editor-first2=Nicholas Geoffrey Lemprière |title=The Cambridge Ancient History: The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries B.C.|volume=III, Part 3|edition=2nd |location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|year=1982|isbn=0-521-23447-6 |url=https://books.google.com/books?id=0qAoqP4g1fEC|lang=en}} *{{cite book|last=Hammond|first=Nicholas Geoffrey Lemprière|title=A History of Greece to 322 B.C|location=Oxford|publisher=Clarendon Press|year=1986|isbn=0-19-873096-9 |url=https://books.google.com/books?id=KwHBQgAACAAJ|lang=en}} *{{cite book|last1=Hansen|first1=Mogens Herman|last2=Nielsen|first2=Thomas Heine|title=An Inventory of Archaic and Classical Poleis|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=0-19-814099-1 |url=https://books.google.com/books?id=22jupg3FqdYC|lang=en}} *{{cite book|last=Hornblower|first=Simon|title=The Greek World, 479–323 BC|location=New York and London|publisher=Routledge|year=2002|isbn=0-415-16326-9 |url=https://books.google.com/books?id=wvtyijSRcKUC|lang=en}} *{{cite book|last=Horsley|first=G. H. R.|title=New Documents Illustrating Early Christianity: A Review of the Greek Inscriptions and Papyri Published in 1979|location=Grand Rapids, MI|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing |year=1987|isbn=0-85837-599-0 |url=https://books.google.com/books?id=uVPSFtaE5H4C|lang=en}} *{{cite book|last1=Liddell|first1=Henry George|last2=Scott|first2=Robert|title=An Intermediate Greek-English Lexicon|location=Oxford|publisher=Clarendon Press|year=1889 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0058|lang=en}} *{{cite book|last=Miller|first=Stephen Gaylord|title=Arete: Greek Sports from Ancient Sources |location=Berkeley and Los Angeles, CA|publisher=University of California Press|year=2004|isbn=0-520-24154-1 |url=https://books.google.com/books?id=sul-L4KVWU0C|lang=en}} *{{cite book|last=Wilkes|first=John|title=The Illyrians|location=Oxford|publisher=Blackwell Publishers Limited |year=1995|orig-year=1992|isbn=0-631-19807-5 |url=https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C|lang=en}} {{Iliria}} {{Ilirët}} [[Kategoria:Fise ilire]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] 003j6pkt4fbk71irnzbzvtnpfz75vvc 0 6212 2986351 2604034 2026-06-01T14:52:39Z Vyolltsa 129213 redaktim 2986351 wikitext text/x-wiki '''Aleks Buda''' ([[Elbasani|Elbasan]], [[7 Shtator|7 shtator]] [[1910]] – [[Tirana|Tiranë]], [[7 Korrik|7 korrik]] [[1993]]) ka qenë akademik, personalitet i histografisë dhe i kulturës shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX dhe kryetar i parë [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave e Shqipërisë]]. Kur u kthye në Shqipëri nga studimet e papërfunduara në Austri, u përfshi në [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|FNÇ]], pas çlirimit u emërua drejtor i [[Biblioteka Kombëtare|Bibliotekës Kombëtare]], u zgjodh anëtar i parlamentit, anëtar i Institutit të Shkencave. Ndonëse as nuk e përfundoi shkollimin, por as ishte i orientuar për studimet historike, Buda është rasti më i shquar i politikan-historianit shqiptar gjatë regjimit komunist në Shqipëri, si pasojë e punës së tij mbi etnogjenezën sipas syzeve marksist-leniniste.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Bezha|first=Anastas|date=2021|title=The Trajectory of the Albanian Historiography: Between the Austrian Albanologie (Volkskunde) and the Communist Albanologie (National-Stalinism/Etnographiya)|url=https://ojs.bibl.u-szeged.hu/index.php/mediterran_tanulmanyok/article/view/34771/33815|journal=Mediterrán tanulmányok|language=en|volume=31|pages=133}}</ref> == Biografia == Aleksi u lind në Elbasan më 7 shtator 1910, i biri i farmacistit Dhimitraq Buda që mori pjesë në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]], në atë të [[Kongresi i Elbasanit|Elbasanit]] dhe ishte deputet në dy legjislatura në Kuvendin Kombëtar. I ati qe po ashtu ndër financuesit e [[Shkolla Normale e Elbasanit|Shkollës Normale të Elbasanit]]. Mësimet e para Aleksi i nisi kur ishte 7 vjeç në shkollën fillore të qytetit të lindjes. Pa kryer klasën e dytë i vijoi studimet në Lecce të [[Italia|Italisë]]. Më 1920 bashkë me dy vëllezërit e tij shkon me studime në [[Austria|Austri]]. Atje plotësoi filloren dhe kreu më 1929 gjimnazin në Salzburg. Më tej ndoqi studimet në Universitetin e [[Vjena|Vienës]], në Institutin Ballkanistik (1930–1935) ku mori mësime nga profesorë të njohur, si [[Karl Patsch]], [[Robert Reininger]] dhe [[Norbert Jokl]]. Gjatë kësaj periudhe u aktivizua në ''Shoqëninë e studentëve shqiptarë Albania'' të Vjenës, së bashku me [[Lasgush Poradeci]]n, [[Skënder Petro Luarasi|Skënder Luarasin]], [[Eqerem Çabej|Eqrem Çabejn]], [[Krist Maloki]]n, [[Qemal Butka|Qemal Butkën]] etj., duke qenë edhe bashkëpunëtor i revistës “Dialëria” të kësaj shoqërie. Në vitin 1938 u kthye në Shqipëri. Punoi, së pari, si arsimtar në Gjimnazin e Tiranës (që nga shtatori 1939), ndërsa më 1940 u transferua në Liceun e Korçës. Në fund të viti 1941 shkoi në Itali në Universitetin e Padovës pranë profesorit të njohur Karlo Taljavini për t’u kualifikuar në fushën e gjuhësisë së përgjithshme ballkanike dhe të shqipes, por pas një viti kthehet në atdhe, për shkak të luftës. U lidh me lëvizjen Nacional-Çlirimtare dhe më 1944 zgjidhet nënkryetar i Këshillit ANÇl të qarkut të Elbasanit. Menjëherë pas Çlirimit të vendit punoi si drejtor i Bibliotekës Kombëtare ku kishte vetem 15.000 vëllime. Atij i jepen në dorëzim librat e Mit’hat Frasherit. Bibloteka do të pasurohej, por kryesisht prej konfiskimit të biblotekave private të personaliteteve të kohës, ndaj në 1947 fondi i numëronte 100.000 vëllime (1945–1946). Ne 1946 u bë një nga organizatorët e Institutit të Shkencave, ku punoi si përgjegjës i seksionit të historisë, sociologjisë dhe ekonomisë. Aty ndihmoi në krijimin e sektorëve të arkeologjisë dhe të historisë së lashtë, të historisë së Mesjetës dhe të artit mesjetar, të historisë së kohës së re, të etnografisë etj. Së bashku me kolegët e sektorit të tij, bënë të mundur publikimin e studimeve e arritjeve në fushën e arkeologjisë e të etnografisë, që u ekspozuan në Muzeun arkeologjik-etnografik të përuruar më 1947. Fitoi përvojë si pedagog i historisë që në fillimet e Institutit pedagogjik dyvjeçar (1946); më 1955 u bë një nga organizatorët dhe studiuesit më me përvojë të Institutit të Historisë dhe të Gjuhësisë, i sapokrijuar. Me krijimin e Universitetit të Tiranës më 1957, A. Buda do të ishte një nga themeluesit e katedrës së historisë dhe të kursit të historisë së Shqipërisë në këtë universitet. Viti 1972 qe një vit i veçantë për jetën shkencore në Shqipëri, njëherazi edhe për Budën: U themelua [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]]. Në mbledhjen e parë të asamblesë (1973), të çelur nga akademiku Eqrem Çabej, Aleks Buda zgjidhet kryetar i Akademisë, detyrë që e mbajti deri në fund të jetës, pasi u rizgjodh dy herë. Buda vdiq pas një sëmundjeje të rëndë, në Tiranë më [[7 korrik]] 1993. == Vepra == Veprimtaria kryesore e tij ishte studimi i historisë, veçanërisht në fushën e historisë mesjetare shqiptare dhe të Rilindjes Kombëtare. Ai është bashkautor dhe redaktor përgjegjës i tekstit të “Historisë së Shqipërisë. vëllimi I” dhe autor i disa studimeve për periudha të ndryshme të historisë së Shqipërisë, sidomos për atë të “Skënderbeut” për etnogjenezën e popullit shqiptar si dhe autor i shumë shkrimeve publicistike. Buda ka shkruar edhe hyrjen 18-faqesh të botimit të veprës së [[Marin Barleti]]t, "Rrethimi i Shkodrës", e cila u përthye nga [[Henrik Lacaj]] dhe u botua në Tiranë në vitin 1962. Buda është bashkautor i vëllimit të dytë të "Historia e Shqipërisë", botuar në vitin 1965. Në hartimin e [[Fjalor enciklopedik shqiptar|Fjalorit enciklopedik shqiptar (1985)]], e para vepër enciklopedike shqiptare, ai dha ndihmesë të çmuar në konceptimin e udhëheqjen shkencore, ashtu edhe si kryeredaktor. == Nderime == Ka marrë një varg me tituj dhe dekorata: [[Mësues i Popullit]], “Çmimin e Republikës të shkallës së parë”, “Urdhrin e Lirisë” të kl. I, etj., ndërsa Presidenti i Republikës së Austrisë e ka dekoruar atë me “Medaljen e madhe të artë” (1990), medalja më e lartë që jep Austria për shtetasit e huaj. Këshilli i qarkut të Elbasanit e ka nderuar pas vdekjes (2002) me titullin “Qytetar Nderi”.<ref>Haxhimihali Dh., ''Në nderim të Akademikut Aleks Buda - Me rastin e 100-vjetorit të lindjes'', [[Mësuesi (gazetë)|"Mësuesi"]], Botim i përdyjavshëm i [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Shqipërisë|MASH]] nr. 8 (2554) - tetor 2010</ref> < == Referime == {{ref}} {{DEFAULTSORT:Buda Aleks}} [[Kategoria:Njerëz nga Elbasani]] [[Kategoria:Lindje 1911]] [[Kategoria:Vdekje 1993]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Përkthyes prej gjermanishtes në shqip]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Manastirit]] [[Kategoria:Profesorë shqiptarë]] qav7dlcgsbvhy0wr8h0e8na8qlzli5n 2986354 2986351 2026-06-01T14:56:59Z Vyolltsa 129213 /* Referime */ Referenca 2986354 wikitext text/x-wiki '''Aleks Buda''' ([[Elbasani|Elbasan]], [[7 Shtator|7 shtator]] [[1910]] – [[Tirana|Tiranë]], [[7 Korrik|7 korrik]] [[1993]]) ka qenë akademik, personalitet i histografisë dhe i kulturës shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX dhe kryetar i parë [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave e Shqipërisë]]. Kur u kthye në Shqipëri nga studimet e papërfunduara në Austri, u përfshi në [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|FNÇ]], pas çlirimit u emërua drejtor i [[Biblioteka Kombëtare|Bibliotekës Kombëtare]], u zgjodh anëtar i parlamentit, anëtar i Institutit të Shkencave. Ndonëse as nuk e përfundoi shkollimin, por as ishte i orientuar për studimet historike, Buda është rasti më i shquar i politikan-historianit shqiptar gjatë regjimit komunist në Shqipëri, si pasojë e punës së tij mbi etnogjenezën sipas syzeve marksist-leniniste.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Bezha|first=Anastas|date=2021|title=The Trajectory of the Albanian Historiography: Between the Austrian Albanologie (Volkskunde) and the Communist Albanologie (National-Stalinism/Etnographiya)|url=https://ojs.bibl.u-szeged.hu/index.php/mediterran_tanulmanyok/article/view/34771/33815|journal=Mediterrán tanulmányok|language=en|volume=31|pages=133}}</ref> == Biografia == Aleksi u lind në Elbasan më 7 shtator 1910, i biri i farmacistit Dhimitraq Buda që mori pjesë në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]], në atë të [[Kongresi i Elbasanit|Elbasanit]] dhe ishte deputet në dy legjislatura në Kuvendin Kombëtar. I ati qe po ashtu ndër financuesit e [[Shkolla Normale e Elbasanit|Shkollës Normale të Elbasanit]]. Mësimet e para Aleksi i nisi kur ishte 7 vjeç në shkollën fillore të qytetit të lindjes. Pa kryer klasën e dytë i vijoi studimet në Lecce të [[Italia|Italisë]]. Më 1920 bashkë me dy vëllezërit e tij shkon me studime në [[Austria|Austri]]. Atje plotësoi filloren dhe kreu më 1929 gjimnazin në Salzburg. Më tej ndoqi studimet në Universitetin e [[Vjena|Vienës]], në Institutin Ballkanistik (1930–1935) ku mori mësime nga profesorë të njohur, si [[Karl Patsch]], [[Robert Reininger]] dhe [[Norbert Jokl]]. Gjatë kësaj periudhe u aktivizua në ''Shoqëninë e studentëve shqiptarë Albania'' të Vjenës, së bashku me [[Lasgush Poradeci]]n, [[Skënder Petro Luarasi|Skënder Luarasin]], [[Eqerem Çabej|Eqrem Çabejn]], [[Krist Maloki]]n, [[Qemal Butka|Qemal Butkën]] etj., duke qenë edhe bashkëpunëtor i revistës “Dialëria” të kësaj shoqërie. Në vitin 1938 u kthye në Shqipëri. Punoi, së pari, si arsimtar në Gjimnazin e Tiranës (që nga shtatori 1939), ndërsa më 1940 u transferua në Liceun e Korçës. Në fund të viti 1941 shkoi në Itali në Universitetin e Padovës pranë profesorit të njohur Karlo Taljavini për t’u kualifikuar në fushën e gjuhësisë së përgjithshme ballkanike dhe të shqipes, por pas një viti kthehet në atdhe, për shkak të luftës. U lidh me lëvizjen Nacional-Çlirimtare dhe më 1944 zgjidhet nënkryetar i Këshillit ANÇl të qarkut të Elbasanit. Menjëherë pas Çlirimit të vendit punoi si drejtor i Bibliotekës Kombëtare ku kishte vetem 15.000 vëllime. Atij i jepen në dorëzim librat e Mit’hat Frasherit. Bibloteka do të pasurohej, por kryesisht prej konfiskimit të biblotekave private të personaliteteve të kohës, ndaj në 1947 fondi i numëronte 100.000 vëllime (1945–1946). Ne 1946 u bë një nga organizatorët e Institutit të Shkencave, ku punoi si përgjegjës i seksionit të historisë, sociologjisë dhe ekonomisë. Aty ndihmoi në krijimin e sektorëve të arkeologjisë dhe të historisë së lashtë, të historisë së Mesjetës dhe të artit mesjetar, të historisë së kohës së re, të etnografisë etj. Së bashku me kolegët e sektorit të tij, bënë të mundur publikimin e studimeve e arritjeve në fushën e arkeologjisë e të etnografisë, që u ekspozuan në Muzeun arkeologjik-etnografik të përuruar më 1947. Fitoi përvojë si pedagog i historisë që në fillimet e Institutit pedagogjik dyvjeçar (1946); më 1955 u bë një nga organizatorët dhe studiuesit më me përvojë të Institutit të Historisë dhe të Gjuhësisë, i sapokrijuar. Me krijimin e Universitetit të Tiranës më 1957, A. Buda do të ishte një nga themeluesit e katedrës së historisë dhe të kursit të historisë së Shqipërisë në këtë universitet. Viti 1972 qe një vit i veçantë për jetën shkencore në Shqipëri, njëherazi edhe për Budën: U themelua [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]]. Në mbledhjen e parë të asamblesë (1973), të çelur nga akademiku Eqrem Çabej, Aleks Buda zgjidhet kryetar i Akademisë, detyrë që e mbajti deri në fund të jetës, pasi u rizgjodh dy herë. Buda vdiq pas një sëmundjeje të rëndë, në Tiranë më [[7 korrik]] 1993. == Vepra == Veprimtaria kryesore e tij ishte studimi i historisë, veçanërisht në fushën e historisë mesjetare shqiptare dhe të Rilindjes Kombëtare. Ai është bashkautor dhe redaktor përgjegjës i tekstit të “Historisë së Shqipërisë. vëllimi I” dhe autor i disa studimeve për periudha të ndryshme të historisë së Shqipërisë, sidomos për atë të “Skënderbeut” për etnogjenezën e popullit shqiptar si dhe autor i shumë shkrimeve publicistike. Buda ka shkruar edhe hyrjen 18-faqesh të botimit të veprës së [[Marin Barleti]]t, "Rrethimi i Shkodrës", e cila u përthye nga [[Henrik Lacaj]] dhe u botua në Tiranë në vitin 1962. Buda është bashkautor i vëllimit të dytë të "Historia e Shqipërisë", botuar në vitin 1965. Në hartimin e [[Fjalor enciklopedik shqiptar|Fjalorit enciklopedik shqiptar (1985)]], e para vepër enciklopedike shqiptare, ai dha ndihmesë të çmuar në konceptimin e udhëheqjen shkencore, ashtu edhe si kryeredaktor. == Nderime == Ka marrë një varg me tituj dhe dekorata: [[Mësues i Popullit]], “Çmimin e Republikës të shkallës së parë”, “Urdhrin e Lirisë” të kl. I, etj., ndërsa Presidenti i Republikës së Austrisë e ka dekoruar atë me “Medaljen e madhe të artë” (1990), medalja më e lartë që jep Austria për shtetasit e huaj. Këshilli i qarkut të Elbasanit e ka nderuar pas vdekjes (2002) me titullin “Qytetar Nderi”.<ref>Haxhimihali Dh., ''Në nderim të Akademikut Aleks Buda - Me rastin e 100-vjetorit të lindjes'', [[Mësuesi (gazetë)|"Mësuesi"]], Botim i përdyjavshëm i [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Shqipërisë|MASH]] nr. 8 (2554) - tetor 2010</ref> < == Referime == {{DEFAULTSORT:Buda Aleks}} [[Kategoria:Njerëz nga Elbasani]] [[Kategoria:Lindje 1911]] [[Kategoria:Vdekje 1993]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Përkthyes prej gjermanishtes në shqip]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Manastirit]] [[Kategoria:Profesorë shqiptarë]] onw31p6ynkjfb64zvubcak5vgyipqnq 2986355 2986354 2026-06-01T15:03:21Z Vyolltsa 129213 infobox 2986355 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Aleks Buda | image = Aleks Buda bust in Tirana, Albania.jpg | alt = | caption = Busti i Aleks Budës në Tiranë | birth_name = Aleks Buda | birth_date = {{Birth date|1910|09|07|df=yes}} | birth_place = [[Elbasan]], [[Albania under the Ottoman Empire|Ottoman Albania]] | death_date = {{Death date and age|1993|07|07|1910|09|07|df=yes}} | death_place = [[Tirana]], [[Albania]] | other_names = | occupation = historian | known_for = | relatives = Athina Buda (sister), [[Pirro Dodbiba]] (nephew), Niko Dodbiba (nephew), Bardhyl Dodbiba (nephew), Henrieta Dodbiba (niece), [[Klara Buda]] | family = Buda | signature = Aleks Buda (nënshkrim).svg | signature_size = 100px }} '''Aleks Buda''' ([[Elbasani|Elbasan]], [[7 Shtator|7 shtator]] [[1910]] – [[Tirana|Tiranë]], [[7 Korrik|7 korrik]] [[1993]]) ka qenë akademik, personalitet i histografisë dhe i kulturës shqiptare në gjysmën e dytë të shekullit XX dhe kryetar i parë [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë|Akademisë së Shkencave e Shqipërisë]]. Kur u kthye në Shqipëri nga studimet e papërfunduara në Austri, u përfshi në [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|FNÇ]], pas çlirimit u emërua drejtor i [[Biblioteka Kombëtare|Bibliotekës Kombëtare]], u zgjodh anëtar i parlamentit, anëtar i Institutit të Shkencave. Ndonëse as nuk e përfundoi shkollimin, por as ishte i orientuar për studimet historike, Buda është rasti më i shquar i politikan-historianit shqiptar gjatë regjimit komunist në Shqipëri, si pasojë e punës së tij mbi etnogjenezën sipas syzeve marksist-leniniste.<ref name=":1">{{Cite journal|last=Bezha|first=Anastas|date=2021|title=The Trajectory of the Albanian Historiography: Between the Austrian Albanologie (Volkskunde) and the Communist Albanologie (National-Stalinism/Etnographiya)|url=https://ojs.bibl.u-szeged.hu/index.php/mediterran_tanulmanyok/article/view/34771/33815|journal=Mediterrán tanulmányok|language=en|volume=31|pages=133}}</ref> == Biografia == Aleksi u lind në Elbasan më 7 shtator 1910, i biri i farmacistit Dhimitraq Buda që mori pjesë në [[Kongresi i Manastirit|Kongresin e Manastirit]], në atë të [[Kongresi i Elbasanit|Elbasanit]] dhe ishte deputet në dy legjislatura në Kuvendin Kombëtar. I ati qe po ashtu ndër financuesit e [[Shkolla Normale e Elbasanit|Shkollës Normale të Elbasanit]]. Mësimet e para Aleksi i nisi kur ishte 7 vjeç në shkollën fillore të qytetit të lindjes. Pa kryer klasën e dytë i vijoi studimet në Lecce të [[Italia|Italisë]]. Më 1920 bashkë me dy vëllezërit e tij shkon me studime në [[Austria|Austri]]. Atje plotësoi filloren dhe kreu më 1929 gjimnazin në Salzburg. Më tej ndoqi studimet në Universitetin e [[Vjena|Vienës]], në Institutin Ballkanistik (1930–1935) ku mori mësime nga profesorë të njohur, si [[Karl Patsch]], [[Robert Reininger]] dhe [[Norbert Jokl]]. Gjatë kësaj periudhe u aktivizua në ''Shoqëninë e studentëve shqiptarë Albania'' të Vjenës, së bashku me [[Lasgush Poradeci]]n, [[Skënder Petro Luarasi|Skënder Luarasin]], [[Eqerem Çabej|Eqrem Çabejn]], [[Krist Maloki]]n, [[Qemal Butka|Qemal Butkën]] etj., duke qenë edhe bashkëpunëtor i revistës “Dialëria” të kësaj shoqërie. Në vitin 1938 u kthye në Shqipëri. Punoi, së pari, si arsimtar në Gjimnazin e Tiranës (që nga shtatori 1939), ndërsa më 1940 u transferua në Liceun e Korçës. Në fund të viti 1941 shkoi në Itali në Universitetin e Padovës pranë profesorit të njohur Karlo Taljavini për t’u kualifikuar në fushën e gjuhësisë së përgjithshme ballkanike dhe të shqipes, por pas një viti kthehet në atdhe, për shkak të luftës. U lidh me lëvizjen Nacional-Çlirimtare dhe më 1944 zgjidhet nënkryetar i Këshillit ANÇl të qarkut të Elbasanit. Menjëherë pas Çlirimit të vendit punoi si drejtor i Bibliotekës Kombëtare ku kishte vetem 15.000 vëllime. Atij i jepen në dorëzim librat e Mit’hat Frasherit. Bibloteka do të pasurohej, por kryesisht prej konfiskimit të biblotekave private të personaliteteve të kohës, ndaj në 1947 fondi i numëronte 100.000 vëllime (1945–1946). Ne 1946 u bë një nga organizatorët e Institutit të Shkencave, ku punoi si përgjegjës i seksionit të historisë, sociologjisë dhe ekonomisë. Aty ndihmoi në krijimin e sektorëve të arkeologjisë dhe të historisë së lashtë, të historisë së Mesjetës dhe të artit mesjetar, të historisë së kohës së re, të etnografisë etj. Së bashku me kolegët e sektorit të tij, bënë të mundur publikimin e studimeve e arritjeve në fushën e arkeologjisë e të etnografisë, që u ekspozuan në Muzeun arkeologjik-etnografik të përuruar më 1947. Fitoi përvojë si pedagog i historisë që në fillimet e Institutit pedagogjik dyvjeçar (1946); më 1955 u bë një nga organizatorët dhe studiuesit më me përvojë të Institutit të Historisë dhe të Gjuhësisë, i sapokrijuar. Me krijimin e Universitetit të Tiranës më 1957, A. Buda do të ishte një nga themeluesit e katedrës së historisë dhe të kursit të historisë së Shqipërisë në këtë universitet. Viti 1972 qe një vit i veçantë për jetën shkencore në Shqipëri, njëherazi edhe për Budën: U themelua [[Akademia e Shkencave e Shqipërisë]]. Në mbledhjen e parë të asamblesë (1973), të çelur nga akademiku Eqrem Çabej, Aleks Buda zgjidhet kryetar i Akademisë, detyrë që e mbajti deri në fund të jetës, pasi u rizgjodh dy herë. Buda vdiq pas një sëmundjeje të rëndë, në Tiranë më [[7 korrik]] 1993. == Vepra == Veprimtaria kryesore e tij ishte studimi i historisë, veçanërisht në fushën e historisë mesjetare shqiptare dhe të Rilindjes Kombëtare. Ai është bashkautor dhe redaktor përgjegjës i tekstit të “Historisë së Shqipërisë. vëllimi I” dhe autor i disa studimeve për periudha të ndryshme të historisë së Shqipërisë, sidomos për atë të “Skënderbeut” për etnogjenezën e popullit shqiptar si dhe autor i shumë shkrimeve publicistike. Buda ka shkruar edhe hyrjen 18-faqesh të botimit të veprës së [[Marin Barleti]]t, "Rrethimi i Shkodrës", e cila u përthye nga [[Henrik Lacaj]] dhe u botua në Tiranë në vitin 1962. Buda është bashkautor i vëllimit të dytë të "Historia e Shqipërisë", botuar në vitin 1965. Në hartimin e [[Fjalor enciklopedik shqiptar|Fjalorit enciklopedik shqiptar (1985)]], e para vepër enciklopedike shqiptare, ai dha ndihmesë të çmuar në konceptimin e udhëheqjen shkencore, ashtu edhe si kryeredaktor. == Nderime == Ka marrë një varg me tituj dhe dekorata: [[Mësues i Popullit]], “Çmimin e Republikës të shkallës së parë”, “Urdhrin e Lirisë” të kl. I, etj., ndërsa Presidenti i Republikës së Austrisë e ka dekoruar atë me “Medaljen e madhe të artë” (1990), medalja më e lartë që jep Austria për shtetasit e huaj. Këshilli i qarkut të Elbasanit e ka nderuar pas vdekjes (2002) me titullin “Qytetar Nderi”.<ref>Haxhimihali Dh., ''Në nderim të Akademikut Aleks Buda - Me rastin e 100-vjetorit të lindjes'', [[Mësuesi (gazetë)|"Mësuesi"]], Botim i përdyjavshëm i [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Shqipërisë|MASH]] nr. 8 (2554) - tetor 2010</ref> < == Referime == {{DEFAULTSORT:Buda Aleks}} [[Kategoria:Njerëz nga Elbasani]] [[Kategoria:Lindje 1911]] [[Kategoria:Vdekje 1993]] [[Kategoria:Mësues i Popullit]] [[Kategoria:Historianë shqiptarë]] [[Kategoria:Albanologë]] [[Kategoria:Akademikë shqiptarë]] [[Kategoria:Përkthyes prej gjermanishtes në shqip]] [[Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Manastirit]] [[Kategoria:Profesorë shqiptarë]] 17csenmikjp8bjqoqyl3cjbh1amm899 0 7128 2986615 2780864 2026-06-01T22:54:15Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Afrikës Qendrore]] te [[Lista e qyteteve në Republikën e Afrikës Qendrore]] 2780864 wikitext text/x-wiki [[Republika e Afrikës Qendrore]] ndahet në 14 provinca 2 prefektuara dhe në një krye-rreth (kryeqytete janë të shenuara në kllapa): *[[Bamingui-Bangoran]] ([[Ndélé]]) *[[Basse-Kotto]] ([[Mobaye]]) *[[Haute-Kotto]] ([[Bria]]) *[[Haut-Mbomou]] ([[Obo]]) *[[Kémo]] ([[Sibut]]) *[[Lobaye]] ([[Mbaïki]]) *[[Mambéré-Kadéï]] ([[Berbérati]]) *[[Mbomou]] ([[Bangassou]]) *[[Nana-Mambéré]] ([[Bouar]]) *[[Ombella-M'Poko]] ([[Bimbo (Afrika Qendrore)|Bimbo]]) *[[Ouaka]] ([[Bambari]]) *[[Ouham]] ([[Bossangoa]]) *[[Ouham-Pendé]] ([[Bozoum]]) *[[Vakaga]] ([[Birao]]) Prefekturat ekonomike: *[[Nana-Grébizi]] ([[Kaga Bandoro]]) *[[Sangha-Mbaéré]] ([[Nola (Afrika Qendrore)|Nola]]) Kryeqyteti si komunë (krye-rreth), [[Bangui]]. ] [[Kategoria:Republika e Afrikës Qendrore]] [[simple:Central African Republic#Cities]] 82xo1xk0u7kgo73qo7izqa0als2m76g 0 9212 2986415 2151330 2026-06-01T17:32:57Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Ura “Dëshmorët e 15 Korrikut“]] te [[Ura e Bosforit]] 2151330 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Istanbul asv2020-02 img58 15July Martyrs Bridge.jpg|parapamje|351x351px|Ura e Bosforit]] '''Ura e Bosforit''' ose '''Ura “Dëshmorët e 15 Korrikut“''' është njëra nga dy urat që ndodhen në [[Stamboll]], [[Turqi]], dhe bashkon dy kontinente: Evropën me Azinë. Ajo u hap në vitin [[1973]], dhe është 1.074 kilometra e gjatë. Ura e Bosforit, gjithashtu e quajtur edhe si Ura e parë e Bosforit është e vendosur ndërmjet Ortakoy (pjesa evropiane) dhe Beylerbeyi (pjesa aziatike). Është e gjatë 1,560 m dhe e gjerë 33.40 m. Distanca ndërmjet dy shtyllave është 1,074 m dhe lartësia totale e tyre është 165 m. Hapësira rrugore e urës ka një lartësi mbidetare 64 m. * Ura e [[Bosfori]]t ka qenë ura e katërt më e gjatë në botë në vitin 1973, atëherë kur është përfunduar ndërtimi i saj, ndërsa sot është ura e 22-të më e gjatë në botë. * Që nga prilli i vitit 2007, një sistem i kompjuterizuar i dritave LED nga Philips, ndriçon urën natën me ngjyra dhe modele të ndryshme. == Shih edhe == {{Commons|Bosphorus Bridge|Bosphorus Bridge}} * [[Përpjekja për grusht shtet në Turqi (2016)]] {{cung}} [[Kategoria:Ura në Turqi|Bosforit]] [[Kategoria:Stamboll]] l345vfmrydrswovfbl35cbe61juub2x 0 12538 2986596 2881866 2026-06-01T22:49:36Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986596 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{për përmirësim}} {{Vini Re!}} {{dyshim}} [[Lidhja]] [[molosët|molose]] Struktura e saj organizative gjatë sundimit të [[Alketa|Alketës]], birit të [[Tharypa|Tharypës]], shteti molos mori zhvillim të mëtejshëm. Nuk është përcaktuar me saktësi se në ç’kohë dhe në ç’rrethana e trashëgoi [[froni]]n. Dihet se në vitin 385 p.e.sonë ai gjendej i strehuar politik tek [[Dionizi]], tirani i [[Sirakuza|Sirakuzës]]. Në burimet historike nuk jepen as motivet që e shtynë Alketën të braktiste fronin. Ka mundësi që ky, duke dashur të vazhdonte politikën e aleancës me [[Athina antike|Athinën]], në një kohë kur kjo kishte pësuar tashmë humbje ushtarake dhe diplomatike nga [[Sparta]], të ketë ndeshur në kundërshtimin e partisë filospartane. Në këtë kohë kjo filloi të aktivizohej shumë, sidomos pas fitoreve të [[Agesilau]]t në [[Akarnania|Akarnani]] (389-388 p.e.sonë), që i hapën rrugën Spartës për të shtrirë ndikimin e vet jo vetëm në Greqinë Veriperëndimore, por edhe në [[Epir]]. Dionizi që ishte interesuar dhe po vepronte aktivisht për të vendosur një kontroll efektiv në detin [[Adriatik]] dhe mbi rrugët që të çonin për në Epir, e mirëpriti Alketën dhe e ndihmoi atë që të rikthehej në fronin e humbur. Me këtë mënyrë tirani i Sirakuzës synonte të siguronte një aleat të ri, që do të përkrahte pikësynimet e tij politike dhe tregtare në brigjet e Ilirisë dhe të Epirit. Për këtë qëllim në vitin 385 p.e.sonë, Dionizi bëri një marrëveshje me Alketën për të ndërhyrë ushtarakisht në territorin e shtetit të [[Molosia|molosëve]] duke i siguruar një ndihmë efektive në kontingjente luftarake dhe armatime. Ky sulm i papritur i forcave të bashkuara iliro-sirakuzane, u shkaktoi molosëve rreth 15 000 të vrarë sipas [[Diodori]]t të Sicilisë. Përforcimet që u dërgoi Sparta molosëve nuk e ndryshuan gjendjen e tyre të vështirë. Siç duket, ajo nuk u angazhua aq shumë në këtë luftë, pasi nuk ishte e interesuar të hynte në konflikt me Dionizin. Kështu ky aksion i nxitur prej tiranit të Sirakuzës përfundoi me sukses dhe me rivendosjen e Alketës në krye të shtetit molos. Pasi përforcoi pozitat brendapërbrenda mbretërisë, Alketa vazhdoi politikën e zgjerimit territorial të shtetit të tij të filluar që në kohën e Tharypës, rivendosi marrëdhëniet e ndërprera për pak kohë, me Athinën. Në vitin 377 ndihmoi aktivisht Lidhjen e dytë detare të Athinës, duke lehtësuar veprimet e saj luftarake kundër Spartës në pellgun e Jonit. Në vitin 372 p.e.sonë Alketa i dha mundësi një reparti prej 600 pelltastësh të Stesiklit, të kalonin nëpër territorin molos dhe të lidheshin në [[Korkyrë]] përmes bregut të Epirit. Me politikën e tij ekspansioniste, Alketa arriti të shtrijë sovranitetin e vet mbi një territor të konsiderueshëm të Epirit. Sipas një mbishkrimi dekretor të viteve 370-368 p.e.sonë kufijtë e Mbretërisë Molose që trashëgoi në këtë kohë i biri i tij [[Neoptolemi]], shtriheshin në lindje deri në [[Hestiotida|Hestiotide]]n perëndimore, në verilindje deri në kufijtë e [[Orestida|Orestides]] në luginën e sipërme të Haliakmonit dhe në veriperëndim përmes një rripi toke deri në kufijtë e [[Paraueja|Parauejes]] në rrjedhjen e mesme të [[lumi Vjosa|Vjosës]]. Molosët dolën në det siç duket në zonën e Kestrinës, në veri të [[lumi Kalama|lumit Kalama]] ([[Thiamis]]). Nga perëndimi pas aneksimit të [[Dodonës]] në fund të shek. V p.e.sonë, molosët e shtrinë kontrollin e tyre deri tek lugina e sipërme e [[Aheronit]]. Kjo shtrirje territoriale e Mbretërisë Molose në kohën e Alketës, duket se përputhet plotësisht me cilësimin që i bën këtij sundimtari [[Polidami i Fardales]] në një fjalim të transmetuar nga historiani e gjenerali grek [[Ksenofoni]], kur e quan atë “''sundimtar suprem të Epirit''”. Këto të dhëna burimore dhe epigrafike tregojnë se në kohën e këtij sundimtari dhe të pasardhësit të tij kishte avancuar mjaft procesi i bashkimit politik të popullsive të veçanta të Epirit, proces ky që çoi në krijimin e organizimit më të gjerë shtetëror që njihet me emrin '''Lidhja e Molosëve'''. Duke gjykuar nga të dhënat mbishkrimore të kësaj periudhe, në këtë Lidhje përveç molosëve bënin pjesë edhe shumë popullsi të tjera epirote, si [[tripolitët]], [[kelaithët]], [[paialët]], [[arktanët]], [[genoait]], [[ethenestët]], [[onopernët]], etj. Këto grupe të veçanta etnike merrnin pjesë në qeverisjen e kësaj lidhjeje përmes përfaqësuesve të zgjedhur të tyre, të cilët në dekretet mbishkrimore quhen [[demiorgë]] ose [[synarhontë]]. Një mënyrë e tillë qeverisjeje, i jepte këtij formacioni të ri shtetëror karakter [[federata|federativ]], por nën [[hegjemoninë]] e molosëve. Lidhja Molose, e cila përfaqësonte etapën e parë në procesin e zgjerimit dhe të konsolidimit progresiv të shtetit federativ të Epirit, kishte një strukturë organizative të brendshme të përcaktuar qartë me institucione legjislative dhe ekzekutive. Në krye të Lidhjes së Molosëve qëndronte mbreti nga familja e [[Eakidëve]]. Por pushteti i tij, ashtu siç e thekson [[Aristoteli]], ishte i kufizuar. Mbreti kur merrte pushtetin në dorë, ishte i detyruar të bënte fli në [[altarin e hyut]] të luftës në [[Passaron]] dhe të betohej përpara përfaqësuesve të shtetasve të tij, se do të sundonte sipas ligjeve të vendit. Përfaqësuesit nga ana e tyre, i premtonin mbretit se do ta përkrahnin atë gjatë sundimit të tij. Ky betim tradicional midis mbretit dhe përfaqësuesve, ishte një formë e trashëguar nga rendi i vjetër fisnor, por që tani merr një përmbajtje të re duke siguruar me këtë ndikimin e aristokracisë në drejtimin e kësaj lidhjeje shtetërore. Mbreti ishte komandant suprem i ushtrisë së Lidhjes Molose dhe gëzonte një pushtet të padiskutueshëm në kohë lufte. Pas mbretit funksionari më i lartë në Lidhjen Molose vinte [[Prostati]], një [[magjistrat eponym]] që zgjidhej për çdo vit nga komunitetet e ndryshme etnike të bashkuara në këtë lidhje. Ai kryesonte [[kuvendin e popullit]], e thirrte atë, drejtonte punët e tij, paraqiste propozimet për t’u miratuar etj. Në mbishkrime së bashku me prostatin përmendet edhe [[sekretari]], që zgjidhej për çdo vit zakonisht nga i njëjti [[fis]], të cilit i përkiste dhe prostati. Kuvendi i popullit përbëhej, me sa duket, nga të gjithë burrat e aftë për luftë, qofshin këta molosë apo anëtarë të bashkësive të tjera që përfshiheshin në Lidhjen e Molosëve. Ky kuvend votonte vendime, të cilat akordonin të drejta qytetarie, proksenie dhe privilegje të tjera. Në këtë kuvend [[legjislativ]] mund të merrnin pjesë të gjithë burrat e aftë për të mbajtur armë të të gjitha komuniteteve etnike të përfshira në Lidhjen e Molosëve. Kuvendi mund të mblidhej disa herë në vit, me përjashtim të rasteve të jashtëzakonshme. Vendi i mbledhjeve të tij ishte [[Passaroni]], megjithëse ato mbaheshin edhe në qendra të tjera, si p.sh. në [[Dodonë]] etj. Vendimet apo ligjet për të cilat votonte [[Kuvendi]], përgatiteshin siç duket nga një institucion tjetër i veçantë, nga Këshilli. Ky ndoshta ishte ai senat për të cilin flet [[Justini]] duke ia atribuar krijimin e tij mbretit Tharypë. Organ tjetër, i ndryshëm nga [[Këshilli]], ishte dhe [[kolegji]] i përfaqësuesve të komuniteteve të ndryshme në Lidhjen e Molosëve, me anë të të cilëve ato merrnin pjesë në drejtimin e përbashkët të punëve të shtetit. Në krye të këtij kolegji, qëndronte mbreti nga familja e Eakidëve dhe dy magjistratët e zgjedhur çdo vit, prostati dhe sekretari, të cilët mund të ishin molosë ose jo. I tërë ky organizim shtetëror i jepte Lidhjes Molose, që përfaqësonte njëkohësisht dhe shtetin më të fuqishëm në Epir deri në çerekun e fundit të shek. IV p.e.sonë, formën e një shteti federativ monarkik. Pas viteve 60 të shek. IV p.e.sonë në politikën e jashtme të Lidhjes Molose vihen re ndryshime të dukshme, që çuan në zgjerimin territorial dhe në fuqizimin e mëtejshëm politik të saj. Në këtë kohë në kufijtë verilindorë të Epirit filloi të mëkëmbet me shpejtësi shteti maqedon. Gjatë sundimit të [[Filipit II]] [[Maqedonia antike|Maqedonia]] u shndërrua në një [[monarki]] të fuqishme të centralizuar, në një forcë kryesore politike dhe ushtarake në [[Ballkan]]. Duke shfrytëzuar krizën e shteteve greke, Filipi pasi zgjeroi dhe konsolidoi shtetin e vet, nuk vonoi të ndërhynte edhe në çështjet e brendshme të tyre duke zhvilluar një politikë konsekuente hegjemoniste mbi to. Në këtë drejtim Epiri duhet të shërbente si një mbështetje për të shtrirë kontrollin maqedon në brigjet perëndimore të [[Greqisë antike|Greqisë]], për këtë qëllim Filipi II i dha një rëndësi të veçantë vendosjes së një aleance të qëndrueshme me Lidhjen Molose. Për këtë aleancë ishte interesuar dhe vetë Lidhja, sa kohë që Maqedonia do t’i linte dorë të lirë për ta çuar më tej politikën e zgjerimit të mëtejshëm të kufijve të saj. Dhe jo rastësisht [[Arryba]], i cili kryesonte në këtë kohë Lidhjen, shpejtoi të lidhte [[krushqi]] me Filipin II, duke i dhënë këtij të fundit në vitin 357 p.e.sonë mbesën e tij, [[Olymbia|Olymbinë]] për grua. Midis viteve 360-344 p.e.sonë, Lidhja Molose shënon një zgjerim të mëtejshëm të territorit të saj nga verilindja duke arritur kufirin më të largët në këtë drejtim deri tek [[Parauejtë]] në pellgun e [[Përmeti]]t, [[Timfejtë]] dhe [[Orestët]] në luginën e sipërme të [[Haliakmonit]]. Por në vitin 344 p.e.sonë, Lidhja detyrohet të heqë dorë nga këto krahina, të cilat Filipi II ia kaloi Maqedonisë. Kur pak më vonë Athina nisi të përzihet në çështjet e brendshme të Epirit, duke rrezikuar pozitat e Maqedonisë në Epir, Filipi II sulmoi ushtarakisht Ambrakinë duke kaluar nëpër territorin shtetëror të Lidhjes. Pasi mposhti [[Ambrakinë]] dhe nënshtroi kolonitë [[helenët|helene]] të elejve në [[Kasopi]], [[Buketin]], [[Pandosinë]] dhe [[Eletren]], zboi nga froni Arrybën, aleatin e lëkundur dhe të pabindur të Maqedonisë, i cili kërkoi strehim në Athinë. Në krye të Lidhjes Molose vuri [[kunati]]n e vet [[Aleksandri Molos]]n 20-vjeçar, të mbiquajtur Molos, të cilit i dorëzoi dhe qytetet që sapo i kishte pushtuar. Për ta angazhuar edhe më shumë ndaj Maqedonisë, Filipi II i dha Aleksandrit për grua të bijën, [[Kleopatra e Filipit II|Kleopatrën]], dhe e përkrahu atë në politikën e zgjerimit territorial të shtetit molos. Gjatë sundimit të Aleksandrit (342-331 p.e.sonë), Lidhja Molose i zgjeroi shumë kufijtë e saj në drejtim të krahinave jugore dhe veriperëndimore të Epirit. Nën kontrollin e Lidhjes hynë tani jo vetëm kolonitë elease, por edhe tërë [[Kasopia]] fqinje, të cilat u bënë aleatë të saj ([[symnatios]]), duke gëzuar një farë autonomie dhe të drejtën që të prisnin [[monedha]]t e tyre. Aleksandri arriti t’i imponojë pushtetin e tij dhe [[Koinoni]]t të [[thesprotëve]], deri atëhere i pavarur, megjithëse territorialisht në përfitim të Lidhjes Molose, e cila ushtronte mbi të presion të vazhdueshëm, për të dalë në det. Jashtë kontrollit të shtetit molos ende mbetej në këtë kohë [[Koinoni]] i [[kaonëve]], që vazhdoi të ruante pavarësinë e tij. Zgjerimi territorial në drejtim të pjesës më të zhvilluar nga pikëpamja social-ekonomike të Epirit dhe në mënyrë të veçantë dalja e tij gjerësisht në det, e fuqizuan edhe më shumë ekonomikisht dhe politikisht shtetin molos, dhe hapën rrugë për një intensifikim të lidhjeve sidomos me brigjet perëndimore të [[Mesdheu]]t. Në vitin 334 p.e.sonë [[Tarenti]] kërkoi nga Aleksandri molos ndihmë ushtarake, meqenëse po rrezikohej pavarësia e qytetit dhe e aleatëve të tij nga lukanët. Aleksandrit do t’i jepej mundësia që të përhapte influencën e Epirit edhe në qytetet e tjera të [[Italisë]] së Jugut, për të cilën ishin të interesuara shtresat sunduese të vendit, që ai përfaqësonte dhe në mënyrë të posaçme ajo tregtare. Kjo u bë nxitje që Aleksandri të ndërhynte aktivisht në çështjet e qyteteve greke të Italisë së Jugut. Pasi ia la sundimin e Mbretërisë Epirote gruas së vet sa kohë që ai do të mungonte, Aleksandri u nis për në Itali me forca të kufizuara, sipas [[Aristoteli]]t me 15 [[anije]] ushtarake dhe mjaft anije tregtare. Me të zbritur në Itali, ai e zgjeroi bërthamën e ushtrisë së tij relativisht të vogël, me forca tarentine si edhe me mercenarë, me lukanë të dëbuar dhe me kontingjentet që i vunë në dispozicion qytetet e tjera greke të kërcënuara nga [[fiset italike]]. Në fillim Aleksandri korri një sërë fitoresh kundër [[lukanët|lukanëve]] dhe [[samitët|samnitëve]], futi në dorë [[Heraklenë]], koloninë e Tarentit, Sipontin e Apuljes etj., dhe për një kohë ai e konsideroi veten sundimtar të plotë mbi to. Nga kjo pozitë, ai bëri marrëveshje dhe me qytete të tjera, madje dhe me [[Romën]]. Nga vendet e kontrolluara prej tij dërgoi për në atdhe 300 familje të shquara si pengje. Më vonë lukanët dhe samnitët e morën veten dhe me forca të shumta të bashkuara, filluan të ushtrojnë përherë e më tepër presion mbi ushtrinë epirote dhe të aleatëve të saj numerikisht më të pakët, derisa në dimrin e vitit 331-330 p.e.sonë, pas një beteje të përgjakshme pranë Pandosisë, jo larg Kozencës, forcat e Aleksandrit u thyen keqas dhe ai mbeti i vrarë në këtë betejë. Me rrjedhimet që patën këto ngjarje në Epir mbyllet dhe etapa e parë e zhvillimit historik të shtetit federativ epirot. [[Kategoria:Historia antike e Ballkanit]] [[Kategoria:Iliria]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] tilokzs8cv0xfi2ocnzu7rwrm51ouy3 0 16325 2986353 2853832 2026-06-01T14:55:16Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2986353 wikitext text/x-wiki '''Ismet Peja''' [[27 Prill]] [[1937]] - [[23 Nëntor]] [[2020]] ishte [[këngëtar]] i këngëve të vjetra qytetare. Ai lindi në [[Gjakova|Gjakovë]] dhe ishtë këngëtar i melosit shqiptar. Që në fëmijëri prej moshës 13/14 vjeçare filloi të merrej me muzikë. Sukseset më të mëdha i arriti me shoqërinë muzikore "[[Shoqëria Kulturo Artistike Hajdar Dushi|Hajdar Dushi]]", me të cilën kishte prezantime të shumta në [[Radio Televizioni i Prishtinës|TVP]] dhe [[Radio Prishtina|Radio Prishtinë]]. Albumi i tij i parë doli në vitin [[1986]] me orkestrën e "Hajdar Dushit". Ka publikuar një numër të madh të albumeve muzikore dhe 4 videokaseta. Në vitin [[2005]] nxori një album me djalin e tij, këngëtarin [[Visar Peja]]. Vdiç më 23 Nëntor 2020, në moshën 83 vjeçare.<ref>{{Cite news|url=https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=4238071329542544&id=141330285883356|title=Ismet Peja, ikona e muzikës së mirëfilltë shqiptare, ka ndërruar jetë në moshën 83 vjeçare|work=https://telegrafi.com/}}</ref> == Disa nga këngët e tij == * Nashta o shume uuuu * Errësinë e pyllit * Sarajeva shehër i bukur * Gazel * Në muzeun historik * Dal e dal po vjen behari * 30 ditë në Ramazan * Fustani me pika * Un e qeli deren hej un e msheli deren * Moj Selvije * Këngë për Anton Çettën * Dy dele - 300 pare * M`kanë thanë shoqet mramë * M`ka shkue djali në Gjermani * Po të lutem shoku im * Seç po punojshin tre vllazën * Mori Shkodër -Shkodra jonë * Kush kërcen napolonin * Dedë Gjo Luli * Hej Kaçanik shkëmb e gurë * Këngë për Ali Pashë Tepelenën * Gjallë në dhe * Potpuri këngësh të vjetra gjakovare * Sarajeva shehër i bukur * Kënga e pleqërisë * Larg teje oj nanë * Qiri Qiri * Moj Sanije bukurije * Ma mirë në pyll se në qytet * Kënga e Ymer Drizës * Valle e zileve * Një ditë të dielë * Mor djalë i Gemit == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20150801155210/http://ismetpeja.net/ Ismet Peja] - rrjeti .net * [http://muzika.albasoul.com/artist.php?id=52 Albasoul Ismet Peja] - albume dhe këngë {{DEFAULTSORT:Peja, Ismet}} [[Kategoria:Muzikantë nga Gjakova]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1937]] [[Kategoria:Vdekje 2020]] mnyiapiom7t8y0d58a73bardfvudxio 0 16434 2986514 2941504 2026-06-01T22:25:44Z Artadddd 188309 2986514 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name =Dante Aligeri | image = Portrait de Dante.jpg | caption = Portreti pas lindjes në [[tempera]] nga [[Sandro Botticelli]], 1495 | image_madhësia = 230 | name i vërtetë = | pseudonym = | birth_date = 1 qershor 1265 | birth_place = [[Firencia]],[[Republika e Firences]] | death_date = 14 shtator 1321 (Mosha 56 vjeç) | death_place = [[Ravenna]], [[Shtetet Papale]] | nationality = | citizenship = | education = | punësimi = Burrë shteti, poet, teoricien i gjuhës, teoricien politik | years_active = | awards = | notable_works = [[Komedia Hyjnore]] | genre = | website = }} '''Dante Aligeri''' ([[italisht]]: ''Dante Alighieri''), ose Aligiero (italisht: ''Alighiero''), i pagëzuar '''''Durante di Alighiero degli Alighieri''''' dhe i njohur thjesht si '''Dante''', nga familja Aligieri ([[Firence]], [[1 qershor]] [[1265]] – Ravenna, [[14 shtator]]<ref>{{cite web|title=Dante Alighieri|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/dante-alighieri/|accessdate=5 prill 2016|website=Treccani|language=it}}</ref> [[1321]]), ka qenë një poet, shkrimtar dhe politikan [[Italianët|italian]]. Emri "Dante", sipas dëshmisë së Jacopo Aligieri-t, është shkurtimi i emrit Durante<ref name="Cont1970">Contini 1970, pp. 895-901</ref>; në dokumente emri shoqërohet nga patronimi ''Alagherii'' ose nga emri i fisit ''de Alagheriis'', ndërsa varianti ''Alighieri'' u krijua vetëm me ardhjen e [[Xhovani Bokaço|Bokaços]]. Ai shquhet si babai i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]]; fama e tij është kryesisht për shkak të krijimit të veprës "Komedia" (italisht: ''Comedìa''), dhe më pas e quajtur ''Divina'' nga Bokaço duke u bërë e famshme si ''Komedia Hyjnore'' (italisht: ''Divina Commedia''), dhe në përgjithësi konsiderohet si vepra më e madhe e shkruar në italisht dhe një nga kryeveprat më të mëdha të letërsisë botërore.<ref>H. Bloom 1996, ''Il Canone occidentale''.</ref> Një shprehje e kulturës mesjetare, e filtruar përmes lirisë së ''[[Dolçe stil novo]]'', është gjithashtu një mjet alegorik i shpëtimit njerëzor, i cili arrihet duke prekur tragjeditë e dënimeve, ndëshkimet purgatore dhe lavdat qiellore, duke i lejuar Dantes t'i ofrojë lexuesit një pasqyrë të moralit dhe etikës. Një gjuhëtar i rëndësishëm, filozof dhe teoricist politik, Dante filloi të lëvizte brenda diturisë njerëzore, duke shënuar thellësisht letërsinë italiane të shekujve të ardhshëm dhe të njëjtën kulturë perëndimore, që të quhej "Poeti i Madh" ose, "Poeti".<ref name="Dur1">{{Cite web|date=maj 2007|editor1-last=Sara Marchesi dhe Maria Grazia Vasta|title=Dante Alighieri|url=http://www.letteratura.it/dantealighieri/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613143511/http://www.letteratura.it/dantealighieri/|archive-date=13 qershor 2015|accessdate=3 qershor 2015|language=it}}</ref> Dante, eshtrat e të cilit ndodhen pranë varrit në Ravenë të ndërtuar në vitin [[1780]] nga Kamillo Morixha, u bë një nga simbolet e Italisë në botë, falë emrit të trupit kryesor të përhapjes së gjuhës italiane, "Shoqata Dante Aligieri",<ref>{{Cite web|title=Società Dante Alighieri – il Mondo in Italiano|url=http://ladante.it/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150523072233/http://ladante.it/|archive-date=23 maj 2015|accessdate=3 qershor 2015|publisher=Società Dante Alighieri|language=it}}</ref> ndërsa studimet kritike dhe filologjike mbahen gjallë nga "Shoqata Dante". Nga [[shekulli XX]] dhe në vitet e hershme të [[shekullit XXI]], Dante u bë pjesë e kulturës masive, ndërsa puna e tij dhe figura e tij frymëzuan botën e vizatimeve komike, mangave, videolojërave dhe letërsisë. Dante (shkurtimi emrit Duranie) Aligieri lindi në Firence, në maj të vitit 125 në me familje pronarësh modeste guelfe. Dihet shume pak rreth fëmijërisë e adoleshencës, s dhe studimeve që kreu Dantja. Ai ka studiuar gramatikën, retorikën, filozofinë teologjinë e interpretimin e teksteve të shenjta. Dantja studioi me zell e dashuri dhe poetët antikë, veçanerisht Vingilin. Biografët e tij dëshmojnë se Dante Aligeiri ishte një poetët më të kulturuar në Europë dhe një rol të rëndësishëm në formimin intelektual e moral të Dantes luajti mësuesi i tij, Bruneto Latini, një burrë me horizont të gjerë, poet dhe financier i Komunës së Firencës. Por, krahas shkencës e artit, Dantja nuk la mënjanë as gjimnastikën, kalërimin ose qitjet me hark. Në vitin 1274, në moshën 9-vjeçare, Dantja takoi për herë të parë Beatriçen, e cila i mbeti në zemër si një kujtim i ëmbël fëmijërie. Ai do ta ndeshe atë sërish në mugë në moshën 18-vjeçare. Dashuria i mbushi shpirtin, i ngrohu zemrën, ndaj vendosi t'i këndojë dashurisë së tij për Beatriçen, e cila paraqitej me tërë bukurinë e saj shpirtërore. Por, më 9 qershor 1290, në moshën 24-vjeçare, Beatriçja vdiq dhe Dantja pëson një tronditje të thellë në jetën e tij. Dantja u lind dhe u rrit në Firencen e ndarë në dy grupime, që kërkonin bashkimine Italisë nën pushtetin e Perandorit. Këto rrethana të jetës politike dhe shoqërore të vendit janë të lidhura ngushtë me jetën dhe veprimtarinë e Dante Aligierit, i cili nuk ka qenë vetëm poet i madh, por edhe personalitet i shquar politik. Në vitin 1289, ai lufton denjësisht në Kompaladino, ku u ndeshën guelfët e Firences me gibelinët e Arccos, Dantja bënte pjesë te kalorësit dhe fiorentinët e fituan këtë betejë. ==Jetëshkrimi== ===Prejardhja=== ====Data e lindjes dhe miti i Bokaço-s==== [[File:Casa di dante 01.JPG|thumb|[[Shtëpia e Dantes]] në [[Firence]].]] Data e lindjes së Dante-s nuk dihet me saktësi, megjithëse i referohet rreth vitit [[1265]]. Ky datim bazohet në disa aluzione autobiografike të raportuara në ''[[Vita Nova]]'' dhe në këngën e ''[[Ferri (Komedia Hyjnore)|Ferrit]]'', e cila fillon me vargun e famshëm "Në mes të ecjes së jetës sonë". Meqenëse gjysma e jetës së njeriut është për Danten, viti i tridhjetë e pestë i jetës<ref>Dante, Convivio IV, XXIII 9: {{quote|text=Là dove sia lo punto sommo di questo arco, per quella disaguaglianza che detta è di sopra, è forte da sapere; ma ne li più io credo tra il trentesimo e quarantesimo anno, e io credo che ne li perfettamente naturati esso ne sia nel trentacinquesimo anno.}}</ref><ref>Umberto Bosco dhe Giovanni Reggio pohojn se Dante u ndikua nga një pjesë e marrë nga [[Bibla]]: «L'opinione era ricalcata d'altronde su un passo biblico: "Dies annorum nostrorum sunt septuaginta anni" [http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_psalmorum_lt.html#LIBER%20III%20(Psalmi%2073-89) (Psalmus 90 (89), 10)])» (Dante Alighieri, ''La Divina Commedia'', redaktuar nga Umberto Bosco dhe Giovanni Reggio, Vol. 1 Inferno, p. 7).</ref> dhe që nga udhëtimi imagjinar ndodh në [[1300]], ajo si rrjedhje daton [[1265]]. Përveç thënieve të kritikëve, kjo hipotezë është mbështetur nga një bashkëkohës i Dantes, historiani fiorentin [[Xhovani Vilani]], i cili në ''[[Nova Kronika]]'' raporton se "ky Dante vdiq në mërgim larg qytetit të Firences në moshën 56-vjeçare".<ref>Villani 1802, f. 135.</ref> Disa vargje të ''[[Parajsa (Komedia Hyjnore)|Parajsës]]'' na tregojnë se ai ka lindur nën shenjën e Binjakëve, pra në një periudhë ndërmjet [[21 maj|21 majit]] dhe [[21 qershor|21 qershorit]].<ref>Ferroni 2006, f. 3</ref> [[File:Dante Luca.jpg|thumb|left|[[Luca Signorelli]], ''Dante'', afresk, [[1499]]-[[1502]], nga ''Storie degli ultimi giorni'', kisha e Shën Bricios, Duomo i Orvieto-s.]] Megjithatë, nëse është e panjohur dita e lindjes së tij, ajo e pagëzimit njihet me siguri: [[27 mars]] [[1266]], i së shtunës së shenjtë.<ref>Moreali 2014, f. 457.</ref> Atë ditë të gjithë të lindurit e vitit u sollën në burimin e shenjtë për një ceremoni solemne kolektive. Dante u pagëzua me emrin Durante, pastaj u shkurtua në Dante, në kujtim të një të afërmi Gibelin.<ref>Marchi 2006, f. 15.</ref> Plotë me referenca klasike është legjenda e rrëfyer nga [[Xhovani Bokaço]] në ''Il Trattatello in laude di Dante'' rreth lindjes së poetit: sipas Bokaços, nëna e Dantes, pak para se të lindte, pati një vizion duke ëndërruar që ishte nën një [[Dafina|dafine]] shumë të lartë, në mes të një livadhi të gjerë me një burim i papërmbajtur së bashku me Danten porsa i lindur; atje ajo po shikonte fëmijën që shtrinte dorën e vogël drejt degëve, për të ngrënë manaferrat duke u shndërruar në një pallua madhështore.<ref>{{Cite book|author=Giovanni Boccaccio|url=https://it.wikisource.org/wiki/Trattatello_in_laude_di_Dante/II|title=Trattatello in Laude di Dante|language=it|chapter=Capitolo II – Patria e maggiori di Dante|accessdate=20 maj 2015}}</ref><ref name=":13">Marchi 2006, f. 14}}.</ref> ====Familja e të atit dhe e të ëmës==== Dantja i përkiste Aligierit, një familje me rëndësi dytësore brenda elitës shoqërore fiorentine që, në dy shekujt e fundit, kishte arritur një farë bujarie ekonomike. Edhe pse Dantja pohon se familja e tij zbriti nga [[Roma e lashtë|romakët e lashtë]],<ref>[https://it.wikisource.org/wiki/Divina_Commedia/Inferno/Canto_XV#72|''Inferno'', XV, v. 76].</ref> paraardhësi i tij më i largët të cilin ai kujton, është stëtgjyshi Kaçaguida delji Elisei,<ref>[https://it.wikisource.org/wiki/Divina_Commedia/Paradiso/Canto_XV#132|''Paradiso'', XV 135].</ref> fiorentin jetuar në [[1100]] dhe kalorës fisnik në [[Kryqëzatat|kryqëzatë]] e dytë nën perandorin [[Korrado III]].<ref name="cac1">{{cite web|title=Cacciaguida|url=http://www.danteonline.it/italiano/popup_schede.asp?tipo=ske&scheda=cacciaguida|accessdate=6 qershor 2015|website=Dante online|publisher=Società dantesca italiana|language=it}}</ref> Siç është theksuar nga Arnaldo D'Addario tek ''Enciclopedia dantesca'', familja e Aligierit (që e mori emrin nga familja e gruas së Kaçaguidas)<ref name="cac1"/> ka kaluar nga një gjendje fisnike meritokratike<ref>Carpi 2004.</ref><ref>Barbi 1925, f. 101–104.</ref> tek një borgjezi të pasur, por më pak prestigjioze nga ana shoqërore.<ref>D'Addario 1970.</ref> Gjyshi i babait të Dantes, Belinçione, ishte në fakt njëri i thjeshtë, gjithashtu motra e Dantes u martua me një njëri të thjeshtë.<ref name=":13"/> I biri i Belinçiones (i ati i Dantes), Aligiero ose [[Alegiero i Belinçiones]], mbajti zanatin "compsor" (këmbimi i monedhës), me të cilin ai arriti të sigurojë një gjendje të mirë për familjen e madhe.<ref>D'Addario 1960.</ref><ref>{{Cite web|author=Andrea Mazzucchi|year=2012|title=I genitori|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/a5.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035644/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/a5.html|archive-date=24 shtator 2015|access-date=4 shkurt 2019|publisher=Internet culturale|language=it}}</ref> Megjithatë, zbulimi i dy dorëshkrimeve të ruajtura në Arkivin Dioçeskan të Lukës, tregon se i ati i Dantes ishte gjithashtu një fajdexhi (duke i dhënë fillim duelit mes Dantes dhe shokut të tij Forese Donati)<ref>{{Cite web|title=''Rime'', LXXIV|url=https://it.wikisource.org/wiki/Rime_(Dante)/LXXIV_-_L%27altra_notte_mi_venne_una_gran_tosse|language=it}}</ref> duke përfituar nga pasurimi nëpërmjet pozitës së tij si prokuror gjyqësor në gjykatën e Firences.<ref>{{Cite web|date=1 shkurt 2017|title=Dante, "il padre Alighiero di Bellincione era un usuraio: la prova in due pergamene"|url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2017/02/01/dante-il-padre-alighiero-di-bellincione-era-un-usuraio-la-prova-in-due-pergamene/3359259/|accessdate=2 shkurt 2017|website=Il Fatto Quotidiano|language=it}}</ref> Ai ishte gjithashtu një Guelf, por pa ambicie politike: prandaj Gibelinët nuk e dëbuan pas betejës së Montapertit, siç bënë me Guelfët të tjerë, duke gjykuar atë si një kundërshtar jo të rrezikshëm.<ref name=":13" /> Nëna e Dantes quhej Bela delji Abati, e bija e Durante Skolaros<ref>Reynolds 2007, f. 15.</ref> dhe i përkiste një familjeje të rëndësishme Gibeline të vendit.<ref name=":13"/> Djali i saj, Dante, nuk do ta citojë kurrë atë midis shkrimeve të tij, me rezultatin që ne kemi shumë pak informacione biografike për të. Bela vdiq kur Dante ishte pesë apo gjashtë vjeç dhe Aligiero u martua përsëri, ndoshta midis [[1275]] dhe [[1278]],<ref name=":0">Petrocchi 2008, f. 12.</ref> me Lapa Kiarisimo Çialufi. Nga kjo martesë lindi Françesko dhe Tana (Gaetana) Aligieri, edhe ndoshta, por ajo gjithashtu mund të ketë qenë e bija e Bela delji Abati – një tjetër vajzë e cila kujtohet nga Bokaçio si gruaja e lajmëtarit fiorentin Leone Poxhi dhe nëna e mikut të tij Andrea Poxhi.<ref name=":0"/> Besohet se Dantja e përshkruan atë në ''Vita nova''-n (XXIII, 11-12), duke e quajtur atë «grua e re dhe e dhembshur [...] e afërm me një gjak të përbashkët».<ref name=":0"/>. ===Edukimi intelektual=== ====Studimet e para dhe Bruneto Latini==== [[File:Rud.jpg|thumb|Miniaturë që përshkruan Bruneto Latini-n, [[Biblioteca Medicea Laurenziana|Biblioteca Medicea-Laurenziana]], Plut. 42.19, Brunetto Latino, ''Il Tesoro'', fol. 72, shek. XIII-XIV.]] Ne nuk dimë shumë për formimin e Dantes. Sipas gjasave, ndoqi procesin e arsimit të kohës, e cila ishte bazuar në stërvitjen me një gramatikan (ndoshta i njohur edhe si ''doctor puerorum'') me të cilin mësoheshin fillimisht elementet e para gjuhësore, dhe më pas [[artet liberale]], shtyllë e arsimit mesjetar:<ref name=":2">Ferroni 2006, f. 4}}.</ref><ref>Di Marco 2004, f. 56.</ref> [[teologjia]], [[filozofia]], [[fizika]], [[astronomia]] nga njëra anë (''quadrivium''); [[dialektika]], [[gramatika]] dhe [[retorika]] nga ana tjetër (''trivium''). Siç mund të nxirret në përfundim nga ''[[Convivio]]'' II, 12, 2-4,<ref>[https://it.wikisource.org/wiki/Convivio/Trattato_secondo#Capitolo_12_verso_1 Convivio, II, 12, 2-4]</ref> rëndësia e latinishtes si mjet i dijes ishte thelbësor për formimin e nxënësit, pasi ''ratio studiorum'' bazohej kryesisht në leximin e [[Ciceroni|Ciceronit]] dhe [[Virgjili|Virgjilit]] nga njëra anë dhe e latinishtes mesjetare nga ana tjetër (në veçanti [[Arrigo da Settimello]]).<ref name=":3">Petrocchi 2008, f. 13.</ref> Edukimi zyrtar shoqërohet më pas nga kontaktet "joformale" me stimuj kulturorë që vinin nga mjedise urbane të rangut të lartë ose nga kontakti i drejtpërdrejtë me udhëtarët e huaj dhe tregtarët që importoshin në [[Toskana|Toskanë]] inovacionet filozofike dhe letrare të vendeve të tyre të origjinës.<ref name=":3"/> Dante pati fat të mirë për t'u takuar, në vitet tetëdhjetë, me politikanin dhe dijetarin fiorentin ''Ser'' [[Bruneto Latini|Bruneto Latini-n]], i cili kishte qëndruar me një kohë të gjatë në [[Franca|Francë]], si ambasador i [[Republika e Firences|Republikës]] dhe si i dëbuar politikisht.<ref>{{Cite web|author=Andrea Mazzucchi|date=2012|title=Brunetto Latini|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/c14.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035654/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/c14.html|archive-date=24 shtator 2015|access-date=20 shkurt 2019|publisher=Internet culturale|language=it}}</ref> Ndikimi faktik i Ser Brunetto tek Dante i ri ka qenë objekt studimi më parë nga [[Francesco Mazzoni]],<ref>Mazzoni 1970.</ref> dhe më vonë nga [[Giorgio Inglese]].<ref>Inglese 2005.</ref> Të dy filologët, në studimet e tyre, u përpoqën të përshkrueshin ndikimin e trashëgimnisë së Latinit në formimin intelektual të bashkëqytetarit e tij të ri. Dante, nga ana e tij, kujtoi me ndjeshmëri figurën e Latinit në ''Komedin'', duke vërejtur njerëzimin dhe përzemërsinë e tij: {{cquote|[...] e or m'accora,<br />la cara e buona imagine paterna<br />di voi quando nel mondo ad ora ad ora<br />m'insegnavate come l'uom s'etterna [...]|author=Dante|source=<span class="plainlinks">[https://it.wikisource.org/wiki/Divina_Commedia/Inferno/Canto_XV#82-85 ''Ferri'', kënga XV, vv. 82-85]</span>}} Nga këto vargje, Dantja shprehu qartë vlerësimin e një literature të përshkruar në kuptimin e "qytetrimit", domethënë në kuptim të bashkimit shoqëror.<ref name=":2"/> Komuniteti në të cilin jeton poeti, në fakt, do të ruajë kujtesën edhe pas vdekjes së tij. Umberto Bosko dhe Xhovanni Rexho, për më tepër, tregojnë analogjinë midis mesazhit të Dantes dhe atij të shprehur nga Bruneto në ''Tresor'', siç mund të shihet nga vulgarizimi toskan i punës së Bono Giamboni-t.<ref>Bosco-Reggio 2002, f. 248, shënimi 85</ref>. ====Studimi i filozofisë==== {{Cquote|E da questo imaginare cominciai ad andare là dov’ella [''la Donna Gentile''] si dimostrava veracemente, cioè ne le scuole de li religiosi e a le disputazioni de li filosofanti. Sì che in picciol tempo, forse di trenta mesi, cominciai tanto a sentire de la sua dolcezza, che lo suo amore cacciava e distruggeva ogni altro pensiero.|author=Dante|source=<span class="plainlinks">[https://it.wikisource.org/wiki/Convivio/Trattato_secondo#Capitolo_12_verso_1 ''Convivio'', II, 12 7]</span>}} === Lidhjet e dyshuara me Bolonjën dhe Parisin === === Lirika vulgare. Dante dhe takimi me Kavalkanti-n === === Martesa me Xhema Donati-n === === Angazhimet politike dhe ushtarake === === Beteja me Bonifaçio-n VIII (1300) === === Fillimi i mërgimit (1301-1304) === === Sharlë e Valuas dhe rënia e të bardhëve === === Përpjekjet për t'u kthyer dhe beteja e Lastra-s (1304) === === Faza e parë e mërgimit (1304-1310) === === Midis Forlì dhe Lunixhana të Malaspina-ve === === Rënia e Arrigo VII (1310-1313) === === I arratisuri Gibelin === === Vitet e fundit === === Qëndrimi në Verona (1313-1318) === === Qëndrimi në Ravena (1318-1321) === === Vdekja dhe varrimi === Dantja vdiq në qytetin e Firences rreth viteve 1321 == Referime == {{reflist}} == Shih edhe == * {{Cite book|title=Opere minori|author=Dante Alighieri|year=1986|publisher=UTET|location=Torino|language=it|editor1-last=Sergio Cecchin|volume=II}} * Dante Alighieri, ''Divina Commedia'', ora in: {{Cite book|title=Inferno|editor1-last=Umberto Bosco dhe Giovanni Reggio|volume=1|publisher=Le Monnier|location=Firenze|language=it|year=2002|ISBN=88-00-41242-4}} * {{Cite book|editor1-last=Gian Mario Anselmi dhe Gino Ruozzi|title=Luoghi della letteratura italiana|publisher=Mondadori|location=Milano|language=it|year=2003|URL=https://books.google.it/books?id=F3nf6eQQPhsC&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=21 maj 2015|ISBN=88-424-9017-2}} * {{cite journal|author=Michele Barbi|title=Nuovi studi sulla famiglia Alighieri|journal=Studi Danteschi|language=it|issue=10|year=1925|pp=101-104}} * {{Cite book|author=Orazio Bacci|title=Dante ambasciatore di Firenze al comune di San Gimignano: discorso letto nella sala del comune di San Gimignano il 7 maggio 1899|url=https://archive.org/details/danteambasciato00baccgoog|year=1899|publisher=L.S. Olschki|location=Firenze|language=it}} * {{Cite book|author=Giuseppe Bencivenni Pelli|title=Memorie per servire alla vita di Dante Alighieri e alla storia della sua famiglia|publisher=Guglielmo Piatti|location=Firenze|language=it|year=1823|edition=2|url=https://books.google.it/books?id=Nrbms326XR8C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|author=Benedetto XV|title=In praeclara summorum|location=Città del Vaticano|language=it|publisher=Libreria Editrice Vaticana|year=1921|url=http://w2.vatican.va/content/benedict-xv/it/encyclicals/documents/hf_ben-xv_enc_30041921_in-praeclara-summorum.html|accessdate=24 maj 2015}} * {{Cite book|author=Harold Bloom|language=it|translator=Francesco Saba Sardi|title=Il Canone occidentale. I libri e le scuole delle età|publisher=Bompiani|location=Milano|year=1996|ISBN=88-452-2869-X}} * {{Cite book|author=Jorge Luis Borges|title=Nove saggi danteschi|year=2001|publisher=Adelphi|location=Milano|language=it|url=https://www.adelphi.it/libro/9788845916533|accessdate=5 qershor 2015|editor1-last=Tommaso Scarano|edition=5}} * {{Cite book|author=Filippo Brancucci e Joaquín Arce|title=Spagna|accessdate=12 qershor 2015|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/spagna_(Enciclopedia-Dantesca)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1970|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|author=Filippo Brancucci e Theodor W. Elwert|title=Germania|editor1-last=Umberto Bosco|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/germania_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=12 qershor 2015|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1970|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|author=Umberto Carpi|title=La nobiltà di Dante|publisher=Polistampa|location=Firenze|language=it|year=2004|ISBN=978-88-8304-753-4}} * {{Cite book|author=Sirio A. Chimenz|title=Dizionario biografico degli italiani|volume=2|year=1960|language=it|chapter=Dante Alighieri}} * {{Cite book|author=Giovanni Ciappelli|language=it|chapter=Cante Gabrielli|title=Dizionario biografico degli italiani|volume=51}} * {{Cite book|author=Gianfranco Contini|title=Il Fiore e il Detto d’amore: attribuibili a Dante Alighieri|year=1970|publisher=Classici Ricciardi-Mondadori|location=Milano|language=it|ISBN=88-7817-104-2}} * {{Cite book|author=Gianfranco Contini|title=Letteratura italiana delle origini|url=https://archive.org/details/laletteraturaita0000unse|year=2006|publisher=Sansoni Editore|location=Firenze|language=it|edition=3|ISBN=88-383-1866-2}} * {{Cite book|author=Pier Vincenzo Cova|title=Arbusta iuvant. Le Bucoliche e scelta delle Georgiche di Virgilio|year=1961|publisher=G. B. Petrini|edition=2|location=Torino|language=it}} * {{Cite book|author=Arnaldo D'Addario|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Alighieri, Alighiero|year=1960|volume=2}} * {{Cite book|author=Arnaldo D'Addario|title=Enciclopedia Dantesca, Alighieri|editor1-last=Umberto Bosco|language=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1970|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/alighieri_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|author=Alberto Dendi – Elisabetta Severina – Alessandra Aretini|title=Moduli di letteratura italiana ed europea|publisher=Carlo Signorelli Editore|location=Milano|language=it|year=2002|ISBN=88-434-0920-4}}, riportato su: {{cite web|url=http://www.letteraturaitaliana.net/autori/dante_alighieri_3.html|title=Dante - Biblioteca della Letteratura Italiana|accessdate=21 maj 2015|publisher=Pianetascuola-Einaudi|language=it}} * {{Cite book|author=Francesco De Sanctis|title=Storia della letteratura italiana|url=https://archive.org/details/storiadellalette02desauoft|language=en|publisher=Morano|location=Napoli|year=1890}} * {{Cite book|author=Luigi Di Marco|title=La compagnia dei magi: per la formazione degli strateghi d'impresa|year=2004|publisher=F. Angeli|location=Milano|url=https://books.google.it/books?id=WvTPyCHVxz4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=16 maj 2015|p=56|language=it|ISBN=88-464-5212-7}} * {{Cite book|author=Thomas Stearns Eliot|title=Scritti su Dante|editor1-last=Roberto Sanesi|publisher=Bompiani|location=Milano|language=it|year=1994|ISBN=978-88-452-5037-8}} * {{Cite book|editor1-last=Giulia Farina|title=Letteratura|volume=4, tomo 1|publisher=Garzanti|location=Milano|year=2003|pages=61-62|language=it}} * {{Cite book|author=Giovanni Ferretti|title=I due tempi di composizione della Divina Commedia|year=1935|publisher=Laterza|location=Bari|language=it}} * {{Cite book|author=Giovanni Ferretti|title=Saggi danteschi|year=1950|publisher=Le Monnier|location=Firenze|language=it}} * {{Cite book|author=Giulio Ferroni|title=Dante e il nuovo mondo letterario: la crisi del mondo comunale (1300-1380)|year=2006|publisher=Mondadori|location=Milano|language=it|editor1-last=Giulio Ferroni|volume=2}} * {{Cite book|author=Kenelm Foster|title=Cristo|year=1970|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/cristo_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=4 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Etienne Gilson|title=Dante e la filosofia|year=1987|publisher=Jaca Book|location=Milano|language=it|editor1-last=Sergio Cristaldi|ISBN=88-16-40193-1}} * {{Cite book|author=Giovanni Paolo II|title=Redemptoris Mater|location=Città del Vaticano|language=it|publisher=Libreria Editrice Vaticana|year=1987|URL=http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/it/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031987_redemptoris-mater.html|accessdate=24 maj 2015|ISBN=88-209-1569-3}} * {{Cite book|author=Salvatore Guglielmino, Hermann Grosser|title=Storia letteraria dal Duecento al Cinquecento|publisher=G. Principato|location=Milano|language=it|volume=1|edition=1|year=2000|ISBN=88-416-1309-2}} * {{Cite book|author=Egidio Guidubaldi|title=Bartolomeo da Bologna|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/bartolomeo-da-bologna_(Enciclopedia_Dantesca)/|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|author=Giorgio Inglese|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Brunetto Latini|year=2005|volume=64}} * {{Cite book|author=Cesare Marchi|title=Dante|year=2006|publisher=RCS|location=Milano|language=it}} * {{Cite book|author=Sergio Marconi|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Canaccio, Bernardo|volume=17|year=1974}} * {{Cite book|author=Guido Martellotti|title=Egloghe|accessdate=22 maj 2015|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/egloghe_(Enciclopedia-Dantesca)/|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|author=Francesco Mazzoni|title=Enciclopedia dantesca|language=it|chapter=Latini, Brunetto|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/brunetto-latini_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=16 maj 2015|editor1-last=Umberto Bosco}} * {{Cite book|author=Pier Vincenzo Mengaldo|title=stili, Dottrina degli|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/dottrina-degli-stili_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=19 maj 2015}} * {{Cite book|author=Mira Mocan|title=Dante e le letterature straniere|publisher=Treccani.it|year=2008|language=it|url=http://www.aetnanet.org/modules.php?name=News&file=print&sid=10834|accessdate=16 nëntor 2017}} * {{Cite book|author=Giambattista Moreali|title=Il Duomo in chiaro – Pietre, versi ed enigmi|location=Modena|publisher=Edizioni SIGEM|p=457|language=it|year=2014|ISBN=978-88-7387-041-8}} * {{Cite book|author=Bruno Nardi|title=Filosofia di Dante|year=1954|publisher=Marzorati|location=Milano|volume=IV|pp=1150-1253|language=it}} * {{Cite book|author=Guido Pampaloni|others=Bianchi e Neri|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|editor1-last=Umberto Bosco|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/bianchi-e-neri_(Enciclopedia-Dantesca)/|title=Enciclopedia dantesca|accessdate=17 maj 2015}} * {{Cite book|author=Paolo VI|title=Altissimi cantus|location=locationdel Vaticano|language=it|publisher=Libreria Editrice Vaticana|year=1965|URL=http://w2.vatican.va/content/paul-vi/la/motu_proprio/documents/hf_p-vi_motu-proprio_19651207_altissimi-cantum.html|accessdate=24 maj 2015|OCLC=799513886}} * {{Cite book|author=Pietro Desiderio Pasolini Dall'Onda|title=Delle antiche relazioni fra Venezia e Ravenna|URL=https://books.google.it/books?id=GOJgAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=26 maj 2015|publisher=M. Cellini e c.|location=Firenze|language=it|year=1874}} * {{Cite book|author=Manlio Pastore Stocchi|title=Epistole|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/epistole_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=22 maj 2015|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Manlio Pastore Stocchi|title=Questio de aqua et terra|editor1-last=Umberto Bosco|year=1970|location=Roma|language=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/epistole_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=22 maj 2015}} * Francesco Petrarca, ''Canzoniere'', ora in: {{Cite book|author=Francesco Petrarca|title=Canzoniere|year=1992|publisher=Einaudi|location=Torino|language=it|editor1-last=Gianfranco Contini|ISBN=88-06-13066-8}} * {{Cite book|author=Giorgio Petrocchi|title=Vita di Dante|year=2008|publisher=Editori Laterza|location=Roma; Bari|language=it|edition=5|ISBN=978-88-420-4354-6}} * {{Cite book|author=Renato Piattoli|others=Donati, Gemma|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/gemma-donati_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=16 maj 2015|title=Enciclopedia Dantesca|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Andrea Pizzinat|title=Camino e i da Camino: Un paese, la sua gente, il suo casato|year=2009|publisher=Edizioni Tredieci|location=Oderzo (TV)|url=https://books.google.it/books?id=MiA3BvEQLF8C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=3 qershor 2015|p=323|language=it|ISBN=978-88-8388-158-9}} * {{Cite book|author=Barbara Reynolds|title=Dante: la vita e l'opera|year=2007|publisher=Longanesi|location=Milano|language=it|editor1-last=Alessio Catania|ISBN=978-88-304-2436-4}} * {{Cite book|author=Pier Giorgio Ricci|title=Monarchia|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/monarchia_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=22 maj 2015|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Simonetta Saffiotti Bernardi|others=Malaspina, Moroello|year=1970|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/moroello-malaspina_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=3 qershor 2015|title=Enciclopedia dantesca|editor1-last=Umberto Bosco}} * {{Cite book|author=Simonetta Saffiotti Bernardi e Remo Ceserani|title=Francia|editor1-last=Umberto Bosco|accessdate=12 qershor 2015|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/francia_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Francesco Selmi|title=Dei Trattati morali di Albertano da Brescia, volgarizzamento inedito fatto nel 1268 da Andrea da Grosseto|publisher=G. Romagnoli|location=Bologna|year=1873|page=389|language=it}} *{{Cite book|author=Leone Tettoni - Francesco Saladini|title=Teatro araldico, ovvero Raccolta generale delle armi ed insegne gentilizi e delle piu illustri e nobili casate|url=https://books.google.it/books?id=rP5BAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Allighieri&f=false|accessdate=18 korrik 2018|year=1847|publisher=Claudio Wilmant|location=Milano|language=it|volume=7}} * {{Cite book|author=Augusto Torre|title=L'ambasceria di Dante a Venezia|publisher=Camera di commercio industria e agricoltura di Ravenna|location=Ravenna|language=it|year=1959}} * {{Cite book|author=Gian Maria Varanini|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Della Scala, Alboino|year=1989|volume=37}} * {{Cite book|author=Giovanni Villani|title=Istorie Fiorentine di Giovanni Villani|year=1802|publisher=Società Tipografica de’ Classici Italiani|location=Milano|p=135|language=it|url=https://books.google.it/books?id=R_KodNPcBYQC|accessdate=3 qershor 2015|volume=V}} *[[Voltaire]], ''Suite des mélanges'', in: {{Cite book|author=Voltaire|title=Suite des mélanges de littérature, d'histoire et de philosophie|volume=5|URL=https://books.google.it/books?id=KiIHAAAAQAAJ&pg=PA201&lpg=PA201&dq=Suite+des+M%C3%A9langes+Dante&source=bl&ots=j4nsm7e-J3&sig=GKDZEyorKp3MMjBKfGMyDRSBFPo&hl=it&sa=X&ei=Pm9gVaibKYTqyQOH6ICAAg&ved=0CCoQ6AEwAQ#v=onepage&q=Suite%20des%20M%C3%A9langes%20Dante&f=true|accessdate=4 qershor 2015|edition=1|publisher=Les Frères Cramer|year=1757|location=Ginevra|language=fr}} * {{Cite book|title=Il VI centenario dantesco: Bollettino del Comitato cattolico per l'omaggio a Dante Alighieri|editor1-last=Comitato cattolico per l'omaggio a Dante Alighieri|publisher=Bollettino|location=Ravenna|year=1914|volume=1-4|url=https://archive.org/details/ilvicentenarioda14comiuoft|language=en|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|publisher=nella Stamperia dell'Università|title=[Opere] di Dante Alighieri|location=Oxford|language=it|year=1894|url=https://atena.beic.it/R/FD6SD3KJR98LC1PP4TD1LT2PU5IDHRRQHR5BR8LQE3J33YHHVF-00919?func=results-jump-full&set_entry=000001&set_number=000012&base=GEN01|accessdate=3 shkurt 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116184834/https://atena.beic.it/R/FD6SD3KJR98LC1PP4TD1LT2PU5IDHRRQHR5BR8LQE3J33YHHVF-00919?func=results-jump-full&set_entry=000001&set_number=000012&base=GEN01|archivedate=16 nëntor 2017|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Giuliano Mambelli|title=Annali delle Edizioni Dantesche. Con XLVI tavole fuori testo|publisher=Bibliopathos|location=Verona|language=it|year=2010|ISBN=978-88-905584-0-5}} == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20100128194226/http://www.liberliber.it/biblioteca/a/alighieri/ Libraria e Dante Aligierit] * [http://www.danteonline.it Faqe për Danten nën kujdesin e Shoqërisë Danteske Italiane] *[http://www.centrodantesco.it Qendra Danteske e Vëllezërve të Vegjël Kuvendorë, Ravena] *[http://www.mediafire.com/?sharekey=affc28aecdd49bd84012e8015643d9c84988bd917b3333f0 Lexime dhe komente të Vitorio Sermontit nga kënga e parë e Dantes] *[http://www.mediafire.com/?sharekey=affc28aecdd49bd84012e8015643d9c804c3ff0d93f3304a Lexime dhe komente të Vitorio Sermontit nga kënga e dytë e Dantes] *[http://www.mediafire.com/?sharekey=affc28aecdd49bd84012e8015643d9c883d77a994dd94856 Lexime dhe komente të Vitorio Sermontit nga kënga e tretë e Dantes] *[https://web.archive.org/web/20170830160755/http://www.worldofdante.org/ Bota e Dantes] * [https://web.archive.org/web/20090604065923/http://italia.aula365.com/permalink/historieta/Dante-Alighieri-5180637.aspx Jeta e Dantes] në imazhe *[https://web.archive.org/web/20090202200738/http://www.voyager.rai.it/category/0,1067207,239-1069526,00.html Voyager 11/12/2006 ''Dantja në Islandë''] [[Kategoria:Dante Aligieri]] [[Kategoria:Lindje 1265]] [[Kategoria:Vdekje 1321]] [[Kategoria:Poetë]] btzzm5h12r178xoxhb989c2cl7pz1x5 2986543 2986514 2026-06-01T22:37:23Z Marigone 188472 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Death and burial" nga faqja "[[:en:Special:Redirect/revision/1356688740|Dante Alighieri]]" 2986543 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name =Dante Aligeri | image = Portrait de Dante.jpg | caption = Portreti pas lindjes në [[tempera]] nga [[Sandro Botticelli]], 1495 | image_madhësia = 230 | name i vërtetë = | pseudonym = | birth_date = 1 qershor 1265 | birth_place = [[Firencia]],[[Republika e Firences]] | death_date = 14 shtator 1321 (Mosha 56 vjeç) | death_place = [[Ravenna]], [[Shtetet Papale]] | nationality = | citizenship = | education = | punësimi = Burrë shteti, poet, teoricien i gjuhës, teoricien politik | years_active = | awards = | notable_works = [[Komedia Hyjnore]] | genre = | website = }} '''Dante Aligeri''' ([[italisht]]: ''Dante Alighieri''), ose Aligiero (italisht: ''Alighiero''), i pagëzuar '''''Durante di Alighiero degli Alighieri''''' dhe i njohur thjesht si '''Dante''', nga familja Aligieri ([[Firence]], [[1 qershor]] [[1265]] – Ravenna, [[14 shtator]]<ref>{{cite web|title=Dante Alighieri|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/dante-alighieri/|accessdate=5 prill 2016|website=Treccani|language=it}}</ref> [[1321]]), ka qenë një poet, shkrimtar dhe politikan [[Italianët|italian]]. Emri "Dante", sipas dëshmisë së Jacopo Aligieri-t, është shkurtimi i emrit Durante<ref name="Cont1970">Contini 1970, pp. 895-901</ref>; në dokumente emri shoqërohet nga patronimi ''Alagherii'' ose nga emri i fisit ''de Alagheriis'', ndërsa varianti ''Alighieri'' u krijua vetëm me ardhjen e [[Xhovani Bokaço|Bokaços]]. Ai shquhet si babai i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]]; fama e tij është kryesisht për shkak të krijimit të veprës "Komedia" (italisht: ''Comedìa''), dhe më pas e quajtur ''Divina'' nga Bokaço duke u bërë e famshme si ''Komedia Hyjnore'' (italisht: ''Divina Commedia''), dhe në përgjithësi konsiderohet si vepra më e madhe e shkruar në italisht dhe një nga kryeveprat më të mëdha të letërsisë botërore.<ref>H. Bloom 1996, ''Il Canone occidentale''.</ref> Një shprehje e kulturës mesjetare, e filtruar përmes lirisë së ''[[Dolçe stil novo]]'', është gjithashtu një mjet alegorik i shpëtimit njerëzor, i cili arrihet duke prekur tragjeditë e dënimeve, ndëshkimet purgatore dhe lavdat qiellore, duke i lejuar Dantes t'i ofrojë lexuesit një pasqyrë të moralit dhe etikës. Një gjuhëtar i rëndësishëm, filozof dhe teoricist politik, Dante filloi të lëvizte brenda diturisë njerëzore, duke shënuar thellësisht letërsinë italiane të shekujve të ardhshëm dhe të njëjtën kulturë perëndimore, që të quhej "Poeti i Madh" ose, "Poeti".<ref name="Dur1">{{Cite web|date=maj 2007|editor1-last=Sara Marchesi dhe Maria Grazia Vasta|title=Dante Alighieri|url=http://www.letteratura.it/dantealighieri/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613143511/http://www.letteratura.it/dantealighieri/|archive-date=13 qershor 2015|accessdate=3 qershor 2015|language=it}}</ref> Dante, eshtrat e të cilit ndodhen pranë varrit në Ravenë të ndërtuar në vitin [[1780]] nga Kamillo Morixha, u bë një nga simbolet e Italisë në botë, falë emrit të trupit kryesor të përhapjes së gjuhës italiane, "Shoqata Dante Aligieri",<ref>{{Cite web|title=Società Dante Alighieri – il Mondo in Italiano|url=http://ladante.it/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150523072233/http://ladante.it/|archive-date=23 maj 2015|accessdate=3 qershor 2015|publisher=Società Dante Alighieri|language=it}}</ref> ndërsa studimet kritike dhe filologjike mbahen gjallë nga "Shoqata Dante". Nga [[shekulli XX]] dhe në vitet e hershme të [[shekullit XXI]], Dante u bë pjesë e kulturës masive, ndërsa puna e tij dhe figura e tij frymëzuan botën e vizatimeve komike, mangave, videolojërave dhe letërsisë. Dante (shkurtimi emrit Duranie) Aligieri lindi në Firence, në maj të vitit 125 në me familje pronarësh modeste guelfe. Dihet shume pak rreth fëmijërisë e adoleshencës, s dhe studimeve që kreu Dantja. Ai ka studiuar gramatikën, retorikën, filozofinë teologjinë e interpretimin e teksteve të shenjta. Dantja studioi me zell e dashuri dhe poetët antikë, veçanerisht Vingilin. Biografët e tij dëshmojnë se Dante Aligeiri ishte një poetët më të kulturuar në Europë dhe një rol të rëndësishëm në formimin intelektual e moral të Dantes luajti mësuesi i tij, Bruneto Latini, një burrë me horizont të gjerë, poet dhe financier i Komunës së Firencës. Por, krahas shkencës e artit, Dantja nuk la mënjanë as gjimnastikën, kalërimin ose qitjet me hark. Në vitin 1274, në moshën 9-vjeçare, Dantja takoi për herë të parë Beatriçen, e cila i mbeti në zemër si një kujtim i ëmbël fëmijërie. Ai do ta ndeshe atë sërish në mugë në moshën 18-vjeçare. Dashuria i mbushi shpirtin, i ngrohu zemrën, ndaj vendosi t'i këndojë dashurisë së tij për Beatriçen, e cila paraqitej me tërë bukurinë e saj shpirtërore. Por, më 9 qershor 1290, në moshën 24-vjeçare, Beatriçja vdiq dhe Dantja pëson një tronditje të thellë në jetën e tij. Dantja u lind dhe u rrit në Firencen e ndarë në dy grupime, që kërkonin bashkimine Italisë nën pushtetin e Perandorit. Këto rrethana të jetës politike dhe shoqërore të vendit janë të lidhura ngushtë me jetën dhe veprimtarinë e Dante Aligierit, i cili nuk ka qenë vetëm poet i madh, por edhe personalitet i shquar politik. Në vitin 1289, ai lufton denjësisht në Kompaladino, ku u ndeshën guelfët e Firences me gibelinët e Arccos, Dantja bënte pjesë te kalorësit dhe fiorentinët e fituan këtë betejë. ==Jetëshkrimi== ===Prejardhja=== ====Data e lindjes dhe miti i Bokaço-s==== [[File:Casa di dante 01.JPG|thumb|[[Shtëpia e Dantes]] në [[Firence]].]] Data e lindjes së Dante-s nuk dihet me saktësi, megjithëse i referohet rreth vitit [[1265]]. Ky datim bazohet në disa aluzione autobiografike të raportuara në ''[[Vita Nova]]'' dhe në këngën e ''[[Ferri (Komedia Hyjnore)|Ferrit]]'', e cila fillon me vargun e famshëm "Në mes të ecjes së jetës sonë". Meqenëse gjysma e jetës së njeriut është për Danten, viti i tridhjetë e pestë i jetës<ref>Dante, Convivio IV, XXIII 9: {{quote|text=Là dove sia lo punto sommo di questo arco, per quella disaguaglianza che detta è di sopra, è forte da sapere; ma ne li più io credo tra il trentesimo e quarantesimo anno, e io credo che ne li perfettamente naturati esso ne sia nel trentacinquesimo anno.}}</ref><ref>Umberto Bosco dhe Giovanni Reggio pohojn se Dante u ndikua nga një pjesë e marrë nga [[Bibla]]: «L'opinione era ricalcata d'altronde su un passo biblico: "Dies annorum nostrorum sunt septuaginta anni" [http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_psalmorum_lt.html#LIBER%20III%20(Psalmi%2073-89) (Psalmus 90 (89), 10)])» (Dante Alighieri, ''La Divina Commedia'', redaktuar nga Umberto Bosco dhe Giovanni Reggio, Vol. 1 Inferno, p. 7).</ref> dhe që nga udhëtimi imagjinar ndodh në [[1300]], ajo si rrjedhje daton [[1265]]. Përveç thënieve të kritikëve, kjo hipotezë është mbështetur nga një bashkëkohës i Dantes, historiani fiorentin [[Xhovani Vilani]], i cili në ''[[Nova Kronika]]'' raporton se "ky Dante vdiq në mërgim larg qytetit të Firences në moshën 56-vjeçare".<ref>Villani 1802, f. 135.</ref> Disa vargje të ''[[Parajsa (Komedia Hyjnore)|Parajsës]]'' na tregojnë se ai ka lindur nën shenjën e Binjakëve, pra në një periudhë ndërmjet [[21 maj|21 majit]] dhe [[21 qershor|21 qershorit]].<ref>Ferroni 2006, f. 3</ref> [[File:Dante Luca.jpg|thumb|left|[[Luca Signorelli]], ''Dante'', afresk, [[1499]]-[[1502]], nga ''Storie degli ultimi giorni'', kisha e Shën Bricios, Duomo i Orvieto-s.]] Megjithatë, nëse është e panjohur dita e lindjes së tij, ajo e pagëzimit njihet me siguri: [[27 mars]] [[1266]], i së shtunës së shenjtë.<ref>Moreali 2014, f. 457.</ref> Atë ditë të gjithë të lindurit e vitit u sollën në burimin e shenjtë për një ceremoni solemne kolektive. Dante u pagëzua me emrin Durante, pastaj u shkurtua në Dante, në kujtim të një të afërmi Gibelin.<ref>Marchi 2006, f. 15.</ref> Plotë me referenca klasike është legjenda e rrëfyer nga [[Xhovani Bokaço]] në ''Il Trattatello in laude di Dante'' rreth lindjes së poetit: sipas Bokaços, nëna e Dantes, pak para se të lindte, pati një vizion duke ëndërruar që ishte nën një [[Dafina|dafine]] shumë të lartë, në mes të një livadhi të gjerë me një burim i papërmbajtur së bashku me Danten porsa i lindur; atje ajo po shikonte fëmijën që shtrinte dorën e vogël drejt degëve, për të ngrënë manaferrat duke u shndërruar në një pallua madhështore.<ref>{{Cite book|author=Giovanni Boccaccio|url=https://it.wikisource.org/wiki/Trattatello_in_laude_di_Dante/II|title=Trattatello in Laude di Dante|language=it|chapter=Capitolo II – Patria e maggiori di Dante|accessdate=20 maj 2015}}</ref><ref name=":13">Marchi 2006, f. 14}}.</ref> ====Familja e të atit dhe e të ëmës==== Dantja i përkiste Aligierit, një familje me rëndësi dytësore brenda elitës shoqërore fiorentine që, në dy shekujt e fundit, kishte arritur një farë bujarie ekonomike. Edhe pse Dantja pohon se familja e tij zbriti nga [[Roma e lashtë|romakët e lashtë]],<ref>[https://it.wikisource.org/wiki/Divina_Commedia/Inferno/Canto_XV#72|''Inferno'', XV, v. 76].</ref> paraardhësi i tij më i largët të cilin ai kujton, është stëtgjyshi Kaçaguida delji Elisei,<ref>[https://it.wikisource.org/wiki/Divina_Commedia/Paradiso/Canto_XV#132|''Paradiso'', XV 135].</ref> fiorentin jetuar në [[1100]] dhe kalorës fisnik në [[Kryqëzatat|kryqëzatë]] e dytë nën perandorin [[Korrado III]].<ref name="cac1">{{cite web|title=Cacciaguida|url=http://www.danteonline.it/italiano/popup_schede.asp?tipo=ske&scheda=cacciaguida|accessdate=6 qershor 2015|website=Dante online|publisher=Società dantesca italiana|language=it}}</ref> Siç është theksuar nga Arnaldo D'Addario tek ''Enciclopedia dantesca'', familja e Aligierit (që e mori emrin nga familja e gruas së Kaçaguidas)<ref name="cac1"/> ka kaluar nga një gjendje fisnike meritokratike<ref>Carpi 2004.</ref><ref>Barbi 1925, f. 101–104.</ref> tek një borgjezi të pasur, por më pak prestigjioze nga ana shoqërore.<ref>D'Addario 1970.</ref> Gjyshi i babait të Dantes, Belinçione, ishte në fakt njëri i thjeshtë, gjithashtu motra e Dantes u martua me një njëri të thjeshtë.<ref name=":13"/> I biri i Belinçiones (i ati i Dantes), Aligiero ose [[Alegiero i Belinçiones]], mbajti zanatin "compsor" (këmbimi i monedhës), me të cilin ai arriti të sigurojë një gjendje të mirë për familjen e madhe.<ref>D'Addario 1960.</ref><ref>{{Cite web|author=Andrea Mazzucchi|year=2012|title=I genitori|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/a5.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035644/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/a5.html|archive-date=24 shtator 2015|access-date=4 shkurt 2019|publisher=Internet culturale|language=it}}</ref> Megjithatë, zbulimi i dy dorëshkrimeve të ruajtura në Arkivin Dioçeskan të Lukës, tregon se i ati i Dantes ishte gjithashtu një fajdexhi (duke i dhënë fillim duelit mes Dantes dhe shokut të tij Forese Donati)<ref>{{Cite web|title=''Rime'', LXXIV|url=https://it.wikisource.org/wiki/Rime_(Dante)/LXXIV_-_L%27altra_notte_mi_venne_una_gran_tosse|language=it}}</ref> duke përfituar nga pasurimi nëpërmjet pozitës së tij si prokuror gjyqësor në gjykatën e Firences.<ref>{{Cite web|date=1 shkurt 2017|title=Dante, "il padre Alighiero di Bellincione era un usuraio: la prova in due pergamene"|url=https://www.ilfattoquotidiano.it/2017/02/01/dante-il-padre-alighiero-di-bellincione-era-un-usuraio-la-prova-in-due-pergamene/3359259/|accessdate=2 shkurt 2017|website=Il Fatto Quotidiano|language=it}}</ref> Ai ishte gjithashtu një Guelf, por pa ambicie politike: prandaj Gibelinët nuk e dëbuan pas betejës së Montapertit, siç bënë me Guelfët të tjerë, duke gjykuar atë si një kundërshtar jo të rrezikshëm.<ref name=":13" /> Nëna e Dantes quhej Bela delji Abati, e bija e Durante Skolaros<ref>Reynolds 2007, f. 15.</ref> dhe i përkiste një familjeje të rëndësishme Gibeline të vendit.<ref name=":13"/> Djali i saj, Dante, nuk do ta citojë kurrë atë midis shkrimeve të tij, me rezultatin që ne kemi shumë pak informacione biografike për të. Bela vdiq kur Dante ishte pesë apo gjashtë vjeç dhe Aligiero u martua përsëri, ndoshta midis [[1275]] dhe [[1278]],<ref name=":0">Petrocchi 2008, f. 12.</ref> me Lapa Kiarisimo Çialufi. Nga kjo martesë lindi Françesko dhe Tana (Gaetana) Aligieri, edhe ndoshta, por ajo gjithashtu mund të ketë qenë e bija e Bela delji Abati – një tjetër vajzë e cila kujtohet nga Bokaçio si gruaja e lajmëtarit fiorentin Leone Poxhi dhe nëna e mikut të tij Andrea Poxhi.<ref name=":0"/> Besohet se Dantja e përshkruan atë në ''Vita nova''-n (XXIII, 11-12), duke e quajtur atë «grua e re dhe e dhembshur [...] e afërm me një gjak të përbashkët».<ref name=":0"/>. ===Edukimi intelektual=== ====Studimet e para dhe Bruneto Latini==== [[File:Rud.jpg|thumb|Miniaturë që përshkruan Bruneto Latini-n, [[Biblioteca Medicea Laurenziana|Biblioteca Medicea-Laurenziana]], Plut. 42.19, Brunetto Latino, ''Il Tesoro'', fol. 72, shek. XIII-XIV.]] Ne nuk dimë shumë për formimin e Dantes. Sipas gjasave, ndoqi procesin e arsimit të kohës, e cila ishte bazuar në stërvitjen me një gramatikan (ndoshta i njohur edhe si ''doctor puerorum'') me të cilin mësoheshin fillimisht elementet e para gjuhësore, dhe më pas [[artet liberale]], shtyllë e arsimit mesjetar:<ref name=":2">Ferroni 2006, f. 4}}.</ref><ref>Di Marco 2004, f. 56.</ref> [[teologjia]], [[filozofia]], [[fizika]], [[astronomia]] nga njëra anë (''quadrivium''); [[dialektika]], [[gramatika]] dhe [[retorika]] nga ana tjetër (''trivium''). Siç mund të nxirret në përfundim nga ''[[Convivio]]'' II, 12, 2-4,<ref>[https://it.wikisource.org/wiki/Convivio/Trattato_secondo#Capitolo_12_verso_1 Convivio, II, 12, 2-4]</ref> rëndësia e latinishtes si mjet i dijes ishte thelbësor për formimin e nxënësit, pasi ''ratio studiorum'' bazohej kryesisht në leximin e [[Ciceroni|Ciceronit]] dhe [[Virgjili|Virgjilit]] nga njëra anë dhe e latinishtes mesjetare nga ana tjetër (në veçanti [[Arrigo da Settimello]]).<ref name=":3">Petrocchi 2008, f. 13.</ref> Edukimi zyrtar shoqërohet më pas nga kontaktet "joformale" me stimuj kulturorë që vinin nga mjedise urbane të rangut të lartë ose nga kontakti i drejtpërdrejtë me udhëtarët e huaj dhe tregtarët që importoshin në [[Toskana|Toskanë]] inovacionet filozofike dhe letrare të vendeve të tyre të origjinës.<ref name=":3"/> Dante pati fat të mirë për t'u takuar, në vitet tetëdhjetë, me politikanin dhe dijetarin fiorentin ''Ser'' [[Bruneto Latini|Bruneto Latini-n]], i cili kishte qëndruar me një kohë të gjatë në [[Franca|Francë]], si ambasador i [[Republika e Firences|Republikës]] dhe si i dëbuar politikisht.<ref>{{Cite web|author=Andrea Mazzucchi|date=2012|title=Brunetto Latini|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/c14.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035654/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/c14.html|archive-date=24 shtator 2015|access-date=20 shkurt 2019|publisher=Internet culturale|language=it}}</ref> Ndikimi faktik i Ser Brunetto tek Dante i ri ka qenë objekt studimi më parë nga [[Francesco Mazzoni]],<ref>Mazzoni 1970.</ref> dhe më vonë nga [[Giorgio Inglese]].<ref>Inglese 2005.</ref> Të dy filologët, në studimet e tyre, u përpoqën të përshkrueshin ndikimin e trashëgimnisë së Latinit në formimin intelektual të bashkëqytetarit e tij të ri. Dante, nga ana e tij, kujtoi me ndjeshmëri figurën e Latinit në ''Komedin'', duke vërejtur njerëzimin dhe përzemërsinë e tij: {{cquote|[...] e or m'accora,<br />la cara e buona imagine paterna<br />di voi quando nel mondo ad ora ad ora<br />m'insegnavate come l'uom s'etterna [...]|author=Dante|source=<span class="plainlinks">[https://it.wikisource.org/wiki/Divina_Commedia/Inferno/Canto_XV#82-85 ''Ferri'', kënga XV, vv. 82-85]</span>}} Nga këto vargje, Dantja shprehu qartë vlerësimin e një literature të përshkruar në kuptimin e "qytetrimit", domethënë në kuptim të bashkimit shoqëror.<ref name=":2"/> Komuniteti në të cilin jeton poeti, në fakt, do të ruajë kujtesën edhe pas vdekjes së tij. Umberto Bosko dhe Xhovanni Rexho, për më tepër, tregojnë analogjinë midis mesazhit të Dantes dhe atij të shprehur nga Bruneto në ''Tresor'', siç mund të shihet nga vulgarizimi toskan i punës së Bono Giamboni-t.<ref>Bosco-Reggio 2002, f. 248, shënimi 85</ref>. ====Studimi i filozofisë==== {{Cquote|E da questo imaginare cominciai ad andare là dov’ella [''la Donna Gentile''] si dimostrava veracemente, cioè ne le scuole de li religiosi e a le disputazioni de li filosofanti. Sì che in picciol tempo, forse di trenta mesi, cominciai tanto a sentire de la sua dolcezza, che lo suo amore cacciava e distruggeva ogni altro pensiero.|author=Dante|source=<span class="plainlinks">[https://it.wikisource.org/wiki/Convivio/Trattato_secondo#Capitolo_12_verso_1 ''Convivio'', II, 12 7]</span>}} === Lidhjet e dyshuara me Bolonjën dhe Parisin === === Lirika vulgare. Dante dhe takimi me Kavalkanti-n === === Martesa me Xhema Donati-n === === Angazhimet politike dhe ushtarake === === Beteja me Bonifaçio-n VIII (1300) === === Fillimi i mërgimit (1301-1304) === === Sharlë e Valuas dhe rënia e të bardhëve === === Përpjekjet për t'u kthyer dhe beteja e Lastra-s (1304) === === Faza e parë e mërgimit (1304-1310) === === Midis Forlì dhe Lunixhana të Malaspina-ve === === Rënia e Arrigo VII (1310-1313) === === I arratisuri Gibelin === === Vitet e fundit === === Qëndrimi në Verona (1313-1318) === === Qëndrimi në Ravena (1318-1321) === === Vdekja dhe varrimi === Dantja vdiq në qytetin e Firences rreth viteve 1321 == Referime == {{reflist}} == Shih edhe == * {{Cite book|title=Opere minori|author=Dante Alighieri|year=1986|publisher=UTET|location=Torino|language=it|editor1-last=Sergio Cecchin|volume=II}} * Dante Alighieri, ''Divina Commedia'', ora in: {{Cite book|title=Inferno|editor1-last=Umberto Bosco dhe Giovanni Reggio|volume=1|publisher=Le Monnier|location=Firenze|language=it|year=2002|ISBN=88-00-41242-4}} * {{Cite book|editor1-last=Gian Mario Anselmi dhe Gino Ruozzi|title=Luoghi della letteratura italiana|publisher=Mondadori|location=Milano|language=it|year=2003|URL=https://books.google.it/books?id=F3nf6eQQPhsC&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=21 maj 2015|ISBN=88-424-9017-2}} * {{cite journal|author=Michele Barbi|title=Nuovi studi sulla famiglia Alighieri|journal=Studi Danteschi|language=it|issue=10|year=1925|pp=101-104}} * {{Cite book|author=Orazio Bacci|title=Dante ambasciatore di Firenze al comune di San Gimignano: discorso letto nella sala del comune di San Gimignano il 7 maggio 1899|url=https://archive.org/details/danteambasciato00baccgoog|year=1899|publisher=L.S. Olschki|location=Firenze|language=it}} * {{Cite book|author=Giuseppe Bencivenni Pelli|title=Memorie per servire alla vita di Dante Alighieri e alla storia della sua famiglia|publisher=Guglielmo Piatti|location=Firenze|language=it|year=1823|edition=2|url=https://books.google.it/books?id=Nrbms326XR8C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|author=Benedetto XV|title=In praeclara summorum|location=Città del Vaticano|language=it|publisher=Libreria Editrice Vaticana|year=1921|url=http://w2.vatican.va/content/benedict-xv/it/encyclicals/documents/hf_ben-xv_enc_30041921_in-praeclara-summorum.html|accessdate=24 maj 2015}} * {{Cite book|author=Harold Bloom|language=it|translator=Francesco Saba Sardi|title=Il Canone occidentale. I libri e le scuole delle età|publisher=Bompiani|location=Milano|year=1996|ISBN=88-452-2869-X}} * {{Cite book|author=Jorge Luis Borges|title=Nove saggi danteschi|year=2001|publisher=Adelphi|location=Milano|language=it|url=https://www.adelphi.it/libro/9788845916533|accessdate=5 qershor 2015|editor1-last=Tommaso Scarano|edition=5}} * {{Cite book|author=Filippo Brancucci e Joaquín Arce|title=Spagna|accessdate=12 qershor 2015|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/spagna_(Enciclopedia-Dantesca)/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1970|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|author=Filippo Brancucci e Theodor W. Elwert|title=Germania|editor1-last=Umberto Bosco|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/germania_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=12 qershor 2015|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1970|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|author=Umberto Carpi|title=La nobiltà di Dante|publisher=Polistampa|location=Firenze|language=it|year=2004|ISBN=978-88-8304-753-4}} * {{Cite book|author=Sirio A. Chimenz|title=Dizionario biografico degli italiani|volume=2|year=1960|language=it|chapter=Dante Alighieri}} * {{Cite book|author=Giovanni Ciappelli|language=it|chapter=Cante Gabrielli|title=Dizionario biografico degli italiani|volume=51}} * {{Cite book|author=Gianfranco Contini|title=Il Fiore e il Detto d’amore: attribuibili a Dante Alighieri|year=1970|publisher=Classici Ricciardi-Mondadori|location=Milano|language=it|ISBN=88-7817-104-2}} * {{Cite book|author=Gianfranco Contini|title=Letteratura italiana delle origini|url=https://archive.org/details/laletteraturaita0000unse|year=2006|publisher=Sansoni Editore|location=Firenze|language=it|edition=3|ISBN=88-383-1866-2}} * {{Cite book|author=Pier Vincenzo Cova|title=Arbusta iuvant. Le Bucoliche e scelta delle Georgiche di Virgilio|year=1961|publisher=G. B. Petrini|edition=2|location=Torino|language=it}} * {{Cite book|author=Arnaldo D'Addario|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Alighieri, Alighiero|year=1960|volume=2}} * {{Cite book|author=Arnaldo D'Addario|title=Enciclopedia Dantesca, Alighieri|editor1-last=Umberto Bosco|language=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|year=1970|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/alighieri_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|author=Alberto Dendi – Elisabetta Severina – Alessandra Aretini|title=Moduli di letteratura italiana ed europea|publisher=Carlo Signorelli Editore|location=Milano|language=it|year=2002|ISBN=88-434-0920-4}}, riportato su: {{cite web|url=http://www.letteraturaitaliana.net/autori/dante_alighieri_3.html|title=Dante - Biblioteca della Letteratura Italiana|accessdate=21 maj 2015|publisher=Pianetascuola-Einaudi|language=it}} * {{Cite book|author=Francesco De Sanctis|title=Storia della letteratura italiana|url=https://archive.org/details/storiadellalette02desauoft|language=en|publisher=Morano|location=Napoli|year=1890}} * {{Cite book|author=Luigi Di Marco|title=La compagnia dei magi: per la formazione degli strateghi d'impresa|year=2004|publisher=F. Angeli|location=Milano|url=https://books.google.it/books?id=WvTPyCHVxz4C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=16 maj 2015|p=56|language=it|ISBN=88-464-5212-7}} * {{Cite book|author=Thomas Stearns Eliot|title=Scritti su Dante|editor1-last=Roberto Sanesi|publisher=Bompiani|location=Milano|language=it|year=1994|ISBN=978-88-452-5037-8}} * {{Cite book|editor1-last=Giulia Farina|title=Letteratura|volume=4, tomo 1|publisher=Garzanti|location=Milano|year=2003|pages=61-62|language=it}} * {{Cite book|author=Giovanni Ferretti|title=I due tempi di composizione della Divina Commedia|year=1935|publisher=Laterza|location=Bari|language=it}} * {{Cite book|author=Giovanni Ferretti|title=Saggi danteschi|year=1950|publisher=Le Monnier|location=Firenze|language=it}} * {{Cite book|author=Giulio Ferroni|title=Dante e il nuovo mondo letterario: la crisi del mondo comunale (1300-1380)|year=2006|publisher=Mondadori|location=Milano|language=it|editor1-last=Giulio Ferroni|volume=2}} * {{Cite book|author=Kenelm Foster|title=Cristo|year=1970|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/cristo_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=4 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Etienne Gilson|title=Dante e la filosofia|year=1987|publisher=Jaca Book|location=Milano|language=it|editor1-last=Sergio Cristaldi|ISBN=88-16-40193-1}} * {{Cite book|author=Giovanni Paolo II|title=Redemptoris Mater|location=Città del Vaticano|language=it|publisher=Libreria Editrice Vaticana|year=1987|URL=http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/it/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031987_redemptoris-mater.html|accessdate=24 maj 2015|ISBN=88-209-1569-3}} * {{Cite book|author=Salvatore Guglielmino, Hermann Grosser|title=Storia letteraria dal Duecento al Cinquecento|publisher=G. Principato|location=Milano|language=it|volume=1|edition=1|year=2000|ISBN=88-416-1309-2}} * {{Cite book|author=Egidio Guidubaldi|title=Bartolomeo da Bologna|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/bartolomeo-da-bologna_(Enciclopedia_Dantesca)/|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|author=Giorgio Inglese|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Brunetto Latini|year=2005|volume=64}} * {{Cite book|author=Cesare Marchi|title=Dante|year=2006|publisher=RCS|location=Milano|language=it}} * {{Cite book|author=Sergio Marconi|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Canaccio, Bernardo|volume=17|year=1974}} * {{Cite book|author=Guido Martellotti|title=Egloghe|accessdate=22 maj 2015|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/egloghe_(Enciclopedia-Dantesca)/|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it}} * {{Cite book|author=Francesco Mazzoni|title=Enciclopedia dantesca|language=it|chapter=Latini, Brunetto|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/brunetto-latini_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=16 maj 2015|editor1-last=Umberto Bosco}} * {{Cite book|author=Pier Vincenzo Mengaldo|title=stili, Dottrina degli|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/dottrina-degli-stili_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=19 maj 2015}} * {{Cite book|author=Mira Mocan|title=Dante e le letterature straniere|publisher=Treccani.it|year=2008|language=it|url=http://www.aetnanet.org/modules.php?name=News&file=print&sid=10834|accessdate=16 nëntor 2017}} * {{Cite book|author=Giambattista Moreali|title=Il Duomo in chiaro – Pietre, versi ed enigmi|location=Modena|publisher=Edizioni SIGEM|p=457|language=it|year=2014|ISBN=978-88-7387-041-8}} * {{Cite book|author=Bruno Nardi|title=Filosofia di Dante|year=1954|publisher=Marzorati|location=Milano|volume=IV|pp=1150-1253|language=it}} * {{Cite book|author=Guido Pampaloni|others=Bianchi e Neri|year=1970|publisher=Istituto della Enciclopedia Italiana|editor1-last=Umberto Bosco|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/bianchi-e-neri_(Enciclopedia-Dantesca)/|title=Enciclopedia dantesca|accessdate=17 maj 2015}} * {{Cite book|author=Paolo VI|title=Altissimi cantus|location=locationdel Vaticano|language=it|publisher=Libreria Editrice Vaticana|year=1965|URL=http://w2.vatican.va/content/paul-vi/la/motu_proprio/documents/hf_p-vi_motu-proprio_19651207_altissimi-cantum.html|accessdate=24 maj 2015|OCLC=799513886}} * {{Cite book|author=Pietro Desiderio Pasolini Dall'Onda|title=Delle antiche relazioni fra Venezia e Ravenna|URL=https://books.google.it/books?id=GOJgAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=26 maj 2015|publisher=M. Cellini e c.|location=Firenze|language=it|year=1874}} * {{Cite book|author=Manlio Pastore Stocchi|title=Epistole|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/epistole_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=22 maj 2015|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Manlio Pastore Stocchi|title=Questio de aqua et terra|editor1-last=Umberto Bosco|year=1970|location=Roma|language=it|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/epistole_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=22 maj 2015}} * Francesco Petrarca, ''Canzoniere'', ora in: {{Cite book|author=Francesco Petrarca|title=Canzoniere|year=1992|publisher=Einaudi|location=Torino|language=it|editor1-last=Gianfranco Contini|ISBN=88-06-13066-8}} * {{Cite book|author=Giorgio Petrocchi|title=Vita di Dante|year=2008|publisher=Editori Laterza|location=Roma; Bari|language=it|edition=5|ISBN=978-88-420-4354-6}} * {{Cite book|author=Renato Piattoli|others=Donati, Gemma|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/gemma-donati_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=16 maj 2015|title=Enciclopedia Dantesca|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Andrea Pizzinat|title=Camino e i da Camino: Un paese, la sua gente, il suo casato|year=2009|publisher=Edizioni Tredieci|location=Oderzo (TV)|url=https://books.google.it/books?id=MiA3BvEQLF8C&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=3 qershor 2015|p=323|language=it|ISBN=978-88-8388-158-9}} * {{Cite book|author=Barbara Reynolds|title=Dante: la vita e l'opera|year=2007|publisher=Longanesi|location=Milano|language=it|editor1-last=Alessio Catania|ISBN=978-88-304-2436-4}} * {{Cite book|author=Pier Giorgio Ricci|title=Monarchia|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/monarchia_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=22 maj 2015|editor1-last=Umberto Bosco|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Simonetta Saffiotti Bernardi|others=Malaspina, Moroello|year=1970|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/moroello-malaspina_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=3 qershor 2015|title=Enciclopedia dantesca|editor1-last=Umberto Bosco}} * {{Cite book|author=Simonetta Saffiotti Bernardi e Remo Ceserani|title=Francia|editor1-last=Umberto Bosco|accessdate=12 qershor 2015|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/francia_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|year=1970}} * {{Cite book|author=Francesco Selmi|title=Dei Trattati morali di Albertano da Brescia, volgarizzamento inedito fatto nel 1268 da Andrea da Grosseto|publisher=G. Romagnoli|location=Bologna|year=1873|page=389|language=it}} *{{Cite book|author=Leone Tettoni - Francesco Saladini|title=Teatro araldico, ovvero Raccolta generale delle armi ed insegne gentilizi e delle piu illustri e nobili casate|url=https://books.google.it/books?id=rP5BAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=Allighieri&f=false|accessdate=18 korrik 2018|year=1847|publisher=Claudio Wilmant|location=Milano|language=it|volume=7}} * {{Cite book|author=Augusto Torre|title=L'ambasceria di Dante a Venezia|publisher=Camera di commercio industria e agricoltura di Ravenna|location=Ravenna|language=it|year=1959}} * {{Cite book|author=Gian Maria Varanini|title=Dizionario biografico degli italiani|language=it|chapter=Della Scala, Alboino|year=1989|volume=37}} * {{Cite book|author=Giovanni Villani|title=Istorie Fiorentine di Giovanni Villani|year=1802|publisher=Società Tipografica de’ Classici Italiani|location=Milano|p=135|language=it|url=https://books.google.it/books?id=R_KodNPcBYQC|accessdate=3 qershor 2015|volume=V}} *[[Voltaire]], ''Suite des mélanges'', in: {{Cite book|author=Voltaire|title=Suite des mélanges de littérature, d'histoire et de philosophie|volume=5|URL=https://books.google.it/books?id=KiIHAAAAQAAJ&pg=PA201&lpg=PA201&dq=Suite+des+M%C3%A9langes+Dante&source=bl&ots=j4nsm7e-J3&sig=GKDZEyorKp3MMjBKfGMyDRSBFPo&hl=it&sa=X&ei=Pm9gVaibKYTqyQOH6ICAAg&ved=0CCoQ6AEwAQ#v=onepage&q=Suite%20des%20M%C3%A9langes%20Dante&f=true|accessdate=4 qershor 2015|edition=1|publisher=Les Frères Cramer|year=1757|location=Ginevra|language=fr}} * {{Cite book|title=Il VI centenario dantesco: Bollettino del Comitato cattolico per l'omaggio a Dante Alighieri|editor1-last=Comitato cattolico per l'omaggio a Dante Alighieri|publisher=Bollettino|location=Ravenna|year=1914|volume=1-4|url=https://archive.org/details/ilvicentenarioda14comiuoft|language=en|accessdate=16 tetor 2015}} * {{Cite book|publisher=nella Stamperia dell'Università|title=[Opere] di Dante Alighieri|location=Oxford|language=it|year=1894|url=https://atena.beic.it/R/FD6SD3KJR98LC1PP4TD1LT2PU5IDHRRQHR5BR8LQE3J33YHHVF-00919?func=results-jump-full&set_entry=000001&set_number=000012&base=GEN01|accessdate=3 shkurt 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116184834/https://atena.beic.it/R/FD6SD3KJR98LC1PP4TD1LT2PU5IDHRRQHR5BR8LQE3J33YHHVF-00919?func=results-jump-full&set_entry=000001&set_number=000012&base=GEN01|archivedate=16 nëntor 2017|url-status=dead}} * {{Cite book|author=Giuliano Mambelli|title=Annali delle Edizioni Dantesche. Con XLVI tavole fuori testo|publisher=Bibliopathos|location=Verona|language=it|year=2010|ISBN=978-88-905584-0-5}} == Vdekja dhe Varrimi == <templatestyles src="Multiple image/styles.css" wrapper=".tmulti"></templatestyles> [5] Pamja e jashtme dhe e brendshme e Varrit të Dantes në Ravenë, i ndërtuar në vitin 1780 Ditët e fundit të jetës së Dantes i kaloi në Ravena, ku ai ishte ftuar të qëndronte në qytet në vitin 1318 nga princi i saj, Guido II da Polenta . Dante vdiq në Ravena më 14 shtator 1321, në moshën rreth 56 vjeç, nga Malaria Kuartane e kontraktuar gjatë kthimit nga një mision diplomatik në [[Republika e Venedikut|Republikën e Venedikut]] . Ai u shoqërua nga tre fëmijët e tij, dhe ndoshta nga Gemma Donati, dhe nga miqtë dhe admiruesit që kishte në qytet.{{Sfn|Raffa|2020|pp=23–24, 27, 28–30}} Ai u varros në Ravena në Kishën e San Pier Maggiore (më vonë e quajtur Bazilika e San Francescos ). Bernardo Bembo, [[Pretori|pretor]] i [[Venediku|Venedikut]], i ngriti një varr në vitin 1483. <ref>{{Cite news |last=Pirro |first=Deirdre |date=April 10, 2017 |title=Dante: the battle of the bones |work=The Florentine |url=https://www.theflorentine.net/2017/04/10/dante-ravenna-florence-battle-of-bones/ |url-status=live |access-date=April 30, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430112703/https://www.theflorentine.net/2017/04/10/dante-ravenna-florence-battle-of-bones/ |archive-date=April 30, 2021}}</ref> <ref>{{Cite web |date=October 31, 2017 |title=Italy Magazine, Dante's Tomb |url=https://www.italymagazine.com/news/dantes-tomb |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722190530/https://www.italymagazine.com/news/dantes-tomb |archive-date=July 22, 2019 |access-date=July 22, 2019 |website=Italy Magazine}}</ref> Mbi varr, një varg i Bernardo Canaccio-s, një mik i Dantes, i është kushtuar Firences: <ref>{{Cite web |last=Ballerstein |first=Andy |date=April 19, 2024 |title=Lost and Found: Navigating the Dark Forests of Personal Exile and Rediscovery |url=https://mindfulpracticeinmedicine.com/lost-and-found-navigating-the-dark-forests-of-personal-exile-and-rediscovery/ |access-date=March 6, 2026 |website=Mindful Practice in Medicine |language=en-US}}</ref>   Firence, nëna e dashurisë së vogël Në vitin 1329, Bertrand du Pouget, Kardinal dhe nip i [[Xhovani XXII|Papa Gjon XXII]], e klasifikoi ''Monarkinë'' e Dantes si heretike dhe kërkoi që eshtrat e tij të digjeshin në turrën e druve. Ostasio I da Polenta dhe Pino della Tosa, aleatë të Pouget, ndërmjetësuan për të parandaluar shkatërrimin e eshtrave të Dantes.{{Sfn|Raffa|2020|p=38}} Firence përfundimisht u pendua që kishte dëbuar Danten. Qyteti bëri kërkesa të përsëritura për kthimin e eshtrave të tij. Kujdestarët e trupit në Ravena refuzuan, në një moment shkuan aq larg sa i fshehën eshtrat në një mur të rremë të manastirit. Firence ndërtoi një varr për Danten në vitin 1829, në Bazilikën e Santa Croce . Ai varr ka qenë bosh që atëherë, me trupin e Dantes që mbetet në Ravena. Në fasadën e varrit të tij në Firence shkruhet {{Lang|it|Onorate l'altissimo poeta}} —që përkthehet përafërsisht si "Nderoni poetin më të lartësuar" dhe është një citat nga kënga e katërt e ''Ferrit''.<ref>{{Cite news |last=Phelan |first=Jessica |date=September 4, 2019 |title=Dante's last laugh: Why Italy's national poet isn't buried where you think he is. |work=The Local Italy |url=https://www.thelocal.it/20190904/dantes-tomb-italy-ravenna-florence/ |url-status=live |access-date=June 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210608202220/https://www.thelocal.it/20190904/dantes-tomb-italy-ravenna-florence/ |archive-date=June 8, 2021}}</ref> Në vitin 1945, [[Republika Sociale Italiane|qeveria fashiste]] diskutoi sjelljen e eshtrave të Dantes në Valtellina Redoubt, luginën alpine në të cilën regjimi synonte të bënte rezistencën e tij të fundit kundër [[Aleatët e Luftës së Dytë Botërore|Aleatëve]]. U argumentua se "simboli më i madh i italianitetit" duhet të ishte i pranishëm në fundin "heroik" të fashizmit, por në fund të fundit, nuk u ndërmor asnjë veprim.{{Sfn|Raffa|2020|pp=244–245}} Një kopje e maskës së vdekjes së Dantes është ekspozuar që nga viti 1911 në [[Palazzo Vecchio]]; studiuesit sot besojnë se nuk është një maskë e vërtetë vdekjeje dhe ndoshta është gdhendur në vitin 1483, ndoshta nga Pietro dhe Tullio Lombardo.<ref>{{Cite web |date=July 2013 |title=Dante death mask |url=https://www.florenceinferno.com/dante-death-mask/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722194116/https://www.florenceinferno.com/dante-death-mask/ |archive-date=July 22, 2019 |access-date=July 22, 2019 |website=florenceinferno.com}}</ref> == Lidhje të jashtme == * [https://web.archive.org/web/20100128194226/http://www.liberliber.it/biblioteca/a/alighieri/ Libraria e Dante Aligierit] * [http://www.danteonline.it Faqe për Danten nën kujdesin e Shoqërisë Danteske Italiane] *[http://www.centrodantesco.it Qendra Danteske e Vëllezërve të Vegjël Kuvendorë, Ravena] *[http://www.mediafire.com/?sharekey=affc28aecdd49bd84012e8015643d9c84988bd917b3333f0 Lexime dhe komente të Vitorio Sermontit nga kënga e parë e Dantes] *[http://www.mediafire.com/?sharekey=affc28aecdd49bd84012e8015643d9c804c3ff0d93f3304a Lexime dhe komente të Vitorio Sermontit nga kënga e dytë e Dantes] *[http://www.mediafire.com/?sharekey=affc28aecdd49bd84012e8015643d9c883d77a994dd94856 Lexime dhe komente të Vitorio Sermontit nga kënga e tretë e Dantes] *[https://web.archive.org/web/20170830160755/http://www.worldofdante.org/ Bota e Dantes] * [https://web.archive.org/web/20090604065923/http://italia.aula365.com/permalink/historieta/Dante-Alighieri-5180637.aspx Jeta e Dantes] në imazhe *[https://web.archive.org/web/20090202200738/http://www.voyager.rai.it/category/0,1067207,239-1069526,00.html Voyager 11/12/2006 ''Dantja në Islandë''] [[Kategoria:Dante Aligieri]] [[Kategoria:Lindje 1265]] [[Kategoria:Vdekje 1321]] [[Kategoria:Poetë]] g6y7sbmwjve7idfi9whqib0bu8j4wbq 0 16655 2986716 1811682 2026-06-02T07:07:58Z AGNESA345 188546 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150834535|Italo Svevo]]" 2986716 wikitext text/x-wiki [[Image:Svevo.jpg|thumb|right|Italo Svevo.]] '''Italo Svevo''' [[pseudonim]] i '''Aron Hector Schmitz''' ka lindur më [[19 dhjetor]] [[1861]] në [[Trieste]] dhe ka vdekur më [[13 shtator]] [[1928]] në [[Motta di Livenza]], [[Itali]]. Ishte shkrimtar i shquar italian. == Biografia == [[Skeda:Italo_Svevo4.jpg|parapamje|Ettore Schmitz shumë i ri (1875)]] Aron Hector Schmitz lindi në via dell'Acquedotto (sot Viale XX Settembre nr. 16) në [[Triestia|Trieste]], në atë kohë pjesë e [[Perandoria Austriake|Perandorinë se atëhershme Austriake]], natën midis 19 dhe 20 dhjetorit 1861.Ai ishte i pesti nga tetë fëmijët e Franz Schmitz dhe Allegra Moravia. Ai u parapri nga Paola, Noemi, Natalia dhe Adolfo dhe u pasua nga Elio, Ortensia dhe Ottavio, ndërsa shtatë fëmijë të tjerë nuk arritën moshën madhore. Familja i përkiste [[Borgjezia|borgjezisë]] së pasur [[Judaizmi|hebraike]] : babai ishte një tregtar qelqi, bir i një hungarezi, ndërsa nëna ishte me origjinë nga komuniteti friulan. Më vonë ai e ndryshoi emrin në Italo Svevo, ndërsa me pseudonimin '''ETTORE SAMIGLI''' botoi vepraat e tij të para. Në vitin 1867, ai hyri së bashku me vëllanë e tij Adolfo në shkollën fillore izraekite në Via del Monte, ku kombinoi studimin e italishtes dhe gjermanishtes me atë të traditës hebraike. Në vitin 1872 ai u transferua në shkollën private tregtare të Emanuele Edeles, ku, siç thotë vëllai i tij Elio, i cili gjithashtu ndoqi shkollën, "mësuesit ishin të dobët. Drejtori ishte i aftë, por jashtëzakonisht koprrac dhe i padrejtë". Të tre vëllezërit, në Edeles, nuk iu përkushtuan studimit, por pasioni i hereshëm i Ettores për letërsinë u shfaq ne atë periudh,përmes leximit te fshehtë të romaneve franceze te cilat nuk pelqeheshin nga babai i tij, pasi ai dëshironte ta orientonte drejt një karriere tregtare. Në vitin 1874, babai, i bindur se gjuha gjermane ishte thelbësore për të ardhmen profesionale të fëmijëve të tij (në shtëpi zakonisht flisnin dialektin e Triestines ), dërgoi Ettoren dhe Adolfon, dhe më vonë edhe Elion, në Institutin ''e Shëndetësisë dhe të Mirëqenies në Brussel'' në Segnitz, [[Bavaria|Bavari]] . Ky episod frymëzoi historinë e papërfunduar ''L'avvenire dei ricordi'' (1925), në të cilën dy vëllezër, të dërguar në shkollë me konvikt nga prindërit e tyre, vuajnë ndarjen nga familja e tyre . Edhe pse folës i italishtes që nga fëmijëria, edukimi i tij u zhvillua në një mjedis gjuhësor thjesht [[Gjuha gjermane|gjerman]], <ref>{{Cite news |date=18 dicembre 2011 |title="Die Zukunft der Erinnerungen" Italo Svevos Schulzeit in Segnitz |language=de |url=https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/land-und-leute/italo-svevo-in-segnitz-ursula-naumann108.html}}</ref> Ky faktor ndikoi në thellësisht në stilin e tij letrar, duke sjell edhe disa veqori stilistike të pazakonta. Dykulturalizmi do te behej një element i rëndësishëm në jetën e shkrimtarit, të cilin ai, megjithatë (ndryshe nga shumë shkrimtarë [[Bashkimi i Italisë|të Risorgimentos]] ), nuk e përjetoi kurrë në një mënyrë konfliktuale ose të dhimbshme, por gjithmonë në harmoni, madje duke theksuar kulturën e tij të dyfishtë në zgjedhjen e pseudonimit ''Italo Svevo'' . Në vitin 1878 ai u kthye në Trieste dhe përfundoi studimet e tij tregtare në Institutin Tregtar "Pasquale Revoltella" pa lënë pas dore kulturën e tij letrare, duke lexuar së pari klasikët gjermanë dhe më pas klasikët italianë. Në vitin 1880, pas falimentimit të kompanisë së të atit, atij iu desh të fillonte punë në degën e qytetit të Union Bank të [[Vjena|Vjenës]], një punë të cilën, Megjithëse që nga fëmijëria fliste italisht, formimi i tij u zhvillua kryesisht në një mjedis gjuhësor gjerman, një element që ndikoi thellësisht në stilin e tij letrar, duke i dhënë atij disa veçori dhe ndërtim stilistik të veçantë. Dykulturalizmi do të ishte një element i rëndësishëm në jetën e shkrimtarit. Megjithatë, ai (ndryshe nga shumë shkrimtarë të periudhës së Rilindjes italiane) nuk e përjetoi kurrë këtë si një konflikt apo vuajtje, por gjithmonë në harmoni, duke theksuar madje identitetin e tij të dyfishtë kulturor në zgjedhjen e pseudonimit Italo Svevo. Në vitin 1878 u kthye në Trieste dhe përfundoi studimet tregtare në Institutin Tregtar “Pasquale Revoltella”, pa lënë pas dore kulturën letrare; fillimisht lexoi klasikët gjermanë dhe më pas klasikët italianë. Në vitin 1880, pas falimentimit të ndërmarrjes së babait të tij, u detyrua të fillonte punë në degën lokale të Union Bank të Vjenës, një punë që, megjithëse nuk e pëlqeu kurrë, e mbajti për tetëmbëdhjetë vjet. Duke frekuentuar Bibliotekën Qytetare të Triestes, ai lexoi klasikët italianë dhe shkrimtarët natyralistë francezë, duke zgjeruar kështu interesat dhe formimin e tij kulturor e letrar. Në vitin 1892, vitin në të cilin vdiq i ati, u botua romani i tij i parë ( ''Una vita'' ), i nënshkruar me pseudonimin përfundimtar Italo Svevo dhe i datuar në vitin 1893, që synonte, siç e vuri re vetë shkrimtari më vonë në një ''Profil Autobiografik'', të "afronte racën italiane me atë gjermanike"; <ref>{{Cite book |title=La coscienza di Zeno |publisher=Rizzoli |year=1989 |location=Milano |page=28}} Notizie biografiche.</ref> vepra u injorua në thelb nga kritikët dhe publiku. Në atë vit ai pati një lidhje me gruan e thjeshtë Giuseppina Zergol, e cila më vonë do të frymëzonte personazhin e Angiolina në ''Senilità'' . Pas disa bashkëpunimeve me gazetën ''Il Piccolo'' dhe një pozicioni mësimdhënës në institutin "Revoltella", në vitin 1895 nëna e tij vdiq dhe një vit më vonë ai u fejua me kushërirën e tij Livia Veneziani, vajzën e një tregtari katolik të [[Boja|bojrave]] nënujore, me të cilën u martua në vitin 1896 në një ceremoni civile dhe në vitin 1897, pasi kishte hequr dorë nga feja hebraike dhe ishte konvertuar, në një martesë katolike. Komedia ''Një hajdut në shtëpi'' është gjithashtu e vitit 1896. Nga bashkimi i tyre lindi një vajzë, Letizia, e cila pati një jetë shumë të gjatë (20 shtator 1897 - 26 maj 1993), por e karakterizuar edhe nga shumë humbje dhe tragjedi (tre djemtë e saj vdiqën në [[Lufta e Dytë Botërore|luftë]], dy u zhdukën në [[Rusia|Rusi]] dhe një në [[Triestia|Trieste]] gjatë kryengritjes kundër [[Nazizmi|nazistëve]] më 1 maj 1945). <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Martesa shënon një pikë kthese themelore në jetën e Svevos: së pari, "i paafti" më në fund gjen një terren të fortë për t'u mbështetur dhe, si pasojë, mund të përkojë me atë figurë burrërore që i ishte dukur e paarritshme: ''pater familias'' . Në vitin 1898, ai botoi romanin e tij të dytë, ''Senilità'' ; megjithatë, edhe kjo vepër kaloi pothuajse pa u vënë re. Ky dështim letrar e shtyu pothuajse ta braktiste krejtësisht letërsinë. [[Skeda:Svevo_Murano.jpg|parapamje|Murano, Pllakë përkujtimore]] Pasi dha dorëheqjen nga banka, në vitin 1899 Svevo iu bashkua kompanisë së vjehrrit të tij, duke lënë mënjanë aktivitetin e tij letrar, i cili u bë margjinal dhe sekret. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Kjo shënoi fillimin e një periudhe të gjatë udhëtimesh pune jashtë vendit, të cilat do të vazhdonin deri në vitin 1914 dhe do ta çonin atë në Francë, Gjermani dhe Angli, si dhe në ishullin Murano në Sacca Serenella ku kompania Veneziani kishte një fabrikë për prodhimin e bojrave nënujore, dhe ku ai do të vendoste një trilogji me tregime të papërfunduara ( ''[https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Marianno Marianno], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Cimutti Cimutti], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/In%20Serenella In Serenella]'' ) <ref>{{Cite web |title=Copia archiviata |url=https://buffetletterario-traduzioni.com/2021/06/11/i-racconti-muranesi-di-italo-svevo/}}</ref> . Ai solli një violinë me vete, por nuk mundi ta praktikonte atë përveçse në raste sporadike; ai ende kishte njëfarë dëshire për të shkruar dhe e gjeti veten duke kompozuar disa faqe teatrale dhe disa fabula. Duke pasur nevojë të mësonte anglisht për punën e tij, në vitin 1907 ai mori mësime private nga shkrimtari i ri [[Republika e Irlandës|irlandez]] [[Xhejms Xhois|James Joyce]], një mësues në Shkollën e Gjuhëve Berlitz në Trieste. Joyce e inkurajoi atë të shkruante një roman të ri dhe rreth vitit 1910, falë kunatit të tij Bruno Veneziani, i cili, me këshillën e Edoardo Weiss, shkoi në [[Vjena|Vjenë]] dhe u përpoq të trajtohej nga [[Sigmund Freud]], ai kështu ra në kontakt me [[Psikoanaliza|psikoanalizën]] frojdiane (nga ana e tij, në vitin 1911 Svevo takoi dhe frekuentoi Wilhelm Stekel, një nxënës i Frojdit i cili po studionte marrëdhënien midis poezisë dhe pavetëdijes): të dyja ngjarjet do të ndikonin në prodhimin e tij të mëvonshëm letrar. <ref name="letizia" /> [[File:Italo_Livia_Letizia_Svevo.jpg|majtas|parapamje|Shkrimtari me gruan e tij Livia dhe vajzën Letizia (rreth vitit 1912)]] Me shpërthimin e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore,]] kompania ku ai punonte u mbyll nga autoritetet austriake (vjehrri i tij vdiq në vitin 1921), Joyce u largua dhe u kthye në Trieste vetëm në vitin 1919, përpara se të zhvendosej përfundimisht në [[Parisi|Paris]] (ku Svevo e vizitoi disa herë). Gjatë gjithë luftës, shkrimtari qëndroi në qytetin e tij të lindjes, duke u përpjekur të qëndronte sa më neutral përballë konfliktit. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> [[Skeda:Svevo.jpg|parapamje|Italo Svevo me draftin paraprak të ''Una vita'' (1892)]] Gjatë kësaj periudhe ai thelloi njohuritë e tij për letërsinë angleze; u interesua për psikoanalizën dhe përktheu ''veprën "Interpretimi i ëndrrave'' " të [[Sigmund Freud]], e cila do të ndikonte shumë në punën e tij të mëvonshme. Më vonë ai pranoi me dëshirë pushtimin italian të qytetit dhe, pas luftës, me kalimin përfundimtar të Triestes në [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]], ai bashkëpunoi në gazetën e parë të rëndësishme italiane në Trieste, ''La Nazione'', të themeluar nga miku i tij Giulio Cesari. Ai mori shtetësinë italiane dhe e italianizoi mbiemrin që kishte marrë, Ettore Schmitz, në Italo Svevo. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Në vitin 1919 ai bashkëpunoi me gazetën ''La Nazione'' dhe filloi të shkruante ''La coscienza di Zeno'', e cila u botua në vitin 1923, ende pa sukses, deri në vitin 1925, kur miku i tij Joyce ua propozoi atë disa kritikëve francezë (në veçanti Valéry Larbaud i cili shkroi për të në « <nowiki><i id="mwww">NRF</i></nowiki> » dhe Benjamin Crémieux ), ndërsa në Itali [[Eugenio Montale]], përpara të gjithëve të tjerë, pohoi madhështinë e saj: në numrin e nëntorit/dhjetorit 1925 të "Esame" ai foli për të si një "poezi të çmendurisë sonë komplekse bashkëkohore". Kështu shpërtheu "rasti Svevo", një diskutim i gjallë rreth shkrimit mbi Zenon. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Ndër admiruesit e parë duhet të kujtojmë edhe Sergio Solmi, Giuseppe Prezzolini, Anton Giulio Bragaglia dhe Giorgio Fano . Ai nuk iu bashkua [[Fashizmi|fashizmit,]] por as nuk e kundërshtoi atë, ndryshe nga dhëndri i tij Antonio Fonda Savio, një [[Kundërfashizmi|antifashist]] i ardhshëm dhe [[Partizani|partizan]] i CLN-së . Tullio Kezich deklaroi se Svevo iu bashkua Korporatës fashiste të Industrialistëve ("Fulvio si Zeno, antihero fitues", Il Piccolo, 21 janar 2001). Në vitin 1926, revista franceze ''Le navire d'argent'' i kushtoi një numër të tërë atij; në vitin 1927 ai mbajti një konferencë të famshme mbi Joyce në [[Milano]] dhe në mars të vitit 1928 ai u festua në [[Parisi|Paris]] midis shkrimtarëve të tjerë të njohur, përfshirë Isaak Emmanuilovich Babel' . Më 12 shtator 1928, ndërsa po kthehej me familjen e tij nga një trajtim në spa në Bormio, Svevo u përfshi në një aksident me makinë pranë Motta di Livenza ( [[Provinca e Trevizos|provinca e Trevisos]] ), në të cilin pësoi lëndime të lehta. Në makinë ishin nipi i tij Paolo Fonda Savio, shoferi dhe gruaja e tij Livia. Sipas vajzës së tij, Svevo me sa duket vetëm theu femurin, por ndërsa po dërgohej në spitalin lokal, ai pësoi një atak të papritur të [[Dështimi i zemrës|dështimit të zemrës]] dhe të frymëmarrjes, megjithëse nuk vdiq menjëherë. Sapo mbërriti në spital, gjendja e tij u përkeqësua me shpejtësi: duke vuajtur nga astma, ai vdiq 24 orë pas aksidentit, në orën 14:30 më 13 shtator. Shkaku i vdekjes ishte astma kardiake, e cila u zhvillua si rezultat i emfizemës pulmonare nga e cila kishte vuajtur për ca kohë, dhe [[Stresi|stresit]] psikologjik dhe fizik të aksidentit. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Romani i katërt, ''[[Il vecchione|Plaku ''ose'' Rrëfimet e Plakut]]'', një "vazhdim" i ''Ndërgjegjes së Zenonit'', do të mbetet i papërfunduar <ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Gruaja e tij, Livia, në librin ''“Jeta e burrit tim'' ” (1976), raporton se Svevo, duke parë të bijën duke qarë pranë shtratit të tij, i tha asaj në dialektin e Triestes: “No pianzer Letizia, no xe niente morir!” (Mos qaj Letizia, nuk është asgjë për të vdekur!) Funerali u zhvillua në Trieste më 15 shtator 1928 sipas ritit hebraik <ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Në gusht 2022, një [[Asteroidi|asteroid]], 28193 Italosvevo, u emërua pas tij <ref>{{Cite web |title=WGSBN Bulletin, vol. 2 n. 11, pag. 8 del 15 agosto 2022 |url=https://www.wgsbn-iau.org/files/Bulletins/V002/WGSBNBull_V002_011.pdf |language=en}}</ref> . == Veprat == * ''L'avvenire dei ricordi'' ([[1877]]) * ''Ariosto Governatore'' ([[1880]]) * ''Il primo amore'' ([[1880]]) * ''Le roi est mort, vive le roi !'' ([[1880]]) * ''I due poeti'' ([[1880]]) * ''Difetto moderno'' ([[1881]]) * ''La storia dei miei lavori'' ([[1881]]) * ''I tre caratteri'', më pas i titulluar: ''La gente superiore'' ([[1881]]) * ''L'assassinio di via Belpoggio'' ([[1890]]) * ''[[Una vita]]'' ([[1892]]) * ''[[Senilità]]'' ([[1898]]) * ''[[La coscienza di Zeno]]'' ([[1923]]) * ''La madre'' ([[1926]]) * ''Una burla riuscita'' ([[1926]]) * ''Vino generoso'' ([[1926]]) * ''La novella del buon vecchio e della bella fanciulla'' ([[1926]]) * ''Terzetto Spezzato'' ([[1927]]) * ''Il vecchione'' (e papërfunduar) {{lit-cung}} [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] [[Kategoria:Lindje 1861]] [[Kategoria:Vdekje 1928]] n82e1b2lg4bwfovccofsetsvo7nt120 0 19596 2986465 2978644 2026-06-01T19:28:20Z Gajtako 178569 /* Rolet */ 2986465 wikitext text/x-wiki {{infobox film | name = Në fillim të verës | language = [[Gjuha shqipe|Shqip]] | directors = [[Gëzim Erebara]] | writers = [[Peçi Dado]] | editing = [[Atalanta Pasko]] <br> [[Androniqi Vangjeli]] | studio = [[Shqipëria e Re]] | starring = {{plainlist| * [[Astrit Çerma]] * [[Sandër Prosi]] * [[Demir Hyskja]] * [[Agim Shuke]] * [[Albert Verria]] * [[Koço Qendro]] * [[Elida Cangonji]] * [[Ndrek Luca]] * [[Guljelm Radoja]] * [[Sheri Mita]] * [[Minella Borova]] * [[Niko Kanxheri]] * [[Tinka Kurti]] * [[Andon Qesari]] * [[Bujar Lako]]}} | released = 1975 | cinematography = [[Faruk Basha]] | country = [[Shqipëri]] | music = [[Kujtim Laro]] }} '''Në fillim të verës''' është një film shqiptar i prodhuar në vitin 1975. Regjia: [[Gëzim Erebara]], skenari: [[Peçi Dado]], muzika: [[Kujtim Laro]], prodhim i [[Kinostudio Shqipëria e Re|Kinostudios]] ''[[Shqipëria e Re]]''. Premierë: 22 nëntor 1975, Tiranë. Konkurron dhe fiton Kupën në [[Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar|Festivalin e 1-rë të Filmit artistik, dokumentar e të animuar shqiptar]] (prill, 1976). Shfaqur në: * [[Festivali i 7-të i Filmit Shqiptar|Festivalin e 7-të të Filmit artistik shqiptar]], retrospektivë, [[1987]]. Filmi dublohet në gjuhën kineze në vitin 1976.<ref name=":0">{{Cite book |last=Asqeri |first=Irini |title=Enciklopedi e Filmit Shqiptar (1904-2022) |publisher=Botimet Jozef |year=2025 |isbn=978-9928-940-44-5 |location=Durrës |pages=394, 863-864 |language=sq}}</ref> == Përmbajtja e filmit == Viti ‘42. Në një qytet bregdetar bëhen planet dhe penetrimet e ilegalëve për të hedhur në erë një depo ushtarake me municione. Fshatari Jaho Labi që hyn në punë si hamall dhe vajza e Riza Korrës Vera, të cilën i ati kërkon ta mbajë të mbyllur lidhën me njerëzit e lëvizjes komuniste ndërsa toger Gurabardhi që ka punuar pranë italianëve e ndihmon të gjithë grupin të arrijë qëllimin. == Rolet == * [[Sandër Prosi|Sander Prosi]] - Xha Jaho * [[Astrit Çerma|Astrit Cerma]] - Shpëtimi * [[Demir Hyskja]] - shoku Mali * [[Agim Shuke|Agim Shuka]] - Sandri * [[Guljelm Radoja]] - toger Aleko Gurabardhi * [[Ndrek Luca]] - gjeneral Piçoni * [[Sheri Mita]] - major Bertini * [[Minella Borova]] - Fumagali * [[Albert Vërria|Albert Verria]] - kaporal Pelegrini * [[Elida Cangonji]] - Vera * [[Tinka Kurti]] - nëna e Veres * [[Besa Imami]] - nënë Tana (nëna e Shpëtimit) * [[Ndrek Prela]] - Rizai, babai i Verës * [[Niko Kanxheri]] - ushtar Moreti * [[Andon Qesari]] - shefi i policisë sekrete fashiste (SIMI) * [[Mirjana Deti]] - Françeska * [[Lazër Filipi]] - Shaqo Bregu * [[Bujar Lako]] - Misto * [[Petrika Riza]] - Rrapi, vëllai i Verës * [[Besim Kurti]] - Mikele, ushtari italian * [[Merkur Bozgo]] - punëtori që shënon me shenjë arkën me barut * [[Rikard Ljarja]] - i deleguari i qarkorit * [[Alfred Bualoti]] - vëllai i Verës * [[Koço Qendro]] * [[Sotiraq Bratko]] * Binok Hatibi == Vlerësime == * Filmi ''Në fillim të verës'' ka konkurruar në [[Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar|Festivalin e 1-rë të Filmit Shqiptar]], i mbajtur më 5 - 11 prill 1976, ku ka fituar këto çmime: ''- Kupa'' e [[Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar|Festivalit]] si ''filmi artistik më i mirë''; - ''Aktori më i mirë -'' [[Sandër Prosi]] - në rolin e Jaho Labit (xha Jaho); ''- Çmim i veçantë'' ''për aktorët -'' [[Elida Cangonji]] - në rolin e Verës; ''- Çmim i veçantë'' ''për aktorët -'' [[Astrit Çerma]] ''-'' në rolin e Shpëtimit; ''- Çmim i veçantë'' ''për aktorët -'' [[Lazër Filipi]] ''-'' në rolin e Shaqo Bregut. ''- Çmim për komponentë të veçantë'' të filmit artistik - Astrit Tota - si piktori i filmit.<ref name=":0" /> * Fiton ''Çmim II për skenarin -'' [[Peçi Dado]] ''-'' në konkursin kombëtar letraro-artistik me rastin e 30-vjetorit të Çlirimit, 1974. * Fiton ''Çmimin e Republikës së Klasit I'' ''-'' [[Peçi Dado]] ''-'' për skenarin e filmit ''Në fillim të verës'' dhe të filmit televiziv ''[[Udha e shkronjave]].'' * Fiton ''Çmimin e Republikës së Klasit I'' ''-'' [[Sandër Prosi]] - për rolin e Jaho Labit.<ref>{{Cite book |last=Hoxha |first=Abaz |title=Filmi artistik shqiptar |publisher="8 Nëntori" |year=1987 |location=Tiranë |pages=103-104 |language=sq}}</ref> == Lidhje të jashtme == [https://www.youtube.com/watch?v=a7Kzp1yuJYw Shiko filmin në youtube] == Shiko edhe == * [[Festivali i 1-rë i Filmit Shqiptar|Festivalin e 1-rë të Filmit artistik, dokumentar e të animuar shqiptar]] == Referime == {{Film-cung}} [[Kategoria:Filma shqip]] [[Kategoria:Filma 1975]] 8kq1do6zk0haxvq52s6ftlxyizdoomz 0 19855 2986338 2915354 2026-06-01T14:31:15Z Mitrovica02 128863 2986338 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Elena Risteska | alias = | image = [[Skeda:Elena2006.jpg|220px]] | titulli = | birth_name = | birth_date = [[27 prill]] [[1986]] <br /> {{flagicon|Macedonia}} [[Shkup]], [[Maqedoni]] | death_date = | years_active = {{M|2002}} — | origin = | instrument = Vokal | genre = [[Muzika pop|Pop]] | occupation = Këngëtare | label = | associated_acts = | website = }} '''Elena Risteska''' ([[Gjuha maqedone|maqedonisht]]: '''Елена Ристеска''') lindi më [[27 prill]] [[1986]] në [[Shkup]], [[Maqedoni]]. Është një këngëtare maqedonase. Me muzikën filloi Risteska në moshën e 16 vjet, ku ajo një konkurrim fitoi. Një vit më vonë, [[2003]], publikoi ajo albumin e parë (Ден и ноќ, Den i noć, Ditë dhe natë). Paralel ajo studioi gjuhën dhe letërsinë italiane. Ajo ishte pjesëmarrëse te [[Eurovision Song Contest 2006]] dhe marri pjesë me titullin ''Ninanajna'' për Maqedoninë. Në Maqedoni u kualifikuar ajo më [[4 mars]] [[2006]], ku ajo kundër 19 konkurruese fitoi. Ajo pati 133 vota më shumë se i dyti. Në finale në [[Athinë]] arriti ajo me 56 pikë vendin e 15, çka për Maqedoninë deri atë moment vendi më i miri ka qenë. {{DEFAULTSORT:Risteska, Elena}} [[Kategoria:Lindje 1986]] [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2006]] [[Kategoria:Muzikantë nga Shkupi] {{muzi-cung}} rlow7dd8w6n8gg6ijildrc8l9pnqsb3 2986339 2986338 2026-06-01T14:31:27Z Mitrovica02 128863 2986339 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Elena Risteska | alias = | image = [[Skeda:Elena2006.jpg|220px]] | titulli = | birth_name = | birth_date = [[27 prill]] [[1986]] <br /> {{flagicon|Macedonia}} [[Shkup]], [[Maqedoni]] | death_date = | years_active = {{M|2002}} — | origin = | instrument = Vokal | genre = [[Muzika pop|Pop]] | occupation = Këngëtare | label = | associated_acts = | website = }} '''Elena Risteska''' ([[Gjuha maqedone|maqedonisht]]: '''Елена Ристеска''') lindi më [[27 prill]] [[1986]] në [[Shkup]], [[Maqedoni]]. Është një këngëtare maqedonase. Me muzikën filloi Risteska në moshën e 16 vjet, ku ajo një konkurrim fitoi. Një vit më vonë, [[2003]], publikoi ajo albumin e parë (Ден и ноќ, Den i noć, Ditë dhe natë). Paralel ajo studioi gjuhën dhe letërsinë italiane. Ajo ishte pjesëmarrëse te [[Eurovision Song Contest 2006]] dhe marri pjesë me titullin ''Ninanajna'' për Maqedoninë. Në Maqedoni u kualifikuar ajo më [[4 mars]] [[2006]], ku ajo kundër 19 konkurruese fitoi. Ajo pati 133 vota më shumë se i dyti. Në finale në [[Athinë]] arriti ajo me 56 pikë vendin e 15, çka për Maqedoninë deri atë moment vendi më i miri ka qenë. {{DEFAULTSORT:Risteska, Elena}} [[Kategoria:Lindje 1986]] [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Festivali Evropian i Këngës 2006]] [[Kategoria:Muzikantë nga Shkupi]] {{muzi-cung}} 711rvpb0sso7598cqv6hu8k6sqbfpbu 0 20731 2986726 2941697 2026-06-02T10:38:41Z StructuralMind 185975 /* Viti 2023-2024 */ Jeta artistike /shtim info 2986726 wikitext text/x-wiki {{pa referenca}} {{Për përmirësim}}{{Infobox musical artist | name = Alban Skënderaj | birth_date = 20 prill 1982 | years_active = 2004-vijon | origin = [[Lushnjë]], [[Shqipëri]] | instrument = kitarë | genre = pop, Pop rock | occupation = këngëtar |image=Alban Skenderaj (2017).jpg|caption=Skënderaj në 2017}} '''Alban Skënderaj''' (lindur më 20 prill 1982) është këngëtar dhe kantautor i mirënjohur shqiptar i brezit mbas viteve 1990. == Biografia == Alban Skënderaj u lind më 20 prill të vitit 1982 në Lushnje, por me origjinë eshte nga Vlora, është këngëtar shqiptar. Babai i tij në atë kohe punonte si oficer dhe i duhej të shpërngulej në Lushnje ku edhe lindi Albani. Pas disa vjetësh ai u kthye prapë në Vlorë ku Albani kreu shkollën e mesme "Halim Xhelo". Ai beri çmendurinë më të madhe të jetës së tij duke u larguar me një shok në një anije të rastit drejt Italisë, ndërkohë që familjet e tyre nuk dinin asgjë. Atje ai vazhdoi një shkolle për Hoteleri-Turizëm, por e la atë degë sepse për të bërë karrierë i duhej të lëvizte shumë. Me vëllezërit e tij ai hapi një dyqan mobiliesh tip antikuariati. Në të njëjtën kohë, ai punonte dhe si infermier terapist pasi kishte bërë një kurs për këtë zanat. Ndërkohe, ai kishte bërë dhe një kurs disa mujor për kitare dhe për kanto. Në Itali, ai merrte shpesh pjesë në konkurse të vogla që zhvilloheshin në qytetin ku jetonte, ku ftonte shpesh çmime. Ndonëse larg Shqipërisë ai i ndiqte aktivitetet muzikore që zhvilloheshin këtu. Në dhjetor të vitit 2005 ai provoi të merrte pjesë në festivalin e RTSH, por nuk u pranua. == Skenderaj në Kosovë == Këngëtari vlonjat Alban Skenderaj shkon më në fund në Kosovë, ku me këtë rast pritet që të mbajë një numër koncertesh. Lajmin e ka bërë të ditur vetё këngëtari, gjatë një interviste për “Koha Vision”. Gjithashtu, ai ka promovuar albumin e tij më të ri, që tashmë është në treg. Ka shumë adhurues në Kosovë e për këtë flet më mirë turi që mori këngëtari në 21 gusht 2008. Ai tani jeton ne Gjermani dhe është i fejuar me këngëtaren Miriam Cani, vajza nga Elbasani u bë e njohur në Gjermani si këngëtare e grupit “Preluders”, që bëri bujë në gjithë Evropën, ndërsa Alban Skenderaj mori një famë të menjëhershme pas pjesëmarrjes në festivalin e muzikës moderne “Top Fest”. Alban Skënderaj është këngëtar shqiptar pop rock fitues dy herë i Top Fest. == Diskografia == ===== Melody (2008) ===== * Alban Skënderaj - Eklipse * Alban Skënderaj - Nëse një ditë * Alban Skënderaj - Ata sy * Alban Skënderaj - Larg dhe afër * Alban Skënderaj - E Vështirë * Alban Skënderaj - Një herë në jetë * Alban Skënderaj - Do jemi ne * Alban Skënderaj - Kur fjalët mungojnë * Alban Skënderaj - Poeti * Alban Skënderaj - Mall Mërgimtar *Alban Skënderaj & Miriam Cani - Let Me Die On You ===== Fllad Ne Shkretëtirë (2005) ===== * Alban Skënderaj - Bukuri E Frikshme * Alban Skënderaj - Deri në fund * Alban Skënderaj - Thirrje e dëshpëruar * Alban Skënderaj - Vetëm ty * Alban Skënderaj - E vërteta ime * Alban Skënderaj - My oasis * Alban Skënderaj - Hapësira e një ëndrre * Alban Skënderaj - Verso II blu(Vetëm ty) * Alban Skënderaj & Kthjellu - Diçka * Alban Skënderaj - Ky ritëm ===== Ende Ka Shprese (2011) ===== * Alban Skënderaj - Përtej horizontit * Alban Skënderaj - Mirmëngjes * Alban Skënderaj - Bardh e zi * Alban Skënderaj - Më prit atje * Alban Skënderaj -Zgjohu në ëndërr * Alban Skënderaj - Për ty * Alban Skënderaj - Ikë me erën * Alban Skënderaj - E arshpër si gjithmonë * Alban Skënderaj - Si më parë * Alban Skënderaj - Mirë se vjen në shirtin tim * Alban Skënderaj & Miriam Cani - Ende ka shpresë * Alban Skënderaj - E ashpër si gjithmonë * Alban Skënderaj - Si më parë * Alban Skënderaj - Man One The Moon * Alban Skënderaj & Miriam Cani - Somebody Hurts * Alban Skënderaj - Bella Cicatrice == Viti 2023-2024 == * Alban Skenderaj&Dafina Zeqiri-E para i pari * Alban Skenderaj - Obsesion * Alban Skenderaj - Pranvera * Alban Skenderaj & Miriam Cani Jeta ime * Alban Skenderaj & Ledri Vula - Nata shume e gjate == Viti 2026 == Në vitin 2026, Alban Skenderaj publikoi albumin e tij më të ri në studio, i cili përmban një përmbledhje këngësh të reja të realizuara në stilin e tij karakteristik që ndërthur pop-in me baladat emocionale. Albumi u prit si një vazhdimësi e natyrshme e karrierës së tij muzikore dhe pasqyron zhvillimin e tij artistik në tregun muzikor shqiptar.<ref name=":0">{{Cite web |title=Albumi i ri, Alban Skënderaj “kthehet në shtëpi”! Këngët e tij një sukses… |url=https://topawards.top-channel.tv/albumi-i-ri-alban-skenderaj-kthehet-ne-shtepi-kenget-e-tij-nje-sukses/ |language=sq}}</ref> Këngët: * Himalaja * Vallëzimi * Ngujimi * Vasha * Aroma * Pianisti * Vajzo * Karma <ref name=":0" /> == Koncertet == March 29 - Club Manssion - NYC 530 W28th St New York, NY 10001 April 3 - Villa Bianca 312 Roosevelt Dr Seymour, CT 06483 April 5 - Paradise Banquet & Convention Centre 7601 Jane St Concord, ON L4K 1X2 Tingujt e Ditarit Tim - Koncerti i tij më i madh, një koncert akustik i kategorisë unplugged, shfaqur deri tani tre netë radhazi në Tiranë dhe dy netë radhazi në Gjakovë. MOTIV, koncerti qe u mbajt me date 6 Qershor 2024 ne stadiumin Air Albania,Tirane, eshte koncerti qe theu rekorde ne historine shqipetare me pjesemarrje prej 25.000 personash. == Referime == <ref>{{Cite web|date=2023-2024|title=Youtube Top Channel|language=sq}}</ref> == Lidhje të jashtme == {{Kënga Magjike}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1982]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Fitues në Kënga Magjike]] {{cung}} knzvs1lgv70nu4yf6cgjc65a8m4qwqd 4 26026 2986357 2986166 2026-06-01T15:14:42Z Leutrim.P 113691 /* Automoderatori */ 2986357 wikitext text/x-wiki {{Wikipedia:Kuvendi/Hyrja}} {{TOC left}} {{Clear}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Kuvendi/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 24 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <!-- Skruani vetëm nën këtë vizë.--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> == Ftoheni të kontribuoni në “Coordinate Me 2026” == Nga '''1-31''' maj, Wikimedian-ët e Gjuhës Shqipe organizojnë fushatën “'''Coordinate Me 2026'''” në Wikidata. Qëllimi i fushatës është përmirësimi i koordinatave gjeografike në Wikidata për '''Shqipërinë''' dhe '''Kosovën'''. Ju ftojmë të merrni pjesë dhe të kontribuoni në vendosjen e koordinatave gjeografike të fshatrave, qyteteve, objekteve, monumenteve, institucioneve publike – në çdo njësi në Wikidata që ka lokacion. Fushata është e hapur për të gjithë, si për përdoruesit me përvojë dhe për ata që duan të fillojnë në Wikidata. Në faqen e fushatës ka udhëzime, informacione për pjesëmarrje dhe çmime në nivel ndërkombetar. Për më shume, lexoni këtu: https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026 Për të kontribuar për Kosovën, regjistrohuni [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/wikidata/Coordinate%20Me%202026%20XK%20(2026)?enroll= këtu:] Për të kontribuar për Shqipërinë regjistrohuni [https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/wikidata/Coordinate%20Me%202026%20AL%20(2026)?enroll= këtu.] == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 27 maj 2026 19:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Automoderatori == Përshëndetje! Duke nisur nga fundi i muajit që sapo lamë pas në komunitet është aktivizuar [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]], një llogari e automatizuar me inteligjencë artificiale që ndihmon në luftimin e redaktimeve keqdashëse. Duke qenë një projekt disi i ri, mundësia për të pasur rezultate false ditët e para (kthime redaktimesh të mira) është e lartë por gradualisht do të gjendet një konfigurim i përshtatshëm me të. Deri atëherë mund të raportoni rezultatet false duke ndjekur udhëzimet në faqen e tij. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 03:20 (CEST) :Shumë mirë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 17:14 (CEST) hov4hiy9fowtw7wj8iurtu0b6kn55rm 0 26868 2986612 2386189 2026-06-01T22:52:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Evropës]] te [[Lista e zonave metropolitane në Evropë]] 2386189 wikitext text/x-wiki Qytetet evropiane kanë disa karakteristika të përbashkëta. Kështu p.sh për dallim nga qytetet e kontinenteve të tjera, qytetet metropole evropiane nuk janë të orientuara në ndërtesa të larta. Ato më tepër shtrihen duke zënë sipërfaqe të mëdha dhe duke futur në gjirin e tyre edhe qytete që gjenden për rreth tyre. {| width="100%" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background:#f9f9f9; border:1px #cccccc solid; border-collapse:collapse" |- bgcolor="#e9e9e9" ! colspan="5" | Metropole në Evropë |- ! align="left"|Rangu ! align="left"|Qyteti ! align="left"|Shteti ! align="left"|Banorë në Mio. |- | 1 || [[Moska]] || [[Rusia]] || 10,4 |- | 2 || [[Stambolli]] || [[Turqia]] || 9,8 |- | 3 || [[Londra]] || [[Britania e Madhe]] || 7,4 |- | 4 || [[Shën Petersburg]] || [[Rusia]] || 4,0 |- | 5 || [[Berlini]] || [[Gjermania]] || 3,4 |- | 6 || [[Madrid]] || [[Spanja]] || 3,1 |- | 7 || [[Roma]] || [[Italia]] || 2,8 |- | 8 || [[Kievi]] || [[Ukraina]] || 2,5 |- | 9 || [[Parisi]] || [[Franca]] || 2,1 |- | 10 || [[Bukuresht]] || [[Rumania]] || 1,9 |- | 11 || [[Hamburgu]] || [[Gjermania]] || 1,7 |- | 12 || [[Budapest]] || [[Hungaria]] || 1,7 |- | 13 || [[Varshava]] || [[Polonia]] || 1,7 |- | 14 || [[Vjena]] || [[Austria]] || 1,6 |- | 15 || [[Barcelona]] || [[Spanja]] || 1,6 |- bgcolor="#e9e9e9" | |} [[Kategoria:Qytete në Evropë|!]] [[Kategoria:Lista e qyteteve]] kljlcyihkzs5z4do3nv6wu6okqdo11l 0 27638 2986308 2986287 2026-06-01T12:15:57Z Verona Durajj 188021 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Boccaccio nella cultura di massa" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150810709|Giovanni Boccaccio]]" 2986308 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Andrea del Castagno Giovanni Boccaccio c 1450.jpg | caption = Andrea del Castagno, ''Giovanni Boccaccio'', portreti i Boccaccio-s në ''Ciklin e burrave dhe grave të shquara'', afresk i vitit 1450 në Galleria degli Uffizi, Firence. | nickname = Il Certaldese | birth_place = Certaldo | death_place = Certaldo | citizenship = Forentine/Italiane | website = }} '''Giovanni Boccaccio''' ([[sqt.]] '''Xhovani Bokaço''') ([[1313]]– 21 dhjetor [[1375]])<ref>Bartlett, Kenneth R. (1992). The Civilization of the Italian Renaissance. Toronto: D.C. Heath and Company. ISBN 0-669-20900-7 (Paperback). fq. 43–44.</ref> qe një shkrimtar dhe poet italian, mik i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], dhe eksponent i rëndësishëm i [[humanizmi]]t dhe [[Rilindja|Rilindjes]]. Shkroi një numër të rëndësishëm veprash, ku përfshihet ''[[Dekameroni]]n'' dhe ''De mulieribus claris''. Shkroi në italishten popullore dhe veçohet për dialogjet realiste të cilat ndryshonin nga ata të shkrimtarëve mesjetar, të cilët zakonisht ndiqnin modele skematike për karakteret dhe subjektin. I njohur si ''il Certaldese'',<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/vocabolario/certaldese/|title=certaldése|language=it|publisher=Treccani|accessdate=11 qershor 2015}}</ref> Giovanni Boccaccio qe një nga shkrimtarët më të mëdhenj të [[Shekulli XIV|shekullit të XIV]]<ref>{{cito web|url=http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/boccaccio/life2_i.shtml|title=Jeta e Boccaccio-s, Brown University, Departamenti i studimeve italiane|language=en|accessdate=4 shkurt 2008|archive-date=9 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509124617/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/boccaccio/life2_i.shtml|url-status=dead}}</ref>: i cili me ''[[Dekameroni]]n'' e tij, që u përkthye menjëherë në shumë gjuhë, u bë i njohur dhe vlerësuar në nivel europian (dhe botëror më pas)<ref name ="Boc9">{{cito web|author1=Rachele Jesurum|author2=Roberta Quattrin|author3=Luca Ghirimoldi|display-authors=etal|title=Il ‘Decameron’ di Boccaccio: Fortuna e Natura|language=it|url=http://www.oilproject.org/corso/decamerone-giovanni-boccaccio-letteratura-italiana-novelle-riassunto-commento-9414.html|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oil project}}</ref>, aq sa, për shembull, ndikoi edhe letërsinë angleze, me Geoffrey Chaucer-in. Disa studiues<ref>Romano Luperini, Pietro Cataldi e Lidia Marchiani, Il cavaliere e il mercante, l'amore e la donna: il modello di Boccaccio, Palermo 1998 G.B. Palumbo, ISBN 88-8020-225-1</ref> (mes të cilëve Vittore Branca) e konsiderojnë si prozatorin më të madh europian që ka pasur një rol dominues në panoramën letrare të shekullit të XIV. Shkrimtar poliedrik dhe i zhdërvjellët, zotërues i një eksperimentalizmi të aftë të përfshinte tendenca dhe gjini të ndryshme letrare, duke i ngjizur në vepra origjinale, si dhe një nga pararendësit e humanizmit të nisur nga mësuesi dhe miku i tij, [[Françesko Petrarka]], duke i vendosur bazat në [[Firenca|Firence]]. Së bashku me Petrarkën dhe [[Dante Alighieri|Danten]], bën pjesë në të ashtuquajturat «tre kurora» dhe, në shekullin e XVI, [[Pietro Bembo]] e konsideroi Boccaccio-n si modelin e përsosur të prozatorit<ref>Coletti, Vittorio, Storia della lingua italiana [http://www.treccani.it/enciclopedia/storia-della-lingua_%28Enciclopedia_dell%27Italiano%29/ Istituto della Enciclopedia italiana fondata da Giovanni Treccani] kontrolluar më 26 qershor 2015, ISBN= 978-88-12-00040-1</ref>. Boccaccio qe një promotor i rëndësishëm i figurës dhe veprës së Dantes, duke kopjuar dorëshkrime të ''[[Komedia Hyjnore|Komedisë Hyjnore]]'', pikërisht nga ai të emërtuar ''hyjnore'' duke nisur kritikën dhe filologjinë danteske. Në [[Shekulli XX|shekullin e XX]] Boccaccio qe objek studimi kritiko-filologjik nga Vittore Branca dhe Giuseppe Billanovich dhe ''[[Dekameroni]]'' i tij, u kthye në film nga regjizori dhe shkrimtari [[Pier Paolo Pasolini]]. == Biografia == === Fëmijëria fiorentine (1313-1327) === Giovanni Boccaccio lindi midis qershorit dhe korrikut të vitit [[1313]]<ref name=":1">Natalino Sapegno, Giovanni Boccaccio, volumi 10.</ref> nga një marrëdhënie jashtëmartesore<ref>I pari që nënvizoi jashtligjshmërinë e lindjes së Giovanni Boccaccio-s qe Filippo Villani, siç e përmend Gianfranco Contini, Letteratura italiana delle origini, Sansoni Editore, Firenze 2006, ISBN 88-383-1866-2 fq. 698</ref> e Boccaccino di Chellino-s, tregëtar fiorentin, me një grua të shtresës së ulët<ref>Bonghi, Biografia di Giovanni Boccaccio</ref><ref name="Brn1">Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profile biografico, fq. 6</ref>. Nuk dihet me siguri se cili ishte vendi i saktë i lindjes, midis Firences dhe Certaldo-s: Vittore Branca pohon se, kur Boccaccio firmos si ''Johannes de Certaldo'', kjo tregon se Certaldo është vendlindja e familjes, por jo vendi fizik i lindjes<ref name="Brn1"/><ref>Branca 1986, fq. 345</ref>. Fakti se ishte një fëmijë ilegjitim duhet të peshonte mjaft në psikën e Boccaccio-s, përderisa në veprat vulgare (dmth. në gjuhën italiane) ndërtoi një biografi mitike, të idealizuar, duke bërë të besohej se ishte i biri i një gruaje nga familja Capetingi, duke mar në këtë mënyrë spunto nga udhëtimet tregëtare që i ati bënte në [[Parisi|Paris]]<ref name=":0">Nocita, Certaldo o Firenze?</ref><ref>"Ai ndoshta kishte dashur të shfrytëzonte kështu famën e qëndrimeve pariziane të të atit për të dekoruar me ngjyra mahnitëse mëngjesin e ndyrë të jetës së tij, pikërisht nga ambicia për tu afermuar dhe shkëlqyer në fushën letrare dhe mondane në Oborrin e Napolit", Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 8</ref><ref>Chines, fq. 144</ref>. I njohur që në moshë të vogël nga i ati, Giovanni u mirëprit, afër vitit 1320<ref>Dekameroni fq. 42 e Hyrjes</ref>, në shtëpinë atërore që gjendej në lagjen e San Piero Maggiore-s<ref name=":0" />. Falë gjendjes së mirë të të atit, mori mësimet e para pranë shkollës së Giovanni Mazzuoli da Strada, babai i Zanobi da Strada-s<ref name=":0" /><ref>Massimiliano Albanese, [http://www.treccani.it/enciclopedia/mazzuoli-giovanni-detto-lo-stradino_%28Dizionario_Biografico%29/ MAZZUOLI, Giovanni, detto lo Stradino, 2008 Istituto dell'Enciclopedia Italiana] Roma, volume 72 kontrolluar më 18 tetor 2015, SBN IT\ICCU\MOL\0214132</ref>. Përgjatë rinisë, Boccaccio mësoi kështu bazat e [[Gjuha latine|gjuhës latine]] dhe artet liberale, përveç mësimit të ''[[Komedia Hyjnore|Komedisë Hyjnore]]'' të [[Dante Alighieri]]t, përderisa i ati ishte martuar me aristokraten Margherita de' Mardoli, e afërme me familjen Portinari<ref>Më shumë se sa Margherita, me gjasa qe e ëma e saj, Lippa de' Mardoli, që i tregoi rreth kësaj çështjeje. Të shihet: "...njërka ishte e afërme me familjen e Beatriçes, dhe pikërisht e ëma e saj, Lippa de' Mardoli qe, me shumë gjasa, ajo që "nga lidhja e ngushtë e gjakut me ta" i foli aq shumë Boccaccio-s për Beatriçen dhe vetë Danten." - Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 11</ref>. === Adoleshenca napoletane (1327-1340) === [[File:Robert Anjou scribes.jpg|thumb|Cristoforo Orimina, ''Mbreti Robert Anzhuini i rrethuar nga shkruesit e tij'', miniaturë, shekulli i XIV]] ====Një mjedis kozmopolitan: formimi autodidakt==== Por Boccaccino dëshironte që i biri të futej në profesionin e tregëtisë, sipas traditës familjare. Pasi i bëri një instruksion të vogël në Firence, në [[1327]] Boccaccino vendosi ta merte me vete në [[Napoli]]<ref name=":1" />, qytet ku Boccaccino ishte agjent shkëmbimi i familjes Bardi<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 12-13</ref>. Boccaccio mbërriti kështu, katërmbëdhjetë vjeç, në një realitet tërësisht të ndryshëm nga ai i Firences: nëse Firence ishte një qytet komunal fortësisht provincial, nga ana tjetër Napoli ishte selia e një oborri mbretëror dhe kozmopolit, si ai i Anzhuinëve. Mbreti Robert Anzhuin (1277-1343) qe thellësisht fetar si dhe jashtëzakonisht i kulturuar, madje i apasionuar pas kulturës aq sa të krijonte një bibliotekë mjaft të madhe<ref>Caggese: "Mbreti nuk qe, sigurisht, një njeri gjenial as, siç iu duk Petrarkës, i ditur, por brenda kufijve që i lejonin të kishte njohuri letrare, juridike, poetike dhe bibliografike, krijoi një bibliotekë të çmuar për kohën, pasi vetë ai qe kureshtar për shumë gjëra</ref>, të drejtuar nga eruditi Paolo da Perugia. Bashkë me të shoqen Sancha d'Aragona (1285-1345), ai mbajti një oborr shkëlqyes, i fundit shkëlqim i madh i [[Napoli]]t anzhuin para luftërave civile nën Giovanna-n e I. I ati, Boccaccino e pa shpejt, me keqardhje, se i biri nuk ndihej rehat në zyrat e shkëmbimit monetar, dhe se preferonte ti kushtohej studimit të letërsisë<ref name=":1" />. Për më tepër, pasi u përpoq ta shkëpuste nga këto prirje, tërësisht të huaja për tregëtinë, Boccaccino e regjistroi të birin për jurisprudencë në Universitetin e Napolit "Federico II". Boccaccio ndoqi për dy vite ([[1330]]-[[1331]]) leksionet e poetit dhe juristit Cino da Pistoia, por në vend që të studionte me të të drejtën kishtare, parapëlqeu të ndiqte leksionet poetike që pistojezi jepte jashtë mjedisit akademik<ref name=":1" />. Falë Cino-s, në fakt, Boccaccio u thellua në traditën stilnoviste të gjuhës vulgare, pasi vetë Cino qe në marrdhënie miqësore me të adhuruarin Dante<ref>Mbi raportet midis Dantes dhe Cino da Pistoia-s, shihni: Mario Marti, [http://www.treccani.it/enciclopedia/cino-da-pistoia_%28Enciclopedia-Dantesca%29/ Cino da Pistoia, collana Enciclopedia Dantesca, 1970, Istituto nazionale dell'Enciclopedia Italiana] kontrolluar më 25 qershor 2015, SBN IT\ICCU\RLZ\0163867</ref>. Për më tepër, Giovanni nisi të frekuentonte Oborrin Anzhuin (ku njohu, veç Paolo da Perugia-s, edhe Andalò del Negro-n<ref>{{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|year=2006}}</ref>) dhe të merrej me letërsi: shkruante si në [[Gjuha latine|latinisht]] ashtu dhe në italisht, duke hartuar vepra si ''Teseida'', ''Filocolo'', ''Filostrato'' dhe ''Caccia di Diana''. Një tjetër element i përdorur në arsimimin tipik të kohës isthte mësimi i disa nocioneve gramatikore dhe leksikale të gjuhës greke nëpërmjet murgut dhe teologut bizantin Barlaam di Seminara, i ardhur në [[Italia|Italinë]] e Jugut si ambasador për llogari të perandorit bizantin<ref>{{Cito web|author=Leonzio Pilato|url=http://www.circolobarlaam.it/|title=Circolo Barlaam|work=Site kushtuar Barlaam-it të Seminara-s dhe raporteve të Boccaccio-s me botën greke|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref>. Rinia napoletane nuk u mjaftua vetëm te frekuentimi i mjediseve akademike dhe oborrtare: përrallat dhe aventurat e tregëtarëve që Boccaccio dëgjonte ndërsa punonte në bankën tregëtare do të ishin themelore për panoramën narrative që do të merrte jetë me [[Dekameroni]]n<ref>Për inkuadrimin e përgjithshëm të periudhës napoletane, shihni: {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. L'apprendistato letterario|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. ==== Fiammetta ==== Në këtë pikë poeti, i bërë një autodidakt i ditur dhe entuziast, krijon mitin e tij letrar, sipas përvojës së traditës stilnoviste: Fiammetta, ndoshta Maria d'Aquino, bija ilegjitime e Robert Anzhuinit<ref>Loredana Chines, Giorgio Forni, Giuseppe Ledda, Elisabetta Menetti, Dalle Origini al Cinquecento, Bruno Mondadori 2007 Milano, ISBN 978-88-424-9164-4, fq.152</ref><ref group="Shpjegimi">Identifikimi i Fiammetta-s me këtë princeshë anzhuine është përgënjeshtruar nga Battaglia Ricci, fq. 27, por duke i lënë të hapura hamendësimet për identifikimin e sajë me një grua që ekzistonte vërtetë: {{quote |text= kush qe gruaja që Boccaccio e ka kthyer në figurën mahnitëse të Fiammetta-s... na është e panjohur: me siguri ajo nuk qe përralloria Maria d'Aquino, bija e paligjshme e mbretit Robert, por nuk duhet të jetë as një mit i krijuar plotësisht nga fantazia e poetit, as një fantazëm zëvendësuese e përvojave të shumëfishta dashurore të të riut Boccaccio, nëse në një rast serioz si ai që lindi sonetin CXXVI (126), të shkruar për vdekjen e Petrarkës, poeti foli për të si për një të bekuar të ulur me Laurën, "përpara Zotit".}}</ref>. Periudha napoletane përmbyllet papritur në vitin [[1340]] kur i ati e thërret në Firence për arsye të rrënimit ekonomik nga falimentimi i disa bankave ku kishte bërë investime të shumta<ref>''De genealogiis'', XV, 10</ref>. === Fillimi i periudhës së dytë fiorentine (1340-1350) === ==== Rikthimi melankolik në Firence ==== [[File:Boccaccio's 'The plague of Florence in 1348' Wellcome L0072144.jpg|thumb|306x306px|Luigi Sabatelli, ''Murtaja e Firences në 1348'', inçizion për botimin e ''Dekameronit'']] Horizonti i Boccaccio-s, me rikthimin në [[Firenca|Firence]] në fillim të viteve [[1340]], ndryshoi tërësisht nga këndvështrimi ekonomik dhe shoqëror. Duke e vuajtur jetën tepër të ngushtë dhe provinciale të Firences, do të kërkonte gjatë gjihtë jetës të kthehej në [[Napoli]]n e dashur. Duke nisur që nga viti [[1341]] me realizimin e ''Epistola V'' adresuar mikut të vjetër Niccolò Acciaioli, tashmë komandant i përgjithshëm i [[Mbretëria e Napolit|Mbretërisë së Napolit]]<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 55</ref><ref>{{quote|author=Natalino Sapegno|text=Letrat drejtuar Acciaiuoli-t, disa referime për Ameto-n e Fiammetta-s tregojnë se sa vuante Boccaccio nga shkëputja nga një botë me zakone të dashura dhe me sa hidhërim i krahasonte ato kujtime "të kënaqësive mondane" me mërzinë e qëndrimit "të errët e të shurdhët e shumë të trishtë".}}</ref>. Megjithë këtë vuajtje emotive për braktisjen e qytetit të qeshur partenopeas, Boccaccio diti ndërkohë të perceptonte ngrohtësinë "mëmësore" të qytetit të tij të lindjes, tipik i kulturës mesjetare, duke kërkuar të fitonte zemrën e bashkëqytetarëve të tij nëpërmjet realizimit të ''Kommedisë së Nimfave fiorentine'' dhe ''Ninfale fiesolano''. Megjithë sukseset letrare, gjendja ekonomike e Boccaccio-s nuk dha shenja përmirësimi, duke e detyruar letrarin e ri të largohej nga [[Firenca|Firencia]] në përpjekje për të mar një pozicion në ndonjë oborr emilian. ==== Qëndrimi ravenas dhe forlez (1347-1348) ==== Midis viteve [[1345]] dhe [[1346]] Boccaccio qëndroi në [[Ravena]], pranë oborrit të Ostasio-s së I da Polenta<ref name=":2">Branca 1986, fq. 347</ref>, ku u përpoq të merte ndonjë detyrë fitimprurëse dhe ku përfundoi vulgarizimin (dmth. përkthimin në gjuhën vulgare italiane) të dekës së tretë dhe të katërt të ''Ab Urbe Condita'' të [[Tit Livi]]t<ref>te Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 77, pohohet se vulgarizimi i Tit Livit qe nisur që në [[Napoli]] dhe në Firence. Ky qëndrim i Branca-s bazohej te Billanovich 1953</ref>, duke ja kushtuar zotërisë ravenas<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 74 {{quote|text= ...dhe me vulgarizimin e dekës së katërt të Livit në kokë, tashmë të atribuar, me gjasa pothuaj të pakundërshtueshme Boccaccio-s..., lexojmë dedikimin: "për kalorësin fisnik zotin Ostagio da Polenta, zotëria im special, istancës së të cilit këtë vepër kaq të madhe unë i realizova".}}</ref>. Me të dështuar ky synim, në [[1347]] Boccaccio u trasferua në Forlì në oborrin e Francesco II Ordelaffi<ref name=":2" />. Këtu frekuentoi poetët Nereo Morandi dhe Francesco Miletto de Rossi, i quajtur Checco, me të cilin mbajti pastaj korrespondenca si në latinisht ashtu edhe në gjuhën vulgare<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 74</ref>. Midis teksteve të kësaj periudhe, duhet përmendur egloga ''Faunus'', ku Boccaccio-ja rievokon kalimin në Forlì të Luigjit I të Hungarisë (''Titiro'', në eglogë), të cilës i bashkohet edhe Francesco Ordelaffi (pikërisht ''Fauni''), i drejtuar për në [[Napoli]]. Kompozimi pastaj përfshihet nga Boccaccio në përmbledhjen ''Buccolicum Carmen'' ([[1349]]-[[1367]])<ref>Angelo Piacentini, Scheda sul Buccolicum carmen di Giovanni Boccaccio, fq. 203- 208</ref>. ==== Murtaja dhe përfundimi i ''Dekameronit'' ==== Megjithë këto trasferime, Boccaccio-ja nuk arriti të fitonte pozicionin e dëshiruar dhe midis fundit të [[1347]] dhe fillimit të [[1348]], qe i detyruar të rikthehej në Firence. Por rikthimi i çertaldezit, koinçidoi me murtajën e tmerrshme që preku shumicën e popullsisë, duke shkaktuar vdekjen e shumë prej miqve dhe të afërmve të tij, midis të cilëve i ati dhe njerka.<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|language=it|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. La "Peste Nera"|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref> Por qe pikërisht gjatë epidemisë së tmerrshme që Boccaccio përpunoi atë që do të ishte baza narrative e novelistikës perëndimore, dmth. ''[[Dekameroni]]'', që me gjasa e përfundoi në vitin [[1351]].<ref>Branca 1991, fq. 162</ref> Kjo epidemi i shërbeu Boccaccio-s si prolog moral i kryeveprës së tij letrare, duke përshkruar mjerimin moral dhe vdekjen që mbretëronin në shoqërinë njerëzore. === Boccaccio dhe Petrarka === ==== Vitet 1340 dhe admirimi për Petrarkën ==== [[File:Petrarch by Bargilla.jpg|thumb|Andrea del Castagno, ''Francesco Petrarca'', mar nga pjesa ''Cikli i burrave dhe grave të shquara'', afresk, rreth 1450, Galleria degli Uffizi, Firence.]] Petrarka qe një figurë themelore për evolucionin intelektual të Boccaccio-s, duke e drejtuar atë drejt kuptimit të programit të tij revolucionar kulturor. Ai dëgjoi të flitej për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]] që gjatë qëndrimit napoletan: falë të atit Dionigi da Borgo Sansepolcro (i ardhur në [[Napoli]] në [[1338]])<ref>Rico, fq. 225</ref> dhe, ndoshta, nga Cino da Pistoia, Boccaccio mund të ketë patur dijeni rreth këtij të riu të talentuar që rrinte në Avinjon. I rikthyer në Firence, njohja me Sennuccio del Bene dhe admirues të tjerë fiorentinë (Lapo da Castiglionchio, Francesco Nelli, Bruno Casini, Zanobi da Strada dhe Mainardo Accursio)<ref name=":1" /> kontribuan në shpirtin e ''çertaldezit'' të forcohej ajo që në fillim ishte një vëmendje kureshtare, por që u shndërrua në një pasion të brendshëm për këtë njeri që, i drojtur, serioz dhe një poet i madh, do ta largonte Boccaccio-n nga gjendja e tij dekadente. Në këtë dhjetëvjeçar Boccaccio realizoi disa kompozime që lartësonin figurën e Petrarkës: ''Mavortis Milex'' i vitit [[1339]], elozhe ndaj personit të Petrarkës, i aftë për ta shkëputur nga degradimi i tij moral<ref>Rico, fq. 225{{quote|text= Por që në vitin 1339 Boccaccio shpresonte të gjente te ai udhërrëfyesin që do ta mësonte jo vetëm të dilte nga injoranca, por edhe të mundëte "ankthet dashurore"}}</ref><ref name=":3">{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. L’incontro con Petrarca|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>; ''Notamentumi'', i shkruar pas vitit [[1341]] me qëllim që të lartësonte Petrarkën si poetin e parë të kurorëzuar në [[Roma|Romë]] pas [[Publio Papinio Stazio]]-s, si [[Vergili|Publio Virgjil Maroni]] i rimishëruar, si filozof moral njëlloj si [[Ciceroni|Mark Tul Ciceroni]] dhe [[Lucio Anneo Seneca]]<ref>Petrarka, falë ''Afrikës'' dhe ''De viris illustribus'', filloi të shihej si ai që përmbledh në vetëvete traditën poetike virgjiliane dhe atë prozaike ciceroniane, të konsideruar si dy mjeshtrit e shkëlqyer të traditës. Shikoni edhe: Carla Maria Monti, Boccaccio e Petrarca, fq 34</ref>; dhe në fund ''De vita et moribus domini Francischi Petracchi'', e shkruar para vitit [[1350]] dhe në gjurmët lartësuese të ''Notamentum-it''<ref name=":3" />, në një tentativë të mirëfilltë për «shenjtërimin»<ref>Bellieni, fq. 215</ref> e aretinasit''.''Falë takimeve të tyre, Boccaccio mundi ti përmblidhte në "antologjinë petrarkeske"<ref>Billanovich 1995, fq. 91.</ref> vargjet që Petrarka shkëmbente me dishepujt e tij, duke u përpjekur kështu të përvetësonte atë kulturë që ''çertaldezi'' e admironte aq shumë. ==== Takimi me Petrarkën në 1350 ==== Takimi "fizik" me poetin e kurorëzuar mundi të ndodhte kur në rastin e Jubileut universal të [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]] të vitit [[1350]], u përpoq të linte Valchiusa-n, ku ishte strehuar për shkak të epidemisë së rëndë, për të shkuar në [[Roma|Romë]]<ref name=":3" />. Përgjatë rrugëtimit, Petrarka, në një mendje me rrethin e miqve fiorentinë, vendosi të ndalonte për tre ditë në [[Firenca|Firence]] për të lexuar dhe shpjeguar veprat e tij. Qe një moment me intensitet të jashtëzakonshëm: Lapo da Castiglionchio i dha Petrarkës ''Institutio oratoria'' të [[Marco Fabio Quintiliano]]-s, ndërsa Petrarka në vazhdim do tu dërgonte atyre ''Pro Archia poeta'', e zbuluar disa vite më parë në Bibliotekën capitolare të Katedrales së Liezhit<ref group="Shpjegimi">''Pro Archia'' do të ishte një model themelor për përpunimin e mbrojtjes së poezisë që Boccaccio-ja krijoi te ''Trattatello in laude di Dante'' dhe në librin e XIV të ''Genealogia deorum gentilium''. Poezia e përkryer, sa për Ciceron aq dhe për Boccaccio, duhet të jetë një poezi që humanizon, që e çliron njeriun nga prangat, duke i lejuar të prekte maja të panjohura të realitetit të prekshëm. Shiko dhe Billanovich 1995, fq. 123</ref>. ==== Konvertimi në humanizëm (1350-1355) ==== Nga viti [[1350]] dhe më tej lindi një raport i thellë mes Boccaccio-s dhe Petrarkës, që do të konkretizohej në takimet e viteve pasues, gjatë të cilëve ndodhi gradualisht, sipas një termi të sajuar nga filologu spanjoll Francisco Rico<ref>Rico, fq. 224-228</ref>, "konvertimi" i Boccaccio-s në humanezmin në lindje e sipër. Boccaccio, që nga rinia e hershme në [[Napoli]], kishte hyrë në kontakte me biblioteka të pasura<ref>Boccaccio redaktoi me dorën e tij një dorëshkrim (sot i ndarë më dysh, në materialin 29.8 dhe 33.31 të konservuar në [[Biblioteca Medicea Laurenziana]]) që përmbante referime të shumta letrare te veprat latine, dëshmi e pasurisë kulturore të qytetit partenopeas. Shihni edhe: {{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|year=2006}}.</ref>, midis të cilave spikaste me siguri ajo e manastirit të Montecassino-s, ku ishin ruajtur dorëshkrime të shumta autorësh pothuaj të panjohur për pjesën tjetër të [[Evropa|Evropës]] perëndimore: midis këtyre, Apuleio<ref group="Shpjegimi">Letrat e para që pëfshijnë letërkëmbimin bokaçian (''Crepor celsitudinis, Mavortis milex extrenue e Nereus amphytritibus'') janë plotë me referime te Apuleio, për shembull. Shihni: Rico, fq. 225{{quote|text=Pastaj lexoi gjithëçka që i binte në dorë dhe rrëmujshëm: ''cansos-et'' e trovatorëve dhe ''Metamorfosa'' e Apuleio-s, Dante dhe Ovidi, traktate filozofike dhe ''romans'' francezë, Andrea Cappellano dhe Stazio...}} {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. Dictamina|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>, [[Publio Ovidio Nasone]], [[Mark Valer Marciali]] dhe [[Varroni|Mark Terenc Varroni]]<ref>Sabbadini, fq. 29-31{{quote|text=Po ashtu i panjohur për Petrarkën qe Marciali [...] Për më tepër Boccaccio zbuloi dorëshkrimin e Tacitit [...] Duket e arsyeshme të konkludosh se zbulimi i ''De lingua latina'' (e Varronit) i takon Boccaccio [...] ishte ndërkaq i panjohur për Petrarkën ''Ibis-i'' i Ovidit...}}</ref>. Por deri në takimin me Petrarkën, Boccaccio vazhdoi ti shikonte klasikët në optikën e shpëtimit kristian, të deformuar në raport me mesazhin e tyre origjinal dhe të tëhuajsuar nga konteksti në të cilin u kompozuan<ref>Shihni, për këtë çështje "kristianizimin" e klasikëve që vepronte në mesjetë: {{Cito web|author=Lisa Pericoli|url=http://www.oilproject.org/lezione/commedia-dante-fonti-modelli-8500.html|title="Komedia" e Dantes: burime dhe modele|language=it|accessdate=10 qershor 2015|publisher=Oilproject|quote=As mund të harrohet se në bazë të rileximit të "klasikëve" është gjithmonë, në mentalitetin mesjetar, teoria e "katër senseve" të interpretimit: sensi i fjalëpërfjalshëm (që e trasmeton "fjalën" e tekstit, ose referimin e tij në botën reale), ai alegorik (ku pas historisë fiktive është një kuptim për tu zbuluar), ai moral (i lidhur me mësimet etike që mund të përmblidhen nga faqet e shkruara) dhe ai anagogjik (që ri interpreton përmbajtjen e veprës në optikën e shpëtimit të shpirtit)}}</ref>. Takimet e ndryshme me poetin, të realizuara në mënyrë konstante nëpërmjet një letërkëmbimi të dendur dhe frekuentimi ngulmues i para-humanistëve të tjerë, i lejuan Boccaccio-s ta tejkalonte mentalitetin mesjetar dhe të përqafonte mentalitetin humanist në lindje e sipër. Në harkun e një pesëvjeçari Boccaccio mundi ti afrohej mentalitetit të atij që do të bëhej ''praeceptor-i'' i tij, duke konstatuar indiferencën që ata ushqenin për [[Dante Alighieri|Danten]]<ref group="Shpjegimi">Indiferenca dhe kursimi që Petrarka tregoi përkundrejt Alighierit është shprehur në ''[http://www.classicitaliani.it/petrarca/prosa/epistole/boccaccio_dante.htm Fam. II, 15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195759/http://www.classicitaliani.it/petrarca/prosa/epistole/boccaccio_dante.htm |date=4 mars 2016 }}'', ku Petrarka e mohon urrejtjen e hamendësuar përkundrejt fiorentinit të mërguar, duke i njohur meritat në poezinë vulgare por duke theksuar parapëlqimin e tij për [[Gjuha latine|gjuhën latine]].</ref> dhe shpirti ngulmues prej kozmopolitani e shtyn poetin aretinas të refuzonte ftesën e [[Republika|Republikës]] fiorentine për të marr rolin e docentit në Universitetin e sapolindur ''Studium'' (Universita degli Studi di Firence) të Firences, por në vitin [[1353]], të pranonte ftesën e Giovanni II Visconti, armikut kryesor të fiorentinëve<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 93{{quote|text=... Boccaccio-ja qe befasuar hidhshëm, madje qe fyer, nga vendimi i ''magister-it'', të rikthyer në [[Italia|Itali]] vetëm në [[qershori|qershor]] të vitit '53, për tu vendosur pranë kryepeshkopit Giovanni II Visconti}}</ref><ref group="Shpjegimi">Boccaccio do ta shprehte ''indignatio-n'' e tij te [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919/bibit000919.xml&chunk.id=d31e341&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook ''Epistola X''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611201326/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e341&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook |date=11 qershor 2015 }}, adresuar [[Françesko Petrarka|Françesko Petrarkës]], ku, falë teknikës retorike të dyfishimit dhe ''topoi-ve'' letrare, Boccaccio i ankohej ''magister-it'' se si Silvano-ja (emri letrar i përdorur në rrethin petrarkesk për tju referuar poetit të kurorëzuar) kishte guxuar të vendosej pranë tiranit Giovanni II Visconti (i identifikuar me ''Egonis-in''): «Audivi, dilecte michi, quod in auribus meis mirabile est, solivagum Silvanum nostrum, transalpino Elicone relicto, Egonis antra subisse, et muneribus sumptis ex pastore castalio ligustinum devenisse subulcum, et secum pariter Danem peneiam et pierias carcerasse sorores».</ref> Me tu tejkaluar kriza e marrdhënieve për reflektimin e Petrarkës, Boccaccio i rinisi përsëri marrdhëniet kulturore me rrethin e miqve fiorentinë, duke arritur në pjekurinë e mentalitetit humanist kur "çertaldezi", në [[1355]], i dha mikut dy dorëshkrime të çmuara: një nga ''Enarrationes in Psalmos'' të [[Shën Agustini]]t<ref>siç dëshmohet nga ''[http://www.cassiciaco.it/navigazione/scriptorium/testi%20medioevo/petrarca/familiares/lettera_XVIII_3.html Fam. XVIII, 3]'', në ''incipit-in'' e të cilës lexohet: «Ad Iohannem de Certaldo, gratiarum actio pro transmisso Augustini libro in psalterium daviticum», dmth. «Giovanni da Certaldo-s, falenderim për trasmetimin e librit të Agustinit mbi psalmet e Davidit»</ref>, të cilës i pasoi ajo e ''De Lingua Latina'' e eruditit roman [[Varroni|Mark Terenc Varroni]] dhe gjithë ''Pro Cluentio'' e [[Ciceroni|Mark Tul Ciceroni]]<ref>Piras, fq. 829{{quote|text=dërgimi i dorëshkrimit të Varronit dhe Ciceronit duhet të ketë ndodhur kështu pak pas atij të Agustinit...}}</ref>. === Vitet e angazhimit (1350-1365) === ==== Midis detyrave publike dhe problemeve private ==== [[Skeda:William Bell Scott - Boccaccio's Visit to Dante's Daughter.jpg|thumb|405x405px|William Bell Scott, ''Boccaccio viziton vajzën e Dantes'', Pikturë në vaj.]] Ndërsa Boccaccio konsolidonte miqësinë me Petrarkën, nisi të angazhohej në përfaqësime diplomatike nga Signoria, e ndërgjegjshme për cilësitë retorike të "çertaldezit". Që midis [[gushti]]t dhe [[shtatori]]t të vitit [[1350]],<ref name=":1" /> për shembull, Boccaccio u dërgua në [[Ravena|Ravenë]] për ti sjellë Antonia Alighierit, të bijës së [[Dante Alighieri|Dantes]], 10 fiorinë të artë në emër të kapitenëve të kishës së Orsanmichele-s,<ref>{{Cite web|title=Antonia Alighieri, Enciclopedia Dantesca|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/antonia-alighieri_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=11 qershor 2015|language=it|quote=Sipas një tradite të vjetër A. identifikohet me motër Beatriçen, murgeshë në manastirin e Santo Stefano degli Ulivi-t në Ravenë, të cilës Boccaccio duhet ti jepte në 1350 dhjetë fiorinë të artë nga ana e kapitenëve të kishës së Orsanmichele-s}}</ref><ref>Piattoli, fq. 284-285</ref> gjatë të cilës me gjasa do të ketë mbledhur informacione rreth poetit të dashur<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 83{{quote|text= ..që ndoshta... [Boccaccio] mblodhi i prekur edhe në atë rast kujtime për poetin që e kishte ndriçuar që në fëmijëri ankthin e tij të poezisë.}}</ref> dhe do të ketë njohur mikun e Petrarkës, rektorin Donato Albanzani.<ref>{{quote|author=Martellotti|text=Në Ravenë u takua me Boccaccio-n, ndoshta që në 1350, me shumë gjasa në 1353-54.}}</ref> Në [[1351]], Signoria e ngarkoi përsëri Boccaccio-n për një mision të trefishtë: të bindëte Petrarkën, që ndërkohë gjendej në [[Padova]], të vendosej në [[Firenca|Firence]] për të dhënë mësim në të porsalindurin ''Studium'' (takimet mes të dyve u zhvilluan në mars)<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 87</ref>; të firmoste me Ludvikun V të Bavarisë, markez i Brandeburgut, një aleancë kundër synimeve ekspansioniste të Giovanni Visconti-t ([[dhjetori|dhjetor]] [[1351]] - [[janari|janar]] [[1352]])<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 86</ref>; dhe në fund, pasi u emërua një nga thesar-mbajtësit e Republikës (Camerlenghi della Repubblica), ajo që të bindëte Giovanna-n I të Napolit të linte Prato-n nën juridiksionin fiorentin<ref>Battaglia Ricci, fq. 29</ref>. Megjithë dështimin e tratativave me Petrarkën, Signoria i rinovoi Boccaccio-s besimin e saj, duke e dërguar në Avinjon pranë [[Papa Inoçenti VI|Inoçentit të VI]] ([[maji|maj]]-[[qershori|qershor]] [[1354]])<ref name=":1" /> dhe, në [[1359]], në [[Milano]] pranë zotërisë së ri të Milanos, Bernabò Visconti<ref name=":1" />, qytet në të cilin Boccaccio ndaloi për të vizituar Petrarkën, shtëpia e të cilit gjendej pranë në Bazilikës së Sant'Ambrogio-s<ref>Billanovich 1995, fq. 211</ref>. Kjo dekadë me aktivitet të dendur politik u karakterizua edhe nga disa çështje të dhimbshme personale: në [[1355]] i vdiq vajza biologjike, Violante<ref>Billanovich 1995, fq. 201{{quote|text=Por akoma më e dhimbshme u bë menjëherë ajo ardhje në Napoli: sepse shpejt i erdhi lajmi se ndërsa kryente udhëtimin i kishte vdekur e vogla dhe e dashura Violante.}}</ref> (Boccaccio, në një datë të pa saktësuar, bëri betimin për tu bërë klerik, siç dëshmohet në një bamirësi të vitit 1360<ref>Ferroni, fq. 31{{quote|text= Por, si mësuesi i tij, Petrarka, zgjodhi statusin e klerikut: gjëja është dokumentuar nga një vulë e papa Inoçencit të VI më 2 nëntor 1360, që i jepte autorizimin të përkujdesej për shpirtrat dhe të ushtronte priftërinë.}}</ref>); në të njëjtin vit, shkrimtari provoi hidhërimin dhe inatin që nuk u ndihmua nga miku i fuqishëm Niccolò Acciaiuoli në marjen e një posti në oborrin e Giovanna-s I të Napolit<ref group="Shpjegimi">Te Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 103 përmendet se si Boccaccio i indinjuar shkroi kundër Acciaiuoli-t ''Eglogën VIII,'' përmbajtja e të cilës është përmbledhur edhe nga: Nocita, Buccolicum carmen{{quote|text=Me Midas Boccaccio denoncon pa besueshmërinë e Niccolò Acciaiuoli-t, duke u hakmarrë për "tradhëtinë" e mikut të fuqishëm.}}</ref>. Por në vitin [[1355]] pa edhe një sukses të vogël financiar nga ana e çertaldezit, pasi disa tregëti të ndërmarra nga ai me qytetin e Alghero-s i sollën ato burime për të cilat do të tregonte se i dispononte në vitet pasuese, të karakterizuara nga vështirësi të ndryshme ekonomike<ref>Meloni, fq. 99</ref>. ==== Rënia e përkohshme në fatkeqësi ==== Viti [[1360]] shënoi një kthesë në jetën shoqërore të Boccaccio-s. Në atë vit, në fakt, gjatë zgjedhjeve të priorëve të Signorisë u zbulua një komplot në të cilin morën pjesë persona të afërt me vetë Boccaccio-n.<ref>Ferroni, fq. 31</ref>. Megjithëse qe i pa përfshirë në tentativën për grusht shteti, Boccaccio u pa me sy të keq nga ana e autoriteteve politike fiorentine, aq sa deri në [[1365]] nuk mori pjesë në misionet diplomatike apo detyra politike.<ref group="Shpjegimi">Battaglia Ricci, fq. 29 e vendos më vonë datën e prishjes së befasishme me autoritetet politike fiorentine, në 1361-62.</ref> [[Skeda:Giovanni Boccaccio 05.jpg|thumb|Portreti i Boccaccio-s në moshë të vonë, nga një cikël afreskesh i selisë së vjetër të Arte dei Giudici e Notai (Firence).<ref name=":6">{{Cito web|author=Stefano Zamponi|language=it|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|year=2006}}</ref> Portreti më i vjetër që ekziston nga çertaldezi.<ref>{{Cite web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref>|432x432px]] ==== Boccaccio humanist dhe Leonzio Pilato ==== Në mesin e viteve pesëdhjetë, ndërsa përparonte në njohjen e metodologjisë së re humaniste, Boccaccio nisi të shkruant pesë vepra në gjuhën latine, fryt i studimit të vazhdueshëm mbi dorëshkrimet e klasikëve. Tre nga të cilët kanë një karakter erudit (''Genealogie deorum gentilium'', ''De Canaria'' dhe ''De montibus''), ndërsa pjesa tjetër (''De casibus virorum illustrium'' dhe ''De mulieribus claris'') kanë një shije më të thjeshtë. Një nga meritat më të mëdha të Boccaccio-s për përhapjen e kulturës humaniste qe interesi i treguar përkundrejt murgut kalabrez Leonzio Pilato, njohës erudit i [[Gjuha e vjetër greke|greqishtes antike]] për të cilën Petrarka i foli mikut fiorentin<ref>Billanovich na përshkruan me detaje për qëndrimin fiorentin të Leonzio Pilato te: Billanovich 1995, fq. 244-249</ref>. Pasi mori nga Signoria fiorentine<ref>Megjithë rënien në fatkeqësi, raportet me institucionet nuk u ndërprenë për sa i përket iniciativave kulturore. Mund të arrihet në përfundimin se ftohja e verifikuar pas komplotit të 1360 u kufizua vetëm në detyrat politike.</ref> që Pilato të pritej në ''Studium'' (Università degli Studi di Firenze) si mësues i [[Gjuha antike greke|greqishtes antike]], Boccaccio e priti murgun me shpenzimet e tija midis [[gushti]]t [[1360]] dhe [[Vjeshta|vjeshtës]] së vitit [[1362]]<ref name=":4">Pastore Stocchi, fq. 262</ref><ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 114-116{{quote |text= Leonzio u prezantua, me gjasa në fillim të verës së vitit 1360 [...] Në dy vite e gjysëm afërsisht që kaloi në Firence (deri në tetor-nëntor 1362).}}</ref>. Bashkëjetesa me të nuk duhet të ketë qenë shumë e lehtë për shkak të karakterit të keq të Pilato-s<ref>Mbi karakterin e keq të Leonzio Pilato-s janë dëshmitarë qoftë Boccaccio ashtu edhe Petrarka. I pari do të thoshte, te ''Genealogiae Deorum Gentilium'' e tij: «Vjenë nga Selaniku dhe është një burr me pamje të vrazhdë, me një fytyrë përbuzshme, mjekërr të gjatë dhe qime të zeza, vazhdimisht i humbur në mendimet e tij, mjaft primitiv në zakone dhe pak i edukuar» (sjellë në italisht nga Coccia, fq. 253). Petrarka, në vazhdim të një fërkimi të patur me Leonzio-n, do ta përkufizonte si një «gran bestiaccia» (nga italishtja goxha kafshë) (Shihni përsëri Coccia, fq. 252).</ref>, por në të njëjtën kohë doli i leverdisshëm për mësimin e greqishtes antike nga ana e çertaldezit. Në Firence Pilato përktheu pesë librat e parë të ''[[Iliada|Iliadës]]'' dhe ''[[Odisea|Odisenë]]'' (veç komentimit të [[Aristoteli]]t dhe [[Euripidi]]t<ref name=":4" />) dhe, me tu realizuar dy dorëshkrimet e të dy veprave, Boccaccio ia dërgoi Petrarkës ([[1365]])<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 116</ref>. === Periudha fiorentino-çertaldeze (1363-1375) === Periudha që shkon nga viti [[1363]] në vitin e vdekjes ([[1375]])<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profile biografico, fq. 192-193</ref><ref>{{cito web|title=Cronologia del Boccaccio|url=http://www.casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|accessdate=11 qershor 2015|publisher=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|archive-date=11 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811192334/http://casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|url-status=dead}}</ref><ref>Sidoqoftë, Boccaccio vdiq më 21 dhjetor 1375... - Francisco Rico, La "conversione" del Boccaccio, Einaudi 2010, ISBN 978-88-06-18525-1 fq. 228</ref> quhet «periudha fiorentino-çertaldeze»: në fakt, autori i ''Dekameronit'' do të fillonte gjithmonë e më shumë të qëndronte në Certaldo, megjithëse autoritetet fiorentine kishin vendosur ta ri-integronin në zyrat publike, duke e dërguar si në të shkuarën në misione diplomatike<ref>{{Cite web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio, Giovanni Boccaccio - Percorso della memoria|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref>. [[Skeda:Certaldo -Casa torre di Boccaccio-.jpg|left|thumb|333x333px|Shtëpia kullë e Boccaccio-s në Certaldo]] Duke filluar nga viti [[1363]], në fakt, Boccaccio qëndroi për më shumë se dhjetë muaj në qytezën [[Toskana|toskane]], nga e cila lëvizi gjithmonë e më rrallë edhe për shkak të shëndetit të përkeqësuar (në vitet e fundit u prek nga cërma, nga zgjebia dhe nga hidropizia<ref>Branca 1986, fq. 350</ref>). Udhëtimet e vetme që do të përmbushte do të ishin ata për të takuar Petrarkën, disa misione diplomatike për llogari të Firences, apo për të ri provuar fatin pranë Napolit të dashur. Veç rënies fizike, iu shtua edhe një gjendje ezaurimi psikologjik: në [[1362]] murgu çertozin (dhe më pas i lumturuar) Pietro Petroni<ref>{{Cito web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/95903|title=Beato Pietro Petroni|language=it|accessdate=11 qershor 2015|date=24 gusht 2012}}</ref> e kritikoi atë dhe Petrarkën se i dedikoheshin kënaqësive mondane si letërsia, kritika që e prekën thellësisht shpirtin e Boccaccio-s, sa ky mendoi edhe ti digjte librat e tij<ref>{{Cito web|url=http://www.classicitaliani.it/index080.htm|title=Progetto Giovanni Boccaccio, për një panoramë të gjerë dhe të detajuar mbi Boccaccio-n|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Classici italiani|year=1996|language=it|editor=Giuseppe Bonghi|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204306/http://www.classicitaliani.it/index080.htm|url-status=dead}}{{quote |text= Ishin, kështu, vite të studimit intensiv nga një anë dhe të dhimbjes nga ana tjetër, që e kishin vënë në një provë të vështirë shpirtin e tij, të trazuar nga shqetësimet fetare, siç na është dëshmuar nga disa egloga latine të kësaj periudhe dhe nga mardhëniet e tij me Kishën që sapo përmendëm. Në këtë kontekst, një fakt akoma më i rëndë trondit ekuilibrin e tij shpirtëror: në pranëverën e vitit '62, i shkon për vizitë në Firence, në mënyrë misterioze, murgu Gioacchino Ciani, i cili, nga ana e çertozinit sienez Pietro Petroni, i vdekur disa vjet më parë dhe pranë shenjtërimit, kërkohej të informohej për disa zbulime të bëra nga ai njeri i shenjtë, para se të vdiste: për to, shkrimtari mos kokëçarës duhej të priste vdekjen brënda pak kohësh dhe kështu duhej të pregatitej seriozisht, duke hequr dorë nga tundimet e poezisë profane, për tju përkushtuar argumenteve më larta fetare dhe morale. Boccaccio-ja i mjerë mbeti si i shastisur nga ky lajmërim, që ai, në trazimin e shpirtit të tij, nuk dyshonte se ishte i frymëzuar nga mëshira hyjnore; frika nga vdekja e pushtoi në atë pikë, sa u tundua ti digjte gjithë letrat e tija dhe ti jepte fund lavdisë së kësaj bote. Fatmirësisht, pati kujdesin të këshillohej me mikun e tij të madh, Petrarka që iu përgjigj me një fisnikëri dhe opërtunitet argumentesh të tillë, sa ti largonte çdo frikë dhe ta bënte të vazhdonte në studimet e parapëlqyera.}}</ref> dhe, pastaj, të hiqte dorë nga studimet duke ia shitur Petrarkës bibliotekën e tij.<ref>Natalino Sapegno-DBI{{quote |text=Në pranëverën e vitit '62 Boccaccio-s iu paraqit një murg, me një mesazh për të nga çertozini sienez Pietro Petroni, i vdekur disa vite më parë me famën e shenjtorit: vinte ti kujtonte vdekjen e afërt dhe ti këshillonte të braktiste studimet profane [...] Në një moment të parë, thellësisht i goditur, do të kishte dashur të digjte menjëherë gjithë shkrimet e veta dhe i propozonte Petrarkës ti shiste bibliotekën e tij.}}</ref><ref>Petrarka do ti përgjigjej mikut me ''[http://www.cassiciaco.it/navigazione/scriptorium/testi%20medioevo/petrarca/seniles/01_5_boccaccio.html Seniles I, 5]'', duke i shpalosur vlerën e shenjtë të letërsisë në bazë të përvojave biografike të Lattanzio-s dhe Agustinit të Ippona-s.</ref> ==== Rehabilitimi publik ==== Në [[1365]], në fakt, Boccaccio u vendos në krye të një misioni diplomatik pranë oborrit papnor të Avinjonit. Në atë qytet çertaldezi duhej të tregonte besnikërinë e fiorentinëve ndaj [[Papa Urbani V|papa Urbanit të V]] kundër ndërhyrjeve të perandorit Karli i IV i Bohemisë<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio, In viaggio per conto del comune fiorentino|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. Në [[1367]] Boccaccio shkoi në [[Roma|Romë]] për të uruar mirëseardhjen e papës në selinë e dioqezës së tij<ref name=":5" />.[[File:Chiesa Santo Spirito, Firenze.jpg|thumb|Kisha e Santo Spirito-s, me aneksin e manastirit agustinian|347x347px]] ==== Rrethi i Santo Spirito-s dhe autoriteti i Boccaccio-s ==== Në vitet pasuese u pa gjithmonë e më shumë ngadalësia e udhëtimeve të Boccaccio-s: në [[1368]] takoi për herë të fundit mikun Petrarka, tashmë i stabilizuar në Arquà<ref name=":5">Ferroni, fq. 32</ref>; midis vitit [[1370]] dhe vitit [[1371]] qe në [[Napoli]]<ref name=":5" />, qyteti ku vendosi befasisht të mos kthehej më për shkak të moshës së thyer dhe shëndetit të keq<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio, Il mito di Napoli|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|quote=...Boccaccio refuzoi të ndalej. Tashmë po shpalosej imazhi i qyetit të idealizuar partenopeas, mirazhi shpëtimtar në çastet më të vështira të jetës së tij, të zhveshura nga otium-i çertaldesz, vendi tashmë më i parapëlqyer nga gjithë të tjetër|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. Në vitet e fundit Kisha e Santo Spirito-s, me aneksin e manastirit agustinian qe vendi i takimit midis intelektualëve të ndryshëm të afërt me ndjeshmërinë humaniste. Strehoi edhe të ashtuquajturën «Parva libreria», dmth. tërësinë e librave që Boccaccio-ja i dhuroi Martino da Signa-s, në bazë të vullnetit të tij testamentar<ref>Petoletti-1, fq. 42{{quote|text= ...vendosi në testament ti linte bibliotekën e tij agustinianit Martino da Signa me porosinë që pas vdekjes së fratit volumet ti ishin në skedat e konventit fiorentin të Santo Spirito-s. Kështu ndodhi...}}</ref>. Qëllimi kryesor i çertaldezit, në vitet e fundit të jetës, qe ai i përfundimit të veprave të tija latine dhe të forconte primatin e kulturës humaniste në Firence. Qe pikërisht në këta vite që Boccaccio, tashmë i admiruar nga ''elita'' kulturore italiane, mundi të krijonte një rreth besnikësh në Firence pranë konventit agustinian të Bazilikës së Santo Spirito-s<ref>Branca 1991, fq. 185</ref>. Midis tyre përmenden Martino da Signa, Benvenuto da Imola dhe, mbi të gjitha, noteri dhe kancelari i ardhshëm i [[Republika|Republikës]], Coluccio Salutati<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 183</ref>. ==== Vitet e fundit ==== [[File:Certaldo Alto-chiesa ss jacopo e filippo-lastra tombale Boccaccio.jpg|thumb|312x312px| Pllaka përkujtimore e varrit, realizuar mes fundit të shek. të XIX dhe fillimit të atij të XX, në nder të Boccaccio-s, në qendër të navatës së kishës së shënjtëve Jacopo dhe Filippo në Certaldo.]] Përkrahë prodhimtarisë humaniste, Boccaccio vazhdoi të kultivonte dashurinë e tij për poezinë vulgare, veçanërisht për Danten. Nga ai, në fakt, redaktoi botimin e kritikës së veprave, duke bërë parathënien e ''Trattatello in Laude di Dante'', i realizuar në dy versione në vitet pesëdhjetë dhe gjashtëdhjetë<ref>Berté, fq. 273</ref>. Në [[1370]], për më tepër, traskriptoi një dorëshkrim të ''[[Dekameroni]]t'', të famshmin ''Hamilton 90'' të zbuluar nga Vittore Branca<ref>Fiorilla, fq. 129{{quote|text= Një redaktim i dytë është ruajtur në versionin e autentik të Hamilton 90 (i kopjuar rreth vitit 1370)...}}</ref>. Megjithë sëmundjet gjithmonë e më të rënda, Boccacciò pranoi një detyrë të fundit nga Komuna e Firences, duke nisur një lexim publik të ''Komedisë Hyjnore'' danteske në Abacinë Fiorentine, të ndërprerë te Ferri - Kënga e XVII për shkak të një dobësie fizike<ref name=":12">{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio, Il culto di Dante|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. ==== Vdekja dhe varrimi ==== Muajt e fundit kaluan midis dhimbjeve fizike dhe dhimbjes për humbjen e Petrarkës, të vdekur midis [[18 korrik|18]] dhe [[19 korrik|korrikut]] të vitit [[1374]]. Si dëshmi të kësaj dhimbjeje kemi ''[https://web.archive.org/web/20160205042026/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e845&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook Epistola XXIV]'' adresuar dhëndërrit të Francescuolo da Brossano-s, të vdekur, ku poeti pohon miqësinë me poetin, ndjenjë që do të shtrihej edhe përtej vdekjes. Në fund, më [[21 dhjetor]] [[1375]] Boccaccio dha frymën e fundit në shtëpinë e tij në Certaldo<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 192</ref>. U vajtua sinqerisht nga bashkëkohësit dhe dishepujt e tij (Franco Sacchetti<ref>Sacchetti, fq. 225{{quote|text= Tani mungon çdo poezi / e të zbrazta janë shtëpitë e Parnasit}}</ref>, Coluccio Salutati<ref>Coluccio Salutati, që do të ishte i destinuar të mblidhte trashëgiminë humaniste të gjithë [[Firenca|Firences]], shtoi një epitaf bokaçian në një elozh prekës për vlerën e lartë njerëzore dhe kulturore të lënë trashëgim nga Boccaccio: {{quote|text= Përse, o poet i shquar, që ke kënduar në gjuhën vulgare, / përparon përgjatë kohës? [...] Një mijë vuajtje të bëjnë të famshëm pranë popullit / : asnjë epokë nuk do të heshtë për ty.|title= Coluccio Salutati, epitaf i marr nga Vittore Branca, ''Giovanni Boccaccio: profilo biografico'', fq. 193|Inclyte cur vates, humili sermone locutus, / de te pertransis? [...] te vulgo mille labores / percelebrem faciunt: etas te nulla silebit.}}</ref>) dhe nga miqtë e tij (Donato degli Albanzani, Francescuolo da Brossano, dhëndërr i Petrarkës), Boccaccio u varros me të gjitha nderimet në kishën e shenjtëve Jacopo dhe Filippo në Certaldo<ref group="Shpjegimi">Si për eshtrat e Dantes, edhe për ato të Boccaccio-s nuk patën një vend të përshtatshëm prehjeje. Në bazë të ligjeve në fuqi mbi varrezat në [[1783]], të vendosur nga granduka Pietro Leopoldo di Lorena, trupi i Boccaccio-s u "zbulua", në fillim të [[Shekulli XX|shek. XX]], nga titullari i Certaldo-s don Alessandro Pieratti. Kockat e gjetura u identifikuan si ato të Boccaccio-s, në "Convegno dei dotti" të vitit [[1949]]. Shihni: {{cito web|title=Tomba del Boccaccio|url=http://www.casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|accessdate=11 qershor 2015|publisher=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|archive-date=11 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811192334/http://casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|url-status=dead}}</ref>. Në varrin e tij deshi që të kujtohej pasioni dominues për poezinë<ref>Megjithëse Boccaccio kujtohet për kontributin e tij në zhvillimin e prozës vulgare me realizimin e ''Dekameronit'', poeti çertaldez shfaqi admirimin e flaktë për poezinë në përgjithësi, sa të shpalose, në librin XV të ''Genealogie'', një mbrojtje apasionante. Për këtë qëllim, Giuliano Tanturli e përgjithëson raportin midis lirikës dhe çertaldezit: {{quote|text= [Boccaccio] donte ti besonte, në përmbyllje jo vetëm të kësaj [vepre, dmth. ''Genealogie''] por të gjithë veprës së tij, mbrojtjen e apasionuar dhe të argumentuar të poezisë...| author= Tanturli}}</ref>, me mbishkrimin funebër pasues<ref>{{cito web|title=Tomba del Boccaccio|url=http://www.casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|accessdate=11 qershor 2015|publisher=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|archive-date=11 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811192334/http://casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|url-status=dead}}</ref>: {{quote|text= nën këtë pllakë prehet hiri dhe kockat e Giovanni-t:<br />Mendja vendoset para Zotit, e zbukuruar nga meritat e vuajtjeve të jetës vdekatare.<br />I qe prind Boccaccio, çertaldez me origjinë, dashuria e shpirtit të poezisë.|title=Epitafi funebër i Giovanni Boccaccio-s |Han sub mole iacent cineres ac ossa Iohannis:<br />Mens sedet ante Deum meritis ornata laborum<br />Mortalis vite. Genitor Bocchaccius illi,<br />Patria Certaldum, studium fuit alma poesis.}} == Biografia == Giovanni Boccaccio lindi midis qershorit dhe korrikut [[1313]] <ref>{{Sfn|Santagata 2019|p. 9}}</ref> nga një marrëdhënie jashtëmartesore midis tregtarit Boccaccio di Chellino dhe një gruaje, identiteti i së cilës është i panjohur <ref name="Brn1">{{Sfn|Branca 1977|p. 6}}.</ref> . Fakti i të qenit një bir i paligjshëm duhet të ketë ndikuar shumë në ndjeshmërinë e Bokaços: në veprat e tij në gjuhën e përditshme ai ndërtoi një lloj biografie mitike dhe të idealizuar, në të cilën u shfaq si djali i një gruaje të familjes Capetiane; në këtë drejtim ai mori frymëzim nga udhëtimet tregtare që bëri i ati në [[Parisi|Paris]] <ref name=":0">{{Sfn|Nocita}}.</ref> <ref>{{Sfn|Branca 1977|p. 8}}{{Blockquote|Egli aveva forse voluto sfruttare così la notorietà delle dimore parigine del padre per decorare di colori fascinosi lo squallido mattino di sua vita, proprio mentre l'ambizione di affermarsi e brillare letterariamente e mondanamente alla Corte di Napoli}}</ref><ref>{{Sfn|Chines|p. 144}}.</ref> . Gjatë rinisë së tij, Bokaçio mësoi bazat e para të [[Gjuha latine|latinishtes]] dhe [[Shtatë artet e lira|arteve liberale]], dhe studioi ''[[Komedia Hyjnore|Komedinë Hyjnore]]'' të [[Dante Aligieri|Dante Alighierit]], pasi babai i tij ishte martuar, pak para vitit 1320, me fisniken Margherita de' Mardoli, e lidhur me familjen Portinari , me të cilën pati një djalë, Francescon. Sipas traditës familjare, Boccaccino donte që djali i tij të bëhej tregtar. Bokaçio mbërriti në moshën katërmbëdhjetë vjeç në Napoli, " ''... një qytet shumë i lashtë dhe ndoshta po aq i këndshëm, ose më shumë, se çdo qytet tjetër në Itali'' " në një realitet, pra, krejtësisht të ndryshëm nga ai i Firences. Mbreti Robert i Anzhusë (1277-1343) ishte një sundimtar jashtëzakonisht i kulturuar dhe i devotshëm, aq i apasionuar pas kulturës saqë kishte një bibliotekë të shquar , të menaxhuar nga studiuesi Perugia. Në Napoli ai jetoi për disa vite « ''... midis të rinjve fisnikë'' », frekuentoi bibliotekën e pasur mbretërore dhe intelektualët e oborrit mbretëror, u apasionua pas studimeve letrare, zbuloi dashurinë e tij për shkrimin dhe takoi Fiammettën, muzën e tij frymëzuese. Megjithatë, pas gjashtë vitesh mësimi si tregtar i të birit, i ati, Boccaccino, shpejt e pa, me zhgënjim të madh, se i biri nuk ndihej rehat në zyrat e ndërruesve të parave dhe se preferonte t'i përkushtohej studimeve letrare. Sipas Natalino Sapegnos, Bokaçio ndoqi mësimet e poetit dhe juristit Cino da Pistoia për një vit akademik ( [[1330|1330-31]] [[1331|)]], por, në vend që të studionte drejtësi me të, ai preferoi t'i qasej mësimeve poetike që jepte pistoiani jashtë mjedisit akademik . Për më tepër, Giovanni filloi të frekuentonte oborrin, dhe iu përkushtua letërsisë: ai shkroi si në latinisht ashtu edhe në gjuhën e përditshme, duke kompozuar vepra të tilla si ''Teseida'', ''Filocolo'', ''Filostrato'' dhe ''Caccia di Diana'' . Një element i pazakontë për arsimin tipik të kohës është mësimi i mundshëm i disa nocioneve gramatikore dhe leksikore të [[Gjuha greke|greqishtes]] nga murgu dhe teologu bizantin Barlaam i Seminarës, të njohura tashmë nga Petrarka. Megjithatë, rinia napolitane nuk kufizohet vetëm në frekuentimin e mjediseve akademike dhe të oborrit: përrallat dhe aventurat e tregtarëve që Bokaçio dëgjon ndërsa shërben në postin tregtar do të jenë themelore për afreskun e madh narrativ që do të marrë jetë me ''Dekameronin.'' ==== Fiammetta ==== Takimi i parë i Bokaços me gruan që do të bëhej muza e tij ndodhi në Bazilikën e San Lorenzo Maggiore. Edhe pse studimet e fundit (në veçanti ato të Lucia Battaglia Ricci dhe Marco Santagata ) kanë mohuar përfundimisht, siç dëshirohej nga shkolla historike e fundit të [[Shekulli XIX|shekullit të 19-të]], identifikimin e Fiammetta-s me Maria d'Aquino-n, vajzën e paligjshme të Roberto D'Angiò-s dhe të dashurës së tij provensal Sibila Sabran, ne megjithatë kemi dashur të raportojmë në këtë paragraf një përshkrim të detajuar të muzës frymëzuese të Boccaccio-s. {{Blockquote|Përfundojmë pra se Giovanni Boccaccio zbuloi Martial-in, Ausonius-in, Tacitus-in… veprën De lingua latina të Varro-nit, Ibis të Ovid-it, Lactantius Placidus-in, Expositio antiquorum sermonum të Fulgentius-it, Carmina XII sapientum, disa poemtha të Appendix Vergiliana, domethënë Dirae dhe Ciris… koleksionin e 80 Priapea…” (Sabbadini, f. 33)|}} == Bokaçio në kulturën masive == Figura e Giovanni Boccaccio-s gëzon një fat të veçantë në kulturën masive. Në të vërtetë, Bokaçio është bërë në imagjinatën kolektive simboli i vitalitetit të shfrenuar, një ikonë e komedisë njerëzore e bërë nga dinakëria, tallja dhe një sensualitet i sinqertë dhe i gëzueshëm. Ndikimi i Certaldese ka shkuar përtej kufijve të letërsisë për të kolonizuar mediat e reja të shekujve 20 dhe 21: nga riinterpretimet kinematografike të autorit, të cilat janë përpjekur të rikuperojnë rrënjët "popullore" dhe të thjeshta të historive të tij, te ''[[Graphic novel|romanet grafike]]'' moderne dhe referencat në muzikën pop. Sot, Bokaçio nuk është vetëm një shtyllë e kanunit letrar, por shërben edhe si një arketip për rrëfimet që festojnë inteligjencën praktike të individit dhe aftësinë për të shijuar jetën, duke e bërë ''Dekameronin'' e tij një burim të pashtershëm frymëzimi për satirën dhe argëtimin bashkëkohor. [[File:Pier_Paolo_Pasolini.jpg|parapamje|[[Pier Paolo Pasolini]], i cili drejtoi, në vitin 1971, ''Dekameroni'', fitues i [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin|Ariut të Argjendtë]] në [[Berlini|Berlin]]. [[Alberto Moravia]], duke e recensuar filmin, përsëriti se si Pasolini e kishte trajtuar ''Dekameronin'' si «një libër [...] në të cilin letërsia dhe realiteti identifikohen në mënyrë të përsosur për një përfaqësim të plotë të njeriut» . Për shkak të temave "imorale" të pranishme në skena të ndryshme të filmit, ai iu nënshtrua censurës së shumta nga autoritetet italiane.]] Shumë filma u bënë për Giovanni Boccaccio-n dhe veçanërisht për ''[[Dekameroni|Decameronin]]'' e tij, shumë prej të cilëve ishin të një zhanri goliardik, parodik dhe qesharak, tipik i zhanrit ''dekamerotik'' italian: Përveç filmave të frymëzuar nga temat e Bokaços ose thjesht nga tregimet e shkurtra (si ''Meraviglioso Bokaço'' ), figura e Certaldese është kryesore në filmin ''Dante'' me regji nga Pupi Avati, ku Bokaçon luhet nga Sergio Castellitto. [[File:Fabrizio_de_Andre.jpg|parapamje|Artisti gjithashtu mori frymëzim nga ''Dekameroni në karrierën e tij.'']] === Bokaçio në muzikën bashkëkohore === Përveç kinemasë, Bokaçio ndikoi edhe te muzika bashkëkohore. Më eksplicite është pjesa ''Carlo Martello ritorna dalla battaglia di Poitiers'', shkruar me Paolo Villaggio-n, e cila ndjek stilin dhe temat e përrallave të ''Dekameronit.'' Një referencë tjetër mund të gjendet në këngët e David Riondinos ku në albumin ''Bocca baciata non perde ventura anzi rinnova come fa la luna'' të vitit 2017 ai i referohet prodhimit të kryeveprës së Boccaccio-s. === Ndikimi i Bokaços në letërsinë dhe komikët bashkëkohorë === [[File:David_Riondino.jpg|parapamje|David Riondino, i cili transformoi përralla të ndryshme nga ''Decameroni'' në balada.]] Bokaçio shpesh shfaqet si një personazh ose "hyjni mbrojtëse" në romanet historike ose detektive të vendosura në Mesjetë: Sheri Holman, për shembull, në ''"Gjuha e Vjedhur'' ", e përshkruan Bokaçon si një hetues që kërkon relike të caktuara;një nga shkrimtarët kryesorë të [[Shekulli XXI|shekullit të 21-të]], [[Dan Brown]], në romanin e tij ''[[Ferri (roman nga Dan Brown)|"Ferri"]]'', raporton se si një nga personazhet, Bertrand Zobrist, është i fiksuar pas murtajës dhe citon pothuajse fjalë për fjalë hyrjen e ''Dekameronit''. Vepra e Bokaços ka ndikuar edhe në komikë: Milo Manara, për shembull, ilustroi disa histori nga ''Dekameroni'', duke e sjellë veprën në botën e [[Erotizmi|erotizmit]] autorial bashkëkohor, duke përshkruar skena të frymëzuara nga historitë e Masetto di Lamporecchio ose Peronella. === ''Projekti Decameron'' === I lindur në mars të vitit 2020 me iniciativën e ''[[The New York Times|revistës New York Times]]'', projekti lindi nga nevoja për të gjetur një kuptim narrativ ndaj tronditjes globale të shkaktuar nga [[Pandemia e COVID-19|pandemia COVID-19]]. Analogjia me kryeveprën e Bokaços ishte e menjëhershme dhe programatike: ashtu si në vitin 1348 "brigada" e dhjetë të rinjve ikën nga një Firence e shkatërruar nga murtaja e zezë për t'u strehuar në një vilë dhe për t'i treguar njëri-tjetrit histori, kështu në vitin 2020 gazeta amerikane u kërkoi 29 prej shkrimtarëve më të rëndësishëm bashkëkohorë (si [[Margaret Atwood]], Edwidge Danticat, Victor LaValle dhe Paolo Giordano ) të shkruanin tregime të shkurtra gjatë periudhës ''[[Izolimi|së izolimit]].'' == Bokaçio në kulturën masive == Figura e Giovanni Boccaccio-s gëzon një fat të veçantë në kulturën masive. Në të vërtetë, Bokaçio është bërë në imagjinatën kolektive simboli i vitalitetit të shfrenuar, një ikonë e komedisë njerëzore e bërë nga dinakëria, tallja dhe një sensualitet i sinqertë dhe i gëzueshëm. Ndikimi i Certaldese ka shkuar përtej kufijve të letërsisë për të kolonizuar mediat e reja të shekujve 20 dhe 21: nga riinterpretimet kinematografike të autorit, të cilat janë përpjekur të rikuperojnë rrënjët "popullore" dhe të thjeshta të historive të tij, te ''[[Graphic novel|romanet grafike]]'' moderne dhe referencat në muzikën pop. Sot, Bokaçio nuk është vetëm një shtyllë e kanunit letrar, por shërben edhe si një arketip për rrëfimet që festojnë inteligjencën praktike të individit dhe aftësinë për të shijuar jetën, duke e bërë ''Dekameronin'' e tij një burim të pashtershëm frymëzimi për satirën dhe argëtimin bashkëkohor. [[File:Pier_Paolo_Pasolini.jpg|parapamje|[[Pier Paolo Pasolini]], i cili drejtoi, në vitin 1971, ''Dekameroni'', fitues i [[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Berlin|Ariut të Argjendtë]] në [[Berlini|Berlin]]. [[Alberto Moravia]], duke e recensuar filmin, përsëriti se si Pasolini e kishte trajtuar ''Dekameronin'' si «një libër [...] në të cilin letërsia dhe realiteti identifikohen në mënyrë të përsosur për një përfaqësim të plotë të njeriut» . Për shkak të temave "imorale" të pranishme në skena të ndryshme të filmit, ai iu nënshtrua censurës së shumta nga autoritetet italiane.]] Shumë filma u bënë për Giovanni Boccaccio-n dhe veçanërisht për ''[[Dekameroni|Decameronin]]'' e tij, shumë prej të cilëve ishin të një zhanri goliardik, parodik dhe qesharak, tipik i zhanrit ''dekamerotik'' italian: Përveç filmave të frymëzuar nga temat e Bokaços ose thjesht nga tregimet e shkurtra (si ''Meraviglioso Bokaço'' ), figura e Certaldese është kryesore në filmin ''Dante'' me regji nga Pupi Avati, ku Bokaçon luhet nga Sergio Castellitto. [[File:Fabrizio_de_Andre.jpg|parapamje|Artisti gjithashtu mori frymëzim nga ''Dekameroni në karrierën e tij.'']] === Bokaçio në muzikën bashkëkohore === Përveç kinemasë, Bokaçio ndikoi edhe te muzika bashkëkohore. Më eksplicite është pjesa ''Carlo Martello ritorna dalla battaglia di Poitiers'', shkruar me Paolo Villaggio-n, e cila ndjek stilin dhe temat e përrallave të ''Dekameronit.'' Një referencë tjetër mund të gjendet në këngët e David Riondinos ku në albumin ''Bocca baciata non perde ventura anzi rinnova come fa la luna'' të vitit 2017 ai i referohet prodhimit të kryeveprës së Boccaccio-s. === Ndikimi i Bokaços në letërsinë dhe komikët bashkëkohorë === [[File:David_Riondino.jpg|parapamje|David Riondino, i cili transformoi përralla të ndryshme nga ''Decameroni'' në balada.]] Bokaçio shpesh shfaqet si një personazh ose "hyjni mbrojtëse" në romanet historike ose detektive të vendosura në Mesjetë: Sheri Holman, për shembull, në ''"Gjuha e Vjedhur'' ", e përshkruan Bokaçon si një hetues që kërkon relike të caktuara;një nga shkrimtarët kryesorë të [[Shekulli XXI|shekullit të 21-të]], [[Dan Brown]], në romanin e tij ''[[Ferri (roman nga Dan Brown)|"Ferri"]]'', raporton se si një nga personazhet, Bertrand Zobrist, është i fiksuar pas murtajës dhe citon pothuajse fjalë për fjalë hyrjen e ''Dekameronit''. Vepra e Bokaços ka ndikuar edhe në komikë: Milo Manara, për shembull, ilustroi disa histori nga ''Dekameroni'', duke e sjellë veprën në botën e [[Erotizmi|erotizmit]] autorial bashkëkohor, duke përshkruar skena të frymëzuara nga historitë e Masetto di Lamporecchio ose Peronella. === ''Projekti Decameron'' === I lindur në mars të vitit 2020 me iniciativën e ''[[The New York Times|revistës New York Times]]'', projekti lindi nga nevoja për të gjetur një kuptim narrativ ndaj tronditjes globale të shkaktuar nga [[Pandemia e COVID-19|pandemia COVID-19]]. Analogjia me kryeveprën e Bokaços ishte e menjëhershme dhe programatike: ashtu si në vitin 1348 "brigada" e dhjetë të rinjve ikën nga një Firence e shkatërruar nga murtaja e zezë për t'u strehuar në një vilë dhe për t'i treguar njëri-tjetrit histori, kështu në vitin 2020 gazeta amerikane u kërkoi 29 prej shkrimtarëve më të rëndësishëm bashkëkohorë (si [[Margaret Atwood]], Edwidge Danticat, Victor LaValle dhe Paolo Giordano ) të shkruanin tregime të shkurtra gjatë periudhës ''[[Izolimi|së izolimit]].'' == Regjistrime të ngjashme == * [[Decameron|Dekameroni]] * Shtëpia e Bokaços në Certaldo * [[Geoffrey Chaucer]] * [[Dionigi di Borgo San Sepolcro|Dionisi i Borgo San Sepolcro]] * [[Francesco Petrarca|Francesco Petrarka]] * [[Dante Alighieri|Dante Aligeri]] * [[Firenze|Firence]] * [[Napoli]] * [[Umanesimo|Humanizmi]] == Bokaçio në kulturën masive == Figura e Giovanni Boccaccio-s gëzon një fat të veçantë në kulturën masive. Në fakt, Bokaçio është bërë në imagjinatën kolektive simboli i një vitalitetit të shfrenuar, një ikonë e komedisë njerëzore të bërë nga dinakëria, tallja dhe një sensualitet i sinqertë e i gëzueshëm. Ndikimi i Certaldese-s ka tejkaluar kufijtë e letërsisë për të kolonizuar mediat e reja të shekujve 20 dhe 21: nga riinterpretimet kinematografike të autorit, të cilat kanë kërkuar të rikuperojnë rrënjët "popullore" dhe tokësore të historive të tij, te romanet grafike moderne dhe referencat në muzikën pop. Tani, Bokaçio nuk është vetëm një shtyllë e kanunit letrar, por shërben edhe si një arketip për rrëfimet që festojnë inteligjencën praktike të individit dhe aftësinë për të shijuar jetën, duke e bërë Dekameronin e tij një burim të pashtershëm frymëzimi për satirën dhe argëtimin bashkëkohor. === Bokaçio në kinema === [[File:Pier_Paolo_Pasolini.jpg|parapamje|Pier Paolo Pasolini drejtoi filmin Dekameroni në vitin 1971, i cili fitoi çmimin Ariu i Argjendtë në Berlin. Alberto Moravia, duke e recensuar filmin, përsëriti se si Pasolini e kishte trajtuar Dekameronin si «një libër [...] në të cilin letërsia dhe realiteti identifikohen në mënyrë të përsosur për një përfaqësim të plotë të njeriut»[245]. Për shkak të temave "imorale" të pranishme në skena të ndryshme të filmit, ai iu nënshtrua censurës së shumta nga autoritetet italiane.]] Shumë filma u bënë për Giovanni Boccaccio-n dhe veçanërisht për ''[[Dekameroni|Decameronin]]'' e tij, shumë prej të cilëve ishin të një zhanri goliardik, parodik dhe të çmendur, tipik i zhanrit ''dekamerotik'' italian: * ''Dekameroni'' nga Gennaro Righelli (1912); * ''Bokaçio'', nga Michael Curtiz (1920) * ''Boccaccesca'', nga Alfredo De Antoni (1928); * ''Boccaccio'', nga Marcello Albani (1940) * ''Boccaccio '70'', një film episodik me regji nga Vittorio De Sica, [[Federico Fellini]], Mario Monicelli dhe Luchino Visconti (1962); * ''Dekameroni'' nga [[Pier Paolo Pasolini]] (1971) - kapitulli i parë i ''trilogjisë së jetës së tij;'' * ''Boccaccio'' nga Bruno Corbucci (1972); * Dekameroni nr. 2 - Përralla të tjera të Boccaccios nga Mino Guerrini (1972); * Decameron nr. 3 - Gratë më të bukura të Boccaccio nga Italo Alfaro (1972); * Dekameroni Nr. 4 - Tregimet e Bukura të Bokaços nga Paolo Bianchini (1972); * Netët e Ngrohta të Dekameronit nga Gian Paolo Callegari (1972); * Dekameroticus nga Pier Giorgio Ferretti (1972); * Kur Gratë Quheshin Madonna nga Aldo Grimaldi (1972); * Histori të Këndshme të Grave që Dashurojnë Kënaqësinë dhe Burrave të Penduar - Dekameroni Nr. 69 nga Aristide Massaccesi (1972); * ''[[...e si salvò solo l'Aretino Pietro, con una mano davanti e l'altra dietro...|dhe vetëm Pietro Aretino u shpëtua, me njërën dorë përpara dhe tjetrën prapa...]]''nga Silvio Amadio (1972); * Netët Mëkatare të Pietro Aretinos nga Manlio Scarpelli (1972); * Fiorina Lopa nga Vittorio De Sisti (1972); * ''Vëlla, Homo, Motër, Mirë'' nga Mario Sequi (1972); * Dekameroni i Ndaluar nga Carlo Infascelli (1972); * Dekameroni i Ndaluar (Bokaçio im, Mbylle gojën) nga Marino Girolami (1972); * Antonia e Bukur, Së Pari Monika dhe Pastaj Djalli nga Mariano Laurenti (1972); * Një Mijë e Një Netë në Stilin Italian nga Carlo Infascelli (1972); * ''Tregime të shkurta dashurie'' nga Antonio Margheriti (1972); * Dekameroni i Shekullit të 14-të nga Renato Savino (1972); * Vendos Djallin tënd në Ferrin Tim nga Bitto Albertini (1972); * ''[[Racconti proibiti... di niente vestiti|Tregime të Ndaluara...]] të Asgjësë të Veshur me Asgjë''të Asgjësë të Veshur me Asgjë * Rrëfime Romake të një Fillestari të mëparshëm nga Pino Tosini (1972); * Tallje, Shthurje dhe Dashuri nga Dekameroni Sekret nga Walter Pisani (1972); * ''dhe ata vazhduan ta fusnin djallin në ferr'' dhe ata vazhduan ta fusnin djallin në ferr * Fra' Tazio da Velletri, nga Romano Gastaldi (dhe Aristide Massacesi) (1973); * Histori të Liga nga Sergio Citti (1973); * Rrëfime të Shthurura të Virgjëreshave Epshore nga Michael Wotruba (Aristide Massacesi) (1973); * Bokaçio i Mrekullueshëm nga Paolo dhe Vittorio Taviani (2015). Përveç filmave të frymëzuar nga temat e Bokaços ose thjesht nga tregimet e shkurtra (si Meraviglioso Bokaçio), figura e Certaldese është qendrore në filmin Dante të drejtuar nga Pupi Avati, ku Bokaçon luhet nga Sergio Castellitto. [[File:Fabrizio_de_Andre.jpg|parapamje|Artisti është frymëzuar gjithashtu nga Dekameroni gjatë gjithë karrierës së tij.]] Përtej kinemasë, Bokaçio ka ndikuar gjithashtu si në muzikën bashkëkohore ashtu edhe në atë kantautore. Në veprën Bokaçio di Rosa të Fabrizio De Andres, për shembull, referenca ndaj "vendit të Sant'Ilario" dhe qëndrimi ndaj erotizmit dhe hipokrizisë borgjeze kujtojnë atmosferën e Bokaçios. Më e qartë është kënga "Carlo Martello ritorna dalla battaglia di Poitiers", e shkruar me Paolo Villaggio, e cila ndjek stilin dhe temat e përrallave të Dekameronit.[1] Një referencë tjetër gjendet në këngët e David Riondinos, ku në albumin e vitit 2017 "Bokaçio baciata non perde ventura anzi rinnova come fa la luna", ai i referohet prodhimit të kryeveprës së Bokaçios.[2] === Ndikimi i Bokaçios në Letërsinë dhe Komikët Bashkëkohorë === [[File:David_Riondino.jpg|parapamje|David Riondino, i cili transformoi disa rrëfenja nga Dekameroni në balada.]] Bokaçio shpesh shfaqet si një personazh ose "hyjni mbrojtëse" në romanet historike ose romanet detektive të vendosura në Mesjetë: Sheri Holman, për shembull, në "Gjuhën e Vjedhur", e përshkruan Bokaçon si një hetues që kërkon relike të caktuara[1]; një nga shkrimtarët më të mëdhenj të shekullit të 21-të, Dan Brown, në romanin e tij "Inferno", raporton se si një nga personazhet, Bertrand Zobrist, është i fiksuar pas murtajës dhe citon pothuajse fjalë për fjalë nga hyrja e Dekameronit[2]. Vepra e Bokaços ka ndikuar edhe në komikë: Milo Manara, për shembull, ilustroi disa rrëfenja nga Dekameroni, duke e sjellë veprën në botën e erotikës bashkëkohore, duke përshkruar skena të frymëzuara nga rrëfenjat e Masetto di Lamporecchio ose Peronella[3][4]. === Projekti Decameron === I lindur në mars të vitit 2020 me iniciativën e revistës New York Times, projekti lindi nga nevoja për të gjetur kuptim narrativ për tronditjen globale të shkaktuar nga pandemia COVID-19. Analogjia me kryeveprën e Bokaços ishte e menjëhershme dhe programatike: ashtu si në vitin 1348 "brigada" e dhjetë të rinjve u largua nga Firence, e shkatërruar nga Murtaja e Zezë, për t'u strehuar në një vilë dhe për t'i treguar njëri-tjetrit histori, kështu në vitin 2020 gazeta amerikane u kërkoi 29 prej shkrimtarëve më të rëndësishëm bashkëkohorë (si Margaret Atwood, Edwidge Danticat, Victor LaValle dhe Paolo Giordano) të shkruanin tregime të shkurtra gjatë periudhës së izolimit[1][2]. == Shënime == === Shpjeguese === === Bibliografia === == Shënime == === Shpjegues === === Bibliografikë === == Veprat == Në prodhimtarine e Boccaccio-s mund të dallohen veprat e rinisë, të pjekurisë dhe pleqërisë. Vepra e tij më e njohur është ''[[Dekameroni]]''. === Vepra të periudhës napoletane === Midis veprave të para të periudhës napoletane përmenden: ''Caccia di Diana'' (rreth vitit [[1334]]),<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 41</ref> ''Filostrato'' ([[1335]]), ''Filocolo'' ([[1336]]-[[1338]]),<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 44</ref> ''Teseida'' ([[1339]]-[[1341]]).<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 49</ref> ==== ''La caccia di Diana'' (1333–1334) ==== [[Skeda:Boccaccio Altonensis 1.jpg|thumb|dorërshkrimi me pasazhin e ''Filocolo-s''. ''Codex Christianei'', konservuar në Bibliotheca Gymnasii Altonani ([[Hamburgu|Hamburg]])|369x369px]] ''Caccia di Diana'' (nga italishtja gjuetia e Dianës) është poemë e vogël me 18 këngë në tercina danteske, që lartëson në planin mitologjik disa zonja të fisnikërisë napoletane. Nimfat, ndjekëse të së dlirës Dianë, i rebelohen perëndeshës dhe i ofrojnë prehun e gjahut [[Venusi]]t, që i trasformon kafshët në burra shumë të bukur. Midis tyre është edhe i riu Boccaccio që, falë dashurisë, bëhet një burr plot me virtyte: poemthi propozon, pra, konceptin kortez dhe stilnovist të dashurisë që zbut dhe fisnikëron njeriun.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-caccia-di-diana-analisi-e-commento-4334.html|title=Boccaccio, "La Caccia di Diana": analisi e commento|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Filostrato'' (1335) ==== ''Filostrato'' (që fjalë për fjalë nga gjuha greke do të thotë pak a shumë «i mundur nga dashuria») është një poemth i shkruar në oktava, që tregon historinë tragjike të Troilit, birit të mbretit të [[Troja|Trojës]], [[Priami]]t, që ishte dashuruar me princeshën greke Criseida. Gruaja, në vazhdën e një shkëmbimi pengjesh, kthehet në kampin grek, dhe e harron Troilin. Kur Criseida në vazhdim dashurohet me Diomedin, Troili dëshpërohet dhe përballet me vdekjen nga dora e [[Akili]]t. Në vepër autori përballet në mënyrë të drejtëpërdrejtë me traditën paraardhëse të të ashtuquajturve «cantari» (nga italishtja këngëtarë), duke vendosur parametrat për një tip të ri oktave, thelbësore për gjithë letërsinë italiane deri në [[Shekulli XVII|shekullin e XVII]]<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 42-43</ref>. Gjuha e përdorur është e vështirë, e ngritur, e zhdërvjellët, në ndryshim nga ajo e ''Filocolo-s'', ku është shumë e tejngarkuar.<ref>Për ''Filostrato-n'' në përgjithësi, shihni: {{Cito web|author=Rachele Jesurum|language=it|url=http://www.oilproject.org/lezione/filostrato-boccaccio-trama-4331.html|title=Boccaccio, "Il Filostrato": riassunto e commento|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref> ==== ''Filocolo'' (1336-1339) ==== ''Filocolo-ja'' (sipas një etimologjie të përafërt «lodhjet e dashurisë») është një roman në prozë: përfaqëson një ndryshim përkundrejt romaneve të origjinës të shkruar në vargje. Historia ka si protagonistë Florio-n, të birin e një saraçeni, dhe Biancifiore-n (ose Biancofiore-n), një skllave e krishterë e braktisur që fëmijë. Dy fëmijët rriten së bashku dhe të mëdhenjë, në vazhdim të leximit të librit të Ovidit ''Ars Amandi'' dashurohen, siç kishte ndodhur me Paolo-n dhe Francesca-n pasi kishin lexuar ''Gjinevrën dhe Lançilotin''. Megjithatë babai i Florio-s vendos ti ndai duke e shitur Biancifiore-n disa tregëtarëve. Florio vendos pastaj të shkoi ta kërkoi dhe pas një mijë peripecive (nga rrjedh edhe titulli ''Filocolo'') e rigjen. Në fund, i riu konvertohet në të krishterë dhe martohet me vajzën.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-filocolo-trama-4361.html|title=Boccaccio, "Il Filocolo": riassunto e commento|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Teseida e dasmës së Emilia-s'' (1339-1340) ==== [[Skeda:Emilia in the rosegarden (Teseida).jpg|thumb|360x360px|Emilia në lulishte, dorëshkrim francez afërsisht i vitit 1460.]] ''Teseida'' është një poemë epike në oktava ku rievokohen gjestet e [[Tezeu]]t që lufton kundër Tebës dhe Amazonave. Vepra përbën rastin e parë në absolut në historinë letrare në gjuhën italiane të një poeme epike në vulgare dhe shfaq tendencën e Boccaccio-s për të izoluar pjesë të rëndësishme narrative sentimentale, kështu që qendra e vërtetë e rrëfimit mbetet dashuria e robërve tebanë Arcita dhe Palemone, shumë miq, për Emilia-n, mbretëreshën e amazonave dhe kunata e Tezeut; dueli midis dy të dashuruarve përmbyllet me vdekjen e Arcita-s dhe dasmën mes Palemone-s dhe Emilia-s.<ref>Për ''Teseida-n'' në përgjithësi, shikoni: {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-teseida-introduzione-e-commento-dell-opera-4392.html|title=Boccaccio, "Teseida": introduzione e commento dell'opera|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> === Vepra të periudhës fiorentine === Midis veprave të shkruara gjatë qëndrimit të tij në Firence dalin ''La Comedia delle Ninfe fiorentine'' (ose ''Ninfale d'Ameto'') e viteve [[1341]]-[[1342]],<ref>Ferroni, fq. 36</ref> ''L'Amorosa visione'' ([[1342]]-[[1343]]),<ref name="Fer65">Ferroni, fq. 37</ref> ''Elegia di Madonna Fiammetta'' ([[1343]]-[[1344]])<ref>Ferroni, fq. 38</ref> dhe ''Ninfale fiesolano'' ([[1344]]-[[1346]]).<ref name="Fer65"/> Veprat e rinisë kanë të bëjnë me periudhën mes viteve [[1333]] dhe [[1346]]. ==== ''Comedia delle ninfe fiorentine'' (1341-1342) ==== ''Comedia delle ninfe fiorentine'' (ose ''Ninfale d'Ameto'') është një narracion në prozë, e mbushur me kompozime në tercina të kënduara nga personazhe të ndryshme. Tregohet historia e Ameto-s, një bari i pagdhëndur që një ditë takon nimfat besnike të [[Venusi]]t dhe dashurohet me njërën nga to, Lia-n. Në ditën e festës së Venusit nimfat mblidhen përreth bariut dhe i tregojnë historitë e tyre të dashurisë. Në fund Ameto-ja zhytet në një banjë purifikuese dhe kupton kështu kuptimin alegorik të përvojës së tij: në fakt nimfat përfaqësojnë virtytet dhe takimi me to e trasformon gjendja e pagdhendur dhe kafshërore në një njeri.<ref>Shihni, në përgjithësi, mbi ''Comedia delle ninfe fiorentine'': {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/la-comedia-delle-ninfe-fiorentine-di-boccaccio-analisi-di-un-estratto-4440.html|title=La "Comedia delle ninfe fiorentine" di Boccaccio: analisi di un estratto|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Amorosa visione'' (1341-1343) ==== ''Amorosa visione'' (nga italishtja Vizioni dashuror) është një poemë në tercina e ndarë në pesëdhjetë këngë. Rrëfimi i mirëfilltë paraprihet nga një ''proemio'' e përbërë nga tre sonete që, në kompleks, formojnë një akrostik të madh, në kuptimin që janë të përbërë nga fjalë, gërmat e të cilave përputhen në renditje dhe progresivisht me gërmat iniciale të çdo tercine të poemës. Subjekti përshkruan përvojën onirike të Boccaccio-s që, nën udhërrëfimin e një gruaje të sjellshme arrin në një kështjellë, te muret e të cilës janë paraqitur skena alegorike që kanë si protagonistë personazhe të shquar të së kaluarës. Më hollësisht në një dhomë janë paraqitur triumfet e diturisë, Lavdisë, Dashurisë dhe Pasurisë, te tjetra ato të Fatit, falë të cilave shpreson ta çoi Boccaccio-n te dlirësia e shpirtit. Nëse ndikimi dantesk është i madh (qoftë për tematikën e udhëtimit ashtu edhe atë të vizionit), por Boccaccio tregohet i patundur në arritjen e shpëtimit të krishterë: parapëlqen ta përmbyll subjektin duke mohuar përvojën formuese dhe duke u strehuar me Fiammetta-n në pyllin nga i cili kishte filluar rrëfimi, edhe pse më pas dëshira dashurore për të nuk do të realizohet nga zhdukja e papritur e të dashurës.<ref>Për ''Amorosa Visione'' në përgjithësi, shihni: {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-amorosa-visione-introduzione-e-commento-dell-opera-4438.html|title=Boccaccio: "Amorosa visione", introduzione e commento dell'opera|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref>[[Skeda:A Vision of Fiammetta by Dante Gabriel Rossetti.jpg|thumb|333x333px|A Vision of Fiammetta, vaj në pëlhurë, pikturuar nga [[Dante Gabriel Rossetti]] në [[1878]]]] ==== ''Elegia di Madonna Fiammetta'' (1343-1344) ==== ''Elegia di Madonna Fiammetta'' (nga italishtja mall për madamë Fiammetta-n) është një roman në prozë i ndarë në nëntë kapituj që tregon për një damë napoletane të braktisur dhe harruar nga i riu fiorentin, Panfilo. Largësia e Panfilo-s i krijon një vuajtje të madhe, të shtuar nga fakti se Fiammetta është e martuar dhe duhet tia fshihte burrit hidhërimin e saj. Vepra ka formën e një letre të gjatë drejtuar grave të dashuruara; rrëfimi i gjatë i protagonistes lejon një introspeksion të hollësishëm psikologjik.<ref group="Shpjegimi">Model referimi janë ''Heroides'' të poetit latin të epokës augustiane, [[Publio Ovidio Nasone]]: {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|title=Elegia di Madonna Fiammetta. Tra riscrittura ovidiana e romanzo psicologico|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|quote=Model referimi janë ''Heroides'' e Ovidit.|archive-date=24 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624134701/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|url-status=dead}}</ref> Subjekti tregohet nga këndvështrimi i gruas, një element qartësisht inovativ përkundrejt një tradite letrare në të cilën gruaja ishte objekt dhe jo subjekt dashurie:<ref>{{Cito web|author=S. Battaglis|url=http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|title=La novità dell' "Elegia di Madonna Fiammetta"|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Luigi De Bellis|language=it|year=2001|quote=Me Fiammetta-n Boccaccio shkroi romanin e parë psikologjik të letërsisë sonë: protagoniste është gruaja, jo më hija dhe projektimi i pasionit të burrit, por aktore e zhvillimit dashuror|archive-date=29 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329230017/http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|url-status=dead}}</ref> ajo nuk është më hija dhe projektimi i pasionit të burrit, por aktore e zhvillimit dashuror; shfaq kështu, kalimin e figurës femërore nga një rol pasiv në një rol aktiv.<ref>{{Cite web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-elegia-di-madonna-fiammetta-prologo-e-commento-4388.html|title=Boccaccio, "Elegia di Madonna Fiammetta": prologo e commento|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Ninfale fiesolano'' (1344 -1346) ==== ''Ninfale fiesolano'' është një poemth eciologjik në oktava që tregon origjinën e Fiesole-s dhe Firences: vepra është një homazh i përzemërt për qytetin e Firences, për të cilin Boccaccio kërkonte të tërhiqte pëlqimet. Bariu i ri, Africo, që jeton në kodrat e Fiesole-s me prindërit, befason në pyll një tufë nimfash të Dianës, dashurohet me Mensola-n, që, me nimfat e tjera të perëndeshës, i është përkushtuar dlirësisë. Pas një zhvillimi të vuajtur të dashurisë, për shkak të pamundësisë së dashurisë midis një perëndeshe të virgjër të [[Venusi]]t dhe një të vdekshmi, Africo vetëvritet dhe gjaku i tij bie në lum, që më pas do të merte emrin e tij. Por nimfa është shtatëzanë dhe, megjithëse është fshehur në një shpellë, e ndihmuar nga nimfat më të moshuara, një ditë zbulohet nga Diana, që e trasformon në ujin e lumit, që që nga ajo ditë e më pas do të merte emrin e saj. Ndërsa fëmija i besohet një tjetër nimfe, që do tia jepte nënës së bariut të mjerë.<ref>Shihni, për një diskutim të përgjithshëm mbi ''Ninfale Fiesolano-n'': {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/ninfale-boccaccio-4456.html|title=Boccaccio, "Ninfale fiesolano": introduzione e commento all'opera|language=it|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref> === ''Dekameroni'' (1348-1353) === [[File:Franz Xaver Winterhalter - Decamerone.jpg|346x346px|thumb|'The Decameron'', pëlhurë në vaj e vitit [[1937]] nga Franz Xaver Winterhalter''|left]] Për një artikull më të hollësishëm shiko [[Dekameroni]] ==== Titulli dhe struktura ==== Kryevepra e Boccaccio-s ëshë ''Dekameroni'',<ref>{{Cito web|url=http://www.oilproject.org/corso/decamerone-giovanni-boccaccio-letteratura-italiana-novelle-riassunto-commento-9414.html|title=Il "Decameron" di Boccaccio: Fortuna e Natura|language=it|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|editor=Rachele Jesurum, Roberta Quattrin, Luca Ghirimoldi, Alessandro Cane, Matilde Quarti dhe Giulia Ravera|quote=Me të drejtë i konsideruar një nga kryeveprat e narrativës botërore}}</ref> nëntitulli i të cilit është ''princi Galeotto'' (për të treguar funksionin që libri do të kishte si ndërmjetës midis të dashuruarve) dhe titulli i të cilit ësthë mar nga traktati ''Exameron'' i Shën Ambroxhios.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> Libri rrëfen për një grup të rinjësh (shtatë vajza dhe tre djem) që, gjatë epidemisë së murtajës së vitit [[1348]], të sapo takuar në Bazilikën e Santa Maria Novella-s, vendosin të strehohen në kodrat pranë Firences. Për dy javë «brigata e ndershme» ja kalon qetësisht me lojëra të ndryshme, në veçanti duke treguar me radhë novelat, të mbledhura në një kornizë narrative ku alternohen plane të ndryshme narrative: kjo i lejon Boccaccio-s të ndërhyjë qortueshëm në tematika të ndryshme të lidhura me disa novela që qarkullonin lirisht.<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|title=Decameron. Architettura del Centonovelle boccacciano|language=it|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624134701/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|url-status=dead}}</ref> ==== ''Brigata'' ==== Emrat e dhjetë të rinjve protagonistë janë Fiammetta, Filomena, Emilia, Elissa, Lauretta, Neifile, Pampinea, Dioneo, Filostrato dhe Panfilo. Çdo ditë ka një ''mbret'' ose një ''mbretëreshë'' që vendos temën e novelave; por dy ditë, e para dhe e nënta, janë me temë të lirë. Rendi me të cilin tregohen novelat gjatë harkut të ditës nga secili prej të rinjve është plotësisht i rastësishëm, me përjashtim të Dioneo-s (emri i të cilit rrjedh nga Dione, nëna e Venusit), që zakonisht tregon i fundit dhe jo domosdoshmërisht mbi temën e zgjedhur nga mbreti apo mbretëresha e ditës, duke rezultuar kështu si një nga përjashtimet që Boccaccio fut në projektin e tij të përpiktë. Përkundrazi, vepra paraqet një larmi temash, mjedisesh, personazhesh dhe tonesh; mund të dallohen si qendrore temat e fatit, të gjenialitetit, të oborrtarisë dhe dashrisë.<ref>Për një diskutim të përgjithshëm mbi protagonistët e ''Dekameronit'', shihni: {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b39.html|title=Decameron. I nomi dell’onesta brigata|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624134940/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b39.html|url-status=dead}}</ref> ==== Tematikat ==== ''Dekameroni'' është, sipas fjalëve të babait të historiografisë letrare italiane, Francesco De Sanctis, «Komedia tokësore»:<ref>{{Cito web|author=Francesco de Sanctis|language=it|title=Storia della letteratura italiana|page=357|url=https://it.wikisource.org/wiki/Pagina:Storia_della_letteratura_italiana_I.djvu/367|accessdate=24 qershor 2015}}</ref> në të Boccaccio tregon se dinte të pikturonte mjeshtërisht gjithë kodin etik të qenies humane, i detyruar të përballonte situata ku kërkohet gjenialitet për të tejkaluar vështirësitë e vendosura nga Fati. Te Boccaccio-ja, tashë është shkëputur plotësisht nga forcat mbinatyrore (si në rastin e [[Dante Alighieri|Dantes]], që reflekton mbi Fatin te Ferri - Kënga e VII,<ref>Te Dantia çdo ndodhi e jetës është në duart e Zotit, dituria e të cilit i rregullon ngjarjet me parashikimin dhe vullnetin trashendent. Shihni [[s:Divina Commedia/Inferno/Canto VII|VII, 70-96]].</ref>) duke e lënë zhvillimin në dorë të protagonistit.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it|quote=Fati këtu konsiderohet në një optikë laike dhe e brendshme, dhe është elementi themelor i rrjedhës së jetës së njeriut, që duhet të jetë gjithmonë gati të reagoi ndaj befasive të rastit}}</ref> Tregimi me tematik erotike ose sakrilegjale (si për shembull ato të lidhura me novelën e Ferondo-s në Purgator, ose të Masetto-s nga Lamporecchio) nuk janë gjykuar moralisht nga autori, që përkundrazi, vështron me shikim neutral sa mund të jetë e pasur dhe larmishme jeta njerëzore. Gjykimi akoma më i kuptueshëm në dritën e vlerave "laike" të sjella në rrëfim nga një eksponent i klasës tregëtare dhe borgjeze e '300-ës, për më tepër biri biologjik i njërit nga ata tregëtar që popullojnë këtë komedi njerëzore.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|language=it|accessdate=22 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref>[[Skeda:Miscellanea latina copiata da giovanni boccaccio, xiv sec., pluteo 33.31, 05.JPG|thumb|341x341px|Përzierje latinisht e kopjuar nga Boccaccio, në shek. XIV, Pluteo 33.31, 05, konservuar në [[Biblioteca Medicea Laurenziana]] e Firences]] === Veprat e pleqërisë === Në njëzet vjeçarin e fundit të jetës së tij, Boccaccio iu dedikua si realizimit të veprave me frymën e re humaniste, ashtu dhe asaj në gjuhën vulgare, duke e vazhduar për më tepër atë rrjedhë që shtrihet që nga vitet napoletane. Në rastin e parë, Boccaccio iu dedikua realizimit të veprave enciklopedike (''Genealogie deorum gentilium'' dhe ''De montibus'') në vazhdën e mikut dhe mësuesit, Petrarka, duke e rrethuar edhe me atë shije më shumë narrative si te ''De mulieribus claris'' dhe ''De casibus virorum illustrium'', të mbarsura gjithësesi me një shije moralizuese për qëllimin etik për të cilin janë përfaqësues<ref>Shihni, për një inkuadrim të përgjithshëm të humanizmit të Boccaccio-s: {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-boccaccio_(Enciclopedia-Italiana)|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|series=Enciclopedia Italiana|title=Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref> Duke u kthyer te rrjedha e letërsisë në gjuhën vulgare, të Boccaccio së vonë përmendet kryesisht ''Il Corbaccio'' (ose ''Laberinto d'amore''), vepër me titull të errët, e datuar pas vitit [[1365]] dhe qartësisht në kundërrrymë përkundrejt konsideratës pozitive që gratë patën në ekonominë letrare bokaçiane.<ref>{{Cite web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/corbaccio-boccaccio-4542.html|title=Boccaccio, "Corbaccio": riassunto e commento dell'opera|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref> Rrëfimi përqëndrohet te kritikat kundër grave: poeti, i zhgënjyer dhe refuzuar nga një vejushe, ëndërron të arrij një pyll (që i referohet modelit dantesk) ku burrat që janë tepër të dobët për ti rezistuar grave trasformohen në bisha të tmerrshme. Këtu takon burrin e vdekur të gruas që i përbuzi zemrën, i cili, pasi i rreshtoi çdo lloj difekti femëror, e shtyn të largoi çdo mendim për to duke i lënë hapësirë më të gjerë studimeve, që i lartësojnë shpirtin.<ref>Për subjektin, shihni: Nocita, Corbaccio. Boccaccio autore/attore</ref> Për shënuar në fund, ''Esposizioni sopra la Comedia'', fryt i komenteve esegjetik të mbajtura në Abacinë Fiorentine të Santo Stefano-s pak para vdekjes.<ref name=":12"/> == Konsiderata kulturore == === Midis Dantes dhe Petrarkës === ==== Midis mesjetës dhe humanizmit ==== Termat ''boccacciano'' dhe ''boccaccésco'', në të kundër të asaj që besohet, nuk janë plotësisht sinonime midis tyre. Nëse ''boccacciano'' është një cilësor i përdorur vetëm në terminologjinë shkencore (për shembull: ''studi boccacciani''; ''poetica boccacciana''),<ref>{{cito web|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/boccacciana_(Enciclopedia-Italiana)|title=boccacciano|accessdate=23 qershor 2015}}</ref> ''boccaccesco'' mund të përdoret si homonim i ''boccacciano'' nëse përdoret në terminologjinë akademike, por përdoret mbi të gjitha për të treguar familjaritet me tematikat e shthurura si ato të disa novelave të ''Dekameronit''.<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/boccaccesco_(Enciclopedia-Italiana)|title=boccaccesco|language=it|accessdate=23 qershor 2015}}</ref> Figura e Boccaccio-s, si humane ashtu dhe letrare, përfaqëson një urë midis mesjetës dhe epokës moderne. I tërhequr, nga një anë, drejt botës mesjetare nga lidhja me qytetin e lindjes dhe vlerave të mesjetës, nga ana tjetër optimizmi dhe besimi i tij në potencialin e qënies njerëzore e çojnë drejt proto-humanizmit si ai i mësuesit Petrarka.<ref>Jo rastësisht Ferroni, fq.34, e përkufizon lidhjen e Boccaccio-s si një "humanizëm komunal": «Boccaccio aspiron më shumë të integroi kulturën e re brenda horizontit komunal...».</ref> Në të kundërt me këtë të fundit, në fakt, Boccaccio u tregua gjithmonë i lidhur me qytetin e lindjes, [[Firenca|Firence]], duke shpërfaqur një afërsi të jashtëzakonshme me sjelljen danteske. Megjithatë, nëse Dantia konsiderohej si biri i të dashurës Firence, aq sa mos ta zbuste dhimbjen me kalimin e kohës,<ref>{{Cito web|url=http://www.firenze-online.com/artisti-toscani/dante-alighieri.php#.VYvW7EZc7Kc|title=Dante Alighieri|accessdate=25 qershor 2015|publisher=FIRENZE-ONLINE|language=it|date=2001–2015}}</ref> Boccaccio e ndjeu largësinë edhe nga [[Napoli]], qyteti i rinisë, duke shfaqur kështu një hapje më të gjerë kulturore dhe shoqërore përkundrejt Alighierit. ==== Një sensibilitet modern dhe mesjetar njëkohësisht ==== Boccaccio tregoi një sensibilitet modern në përballimin e ndodhive njerëzore, të lidhura me fatin e paqëndrueshëm, duke i dhënë një optikë qartësisht më "laike" përkundrejt Dantes: për të cilin, Francesco De Sanctis shtoi për ta përkufizuar Boccaccio-n si shkrimtarin e parë të shkëputur nga mendësia mesjetare.<ref>{{Cito web|author=Francesco de Sanctis|title=Storia della letteratura italiana|language=it|page=357|url=https://it.wikisource.org/wiki/Pagina:Storia_della_letteratura_italiana_I.djvu/367|quote=Është komedia e re, jo hyjnoria, por Komedia tokësore. Dantia mblidhet në vendin e tij, dhe zhduket nga sytë. Mesjeta me vizionet, legjendat, misteret, terroret dhe hijet e si dhe ekstazat e saj është flakur nga tempulli i artit. Dhe hyn me potere Boccaccio dhe tërheq pranë për një kohë të gjatë gjithë Italia.}}</ref> Përkundrazi, studiuesi më i madh i Boccaccio në [[Shekulli XX|shekullin e XX]], Vittore Branca, në librin e tij ''Boccaccio medievale'', priret të theksoi mendësinë mesjetare të çertaldezit, mbi të cilin bazohen vlerat, imazhet dhe skenat e novelave.<ref>Ferroni, fq. 51-52</ref> Një nga filologët më të mëdhenj italian të shekullit të XX, Gianfranco Contini, shpreh të njëjtin gjykim dhe thotë se «sot Boccaccio duket nga një anë me kulturë mesjetare dhe retrospektive, kurse nga tjetra deuteragonist i mirë italian i asaj lëvizjeje aristokratike që qe 'Humanizmi».<ref>Contini, fq. 703</ref>[[Skeda:Boccaccio at the court of Queen Joan of Naples.jpg|thumb|396x396px|P. Salinas, Boccaccio në oborrin e Giovanna-s së Napolit, [[1892]].]] === "eksperimentalizmi bokaçian" === Oborri napoletan qe farka e vërtetë ku Boccaccio kuptoi dhe realizoi materialin e vetë narrativ që do të farkëtonte në vazhdën e aktivitetit të tij letrar. Që nga periudha napoletane Boccaccio tregoi zhdërvjelltësi në fushën e letërsisë, duke ditur me mjeshtri të përdorte materialin letrar me të cilin hyn në kontakt, duke e përpunuar dhe prodhuar vepra të reja origjinale. Në klimën kozmopolitane napoletane, ku etika kalorsiake franceze e sjell nga Anzhuinët, ndikimet e botës arabo-bizantine, eruditizmi i oborrit dhe prania e kultivuesve të kujtimit dantesk takohen midis rrugicave të qytetit partenopeas, Boccaccio iu dha një eksperimentalizmi ku kryqëzohen të gjitha këto elemente.<ref name=":7">Chines, fq.143</ref><ref>Luigi Surdich, Esempi di generi letterari e loro rimodellizzazione novellistica, 2002, fq. 141-177, ISBN = 88-7667-139-0</ref> Duke marr për shembull ''Filocolo-n'', romani i parë në italishten vulgare,<ref name=":7" /> mund të vëresh se: * titulli është një [[Gjuha antike greke|greqizëm]].<ref name=":8">{{Cito web|author=Teresa Nocita|language=it|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b7.html|title=Filocolo: Le “fatiche d’amore” di due giovani amanti|accessdate=21 qershor 2015|publisher=internetculturale.it|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035622/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b7.html|url-status=dead}}</ref> * rrëfimi rimerr temën e dashurisë së Fiorio-s dhe Biancifiore-s, të lidhur nga tradita trovatore oçitane.<ref name=":8" /> * ndikimet klasike, për modelin e ''Historia distructionis Troiae'' të Guido delle Colonne.<ref>Shihni, për një diskutim të përgjithshëm mbi raportin midis Boccaccio-s dhe autorit të shkollës siçiliane: Roberto Venuda, Il Filocolo e la Historia destructionis Troiae di Guido delle Colonne, 1993, Firenze Atheneum</ref> === Narrativa moderne === Me narrativën e promovuar nga Boccaccio, proza letrare italiane arriti një nivel mjaft të lartë. Falë vulgarizimit të [[Tit Livi]]t Boccaccio në fakt adoptoi një renditje të lirshme të frazave, por i përqëndruar në gërshetimin hierarkik të pjesëve, tipike të Ab Urbe condita libri.<ref>{{Cite news|author=Giuseppe Billanovich|title=Il Petrarca, il Boccaccio e le più antiche traduzioni in italiano delle decadi di Tito Livio|page=322|language=it}}</ref> Ky stil i rrjedhshëm dhe fluid, i thurur me një gjuhë të jetës së përditshme<ref>Boccaccio, te ''Incipit-i'' i ditës së IV (dhe kështu duke shfrytëzuar funksionin e ''kornizës'' në veprën që mbështetet), jep një përcaktim të stilit të novelave të tij: «të cilat nuk jo vetëm në dialiktin vulgar fiorentin dhe në prëzë të shkruar për mua janë dhe pa titull, por akoma në stil sa më të përulur dhe të shtruar është e mundur» (i përmendur te: Francesco Tateo, Boccaccio, fq. 153).</ref> (e bërë akoma më e theksuar nga prania e dialektizmave<ref>Francesco Tateo, Boccaccio, fq. 153</ref> dhe nga kontekstet e dominuara nga dykuptimshmëria,<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref>), i kundërvihet vendosmërisht pjesës tjetër të prodhimtarisë në prozë, e karakterizuar nga renditja e thatë e frazave.<ref>Shihni, për shembull, renditjen e ''Cento novelle'' të Franco Sacchetti-t, i konsideruar si antiteza e ''Dekameronit'' për thatësinë parataktike. Shihni: Francesco Tateo, Boccaccio, fq. 151</ref> === Humanizmi i Boccaccio-s === ==== Vlera e greqishtes ==== Boccaccio, në disa raste, u tregua shumë herë mospajtim me Petrarkën, hap pas hapi që çertaldezi përvetësonte parimet e humanizmit. Përveç krizës së vitit [[1354]], për shkak të trasferimit të Petrarkës në [[Milano]]n armike, midis Boccaccio-s dhe poetit aretinas pati një përballje për vlerën që [[Gjuha antike greke|greqishtja antike]] mund të sillte në kulturën perëndimore: nëse për Petrarkën gjithë trashëgimia e kulturës greke u përthith nga ajo latine, ndërsa për Boccaccio-n (që qe në kontakt të ngusht me përkthimet e Leonzio Pilato-s) latinët nuk i kishin përthithur të gjitha nocionet e qytetërimit helenik<ref>Battaglia Ricci, fq. 253-254</ref>. Siç imutuan dhe morën letërsinë greke romakët antikë, ashtu edhe humanistët duhet të rimernin mendimin. Largpamësia kulturore e Boccaccio-s, propozimi kulturor i të cilit gjeti konfirmim që nën gjeneratën e humanistëve pasues<ref>Manuele Crisolora arriti në Firenze në 1397, ku kancelari Coluccio Salutati i ofroi katedrën e greqishtes të krijuar ''ad hoc'' për eruditin bizantin: {{quote|author= Sabbadini-EI|text= Salutati, në Firence, duke shpresuar të krijonte kështu rastin për të pasur në Itali një mësues të greqishtes, ndoshta nxiti Roberto Rossi-n dhe Iacopo d'Angelo della Scarperia-n të vendoseshin në [[Venedik]], ku më pas Iacopo d'Angelo shoqëroi Crisolora-n në rikthimin në Kostandinopojë. Me këtë u mor edhe republika fiorentine, që më 24 mars 1396 dekretoi sjelljen e Crisolora-s në Studio. Ai erdhi më 2 shkurt 1397 dhe nisi leksionet, te të cilat u afruan edhe studiues të jashtëm.}}</ref>, qe në këtë mënyrë që u sintetizua nga filologu bizantin Agostino Pertusi:[[File:Enrico Pollastrini - Morte di Giovanni Boccaccio.jpg|thumb|369x369px|Enrico Pollastrini (1817-1876), Vdekja e Giovanni Boccaccio-s, Vaj në letër e vendosur në pëlhurë.]]{{quote|text=[ Boccaccio] parashihte, edhe pse turbull, se humanizmi për të qenë me të vërtetë integral duhej të kompletohej me kulturën e humanitas latina, dmth kultura e humanitas së grekëve|author=Agostino Pertusi|source=Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 118}} ==== Erudicioni "didaktik" dhe përultësia e Boccaccio-s ==== Në kundërshtim me mësuesin Petrarka, Boccaccio kërkoi gjithmonë ti jepte një leverdi praktike veprave të tij humaniste me karakter erudit. Qoft te ''Genealogie'' ashtu dhe te ''De montibus'', në fakt, Boccaccio pati si qëllim të ofronte përmbledhje enciklopedike që synonin të konservonin trashëgiminë e kulturës klasike dhe ta trasmetonte brezave pasardhës. Në rastin e ''Proemio-s'' së librave të ''Genealogie'', duke ju drejtuar lexuesve të veprës, Ugo IV di Lusignano, Boccaccio e shprehu këtë synim me përultësi të madhe, pasi kishte kujtuar papërshtatshmërinë e përmbushjes së kësaj detyre, duke kujtuar vlerën intelektuale të Petrarkës<ref>(''[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000673/bibit000673.xml&chunk.id=d4678e128&toc.depth=1&toc.id=d4678e123&brand=bibit Genealogie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421233018/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000673%2Fbibit000673.xml&chunk.id=d4678e128&toc.depth=1&toc.id=d4678e123&brand=bibit |date=21 prill 2018 }}'')</ref>: {{quote|text=Me urdhërin tënd pra, lash guret e maleve të Certaldo-s dhe vendin steril, me një varkë të dobët në një det të thellë, plotë me shkëmbinj, si nokier i ri do të hyj, me të vërtetë në dyshim se çfarë pune do të kisha bërë, nëse do të lexoja gjithë gurët, pyjet malore, guvat dhe shpellat, dhe nëse do të jetë nevoja të ec nëpër to dhe të zbres deri në Ferr. Dhe bëhem një tjetër Dedal, sipas fjalës tënde do të fluturoi deri në qiell; jo për gjë tjetër nga një breg të gjerë duke mbledhur fragmentet e një përmbytjeje të madhe, kështu do të ndiek gjithë reliket që do të gjejë të përhapura gati në volume të pafundme njerëzore; dhe me ti mbledhur dhe zvogëluar, dhe gati të bëra thërrime, me atë urdhër që un mund, për atë që ti dëshiron, në një trup të ''Gjenealogjisë'' do ti kthej.|source = ''Genealogie deorum gentilium'', [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000673/bibit000673.xml&chunk.id=d4678e128&toc.depth=1&toc.id=d4678e123&brand=bibit&#124; Proemio Libro I]}} I njëjti qëllim është edhe për përmbledhjen gjeografike ''De montibus'', ku nënvizon pikat mundshme të "dobta" nga gabimet dhe pasaktësitë e shkaktuara nga mosdija, duke i kujtuar lexuesit të ndërhynin, kurdoherë që vërenin të tilla mungesa: [[Skeda:Vittore Branca.jpg|thumb|303x303px|Vittore Branca (1913-2004), filolog italian. President i Institutit te Shkencave, Letersise dhe Arteve te [[Venediku]]t]] {{quote|text=Dhe nëse pash libra më korrekt se ata që përdoren, lexuesit e vërejnë dhe, për mëshirë, janë të prirur nga falja dhe i korrigjojnë. |source=[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000401/bibit000401.xml&chunk.id=d38e4293&toc.depth=100&brand=bibit&#124; ''De montibus'', conclusione] }} == Kritika letrare == Branca, filologu dhe një nga studiuesit kryesor të shekullit të XX për Boccaccio-n së bashku me Giuseppe Billanovich, kontribuoi (në bashkëpunim me Pier Giorgio Ricci-n) në çertifikimin e karakterit autentik të dorëshkrimit ''Hamilton 90,'' që përbëhej nga ''Dekameroni''.<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|language=it|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c3.html|title=L’autografo decameroniano, cod. Hamilton 90|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Internet Cultural|date=23 qershor 2015|archive-date=17 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150617213422/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c3.html|url-status=dead}}</ref> === Italia === Boccaccio pati një sukses të jashtëzakonshëm që duke filluar nga vdekja e tij. Në Firencen humaniste, që ishte thellësisht debitore ndaj leksionit filologjik të dhënë nga Boccaccio nxënësve të tij të vegjël në rrethin e Santo Spirito-s, figura e çertaldezit është kujtuar me përzemërsi dhe nderim, siç mund të vërehet që nga letërkëmbimi i Coluccio Salutati-t<ref name=":11">Tanturli, fq. 22</ref> ose nga ''Vita'' e Giannozzo Manetti-t<ref name=":11" /><ref>{{Cito web|author=Giannozzo Manetti|url=http://www.classicitaliani.it/bios/manetti_Vita_Boccacci.htm|title=Jannotii Manetti. Vita Johannis Boccacci poete fiorentini incipit feliciter|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Biblioteca dei Classici Italiani|language=la|editor=Giuseppe Bonghi|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202826/http://www.classicitaliani.it/bios/manetti_Vita_Boccacci.htm|url-status=dead}}</ref>, duke përcaktuar, së bashku me biografitë e Dantes dhe Petrarkës të shkruara nga Leonardo Bruni, kultin e «tre kurorave fiorentine»<ref>Fubini, fq. 118</ref>. Pasi gëzoi një sukses të madh edhe pranë humanizmit "vulgar" (Lorenzo de' Medici lavdëroi si një vepër të madhe ''Dekameronin''<ref>Lorenzo il Magnifico, fq. 11{{quote|text=Në prozë dhe oratori, kush ka lexuar Boccaccio-n, njeri shumë i ditur dhe i aftë, lehtësisht do ta gjykoj të veçantë dhe të vetme në botë jo vetëm shpikjen, por edhe kopjen dhe elokuencën e tij; dhe duke konsideruar veprën e tij të Dekameronit, për larminë e lëndës, aty të rëndë, aty të mesme dhe aty e ulët, dhe që përmban gjithë trazimet që njerëzit mund të pësojnë, nga dashuria dhe urrejtja, frika dhe shpresa, shumë dinakëri dhe gjenialitete, dhe duke pasur për të shprehur gjithë natyrat dhe pasionet e njerëzve që gjenden në botë, pa dyshim do të gjykoi se asnjë gjuhë më mirë se jona ësthë e aftë të shprehi.}}</ref>) Por shenjtërimi, erdhi në [[1525]], kur kardinali i ardhshëm dhe poeti italian [[Pietro Bembo]], me ''Prose della volgar lingua'' e tij, përcaktoi si model prozaik ''Decameron'': [[Skeda:Geoffrey Chaucer - Illustration from Cassell's History of England - Century Edition - published circa 1902.jpg|left|thumb|304x304px|Geoffrey Chaucer, ilustrim nga ''History of England'' e Cassell]] {{quote|text=Po sa herë ndodh që mënyra e gjuhës së sezoneve të shkuara është më e mirë se ç'është ajo e të tashmes [...] dhe shumë më mirë do të bëjmë gjithashtu ne, nëse stilin e Boccaccio-s dhe Petrarkës do ta përdorim në letrat tona, [...] prandaj, pa asnjë gabim, ata arsyetuan shumë më mirë sesa ne.|author=Pietro Bembo|source=''Prose della volgar lingua'' I, XIX}} Nëse fati lirik petrarkesk zgjati derin në [[Shekulli XIX|shekullin e XIX]], duke i hapur rrugë fenomenit të petrarkizmit, Boccaccio në të kundërt pësoi një dënim të qartë nga Këshilli i Trento-s, për shkak të përmbajtjeve "imorale" të pranishme në shumë novela, ku çertaldezi i paraqiti lakuriq veset dhe difektet e klerit: midis viteve [[1573]] dhe [[1574]] filologu dhe fetari Vincenzio Borghini kreu një ''emendatio'' të mirëfilltë morale të ''Dekameronit'', që në të njëjtën kohë i lejoi të shpëtonte nga shkatërrimi tërësor.<ref>Canfora, fq. 27{{quote|text=Vincenzio Borghini (1515-1580) është filologu fiorentin, prior i manastirit benediktin të qytetit të tij, që vuri dorë, me ftesë dhe nën shtysën e inkuizitorit roman, Tommaso Manriquez të pastronte, në shpirtin e Kundërreformës, Dekameronin e Giovanni Boccaccio-s midis [[1573]]-it dhe [[1574]]-ës. Dolën botimet "e rregulluara", ose më mirë të themi të shtrembëruara, por edhe shënimet e vetë Borghini-t, dokument me vlerësim dhe vetëdije të lartë për tekstit.}}</ref><ref>Bentivogli-Vecchi Galli, fq. 21.</ref> Vetëm me fillimin e Historisë bashkëkohore (dhe të laikizimin e shoqërisë), Boccaccio i ''Dekameronit'' filloi të rehabilitohej nga kritika, megjithëse disa rivlerësime të drojtura qenë bërë në vazhdën e [[Shekulli XVIII|shekullit të XVIII]].<ref name=":10">{{Cito web|author=Laura Nuti|url=http://www.viv-it.org/schede/decameron-difficile-fortuna|title=Il "Decameron": una difficile fortuna|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Vivit - Accademia della Crusca|date=2010–2013|editor=Francesco Sabatini, Marco Biffi, Domenico De Martino e Nicoletta Maraschio}}</ref> Gjykimi i favorshëm i [[Ugo Foscolo|Ugo Foscolo-s]] dhe Francesco De Sanctis-it më parë, si dhe ai i Vincenzo Crescini-t<ref>Contini, fq. 698</ref> më pas, filloi një sezon të lulëzuar studimesh letrare që, përgjatë [[Shekulli XX|shekullit të XX]], kulminoi me studimet filologjike të Vittore Branca-s<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/vittore-branca_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Branca, Vittore|author=Franco Cardini|language=it|accessdate=25 qershor 2015|year=2013}}</ref>, Carlo Dionisotti-t<ref>Contini, fq. 637</ref> Giuseppe Billanovich-it<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-billanovich_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Billanovich, Giuseppe|author=Carlo Vecce|language=it|accessdate=26 qershor 2015}}{{quote|text=Rrjedhin ushtrime të kujdesshme të rindërtimit historiko-biografik [...] të të mëdhenjve të letërsisë së fillimeve, Dante dhe mbi të gjitha Boccaccio, të hetuar në aspektet thelbësore (dhe akoma të injoruara) të jetës së tyre dhe të formimit intelektual dhe njerëzor.}}</ref>, të prirur për të dhënë një imazh më real të asaj "bokaçeske" të përvijuara në shekujt e fundit.<ref name=":10" /> Contini, në të kundërt, vendoset në kundërshtim me këtë optimizëm kritiko-letrar, duke theksuar kufijtë e prozës bokaçiane.<ref>Contini, fq. 697{{quote|text= Por gjenia gjuhësore e Dantes dhe Petrarkës i trasferonte domosdoshmërisht në një aktualitet të përhershëm, tejkalues të kufijve të mjedisit të tyre historik [...] Tjetër ishte situata e Boccaccio-s, nga e cila nxiret, siç bëri Bembo-ja, një model i jashtëzakonshëm proze .... nuk mundej pa hasur në vështirësi të rënda. Mbi të gjitha: proza për të cilën Boccaccio ishte propozuar si model, ishte ekskluzivisht prozë narrative.}}</ref> === Evropa === Përhapja e ''Dekameronit'', sipas pohimeve të Branca-s, «është më europian se italian»<ref>Branca 1991, fq. 203, i cituar edhe te: {{Cito web|url=http://interpretazioni.altervista.org/codici-del-decameron-in-europa/?doing_wp_cron=1435309687.3032081127166748046875|title=Codici del Decameron in Europa|accessdate=26 qershor 2015|publisher=INTERPRETAZIONI: Passato e Presente|date=13 maj 2015|language=it}}</ref>: përhapja që vepra pati në [[Franca|Francë]], [[Spanja|Spanjë]], [[Gjermania|Gjermani]] dhe, mbi të gjitha, në [[Anglia|Angli]], qe e paprecedent<ref>Për tu thelluar, shihni: {{Cito web|url=http://interpretazioni.altervista.org/codici-del-decameron-in-europa/?doing_wp_cron=1435309687.3032081127166748046875|title=Codici del Decameron in Europa|accessdate=26 qershor 2015|publisher=INTERPRETAZIONI: Passato e Presente|language=it|date=13 maj 2015}}</ref>. Në botën anglo-saksone, në fakt, Boccaccio qe më shumë se një model i thjeshtë: qe frymëzuesi i gurit kilometrik që frymëzoi të parin shkrimtarin dhe poetin e madh anglez Geoffrey Chaucer, autor i ''Tregimeve të Canterbury-t'', që strukturohen në të njëjtën mënyrë si nga këndvështrimi i gjinisë letrare ashtu edhe nga këndvështrimi i përmbajtjes (edhe pse Chaucer nuk mblodhi më shumë se 24 tregime, në vend të 100 të shpresuarve). Por suksesi i Boccaccio-s në [[Evropa|Evropë]] nuk qe i lidhur, vetëm me ''Dekameronin'', por edhe me ato vepra të konsideruara si "minore", si ''De casibus virorum illustrium'', ''Filocolo'' dhe, pranë eruditëve, enciklopeditë latine<ref>Për tu thelluar më tej, shihni: Branca 2001, fq. 21-37</ref>.[[Skeda:Giovanni Boccaccio statua.jpg|thumb|Odoardo Fantacchiotti, Statuja e Giovanni Boccaccio-s, [[1845]], Galleria degli Uffizi, Firence|524x524px]] == Raporti me Danten dhe Petrarkën == === ''Discipulus'' dhe ''praeceptor'': Boccaccio dhe Petrarka === ==== Hyrje ==== Në të gjithë jetën e tij Boccaccio pa te Petrarka një ''praeceptor''<ref>Kështu e cilëson Boccaccio-ja, për shembull, te ''[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919/bibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook Epistola XX] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623184300/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook |date=23 qershor 2015 }}'' e Pietro Piccolo da Monteforte-s: «preceptorem meum Franciscum Petrarcam».</ref><ref>Monti, fq. 34{{quote| text=Sipas përcaktimit të gjetur të Giusebbe Billanovich-it, Boccaccio qe "dishepulli më i madh" i Petrarkës, që letrën e parë e adresoi "Iohanni Bocchaccii de Certaldo discipulo suo"|source= ''Fam.'' XI I γ}}</ref>, i aftë për ta ngritur nga jeta mëkatare e mishit nëpërmjet letërsisë klasike dhe spiritualitetit agustinian, duke e konsideruar si një udhërrëfyes të mirëfilltë shpirtëror. Ndërsa nga ana e tij, intelektuali aretin mbante një lloj distance intelektuale nga miku i tij i përzemërt, megjithëse e konsideronte të vetmin që «i ishte shok në angazhimin titanik kulturor që po kryente»<ref name=":9">Monti, fq. 35</ref>. Në fakt, Petrarka nuk i lejoi kurr Boccaccio-s të hynte plotësisht në bibliotekën e tij personale<ref>{{quote|author= Segre |text= Një lloj raporti i dukshëm në huazimin dhe shkëmbimin e dorëshkrimeve, për të cilët Boccaccio ishte skajshmërisht dorëlëshuar, ndërsa Petrarka i kursyer.}}</ref>, ndërsa i dyti i siguronte dorëshkrime të rralla që përmbanin vepra latine dhe versionet greke të redaktuara nga Leonzio Pilato. Ishte një raport ambig, që del edhe nga katër ''Epistolat'' (Seniles) e fundit, kur Petrarka, i irrituar nga shqetësimi i tepruar i Boccaccio-s për shëndetin e tij, vendosi të përkthente novelën e fundit të ''Dekameronit'', Griselda, në [[Gjuha latine|latinisht]], për të treguar akoma fuqinë e tij<ref>Rico, fq. 227</ref><ref group="Shpjegimi">Kureshtar dhe ambig është raporti i Petrarkës me ''Dekameronin'', siç del në dritë nga Battaglia Ricci, fq. 257. Themeluesi i Humanizmit, në fakt, pati përmendur te ''[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342/bibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook Senile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205042027/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342%2Fbibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook |date=5 shkurt 2016 }}'' [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342/bibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook XVII, 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205042027/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342%2Fbibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook |date=5 shkurt 2016 }} (rreth vitit 1373), një kopje të kryeveprës së mikut («Librum tuum, quem nostro materno eloquio ut opinor olim iuvenis edidisti, nescio quidem unde vel qualiter, ad me delatum vidi», dmth. ''Pashë se më ishte dorëzuar libri yt që, në gjuhën tonë amtare, qe publikuar kur ishe i ri, siç mendoj''). Nëse nga një anë një Petrarkë, me ton të kursyer, afermon se nuk e kishte lexuar, por se i kishte hedhur një sy të shpejt («Nam si dicam legi, mentiar [...] Quid ergo? Excucurri eum...», dmth. ''Nëse në fakt do të thosha se e kam lexuar, do të gënjeja'' [...] ''Po çfarë pra? I hodha një sy''...), nga ana tjetër tregon se e kishte zbavitur («Delectatus sum in ipso transitu», dmth. ''U kënaqa duke e shfletuar'').</ref>. Raporti midis të dyve nuk mund të konsiderohet si një "nënshtrim psikologjik" i Boccaccio-s përkundrejt Petrarkës, kur në fakt një «pretendim krenar i pjesës së mbështetur nga ai, që të afermohej projekti global i konceptuar nga Petrarka»<ref name=":9" />. Në fakt, duhet kujtuar se nuk qe vetëm Petrarka ''praeceptor'' i Boccaccio-s, por edhe e kundërta: nëse aretini ka shënuar padyshim një kthesë në ecurinë intelektuale të çertaldezit, ky i fundit ka lënë një gjurmë domethënëse në prodhimtarinë letrare petrarkeske<ref>Battaglia Ricci, fq. 255:{{quote|text=Jo vetëm Petrarka epistolar i ''Posteritati'' ka përdorur ''De Vita'' [...] ''Petracchi'' të Boccaccio-s për të ndërtuar portretin ideal të vetëvetes: por edhe Petrarka lirik ka mar më shumë se një huazim nga Boccaccio vulgar.}}</ref>. ==== Midis Senekës dhe greqishtes: fërkime intelektuale ==== Boccaccio, në disa raste, u tregua në mospajtim me Petrarkën hap pas hapi që çertaldezi përvetësonte parimet e mësimeve humaniste: çështja "greke" dhe ajo "senekiane".<ref>Monti, fq. 38-39{{quote|text= Në mes të viteve gjashtëdhjetë...Boccaccio duket ndonjëherë se shfaq... shenja vuajtjeje, dhe dashurie të verbër të së parëve i lë hapësirë në ndonjë rast një ndjesie të përzier me hidhërim.}}</ref> Rreth së parës, Boccaccio pohonte (në kundërshtim me ''praeceptor-in'') se si qe e nevojshme të rekuperohej letërsia greke për një kuptim më të mirë të qytetrimit perëndimor.<ref>Te Monti, fq. 38 përmendet një citim i Manlio Pastore Stocchi-t, ''Riflessione sull'epistola ad Omero'', mbi rolin e Boccaccio-s në vlerësimin e gjuhës greke: «Boccaccio...jo vetëm ndjeu intensivisht tërheqjen dhe nostalgjinë e gjuhës dhe kulturës greke, por mbi të gjitha diti të dallonte me qartësi të jashtëzakonshme se në atë ''mbretëri'' të panjohur fshiheshin thesare të pa gjetur edhe nga vetë latinët dhe të mbetur të panjohur për modernët».</ref> Mbi çështjen e dytë, ''Epistola XX'', shkruar juristit napoletan Pietro Piccolo da Monteforte,<ref>{{Cito web|author=Giovanni Boccaccio|url=http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919/bibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook|title=Epistola XX a Pietro Piccolo da Monteforte|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Biblioteca Italiana|language=it|year=2007|archive-date=23 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623184300/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook|url-status=dead}}</ref><ref>''Epistola XX'' i qe diktuar çertaldezit më 5 prill 1372 në përgjigje të asaj të Pietro Piccolo da Monteforte-s së 4 shkurtit të të njëjtit vit (shihni: Petoletti-2, fq. 236)</ref> afër kulturës humaniste dhe i apasionuar i madh i Boccaccio-s,<ref>{{Cite book|author=Andrea Labardi|title=Pietro Piccolo da Monteforte|year=2005|publisher=Istituto della Enciclopedia italiana|location=Roma|language=it|volume=2. I-Z|series=Enciclopedia Fridericiana|editor=Ortensio Zecchino}}</ref> tregon diatribën me natyrë filologjike midis Petrarkës dhe Boccaccio-s. Ky i fundit, në fakt, shfaq hidhërimin e të qenit kundërshtuar nga Petrarka mbi çështjen nëse ekzistonin dy Seneka të ndryshëm midis tyre<ref>Boccaccio e shfaq këtë bindje të tijën te ''Esposizioni sopra la Commedia di Dante'', te [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000800/bibit000800.xml&chunk.id=d5002e5323&toc.depth=1&toc.id=d5002e5323&brand=bibit commento su ''If'', IV 141] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623232617/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000800%2Fbibit000800.xml&chunk.id=d5002e5323&toc.depth=1&toc.id=d5002e5323&brand=bibit |date=23 qershor 2015 }}: «''Dhe Seneka moral''. Është mbiemërzuar ky Senekë «moral», në ndryshim nga një Senekë tjetër, i cili, nga po ajo familje, qe pak kohë pranë tij, i cili, duke qenë emri i këtij morale» Lucio Anneo Seneca, u quajt Marco Anneo Seneca dhe qe poet tragjik, për këtë ai shkroi ato tragjedi të cilat shumë besojnë se i shkroi Seneka moral»</ref>. Megjithë prëcedimin filologjik të përdorur nga çertaldezi, që e kishte mësuar këtë ndarje nga një gabim i Mark Valer Marcialit<ref group="Shpjegimi">Marciali, te ''Epigrammata'' I, 61 vargjet 7-8, kishte folur për «Duosque Senicas». Boccaccio, që kishte zotëruar një dorëshkrim të Marcialit pasi kishte konsultuar bibliotekën e Montecassino-s (tani i konservuar në [[Biblioteca Ambrosiana]] të Milanos, C67 supr), mendon se kishte dy Seneka. Por dorëshkrimi, përmbante një gabim: i adresuari nuk ishte Seneka, por Severi. Për shpjegimin, konsultoni Billanovich 1995, fq. 109-116.</ref>, rezultuan të sakta, Petrarka mendon, në bazë të stilit praktikisht të njejtë, se nuk mund të ishin dy autor të ndryshëm. [[Skeda:Boccaccio, Cod. Laurenziano 49 pl. 34.jpg|left|thumb|Giovanni Boccaccio në katedër, miniaturë e Codice Laurenziano 49 Pluteo 34, konservuar në [[Biblioteca Medicea Laurenziana]], Firence.|373x373px]] ==== Konkluzione ==== Duke përfunduar në bazë të sintezës së dy studiuesve më të mëdhenj të Boccaccio-s, Vittore Branca dhe Giuseppe Billanovich, raporti midis dy burrave nuk mund të cilësohet thjeshtësisht si binomi ''preaceptor''-''discipulus'', pasi duhet të vëzhgohet {{quote|text= [...] përputhja në probleme, interesa, zgjidhje analoge edhe stilistike: intertekstualitetet, është thënë. Gjurmimi i jehonave dhe referimeve duhet për pasojë, sipas mendimit tonë, ti lërë vendin kërkimit të shkëmbimeve dhe qarkullimit të përvojave që vazhdimisht, në shkëmbimin e madh Petrarka-Boccaccio, pasurohen reciprokisht. Favorizonin atë përputhje letrare dhe këtë shkëmbim shpirtëror, një e përbashkët shijesh dhe ndjesishë në të njëjtën atmosferë rinovimi prepotent kulturor.|author= Vittore Branca|source= Intertestualità fra Petrarca e Boccaccio, cituar te ''Boccaccio: autore e copista'', fq. 39-40}} === Kulti i Dantes === Boccaccio, përgjatë jetës së tij, qe një kultivues i apasionuar i [[Dante Alighieri|Dantes]] dhe veprës së tij, që pati mënyrën për ta njohur që nga rinia e hershme falë kontaktit me Margherita dhe Filippa de' Mardoli<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 11</ref>. Duke u përsosur, më pas, në shkollën e Cino da Pistoia-s<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 31</ref>, mik i Dantes, që nga ''Caccia di Diana'' prania e tercinave danteske tregon një afrim të hershëm ndaj poetikës së modelit të admiruar, që do të shtrihej deri pleqërinë e ''Corbaccio-s'', ku prania e pyllit dhe vizioni të kujtojnë pa dyshim mjedisin e Ferrit të poemës së pavdekshme<ref>Fumagalli, fq. 25{{quote|text= ...nga provat e para napoletane deri te ''Esposizioni'' ekstreme të [[1373]]-[[1374]], nuk ka shkrim ku, drejtpërdrejt apo jo, në mënyrë të qartë ose nën velin e aluzionit dhe citimit, Boccaccio nuk pa parasysh bashkëqytetarin e madh...}}</ref>. Por afrimi me mendësinë humaniste dhe kulti për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]], nuk e shkëputën Boccaccio nga vullneti për të përhapur në Firence kultin e Dantes dhe veprës së tij, edhe pse gjykimi më shumë se optimist u ftoh përgjatë fazës humaniste, pasi pati konstatuar superioritetin e Petrarkës në gjuhën latine<ref>Fumagalli, fq. 28</ref>. Përveç kopjimit me dorën e tij të tre dorëshkrimeve të ''Komedisë''<ref>{{Cito web|url=https://www.youtube.com/watch?v=HrdiFNu-bts|title=''Boccaccio autore e copista'' in mostra alla Laurenziana|accessdate=25 qershor 2015|publisher=youtube|language=it}}</ref><ref>Mbi rolin e Boccaccio-s si "redaktues" dhe kopist i Dantes, shihni: Bentivogli-Vecchi Galli, fq. 13</ref>, çertaldezi shkroi edhe ''Trattatello in laude di Dante Alighieri'' (kompozuar në dy redaktime midis viteve [[1351]] dhe [[1366]])<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/dante-boccaccio-4488.html|title=Boccaccio, "Trattatello in laude di Dante": introduzione e analisi|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> dhe mbajti ''lectiones magistrales'' mbi këngët e ''Ferrit'', të ndalura vetëm te esegjeza e Ferrit - Kënga XVII për rënien e befasishme fizike të Boccaccio.<ref name=":12" /> == Boccaccio në kinema == [[File:Pier Paolo Pasolini.jpg|thumb|Pier Paolo Pasolini drejtoi, në 1971, ''Il Decameron,'' fitues i Ariut të argjend të festivalit të Berlinit:<ref name="internetculturale.it">{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c38.html|title=Il ''Decameron'' di Pier Paolo Pasolini|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035626/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c38.html|url-status=dead}}</ref> [[Alberto Moravia]], duke reçensionuar filmin, pohoi se Pasolini e kishte trajtuar ''Dekameronin'' si «një libër [...] në të cilin letërsia dhe realiteti identifikohen përsosmërisht për një paraqitje tërësore të njeriut».<ref>{{Cito web|author=Alberto Moravia|url=http://gioboccaccio.altervista.org/Cinema.html|title=Il Decameron di Pasolini: commento-recensione di Alberto Moravia|accessdate=26 qershor 2015|website=gioboccaccio.altervista.org|language=it}}</ref> Për tematikat "imorale" të pranishme në skena të ndryshme të filmit, ai pësoi censurime të shumta nga ana e autoriteteve italiane.<ref name="internetculturale.it"/>|306x306px]] Mbi Giovanni Boccaccio-n dhe veçanërisht mbi ''[[Dekameroni]]n'' e tij u xhiruan shumë filma, shumë nga të cilët të gjinisë goliardike, parodistike dhe demenciale, tipike të rrymës italiane ''decamerotico''<ref>{{Cito web|author=Riccardo F. Esposito|language=it|url=http://www.cinemedioevo.net/classici/commedie_boccaccesche.htm|title=Commedie boccaccesche, decamerotici e altre historie: I precursori (1965-1968)|accessdate=26 qershor 2015|publisher=cinemedioevo.net|year=2008}}</ref><ref>{{Cite book|author=Lino Aulenti|title=23. Da Boccaccio alla Commedia sexy|year=2011|publisher=Libreria universitaria|language=it|location=Padova|ISBN=978-88-6292-108-4}}</ref><ref>Për një listë të disa filmave dekamerotikë, shihni këtë listë pasuese në faqen: {{Cito web|url=http://www.filmtv.it/playlist/681807/decamerotico/#rfr:none|title=Decamerotico - playlist film|accessdate=26 qershor 2015|publisher=filmtv.it|language=it|date=12 tetor 2014}}</ref> * ''Il Decamerone'' i Gennaro Righelli-t (1912); * ''Il Decameron'' i [[Pier Paolo Pasolini]]t (1971) – kapitulli i parë i ''trilogia della vita''; * ''Boccaccio'' i Bruno Corbucci-t (1972); * ''Decameron nº 2 - Le altre novelle del Boccaccio'' i Mino Guerrini-t (1972); * ''Decameron nº 3 - Le più belle donne del Boccaccio'' i Italo Alfaro-s (1972); * ''Decameron nº 4 - Le belle novelle del Boccaccio'' i Paolo Bianchini-t (1972); * ''Le calde notti del Decameron'' i Gian Paolo Callegari-t (1972); * ''Decameroticus'' i Pier Giorgio Ferretti-t (1972); * ''Quando le donne si chiamavano madonne'' i Aldo Grimaldi-t (1972); * ''Sollazzevoli storie di mogli gaudenti e mariti penitenti - Decameron nº 69'' i Joe D'Amato-s dhe Aristide Massaccesi-t (1972); * ''...e si salvò solo l'Aretino Pietro, con una mano davanti e l'altra dietro...'' i Silvio Amadio-s (1972); * ''Le notti peccaminose di Pietro l'Aretino'' i Manlio Scarpelli-t (1972); * ''Fiorina la vacca'' i Vittorio De Sisti-t (1972); * ''Fratello homo sorella bona'' i Mario Sequi-t (1972); * ''Il Decamerone proibito'' i Carlo Infascelli-t (1972); * ''Decameron proibitissimo (Boccaccio mio statte zitto)'' i Marino Girolami-t (1972); * ''La bella Antonia, prima monica e poi dimonia'' i Mariano Laurenti-t (1972); * ''Le mille e una notte all'italiana'' i Carlo Infascelli-t (1972); * ''Novelle galeotte d'amore'' i Antonio Margheriti-t (1972); * ''Decameron '300'' i Mauro Stefani-t (1972); * ''Metti lo diavolo tuo ne lo mio inferno'' i Bitto Albertini-t (1972); * ''Racconti proibiti... di niente vestiti'' i Brunello Rondi-t (1972); * ''I racconti romani di una ex novizia'' i Pino Tosini-t (1972); * ''Beffe, licenzie et amori del Decamerone segreto'' i Giuseppe Vari-t dhe Ëalter Pisani-t (1972); * ''...e continuavano a mettere lo diavolo ne lo inferno'' i Bitto Albertini-t (1973); * ''Fra' Tazio da Velletri'', i Romano Scandariato-s dhe Romano Gastaldi-t (dhe Joe D'Amato dhe Aristide Massacesi) (1973); * ''Storie scellerate'' i Sergio Citti-t (1973); * ''Novelle licenziose di vergini vogliose'' i Michael Ëotruba-s (Joe D'Amato dhe Aristide Massaccesi) (1973); * ''Maraviglioso Boccaccio'' i Paolo dhe Vittorio Taviani-t (2015). == Shiko edhe == * ''[[Dekameroni]]'' * [[Françesko Petrarka]] * [[Dante Alighieri]] * [[Firenca|Firencia]] * [[Napoli]] * [[Humanizmi]] * [[Rilindja]] == Bibliografia == [[Skeda:Genealogia deorum gentilium.tif|parapamje|''Genealogia deorum gentilium'', 1532]] * {{Cite book|author=Massimiliano Albanese|title=MAZZUOLI, Giovanni, detto lo Stradino|year=2008|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it|location=Roma|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/mazzuoli-giovanni-detto-lo-stradino_%28Dizionario_Biografico%29/|accessdate=18 tetor 2015|volume=72|series=Dizionario Biografico degli Italiani}} * {{Cite book|author=Lino Aulenti|language=it|title=Storia del cinema italiano|year=2011|publisher=Libreria universitaria|location=Padova|ISBN=978-88-6292-108-4}} * {{Cite book|author=Lucia Battaglia Ricci|title=Boccaccio|year=2011|publisher=Salerno Editrice|language=it|location=Roma|ISBN=88-8402-291-6}} * {{Cite book|author=Lino Battaglia|title=Storia del cinema italiano|language=it|year=2011|publisher=Libreria universitaria|location=Padova|ISBN=978-88-6292-108-4}} * {{Cite book|author=Bruno Bentivogli – Paola Vecchi Galli|title=Filologia italiana|year=2002|publisher=Bruno Mondadori|language=it|location=Milano|url=https://books.google.it/books?id=AnPgwVRqnTUC&pg=PA21|ISBN=88-424-9538-7}} * {{Cite book|author=Giuseppe Billanovich|title=Petrarca letterato. Lo scrittoio del Petrarca|year=1995|publisher=Edizioni di Storia e letteratura|location=Roma|language=it|origyear=1947|url=https://books.google.it/books?id=0dGTZWP-dyAC&pg=PP1}} * {{Cite news|author=Giuseppe Billanovich|title=Il Boccaccio, il Petrarca e le più antiche traduzioni in italiano delle Decadi di Tito Livio|magazine=Giornale storico della letteratura italiana|language=it|volume=110|issue=391|date=1 korrik 1953|pages=311-337|ISSN=0017-0496}} * Giovanni Boccaccio, ''Decameron'', tani te: {{Cite book|author=Giovanni Boccaccio|title=Decameron|year=2004|publisher=Poligrafici editoriale|location=Bologna|ISBN=88-89180-61-7|volume=1|editor=Vittore Branca|language=it}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Giovanni Boccaccio: profilo biografico|year=1977|publisher=Sansoni|location=Firence|language=it}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Boccaccio, Giovanni|year=1986|publisher=Utet|location=Torino|language=it|series=Dizionario critico della letteratura italiana|volume=I|pages=345-361|editor=Vittore Branca, Armando Balduino, Manlio Pastore Stocchi e Marco Pecoraro}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Tradizione delle opere di Giovanni Boccaccio|volume=2|language=it|publisher=Edizioni di Storia e Letteratura|location=Roma|year=1991|origyear=1958|url=https://books.google.it/books?id=XXBOFXSJdIkC&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=18 tetor 2015}} * {{Cite news|author=Vittore Branca|title=Intertestualità fra Petrarca e Boccaccio|magazine=Lectura Petrarce|language=it|volume=55|issue=14|year=1995|pages=359-380|location=Padova|publisher=Tipografia La Garangola}} * {{Cite news|author=Vittore Branca|title=Boccaccio protagonista nell’Europa letteraria tra tardo Medioevo e Rinascimento|magazine=Cuadernos de Filologia Italiana|volume=8. La recepción de Boccaccio en España. Actas del Seminario Internacional Complutense|year=2001|pages=21-38|language=it|publisher=Universitad Complutense|location=Madrid|ISSN=1133-9527}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Boccaccio medievale|year=2010|publisher=Bur Biblioteca Universale Rizzoli|language=it|location=Milano|ISBN=978-88-17-03899-7|origyear=1956}} * {{Cite book|author=Romolo Caggese|title=ROBERTO d'Angiò, re di Sicilia|year=1936|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it|location=Roma|series=Enciclopedia Italiana|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/roberto-d-angio-re-di-sicilia_(Enciclopedia-Italiana)/|accessdate=18 tetor 2015}} * {{Cite news|author=Luciano Canfora|title=Quel censore boccaccesco|newspaper=Corriere della Sera|language=it|date=26 mars 1996|url=http://archiviostorico.corriere.it/1996/marzo/26/QUEL_CENSORE_BOCCACCESCO_co_0_96032613066.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101000000/http://archiviostorico.corriere.it/1996/marzo/26/QUEL_CENSORE_BOCCACCESCO_co_0_96032613066.shtml|archivedate=1 janar 2016|accessdate=26 qershor 2015|page=27}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/vittore-branca_%28Dizionario_Biografico%29/|author=Franco Cardini|title=Vittore Branca|language=it|year=2013|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Loredana Chines|author2=Giorgio Forni|author3=Giuseppe Ledda|author4=Elisabetta Menetti|title=Dalle Origini al Cinquecento|year=2007|publisher=Bruno Mondadori|location=Milano|language=it|ISBN=978-88-424-9164-4|series=La letteratura italiana|editor=Ezio Raimondi}} * {{Cite book|author=Emanuele Coccia|title=Il greco, la lingua fantasma dell’Occidente medievale|pages=252-257|editor=Sergio Luzzatto e Gabriele Pedullà|series=Atlante della letteratura italiana|publisher=Einaudi|language=it|location=Torino|year=2010|ISBN=978-88-06-18525-1|url=https://www.academia.edu/5536558/Il_greco_la_lingua_fantasma_dell_Occidente_medievale|accessdate=28 janar 2016}} * {{Cite book|author=Vittorio Coletti|title=Storia della lingua italiana|language=it|series=Enciclopedia dell’Italiano|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/storia-della-lingua_%28Enciclopedia_dell%27Italiano%29/|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Istituto della Enciclopedia italiana fondata da Giovanni Treccani|location=Roma|year=2011|volume=2. M-Z|editor=Raffaele Simone|ISBN=978-88-12-00040-1}} * {{Cite book|author=Gianfranco Contini|title=Letteratura italiana delle origini|url=https://archive.org/details/laletteraturaita0000unse|year=2006|publisher=Sansoni Editore|location=Firence|language=it|edition=3|origyear=1970|ISBN=88-383-1866-2}} * {{Cite book|author=Francesco De Sanctis|title=Storia della letteratura italiana|year=1870|publisher=Cav. Antonio Morano|location=Napoli|language=it|edition=4|volume=1|url=https://it.wikisource.org/wiki/Storia_della_letteratura_italiana_(De_Sanctis)|accessdate=26 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Giulio Ferroni|title=L'alba dell'Umanesimo, Petrarca e Boccaccio: la crisi del mondo comunale (1300-1380)|year=2006|publisher=Mondadori|language=it|location=Milano|series=Storia della letteratura italiana|editor=Giulio Ferroni, Andrea Cortellessa, Italo Pantani e Silvia Tatti|volume=3}} * {{Cite book|author=Riccardo Fubini|title=L'umanesimo italiano e i suoi storici: origini rinascimentali, critica moderna|year=2001|publisher=F. Angeli|language=it|location=Milano|ISBN=88-464-2883-8|url=https://books.google.it/books?id=gRp41FVvXfAC&pg=PA118|accessdate=26 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Andrea Labardi|title=Pietro Piccolo da Monteforte|year=2005|publisher=Istituto della Enciclopedia italiana|location=Roma|language=it|volume=2. I-Z|series=Enciclopedia Fridericiana|editor=Ortensio Zecchino}} * {{Cite book|author=Romano Luperini, Pietro Cataldi e Lidia Marchiani|title=Il cavaliere e il mercante, l'amore e la donna: il modello di Boccaccio|year=1998|language=it|publisher=G.B. Palumbo|location=Palermo|ISBN=88-8020-225-1|series=La scrittura e l'interpretazione: storia e antologia della letteratura italiana nel quadro della civiltà europea}} * {{Cite book|title=Boccaccio autore e copista|year=2013|publisher=Mandragora|language=it|location=Firence|editor1=Teresa De Robertis|editor2=Carla Maria Monti|editor3=Marco Petoletti|display-editors=etal|ISBN=978-88-7461-213-0}}. Specifikisht janë konsultuar këto publikime: ** {{Cite book|author=Agnese Bellieni|title=Le vite di Petrarca, di san Pier Damiani e di Livio|language=it|pages=215-217}} ** {{Cite book|author=Monica Berté|title=Trattatello in laude di Dante|language=it|pages=273-275}} ** {{Cite book|language=it|author=Maurizio Fiorilla|title=Decameron|pages=129-136}} ** {{Cite book|author=Edoardo Fumagalli|title=Boccaccio e Dante|language=it|pages=25-31}} ** {{Cite book|author=Carla Maria Monti|title=Boccaccio e Petrarca|language=it|pages=33-40}} ** {{Cite book|author=Marco Petoletti|title=Boccaccio e i classici latini|pages=41-49|language=it}} ** {{Cite book|author=Marco Petoletti|title=Le Epistole|language=it|pages=233-241}} ** {{Cite book|author=Angelo Piacentini|title=Scheda sul Buccolicum carmen di Giovanni Boccaccio|language=it|pages=203- 208}} ** {{Cite book|author=Giuliano Tanturli|title=Giovanni Boccaccio nella letteratura italiana|language=it|pages=17-23}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/donato-albanzani_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Albanzani, Donato|author=Guido Martellotti|work=Dizionario Biografico degli Italiani|language=it|year=1960|volume=1|accessdate=16 mars 2016}} * {{Cite book|author=Mario Marti|title=Cino da Pistoia|year=1970|publisher=Istituto nazionale dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|series=Enciclopedia Dantesca|editor=Umberto Bosco|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/cino-da-pistoia_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Lorenzo il Magnifico|title=Comento de' miei sonetti|year=1992|publisher=Einaudi|location=Torino|language=it|ISBN=88-06-12925-2|series=Opere|editor=Tiziano Zanato|url=http://www.letteraturaitaliana.net/pdf/Volume_3/t59.pdf|accessdate=2 korrik 2015|format=PDF}} * Giuseppe Meloni, Il mercante Giovanni Boccaccio a Montpellier e Avignone, revista Studi sul Boccaccio, 1998, volumi XXVI, fq. 99-126, Le Lettere, Firenze, ISSN 0585-4997. * {{Cite book|author=Manlio Pastore Stocchi|title=Riflessioni sull'epistola a Omero|year=2003|publisher=Cisalpino|location=Milano|language=it|pages=119-147|ISBN=88-323-3003-2|series=Motivi e forme delle ''Familiari'' di Francesco Petrarca. Atti del Convegno di Gargnano del Garda (2-5 ottobre 2002)|editor=Claudia Berra}} * {{Cite book|author=Renato Piattoli|title=Codice diplomatico dantesco|year=1940|publisher=Libreria Luigi Gonnelli|location=Firence|language=it}} * {{Cite book|author=Giorgio Piras|title=Nuove testimonianze dalla biblioteca di Petrarca: le annotazioni al ''De lingua latina'' di Varrone|year=2012|publisher=Le Lettere|location=Firence|language=it|series=Petrarca, l'umanesimo e la civiltà europea|volume=II|editor=Donatella Coppini dhe Michele Feo|pages=829-857}} * {{Cite book|title=La “conversione” del Boccaccio|year=2010|publisher=Einaudi|location=Torino|editor=Sergio Luzzato dhe Gabriele Pedullà|series=Atlante della letteratura italiana|language=it|pages=224-228|volume=1|author=Francisco Rico|ISBN=978-88-06-18525-1}} * {{Cite book|author=Remigio Sabbadini|title=Le scoperte dei codici latini e greci ne' secoli XIV e XV|year=1905|publisher=Sansoni|language=it|location=Firence}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/remigio-sabbadini_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Remigio Sabbadini|language=it|year=1931|accessdate=23 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Franco Sacchetti|title=Il libro delle rime|year=1990|publisher=Olschki - University of Western Australia Press|language=it|location=Firence - Perth|ISBN=88-222-3795-1|editor=Franca Brambilla Ageno}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-boccaccio_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Giovanni Boccaccio|author=Natalino Sapegno|language=it|volume=10}} * {{Cite news|author=Cesare Segre|title=Petrarca, «avaro» fra i Tre Grandi. Critico di Dante e sprezzante verso la lingua di Boccaccio|newspaper=Corriere della Sera.it|language=it|date=11 dhjetor 2012|url=http://www.corriere.it/cultura/12_dicembre_11/segre-petrarca-avaro-tre-grandi_20a85bca-4399-11e2-b89b-3cf6075586fe.shtml|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Luigi Surdich|title=Esempi di generi letterari e loro rimodellizzazione novellistica|year=2002|publisher=F. Cesati|location=Firence|language=it|pages=141-177|ISBN=88-7667-139-0|series=Autori e lettori di Boccaccio: atti del convegno internazionale di Certaldo, 20-22 sett. 2001|editor=Michelangelo Picone}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-billanovich_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Billanovich, Giuseppe|author=Carlo Vecce|language=it|accessdate=26 qershor 2015}} * {{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|language=it|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=storiadifirenze.org|year=2006}} * {{Cito web|author=Leonzio Pilato|url=http://www.circolobarlaam.it/|title=Circolo Barlaam. Sit kushtuar Barlaam-it të Seminara-s dhe raporteve midis Boccaccio-s dhe botës greke|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}} * {{Cite web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cito web|url=http://www.classicitaliani.it/index080.htm|title=Progetto Giovanni Boccaccio, për një panoramë të gjerë dhe të detajuar mbi Boccaccio-n|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Classici italiani|year=1996|language=it|editor=Giuseppe Bonghi|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204306/http://www.classicitaliani.it/index080.htm|url-status=dead}}. == Lidhje të jashtme == * {{Cito web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cito web|url=http://www.boccaccio2013.it/it/|title=VII centenario della morte di Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|language=it|publisher=Boccaccio 2013|archive-date=26 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626102000/http://www.boccaccio2013.it/it/|url-status=dead}}, siti zyrar për përkujtimin e vitit 2013. * {{Cito web|url=http://www.oilproject.org/lezioni/letteratura/letteratura-italiana/trecento/giovanni-boccaccio|title=Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Oil project|language=it}}, seri leksionesh mbi tematika të ndryshme nga jeta dhe prodhimtaria letrare e Boccaccio-s. * {{Cito web|url=http://www.interbooks.eu/poesia/trecento/giovanniboccaccio.html|title=Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Inter books|language=it}} * {{Cito web|author=S. Battaglia|url=http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|title=La novità dell’ "Elegia di Madonna Fiammetta"|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Luigi De Bellis|language=it|year=2001|archive-date=29 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329230017/http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|url-status=dead}} * {{Cito web|editor=Giuseppe Bonghi|url=http://www.classicitaliani.it/index080.htm|title=Progetto Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Classici italiani|year=1996|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204306/http://www.classicitaliani.it/index080.htm|url-status=dead}}, për panoramik më të gjerë dhe të hollësishme mbi Boccaccio-n. * {{Cito web|author=Riccardo F Esposito|url=http://www.cinemedioevo.net/classici/commedie_boccaccesche.htm|title=Commedie boccaccesche, decamerotici e altre historie: I precursori (1965-1968)|language=it|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Riccardo F. Esposito|year=2008}} * {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}} * {{Cito web|url=http://interpretazioni.altervista.org/codici-del-decameron-in-europa/?doing_wp_cron=1435309687.3032081127166748046875|title=Codici del Decameron in Europa|language=it|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Alter vista|date=13 maj 2015}} * {{Cito web|author=Alberto Moravia|title=Il Decameron di Pasolini: commento-recensione di Alberto Moravia|url=http://gioboccaccio.altervista.org/Cinema.html|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Alter vista|language=it}} * {{Cito web|author=Laura Nuti|url=http://www.viv-it.org/schede/decameron-difficile-fortuna|title=Il "Decameron": una difficile fortuna|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Vivit – Accademia della Crusca|editor=Francesco Sabatini, Marco Biffi, Domenico De Martino, Nicoletta Maraschio|language=it}} * {{Cito web|author=Pilato Leonzio|url=http://www.circolobarlaam.it/|title=Circolo Barlaam. Sito dedicato a Barlaam di Seminara|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} dhe raporti midis Boccaccio-s dhe botës greke. * {{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=storiadifirenze.org|year=2006}} * {{Cito web|url=http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/boccaccio/life1_it.php|title=Decameron Web|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Brown University|language=en|date=12 mars 2010}} == Shënime == === Shpjegime === <references group="Shpjegimi"/> === Referime === {{reflist|3}} [[Kategoria:Shekulli XIV]] [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] [[Kategoria:Rilindas italianë]] [[Kategoria:Poetë]] [[Kategoria:Rilindje]] [[Kategoria:Lindje 1313]] [[Kategoria:Vdekje 1375]] pg4xpjx787y24wr2aqn145dmr4l4h3l 2986509 2986308 2026-06-01T22:01:51Z Flladimi 79965 c'organizim i artikullit ne llojin e praktikes, edhe pse qellimi mund te jete shume pozitiv 2986509 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Andrea del Castagno Giovanni Boccaccio c 1450.jpg | caption = Andrea del Castagno, ''Giovanni Boccaccio'', portreti i Boccaccio-s në ''Ciklin e burrave dhe grave të shquara'', afresk i vitit 1450 në Galleria degli Uffizi, Firence. | nickname = Il Certaldese | birth_place = Certaldo | death_place = Certaldo | citizenship = Forentine/Italiane | website = }} '''Giovanni Boccaccio''' ([[sqt.]] '''Xhovani Bokaço''') ([[1313]]– 21 dhjetor [[1375]])<ref>Bartlett, Kenneth R. (1992). The Civilization of the Italian Renaissance. Toronto: D.C. Heath and Company. ISBN 0-669-20900-7 (Paperback). fq. 43–44.</ref> qe një shkrimtar dhe poet italian, mik i [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], dhe eksponent i rëndësishëm i [[humanizmi]]t dhe [[Rilindja|Rilindjes]]. Shkroi një numër të rëndësishëm veprash, ku përfshihet ''[[Dekameroni]]n'' dhe ''De mulieribus claris''. Shkroi në italishten popullore dhe veçohet për dialogjet realiste të cilat ndryshonin nga ata të shkrimtarëve mesjetar, të cilët zakonisht ndiqnin modele skematike për karakteret dhe subjektin. I njohur si ''il Certaldese'',<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/vocabolario/certaldese/|title=certaldése|language=it|publisher=Treccani|accessdate=11 qershor 2015}}</ref> Giovanni Boccaccio qe një nga shkrimtarët më të mëdhenj të [[Shekulli XIV|shekullit të XIV]]<ref>{{cito web|url=http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/boccaccio/life2_i.shtml|title=Jeta e Boccaccio-s, Brown University, Departamenti i studimeve italiane|language=en|accessdate=4 shkurt 2008|archive-date=9 maj 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080509124617/http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/boccaccio/life2_i.shtml|url-status=dead}}</ref>: i cili me ''[[Dekameroni]]n'' e tij, që u përkthye menjëherë në shumë gjuhë, u bë i njohur dhe vlerësuar në nivel europian (dhe botëror më pas)<ref name ="Boc9">{{cito web|author1=Rachele Jesurum|author2=Roberta Quattrin|author3=Luca Ghirimoldi|display-authors=etal|title=Il ‘Decameron’ di Boccaccio: Fortuna e Natura|language=it|url=http://www.oilproject.org/corso/decamerone-giovanni-boccaccio-letteratura-italiana-novelle-riassunto-commento-9414.html|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oil project}}</ref>, aq sa, për shembull, ndikoi edhe letërsinë angleze, me Geoffrey Chaucer-in. Disa studiues<ref>Romano Luperini, Pietro Cataldi e Lidia Marchiani, Il cavaliere e il mercante, l'amore e la donna: il modello di Boccaccio, Palermo 1998 G.B. Palumbo, ISBN 88-8020-225-1</ref> (mes të cilëve Vittore Branca) e konsiderojnë si prozatorin më të madh europian që ka pasur një rol dominues në panoramën letrare të shekullit të XIV. Shkrimtar poliedrik dhe i zhdërvjellët, zotërues i një eksperimentalizmi të aftë të përfshinte tendenca dhe gjini të ndryshme letrare, duke i ngjizur në vepra origjinale, si dhe një nga pararendësit e humanizmit të nisur nga mësuesi dhe miku i tij, [[Françesko Petrarka]], duke i vendosur bazat në [[Firenca|Firence]]. Së bashku me Petrarkën dhe [[Dante Alighieri|Danten]], bën pjesë në të ashtuquajturat «tre kurora» dhe, në shekullin e XVI, [[Pietro Bembo]] e konsideroi Boccaccio-n si modelin e përsosur të prozatorit<ref>Coletti, Vittorio, Storia della lingua italiana [http://www.treccani.it/enciclopedia/storia-della-lingua_%28Enciclopedia_dell%27Italiano%29/ Istituto della Enciclopedia italiana fondata da Giovanni Treccani] kontrolluar më 26 qershor 2015, ISBN= 978-88-12-00040-1</ref>. Boccaccio qe një promotor i rëndësishëm i figurës dhe veprës së Dantes, duke kopjuar dorëshkrime të ''[[Komedia Hyjnore|Komedisë Hyjnore]]'', pikërisht nga ai të emërtuar ''hyjnore'' duke nisur kritikën dhe filologjinë danteske. Në [[Shekulli XX|shekullin e XX]] Boccaccio qe objek studimi kritiko-filologjik nga Vittore Branca dhe Giuseppe Billanovich dhe ''[[Dekameroni]]'' i tij, u kthye në film nga regjizori dhe shkrimtari [[Pier Paolo Pasolini]]. == Biografia == === Fëmijëria fiorentine (1313-1327) === Giovanni Boccaccio lindi midis qershorit dhe korrikut të vitit [[1313]]<ref name=":1">Natalino Sapegno, Giovanni Boccaccio, volumi 10.</ref> nga një marrëdhënie jashtëmartesore<ref>I pari që nënvizoi jashtligjshmërinë e lindjes së Giovanni Boccaccio-s qe Filippo Villani, siç e përmend Gianfranco Contini, Letteratura italiana delle origini, Sansoni Editore, Firenze 2006, ISBN 88-383-1866-2 fq. 698</ref> e Boccaccino di Chellino-s, tregëtar fiorentin, me një grua të shtresës së ulët<ref>Bonghi, Biografia di Giovanni Boccaccio</ref><ref name="Brn1">Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profile biografico, fq. 6</ref>. Nuk dihet me siguri se cili ishte vendi i saktë i lindjes, midis Firences dhe Certaldo-s: Vittore Branca pohon se, kur Boccaccio firmos si ''Johannes de Certaldo'', kjo tregon se Certaldo është vendlindja e familjes, por jo vendi fizik i lindjes<ref name="Brn1"/><ref>Branca 1986, fq. 345</ref>. Fakti se ishte një fëmijë ilegjitim duhet të peshonte mjaft në psikën e Boccaccio-s, përderisa në veprat vulgare (dmth. në gjuhën italiane) ndërtoi një biografi mitike, të idealizuar, duke bërë të besohej se ishte i biri i një gruaje nga familja Capetingi, duke mar në këtë mënyrë spunto nga udhëtimet tregëtare që i ati bënte në [[Parisi|Paris]]<ref name=":0">Nocita, Certaldo o Firenze?</ref><ref>"Ai ndoshta kishte dashur të shfrytëzonte kështu famën e qëndrimeve pariziane të të atit për të dekoruar me ngjyra mahnitëse mëngjesin e ndyrë të jetës së tij, pikërisht nga ambicia për tu afermuar dhe shkëlqyer në fushën letrare dhe mondane në Oborrin e Napolit", Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 8</ref><ref>Chines, fq. 144</ref>. I njohur që në moshë të vogël nga i ati, Giovanni u mirëprit, afër vitit 1320<ref>Dekameroni fq. 42 e Hyrjes</ref>, në shtëpinë atërore që gjendej në lagjen e San Piero Maggiore-s<ref name=":0" />. Falë gjendjes së mirë të të atit, mori mësimet e para pranë shkollës së Giovanni Mazzuoli da Strada, babai i Zanobi da Strada-s<ref name=":0" /><ref>Massimiliano Albanese, [http://www.treccani.it/enciclopedia/mazzuoli-giovanni-detto-lo-stradino_%28Dizionario_Biografico%29/ MAZZUOLI, Giovanni, detto lo Stradino, 2008 Istituto dell'Enciclopedia Italiana] Roma, volume 72 kontrolluar më 18 tetor 2015, SBN IT\ICCU\MOL\0214132</ref>. Përgjatë rinisë, Boccaccio mësoi kështu bazat e [[Gjuha latine|gjuhës latine]] dhe artet liberale, përveç mësimit të ''[[Komedia Hyjnore|Komedisë Hyjnore]]'' të [[Dante Alighieri]]t, përderisa i ati ishte martuar me aristokraten Margherita de' Mardoli, e afërme me familjen Portinari<ref>Më shumë se sa Margherita, me gjasa qe e ëma e saj, Lippa de' Mardoli, që i tregoi rreth kësaj çështjeje. Të shihet: "...njërka ishte e afërme me familjen e Beatriçes, dhe pikërisht e ëma e saj, Lippa de' Mardoli qe, me shumë gjasa, ajo që "nga lidhja e ngushtë e gjakut me ta" i foli aq shumë Boccaccio-s për Beatriçen dhe vetë Danten." - Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 11</ref>. === Adoleshenca napoletane (1327-1340) === [[File:Robert Anjou scribes.jpg|thumb|Cristoforo Orimina, ''Mbreti Robert Anzhuini i rrethuar nga shkruesit e tij'', miniaturë, shekulli i XIV]] ====Një mjedis kozmopolitan: formimi autodidakt==== Por Boccaccino dëshironte që i biri të futej në profesionin e tregëtisë, sipas traditës familjare. Pasi i bëri një instruksion të vogël në Firence, në [[1327]] Boccaccino vendosi ta merte me vete në [[Napoli]]<ref name=":1" />, qytet ku Boccaccino ishte agjent shkëmbimi i familjes Bardi<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 12-13</ref>. Boccaccio mbërriti kështu, katërmbëdhjetë vjeç, në një realitet tërësisht të ndryshëm nga ai i Firences: nëse Firence ishte një qytet komunal fortësisht provincial, nga ana tjetër Napoli ishte selia e një oborri mbretëror dhe kozmopolit, si ai i Anzhuinëve. Mbreti Robert Anzhuin (1277-1343) qe thellësisht fetar si dhe jashtëzakonisht i kulturuar, madje i apasionuar pas kulturës aq sa të krijonte një bibliotekë mjaft të madhe<ref>Caggese: "Mbreti nuk qe, sigurisht, një njeri gjenial as, siç iu duk Petrarkës, i ditur, por brenda kufijve që i lejonin të kishte njohuri letrare, juridike, poetike dhe bibliografike, krijoi një bibliotekë të çmuar për kohën, pasi vetë ai qe kureshtar për shumë gjëra</ref>, të drejtuar nga eruditi Paolo da Perugia. Bashkë me të shoqen Sancha d'Aragona (1285-1345), ai mbajti një oborr shkëlqyes, i fundit shkëlqim i madh i [[Napoli]]t anzhuin para luftërave civile nën Giovanna-n e I. I ati, Boccaccino e pa shpejt, me keqardhje, se i biri nuk ndihej rehat në zyrat e shkëmbimit monetar, dhe se preferonte ti kushtohej studimit të letërsisë<ref name=":1" />. Për më tepër, pasi u përpoq ta shkëpuste nga këto prirje, tërësisht të huaja për tregëtinë, Boccaccino e regjistroi të birin për jurisprudencë në Universitetin e Napolit "Federico II". Boccaccio ndoqi për dy vite ([[1330]]-[[1331]]) leksionet e poetit dhe juristit Cino da Pistoia, por në vend që të studionte me të të drejtën kishtare, parapëlqeu të ndiqte leksionet poetike që pistojezi jepte jashtë mjedisit akademik<ref name=":1" />. Falë Cino-s, në fakt, Boccaccio u thellua në traditën stilnoviste të gjuhës vulgare, pasi vetë Cino qe në marrdhënie miqësore me të adhuruarin Dante<ref>Mbi raportet midis Dantes dhe Cino da Pistoia-s, shihni: Mario Marti, [http://www.treccani.it/enciclopedia/cino-da-pistoia_%28Enciclopedia-Dantesca%29/ Cino da Pistoia, collana Enciclopedia Dantesca, 1970, Istituto nazionale dell'Enciclopedia Italiana] kontrolluar më 25 qershor 2015, SBN IT\ICCU\RLZ\0163867</ref>. Për më tepër, Giovanni nisi të frekuentonte Oborrin Anzhuin (ku njohu, veç Paolo da Perugia-s, edhe Andalò del Negro-n<ref>{{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|year=2006}}</ref>) dhe të merrej me letërsi: shkruante si në [[Gjuha latine|latinisht]] ashtu dhe në italisht, duke hartuar vepra si ''Teseida'', ''Filocolo'', ''Filostrato'' dhe ''Caccia di Diana''. Një tjetër element i përdorur në arsimimin tipik të kohës isthte mësimi i disa nocioneve gramatikore dhe leksikale të gjuhës greke nëpërmjet murgut dhe teologut bizantin Barlaam di Seminara, i ardhur në [[Italia|Italinë]] e Jugut si ambasador për llogari të perandorit bizantin<ref>{{Cito web|author=Leonzio Pilato|url=http://www.circolobarlaam.it/|title=Circolo Barlaam|work=Site kushtuar Barlaam-it të Seminara-s dhe raporteve të Boccaccio-s me botën greke|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref>. Rinia napoletane nuk u mjaftua vetëm te frekuentimi i mjediseve akademike dhe oborrtare: përrallat dhe aventurat e tregëtarëve që Boccaccio dëgjonte ndërsa punonte në bankën tregëtare do të ishin themelore për panoramën narrative që do të merrte jetë me [[Dekameroni]]n<ref>Për inkuadrimin e përgjithshëm të periudhës napoletane, shihni: {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. L'apprendistato letterario|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. ==== Fiammetta ==== Në këtë pikë poeti, i bërë një autodidakt i ditur dhe entuziast, krijon mitin e tij letrar, sipas përvojës së traditës stilnoviste: Fiammetta, ndoshta Maria d'Aquino, bija ilegjitime e Robert Anzhuinit<ref>Loredana Chines, Giorgio Forni, Giuseppe Ledda, Elisabetta Menetti, Dalle Origini al Cinquecento, Bruno Mondadori 2007 Milano, ISBN 978-88-424-9164-4, fq.152</ref><ref group="Shpjegimi">Identifikimi i Fiammetta-s me këtë princeshë anzhuine është përgënjeshtruar nga Battaglia Ricci, fq. 27, por duke i lënë të hapura hamendësimet për identifikimin e sajë me një grua që ekzistonte vërtetë: {{quote |text= kush qe gruaja që Boccaccio e ka kthyer në figurën mahnitëse të Fiammetta-s... na është e panjohur: me siguri ajo nuk qe përralloria Maria d'Aquino, bija e paligjshme e mbretit Robert, por nuk duhet të jetë as një mit i krijuar plotësisht nga fantazia e poetit, as një fantazëm zëvendësuese e përvojave të shumëfishta dashurore të të riut Boccaccio, nëse në një rast serioz si ai që lindi sonetin CXXVI (126), të shkruar për vdekjen e Petrarkës, poeti foli për të si për një të bekuar të ulur me Laurën, "përpara Zotit".}}</ref>. Periudha napoletane përmbyllet papritur në vitin [[1340]] kur i ati e thërret në Firence për arsye të rrënimit ekonomik nga falimentimi i disa bankave ku kishte bërë investime të shumta<ref>''De genealogiis'', XV, 10</ref>. === Fillimi i periudhës së dytë fiorentine (1340-1350) === ==== Rikthimi melankolik në Firence ==== [[File:Boccaccio's 'The plague of Florence in 1348' Wellcome L0072144.jpg|thumb|306x306px|Luigi Sabatelli, ''Murtaja e Firences në 1348'', inçizion për botimin e ''Dekameronit'']] Horizonti i Boccaccio-s, me rikthimin në [[Firenca|Firence]] në fillim të viteve [[1340]], ndryshoi tërësisht nga këndvështrimi ekonomik dhe shoqëror. Duke e vuajtur jetën tepër të ngushtë dhe provinciale të Firences, do të kërkonte gjatë gjihtë jetës të kthehej në [[Napoli]]n e dashur. Duke nisur që nga viti [[1341]] me realizimin e ''Epistola V'' adresuar mikut të vjetër Niccolò Acciaioli, tashmë komandant i përgjithshëm i [[Mbretëria e Napolit|Mbretërisë së Napolit]]<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 55</ref><ref>{{quote|author=Natalino Sapegno|text=Letrat drejtuar Acciaiuoli-t, disa referime për Ameto-n e Fiammetta-s tregojnë se sa vuante Boccaccio nga shkëputja nga një botë me zakone të dashura dhe me sa hidhërim i krahasonte ato kujtime "të kënaqësive mondane" me mërzinë e qëndrimit "të errët e të shurdhët e shumë të trishtë".}}</ref>. Megjithë këtë vuajtje emotive për braktisjen e qytetit të qeshur partenopeas, Boccaccio diti ndërkohë të perceptonte ngrohtësinë "mëmësore" të qytetit të tij të lindjes, tipik i kulturës mesjetare, duke kërkuar të fitonte zemrën e bashkëqytetarëve të tij nëpërmjet realizimit të ''Kommedisë së Nimfave fiorentine'' dhe ''Ninfale fiesolano''. Megjithë sukseset letrare, gjendja ekonomike e Boccaccio-s nuk dha shenja përmirësimi, duke e detyruar letrarin e ri të largohej nga [[Firenca|Firencia]] në përpjekje për të mar një pozicion në ndonjë oborr emilian. ==== Qëndrimi ravenas dhe forlez (1347-1348) ==== Midis viteve [[1345]] dhe [[1346]] Boccaccio qëndroi në [[Ravena]], pranë oborrit të Ostasio-s së I da Polenta<ref name=":2">Branca 1986, fq. 347</ref>, ku u përpoq të merte ndonjë detyrë fitimprurëse dhe ku përfundoi vulgarizimin (dmth. përkthimin në gjuhën vulgare italiane) të dekës së tretë dhe të katërt të ''Ab Urbe Condita'' të [[Tit Livi]]t<ref>te Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 77, pohohet se vulgarizimi i Tit Livit qe nisur që në [[Napoli]] dhe në Firence. Ky qëndrim i Branca-s bazohej te Billanovich 1953</ref>, duke ja kushtuar zotërisë ravenas<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 74 {{quote|text= ...dhe me vulgarizimin e dekës së katërt të Livit në kokë, tashmë të atribuar, me gjasa pothuaj të pakundërshtueshme Boccaccio-s..., lexojmë dedikimin: "për kalorësin fisnik zotin Ostagio da Polenta, zotëria im special, istancës së të cilit këtë vepër kaq të madhe unë i realizova".}}</ref>. Me të dështuar ky synim, në [[1347]] Boccaccio u trasferua në Forlì në oborrin e Francesco II Ordelaffi<ref name=":2" />. Këtu frekuentoi poetët Nereo Morandi dhe Francesco Miletto de Rossi, i quajtur Checco, me të cilin mbajti pastaj korrespondenca si në latinisht ashtu edhe në gjuhën vulgare<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 74</ref>. Midis teksteve të kësaj periudhe, duhet përmendur egloga ''Faunus'', ku Boccaccio-ja rievokon kalimin në Forlì të Luigjit I të Hungarisë (''Titiro'', në eglogë), të cilës i bashkohet edhe Francesco Ordelaffi (pikërisht ''Fauni''), i drejtuar për në [[Napoli]]. Kompozimi pastaj përfshihet nga Boccaccio në përmbledhjen ''Buccolicum Carmen'' ([[1349]]-[[1367]])<ref>Angelo Piacentini, Scheda sul Buccolicum carmen di Giovanni Boccaccio, fq. 203- 208</ref>. ==== Murtaja dhe përfundimi i ''Dekameronit'' ==== Megjithë këto trasferime, Boccaccio-ja nuk arriti të fitonte pozicionin e dëshiruar dhe midis fundit të [[1347]] dhe fillimit të [[1348]], qe i detyruar të rikthehej në Firence. Por rikthimi i çertaldezit, koinçidoi me murtajën e tmerrshme që preku shumicën e popullsisë, duke shkaktuar vdekjen e shumë prej miqve dhe të afërmve të tij, midis të cilëve i ati dhe njerka.<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|language=it|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. La "Peste Nera"|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref> Por qe pikërisht gjatë epidemisë së tmerrshme që Boccaccio përpunoi atë që do të ishte baza narrative e novelistikës perëndimore, dmth. ''[[Dekameroni]]'', që me gjasa e përfundoi në vitin [[1351]].<ref>Branca 1991, fq. 162</ref> Kjo epidemi i shërbeu Boccaccio-s si prolog moral i kryeveprës së tij letrare, duke përshkruar mjerimin moral dhe vdekjen që mbretëronin në shoqërinë njerëzore. === Boccaccio dhe Petrarka === ==== Vitet 1340 dhe admirimi për Petrarkën ==== [[File:Petrarch by Bargilla.jpg|thumb|Andrea del Castagno, ''Francesco Petrarca'', mar nga pjesa ''Cikli i burrave dhe grave të shquara'', afresk, rreth 1450, Galleria degli Uffizi, Firence.]] Petrarka qe një figurë themelore për evolucionin intelektual të Boccaccio-s, duke e drejtuar atë drejt kuptimit të programit të tij revolucionar kulturor. Ai dëgjoi të flitej për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]] që gjatë qëndrimit napoletan: falë të atit Dionigi da Borgo Sansepolcro (i ardhur në [[Napoli]] në [[1338]])<ref>Rico, fq. 225</ref> dhe, ndoshta, nga Cino da Pistoia, Boccaccio mund të ketë patur dijeni rreth këtij të riu të talentuar që rrinte në Avinjon. I rikthyer në Firence, njohja me Sennuccio del Bene dhe admirues të tjerë fiorentinë (Lapo da Castiglionchio, Francesco Nelli, Bruno Casini, Zanobi da Strada dhe Mainardo Accursio)<ref name=":1" /> kontribuan në shpirtin e ''çertaldezit'' të forcohej ajo që në fillim ishte një vëmendje kureshtare, por që u shndërrua në një pasion të brendshëm për këtë njeri që, i drojtur, serioz dhe një poet i madh, do ta largonte Boccaccio-n nga gjendja e tij dekadente. Në këtë dhjetëvjeçar Boccaccio realizoi disa kompozime që lartësonin figurën e Petrarkës: ''Mavortis Milex'' i vitit [[1339]], elozhe ndaj personit të Petrarkës, i aftë për ta shkëputur nga degradimi i tij moral<ref>Rico, fq. 225{{quote|text= Por që në vitin 1339 Boccaccio shpresonte të gjente te ai udhërrëfyesin që do ta mësonte jo vetëm të dilte nga injoranca, por edhe të mundëte "ankthet dashurore"}}</ref><ref name=":3">{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. L’incontro con Petrarca|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>; ''Notamentumi'', i shkruar pas vitit [[1341]] me qëllim që të lartësonte Petrarkën si poetin e parë të kurorëzuar në [[Roma|Romë]] pas [[Publio Papinio Stazio]]-s, si [[Vergili|Publio Virgjil Maroni]] i rimishëruar, si filozof moral njëlloj si [[Ciceroni|Mark Tul Ciceroni]] dhe [[Lucio Anneo Seneca]]<ref>Petrarka, falë ''Afrikës'' dhe ''De viris illustribus'', filloi të shihej si ai që përmbledh në vetëvete traditën poetike virgjiliane dhe atë prozaike ciceroniane, të konsideruar si dy mjeshtrit e shkëlqyer të traditës. Shikoni edhe: Carla Maria Monti, Boccaccio e Petrarca, fq 34</ref>; dhe në fund ''De vita et moribus domini Francischi Petracchi'', e shkruar para vitit [[1350]] dhe në gjurmët lartësuese të ''Notamentum-it''<ref name=":3" />, në një tentativë të mirëfilltë për «shenjtërimin»<ref>Bellieni, fq. 215</ref> e aretinasit''.''Falë takimeve të tyre, Boccaccio mundi ti përmblidhte në "antologjinë petrarkeske"<ref>Billanovich 1995, fq. 91.</ref> vargjet që Petrarka shkëmbente me dishepujt e tij, duke u përpjekur kështu të përvetësonte atë kulturë që ''çertaldezi'' e admironte aq shumë. ==== Takimi me Petrarkën në 1350 ==== Takimi "fizik" me poetin e kurorëzuar mundi të ndodhte kur në rastin e Jubileut universal të [[Kisha Katolike|Kishës Katolike]] të vitit [[1350]], u përpoq të linte Valchiusa-n, ku ishte strehuar për shkak të epidemisë së rëndë, për të shkuar në [[Roma|Romë]]<ref name=":3" />. Përgjatë rrugëtimit, Petrarka, në një mendje me rrethin e miqve fiorentinë, vendosi të ndalonte për tre ditë në [[Firenca|Firence]] për të lexuar dhe shpjeguar veprat e tij. Qe një moment me intensitet të jashtëzakonshëm: Lapo da Castiglionchio i dha Petrarkës ''Institutio oratoria'' të [[Marco Fabio Quintiliano]]-s, ndërsa Petrarka në vazhdim do tu dërgonte atyre ''Pro Archia poeta'', e zbuluar disa vite më parë në Bibliotekën capitolare të Katedrales së Liezhit<ref group="Shpjegimi">''Pro Archia'' do të ishte një model themelor për përpunimin e mbrojtjes së poezisë që Boccaccio-ja krijoi te ''Trattatello in laude di Dante'' dhe në librin e XIV të ''Genealogia deorum gentilium''. Poezia e përkryer, sa për Ciceron aq dhe për Boccaccio, duhet të jetë një poezi që humanizon, që e çliron njeriun nga prangat, duke i lejuar të prekte maja të panjohura të realitetit të prekshëm. Shiko dhe Billanovich 1995, fq. 123</ref>. ==== Konvertimi në humanizëm (1350-1355) ==== Nga viti [[1350]] dhe më tej lindi një raport i thellë mes Boccaccio-s dhe Petrarkës, që do të konkretizohej në takimet e viteve pasues, gjatë të cilëve ndodhi gradualisht, sipas një termi të sajuar nga filologu spanjoll Francisco Rico<ref>Rico, fq. 224-228</ref>, "konvertimi" i Boccaccio-s në humanezmin në lindje e sipër. Boccaccio, që nga rinia e hershme në [[Napoli]], kishte hyrë në kontakte me biblioteka të pasura<ref>Boccaccio redaktoi me dorën e tij një dorëshkrim (sot i ndarë më dysh, në materialin 29.8 dhe 33.31 të konservuar në [[Biblioteca Medicea Laurenziana]]) që përmbante referime të shumta letrare te veprat latine, dëshmi e pasurisë kulturore të qytetit partenopeas. Shihni edhe: {{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|year=2006}}.</ref>, midis të cilave spikaste me siguri ajo e manastirit të Montecassino-s, ku ishin ruajtur dorëshkrime të shumta autorësh pothuaj të panjohur për pjesën tjetër të [[Evropa|Evropës]] perëndimore: midis këtyre, Apuleio<ref group="Shpjegimi">Letrat e para që pëfshijnë letërkëmbimin bokaçian (''Crepor celsitudinis, Mavortis milex extrenue e Nereus amphytritibus'') janë plotë me referime te Apuleio, për shembull. Shihni: Rico, fq. 225{{quote|text=Pastaj lexoi gjithëçka që i binte në dorë dhe rrëmujshëm: ''cansos-et'' e trovatorëve dhe ''Metamorfosa'' e Apuleio-s, Dante dhe Ovidi, traktate filozofike dhe ''romans'' francezë, Andrea Cappellano dhe Stazio...}} {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio. Dictamina|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>, [[Publio Ovidio Nasone]], [[Mark Valer Marciali]] dhe [[Varroni|Mark Terenc Varroni]]<ref>Sabbadini, fq. 29-31{{quote|text=Po ashtu i panjohur për Petrarkën qe Marciali [...] Për më tepër Boccaccio zbuloi dorëshkrimin e Tacitit [...] Duket e arsyeshme të konkludosh se zbulimi i ''De lingua latina'' (e Varronit) i takon Boccaccio [...] ishte ndërkaq i panjohur për Petrarkën ''Ibis-i'' i Ovidit...}}</ref>. Por deri në takimin me Petrarkën, Boccaccio vazhdoi ti shikonte klasikët në optikën e shpëtimit kristian, të deformuar në raport me mesazhin e tyre origjinal dhe të tëhuajsuar nga konteksti në të cilin u kompozuan<ref>Shihni, për këtë çështje "kristianizimin" e klasikëve që vepronte në mesjetë: {{Cito web|author=Lisa Pericoli|url=http://www.oilproject.org/lezione/commedia-dante-fonti-modelli-8500.html|title="Komedia" e Dantes: burime dhe modele|language=it|accessdate=10 qershor 2015|publisher=Oilproject|quote=As mund të harrohet se në bazë të rileximit të "klasikëve" është gjithmonë, në mentalitetin mesjetar, teoria e "katër senseve" të interpretimit: sensi i fjalëpërfjalshëm (që e trasmeton "fjalën" e tekstit, ose referimin e tij në botën reale), ai alegorik (ku pas historisë fiktive është një kuptim për tu zbuluar), ai moral (i lidhur me mësimet etike që mund të përmblidhen nga faqet e shkruara) dhe ai anagogjik (që ri interpreton përmbajtjen e veprës në optikën e shpëtimit të shpirtit)}}</ref>. Takimet e ndryshme me poetin, të realizuara në mënyrë konstante nëpërmjet një letërkëmbimi të dendur dhe frekuentimi ngulmues i para-humanistëve të tjerë, i lejuan Boccaccio-s ta tejkalonte mentalitetin mesjetar dhe të përqafonte mentalitetin humanist në lindje e sipër. Në harkun e një pesëvjeçari Boccaccio mundi ti afrohej mentalitetit të atij që do të bëhej ''praeceptor-i'' i tij, duke konstatuar indiferencën që ata ushqenin për [[Dante Alighieri|Danten]]<ref group="Shpjegimi">Indiferenca dhe kursimi që Petrarka tregoi përkundrejt Alighierit është shprehur në ''[http://www.classicitaliani.it/petrarca/prosa/epistole/boccaccio_dante.htm Fam. II, 15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304195759/http://www.classicitaliani.it/petrarca/prosa/epistole/boccaccio_dante.htm |date=4 mars 2016 }}'', ku Petrarka e mohon urrejtjen e hamendësuar përkundrejt fiorentinit të mërguar, duke i njohur meritat në poezinë vulgare por duke theksuar parapëlqimin e tij për [[Gjuha latine|gjuhën latine]].</ref> dhe shpirti ngulmues prej kozmopolitani e shtyn poetin aretinas të refuzonte ftesën e [[Republika|Republikës]] fiorentine për të marr rolin e docentit në Universitetin e sapolindur ''Studium'' (Universita degli Studi di Firence) të Firences, por në vitin [[1353]], të pranonte ftesën e Giovanni II Visconti, armikut kryesor të fiorentinëve<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 93{{quote|text=... Boccaccio-ja qe befasuar hidhshëm, madje qe fyer, nga vendimi i ''magister-it'', të rikthyer në [[Italia|Itali]] vetëm në [[qershori|qershor]] të vitit '53, për tu vendosur pranë kryepeshkopit Giovanni II Visconti}}</ref><ref group="Shpjegimi">Boccaccio do ta shprehte ''indignatio-n'' e tij te [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919/bibit000919.xml&chunk.id=d31e341&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook ''Epistola X''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150611201326/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e341&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook |date=11 qershor 2015 }}, adresuar [[Françesko Petrarka|Françesko Petrarkës]], ku, falë teknikës retorike të dyfishimit dhe ''topoi-ve'' letrare, Boccaccio i ankohej ''magister-it'' se si Silvano-ja (emri letrar i përdorur në rrethin petrarkesk për tju referuar poetit të kurorëzuar) kishte guxuar të vendosej pranë tiranit Giovanni II Visconti (i identifikuar me ''Egonis-in''): «Audivi, dilecte michi, quod in auribus meis mirabile est, solivagum Silvanum nostrum, transalpino Elicone relicto, Egonis antra subisse, et muneribus sumptis ex pastore castalio ligustinum devenisse subulcum, et secum pariter Danem peneiam et pierias carcerasse sorores».</ref> Me tu tejkaluar kriza e marrdhënieve për reflektimin e Petrarkës, Boccaccio i rinisi përsëri marrdhëniet kulturore me rrethin e miqve fiorentinë, duke arritur në pjekurinë e mentalitetit humanist kur "çertaldezi", në [[1355]], i dha mikut dy dorëshkrime të çmuara: një nga ''Enarrationes in Psalmos'' të [[Shën Agustini]]t<ref>siç dëshmohet nga ''[http://www.cassiciaco.it/navigazione/scriptorium/testi%20medioevo/petrarca/familiares/lettera_XVIII_3.html Fam. XVIII, 3]'', në ''incipit-in'' e të cilës lexohet: «Ad Iohannem de Certaldo, gratiarum actio pro transmisso Augustini libro in psalterium daviticum», dmth. «Giovanni da Certaldo-s, falenderim për trasmetimin e librit të Agustinit mbi psalmet e Davidit»</ref>, të cilës i pasoi ajo e ''De Lingua Latina'' e eruditit roman [[Varroni|Mark Terenc Varroni]] dhe gjithë ''Pro Cluentio'' e [[Ciceroni|Mark Tul Ciceroni]]<ref>Piras, fq. 829{{quote|text=dërgimi i dorëshkrimit të Varronit dhe Ciceronit duhet të ketë ndodhur kështu pak pas atij të Agustinit...}}</ref>. === Vitet e angazhimit (1350-1365) === ==== Midis detyrave publike dhe problemeve private ==== [[Skeda:William Bell Scott - Boccaccio's Visit to Dante's Daughter.jpg|thumb|405x405px|William Bell Scott, ''Boccaccio viziton vajzën e Dantes'', Pikturë në vaj.]] Ndërsa Boccaccio konsolidonte miqësinë me Petrarkën, nisi të angazhohej në përfaqësime diplomatike nga Signoria, e ndërgjegjshme për cilësitë retorike të "çertaldezit". Që midis [[gushti]]t dhe [[shtatori]]t të vitit [[1350]],<ref name=":1" /> për shembull, Boccaccio u dërgua në [[Ravena|Ravenë]] për ti sjellë Antonia Alighierit, të bijës së [[Dante Alighieri|Dantes]], 10 fiorinë të artë në emër të kapitenëve të kishës së Orsanmichele-s,<ref>{{Cite web|title=Antonia Alighieri, Enciclopedia Dantesca|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/antonia-alighieri_(Enciclopedia-Dantesca)/|accessdate=11 qershor 2015|language=it|quote=Sipas një tradite të vjetër A. identifikohet me motër Beatriçen, murgeshë në manastirin e Santo Stefano degli Ulivi-t në Ravenë, të cilës Boccaccio duhet ti jepte në 1350 dhjetë fiorinë të artë nga ana e kapitenëve të kishës së Orsanmichele-s}}</ref><ref>Piattoli, fq. 284-285</ref> gjatë të cilës me gjasa do të ketë mbledhur informacione rreth poetit të dashur<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 83{{quote|text= ..që ndoshta... [Boccaccio] mblodhi i prekur edhe në atë rast kujtime për poetin që e kishte ndriçuar që në fëmijëri ankthin e tij të poezisë.}}</ref> dhe do të ketë njohur mikun e Petrarkës, rektorin Donato Albanzani.<ref>{{quote|author=Martellotti|text=Në Ravenë u takua me Boccaccio-n, ndoshta që në 1350, me shumë gjasa në 1353-54.}}</ref> Në [[1351]], Signoria e ngarkoi përsëri Boccaccio-n për një mision të trefishtë: të bindëte Petrarkën, që ndërkohë gjendej në [[Padova]], të vendosej në [[Firenca|Firence]] për të dhënë mësim në të porsalindurin ''Studium'' (takimet mes të dyve u zhvilluan në mars)<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 87</ref>; të firmoste me Ludvikun V të Bavarisë, markez i Brandeburgut, një aleancë kundër synimeve ekspansioniste të Giovanni Visconti-t ([[dhjetori|dhjetor]] [[1351]] - [[janari|janar]] [[1352]])<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 86</ref>; dhe në fund, pasi u emërua një nga thesar-mbajtësit e Republikës (Camerlenghi della Repubblica), ajo që të bindëte Giovanna-n I të Napolit të linte Prato-n nën juridiksionin fiorentin<ref>Battaglia Ricci, fq. 29</ref>. Megjithë dështimin e tratativave me Petrarkën, Signoria i rinovoi Boccaccio-s besimin e saj, duke e dërguar në Avinjon pranë [[Papa Inoçenti VI|Inoçentit të VI]] ([[maji|maj]]-[[qershori|qershor]] [[1354]])<ref name=":1" /> dhe, në [[1359]], në [[Milano]] pranë zotërisë së ri të Milanos, Bernabò Visconti<ref name=":1" />, qytet në të cilin Boccaccio ndaloi për të vizituar Petrarkën, shtëpia e të cilit gjendej pranë në Bazilikës së Sant'Ambrogio-s<ref>Billanovich 1995, fq. 211</ref>. Kjo dekadë me aktivitet të dendur politik u karakterizua edhe nga disa çështje të dhimbshme personale: në [[1355]] i vdiq vajza biologjike, Violante<ref>Billanovich 1995, fq. 201{{quote|text=Por akoma më e dhimbshme u bë menjëherë ajo ardhje në Napoli: sepse shpejt i erdhi lajmi se ndërsa kryente udhëtimin i kishte vdekur e vogla dhe e dashura Violante.}}</ref> (Boccaccio, në një datë të pa saktësuar, bëri betimin për tu bërë klerik, siç dëshmohet në një bamirësi të vitit 1360<ref>Ferroni, fq. 31{{quote|text= Por, si mësuesi i tij, Petrarka, zgjodhi statusin e klerikut: gjëja është dokumentuar nga një vulë e papa Inoçencit të VI më 2 nëntor 1360, që i jepte autorizimin të përkujdesej për shpirtrat dhe të ushtronte priftërinë.}}</ref>); në të njëjtin vit, shkrimtari provoi hidhërimin dhe inatin që nuk u ndihmua nga miku i fuqishëm Niccolò Acciaiuoli në marjen e një posti në oborrin e Giovanna-s I të Napolit<ref group="Shpjegimi">Te Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 103 përmendet se si Boccaccio i indinjuar shkroi kundër Acciaiuoli-t ''Eglogën VIII,'' përmbajtja e të cilës është përmbledhur edhe nga: Nocita, Buccolicum carmen{{quote|text=Me Midas Boccaccio denoncon pa besueshmërinë e Niccolò Acciaiuoli-t, duke u hakmarrë për "tradhëtinë" e mikut të fuqishëm.}}</ref>. Por në vitin [[1355]] pa edhe një sukses të vogël financiar nga ana e çertaldezit, pasi disa tregëti të ndërmarra nga ai me qytetin e Alghero-s i sollën ato burime për të cilat do të tregonte se i dispononte në vitet pasuese, të karakterizuara nga vështirësi të ndryshme ekonomike<ref>Meloni, fq. 99</ref>. ==== Rënia e përkohshme në fatkeqësi ==== Viti [[1360]] shënoi një kthesë në jetën shoqërore të Boccaccio-s. Në atë vit, në fakt, gjatë zgjedhjeve të priorëve të Signorisë u zbulua një komplot në të cilin morën pjesë persona të afërt me vetë Boccaccio-n.<ref>Ferroni, fq. 31</ref>. Megjithëse qe i pa përfshirë në tentativën për grusht shteti, Boccaccio u pa me sy të keq nga ana e autoriteteve politike fiorentine, aq sa deri në [[1365]] nuk mori pjesë në misionet diplomatike apo detyra politike.<ref group="Shpjegimi">Battaglia Ricci, fq. 29 e vendos më vonë datën e prishjes së befasishme me autoritetet politike fiorentine, në 1361-62.</ref> [[Skeda:Giovanni Boccaccio 05.jpg|thumb|Portreti i Boccaccio-s në moshë të vonë, nga një cikël afreskesh i selisë së vjetër të Arte dei Giudici e Notai (Firence).<ref name=":6">{{Cito web|author=Stefano Zamponi|language=it|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|year=2006}}</ref> Portreti më i vjetër që ekziston nga çertaldezi.<ref>{{Cite web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref>|432x432px]] ==== Boccaccio humanist dhe Leonzio Pilato ==== Në mesin e viteve pesëdhjetë, ndërsa përparonte në njohjen e metodologjisë së re humaniste, Boccaccio nisi të shkruant pesë vepra në gjuhën latine, fryt i studimit të vazhdueshëm mbi dorëshkrimet e klasikëve. Tre nga të cilët kanë një karakter erudit (''Genealogie deorum gentilium'', ''De Canaria'' dhe ''De montibus''), ndërsa pjesa tjetër (''De casibus virorum illustrium'' dhe ''De mulieribus claris'') kanë një shije më të thjeshtë. Një nga meritat më të mëdha të Boccaccio-s për përhapjen e kulturës humaniste qe interesi i treguar përkundrejt murgut kalabrez Leonzio Pilato, njohës erudit i [[Gjuha e vjetër greke|greqishtes antike]] për të cilën Petrarka i foli mikut fiorentin<ref>Billanovich na përshkruan me detaje për qëndrimin fiorentin të Leonzio Pilato te: Billanovich 1995, fq. 244-249</ref>. Pasi mori nga Signoria fiorentine<ref>Megjithë rënien në fatkeqësi, raportet me institucionet nuk u ndërprenë për sa i përket iniciativave kulturore. Mund të arrihet në përfundimin se ftohja e verifikuar pas komplotit të 1360 u kufizua vetëm në detyrat politike.</ref> që Pilato të pritej në ''Studium'' (Università degli Studi di Firenze) si mësues i [[Gjuha antike greke|greqishtes antike]], Boccaccio e priti murgun me shpenzimet e tija midis [[gushti]]t [[1360]] dhe [[Vjeshta|vjeshtës]] së vitit [[1362]]<ref name=":4">Pastore Stocchi, fq. 262</ref><ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 114-116{{quote |text= Leonzio u prezantua, me gjasa në fillim të verës së vitit 1360 [...] Në dy vite e gjysëm afërsisht që kaloi në Firence (deri në tetor-nëntor 1362).}}</ref>. Bashkëjetesa me të nuk duhet të ketë qenë shumë e lehtë për shkak të karakterit të keq të Pilato-s<ref>Mbi karakterin e keq të Leonzio Pilato-s janë dëshmitarë qoftë Boccaccio ashtu edhe Petrarka. I pari do të thoshte, te ''Genealogiae Deorum Gentilium'' e tij: «Vjenë nga Selaniku dhe është një burr me pamje të vrazhdë, me një fytyrë përbuzshme, mjekërr të gjatë dhe qime të zeza, vazhdimisht i humbur në mendimet e tij, mjaft primitiv në zakone dhe pak i edukuar» (sjellë në italisht nga Coccia, fq. 253). Petrarka, në vazhdim të një fërkimi të patur me Leonzio-n, do ta përkufizonte si një «gran bestiaccia» (nga italishtja goxha kafshë) (Shihni përsëri Coccia, fq. 252).</ref>, por në të njëjtën kohë doli i leverdisshëm për mësimin e greqishtes antike nga ana e çertaldezit. Në Firence Pilato përktheu pesë librat e parë të ''[[Iliada|Iliadës]]'' dhe ''[[Odisea|Odisenë]]'' (veç komentimit të [[Aristoteli]]t dhe [[Euripidi]]t<ref name=":4" />) dhe, me tu realizuar dy dorëshkrimet e të dy veprave, Boccaccio ia dërgoi Petrarkës ([[1365]])<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 116</ref>. === Periudha fiorentino-çertaldeze (1363-1375) === Periudha që shkon nga viti [[1363]] në vitin e vdekjes ([[1375]])<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profile biografico, fq. 192-193</ref><ref>{{cito web|title=Cronologia del Boccaccio|url=http://www.casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|accessdate=11 qershor 2015|publisher=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|archive-date=11 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811192334/http://casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|url-status=dead}}</ref><ref>Sidoqoftë, Boccaccio vdiq më 21 dhjetor 1375... - Francisco Rico, La "conversione" del Boccaccio, Einaudi 2010, ISBN 978-88-06-18525-1 fq. 228</ref> quhet «periudha fiorentino-çertaldeze»: në fakt, autori i ''Dekameronit'' do të fillonte gjithmonë e më shumë të qëndronte në Certaldo, megjithëse autoritetet fiorentine kishin vendosur ta ri-integronin në zyrat publike, duke e dërguar si në të shkuarën në misione diplomatike<ref>{{Cite web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio, Giovanni Boccaccio - Percorso della memoria|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref>. [[Skeda:Certaldo -Casa torre di Boccaccio-.jpg|left|thumb|333x333px|Shtëpia kullë e Boccaccio-s në Certaldo]] Duke filluar nga viti [[1363]], në fakt, Boccaccio qëndroi për më shumë se dhjetë muaj në qytezën [[Toskana|toskane]], nga e cila lëvizi gjithmonë e më rrallë edhe për shkak të shëndetit të përkeqësuar (në vitet e fundit u prek nga cërma, nga zgjebia dhe nga hidropizia<ref>Branca 1986, fq. 350</ref>). Udhëtimet e vetme që do të përmbushte do të ishin ata për të takuar Petrarkën, disa misione diplomatike për llogari të Firences, apo për të ri provuar fatin pranë Napolit të dashur. Veç rënies fizike, iu shtua edhe një gjendje ezaurimi psikologjik: në [[1362]] murgu çertozin (dhe më pas i lumturuar) Pietro Petroni<ref>{{Cito web|url=http://www.santiebeati.it/dettaglio/95903|title=Beato Pietro Petroni|language=it|accessdate=11 qershor 2015|date=24 gusht 2012}}</ref> e kritikoi atë dhe Petrarkën se i dedikoheshin kënaqësive mondane si letërsia, kritika që e prekën thellësisht shpirtin e Boccaccio-s, sa ky mendoi edhe ti digjte librat e tij<ref>{{Cito web|url=http://www.classicitaliani.it/index080.htm|title=Progetto Giovanni Boccaccio, për një panoramë të gjerë dhe të detajuar mbi Boccaccio-n|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Classici italiani|year=1996|language=it|editor=Giuseppe Bonghi|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204306/http://www.classicitaliani.it/index080.htm|url-status=dead}}{{quote |text= Ishin, kështu, vite të studimit intensiv nga një anë dhe të dhimbjes nga ana tjetër, që e kishin vënë në një provë të vështirë shpirtin e tij, të trazuar nga shqetësimet fetare, siç na është dëshmuar nga disa egloga latine të kësaj periudhe dhe nga mardhëniet e tij me Kishën që sapo përmendëm. Në këtë kontekst, një fakt akoma më i rëndë trondit ekuilibrin e tij shpirtëror: në pranëverën e vitit '62, i shkon për vizitë në Firence, në mënyrë misterioze, murgu Gioacchino Ciani, i cili, nga ana e çertozinit sienez Pietro Petroni, i vdekur disa vjet më parë dhe pranë shenjtërimit, kërkohej të informohej për disa zbulime të bëra nga ai njeri i shenjtë, para se të vdiste: për to, shkrimtari mos kokëçarës duhej të priste vdekjen brënda pak kohësh dhe kështu duhej të pregatitej seriozisht, duke hequr dorë nga tundimet e poezisë profane, për tju përkushtuar argumenteve më larta fetare dhe morale. Boccaccio-ja i mjerë mbeti si i shastisur nga ky lajmërim, që ai, në trazimin e shpirtit të tij, nuk dyshonte se ishte i frymëzuar nga mëshira hyjnore; frika nga vdekja e pushtoi në atë pikë, sa u tundua ti digjte gjithë letrat e tija dhe ti jepte fund lavdisë së kësaj bote. Fatmirësisht, pati kujdesin të këshillohej me mikun e tij të madh, Petrarka që iu përgjigj me një fisnikëri dhe opërtunitet argumentesh të tillë, sa ti largonte çdo frikë dhe ta bënte të vazhdonte në studimet e parapëlqyera.}}</ref> dhe, pastaj, të hiqte dorë nga studimet duke ia shitur Petrarkës bibliotekën e tij.<ref>Natalino Sapegno-DBI{{quote |text=Në pranëverën e vitit '62 Boccaccio-s iu paraqit një murg, me një mesazh për të nga çertozini sienez Pietro Petroni, i vdekur disa vite më parë me famën e shenjtorit: vinte ti kujtonte vdekjen e afërt dhe ti këshillonte të braktiste studimet profane [...] Në një moment të parë, thellësisht i goditur, do të kishte dashur të digjte menjëherë gjithë shkrimet e veta dhe i propozonte Petrarkës ti shiste bibliotekën e tij.}}</ref><ref>Petrarka do ti përgjigjej mikut me ''[http://www.cassiciaco.it/navigazione/scriptorium/testi%20medioevo/petrarca/seniles/01_5_boccaccio.html Seniles I, 5]'', duke i shpalosur vlerën e shenjtë të letërsisë në bazë të përvojave biografike të Lattanzio-s dhe Agustinit të Ippona-s.</ref> ==== Rehabilitimi publik ==== Në [[1365]], në fakt, Boccaccio u vendos në krye të një misioni diplomatik pranë oborrit papnor të Avinjonit. Në atë qytet çertaldezi duhej të tregonte besnikërinë e fiorentinëve ndaj [[Papa Urbani V|papa Urbanit të V]] kundër ndërhyrjeve të perandorit Karli i IV i Bohemisë<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio, In viaggio per conto del comune fiorentino|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. Në [[1367]] Boccaccio shkoi në [[Roma|Romë]] për të uruar mirëseardhjen e papës në selinë e dioqezës së tij<ref name=":5" />.[[File:Chiesa Santo Spirito, Firenze.jpg|thumb|Kisha e Santo Spirito-s, me aneksin e manastirit agustinian|347x347px]] ==== Rrethi i Santo Spirito-s dhe autoriteti i Boccaccio-s ==== Në vitet pasuese u pa gjithmonë e më shumë ngadalësia e udhëtimeve të Boccaccio-s: në [[1368]] takoi për herë të fundit mikun Petrarka, tashmë i stabilizuar në Arquà<ref name=":5">Ferroni, fq. 32</ref>; midis vitit [[1370]] dhe vitit [[1371]] qe në [[Napoli]]<ref name=":5" />, qyteti ku vendosi befasisht të mos kthehej më për shkak të moshës së thyer dhe shëndetit të keq<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio, Il mito di Napoli|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|quote=...Boccaccio refuzoi të ndalej. Tashmë po shpalosej imazhi i qyetit të idealizuar partenopeas, mirazhi shpëtimtar në çastet më të vështira të jetës së tij, të zhveshura nga otium-i çertaldesz, vendi tashmë më i parapëlqyer nga gjithë të tjetër|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. Në vitet e fundit Kisha e Santo Spirito-s, me aneksin e manastirit agustinian qe vendi i takimit midis intelektualëve të ndryshëm të afërt me ndjeshmërinë humaniste. Strehoi edhe të ashtuquajturën «Parva libreria», dmth. tërësinë e librave që Boccaccio-ja i dhuroi Martino da Signa-s, në bazë të vullnetit të tij testamentar<ref>Petoletti-1, fq. 42{{quote|text= ...vendosi në testament ti linte bibliotekën e tij agustinianit Martino da Signa me porosinë që pas vdekjes së fratit volumet ti ishin në skedat e konventit fiorentin të Santo Spirito-s. Kështu ndodhi...}}</ref>. Qëllimi kryesor i çertaldezit, në vitet e fundit të jetës, qe ai i përfundimit të veprave të tija latine dhe të forconte primatin e kulturës humaniste në Firence. Qe pikërisht në këta vite që Boccaccio, tashmë i admiruar nga ''elita'' kulturore italiane, mundi të krijonte një rreth besnikësh në Firence pranë konventit agustinian të Bazilikës së Santo Spirito-s<ref>Branca 1991, fq. 185</ref>. Midis tyre përmenden Martino da Signa, Benvenuto da Imola dhe, mbi të gjitha, noteri dhe kancelari i ardhshëm i [[Republika|Republikës]], Coluccio Salutati<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 183</ref>. ==== Vitet e fundit ==== [[File:Certaldo Alto-chiesa ss jacopo e filippo-lastra tombale Boccaccio.jpg|thumb|312x312px| Pllaka përkujtimore e varrit, realizuar mes fundit të shek. të XIX dhe fillimit të atij të XX, në nder të Boccaccio-s, në qendër të navatës së kishës së shënjtëve Jacopo dhe Filippo në Certaldo.]] Përkrahë prodhimtarisë humaniste, Boccaccio vazhdoi të kultivonte dashurinë e tij për poezinë vulgare, veçanërisht për Danten. Nga ai, në fakt, redaktoi botimin e kritikës së veprave, duke bërë parathënien e ''Trattatello in Laude di Dante'', i realizuar në dy versione në vitet pesëdhjetë dhe gjashtëdhjetë<ref>Berté, fq. 273</ref>. Në [[1370]], për më tepër, traskriptoi një dorëshkrim të ''[[Dekameroni]]t'', të famshmin ''Hamilton 90'' të zbuluar nga Vittore Branca<ref>Fiorilla, fq. 129{{quote|text= Një redaktim i dytë është ruajtur në versionin e autentik të Hamilton 90 (i kopjuar rreth vitit 1370)...}}</ref>. Megjithë sëmundjet gjithmonë e më të rënda, Boccacciò pranoi një detyrë të fundit nga Komuna e Firences, duke nisur një lexim publik të ''Komedisë Hyjnore'' danteske në Abacinë Fiorentine, të ndërprerë te Ferri - Kënga e XVII për shkak të një dobësie fizike<ref name=":12">{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio, Il culto di Dante|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}}</ref>. ==== Vdekja dhe varrimi ==== Muajt e fundit kaluan midis dhimbjeve fizike dhe dhimbjes për humbjen e Petrarkës, të vdekur midis [[18 korrik|18]] dhe [[19 korrik|korrikut]] të vitit [[1374]]. Si dëshmi të kësaj dhimbjeje kemi ''[https://web.archive.org/web/20160205042026/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e845&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook Epistola XXIV]'' adresuar dhëndërrit të Francescuolo da Brossano-s, të vdekur, ku poeti pohon miqësinë me poetin, ndjenjë që do të shtrihej edhe përtej vdekjes. Në fund, më [[21 dhjetor]] [[1375]] Boccaccio dha frymën e fundit në shtëpinë e tij në Certaldo<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 192</ref>. U vajtua sinqerisht nga bashkëkohësit dhe dishepujt e tij (Franco Sacchetti<ref>Sacchetti, fq. 225{{quote|text= Tani mungon çdo poezi / e të zbrazta janë shtëpitë e Parnasit}}</ref>, Coluccio Salutati<ref>Coluccio Salutati, që do të ishte i destinuar të mblidhte trashëgiminë humaniste të gjithë [[Firenca|Firences]], shtoi një epitaf bokaçian në një elozh prekës për vlerën e lartë njerëzore dhe kulturore të lënë trashëgim nga Boccaccio: {{quote|text= Përse, o poet i shquar, që ke kënduar në gjuhën vulgare, / përparon përgjatë kohës? [...] Një mijë vuajtje të bëjnë të famshëm pranë popullit / : asnjë epokë nuk do të heshtë për ty.|title= Coluccio Salutati, epitaf i marr nga Vittore Branca, ''Giovanni Boccaccio: profilo biografico'', fq. 193|Inclyte cur vates, humili sermone locutus, / de te pertransis? [...] te vulgo mille labores / percelebrem faciunt: etas te nulla silebit.}}</ref>) dhe nga miqtë e tij (Donato degli Albanzani, Francescuolo da Brossano, dhëndërr i Petrarkës), Boccaccio u varros me të gjitha nderimet në kishën e shenjtëve Jacopo dhe Filippo në Certaldo<ref group="Shpjegimi">Si për eshtrat e Dantes, edhe për ato të Boccaccio-s nuk patën një vend të përshtatshëm prehjeje. Në bazë të ligjeve në fuqi mbi varrezat në [[1783]], të vendosur nga granduka Pietro Leopoldo di Lorena, trupi i Boccaccio-s u "zbulua", në fillim të [[Shekulli XX|shek. XX]], nga titullari i Certaldo-s don Alessandro Pieratti. Kockat e gjetura u identifikuan si ato të Boccaccio-s, në "Convegno dei dotti" të vitit [[1949]]. Shihni: {{cito web|title=Tomba del Boccaccio|url=http://www.casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|accessdate=11 qershor 2015|publisher=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|archive-date=11 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811192334/http://casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|url-status=dead}}</ref>. Në varrin e tij deshi që të kujtohej pasioni dominues për poezinë<ref>Megjithëse Boccaccio kujtohet për kontributin e tij në zhvillimin e prozës vulgare me realizimin e ''Dekameronit'', poeti çertaldez shfaqi admirimin e flaktë për poezinë në përgjithësi, sa të shpalose, në librin XV të ''Genealogie'', një mbrojtje apasionante. Për këtë qëllim, Giuliano Tanturli e përgjithëson raportin midis lirikës dhe çertaldezit: {{quote|text= [Boccaccio] donte ti besonte, në përmbyllje jo vetëm të kësaj [vepre, dmth. ''Genealogie''] por të gjithë veprës së tij, mbrojtjen e apasionuar dhe të argumentuar të poezisë...| author= Tanturli}}</ref>, me mbishkrimin funebër pasues<ref>{{cito web|title=Tomba del Boccaccio|url=http://www.casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|accessdate=11 qershor 2015|publisher=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|archive-date=11 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150811192334/http://casaboccaccio.it/giovanni-boccaccio.html|url-status=dead}}</ref>: {{quote|text= nën këtë pllakë prehet hiri dhe kockat e Giovanni-t:<br />Mendja vendoset para Zotit, e zbukuruar nga meritat e vuajtjeve të jetës vdekatare.<br />I qe prind Boccaccio, çertaldez me origjinë, dashuria e shpirtit të poezisë.|title=Epitafi funebër i Giovanni Boccaccio-s |Han sub mole iacent cineres ac ossa Iohannis:<br />Mens sedet ante Deum meritis ornata laborum<br />Mortalis vite. Genitor Bocchaccius illi,<br />Patria Certaldum, studium fuit alma poesis.}} == Veprat == Në prodhimtarine e Boccaccio-s mund të dallohen veprat e rinisë, të pjekurisë dhe pleqërisë. Vepra e tij më e njohur është ''[[Dekameroni]]''. === Vepra të periudhës napoletane === Midis veprave të para të periudhës napoletane përmenden: ''Caccia di Diana'' (rreth vitit [[1334]]),<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 41</ref> ''Filostrato'' ([[1335]]), ''Filocolo'' ([[1336]]-[[1338]]),<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 44</ref> ''Teseida'' ([[1339]]-[[1341]]).<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 49</ref> ==== ''La caccia di Diana'' (1333–1334) ==== [[Skeda:Boccaccio Altonensis 1.jpg|thumb|dorërshkrimi me pasazhin e ''Filocolo-s''. ''Codex Christianei'', konservuar në Bibliotheca Gymnasii Altonani ([[Hamburgu|Hamburg]])|369x369px]] ''Caccia di Diana'' (nga italishtja gjuetia e Dianës) është poemë e vogël me 18 këngë në tercina danteske, që lartëson në planin mitologjik disa zonja të fisnikërisë napoletane. Nimfat, ndjekëse të së dlirës Dianë, i rebelohen perëndeshës dhe i ofrojnë prehun e gjahut [[Venusi]]t, që i trasformon kafshët në burra shumë të bukur. Midis tyre është edhe i riu Boccaccio që, falë dashurisë, bëhet një burr plot me virtyte: poemthi propozon, pra, konceptin kortez dhe stilnovist të dashurisë që zbut dhe fisnikëron njeriun.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-caccia-di-diana-analisi-e-commento-4334.html|title=Boccaccio, "La Caccia di Diana": analisi e commento|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Filostrato'' (1335) ==== ''Filostrato'' (që fjalë për fjalë nga gjuha greke do të thotë pak a shumë «i mundur nga dashuria») është një poemth i shkruar në oktava, që tregon historinë tragjike të Troilit, birit të mbretit të [[Troja|Trojës]], [[Priami]]t, që ishte dashuruar me princeshën greke Criseida. Gruaja, në vazhdën e një shkëmbimi pengjesh, kthehet në kampin grek, dhe e harron Troilin. Kur Criseida në vazhdim dashurohet me Diomedin, Troili dëshpërohet dhe përballet me vdekjen nga dora e [[Akili]]t. Në vepër autori përballet në mënyrë të drejtëpërdrejtë me traditën paraardhëse të të ashtuquajturve «cantari» (nga italishtja këngëtarë), duke vendosur parametrat për një tip të ri oktave, thelbësore për gjithë letërsinë italiane deri në [[Shekulli XVII|shekullin e XVII]]<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 42-43</ref>. Gjuha e përdorur është e vështirë, e ngritur, e zhdërvjellët, në ndryshim nga ajo e ''Filocolo-s'', ku është shumë e tejngarkuar.<ref>Për ''Filostrato-n'' në përgjithësi, shihni: {{Cito web|author=Rachele Jesurum|language=it|url=http://www.oilproject.org/lezione/filostrato-boccaccio-trama-4331.html|title=Boccaccio, "Il Filostrato": riassunto e commento|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref> ==== ''Filocolo'' (1336-1339) ==== ''Filocolo-ja'' (sipas një etimologjie të përafërt «lodhjet e dashurisë») është një roman në prozë: përfaqëson një ndryshim përkundrejt romaneve të origjinës të shkruar në vargje. Historia ka si protagonistë Florio-n, të birin e një saraçeni, dhe Biancifiore-n (ose Biancofiore-n), një skllave e krishterë e braktisur që fëmijë. Dy fëmijët rriten së bashku dhe të mëdhenjë, në vazhdim të leximit të librit të Ovidit ''Ars Amandi'' dashurohen, siç kishte ndodhur me Paolo-n dhe Francesca-n pasi kishin lexuar ''Gjinevrën dhe Lançilotin''. Megjithatë babai i Florio-s vendos ti ndai duke e shitur Biancifiore-n disa tregëtarëve. Florio vendos pastaj të shkoi ta kërkoi dhe pas një mijë peripecive (nga rrjedh edhe titulli ''Filocolo'') e rigjen. Në fund, i riu konvertohet në të krishterë dhe martohet me vajzën.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-filocolo-trama-4361.html|title=Boccaccio, "Il Filocolo": riassunto e commento|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Teseida e dasmës së Emilia-s'' (1339-1340) ==== [[Skeda:Emilia in the rosegarden (Teseida).jpg|thumb|360x360px|Emilia në lulishte, dorëshkrim francez afërsisht i vitit 1460.]] ''Teseida'' është një poemë epike në oktava ku rievokohen gjestet e [[Tezeu]]t që lufton kundër Tebës dhe Amazonave. Vepra përbën rastin e parë në absolut në historinë letrare në gjuhën italiane të një poeme epike në vulgare dhe shfaq tendencën e Boccaccio-s për të izoluar pjesë të rëndësishme narrative sentimentale, kështu që qendra e vërtetë e rrëfimit mbetet dashuria e robërve tebanë Arcita dhe Palemone, shumë miq, për Emilia-n, mbretëreshën e amazonave dhe kunata e Tezeut; dueli midis dy të dashuruarve përmbyllet me vdekjen e Arcita-s dhe dasmën mes Palemone-s dhe Emilia-s.<ref>Për ''Teseida-n'' në përgjithësi, shikoni: {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-teseida-introduzione-e-commento-dell-opera-4392.html|title=Boccaccio, "Teseida": introduzione e commento dell'opera|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> === Vepra të periudhës fiorentine === Midis veprave të shkruara gjatë qëndrimit të tij në Firence dalin ''La Comedia delle Ninfe fiorentine'' (ose ''Ninfale d'Ameto'') e viteve [[1341]]-[[1342]],<ref>Ferroni, fq. 36</ref> ''L'Amorosa visione'' ([[1342]]-[[1343]]),<ref name="Fer65">Ferroni, fq. 37</ref> ''Elegia di Madonna Fiammetta'' ([[1343]]-[[1344]])<ref>Ferroni, fq. 38</ref> dhe ''Ninfale fiesolano'' ([[1344]]-[[1346]]).<ref name="Fer65"/> Veprat e rinisë kanë të bëjnë me periudhën mes viteve [[1333]] dhe [[1346]]. ==== ''Comedia delle ninfe fiorentine'' (1341-1342) ==== ''Comedia delle ninfe fiorentine'' (ose ''Ninfale d'Ameto'') është një narracion në prozë, e mbushur me kompozime në tercina të kënduara nga personazhe të ndryshme. Tregohet historia e Ameto-s, një bari i pagdhëndur që një ditë takon nimfat besnike të [[Venusi]]t dhe dashurohet me njërën nga to, Lia-n. Në ditën e festës së Venusit nimfat mblidhen përreth bariut dhe i tregojnë historitë e tyre të dashurisë. Në fund Ameto-ja zhytet në një banjë purifikuese dhe kupton kështu kuptimin alegorik të përvojës së tij: në fakt nimfat përfaqësojnë virtytet dhe takimi me to e trasformon gjendja e pagdhendur dhe kafshërore në një njeri.<ref>Shihni, në përgjithësi, mbi ''Comedia delle ninfe fiorentine'': {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/la-comedia-delle-ninfe-fiorentine-di-boccaccio-analisi-di-un-estratto-4440.html|title=La "Comedia delle ninfe fiorentine" di Boccaccio: analisi di un estratto|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Amorosa visione'' (1341-1343) ==== ''Amorosa visione'' (nga italishtja Vizioni dashuror) është një poemë në tercina e ndarë në pesëdhjetë këngë. Rrëfimi i mirëfilltë paraprihet nga një ''proemio'' e përbërë nga tre sonete që, në kompleks, formojnë një akrostik të madh, në kuptimin që janë të përbërë nga fjalë, gërmat e të cilave përputhen në renditje dhe progresivisht me gërmat iniciale të çdo tercine të poemës. Subjekti përshkruan përvojën onirike të Boccaccio-s që, nën udhërrëfimin e një gruaje të sjellshme arrin në një kështjellë, te muret e të cilës janë paraqitur skena alegorike që kanë si protagonistë personazhe të shquar të së kaluarës. Më hollësisht në një dhomë janë paraqitur triumfet e diturisë, Lavdisë, Dashurisë dhe Pasurisë, te tjetra ato të Fatit, falë të cilave shpreson ta çoi Boccaccio-n te dlirësia e shpirtit. Nëse ndikimi dantesk është i madh (qoftë për tematikën e udhëtimit ashtu edhe atë të vizionit), por Boccaccio tregohet i patundur në arritjen e shpëtimit të krishterë: parapëlqen ta përmbyll subjektin duke mohuar përvojën formuese dhe duke u strehuar me Fiammetta-n në pyllin nga i cili kishte filluar rrëfimi, edhe pse më pas dëshira dashurore për të nuk do të realizohet nga zhdukja e papritur e të dashurës.<ref>Për ''Amorosa Visione'' në përgjithësi, shihni: {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-amorosa-visione-introduzione-e-commento-dell-opera-4438.html|title=Boccaccio: "Amorosa visione", introduzione e commento dell'opera|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref>[[Skeda:A Vision of Fiammetta by Dante Gabriel Rossetti.jpg|thumb|333x333px|A Vision of Fiammetta, vaj në pëlhurë, pikturuar nga [[Dante Gabriel Rossetti]] në [[1878]]]] ==== ''Elegia di Madonna Fiammetta'' (1343-1344) ==== ''Elegia di Madonna Fiammetta'' (nga italishtja mall për madamë Fiammetta-n) është një roman në prozë i ndarë në nëntë kapituj që tregon për një damë napoletane të braktisur dhe harruar nga i riu fiorentin, Panfilo. Largësia e Panfilo-s i krijon një vuajtje të madhe, të shtuar nga fakti se Fiammetta është e martuar dhe duhet tia fshihte burrit hidhërimin e saj. Vepra ka formën e një letre të gjatë drejtuar grave të dashuruara; rrëfimi i gjatë i protagonistes lejon një introspeksion të hollësishëm psikologjik.<ref group="Shpjegimi">Model referimi janë ''Heroides'' të poetit latin të epokës augustiane, [[Publio Ovidio Nasone]]: {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|title=Elegia di Madonna Fiammetta. Tra riscrittura ovidiana e romanzo psicologico|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|quote=Model referimi janë ''Heroides'' e Ovidit.|archive-date=24 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624134701/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|url-status=dead}}</ref> Subjekti tregohet nga këndvështrimi i gruas, një element qartësisht inovativ përkundrejt një tradite letrare në të cilën gruaja ishte objekt dhe jo subjekt dashurie:<ref>{{Cito web|author=S. Battaglis|url=http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|title=La novità dell' "Elegia di Madonna Fiammetta"|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Luigi De Bellis|language=it|year=2001|quote=Me Fiammetta-n Boccaccio shkroi romanin e parë psikologjik të letërsisë sonë: protagoniste është gruaja, jo më hija dhe projektimi i pasionit të burrit, por aktore e zhvillimit dashuror|archive-date=29 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329230017/http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|url-status=dead}}</ref> ajo nuk është më hija dhe projektimi i pasionit të burrit, por aktore e zhvillimit dashuror; shfaq kështu, kalimin e figurës femërore nga një rol pasiv në një rol aktiv.<ref>{{Cite web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-elegia-di-madonna-fiammetta-prologo-e-commento-4388.html|title=Boccaccio, "Elegia di Madonna Fiammetta": prologo e commento|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> ==== ''Ninfale fiesolano'' (1344 -1346) ==== ''Ninfale fiesolano'' është një poemth eciologjik në oktava që tregon origjinën e Fiesole-s dhe Firences: vepra është një homazh i përzemërt për qytetin e Firences, për të cilin Boccaccio kërkonte të tërhiqte pëlqimet. Bariu i ri, Africo, që jeton në kodrat e Fiesole-s me prindërit, befason në pyll një tufë nimfash të Dianës, dashurohet me Mensola-n, që, me nimfat e tjera të perëndeshës, i është përkushtuar dlirësisë. Pas një zhvillimi të vuajtur të dashurisë, për shkak të pamundësisë së dashurisë midis një perëndeshe të virgjër të [[Venusi]]t dhe një të vdekshmi, Africo vetëvritet dhe gjaku i tij bie në lum, që më pas do të merte emrin e tij. Por nimfa është shtatëzanë dhe, megjithëse është fshehur në një shpellë, e ndihmuar nga nimfat më të moshuara, një ditë zbulohet nga Diana, që e trasformon në ujin e lumit, që që nga ajo ditë e më pas do të merte emrin e saj. Ndërsa fëmija i besohet një tjetër nimfe, që do tia jepte nënës së bariut të mjerë.<ref>Shihni, për një diskutim të përgjithshëm mbi ''Ninfale Fiesolano-n'': {{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/ninfale-boccaccio-4456.html|title=Boccaccio, "Ninfale fiesolano": introduzione e commento all'opera|language=it|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref> === ''Dekameroni'' (1348-1353) === [[File:Franz Xaver Winterhalter - Decamerone.jpg|346x346px|thumb|'The Decameron'', pëlhurë në vaj e vitit [[1937]] nga Franz Xaver Winterhalter''|left]] Për një artikull më të hollësishëm shiko [[Dekameroni]] ==== Titulli dhe struktura ==== Kryevepra e Boccaccio-s ëshë ''Dekameroni'',<ref>{{Cito web|url=http://www.oilproject.org/corso/decamerone-giovanni-boccaccio-letteratura-italiana-novelle-riassunto-commento-9414.html|title=Il "Decameron" di Boccaccio: Fortuna e Natura|language=it|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|editor=Rachele Jesurum, Roberta Quattrin, Luca Ghirimoldi, Alessandro Cane, Matilde Quarti dhe Giulia Ravera|quote=Me të drejtë i konsideruar një nga kryeveprat e narrativës botërore}}</ref> nëntitulli i të cilit është ''princi Galeotto'' (për të treguar funksionin që libri do të kishte si ndërmjetës midis të dashuruarve) dhe titulli i të cilit ësthë mar nga traktati ''Exameron'' i Shën Ambroxhios.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> Libri rrëfen për një grup të rinjësh (shtatë vajza dhe tre djem) që, gjatë epidemisë së murtajës së vitit [[1348]], të sapo takuar në Bazilikën e Santa Maria Novella-s, vendosin të strehohen në kodrat pranë Firences. Për dy javë «brigata e ndershme» ja kalon qetësisht me lojëra të ndryshme, në veçanti duke treguar me radhë novelat, të mbledhura në një kornizë narrative ku alternohen plane të ndryshme narrative: kjo i lejon Boccaccio-s të ndërhyjë qortueshëm në tematika të ndryshme të lidhura me disa novela që qarkullonin lirisht.<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|title=Decameron. Architettura del Centonovelle boccacciano|language=it|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624134701/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b18.html|url-status=dead}}</ref> ==== ''Brigata'' ==== Emrat e dhjetë të rinjve protagonistë janë Fiammetta, Filomena, Emilia, Elissa, Lauretta, Neifile, Pampinea, Dioneo, Filostrato dhe Panfilo. Çdo ditë ka një ''mbret'' ose një ''mbretëreshë'' që vendos temën e novelave; por dy ditë, e para dhe e nënta, janë me temë të lirë. Rendi me të cilin tregohen novelat gjatë harkut të ditës nga secili prej të rinjve është plotësisht i rastësishëm, me përjashtim të Dioneo-s (emri i të cilit rrjedh nga Dione, nëna e Venusit), që zakonisht tregon i fundit dhe jo domosdoshmërisht mbi temën e zgjedhur nga mbreti apo mbretëresha e ditës, duke rezultuar kështu si një nga përjashtimet që Boccaccio fut në projektin e tij të përpiktë. Përkundrazi, vepra paraqet një larmi temash, mjedisesh, personazhesh dhe tonesh; mund të dallohen si qendrore temat e fatit, të gjenialitetit, të oborrtarisë dhe dashrisë.<ref>Për një diskutim të përgjithshëm mbi protagonistët e ''Dekameronit'', shihni: {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b39.html|title=Decameron. I nomi dell’onesta brigata|accessdate=24 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624134940/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b39.html|url-status=dead}}</ref> ==== Tematikat ==== ''Dekameroni'' është, sipas fjalëve të babait të historiografisë letrare italiane, Francesco De Sanctis, «Komedia tokësore»:<ref>{{Cito web|author=Francesco de Sanctis|language=it|title=Storia della letteratura italiana|page=357|url=https://it.wikisource.org/wiki/Pagina:Storia_della_letteratura_italiana_I.djvu/367|accessdate=24 qershor 2015}}</ref> në të Boccaccio tregon se dinte të pikturonte mjeshtërisht gjithë kodin etik të qenies humane, i detyruar të përballonte situata ku kërkohet gjenialitet për të tejkaluar vështirësitë e vendosura nga Fati. Te Boccaccio-ja, tashë është shkëputur plotësisht nga forcat mbinatyrore (si në rastin e [[Dante Alighieri|Dantes]], që reflekton mbi Fatin te Ferri - Kënga e VII,<ref>Te Dantia çdo ndodhi e jetës është në duart e Zotit, dituria e të cilit i rregullon ngjarjet me parashikimin dhe vullnetin trashendent. Shihni [[s:Divina Commedia/Inferno/Canto VII|VII, 70-96]].</ref>) duke e lënë zhvillimin në dorë të protagonistit.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it|quote=Fati këtu konsiderohet në një optikë laike dhe e brendshme, dhe është elementi themelor i rrjedhës së jetës së njeriut, që duhet të jetë gjithmonë gati të reagoi ndaj befasive të rastit}}</ref> Tregimi me tematik erotike ose sakrilegjale (si për shembull ato të lidhura me novelën e Ferondo-s në Purgator, ose të Masetto-s nga Lamporecchio) nuk janë gjykuar moralisht nga autori, që përkundrazi, vështron me shikim neutral sa mund të jetë e pasur dhe larmishme jeta njerëzore. Gjykimi akoma më i kuptueshëm në dritën e vlerave "laike" të sjella në rrëfim nga një eksponent i klasës tregëtare dhe borgjeze e '300-ës, për më tepër biri biologjik i njërit nga ata tregëtar që popullojnë këtë komedi njerëzore.<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|language=it|accessdate=22 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref>[[Skeda:Miscellanea latina copiata da giovanni boccaccio, xiv sec., pluteo 33.31, 05.JPG|thumb|341x341px|Përzierje latinisht e kopjuar nga Boccaccio, në shek. XIV, Pluteo 33.31, 05, konservuar në [[Biblioteca Medicea Laurenziana]] e Firences]] === Veprat e pleqërisë === Në njëzet vjeçarin e fundit të jetës së tij, Boccaccio iu dedikua si realizimit të veprave me frymën e re humaniste, ashtu dhe asaj në gjuhën vulgare, duke e vazhduar për më tepër atë rrjedhë që shtrihet që nga vitet napoletane. Në rastin e parë, Boccaccio iu dedikua realizimit të veprave enciklopedike (''Genealogie deorum gentilium'' dhe ''De montibus'') në vazhdën e mikut dhe mësuesit, Petrarka, duke e rrethuar edhe me atë shije më shumë narrative si te ''De mulieribus claris'' dhe ''De casibus virorum illustrium'', të mbarsura gjithësesi me një shije moralizuese për qëllimin etik për të cilin janë përfaqësues<ref>Shihni, për një inkuadrim të përgjithshëm të humanizmit të Boccaccio-s: {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-boccaccio_(Enciclopedia-Italiana)|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|series=Enciclopedia Italiana|title=Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}}</ref> Duke u kthyer te rrjedha e letërsisë në gjuhën vulgare, të Boccaccio së vonë përmendet kryesisht ''Il Corbaccio'' (ose ''Laberinto d'amore''), vepër me titull të errët, e datuar pas vitit [[1365]] dhe qartësisht në kundërrrymë përkundrejt konsideratës pozitive që gratë patën në ekonominë letrare bokaçiane.<ref>{{Cite web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/corbaccio-boccaccio-4542.html|title=Boccaccio, "Corbaccio": riassunto e commento dell'opera|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Oilproject}}</ref> Rrëfimi përqëndrohet te kritikat kundër grave: poeti, i zhgënjyer dhe refuzuar nga një vejushe, ëndërron të arrij një pyll (që i referohet modelit dantesk) ku burrat që janë tepër të dobët për ti rezistuar grave trasformohen në bisha të tmerrshme. Këtu takon burrin e vdekur të gruas që i përbuzi zemrën, i cili, pasi i rreshtoi çdo lloj difekti femëror, e shtyn të largoi çdo mendim për to duke i lënë hapësirë më të gjerë studimeve, që i lartësojnë shpirtin.<ref>Për subjektin, shihni: Nocita, Corbaccio. Boccaccio autore/attore</ref> Për shënuar në fund, ''Esposizioni sopra la Comedia'', fryt i komenteve esegjetik të mbajtura në Abacinë Fiorentine të Santo Stefano-s pak para vdekjes.<ref name=":12"/> == Konsiderata kulturore == === Midis Dantes dhe Petrarkës === ==== Midis mesjetës dhe humanizmit ==== Termat ''boccacciano'' dhe ''boccaccésco'', në të kundër të asaj që besohet, nuk janë plotësisht sinonime midis tyre. Nëse ''boccacciano'' është një cilësor i përdorur vetëm në terminologjinë shkencore (për shembull: ''studi boccacciani''; ''poetica boccacciana''),<ref>{{cito web|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/boccacciana_(Enciclopedia-Italiana)|title=boccacciano|accessdate=23 qershor 2015}}</ref> ''boccaccesco'' mund të përdoret si homonim i ''boccacciano'' nëse përdoret në terminologjinë akademike, por përdoret mbi të gjitha për të treguar familjaritet me tematikat e shthurura si ato të disa novelave të ''Dekameronit''.<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/boccaccesco_(Enciclopedia-Italiana)|title=boccaccesco|language=it|accessdate=23 qershor 2015}}</ref> Figura e Boccaccio-s, si humane ashtu dhe letrare, përfaqëson një urë midis mesjetës dhe epokës moderne. I tërhequr, nga një anë, drejt botës mesjetare nga lidhja me qytetin e lindjes dhe vlerave të mesjetës, nga ana tjetër optimizmi dhe besimi i tij në potencialin e qënies njerëzore e çojnë drejt proto-humanizmit si ai i mësuesit Petrarka.<ref>Jo rastësisht Ferroni, fq.34, e përkufizon lidhjen e Boccaccio-s si një "humanizëm komunal": «Boccaccio aspiron më shumë të integroi kulturën e re brenda horizontit komunal...».</ref> Në të kundërt me këtë të fundit, në fakt, Boccaccio u tregua gjithmonë i lidhur me qytetin e lindjes, [[Firenca|Firence]], duke shpërfaqur një afërsi të jashtëzakonshme me sjelljen danteske. Megjithatë, nëse Dantia konsiderohej si biri i të dashurës Firence, aq sa mos ta zbuste dhimbjen me kalimin e kohës,<ref>{{Cito web|url=http://www.firenze-online.com/artisti-toscani/dante-alighieri.php#.VYvW7EZc7Kc|title=Dante Alighieri|accessdate=25 qershor 2015|publisher=FIRENZE-ONLINE|language=it|date=2001–2015}}</ref> Boccaccio e ndjeu largësinë edhe nga [[Napoli]], qyteti i rinisë, duke shfaqur kështu një hapje më të gjerë kulturore dhe shoqërore përkundrejt Alighierit. ==== Një sensibilitet modern dhe mesjetar njëkohësisht ==== Boccaccio tregoi një sensibilitet modern në përballimin e ndodhive njerëzore, të lidhura me fatin e paqëndrueshëm, duke i dhënë një optikë qartësisht më "laike" përkundrejt Dantes: për të cilin, Francesco De Sanctis shtoi për ta përkufizuar Boccaccio-n si shkrimtarin e parë të shkëputur nga mendësia mesjetare.<ref>{{Cito web|author=Francesco de Sanctis|title=Storia della letteratura italiana|language=it|page=357|url=https://it.wikisource.org/wiki/Pagina:Storia_della_letteratura_italiana_I.djvu/367|quote=Është komedia e re, jo hyjnoria, por Komedia tokësore. Dantia mblidhet në vendin e tij, dhe zhduket nga sytë. Mesjeta me vizionet, legjendat, misteret, terroret dhe hijet e si dhe ekstazat e saj është flakur nga tempulli i artit. Dhe hyn me potere Boccaccio dhe tërheq pranë për një kohë të gjatë gjithë Italia.}}</ref> Përkundrazi, studiuesi më i madh i Boccaccio në [[Shekulli XX|shekullin e XX]], Vittore Branca, në librin e tij ''Boccaccio medievale'', priret të theksoi mendësinë mesjetare të çertaldezit, mbi të cilin bazohen vlerat, imazhet dhe skenat e novelave.<ref>Ferroni, fq. 51-52</ref> Një nga filologët më të mëdhenj italian të shekullit të XX, Gianfranco Contini, shpreh të njëjtin gjykim dhe thotë se «sot Boccaccio duket nga një anë me kulturë mesjetare dhe retrospektive, kurse nga tjetra deuteragonist i mirë italian i asaj lëvizjeje aristokratike që qe 'Humanizmi».<ref>Contini, fq. 703</ref>[[Skeda:Boccaccio at the court of Queen Joan of Naples.jpg|thumb|396x396px|P. Salinas, Boccaccio në oborrin e Giovanna-s së Napolit, [[1892]].]] === "eksperimentalizmi bokaçian" === Oborri napoletan qe farka e vërtetë ku Boccaccio kuptoi dhe realizoi materialin e vetë narrativ që do të farkëtonte në vazhdën e aktivitetit të tij letrar. Që nga periudha napoletane Boccaccio tregoi zhdërvjelltësi në fushën e letërsisë, duke ditur me mjeshtri të përdorte materialin letrar me të cilin hyn në kontakt, duke e përpunuar dhe prodhuar vepra të reja origjinale. Në klimën kozmopolitane napoletane, ku etika kalorsiake franceze e sjell nga Anzhuinët, ndikimet e botës arabo-bizantine, eruditizmi i oborrit dhe prania e kultivuesve të kujtimit dantesk takohen midis rrugicave të qytetit partenopeas, Boccaccio iu dha një eksperimentalizmi ku kryqëzohen të gjitha këto elemente.<ref name=":7">Chines, fq.143</ref><ref>Luigi Surdich, Esempi di generi letterari e loro rimodellizzazione novellistica, 2002, fq. 141-177, ISBN = 88-7667-139-0</ref> Duke marr për shembull ''Filocolo-n'', romani i parë në italishten vulgare,<ref name=":7" /> mund të vëresh se: * titulli është një [[Gjuha antike greke|greqizëm]].<ref name=":8">{{Cito web|author=Teresa Nocita|language=it|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b7.html|title=Filocolo: Le “fatiche d’amore” di due giovani amanti|accessdate=21 qershor 2015|publisher=internetculturale.it|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035622/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/b7.html|url-status=dead}}</ref> * rrëfimi rimerr temën e dashurisë së Fiorio-s dhe Biancifiore-s, të lidhur nga tradita trovatore oçitane.<ref name=":8" /> * ndikimet klasike, për modelin e ''Historia distructionis Troiae'' të Guido delle Colonne.<ref>Shihni, për një diskutim të përgjithshëm mbi raportin midis Boccaccio-s dhe autorit të shkollës siçiliane: Roberto Venuda, Il Filocolo e la Historia destructionis Troiae di Guido delle Colonne, 1993, Firenze Atheneum</ref> === Narrativa moderne === Me narrativën e promovuar nga Boccaccio, proza letrare italiane arriti një nivel mjaft të lartë. Falë vulgarizimit të [[Tit Livi]]t Boccaccio në fakt adoptoi një renditje të lirshme të frazave, por i përqëndruar në gërshetimin hierarkik të pjesëve, tipike të Ab Urbe condita libri.<ref>{{Cite news|author=Giuseppe Billanovich|title=Il Petrarca, il Boccaccio e le più antiche traduzioni in italiano delle decadi di Tito Livio|page=322|language=it}}</ref> Ky stil i rrjedhshëm dhe fluid, i thurur me një gjuhë të jetës së përditshme<ref>Boccaccio, te ''Incipit-i'' i ditës së IV (dhe kështu duke shfrytëzuar funksionin e ''kornizës'' në veprën që mbështetet), jep një përcaktim të stilit të novelave të tij: «të cilat nuk jo vetëm në dialiktin vulgar fiorentin dhe në prëzë të shkruar për mua janë dhe pa titull, por akoma në stil sa më të përulur dhe të shtruar është e mundur» (i përmendur te: Francesco Tateo, Boccaccio, fq. 153).</ref> (e bërë akoma më e theksuar nga prania e dialektizmave<ref>Francesco Tateo, Boccaccio, fq. 153</ref> dhe nga kontekstet e dominuara nga dykuptimshmëria,<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/boccaccio-decameron-introduzione-4507.html|title=Boccaccio, "Decameron": trama e riassunto dell'opera|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref>), i kundërvihet vendosmërisht pjesës tjetër të prodhimtarisë në prozë, e karakterizuar nga renditja e thatë e frazave.<ref>Shihni, për shembull, renditjen e ''Cento novelle'' të Franco Sacchetti-t, i konsideruar si antiteza e ''Dekameronit'' për thatësinë parataktike. Shihni: Francesco Tateo, Boccaccio, fq. 151</ref> === Humanizmi i Boccaccio-s === ==== Vlera e greqishtes ==== Boccaccio, në disa raste, u tregua shumë herë mospajtim me Petrarkën, hap pas hapi që çertaldezi përvetësonte parimet e humanizmit. Përveç krizës së vitit [[1354]], për shkak të trasferimit të Petrarkës në [[Milano]]n armike, midis Boccaccio-s dhe poetit aretinas pati një përballje për vlerën që [[Gjuha antike greke|greqishtja antike]] mund të sillte në kulturën perëndimore: nëse për Petrarkën gjithë trashëgimia e kulturës greke u përthith nga ajo latine, ndërsa për Boccaccio-n (që qe në kontakt të ngusht me përkthimet e Leonzio Pilato-s) latinët nuk i kishin përthithur të gjitha nocionet e qytetërimit helenik<ref>Battaglia Ricci, fq. 253-254</ref>. Siç imutuan dhe morën letërsinë greke romakët antikë, ashtu edhe humanistët duhet të rimernin mendimin. Largpamësia kulturore e Boccaccio-s, propozimi kulturor i të cilit gjeti konfirmim që nën gjeneratën e humanistëve pasues<ref>Manuele Crisolora arriti në Firenze në 1397, ku kancelari Coluccio Salutati i ofroi katedrën e greqishtes të krijuar ''ad hoc'' për eruditin bizantin: {{quote|author= Sabbadini-EI|text= Salutati, në Firence, duke shpresuar të krijonte kështu rastin për të pasur në Itali një mësues të greqishtes, ndoshta nxiti Roberto Rossi-n dhe Iacopo d'Angelo della Scarperia-n të vendoseshin në [[Venedik]], ku më pas Iacopo d'Angelo shoqëroi Crisolora-n në rikthimin në Kostandinopojë. Me këtë u mor edhe republika fiorentine, që më 24 mars 1396 dekretoi sjelljen e Crisolora-s në Studio. Ai erdhi më 2 shkurt 1397 dhe nisi leksionet, te të cilat u afruan edhe studiues të jashtëm.}}</ref>, qe në këtë mënyrë që u sintetizua nga filologu bizantin Agostino Pertusi:[[File:Enrico Pollastrini - Morte di Giovanni Boccaccio.jpg|thumb|369x369px|Enrico Pollastrini (1817-1876), Vdekja e Giovanni Boccaccio-s, Vaj në letër e vendosur në pëlhurë.]]{{quote|text=[ Boccaccio] parashihte, edhe pse turbull, se humanizmi për të qenë me të vërtetë integral duhej të kompletohej me kulturën e humanitas latina, dmth kultura e humanitas së grekëve|author=Agostino Pertusi|source=Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 118}} ==== Erudicioni "didaktik" dhe përultësia e Boccaccio-s ==== Në kundërshtim me mësuesin Petrarka, Boccaccio kërkoi gjithmonë ti jepte një leverdi praktike veprave të tij humaniste me karakter erudit. Qoft te ''Genealogie'' ashtu dhe te ''De montibus'', në fakt, Boccaccio pati si qëllim të ofronte përmbledhje enciklopedike që synonin të konservonin trashëgiminë e kulturës klasike dhe ta trasmetonte brezave pasardhës. Në rastin e ''Proemio-s'' së librave të ''Genealogie'', duke ju drejtuar lexuesve të veprës, Ugo IV di Lusignano, Boccaccio e shprehu këtë synim me përultësi të madhe, pasi kishte kujtuar papërshtatshmërinë e përmbushjes së kësaj detyre, duke kujtuar vlerën intelektuale të Petrarkës<ref>(''[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000673/bibit000673.xml&chunk.id=d4678e128&toc.depth=1&toc.id=d4678e123&brand=bibit Genealogie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180421233018/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000673%2Fbibit000673.xml&chunk.id=d4678e128&toc.depth=1&toc.id=d4678e123&brand=bibit |date=21 prill 2018 }}'')</ref>: {{quote|text=Me urdhërin tënd pra, lash guret e maleve të Certaldo-s dhe vendin steril, me një varkë të dobët në një det të thellë, plotë me shkëmbinj, si nokier i ri do të hyj, me të vërtetë në dyshim se çfarë pune do të kisha bërë, nëse do të lexoja gjithë gurët, pyjet malore, guvat dhe shpellat, dhe nëse do të jetë nevoja të ec nëpër to dhe të zbres deri në Ferr. Dhe bëhem një tjetër Dedal, sipas fjalës tënde do të fluturoi deri në qiell; jo për gjë tjetër nga një breg të gjerë duke mbledhur fragmentet e një përmbytjeje të madhe, kështu do të ndiek gjithë reliket që do të gjejë të përhapura gati në volume të pafundme njerëzore; dhe me ti mbledhur dhe zvogëluar, dhe gati të bëra thërrime, me atë urdhër që un mund, për atë që ti dëshiron, në një trup të ''Gjenealogjisë'' do ti kthej.|source = ''Genealogie deorum gentilium'', [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000673/bibit000673.xml&chunk.id=d4678e128&toc.depth=1&toc.id=d4678e123&brand=bibit&#124; Proemio Libro I]}} I njëjti qëllim është edhe për përmbledhjen gjeografike ''De montibus'', ku nënvizon pikat mundshme të "dobta" nga gabimet dhe pasaktësitë e shkaktuara nga mosdija, duke i kujtuar lexuesit të ndërhynin, kurdoherë që vërenin të tilla mungesa: [[Skeda:Vittore Branca.jpg|thumb|303x303px|Vittore Branca (1913-2004), filolog italian. President i Institutit te Shkencave, Letersise dhe Arteve te [[Venediku]]t]] {{quote|text=Dhe nëse pash libra më korrekt se ata që përdoren, lexuesit e vërejnë dhe, për mëshirë, janë të prirur nga falja dhe i korrigjojnë. |source=[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000401/bibit000401.xml&chunk.id=d38e4293&toc.depth=100&brand=bibit&#124; ''De montibus'', conclusione] }} == Kritika letrare == Branca, filologu dhe një nga studiuesit kryesor të shekullit të XX për Boccaccio-n së bashku me Giuseppe Billanovich, kontribuoi (në bashkëpunim me Pier Giorgio Ricci-n) në çertifikimin e karakterit autentik të dorëshkrimit ''Hamilton 90,'' që përbëhej nga ''Dekameroni''.<ref>{{Cito web|author=Teresa Nocita|language=it|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c3.html|title=L’autografo decameroniano, cod. Hamilton 90|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Internet Cultural|date=23 qershor 2015|archive-date=17 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150617213422/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c3.html|url-status=dead}}</ref> === Italia === Boccaccio pati një sukses të jashtëzakonshëm që duke filluar nga vdekja e tij. Në Firencen humaniste, që ishte thellësisht debitore ndaj leksionit filologjik të dhënë nga Boccaccio nxënësve të tij të vegjël në rrethin e Santo Spirito-s, figura e çertaldezit është kujtuar me përzemërsi dhe nderim, siç mund të vërehet që nga letërkëmbimi i Coluccio Salutati-t<ref name=":11">Tanturli, fq. 22</ref> ose nga ''Vita'' e Giannozzo Manetti-t<ref name=":11" /><ref>{{Cito web|author=Giannozzo Manetti|url=http://www.classicitaliani.it/bios/manetti_Vita_Boccacci.htm|title=Jannotii Manetti. Vita Johannis Boccacci poete fiorentini incipit feliciter|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Biblioteca dei Classici Italiani|language=la|editor=Giuseppe Bonghi|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304202826/http://www.classicitaliani.it/bios/manetti_Vita_Boccacci.htm|url-status=dead}}</ref>, duke përcaktuar, së bashku me biografitë e Dantes dhe Petrarkës të shkruara nga Leonardo Bruni, kultin e «tre kurorave fiorentine»<ref>Fubini, fq. 118</ref>. Pasi gëzoi një sukses të madh edhe pranë humanizmit "vulgar" (Lorenzo de' Medici lavdëroi si një vepër të madhe ''Dekameronin''<ref>Lorenzo il Magnifico, fq. 11{{quote|text=Në prozë dhe oratori, kush ka lexuar Boccaccio-n, njeri shumë i ditur dhe i aftë, lehtësisht do ta gjykoj të veçantë dhe të vetme në botë jo vetëm shpikjen, por edhe kopjen dhe elokuencën e tij; dhe duke konsideruar veprën e tij të Dekameronit, për larminë e lëndës, aty të rëndë, aty të mesme dhe aty e ulët, dhe që përmban gjithë trazimet që njerëzit mund të pësojnë, nga dashuria dhe urrejtja, frika dhe shpresa, shumë dinakëri dhe gjenialitete, dhe duke pasur për të shprehur gjithë natyrat dhe pasionet e njerëzve që gjenden në botë, pa dyshim do të gjykoi se asnjë gjuhë më mirë se jona ësthë e aftë të shprehi.}}</ref>) Por shenjtërimi, erdhi në [[1525]], kur kardinali i ardhshëm dhe poeti italian [[Pietro Bembo]], me ''Prose della volgar lingua'' e tij, përcaktoi si model prozaik ''Decameron'': [[Skeda:Geoffrey Chaucer - Illustration from Cassell's History of England - Century Edition - published circa 1902.jpg|left|thumb|304x304px|Geoffrey Chaucer, ilustrim nga ''History of England'' e Cassell]] {{quote|text=Po sa herë ndodh që mënyra e gjuhës së sezoneve të shkuara është më e mirë se ç'është ajo e të tashmes [...] dhe shumë më mirë do të bëjmë gjithashtu ne, nëse stilin e Boccaccio-s dhe Petrarkës do ta përdorim në letrat tona, [...] prandaj, pa asnjë gabim, ata arsyetuan shumë më mirë sesa ne.|author=Pietro Bembo|source=''Prose della volgar lingua'' I, XIX}} Nëse fati lirik petrarkesk zgjati derin në [[Shekulli XIX|shekullin e XIX]], duke i hapur rrugë fenomenit të petrarkizmit, Boccaccio në të kundërt pësoi një dënim të qartë nga Këshilli i Trento-s, për shkak të përmbajtjeve "imorale" të pranishme në shumë novela, ku çertaldezi i paraqiti lakuriq veset dhe difektet e klerit: midis viteve [[1573]] dhe [[1574]] filologu dhe fetari Vincenzio Borghini kreu një ''emendatio'' të mirëfilltë morale të ''Dekameronit'', që në të njëjtën kohë i lejoi të shpëtonte nga shkatërrimi tërësor.<ref>Canfora, fq. 27{{quote|text=Vincenzio Borghini (1515-1580) është filologu fiorentin, prior i manastirit benediktin të qytetit të tij, që vuri dorë, me ftesë dhe nën shtysën e inkuizitorit roman, Tommaso Manriquez të pastronte, në shpirtin e Kundërreformës, Dekameronin e Giovanni Boccaccio-s midis [[1573]]-it dhe [[1574]]-ës. Dolën botimet "e rregulluara", ose më mirë të themi të shtrembëruara, por edhe shënimet e vetë Borghini-t, dokument me vlerësim dhe vetëdije të lartë për tekstit.}}</ref><ref>Bentivogli-Vecchi Galli, fq. 21.</ref> Vetëm me fillimin e Historisë bashkëkohore (dhe të laikizimin e shoqërisë), Boccaccio i ''Dekameronit'' filloi të rehabilitohej nga kritika, megjithëse disa rivlerësime të drojtura qenë bërë në vazhdën e [[Shekulli XVIII|shekullit të XVIII]].<ref name=":10">{{Cito web|author=Laura Nuti|url=http://www.viv-it.org/schede/decameron-difficile-fortuna|title=Il "Decameron": una difficile fortuna|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Vivit - Accademia della Crusca|date=2010–2013|editor=Francesco Sabatini, Marco Biffi, Domenico De Martino e Nicoletta Maraschio}}</ref> Gjykimi i favorshëm i [[Ugo Foscolo|Ugo Foscolo-s]] dhe Francesco De Sanctis-it më parë, si dhe ai i Vincenzo Crescini-t<ref>Contini, fq. 698</ref> më pas, filloi një sezon të lulëzuar studimesh letrare që, përgjatë [[Shekulli XX|shekullit të XX]], kulminoi me studimet filologjike të Vittore Branca-s<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/vittore-branca_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Branca, Vittore|author=Franco Cardini|language=it|accessdate=25 qershor 2015|year=2013}}</ref>, Carlo Dionisotti-t<ref>Contini, fq. 637</ref> Giuseppe Billanovich-it<ref>{{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-billanovich_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Billanovich, Giuseppe|author=Carlo Vecce|language=it|accessdate=26 qershor 2015}}{{quote|text=Rrjedhin ushtrime të kujdesshme të rindërtimit historiko-biografik [...] të të mëdhenjve të letërsisë së fillimeve, Dante dhe mbi të gjitha Boccaccio, të hetuar në aspektet thelbësore (dhe akoma të injoruara) të jetës së tyre dhe të formimit intelektual dhe njerëzor.}}</ref>, të prirur për të dhënë një imazh më real të asaj "bokaçeske" të përvijuara në shekujt e fundit.<ref name=":10" /> Contini, në të kundërt, vendoset në kundërshtim me këtë optimizëm kritiko-letrar, duke theksuar kufijtë e prozës bokaçiane.<ref>Contini, fq. 697{{quote|text= Por gjenia gjuhësore e Dantes dhe Petrarkës i trasferonte domosdoshmërisht në një aktualitet të përhershëm, tejkalues të kufijve të mjedisit të tyre historik [...] Tjetër ishte situata e Boccaccio-s, nga e cila nxiret, siç bëri Bembo-ja, një model i jashtëzakonshëm proze .... nuk mundej pa hasur në vështirësi të rënda. Mbi të gjitha: proza për të cilën Boccaccio ishte propozuar si model, ishte ekskluzivisht prozë narrative.}}</ref> === Evropa === Përhapja e ''Dekameronit'', sipas pohimeve të Branca-s, «është më europian se italian»<ref>Branca 1991, fq. 203, i cituar edhe te: {{Cito web|url=http://interpretazioni.altervista.org/codici-del-decameron-in-europa/?doing_wp_cron=1435309687.3032081127166748046875|title=Codici del Decameron in Europa|accessdate=26 qershor 2015|publisher=INTERPRETAZIONI: Passato e Presente|date=13 maj 2015|language=it}}</ref>: përhapja që vepra pati në [[Franca|Francë]], [[Spanja|Spanjë]], [[Gjermania|Gjermani]] dhe, mbi të gjitha, në [[Anglia|Angli]], qe e paprecedent<ref>Për tu thelluar, shihni: {{Cito web|url=http://interpretazioni.altervista.org/codici-del-decameron-in-europa/?doing_wp_cron=1435309687.3032081127166748046875|title=Codici del Decameron in Europa|accessdate=26 qershor 2015|publisher=INTERPRETAZIONI: Passato e Presente|language=it|date=13 maj 2015}}</ref>. Në botën anglo-saksone, në fakt, Boccaccio qe më shumë se një model i thjeshtë: qe frymëzuesi i gurit kilometrik që frymëzoi të parin shkrimtarin dhe poetin e madh anglez Geoffrey Chaucer, autor i ''Tregimeve të Canterbury-t'', që strukturohen në të njëjtën mënyrë si nga këndvështrimi i gjinisë letrare ashtu edhe nga këndvështrimi i përmbajtjes (edhe pse Chaucer nuk mblodhi më shumë se 24 tregime, në vend të 100 të shpresuarve). Por suksesi i Boccaccio-s në [[Evropa|Evropë]] nuk qe i lidhur, vetëm me ''Dekameronin'', por edhe me ato vepra të konsideruara si "minore", si ''De casibus virorum illustrium'', ''Filocolo'' dhe, pranë eruditëve, enciklopeditë latine<ref>Për tu thelluar më tej, shihni: Branca 2001, fq. 21-37</ref>.[[Skeda:Giovanni Boccaccio statua.jpg|thumb|Odoardo Fantacchiotti, Statuja e Giovanni Boccaccio-s, [[1845]], Galleria degli Uffizi, Firence|524x524px]] == Raporti me Danten dhe Petrarkën == === ''Discipulus'' dhe ''praeceptor'': Boccaccio dhe Petrarka === ==== Hyrje ==== Në të gjithë jetën e tij Boccaccio pa te Petrarka një ''praeceptor''<ref>Kështu e cilëson Boccaccio-ja, për shembull, te ''[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919/bibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook Epistola XX] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623184300/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook |date=23 qershor 2015 }}'' e Pietro Piccolo da Monteforte-s: «preceptorem meum Franciscum Petrarcam».</ref><ref>Monti, fq. 34{{quote| text=Sipas përcaktimit të gjetur të Giusebbe Billanovich-it, Boccaccio qe "dishepulli më i madh" i Petrarkës, që letrën e parë e adresoi "Iohanni Bocchaccii de Certaldo discipulo suo"|source= ''Fam.'' XI I γ}}</ref>, i aftë për ta ngritur nga jeta mëkatare e mishit nëpërmjet letërsisë klasike dhe spiritualitetit agustinian, duke e konsideruar si një udhërrëfyes të mirëfilltë shpirtëror. Ndërsa nga ana e tij, intelektuali aretin mbante një lloj distance intelektuale nga miku i tij i përzemërt, megjithëse e konsideronte të vetmin që «i ishte shok në angazhimin titanik kulturor që po kryente»<ref name=":9">Monti, fq. 35</ref>. Në fakt, Petrarka nuk i lejoi kurr Boccaccio-s të hynte plotësisht në bibliotekën e tij personale<ref>{{quote|author= Segre |text= Një lloj raporti i dukshëm në huazimin dhe shkëmbimin e dorëshkrimeve, për të cilët Boccaccio ishte skajshmërisht dorëlëshuar, ndërsa Petrarka i kursyer.}}</ref>, ndërsa i dyti i siguronte dorëshkrime të rralla që përmbanin vepra latine dhe versionet greke të redaktuara nga Leonzio Pilato. Ishte një raport ambig, që del edhe nga katër ''Epistolat'' (Seniles) e fundit, kur Petrarka, i irrituar nga shqetësimi i tepruar i Boccaccio-s për shëndetin e tij, vendosi të përkthente novelën e fundit të ''Dekameronit'', Griselda, në [[Gjuha latine|latinisht]], për të treguar akoma fuqinë e tij<ref>Rico, fq. 227</ref><ref group="Shpjegimi">Kureshtar dhe ambig është raporti i Petrarkës me ''Dekameronin'', siç del në dritë nga Battaglia Ricci, fq. 257. Themeluesi i Humanizmit, në fakt, pati përmendur te ''[http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342/bibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook Senile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205042027/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342%2Fbibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook |date=5 shkurt 2016 }}'' [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342/bibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook XVII, 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160205042027/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000342%2Fbibit000342.xml&chunk.id=d3814e959&toc.depth=1&toc.id=d3814e899&brand=newlook |date=5 shkurt 2016 }} (rreth vitit 1373), një kopje të kryeveprës së mikut («Librum tuum, quem nostro materno eloquio ut opinor olim iuvenis edidisti, nescio quidem unde vel qualiter, ad me delatum vidi», dmth. ''Pashë se më ishte dorëzuar libri yt që, në gjuhën tonë amtare, qe publikuar kur ishe i ri, siç mendoj''). Nëse nga një anë një Petrarkë, me ton të kursyer, afermon se nuk e kishte lexuar, por se i kishte hedhur një sy të shpejt («Nam si dicam legi, mentiar [...] Quid ergo? Excucurri eum...», dmth. ''Nëse në fakt do të thosha se e kam lexuar, do të gënjeja'' [...] ''Po çfarë pra? I hodha një sy''...), nga ana tjetër tregon se e kishte zbavitur («Delectatus sum in ipso transitu», dmth. ''U kënaqa duke e shfletuar'').</ref>. Raporti midis të dyve nuk mund të konsiderohet si një "nënshtrim psikologjik" i Boccaccio-s përkundrejt Petrarkës, kur në fakt një «pretendim krenar i pjesës së mbështetur nga ai, që të afermohej projekti global i konceptuar nga Petrarka»<ref name=":9" />. Në fakt, duhet kujtuar se nuk qe vetëm Petrarka ''praeceptor'' i Boccaccio-s, por edhe e kundërta: nëse aretini ka shënuar padyshim një kthesë në ecurinë intelektuale të çertaldezit, ky i fundit ka lënë një gjurmë domethënëse në prodhimtarinë letrare petrarkeske<ref>Battaglia Ricci, fq. 255:{{quote|text=Jo vetëm Petrarka epistolar i ''Posteritati'' ka përdorur ''De Vita'' [...] ''Petracchi'' të Boccaccio-s për të ndërtuar portretin ideal të vetëvetes: por edhe Petrarka lirik ka mar më shumë se një huazim nga Boccaccio vulgar.}}</ref>. ==== Midis Senekës dhe greqishtes: fërkime intelektuale ==== Boccaccio, në disa raste, u tregua në mospajtim me Petrarkën hap pas hapi që çertaldezi përvetësonte parimet e mësimeve humaniste: çështja "greke" dhe ajo "senekiane".<ref>Monti, fq. 38-39{{quote|text= Në mes të viteve gjashtëdhjetë...Boccaccio duket ndonjëherë se shfaq... shenja vuajtjeje, dhe dashurie të verbër të së parëve i lë hapësirë në ndonjë rast një ndjesie të përzier me hidhërim.}}</ref> Rreth së parës, Boccaccio pohonte (në kundërshtim me ''praeceptor-in'') se si qe e nevojshme të rekuperohej letërsia greke për një kuptim më të mirë të qytetrimit perëndimor.<ref>Te Monti, fq. 38 përmendet një citim i Manlio Pastore Stocchi-t, ''Riflessione sull'epistola ad Omero'', mbi rolin e Boccaccio-s në vlerësimin e gjuhës greke: «Boccaccio...jo vetëm ndjeu intensivisht tërheqjen dhe nostalgjinë e gjuhës dhe kulturës greke, por mbi të gjitha diti të dallonte me qartësi të jashtëzakonshme se në atë ''mbretëri'' të panjohur fshiheshin thesare të pa gjetur edhe nga vetë latinët dhe të mbetur të panjohur për modernët».</ref> Mbi çështjen e dytë, ''Epistola XX'', shkruar juristit napoletan Pietro Piccolo da Monteforte,<ref>{{Cito web|author=Giovanni Boccaccio|url=http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919/bibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook|title=Epistola XX a Pietro Piccolo da Monteforte|accessdate=23 qershor 2015|publisher=Biblioteca Italiana|language=it|year=2007|archive-date=23 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623184300/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000919%2Fbibit000919.xml&chunk.id=d31e623&toc.depth=1&toc.id=&brand=newlook|url-status=dead}}</ref><ref>''Epistola XX'' i qe diktuar çertaldezit më 5 prill 1372 në përgjigje të asaj të Pietro Piccolo da Monteforte-s së 4 shkurtit të të njëjtit vit (shihni: Petoletti-2, fq. 236)</ref> afër kulturës humaniste dhe i apasionuar i madh i Boccaccio-s,<ref>{{Cite book|author=Andrea Labardi|title=Pietro Piccolo da Monteforte|year=2005|publisher=Istituto della Enciclopedia italiana|location=Roma|language=it|volume=2. I-Z|series=Enciclopedia Fridericiana|editor=Ortensio Zecchino}}</ref> tregon diatribën me natyrë filologjike midis Petrarkës dhe Boccaccio-s. Ky i fundit, në fakt, shfaq hidhërimin e të qenit kundërshtuar nga Petrarka mbi çështjen nëse ekzistonin dy Seneka të ndryshëm midis tyre<ref>Boccaccio e shfaq këtë bindje të tijën te ''Esposizioni sopra la Commedia di Dante'', te [http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000800/bibit000800.xml&chunk.id=d5002e5323&toc.depth=1&toc.id=d5002e5323&brand=bibit commento su ''If'', IV 141] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150623232617/http://ww2.bibliotecaitaliana.it/xtf/view?docId=bibit000800%2Fbibit000800.xml&chunk.id=d5002e5323&toc.depth=1&toc.id=d5002e5323&brand=bibit |date=23 qershor 2015 }}: «''Dhe Seneka moral''. Është mbiemërzuar ky Senekë «moral», në ndryshim nga një Senekë tjetër, i cili, nga po ajo familje, qe pak kohë pranë tij, i cili, duke qenë emri i këtij morale» Lucio Anneo Seneca, u quajt Marco Anneo Seneca dhe qe poet tragjik, për këtë ai shkroi ato tragjedi të cilat shumë besojnë se i shkroi Seneka moral»</ref>. Megjithë prëcedimin filologjik të përdorur nga çertaldezi, që e kishte mësuar këtë ndarje nga një gabim i Mark Valer Marcialit<ref group="Shpjegimi">Marciali, te ''Epigrammata'' I, 61 vargjet 7-8, kishte folur për «Duosque Senicas». Boccaccio, që kishte zotëruar një dorëshkrim të Marcialit pasi kishte konsultuar bibliotekën e Montecassino-s (tani i konservuar në [[Biblioteca Ambrosiana]] të Milanos, C67 supr), mendon se kishte dy Seneka. Por dorëshkrimi, përmbante një gabim: i adresuari nuk ishte Seneka, por Severi. Për shpjegimin, konsultoni Billanovich 1995, fq. 109-116.</ref>, rezultuan të sakta, Petrarka mendon, në bazë të stilit praktikisht të njejtë, se nuk mund të ishin dy autor të ndryshëm. [[Skeda:Boccaccio, Cod. Laurenziano 49 pl. 34.jpg|left|thumb|Giovanni Boccaccio në katedër, miniaturë e Codice Laurenziano 49 Pluteo 34, konservuar në [[Biblioteca Medicea Laurenziana]], Firence.|373x373px]] ==== Konkluzione ==== Duke përfunduar në bazë të sintezës së dy studiuesve më të mëdhenj të Boccaccio-s, Vittore Branca dhe Giuseppe Billanovich, raporti midis dy burrave nuk mund të cilësohet thjeshtësisht si binomi ''preaceptor''-''discipulus'', pasi duhet të vëzhgohet {{quote|text= [...] përputhja në probleme, interesa, zgjidhje analoge edhe stilistike: intertekstualitetet, është thënë. Gjurmimi i jehonave dhe referimeve duhet për pasojë, sipas mendimit tonë, ti lërë vendin kërkimit të shkëmbimeve dhe qarkullimit të përvojave që vazhdimisht, në shkëmbimin e madh Petrarka-Boccaccio, pasurohen reciprokisht. Favorizonin atë përputhje letrare dhe këtë shkëmbim shpirtëror, një e përbashkët shijesh dhe ndjesishë në të njëjtën atmosferë rinovimi prepotent kulturor.|author= Vittore Branca|source= Intertestualità fra Petrarca e Boccaccio, cituar te ''Boccaccio: autore e copista'', fq. 39-40}} === Kulti i Dantes === Boccaccio, përgjatë jetës së tij, qe një kultivues i apasionuar i [[Dante Alighieri|Dantes]] dhe veprës së tij, që pati mënyrën për ta njohur që nga rinia e hershme falë kontaktit me Margherita dhe Filippa de' Mardoli<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 11</ref>. Duke u përsosur, më pas, në shkollën e Cino da Pistoia-s<ref>Branca 1977, Giovanni Boccaccio: profilo biografico, fq. 31</ref>, mik i Dantes, që nga ''Caccia di Diana'' prania e tercinave danteske tregon një afrim të hershëm ndaj poetikës së modelit të admiruar, që do të shtrihej deri pleqërinë e ''Corbaccio-s'', ku prania e pyllit dhe vizioni të kujtojnë pa dyshim mjedisin e Ferrit të poemës së pavdekshme<ref>Fumagalli, fq. 25{{quote|text= ...nga provat e para napoletane deri te ''Esposizioni'' ekstreme të [[1373]]-[[1374]], nuk ka shkrim ku, drejtpërdrejt apo jo, në mënyrë të qartë ose nën velin e aluzionit dhe citimit, Boccaccio nuk pa parasysh bashkëqytetarin e madh...}}</ref>. Por afrimi me mendësinë humaniste dhe kulti për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]], nuk e shkëputën Boccaccio nga vullneti për të përhapur në Firence kultin e Dantes dhe veprës së tij, edhe pse gjykimi më shumë se optimist u ftoh përgjatë fazës humaniste, pasi pati konstatuar superioritetin e Petrarkës në gjuhën latine<ref>Fumagalli, fq. 28</ref>. Përveç kopjimit me dorën e tij të tre dorëshkrimeve të ''Komedisë''<ref>{{Cito web|url=https://www.youtube.com/watch?v=HrdiFNu-bts|title=''Boccaccio autore e copista'' in mostra alla Laurenziana|accessdate=25 qershor 2015|publisher=youtube|language=it}}</ref><ref>Mbi rolin e Boccaccio-s si "redaktues" dhe kopist i Dantes, shihni: Bentivogli-Vecchi Galli, fq. 13</ref>, çertaldezi shkroi edhe ''Trattatello in laude di Dante Alighieri'' (kompozuar në dy redaktime midis viteve [[1351]] dhe [[1366]])<ref>{{Cito web|author=Rachele Jesurum|url=http://www.oilproject.org/lezione/dante-boccaccio-4488.html|title=Boccaccio, "Trattatello in laude di Dante": introduzione e analisi|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Oilproject|language=it}}</ref> dhe mbajti ''lectiones magistrales'' mbi këngët e ''Ferrit'', të ndalura vetëm te esegjeza e Ferrit - Kënga XVII për rënien e befasishme fizike të Boccaccio.<ref name=":12" /> == Boccaccio në kinema == [[File:Pier Paolo Pasolini.jpg|thumb|Pier Paolo Pasolini drejtoi, në 1971, ''Il Decameron,'' fitues i Ariut të argjend të festivalit të Berlinit:<ref name="internetculturale.it">{{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c38.html|title=Il ''Decameron'' di Pier Paolo Pasolini|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035626/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/c38.html|url-status=dead}}</ref> [[Alberto Moravia]], duke reçensionuar filmin, pohoi se Pasolini e kishte trajtuar ''Dekameronin'' si «një libër [...] në të cilin letërsia dhe realiteti identifikohen përsosmërisht për një paraqitje tërësore të njeriut».<ref>{{Cito web|author=Alberto Moravia|url=http://gioboccaccio.altervista.org/Cinema.html|title=Il Decameron di Pasolini: commento-recensione di Alberto Moravia|accessdate=26 qershor 2015|website=gioboccaccio.altervista.org|language=it}}</ref> Për tematikat "imorale" të pranishme në skena të ndryshme të filmit, ai pësoi censurime të shumta nga ana e autoriteteve italiane.<ref name="internetculturale.it"/>|306x306px]] Mbi Giovanni Boccaccio-n dhe veçanërisht mbi ''[[Dekameroni]]n'' e tij u xhiruan shumë filma, shumë nga të cilët të gjinisë goliardike, parodistike dhe demenciale, tipike të rrymës italiane ''decamerotico''<ref>{{Cito web|author=Riccardo F. Esposito|language=it|url=http://www.cinemedioevo.net/classici/commedie_boccaccesche.htm|title=Commedie boccaccesche, decamerotici e altre historie: I precursori (1965-1968)|accessdate=26 qershor 2015|publisher=cinemedioevo.net|year=2008}}</ref><ref>{{Cite book|author=Lino Aulenti|title=23. Da Boccaccio alla Commedia sexy|year=2011|publisher=Libreria universitaria|language=it|location=Padova|ISBN=978-88-6292-108-4}}</ref><ref>Për një listë të disa filmave dekamerotikë, shihni këtë listë pasuese në faqen: {{Cito web|url=http://www.filmtv.it/playlist/681807/decamerotico/#rfr:none|title=Decamerotico - playlist film|accessdate=26 qershor 2015|publisher=filmtv.it|language=it|date=12 tetor 2014}}</ref> * ''Il Decamerone'' i Gennaro Righelli-t (1912); * ''Il Decameron'' i [[Pier Paolo Pasolini]]t (1971) – kapitulli i parë i ''trilogia della vita''; * ''Boccaccio'' i Bruno Corbucci-t (1972); * ''Decameron nº 2 - Le altre novelle del Boccaccio'' i Mino Guerrini-t (1972); * ''Decameron nº 3 - Le più belle donne del Boccaccio'' i Italo Alfaro-s (1972); * ''Decameron nº 4 - Le belle novelle del Boccaccio'' i Paolo Bianchini-t (1972); * ''Le calde notti del Decameron'' i Gian Paolo Callegari-t (1972); * ''Decameroticus'' i Pier Giorgio Ferretti-t (1972); * ''Quando le donne si chiamavano madonne'' i Aldo Grimaldi-t (1972); * ''Sollazzevoli storie di mogli gaudenti e mariti penitenti - Decameron nº 69'' i Joe D'Amato-s dhe Aristide Massaccesi-t (1972); * ''...e si salvò solo l'Aretino Pietro, con una mano davanti e l'altra dietro...'' i Silvio Amadio-s (1972); * ''Le notti peccaminose di Pietro l'Aretino'' i Manlio Scarpelli-t (1972); * ''Fiorina la vacca'' i Vittorio De Sisti-t (1972); * ''Fratello homo sorella bona'' i Mario Sequi-t (1972); * ''Il Decamerone proibito'' i Carlo Infascelli-t (1972); * ''Decameron proibitissimo (Boccaccio mio statte zitto)'' i Marino Girolami-t (1972); * ''La bella Antonia, prima monica e poi dimonia'' i Mariano Laurenti-t (1972); * ''Le mille e una notte all'italiana'' i Carlo Infascelli-t (1972); * ''Novelle galeotte d'amore'' i Antonio Margheriti-t (1972); * ''Decameron '300'' i Mauro Stefani-t (1972); * ''Metti lo diavolo tuo ne lo mio inferno'' i Bitto Albertini-t (1972); * ''Racconti proibiti... di niente vestiti'' i Brunello Rondi-t (1972); * ''I racconti romani di una ex novizia'' i Pino Tosini-t (1972); * ''Beffe, licenzie et amori del Decamerone segreto'' i Giuseppe Vari-t dhe Ëalter Pisani-t (1972); * ''...e continuavano a mettere lo diavolo ne lo inferno'' i Bitto Albertini-t (1973); * ''Fra' Tazio da Velletri'', i Romano Scandariato-s dhe Romano Gastaldi-t (dhe Joe D'Amato dhe Aristide Massacesi) (1973); * ''Storie scellerate'' i Sergio Citti-t (1973); * ''Novelle licenziose di vergini vogliose'' i Michael Ëotruba-s (Joe D'Amato dhe Aristide Massaccesi) (1973); * ''Maraviglioso Boccaccio'' i Paolo dhe Vittorio Taviani-t (2015). == Shiko edhe == * ''[[Dekameroni]]'' * [[Françesko Petrarka]] * [[Dante Alighieri]] * [[Firenca|Firencia]] * [[Napoli]] * [[Humanizmi]] * [[Rilindja]] == Bibliografia == [[Skeda:Genealogia deorum gentilium.tif|parapamje|''Genealogia deorum gentilium'', 1532]] * {{Cite book|author=Massimiliano Albanese|title=MAZZUOLI, Giovanni, detto lo Stradino|year=2008|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it|location=Roma|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/mazzuoli-giovanni-detto-lo-stradino_%28Dizionario_Biografico%29/|accessdate=18 tetor 2015|volume=72|series=Dizionario Biografico degli Italiani}} * {{Cite book|author=Lino Aulenti|language=it|title=Storia del cinema italiano|year=2011|publisher=Libreria universitaria|location=Padova|ISBN=978-88-6292-108-4}} * {{Cite book|author=Lucia Battaglia Ricci|title=Boccaccio|year=2011|publisher=Salerno Editrice|language=it|location=Roma|ISBN=88-8402-291-6}} * {{Cite book|author=Lino Battaglia|title=Storia del cinema italiano|language=it|year=2011|publisher=Libreria universitaria|location=Padova|ISBN=978-88-6292-108-4}} * {{Cite book|author=Bruno Bentivogli – Paola Vecchi Galli|title=Filologia italiana|year=2002|publisher=Bruno Mondadori|language=it|location=Milano|url=https://books.google.it/books?id=AnPgwVRqnTUC&pg=PA21|ISBN=88-424-9538-7}} * {{Cite book|author=Giuseppe Billanovich|title=Petrarca letterato. Lo scrittoio del Petrarca|year=1995|publisher=Edizioni di Storia e letteratura|location=Roma|language=it|origyear=1947|url=https://books.google.it/books?id=0dGTZWP-dyAC&pg=PP1}} * {{Cite news|author=Giuseppe Billanovich|title=Il Boccaccio, il Petrarca e le più antiche traduzioni in italiano delle Decadi di Tito Livio|magazine=Giornale storico della letteratura italiana|language=it|volume=110|issue=391|date=1 korrik 1953|pages=311-337|ISSN=0017-0496}} * Giovanni Boccaccio, ''Decameron'', tani te: {{Cite book|author=Giovanni Boccaccio|title=Decameron|year=2004|publisher=Poligrafici editoriale|location=Bologna|ISBN=88-89180-61-7|volume=1|editor=Vittore Branca|language=it}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Giovanni Boccaccio: profilo biografico|year=1977|publisher=Sansoni|location=Firence|language=it}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Boccaccio, Giovanni|year=1986|publisher=Utet|location=Torino|language=it|series=Dizionario critico della letteratura italiana|volume=I|pages=345-361|editor=Vittore Branca, Armando Balduino, Manlio Pastore Stocchi e Marco Pecoraro}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Tradizione delle opere di Giovanni Boccaccio|volume=2|language=it|publisher=Edizioni di Storia e Letteratura|location=Roma|year=1991|origyear=1958|url=https://books.google.it/books?id=XXBOFXSJdIkC&printsec=frontcover&hl=it#v=onepage&q&f=false|accessdate=18 tetor 2015}} * {{Cite news|author=Vittore Branca|title=Intertestualità fra Petrarca e Boccaccio|magazine=Lectura Petrarce|language=it|volume=55|issue=14|year=1995|pages=359-380|location=Padova|publisher=Tipografia La Garangola}} * {{Cite news|author=Vittore Branca|title=Boccaccio protagonista nell’Europa letteraria tra tardo Medioevo e Rinascimento|magazine=Cuadernos de Filologia Italiana|volume=8. La recepción de Boccaccio en España. Actas del Seminario Internacional Complutense|year=2001|pages=21-38|language=it|publisher=Universitad Complutense|location=Madrid|ISSN=1133-9527}} * {{Cite book|author=Vittore Branca|title=Boccaccio medievale|year=2010|publisher=Bur Biblioteca Universale Rizzoli|language=it|location=Milano|ISBN=978-88-17-03899-7|origyear=1956}} * {{Cite book|author=Romolo Caggese|title=ROBERTO d'Angiò, re di Sicilia|year=1936|publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana|language=it|location=Roma|series=Enciclopedia Italiana|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/roberto-d-angio-re-di-sicilia_(Enciclopedia-Italiana)/|accessdate=18 tetor 2015}} * {{Cite news|author=Luciano Canfora|title=Quel censore boccaccesco|newspaper=Corriere della Sera|language=it|date=26 mars 1996|url=http://archiviostorico.corriere.it/1996/marzo/26/QUEL_CENSORE_BOCCACCESCO_co_0_96032613066.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160101000000/http://archiviostorico.corriere.it/1996/marzo/26/QUEL_CENSORE_BOCCACCESCO_co_0_96032613066.shtml|archivedate=1 janar 2016|accessdate=26 qershor 2015|page=27}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/vittore-branca_%28Dizionario_Biografico%29/|author=Franco Cardini|title=Vittore Branca|language=it|year=2013|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Loredana Chines|author2=Giorgio Forni|author3=Giuseppe Ledda|author4=Elisabetta Menetti|title=Dalle Origini al Cinquecento|year=2007|publisher=Bruno Mondadori|location=Milano|language=it|ISBN=978-88-424-9164-4|series=La letteratura italiana|editor=Ezio Raimondi}} * {{Cite book|author=Emanuele Coccia|title=Il greco, la lingua fantasma dell’Occidente medievale|pages=252-257|editor=Sergio Luzzatto e Gabriele Pedullà|series=Atlante della letteratura italiana|publisher=Einaudi|language=it|location=Torino|year=2010|ISBN=978-88-06-18525-1|url=https://www.academia.edu/5536558/Il_greco_la_lingua_fantasma_dell_Occidente_medievale|accessdate=28 janar 2016}} * {{Cite book|author=Vittorio Coletti|title=Storia della lingua italiana|language=it|series=Enciclopedia dell’Italiano|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/storia-della-lingua_%28Enciclopedia_dell%27Italiano%29/|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Istituto della Enciclopedia italiana fondata da Giovanni Treccani|location=Roma|year=2011|volume=2. M-Z|editor=Raffaele Simone|ISBN=978-88-12-00040-1}} * {{Cite book|author=Gianfranco Contini|title=Letteratura italiana delle origini|url=https://archive.org/details/laletteraturaita0000unse|year=2006|publisher=Sansoni Editore|location=Firence|language=it|edition=3|origyear=1970|ISBN=88-383-1866-2}} * {{Cite book|author=Francesco De Sanctis|title=Storia della letteratura italiana|year=1870|publisher=Cav. Antonio Morano|location=Napoli|language=it|edition=4|volume=1|url=https://it.wikisource.org/wiki/Storia_della_letteratura_italiana_(De_Sanctis)|accessdate=26 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Giulio Ferroni|title=L'alba dell'Umanesimo, Petrarca e Boccaccio: la crisi del mondo comunale (1300-1380)|year=2006|publisher=Mondadori|language=it|location=Milano|series=Storia della letteratura italiana|editor=Giulio Ferroni, Andrea Cortellessa, Italo Pantani e Silvia Tatti|volume=3}} * {{Cite book|author=Riccardo Fubini|title=L'umanesimo italiano e i suoi storici: origini rinascimentali, critica moderna|year=2001|publisher=F. Angeli|language=it|location=Milano|ISBN=88-464-2883-8|url=https://books.google.it/books?id=gRp41FVvXfAC&pg=PA118|accessdate=26 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Andrea Labardi|title=Pietro Piccolo da Monteforte|year=2005|publisher=Istituto della Enciclopedia italiana|location=Roma|language=it|volume=2. I-Z|series=Enciclopedia Fridericiana|editor=Ortensio Zecchino}} * {{Cite book|author=Romano Luperini, Pietro Cataldi e Lidia Marchiani|title=Il cavaliere e il mercante, l'amore e la donna: il modello di Boccaccio|year=1998|language=it|publisher=G.B. Palumbo|location=Palermo|ISBN=88-8020-225-1|series=La scrittura e l'interpretazione: storia e antologia della letteratura italiana nel quadro della civiltà europea}} * {{Cite book|title=Boccaccio autore e copista|year=2013|publisher=Mandragora|language=it|location=Firence|editor1=Teresa De Robertis|editor2=Carla Maria Monti|editor3=Marco Petoletti|display-editors=etal|ISBN=978-88-7461-213-0}}. Specifikisht janë konsultuar këto publikime: ** {{Cite book|author=Agnese Bellieni|title=Le vite di Petrarca, di san Pier Damiani e di Livio|language=it|pages=215-217}} ** {{Cite book|author=Monica Berté|title=Trattatello in laude di Dante|language=it|pages=273-275}} ** {{Cite book|language=it|author=Maurizio Fiorilla|title=Decameron|pages=129-136}} ** {{Cite book|author=Edoardo Fumagalli|title=Boccaccio e Dante|language=it|pages=25-31}} ** {{Cite book|author=Carla Maria Monti|title=Boccaccio e Petrarca|language=it|pages=33-40}} ** {{Cite book|author=Marco Petoletti|title=Boccaccio e i classici latini|pages=41-49|language=it}} ** {{Cite book|author=Marco Petoletti|title=Le Epistole|language=it|pages=233-241}} ** {{Cite book|author=Angelo Piacentini|title=Scheda sul Buccolicum carmen di Giovanni Boccaccio|language=it|pages=203- 208}} ** {{Cite book|author=Giuliano Tanturli|title=Giovanni Boccaccio nella letteratura italiana|language=it|pages=17-23}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/donato-albanzani_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Albanzani, Donato|author=Guido Martellotti|work=Dizionario Biografico degli Italiani|language=it|year=1960|volume=1|accessdate=16 mars 2016}} * {{Cite book|author=Mario Marti|title=Cino da Pistoia|year=1970|publisher=Istituto nazionale dell'Enciclopedia Italiana|location=Roma|language=it|series=Enciclopedia Dantesca|editor=Umberto Bosco|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/cino-da-pistoia_%28Enciclopedia-Dantesca%29/|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Lorenzo il Magnifico|title=Comento de' miei sonetti|year=1992|publisher=Einaudi|location=Torino|language=it|ISBN=88-06-12925-2|series=Opere|editor=Tiziano Zanato|url=http://www.letteraturaitaliana.net/pdf/Volume_3/t59.pdf|accessdate=2 korrik 2015|format=PDF}} * Giuseppe Meloni, Il mercante Giovanni Boccaccio a Montpellier e Avignone, revista Studi sul Boccaccio, 1998, volumi XXVI, fq. 99-126, Le Lettere, Firenze, ISSN 0585-4997. * {{Cite book|author=Manlio Pastore Stocchi|title=Riflessioni sull'epistola a Omero|year=2003|publisher=Cisalpino|location=Milano|language=it|pages=119-147|ISBN=88-323-3003-2|series=Motivi e forme delle ''Familiari'' di Francesco Petrarca. Atti del Convegno di Gargnano del Garda (2-5 ottobre 2002)|editor=Claudia Berra}} * {{Cite book|author=Renato Piattoli|title=Codice diplomatico dantesco|year=1940|publisher=Libreria Luigi Gonnelli|location=Firence|language=it}} * {{Cite book|author=Giorgio Piras|title=Nuove testimonianze dalla biblioteca di Petrarca: le annotazioni al ''De lingua latina'' di Varrone|year=2012|publisher=Le Lettere|location=Firence|language=it|series=Petrarca, l'umanesimo e la civiltà europea|volume=II|editor=Donatella Coppini dhe Michele Feo|pages=829-857}} * {{Cite book|title=La “conversione” del Boccaccio|year=2010|publisher=Einaudi|location=Torino|editor=Sergio Luzzato dhe Gabriele Pedullà|series=Atlante della letteratura italiana|language=it|pages=224-228|volume=1|author=Francisco Rico|ISBN=978-88-06-18525-1}} * {{Cite book|author=Remigio Sabbadini|title=Le scoperte dei codici latini e greci ne' secoli XIV e XV|year=1905|publisher=Sansoni|language=it|location=Firence}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/remigio-sabbadini_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Remigio Sabbadini|language=it|year=1931|accessdate=23 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Franco Sacchetti|title=Il libro delle rime|year=1990|publisher=Olschki - University of Western Australia Press|language=it|location=Firence - Perth|ISBN=88-222-3795-1|editor=Franca Brambilla Ageno}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giovanni-boccaccio_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Giovanni Boccaccio|author=Natalino Sapegno|language=it|volume=10}} * {{Cite news|author=Cesare Segre|title=Petrarca, «avaro» fra i Tre Grandi. Critico di Dante e sprezzante verso la lingua di Boccaccio|newspaper=Corriere della Sera.it|language=it|date=11 dhjetor 2012|url=http://www.corriere.it/cultura/12_dicembre_11/segre-petrarca-avaro-tre-grandi_20a85bca-4399-11e2-b89b-3cf6075586fe.shtml|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cite book|author=Luigi Surdich|title=Esempi di generi letterari e loro rimodellizzazione novellistica|year=2002|publisher=F. Cesati|location=Firence|language=it|pages=141-177|ISBN=88-7667-139-0|series=Autori e lettori di Boccaccio: atti del convegno internazionale di Certaldo, 20-22 sett. 2001|editor=Michelangelo Picone}} * {{cito web|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-billanovich_%28Dizionario_Biografico%29/|title=Billanovich, Giuseppe|author=Carlo Vecce|language=it|accessdate=26 qershor 2015}} * {{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|language=it|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=storiadifirenze.org|year=2006}} * {{Cito web|author=Leonzio Pilato|url=http://www.circolobarlaam.it/|title=Circolo Barlaam. Sit kushtuar Barlaam-it të Seminara-s dhe raporteve midis Boccaccio-s dhe botës greke|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}} * {{Cite web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cito web|url=http://www.classicitaliani.it/index080.htm|title=Progetto Giovanni Boccaccio, për një panoramë të gjerë dhe të detajuar mbi Boccaccio-n|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Classici italiani|year=1996|language=it|editor=Giuseppe Bonghi|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204306/http://www.classicitaliani.it/index080.htm|url-status=dead}}. == Lidhje të jashtme == * {{Cito web|url=http://www.casaboccaccio.it/|publisher=Casa del Boccaccio|title=Ente Nazionale Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} * {{Cito web|url=http://www.boccaccio2013.it/it/|title=VII centenario della morte di Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|language=it|publisher=Boccaccio 2013|archive-date=26 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626102000/http://www.boccaccio2013.it/it/|url-status=dead}}, siti zyrar për përkujtimin e vitit 2013. * {{Cito web|url=http://www.oilproject.org/lezioni/letteratura/letteratura-italiana/trecento/giovanni-boccaccio|title=Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Oil project|language=it}}, seri leksionesh mbi tematika të ndryshme nga jeta dhe prodhimtaria letrare e Boccaccio-s. * {{Cito web|url=http://www.interbooks.eu/poesia/trecento/giovanniboccaccio.html|title=Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Inter books|language=it}} * {{Cito web|author=S. Battaglia|url=http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|title=La novità dell’ "Elegia di Madonna Fiammetta"|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Luigi De Bellis|language=it|year=2001|archive-date=29 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329230017/http://spazioweb.inwind.it/letteraturait/analisi/boccaccio/fiammetta.htm|url-status=dead}} * {{Cito web|editor=Giuseppe Bonghi|url=http://www.classicitaliani.it/index080.htm|title=Progetto Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Classici italiani|year=1996|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204306/http://www.classicitaliani.it/index080.htm|url-status=dead}}, për panoramik më të gjerë dhe të hollësishme mbi Boccaccio-n. * {{Cito web|author=Riccardo F Esposito|url=http://www.cinemedioevo.net/classici/commedie_boccaccesche.htm|title=Commedie boccaccesche, decamerotici e altre historie: I precursori (1965-1968)|language=it|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Riccardo F. Esposito|year=2008}} * {{Cito web|author=Teresa Nocita|url=http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|title=Giovanni Boccaccio|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Internet Culturale|language=it|year=2012|archive-date=24 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924035744/http://www.internetculturale.it/opencms/opencms/directories/ViaggiNelTesto/boccaccio/|url-status=dead}} * {{Cito web|url=http://interpretazioni.altervista.org/codici-del-decameron-in-europa/?doing_wp_cron=1435309687.3032081127166748046875|title=Codici del Decameron in Europa|language=it|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Alter vista|date=13 maj 2015}} * {{Cito web|author=Alberto Moravia|title=Il Decameron di Pasolini: commento-recensione di Alberto Moravia|url=http://gioboccaccio.altervista.org/Cinema.html|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Alter vista|language=it}} * {{Cito web|author=Laura Nuti|url=http://www.viv-it.org/schede/decameron-difficile-fortuna|title=Il "Decameron": una difficile fortuna|accessdate=26 qershor 2015|publisher=Vivit – Accademia della Crusca|editor=Francesco Sabatini, Marco Biffi, Domenico De Martino, Nicoletta Maraschio|language=it}} * {{Cito web|author=Pilato Leonzio|url=http://www.circolobarlaam.it/|title=Circolo Barlaam. Sito dedicato a Barlaam di Seminara|language=it|accessdate=25 qershor 2015}} dhe raporti midis Boccaccio-s dhe botës greke. * {{Cito web|author=Stefano Zamponi|url=http://www.storiadifirenze.org/static_site_20615/index-temadelmese=giugno-1313-giovanni-boccaccio.html|title=Giugno 1313: Giovanni Boccaccio|language=it|accessdate=25 qershor 2015|publisher=storiadifirenze.org|year=2006}} * {{Cito web|url=http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/boccaccio/life1_it.php|title=Decameron Web|accessdate=25 qershor 2015|publisher=Brown University|language=en|date=12 mars 2010}} == Shënime == === Shpjegime === <references group="Shpjegimi"/> === Referime === {{reflist|3}} [[Kategoria:Shekulli XIV]] [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] [[Kategoria:Rilindas italianë]] [[Kategoria:Poetë]] [[Kategoria:Rilindje]] [[Kategoria:Lindje 1313]] [[Kategoria:Vdekje 1375]] 15ug1umzau1daxsre57a6er3hqnvrfv 0 31902 2986449 2620273 2026-06-01T18:16:57Z Ehrlich91 34047 2986449 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = '''{{PAGENAME}}''' | native_name = Српци | settlement_type = Fshat | image_flag = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | flag_link = | image_seal = <!--Pa ''Skeda:'' në fillim--> | seal_link = |Stema_gjerësia = | image_skyline = Воздушен поглед на Српци.jpg | image_caption = <!--Administrimi territorial--> |Rajoni = [[Rajoni i Pellagonisë|Pellagonia]] |Komuna = [[Komuna e Manastirit|Manastir]] |Kryetari i Komunës = |Partia udhëheqëse = <!--Sipërfaqja dhe Demografia --> |Sipërfaqja = | population_total = 65 | population_total_viti = 2002 |Dendësia = <!-- Të dhëna dhe statistika --> | population_demonym = |Krahina = |Lartësia = |Zona Kohore = |Ora Verore = | postal_code = |Prefiksi = | registration_plate = | website = |E-Posta = <!--Harta--> | image_map = Republika e Maqedonisë <!--Parametri të mos ndërrohet--> | image_map_fizike = Yes | image_map = | image_map_shënimi = | map_caption = | image_map_gjerësi = |CoordAddon = <!--Koordinatat Mënyra #1--> | gjer_g= | gjer_m= | gjer_s= | gjer_dr =N | gjat_g= | gjat_m= | gjat_s= | gjat_dr =E <!--Koordinatat Mënyra #2--> |gjerësi = |gjatësi = }} <!-- == Gjeografia == --> <!-- == Demografia == --> <!-- == Ekonomia == --> <!-- == Kultura == --> <!-- == Historia == --> <!-- == Shih edhe == --> <!-- == Burimet == --> {{reflist}} <!-- == Lidhje të jashtme == --> {{Komuna e Manastirit}} [[Kategoria:Fshatra në komunën e Manastirit]] {{MKD-gjeo-cung}} 5l1o4upboc12ry9wyuskygup2b0jm4x 0 37948 2986601 2978669 2026-06-01T22:49:39Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986601 wikitext text/x-wiki Shteti i Epirit shtrihej në veri-perëndim të Greqisë antike.Fiset e Epirit ishin [[Molosët]], [[Thesprotët]] dhe [[Kaonët]]. Këto fise u bashkuan duke krijuar [[Lidhja Molose|Lidhjen Molose]]. == Lindja e Shtetit tek Epiriotët == === Territori dhe popullsia === Në periudhën antike treva që nga malet e Llogarasë dhe të Kudhësit me rrjedhjen e mesme të Vjosës në veri dhe deri në gjirin e Ambrakisë dhe në kufijtë e Etolisë në jug, që nga [[malet e Pindit]] në lindje e deri tek brigjet e detit Jon në perëndim, përbënte një njësi gjeografike-politike më vete të formuar historikisht dhe të njohur me emrin Epir, nga greqishtja e vjetër Apeiros që do të thotë stere, tokë. Me fjalën Epir autorët grekë nënkuptonin në fillim çdo vend kontinental përballë ishujve. Po me këtë kuptim, p.sh., [[Homeri]] e quan [[Akarnia|Akarnaninë]] Epir, gjithashtu më vonë edhe [[Tukididi]]. Kështu i quanin edhe brigjet përkundrejt tyre banorët e ishujve të Jonit, duke u nisur nga pozita e vet ishullore. Ky emër, i përdorur në fillim si një emër i përgjithshëm për të caktuar pozitën kontinentale të krahinës etnikisht ilire, që ndodhej përballë tyre, u shndërrua më vonë në një nocion të përveçëm gjeografik, që i atribuohej një krahine të veçantë me kufijtë pak a shumë të përcaktuar historikisht. Në këtë kuptim emri Epir ndeshet për të parën herë tek shkrimtari grek i fundit të shek. VI p.e.sonë, [[Hekateu]], kur thotë se Oriku është liman i Epirit, dhe pak më vonë tek Pindari, i cili e quan Epirin “të famshëm me hapësira kodrash të shkëlqyeshme ... që fillojnë nga [[Dodona]] e deri në brigjet e Jonit”. Në gjysmën e dytë të shek. IV p.e.sonë, me transformimin e bashkësisë molose në një shtet të ri federativ, të quajtur epirot, që përfshinte pjesën më të madhe të popullsisë së këtij territori duke pasur një nënshtetësi të vetme, epirote, emri Epir merr tani një kuptim të përcaktuar qartë politik. Shkrimtari grek i shek. IV p.e.sonë numëron në këtë kohë në Epir vetëm 14 fise, por nga burimet e tjera historike-epigrafike rezulton që ky numër të ketë qenë shumë më i madh. Nga fiset më kryesore ilire, të cilat luajtën një rol të rëndësishëm në historinë politike të kësaj krahine, përmenden sidomos thesprotët, kaonët, molosët etj. Ndërmjet këtyre fiseve ndodhnin luftëra të vazhdueshme për epërsi territoriale dhe politike dhe kishte një prirje për separatizëm midis sundimtarëve të veçantë të tyre. Kjo gjendje vazhdoi të paktën deri në fillim të shek. IV p.e.sonë, kur mbretërit molosë arritën t’u imponohen shumë prej fiseve fqinje epirote dhe të krijonin një mbretëri të fuqishme, me bazë federative, që autorët grekë e quanin Koinon të molosëve. === Premisat për krijimin e shtetit në Epir === Si rezultat i zhvillimit të mëparshëm ekonomiko-shoqëror, në shek.V p.e.sonë në Epir ishin krijuar të gjitha premisat për lindjen e formacioneve të hershme shtetërore. Diferencimi social, sidomos tek fiset ekonomikisht më të përparuara të kësaj krahine, siç ishin molosët, kaonët, thesprotët etj., pasqyrohet qartë në burimet historike që në shek. VIII-VII p.e.sonë, por tani ai merr përpjesëtime më të gjera. Aristokracia epirote e tokës dhe e bagëtive, kishte arritur t’u impononte pushtetin e vet prodhuesve të vegjël fshatarë dhe të shfrytëzonte për interesat e saja ekonomike punën e shtresave të tjera e të skllevërve. Në duart e kësaj aristokracie ishin grumbulluar tashmë pasuri të mëdha që i mundësonin asaj të hynte në marrëdhënie të ngushta me shoqërinë antike të Greqisë. Në gjysmën e dytë të shek.V p.e.sonë, në Epir ekzistonin edhe shtresa të tjera; përveç aristokracisë së tokës, ishte fuqizuar edhe shtresa e zejtarëve e tregtarëve. Shumë kuptimplotë në këtë drejtim paraqitet një mbishkrim i vitit 427/426 zbuluar në sanktuarin e Poseidonit në Tenarë, sipas të cilit një farë Eskrioni, epirotas, liron skllavin e tij, Herakleid, duke ia kushtuar këtë akt hyut të detrave. Sipas përmbajtjes dhe vendgjetjes së mbishkrimit Eskrioni duhej të kishte qenë pikërisht njëri nga përfaqësuesit e tregtarëve skllavopronarë epirotas të lidhur me tregtinë detare. Kjo është prova më e hershme epigrafike, që dëshmon për ekzistencën e institucionit të skllavërisë në Epir të paktën që nga gjysma e dytë e shek. V p.e.sonë. Mbi bazën e këtij diferencimi të brendshëm dhe të luftës së vazhdueshme që bënin sundimtarët e fiseve të veçanta për nënshtrimin e fqinjëve të tyre, në Epir lindën një tok federatash, sistemi politik i të cilave mbështetej në bashkimin e një grupi fisesh të federuara të quajtura koine. Më herët këto bashkësi u krijuan rreth fiseve ekonomikisht dhe politikisht më të fuqishme të Epirit, si tek thesprotët, kaonët dhe molosët. Ashtu siç paraqiten në mesin e shek.V, ato ndryshonin midis tyre jo vetëm nga madhësia dhe rëndësia politike, por edhe nga struktura e tyre organizative. Sipas një lajmi të Tukididit, i cili u referohet viteve të para të luftës së Peloponezit, Koinonet e kaonëve dhe të thesprotëve nuk e njihnin pushtetin e mbretit. Në krye të tyre qëndronin dy magjistratë më të lartë ekzekutivë të quajtur në traditën historike, prostatë, të cilët zgjidheshin çdo vit nga rrethet aristokratike të fisit që kryesonte Koinonin. Molosët, ndryshe nga dy koinonet e para, sundoheshin nga mbretër, pushteti i të cilëve tanimë ishte bërë i trashëgueshëm. Tukididi përmend që në vitin 470 p.e.sonë një mbret molos [[Admeti]]n, që i dha strehim politik gjeneralit grek Themistokliut të dëbuar me ostrakizëm nga Greqia. Sipas përshkrimit të kësaj ngjarjeje, [[Admeti]] paraqitet si një sundimtar me origjinë fisnike, i fuqishëm dhe me influencë deri në rrethet qeveritare të Athinës. Për veprimtarinë politike të federatave të Epirit burimet historike heshtin pothuajse fare. Ato i shohim të dalin në skenën e historisë vetëm në kohën e luftës së Peloponezit, kur ushtritë e kaonëve, të thesprotëve, të molosëve etj., me sundimtarët e tyre në krye, marrin pjesë në anën e Spartës në ekspeditën luftarake kundër qytetit Strato të Akarnanisë. Midis këtyre bashkësive të veçanta rolin më të rëndësishëm dhe aktiv në historinë politike të vendit filloi ta luajë Mbretëria e Molosëve. Në qoftë se deri në fundin e shek. V p.e.sonë këto bashkësi vepronin të veçuara dhe në konflikte të brendshme me njëra-tjetrën, tani është Mbretëria Molose ajo që do të marrë iniciativën për të zgjeruar pushtetin e saj dhe për ta vënë Epirin në rrugën e bashkimit të tij politiko-ushtarak. == Koinoni(Lidhja) e Molosëve == === Gjendja ekonomiko-shoqërore dhe kulturore e Epirit në fundin e shek. V dhe gjatë shek. IV p.e.sonë === Nga fundi i shek.V dhe sidomos gjatë shek. IV p.e.sonë, në Epir vihet re një zhvillim i mëtejshëm i ekonomisë në të gjitha degët e saj: në bujqësi, blegtori, e sidomos në zejtari; zhvillohet prodhimi i mallrave, zgjerohen lidhjet tregtare etj. Në Epir shfaqet tani një faktor shumë i rëndësishëm që luan një rol të ndjeshëm në zhvillimin e mëtejshëm, ky është qyteti epirot. Kështu në fundin e shek. V dhe në gjysmën e parë të shek. IV, sipas të dhënave burimore historike dhe arkeologjike, lindin qytetet Kasope, në krahinën e Kasopisë në skajin [[Rajoni jugperëndimor (Maqedoni)|jugperëndimor]] të Epirit dhe Elea afër Velianit në krahinën Eleatis të Thesprotisë. Në Epirin Qendror lindin qytetet Passaron (Gardhiqi), kryeqendra tradicionale e shtetit të molosëve dhe qyteti i Kastrisë që identifikohet me Euremenin ose Tekmonin antik. Në gjysmën e dytë të shek. IV p.e.sonë urbanizimi në Epir mori përpjesëtime më të mëdha dhe rritet akoma më shumë pesha e tij në zhvillimin ekonomik dhe politik të vendit. Lindin qytete të reja, midis të cilave në Thesproti, Elina (Dymokastro), Kutçi dhe Gitana (Gumani) që sipas Tit-Livit, duhet të ishte qendra kryesore e Koinonit të thesprotëve; në Kaoni, Teqeja e Melanit, Himara, Foinike (Finiqi), që ishte qyteti më i madh dhe më i fortë i Kaonisë dhe kryeqendra e saj. Qytetet e Epirit, ashtu sikurse dhe ato të Ilirisë, ishin të fortifikuara me mure të fuqishme prej blloqesh shumëkëndëshe ose të ndërthurura me teknikë muraturash trapezoidale apo kuadratike sipas kushteve të veçanta të terrenit ose të guroreve. Për përforcimin e mureve ngriheshin kulla në vendet më të atakueshme nga armiku. Në sistemet më të hershme fortifikuese këto kulla mungonin ose ishin dukuri të rralla. Vetëm nga gjysma e dytë e shek. IV, ato hynë në përdorim të gjerë si një komponent i nevojshëm dhe i domosdoshëm në kushtet e zhvillimit të mëtejshëm të teknikës luftarake. Mënyra antike e prodhimit i dha një hov të menjëhershëm prodhimit zejtar dhe sidomos atyre degëve që lidheshin me ndërtimet. Brenda mureve mbrojtëse të këtyre qyteteve kishte muratorë, gurskalitës, farkëtarë, poçarë, tjegullabërës, arkitektë etj. Zhvillimi i degëve të ndryshme të zejtarisë dhe shtimi i prodhimeve bujqësore dhe blegtorale nxitën dhe më tej zgjerimin e tregtisë brendapërbrenda, me kolonitë helene të bregut të Jonit dhe sidomos me krahinat fqinje mesdhetare. Kjo e fundit zhvillohej më tepër përmes trafikut detar, të përcaktuar nga vetë pozicioni i favorshëm bregdetar i krahinave, megjithëse funksiononin në këtë drejtim dhe rrugët tokësore. Në qoftë se deri në shek. V p.e.sonë Epiri lidhjet ekonomike i mbante kryesisht me Korinthin dhe kolonitë e tij në brigjet e Jonit, nga fundi i këtij shekulli ai filloi të orientohet edhe nga Athina. Tani janë mallrat e prodhimit atik, ata që mbizotërojnë në tregjet e Epirit. Prej këtej Athina si këmbim tërhiqte prodhime bujqësore e sidomos blegtorale, lëkura, lëndë druri etj., për të cilat ajo kishte gjithnjë nevojë. Në zhvillimin e tregtisë detare rol të veçantë luanin edhe portet detare në brigjet e Kaonisë, si Onkesmi, Himara, Butrinti etj. Zgjerimi dhe intensifikimi i tregtisë çoi nga ana e vet në shtimin progresiv të prodhimit të mallrave, bëri të nevojshme lindjen dhe qarkullimin e monedhës autonome. Në fillim ishte Lidhja e Molosëve ajo që hedh e para në treg monedhën e vet (rreth viteve 400 p.e.sonë). Këto ishin monedha kryesisht prej bronzi, megjithëse pati në këtë kohë edhe prerje jetëshkurtër dhe të kufizuar monedhash prej argjendi. Më vonë filluan të presin monedha edhe qytete të veçanta dhe në fund të shek. IV edhe shteti federativ i epirotëve. === Mbretëria e Molosëve gjatë sundimit të Tharypës (423-385 p.e.sonë) === Në çerekun e fundit të shek. V p.e.sonë shtetin e molosëve e kryesonte Tharypa (423-385 p.e.sonë), i cili, sipas një lajmi të Tukididit, e trashëgoi fronin mbretëror të babait në një moshë të mitur duke pasur për një kohë si tutor Sabylintin, prijësin e atintanëve. Tradita historike i atribuon këtij sundimtari një seri reformash të karakterit ekonomik, ushtarak dhe kulturor, të cilat çuan në zgjerimin dhe në forcimin e mëtejshëm të Mbretërisë Molose. Në radhë të parë ato prekën formën e hershme të qeverisjes dhe legjislacionin e vjetër të vendit. Kuvendi i popullit si organ i trashëguar nga rendi i komunës primitive, mori tani përmbajtje të re. Në organet drejtuese të shtetit, rol të rëndësishëm fillon të luajë prostati, funksionari më i lartë i shtetit pas mbretit. Ky zgjidhej për çdo vit në Kuvendin e Popullit nga rrethet aristokratike, të cilat ushtronin fuqishëm autoritetin e tyre në kuvend. Duke qëndruar pranë mbretit, si mbrojtës i ligjeve të vendit, prostati në fakt e kufizonte shumë pushtetin mbretëror, dhe me këtë ai ruante të palëkundshme pozitat e aristokracisë në veprimtarinë politike të shtetit. Kjo formë e kufizuar e pushtetit qendror nga aristokracia e tokës, si edhe ligjërimi i të drejtave të tjera të saj, i japin Mbretërisë Molose atributet e një shteti me mbeturina të theksuara të rendit fisnor. Mbretëria Molose që në fillim të veprimtarisë së saj politike tërhoqi vëmendjen e shteteve fqinje të Mesdheut dhe sidomos të Athinës dhe të Spartës, të cilat sapo kishin nisur midis tyre konfliktin e armatosur për supremaci ekonomike dhe politike në Greqi. Në këtë konflikt historikisht të njohur si Lufta e Peloponezit dhe që, siç dihet, zgjati me ndërprerje të vogla plot 28 vjet (432-404 p.e.sonë) dhe pati pasoja të rënda për Greqinë, të dyja palët ndërluftuese bënë përpjekje që të siguronin përkrahjen e shtetit të ri të molosëve, meqë territori i tij zinte një pozicion mjaft të favorshëm strategjik me rrugën midis brigjeve veriperëndimore të Greqisë dhe të Maqedonisë e Thesalisë. Në fillim ishte Sparta ajo që ushtroi ndikimin e saj mbi shtetin molos. Në vitin 429 p.e.sonë, molosët i ofrojnë asaj deri ndihmën ushtarake, duke dërguar kontingjente të konsiderueshme luftëtarësh për pushtimin e qytetit Stratos të Akarnanisë. Mirëpo edhe pas kësaj fushate të pasuksesshme, e cila synonte të dobësonte ndikimin e Athinës në këtë zonë kufitare të Epirit, diplomacia athinjote nuk hoqi dorë nga përpjekjet e saj për të përmirësuar marrëdhëniet me shtetin e molosëve. Ajo kishte shumë nevojë për përkrahjen e këtij shteti të ri energjik në qendër të Epirit. Përmes territorit të tij Athina mund të kontrollonte nga shpina maqedonët e paqëndrueshëm të Perdikës si dhe thesalët, me të cilët ajo sapo kishte krijuar lidhje miqësore pas kryengritjes së lynkestëve (433 p.e.sonë). Nga ana tjetër, me këto marrëdhënie Athina synonte të kishte edhe përfitime ekonomike. Se sa rëndësi i jepte Athina lidhjeve me shtetin molos, këtë e tregon dhe fakti se ajo në këtë kohë merr përsipër edukimin e Tharipës së vogël në një nga shkollat e Athinës dhe e pret atë më vonë në Athinë me nderime të veçanta duke e regjistruar si qytetar nderi. Për vendosjen e marrëdhënieve të mira me Athinën ishte i interesuar gjithashtu edhe vetë shteti i molosëve, i cili kërkonte të siguronte përkrahje për politikën e zgjerimit territorial që projektoi Tharypa, të cilën ai filloi ta realizonte në vitet e fundit të jetës së tij. Këto marrëdhënie të ngushta ekonomike dhe politike me Athinën i hapën rrugë depërtimit të ndikimit të qytetërimit helen, i cili u shfaq në strukturën organizative të shtetit, në ndërtimet, në përdorimin e gjuhës dhe të shkrimit grek në rrethet e aristokracisë dhe të administratës shtetërore, në trajtimin tipologjik dhe metrologjik të monedhave të para molose sipas prototipave të monedhës atike të fundit të shek.V dhe fillimit të shek. IV p.e.sonë. Ky ndikim do të shfaqet gjithashtu dhe në jetën kulturore e artistike, qendra e së cilës bëhen qytetet. Në Passaron, p.sh., mendohet të jetë ftuar dramaturgu i shquar grek Euripidi, për të vënë në skenë tragjedinë e tij “Andromaka”, ku lavdërohej origjina dinastike e mbretërve molosë. Kjo vepër ndikoi shumë në kultivimin e mitit gjenealogjik të molosëve, sipas të cilit zanafilla e tyre i referohet tani Molosit, biri i Neoptolemit të Akilit dhe i Andromakës, të vesë së Hektorit, që pas shkatërrimit të Trojës erdhën dhe u vendosën në Epir. === Lidhja Molose (çereku i parë i shek. IV p.e.sonë). === Struktura e saj organizative Gjatë sundimit të Alketës, birit të Tharypës, shteti molos mori zhvillim të mëtejshëm. Nuk është përcaktuar me saktësi se në ç’kohë dhe në ç’rrethana e trashëgoi fronin. Dihet se në vitin 385 p.e.sonë ai gjendej i strehuar politik tek Dionizi, tirani i Sirakuzës. Në burimet historike nuk jepen as motivet që e shtynë Alketën të braktiste fronin. Ka mundësi që ky, duke dashur të vazhdonte politikën e aleancës me Athinën, në një kohë kur kjo kishte pësuar tashmë humbje ushtarake dhe diplomatike nga Sparta, të ketë ndeshur në kundërshtimin e partisë filospartane. Në këtë kohë kjo filloi të aktivizohej shumë, sidomos pas fitoreve të Agesilaut në Akarnani (389-388 p.e.sonë), që i hapën rrugën Spartës për të shtrirë ndikimin e vet jo vetëm në Greqinë Veriperëndimore, por edhe në Epir. Dionizi që ishte interesuar dhe po vepronte aktivisht për të vendosur një kontroll efektiv në [[Deti Adriatik|detin Adriatik]] dhe mbi rrugët që të çonin për në Epir, e mirëpriti Alketën dhe e ndihmoi atë që të rikthehej në fronin e humbur. Me këtë mënyrë tirani i Sirakuzës synonte të siguronte një aleat të ri, që do të përkrahte pikësynimet e tij politike dhe tregtare në brigjet e Ilirisë dhe të Epirit. Për këtë qëllim në vitin 385 p.e.sonë, Dionizi bëri një marrëveshje me Alketën për të ndërhyrë ushtarakisht në territorin e shtetit të molosëve duke i siguruar një ndihmë efektive në kontingjente luftarake dhe armatime. Ky sulm i papritur i forcave të bashkuara iliro-sirakuzane, u shkaktoi molosëve rreth 15 000 të vrarë sipas Diodorit të Sicilisë. Përforcimet që u dërgoi Sparta molosëve nuk e ndryshuan gjendjen e tyre të vështirë. Siç duket, ajo nuk u angazhua aq shumë në këtë luftë, pasi nuk ishte e interesuar të hynte në konflikt me Dionizin. Kështu ky aksion i nxitur prej tiranit të Sirakuzës përfundoi me sukses dhe me rivendosjen e Alketës në krye të shtetit molos. Pasi përforcoi pozitat brendapërbrenda mbretërisë, Alketa vazhdoi politikën e zgjerimit territorial të shtetit të tij të filluar që në kohën e Tharypës, rivendosi marrëdhëniet e ndërprera për pak kohë, me Athinën. Në vitin 377 ndihmoi aktivisht Lidhjen e dytë detare të Athinës, duke lehtësuar veprimet e saj luftarake kundër Spartës në pellgun e Jonit. Në vitin 372 p.e.sonë Alketa i dha mundësi një reparti prej 600 pelltastësh të Stesiklit, të kalonin nëpër territorin molos dhe të lidheshin në Korkyrë përmes bregut të Epirit. Me politikën e tij ekspansioniste, Alketa arriti të shtrijë sovranitetin e vet mbi një territor të konsiderueshëm të Epirit. Sipas një mbishkrimi dekretor të viteve 370-368 p.e.sonë kufijtë e Mbretërisë Molose që trashëgoi në këtë kohë i biri i tij Neoptolemi, shtriheshin në lindje deri në Hestiotiden perëndimore, në verilindje deri në kufijtë e Orestides në luginën e sipërme të Haliakmonit dhe në veriperëndim përmes një rripi toke deri në kufijtë e Parauejes në rrjedhjen e mesme të Vjosës. Molosët dolën në det siç duket në zonën e Kestrinës, në veri të lumit Kalama (Thiamis). Nga perëndimi pas aneksimit të Dodonës në fund të shek. V p.e.sonë, molosët e shtrinë kontrollin e tyre deri tek lugina e sipërme e Aheronit. Kjo shtrirje territoriale e Mbretërisë Molose në kohën e Alketës, duket se përputhet plotësisht me cilësimin që i bën këtij sundimtari Polidami i Fardales në një fjalim të transmetuar nga historiani e gjenerali grek Ksenofoni, kur e quan atë ''“sundimtar suprem të Epirit”''. Këto të dhëna burimore dhe epigrafike tregojnë se në kohën e këtij sundimtari dhe të pasardhësit të tij kishte avancuar mjaft procesi i bashkimit politik të popullsive të veçanta të Epirit, proces ky që çoi në krijimin e organizimit më të gjerë shtetëror që njihet me emrin Lidhja e Molosëve. Duke gjykuar nga të dhënat mbishkrimore të kësaj periudhe, në këtë Lidhje përveç molosëve bënin pjesë edhe shumë popullsi të tjera epirote, si tripolitët, kelaithët, paialët, arktanët, genoait, ethenestët, onopernët, etj. Këto grupe të veçanta etnike merrnin pjesë në qeverisjen e kësaj lidhjeje përmes përfaqësuesve të zgjedhur të tyre, të cilët në dekretet mbishkrimore quhen demiorgë ose synarhontë. Një mënyrë e tillë qeverisjeje, i jepte këtij formacioni të ri shtetëror karakter federativ, por nën hegjemoninë e molosëve. Lidhja Molose, e cila përfaqësonte etapën e parë në procesin e zgjerimit dhe të konsolidimit progresiv të shtetit federativ të Epirit, kishte një strukturë organizative të brendshme të përcaktuar qartë me institucione legjislative dhe ekzekutive. Në krye të Lidhjes së Molosëve qëndronte mbreti nga familja e Eakidëve. Por pushteti i tij, ashtu siç e thekson Aristoteli, ishte i kufizuar. Mbreti kur merrte pushtetin në dorë, ishte i detyruar të bënte fli në altarin e hyut të luftës në Passaron dhe të betohej përpara përfaqësuesve të shtetasve të tij, se do të sundonte sipas ligjeve të vendit. Përfaqësuesit nga ana e tyre, i premtonin mbretit se do ta përkrahnin atë gjatë sundimit të tij. Ky betim tradicional midis mbretit dhe përfaqësuesve, ishte një formë e trashëguar nga rendi i vjetër fisnor, por që tani merr një përmbajtje të re duke siguruar me këtë ndikimin e aristokracisë në drejtimin e kësaj lidhjeje shtetërore. Mbreti ishte komandant suprem i ushtrisë së Lidhjes Molose dhe gëzonte një pushtet të padiskutueshëm në kohë lufte. Pas mbretit funksionari më i lartë në Lidhjen Molose vinte Prostati, një magjistrat eponym që zgjidhej për çdo vit nga komunitetet e ndryshme etnike të bashkuara në këtë lidhje. Ai kryesonte kuvendin e popullit, e thirrte atë, drejtonte punët e tij, paraqiste propozimet për t’u miratuar etj. Në mbishkrime së bashku me prostatin përmendet edhe sekretari, që zgjidhej për çdo vit zakonisht nga i njëjti fis, të cilit i përkiste dhe prostati. Kuvendi i popullit përbëhej, me sa duket, nga të gjithë burrat e aftë për luftë, qofshin këta molosë apo anëtarë të bashkësive të tjera që përfshiheshin në Lidhjen e Molosëve. Ky kuvend votonte vendime, të cilat akordonin të drejta qytetarie, proksenie dhe privilegje të tjera. Në këtë kuvend legjislativ mund të merrnin pjesë të gjithë burrat e aftë për të mbajtur armë të të gjitha komuniteteve etnike të përfshira në Lidhjen e Molosëve. Kuvendi mund të mblidhej disa herë në vit, me përjashtim të rasteve të jashtëzakonshme. Vendi i mbledhjeve të tij ishte Passaroni, megjithëse ato mbaheshin edhe në qendra të tjera, si p.sh. në Dodonë etj. Vendimet apo ligjet për të cilat votonte Kuvendi, përgatiteshin siç duket nga një institucion tjetër i veçantë, nga Këshilli. Ky ndoshta ishte ai senat për të cilin flet Justini duke ia atribuar krijimin e tij mbretit Tharypë. Organ tjetër, i ndryshëm nga Këshilli, ishte dhe kolegji i përfaqësuesve të komuniteteve të ndryshme në Lidhjen e Molosëve, me anë të të cilëve ato merrnin pjesë në drejtimin e përbashkët të punëve të shtetit. Në krye të këtij kolegji, qëndronte mbreti nga familja e Eakidëve dhe dy magjistratët e zgjedhur çdo vit, prostati dhe sekretari, të cilët mund të ishin molosë ose jo. I tërë ky organizim shtetëror i jepte Lidhjes Molose, që përfaqësonte njëkohësisht dhe shtetin më të fuqishëm në Epir deri në çerekun e fundit të shek. IV p.e.sonë, formën e një shteti federativ monarkik. === Marrëdhëniet politike të Lidhjes me Maqedoninë === Pas viteve 60 të shek. IV p.e.sonë në politikën e jashtme të Lidhjes Molose vihen re ndryshime të dukshme, që çuan në zgjerimin territorial dhe në fuqizimin e mëtejshëm politik të saj. Në këtë kohë në kufijtë verilindorë të Epirit filloi të mëkëmbet me shpejtësi shteti maqedon. Gjatë sundimit të Filipit II Maqedonia u shndërrua në një monarki të fuqishme të centralizuar, në një forcë kryesore politike dhe ushtarake në Ballkan. Duke shfrytëzuar krizën e shteteve greke, Filipi pasi zgjeroi dhe konsolidoi shtetin e vet, nuk vonoi të ndërhynte edhe në çështjet e brendshme të tyre duke zhvilluar një politikë konsekuente hegjemoniste mbi to. Në këtë drejtim Epiri duhet të shërbente si një mbështetje për të shtrirë kontrollin maqedon në brigjet perëndimore të Greqisë, për këtë qëllim Filipi II i dha një rëndësi të veçantë vendosjes së një aleance të qëndrueshme me Lidhjen Molose. Për këtë aleancë ishte interesuar dhe vetë Lidhja, sa kohë që Maqedonia do t’i linte dorë të lirë për ta çuar më tej politikën e zgjerimit të mëtejshëm të kufijve të saj. Dhe jo rastësisht Arryba, i cili kryesonte në këtë kohë Lidhjen, shpejtoi të lidhte krushqi me Filipin II, duke i dhënë këtij të fundit në vitin 357 p.e.sonë mbesën e tij, Olymbinë për grua. Midis viteve 360-344 p.e.sonë, Lidhja Molose shënon një zgjerim të mëtejshëm të territorit të saj nga verilindja duke arritur kufirin më të largët në këtë drejtim deri tek Parauejtë në pellgun e Përmetit, Timfejtë dhe Orestët në luginën e sipërme të Haliakmonit. Por në vitin 344 p.e.sonë, Lidhja detyrohet të heqë dorë nga këto krahina, të cilat Filipi II ia kaloi Maqedonisë. Kur pak më vonë Athina nisi të përzihet në çështjet e brendshme të Epirit, duke rrezikuar pozitat e Maqedonisë në Epir, Filipi II sulmoi ushtarakisht Ambrakinë duke kaluar nëpër territorin shtetëror të Lidhjes. Pasi mposhti Ambrakinë dhe nënshtroi kolonitë helene të elejve në Kasopi, Buketin, Pandosinë dhe Eletren, zboi nga froni Arrybën, aleatin e lëkundur dhe të pabindur të Maqedonisë, i cili kërkoi strehim në Athinë. Në krye të Lidhjes Molose vuri kunatin e vet Aleksandrin 20-vjeçar, të mbiquajtur Molos, të cilit i dorëzoi dhe qytetet që sapo i kishte pushtuar. Për ta angazhuar edhe më shumë ndaj Maqedonisë, Filipi II i dha Aleksandrit për grua të bijën, Kleopatrën, dhe e përkrahu atë në politikën e zgjerimit territorial të shtetit molos. Gjatë sundimit të Aleksandrit (342-331 p.e.sonë), Lidhja Molose i zgjeroi shumë kufijtë e saj në drejtim të krahinave jugore dhe veriperëndimore të Epirit. Nën kontrollin e Lidhjes hynë tani jo vetëm kolonitë elease, por edhe tërë Kasopia fqinje, të cilat u bënë aleatë të saj (symnatios), duke gëzuar një farë autonomie dhe të drejtën që të prisnin monedhat e tyre. Aleksandri arriti t’i imponojë pushtetin e tij dhe Koinonit të thesprotëve, deri atëhere i pavarur, megjithëse territorialisht në përfitim të Lidhjes Molose, e cila ushtronte mbi të presion të vazhdueshëm, për të dalë në det. Jashtë kontrollit të shtetit molos ende mbetej në këtë kohë Koinoni i kaonëve, që vazhdoi të ruante pavarësinë e tij. Zgjerimi territorial në drejtim të pjesës më të zhvilluar nga pikëpamja social-ekonomike të Epirit dhe në mënyrë të veçantë dalja e tij gjerësisht në det, e fuqizuan edhe më shumë ekonomikisht dhe politikisht shtetin molos, dhe hapën rrugë për një intensifikim të lidhjeve sidomos me brigjet perëndimore të Mesdheut. Në vitin 334 p.e.sonë Tarenti kërkoi nga Aleksandri molos ndihmë ushtarake, meqenëse po rrezikohej pavarësia e qytetit dhe e aleatëve të tij nga lukanët. Aleksandrit do t’i jepej mundësia që të përhapte influencën e Epirit edhe në qytetet e tjera të Italisë së Jugut, për të cilën ishin të interesuara shtresat sunduese të vendit, që ai përfaqësonte dhe në mënyrë të posaçme ajo tregtare. Kjo u bë nxitje që Aleksandri të ndërhynte aktivisht në çështjet e qyteteve greke të Italisë së Jugut. Pasi ia la sundimin e Mbretërisë Epirote gruas së vet sa kohë që ai do të mungonte, Aleksandri u nis për në Itali me forca të kufizuara, sipas Aristotelit me 15 anije ushtarake dhe mjaft anije tregtare. Me të zbritur në Itali, ai e zgjeroi bërthamën e ushtrisë së tij relativisht të vogël, me forca tarentine si edhe me mercenarë, me lukanë të dëbuar dhe me kontingjentet që i vunë në dispozicion qytetet e tjera greke të kërcënuara nga fiset italike. Në fillim Aleksandri korri një sërë fitoresh kundër lukanëve dhe samnitëve, futi në dorë Heraklenë, koloninë e Tarentit, Sipontin e Apuljes etj., dhe për një kohë ai e konsideroi veten sundimtar të plotë mbi to. Nga kjo pozitë, ai bëri marrëveshje dhe me qytete të tjera, madje dhe me Romën. Nga vendet e kontrolluara prej tij dërgoi për në atdhe 300 familje të shquara si pengje. Më vonë lukanët dhe samnitët e morën veten dhe me forca të shumta të bashkuara, filluan të ushtrojnë përherë e më tepër presion mbi ushtrinë epirote dhe të aleatëve të saj numerikisht më të pakët, derisa në dimrin e vitit 331-330 p.e.sonë, pas një beteje të përgjakshme pranë Pandosisë, jo larg Kozencës, forcat e Aleksandrit u thyen keqas dhe ai mbeti i vrarë në këtë betejë. Me rrjedhimet që patën këto ngjarje në Epir mbyllet dhe etapa e parë e zhvillimit historik të shtetit federativ epirot. == Aleanca (Symahia) Epirote == === Formimi i shtetit të epirotëve dhe organizimi politik i tij === Në gjysmën e dytë të shek. IV p.e.sonë ndodhën ndryshime të një rëndësie të veçantë në organizimin shtetëror të Epirit. Lidhja e Molosëve shndërrohet tani në një formë të re shtetërore të një karakteri gjithnjë federativ, si edhe më parë, por me një emërtim të ri kushtetues, të quajtur aleancë e epirotëve. Ky shtet i epirotëve, siç rezulton nga të dhënat e ndryshme burimore të kohës, u formua nga bashkimi i shtetit të molosëve me aleatët (symahoi) e tij, me Kasopene dhe qytetet e Eleasë fqinje me të, si edhe me shtetin e thesprotëve. Nuk njihen me saktësi motivet që çuan në konsolidimin juridik të këtij organizimi të ri shtetëror; po kështu ekzistojnë mendime të ndryshme rreth saktësimit të datës së kësaj ngjarjeje, duke e vendosur atë në kohën e Aleksandrit ose fill pas vdekjes së tij kur ishte regjente e shoqja e tij Kleopatra. Në qoftë se do të pranohet se organizimi i kësaj forme të re shtetërore u bë nga Aleksandri Molos, përpara se ai të fillonte fushatën luftarake në Itali, atëherë kjo duhet të ketë qenë rrjedhojë e fuqizimit të mëtejshëm të Mbretërisë Molose. Por, nëse formimi i saj do të ketë ndodhur fill pas vdekjes së Aleksandrit, ky organizim duhet parë si rrjedhojë e dobësisë së autoritetit të sundimtarëve molosë. Megjithatë, është e sigurt, se rruga drejt kësaj zgjidhjeje të re në organizimin shtetëror të vendit qe hapur nga Aleksandri me politikën e federimit të territoreve të reja që i ishin atashuar Lidhjes Molose. Federata epirote nga pikëpamja e formës së qeverisjes, përfaqësonte një shtet federativ me bazë monarkike dhe me të drejta të barabarta të të gjithë pjesëmarrësve në të. Në kuadrin e kësaj federate çdo bashkësi e madhe apo e vogël etnike kishte organizimin e brendshëm të saj, Kuvendin e popullit, prostatin e tij. Bashkësitë merrnin pjesë në qeverisjen e shtetit epirot nëpërmjet kolegjit të përfaqësuesve (damiorgë) të tyre, që dilte nga çdo komunitet i veçantë etnik. Institucionet drejtuese të këtij shteti nuk ndryshonin nga pikëpamja funksionale nga ato të Lidhjes Molose. Ndryshimi i emrave të tyre nga molos në epirot, nuk shprehin ende ndonjë diferencim real të institucioneve shtetërore. Në këtë drejtim mund të thuhet se Lidhja e Molosëve vazhdon, zgjerohet, por pa u dobësuar, në një formë të re, në atë të shtetit epirot. Në krye të shtetit qëndronte mbreti, i cili zgjidhej gjithnjë nga familja mbretërore e molosëve të dinastisë tradicionale të Eakidëve, por tani si mbret i shtetit epirot. Si edhe më parë, pushteti i tij vazhdoi të ishte i kufizuar nga prostati, i cili megjithëse ruante titullin “i molosëve” ushtronte autoritetin e tij mbi të gjithë territorin e shtetit epirot. Ai kishte për detyrë të ruante ligjet, të organizonte mbledhjet e asamblesë të nënshtetasve epirotë, t’i drejtonte ato, të bëhej interpret midis mbretit dhe nënshtetasve në këmbimin e premtimeve reciproke në faltoren e Zeusit Arcios, në Passaron etj. Eklesia e molosëve, ia lëshon vendin tani një asambleje të re më të gjerë ku merrnin pjesë popullsia e tërë shtetit epirot. Kjo asamble me funksione legjislative, që miratonte edhe dekretet shtetërore quhej Symahia e epirotëve. Kjo federatë me karakter të theksuar politik-ushtarak merrej edhe me çështje të veçanta ekonomike dhe financiare që ishin në funksion të saj. Kështu p.sh. në bazë të një mbishkrimi dekretor të viteve 317-312 p.e.sonë, gjetur në Dodonë, nxirret përfundimi se të ardhurat doganore ishin caktuar të mblidheshin për llogari të kësaj aleance. Me krijimin e kësaj kushtetute konfederale epirote, ndryshoi dhe sistemi i mëparshëm monetar. Monedhat e molosëve, të thesprotëve dhe të kasopasve, të cilat qarkullonin deri atëherë në Epir si monedha autonome, zëvendësohen tani me një prerje të përbashkët për të tërë Epirin, gjë që pasqyrohet qartë dhe në legjendën e tyre, “e epirotëve”. Nuk dihet me saktësi se ku qenë prerë këto monedha të Symahisë. Mund të mendohet të ketë qenë Dodona, ku më vonë do të provohet dhe ekzistenca e një punishteje monetare. Por kjo nuk përjashton mundësinë që ato të jenë prerë dhe në ndonjë vend tjetër, si p.sh. në Pasaron. Aleanca epirote, me gjithë ndryshimet që mund të ketë pësuar gjatë jetës së saj, historikisht vazhdoi të ekzistonte rreth një shekulli deri në vitet 334-233 p.e.sonë, kur u zëvendësua nga Lidhja Republikane Epirote. === Shteti i ri epirot në çerekun e fundit të shek. IV p.e.sonë === Pas vdekjes së Aleksandrit molos, shteti i Epirit u gjet përpara vështirësive serioze, të shkaktuara nga grindjet e brendshme midis grupeve të ndryshme politike të shtresave sunduese, si edhe nga krijimi i situatave të jashtme të jo të favorshme, që çuan në prishjen e ekuilibrit në marrëdhëniet midis shtetit të Epirit dhe të Maqedonisë. Në krye të luftës kundër Maqedonisë u vu tani Olymbia. Kjo, fill pas vdekjes së vëllait, qe kthyer në vendlindje për t’iu kundërvënë Antipatresit të Aleksandrit maqedon, me të cilin ishte në opozitë. Duke ardhur në Epir ajo zboi nga regjenca Kleopatrën (330-328 p.e.sonë) dhe filloi të sundojë shtetin epirot si tutore e të nipit të mitur, Neoptolemit II për një kohë dhe bashkë me Ajakidin të birin e Arrybës. Në vitin 317 p.e.sonë, përpjekjet e Olymbisë për të marrë pushtetin në Maqedoni, u kurorëzuan me sukses, por vetëm për pak kohë, pasi qe e detyruar ta lëshojë atë nga presioni ushtarak që i bëri asaj Kasandri, i biri i Antipatrit. E ndjekur prej tij Olymbia u strehua në Pella, ku më kot priti ndihmën e Ajakidit, meqenëse një pjesë e madhe e ushtrisë së tij kundërshtoi vendimin për të hyrë në luftë me Maqedoninë. Kjo revoltë e ushtarëve, aktivizoi në prapavijë elementët promaqedonë, të cilët e detyruan këshillin e aleancës më në fund të dëbojë Ajakidin nga froni dhe të rivendosë lidhjet me Maqedoninë. Olymbia e lodhur nga rrethimi i gjatë, uria dhe nga sulmet e pareshtura të armikut, u dorëzua më në fund dhe u vra nga kundërshtarët e saj. Kjo disfatë në frontin e luftës, i dha shkas një vale të tërbuar ndjekjesh kundër përkrahësve të Ajakidit. Opozita kërkoi të zhdukte edhe të birin e tij, Pirron dyvjeçar, por nuk arriti, pasi njerëzit e tij e dërguan fshehurazi tek mbreti ilir Glaukia, me të cilin Ajakidët kishin lidhje. Për të shuar qëndresën antimaqedone në vend, Kasandri vendosi në Epir një regjim pushtimi. Ai e bëri këtë siç duket, me qëllim që të ishte i lirë në zbatimin e politikës së tij pushtuese në brigjet e Jonit dhe të Adriatikut. Por ky presion i vazhdueshëm politik dhe shoqëror i Maqedonisë, shkaktoi një valë të papërmbajtur zemërimi midis popullsisë epirote, e cila u hodh në opozitë të hapur me shkelësit e të drejtave të saj. Këtë pakënaqësi e shfrytëzoi Ajakidi. Ky, pasi u kthye në atdhe në vitin 313 p.e.sonë, me ndihmën e përkrahësve të tij nga Etolia, mundi të organizojë me lehtësi ushtrinë epirote dhe sulmoi kundërshtarët e tij të brendshëm dhe të jashtëm. Kjo ndodhi në një kohë kur Maqedonia sapo kishte filluar luftën kundër etolëve dhe ilirëve. Megjithatë kjo fushatë e Ajakidit nuk pati sukses dhe vetë mbreti mbeti i vrarë në fushën e betejës. Gjendja në Epir nuk ndryshoi as më vonë, kur në krye të shtetit epirot u vendos Alketa II, i biri i Ajakidit. Ai bëri shumë përpjekje për t’u shkëputur nga Maqedonia, por pavarësisht nga sukseset e përkohshme, ai u detyrua më në fund të pranonte paqen me kundërshtarin në kushte të favorshme për këtë. Alketës II iu desh të ndryshonte dhe politikën e vet dhe të bënte aleancë me Maqedoninë. Ky veprim krijoi një opozitë të fortë në Epir, kundër së cilës ai luftoi me ashpërsi, por pa rezultat. Ndërkaq, veprimet e tij arbitrare, shkaktuan zemërimin e popullsisë, që shpërtheu në një kryengritje hakmarrëse dhe që përfundoi me vrasjen e Alketës II dhe të bijve të tij. Në vitin 307 p.e.sonë u duk sikur gjendja do të ndryshonte. Glaukia, duke mos e parë me sy të mirë fuqizimin e ndikimit maqedon në Epir, ndërhyri me forcë në punët e brendshme të tij dhe vendosi në fronin mbretëror Pirron 12-vjeçar dhe bashkë me të edhe ndikimin e tij. Por ky nuk zgjati më shumë se 5 vjet, pasi Kasandri organizoi me njerëzit e vet shfronësimin e Pirros, në një kohë kur ai ende nuk kishte forcuar mirë pozitat e tij, dhe vendosi në fron Neoptolemin II. I ndodhur në këtë kohë jashtë Epirit, Pirroja u vu në shërbim të sundimtarëve helenistikë, Demetër Poliorketit dhe Ptolemeut të Egjiptit për disa vite me radhë. Në këto vende ai pati rast që të shohë e të mësojë shumë si nga jeta shoqërore, ashtu edhe nga arti luftarak i këtyre vendeve, ku dhe u dallua së tepërmi duke treguar shkathtësi, guxim dhe trimëri të rrallë në një varg betejash. Në vitin 297 vdekja e Kasandrit të Maqedonisë dhe zemërimi i popullsisë epirote ndaj sundimit arbitrar të Neoptolemit II, e ndihmuan Pirron që të rikthehej në atdhe. Për këtë veprim ai qe përkrahur dhe nga Ptolemeu, i cili shpresonte të kishte në personin e Pirros një mbështetje efektive për planet e tij në Greqi. Pasi zbarkoi në brigjet e Epirit me forcat e veta ushtarake të sjella nga Egjipti dhe duke gjetur përkrahjen e popullit që, sipas Plutarkut, e priti duke e përshëndetur me mbiemrin “Shqiponjë”, Pirroja u vendos më në fund në fronin e Mbretërisë Epirote. Në fillim ai u përpoq të përforconte pozitat e tij në Epir, dhe këtë e arriti me durim, duke e ndarë për një kohë fronin me Neoptolemin II, i cili kishte ende përkrahës në qarqet sunduese. Kur ia arriti këtij qëllimi, dhe, pasi mori vesh se rreth tij po kurdisej një kurth nga përkrahësit e Neoptolemit, Pirroja e vrau këtë, dhe pas kësaj shpejtoi të përqendronte të tërë pushtetin mbretëror në duart e veta. === Epiri në kohën e sundimit të Pirros (297-272 p.e.sonë) === :'''''Shiko edhe : [[Pirro i Epirit]]''''' Në fillim të shek. III p.e.sonë, Epiri del nga kriza e vështirë dhe me pasoja të rënda politike që e kishte mbërthyer pas vdekjes së Aleksandrit Molos dhe vihet në rrugën e zhvillimit të mëtejshëm ekonomiko-shoqëror dhe politiko-kulturor. Nga një politikë e paqëndrueshme e brejtur nga kontradikta të brendshme dhe presione nga jashtë, shteti epirot kalon tani në një politikë energjike të pavarur, me një perspektivë të gjerë në fushën e forcimit të pushtetit shtetëror dhe të zgjerimit territorial të tij, që u realizuan me një shpejtësi dhe me një mënyrë të paparë deri atëherë. Gjatë sundimit të Pirros shteti epirot bëhet një fuqi imponuese e kohës me një pushtet të fortë mbretëror, me një potencial të madh ushtarak si dhe me një autoritet politik të shquar në botën mesdhetare të kësaj kohe. Pirroja vendosi marrëdhënie diplomatike me disa shtete të fuqishme të asaj kohe dhe i forcoi lidhjet me martesa të shumta që bëri me bijat e sundimtarëve të tyre. Që kur ishte në oborrin e Ptolemeut I, Pirroja qe martuar me të bijën e tij Antigonën, më vonë pas vdekjes së saj, me Lanasen, të bijën e Agathoklit të Sirakuzës, prej së cilës mori si prikë dhe Korkyrën që ai kishte pushtuar dhe pastaj edhe me të bijat e sundimtarëve ilirë, Audoleonit të paionëve dhe të Bardhylit të Ri. Pirroja i kushtoi vëmendje të posaçme organizimit të ushtrisë, përpunimit të një strategjie efektive luftarake, për të cilat kishte njohuri të mëdha teorike, si dhe rritjes së aftësisë luftarake të ushtrisë. Ai favorizoi gjithashtu dhe përparimin ekonomik dhe kulturor të vendit që u pasqyrua në zhvillimin dhe në intensifikimin e mëtejshëm të urbanizimit të Epirit. U zhvillua një veprimtari e dendur ndërtuese në qytetet ekzistuese si në Dodonë, Ambraki apo në qytetet e tjera të reja epirote, midis të cilëve Berenike, Kasopi dhe Antigonea në Kaoni, të cilët mbajnë emra që kanë të bëjnë me siguri me kohën e sundimit të Pirros. Për një nivel të lartë të artit të ndërtimit në këtë kohë dëshmojnë edhe shtëpitë shumë të bukura dhe të ruajtura mirë të Amotoposit në Molosi, ku mendohet të ketë qenë dhe Fylakeja antike. Pirroja projektoi një politikë të jashtme aktive ekspansioniste. Ai ndërhyri në çështjet e ndërlikuara të botës greko-maqedone dhe italike me mendimin që të krijonte një shtet të madh epirot, i cili do të përfshinte Ballkanin dhe përtej detit, Gadishullin Italik. Së pari, Pirroja e drejtoi vëmendjen nga Maqedonia, ku pas vdekjes së Kasandrit kishin shpërthyer turbullira për trashëgimin e fronit. Këtë gjendje të vështirë të Maqedonisë e shfrytëzoi për të ndërhyrë në punët e brendshme të saj si përkrahës i Aleksandrit, të birit të Kasandrit. Me këtë rast Pirroja i shkëputi Maqedonisë mjaft krahina që gjendeshin në atë kohë nën kontrollin e saj dhe pikërisht Tymfenë e Paraunenë epirote të pushtuara nga Filipi II, Amfilokinë, Akarnaninë dhe Ambrakinë, të cilën e bëri kryeqytet të mbretërisë së tij. Marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë me Maqedoninë nuk vazhduan shumë dhe u prishën në vitin 294 p.e.sonë, kur Demetër Poliorketi zhduku aleatin e tij Aleksandrin dhe mori në duar frenat e Mbretërisë Maqedone. Në këtë situatë Pirroja duke mos qenë më i sigurt në kufijtë lindorë të mbretërisë së tij, u vu në opozitë të hapur me sundimtarin e ri maqedon dhe aderoi në aleancën antimaqedone që u krijua pak më vonë në Greqi. Në vitin 289 p.e.sonë, Demetri duke dashur t’u imponohej kundërshtarëve të vet, pushtoi Etolinë dhe sulmoi Epirin, por Pirroja kundërveproi menjëherë. Pasi theu maqedonët në Etoli, duke u shkaktuar atyre humbje shumë të mëdha, i detyroi ata të tërhiqeshin dhe nga Epiri. Kundër Demetrit të Maqedonisë filloi të veprojë pak më vonë koalicioni i sundimtarëve helenistikë: Ptolemeu i Egjiptit u nis me një flotë të madhe dhe ngriti kundër tij qytetet e Greqisë, kurse Lysimaku, sundimtar i Trakisë dhe i një pjese të Azisë së Vogël, hyri në Maqedoninë Veriore duke e shkretuar atë. Kjo gjendje vuri në lëvizje edhe Pirron, i cili e sulmoi Maqedoninë nga jugu. Ky iu drejtua qytetit Edisa, dhe e pushtoi atë pa hasur në ndonjë qëndresë të madhe, meqë forcat më të rëndësishme të ushtrisë së Demetrit ishin dislokuar në veri kundër Lysimakut. Pirroja ndërkaq përparonte pa ndonjë qëndresë nga ana e maqedonëve dhe arriti, madje, të shpallej mbret i tyre. Por kjo gjendje nuk zgjati shumë, pasi qe detyruar t’i ndante zotërimet e tij në Maqedoni me Lysimakun, i cili pretendonte se kishte dhënë ndihmesë në sukseset e Pirros duke mbërthyer për një kohë forca të shumta të Demetrit në kufirin verior të Maqedonisë. Këto lëshime të Pirros mënjanuan konfliktin e mundshëm me Lysimakun, por nuk zhdukën kontradiktat midis tyre. Në këtë kohë, zotërimet e shtetit epirot në Ballkan arritën zgjerimin e tyre më të madh. Pirroja sundonte tani jo vetëm mbi tërë Epirin, por edhe mbi një pjesë të madhe të Maqedonisë dhe të Thesalisë në lindje, mbi krahinat greke në jug të Epirit, ku bënin pjesë Ambrakia, Amfilokia e Akarnania. Në veri zotërimet e tij shtriheshin dhe mbi një pjesë të vogël të Ilirisë, si edhe mbi disa ishuj të Jonit ku bënte pjesë edhe Korkyra. Kjo hapësirë territoriale, megjithatë, nuk përbënte një organizim të qëndrueshëm politik rreth një bërthame të fuqishme qendrore, as edhe një komunitet territoresh dhe popullsish të bashkuara me interesa të përbashkëta, por një konglomerat popujsh me zhvillim jo të njëllojtë social, ekonomik dhe politik, të nënshtruar nga ushtria epirote në krye të së cilës qëndronte si komandant Pirroja. Kjo ishte arsyeja që këto zotërime, në rastin më të volitshëm, u shkëputën nga varësia e Epirit. Dhe ky rast u shfaq menjëherë pas shpartallimit të Demetrit në Azi. Lysimaku që e ndiente tani veten të lirë dhe kohën të përshtatshme për të aneksuar tërë Maqedoninë, u drejtua me forca të mëdha kundër Pirros dhe e detyroi atë të hiqte dorë nga pushtimet në Maqedoni dhe në Thesali. Ndërkaq në Italinë e Jugut u zhvilluan ngjarje, të cilat nuk lanë pa tërhequr vëmendjen e sundimtarit epirot, sidomos tani pas humbjes së Maqedonisë. Qytetet greke të Italisë së Jugut, me të cilat Epiri kishte vendosur me kohë lidhje tregtare, të dobësuara nga lufta e konkurrenca ndërmjet tyre, nuk qenë në gjendje të zhduknin kontradiktat e ashpra që karakterizonin marrëdhëniet midis tyre. Këtë gjendje e shfrytëzoi me sukses Roma, e cila ndërhyri për t’i zgjidhur këto kontradikta në të mirën e vet. Por ky fakt ngjalli pakënaqësi tek Tarentinët, që hynë në konflikt të hapur me romakët. Duke mos e përballuar epërsinë e forcave romake, me të cilët u bashkuan si aleatë edhe lukanët, mesapët dhe tarentinët kërkuan ndihmën e Pirros. Shtetit epirot iu dha për të dytën herë mundësia që të ndërhynte aktivisht në punët e brendshme të qyteteve të Italisë së Jugut. Qarqet sunduese të Epirit e mirëpritën këtë ftesë, duke shpresuar se lufta në Itali do t’u sillte përfitime të mëdha. Pirroja iu përgjigj me kënaqësi kësaj thirrjeje, duke menduar se kishte ardhur koha për të bërë hapin e rëndësishëm në formimin e një perandorie të madhe në perëndim. === Pirroja në Itali === Në vitin 280 p.e.sonë, në krye të një ushtrie të madhe të përbërë kryesisht nga kontingjente molosësh, thesprotësh dhe kaonësh (20 000 këmbësorë, 3 000 kalorës, 2 000 varkëtarë e 500 hobetarë), Pirroja u nis për në Itali, duke pasur me vete dhe 200 elefantë. Pasi arriti në Tarent ai mori menjëherë masa për ta vënë qytetin në pozita lufte; rekrutoi ushtarë nga popullsia qytetare dhe në krye të forcave të bashkuara i doli përpara ushtrisë romake që po përparonte në drejtim të qytetit. Të dy ushtritë kundërshtare u ndeshën pranë Heraklesë. Këtu u zhvillua beteja e parë, në të cilën Pirroja korri një fitore të shkëlqyer, që ia ngriti lart autoritetin mbretit epirot në sy të aleatëve. Në anën e tij kaluan tani dhe fiset italike kundërshtare të Romës, si edhe pjesa më e madhe e qyteteve greke të Italisë së Jugut. Fitorja e Heraklesë, megjithatë nuk e zgjidhi fatin e luftës. Në vitin 277 p.e.sonë, Roma grumbulloi forca të tjera të mëdha dhe e detyroi Pirron të hynte përsëri në luftë me të. Por në një betejë të ashpër dhe të përgjakshme që u zhvillua pranë Askulit, Pirroja arriti t’i thyente për të dytën herë romakët. Ata nuk mundën t’i qëndronin manovrimit taktik luftarak të Pirros dhe aq më pak sulmit të tërbuar të elefantëve, të cilët sollën panik në ushtrinë romake. Pirroja fitoi edhe kësaj radhe, por kjo fitore i kushtoi atij humbje shumë të mëdha. Që atëherë fitore të tilla me humbje u bënë zakon të quhen fitore pirrike ose “fitore e Pirros”. Pavarësisht nga sukseset e para të shpejta dhe të bujshme të Pirros, gjendja e tij në Itali sa vinte e vështirësohej. Forcat epirote të ndodhura larg atdheut të tyre, vinin gjithnjë duke u pakësuar dhe duke u dobësuar, ndërsa Roma kishte ende rezerva të shumta materiale e njerëzore për të vazhduar luftën. Pirroja, megjithatë, nuk u tërhoq nga fushata e tij në Itali. Mirëpo, pa përfunduar ende paqen me romakët, ai u nis për në Sicili për t’i shkuar në ndihmë Sirakuzës, të cilën e kishin sulmuar kartagjenasit. Për të kontrolluar gjendjen në Itali, ai la vetëm disa garnizone. Në vitin 276 p.e.sonë, forcat aleate epirote, greke dhe italike të udhëhequra nga Pirroja, i shpartalluan keqas pushtuesit e ishullit dhe i zbuan ata pothuaj nga tërë Sicilia. Kjo fitore e shpejtë dhe e shkëlqyer e rriti pushtetin politik dhe ushtarak të Pirros, saqë siciliasit e deklaruan atë prijës dhe mbret të tyre. Por Pirroja, si gjithnjë i papërmbajtur në aspiratat e tij të guximshme politike, filloi menjëherë të ushqejë mendimin për t’u hedhur në Afrikë edhe pse nuk e kishte të sigurt akoma gjendjen në Itali. I prerë në vendimin e tij, ai iu vu përgatitjes së flotës dhe organizimit të ushtrisë, pa menduar se ata kërkonin rezerva të mëdha njerëzore dhe financiare, të cilat siciliasit e lodhur nga luftërat dhe anarkia që kishte pllakosur vendin pas vdekjes së Agathoklit, nuk mund t’i siguronin. Nga ana tjetër, ndërhyrja arbitrare e Pirros në punët e brendshme të qyteteve të Sicilisë dhe shkelja nga ai e traditave të tyre demokratike, bëri që Pirroja të humbiste dita-ditës e më shumë besimin në ishull dhe të bëhej objekt sulmesh dhe komplotesh të rrezikshme për jetën e tij dhe fatin e ushtrisë epirote. Këtë situatë të brendshme plot turbullira dhe pasiguri, e shfrytëzoi menjëherë Kartagjena, e cila dërgoi ushtri të mëdha për ripushtimin e ishullit. Të përkrahur tani edhe nga qytetet opozitare, kartagjenasit arritën me lehtësi t’i shkaktonin humbje mbretit epirot. Në duart e tij mbeti vetëm Sirakuza, por edhe prej saj atij iu desh të hiqte dorë, meqenëse në këtë kohë romakët kishin rifilluar sulmet kundër aleatëve dhe garnizoneve të tij në Itali. Me t’u kthyer në Itali, Pirroja riorganizoi forcat e veta dhe të aleatëve të tij dhe u drejtua menjëherë kundër dy konsujve romakë, të cilët me legjionet e tyre po vepronin në drejtime të ndryshme. Në këtë situatë ai vendosi t’i thyejë ato veçmas, sa kohë që ende nuk ishin bashkuar. Sulmoi në befasi legjionin romak që gjendej pranë Beneventit. Këtu u zhvillua edhe beteja e tretë dhe e fundit për Pirron në Itali, ku pësoi disfatë të plotë. Pasi qe tërhequr me humbje të mëdha në Tarent, Pirroja provoi të kërkojë ndihma nga Antigon Gonata dhe Antiohu i Sirisë për ta vazhduar luftën kundër Romës, por më kot. I lodhur dhe pa pasur ndonjë shpresë për të realizuar i vetëm qëllimet e tij në Gadishullin Italik, ai u kthye në Epir me ushtrinë epirote që i kishte mbetur, duke lënë në Tarent vetëm të birin e tij Helenin. Në luftën kundër Romës Pirroja angazhoi forca të mëdha epirote dhe aleate, që mbulonin mjaft mirë legjionet e kundërshtarit dhe manovroi me sukses për një kohë në operacionet luftarake, duke vënë në përdorim një sistem taktik luftimi nga më të përparuarit e kohës. Mirëpo ushtria që komandonte Pirroja, ndryshonte nga përbërja dhe fryma luftarake nga ajo e kundërshtarit. Ajo nuk e kishte kompaktësinë e ushtrisë romake të përbërë nga nënshtetasit e vet, por ishte një ushtri më tepër mercenarësh, të armatosur më së miri dhe të udhëhequr nga një strateg i talentuar, por që kishte hyrë në një aventurë ushtarake. Pas dështimit të fushatës italike, Pirroja u përpoq të shfrytëzonte në favor të tij gjendjen e krijuar në Ballkan. Së pari, vendosi të shtinte në dorë Maqedoninë. Në vitin 274 p.e.sonë ai hyri në luftë me sundimtarin e saj Antigon Gonatën, i cili sa kohë që Pirroja luftonte në Itali, kishte arritur suksese në konsolidimin e pushtetit të tij qoftë në Maqedoni, qoftë dhe mbi një pjesë të Greqisë. Ai arriti të pushtojë një territor të gjerë të Maqedonisë. Antigonit i mbeti vetëm pjesa në lindje të lumit Vardar. Ishte e qartë se epirotët nuk mund të bëheshin zot të tërë Maqedonisë sa kohë që Antigoni mbante akoma në dorë Maqedoninë bregdetare dhe rrugët e komunikacionit detar. Në këto rrethana Pirroja vendosi ta luftonte kundërshtarin në Peloponez, i cili gjendej nën kontrollin e tij. Në vitin 272 p.e.sonë, pa siguruar ende mirë pozitat e tij në tokat e pushtuara të Maqedonisë, ai arriti në Lakoni. Këtu iu desh të përballonte presionin e forcave spartane dhe maqedone të bashkuara kundër rrezikut epirot. Pasi korri një sërë fitoresh të reja, Pirroja sulmoi më në fund Spartën dhe Argosin, me të cilat zhvilloi luftime të ashpra, por pa rezultate. Gjatë përleshjeve në rrugët e Argosit, Pirroja u plagos dhe ashtu siç ishte i dërrmuar, ra në duart e kundërshtarëve, të cilët e vranë. Ushtria epirote e mbetur pa prijës qe çorganizuar dhe më në fund u shpartallua. Me luftërat e tij pushtuese në Ballkan, Itali dhe në Sicili, Pirroja e rriti shumë fuqinë politike të shtetit epirot dhe autoritetin e tij në botën mesdhetare. Gjatë sundimit të tij, Epiri arriti të bëhet një nga shtetet më të fuqishme të kohës helenistike. Në këto luftëra Pirroja pati përkrahjen e plotë të aristokracisë e të skllavopronarëve epirotë, gjithnjë të etshëm për pushtime e lavdi, kurse si mbështetje kishte ushtrinë e vet të stërvitur mirë, të përbërë kryesisht nga fshatarë të lirë, të gatshëm për të luftuar, meqë lufta për ta ishte një mjet fitimi, burim plaçke dhe pasurie. Në këto suksese të veprimeve ushtarake ndikoi edhe situata e jashtme e favorshme për të, dhe pikërisht turbullirat e anarkia që krijoheshin herë pas here në shtetet fqinje nga rrethanat e ndryshme politike. Këto suksese të shpejta luftarake, megjithëse jo të qëndrueshme, i duhen atribuar në një farë mase dhe vetë manovrimit taktik, të përsosur për atë kohë, të forcave ushtarake gjatë luftimit, që ishte kryesisht meritë e aftësive të shquara taktiko-luftarake të Pirros. Fitoret e njëpasnjëshme dhe guximi i tij i provuar në beteja të shumta, e rritën së tepërmi autoritetin e Pirros në sy të bashkëluftëtarëve të vet dhe e forcuan aq shumë pushtetin e tij, sa që arriti të sundonte dhe të vepronte i lirë nga çdo kufizim kushtetues i aleancës epirote mbi territoret e pushtuara. Në këtë drejtim ai shkoi aq larg sa caktoi, siç duket, edhe fëmijët e tij si mbretër trashëgimtarë në Itali dhe në Sicili. Në këto vende Pirroja preu, në kundërshtim me kushtetutën federative epirote, edhe monedha ari e argjendi personale me legjendë “Mbreti Pirro”; por ato, siç kuptohet nga mungesa e tyre në trevat e Epirit, nuk duhet të jenë lejuar të qarkullonin brenda territorit të Aleancës, ku vazhdonin të kishin vlerë vetëm prerjet tradicionale të Federatës së epirotëve. Në qoftë se në territoret e pushtuara Pirroja sillej si monark i pakufizuar, brenda Aleancës ai mbetej ashtu si dhe më parë mbret i molosëve dhe udhëheqës me pushtet të kufizuar i Federatës epirote. Pirroja qe një nga strategët më të mëdhenj të kohës helenistike. Kur e pyetën njërin nga shokët e Aleksandrit të Maqedonisë, se kush ishte tani strategu më i shquar, ai iu përgjigj: “Pirroja kur të arrijë moshën e pjekurisë”. Ndërsa më vonë Hanibali, një ndër komandantët më të përmendur të botës antike, i dha Pirros vendin e dytë pas Aleksandrit, kurse vetes vendin e tretë. Pirroja qe njëkohësisht dhe teoricien i madh në artin ushtarak, por planet e tij të gjera nuk ishin gjithnjë të studiuara dhe kishin karakterin e aventurave ushtarake. Talenti i tij ushtarak nuk plotësohej me largpamjen e një politikani të matur dhe të pjekur. Synimet e tij ambicioze u bënë pa llogaritur mirë tendencat e zhvillimit të vrullshëm ekonomik dhe politik të shtetit të ri romak dhe potencialin ushtarak të tij, si dhe mundësitë e kufizuara materiale e njerëzore të Aleancës Epirote. Për këtë arsye dhe humbja përfundimtare e Pirros në këtë ndërmarrje të madhe përtej Adriatikut qe një përfundim i natyrshëm dhe i pashmangshëm. === Fundi i sistemit monarkik në Epir === Pas vdekjes së Pirros, Aleanca Epirote filloi gradualisht të humbiste fuqinë e saj të mëparshme politike dhe ushtarake. Me gjithë përpjekjet e bëra për të ruajtur zotërimet e mëparshme në Maqedoni, në Greqi dhe në Iliri, ajo qe e detyruar më në fund të tërhiqej prej tyre. Trashëgimtarit të Pirros, Aleksandrit, që në fillim iu imponua një luftë e rrezikshme nga mbreti i ilirëve Mytili, të cilën më vështirësi mundi ta përballonte. Kurse Demetri II, e detyroi atë të hiqte dorë jo vetëm nga Maqedonia, por për një kohë dhe nga vetë Epiri, mbi të cilin vendosi kontrollin e tij. Pasi qe rikthyer në atdhe me ndihmën e etolëve, Aleksandri u përpoq edhe një herë që të rimëkëmbte fuqinë e dikurshme të Aleancës Epirote por më kot, pasi ajo kishte marrë tatëpjetën. Në vitet 30 të shek. III p.e.sonë, Mbretëria Epirote përjetoi periudhën e fundit të ekzistencës së saj, e mbërthyer në një krizë të ashpër, e cila rrëmbimthi e çoi deri në brerjen e themeleve të regjimit monarkik. Depërtimi gjithnjë e më i thellë i skllavopronarisë në fshatin epirot, po shkatërronte dhe po shpronësonte përherë e më shumë prodhuesit e vegjël të lirë fshatarë, që dikur përbënin masën kryesore dhe më energjike të ushtrisë federative epirote dhe çoi në dobësimin e fuqisë dhe të kompaktësisë ushtarake. Kjo krizë e brendshme u acarua dhe më tepër nga situatat e jashtme jo të favorshme për Aleancën Epirote. Përreth saj vepronin tani shtete të tilla të fuqishme, si Maqedonia, Lidhja Etole dhe Shteti ilir, të cilët kërkonin secili të fusnin nën kontrollin e vet Epirin, meqë ai zinte një pozitë kyçe në planet e politikës së tyre pushtuese. Në këto situata sundimtarët epirotë u treguan të paaftë të qeverisnin vendin. Aristokracia epirote, duke parë më në fund se ata nuk ishin më në gjendje të mbronin dhe të përkrahnin si dikur qëllimet e saj, e shfrytëzoi pakënaqësinë e popullit për t’i dhënë fund njëherë e përgjithmonë regjimit të vjetëruar monarkik në Epir. Ajo e realizoi këtë me vrasjen në vitin 234/233 p.e.sonë të mbretëreshës Deidames, që ishte dhe sundimtarja e fundit prej dy shekujsh e dinastisë së Ajakidëve. == Lidhja Epirote == === Organizimi i Lidhjes Epirote dhe karakteri i saj === Kur kontradiktat e thella politike çuan në përmbysjen e regjimit monarkik në Epir, Aleanca Epirote që deri në atë kohë ekzistonte si një formë shtetërore federative nën hegjemoninë e mbretërve molosë, reformohet tani mbi një bazë të re republikane, pak a shumë sipas modelit të Lidhjes fqinje etole, duke u quajtur dhe Lidhja Epirote. Kjo ishte një lidhje politike që u siguronte të drejta të gjitha bashkësive të veçanta epirote që bënin pjesë në të dhe që ruanin, në kuadrin e kësaj federate, vetëqeverisjen e brendshme të tyre. Pra, edhe këtu si më parë mbetej parimi federativ i shtetit, por tani i bazuar mbi një konstitucion të ri, që nuk njihte më privilegje apo hegjemoni të ndonjërit prej anëtarëve të saj, siç ndodhte në Aleancën e mëparshme, ku kryesonte mbreti i molosëve. Në këtë aspekt Lidhja paraqitej si një formë më e lartë shtetërore, më kompakte dhe operative. Të gjithë anëtarët e saj kishin një shtetësi dhe njiheshin zyrtarisht me emrin e përbashkët epirotë. Lidhja, ashtu sikurse dhe aleanca epirote ruante të drejtën të merrte vendime në emër të të gjithë epirotëve, pavarësisht se kishte edhe bashkësi që qëndronin ende jashtë saj, siç ishin p.sh. kasopiasët dhe athamanët. Organi më i lartë i Lidhjes ishte Kuvendi i Përgjithshëm me fuqi të mëdha këshillimore dhe vendimore, që nuk ishte i pranishëm, (të paktën nuk është provuar ende), në federatën e mëparshme monarkike. Këtu mund të merrnin pjesë të gjithë nënshtetasit e saj të lirë. Kuvendi zgjidhte magjistratët federativë dhe vendoste mbi çështje të karakterit politik, ushtarak, ekonomik e shoqëror. Kështu ai vendoste për luftë ose për paqe, për thirrjen e popullit nën armë, për aleanca me shtetet e tjera, për të zgjedhur dhe për të ftuar delegacione, për t’u dhënë të huajve të drejta qytetarie, pronësie etj. Ai ushtronte dhe funksionet e instancës më të lartë gjyqësore. Organi më i lartë ekzekutiv ishte Këshilli i Lidhjes, që përbëhej nga përfaqësues të zgjedhur të anëtarëve të saj. Në krye të këshillit qëndronte kolegji prej tre strategëve që duhet të përfaqësonin ndoshta të tri grupet më të mëdha etnike të Epirit: molosët, kaonët dhe thesprotët. Por mbi ta dominonte vetëm njëri, i ngarkuar me funksionin e komandantit ushtarak, funksion të cilin e ushtronte më parë mbreti i molosëve. Nëpunës të tjerë të Lidhjes ishin dhe sekretari i këshillit, hiparku, komandanti i kalorësisë etj. Kryeqyteti i Lidhjes tani u bë Foinike, kryeqendra e Kaonisë. Këtu mblidhej zakonisht dhe Këshilli i Lidhjes, megjithëse të tilla mbledhje, siç duket, organizoheshin edhe në qytete të tjera të Epirit. === Zhvillimi ekonomik dhe politik i Epirit në kohën e Republikës (234/233 - 168 p.e.sonë) === Që në fillim të veprimtarisë së saj Lidhja u ndodh përpara vështirësive të mëdha të shkaktuara nga situata të brendshme dhe të jashtme jo të favorshme për të. Territorialisht ajo qe rrëgjuar afërsisht në kufijtë e shtetit epirot përpara sundimit të Pirros. Kështu nuk bënin më pjesë në të: Ambrakia, Kasopia dhe Athamania. Megjithatë, ajo mori një sërë masash për riorganizimin administrativ dhe ushtarak të vendit. Lidhja vuri dorë në sistemin e mëparshëm monetar të vendit. Të gjitha këto pasqyrojnë qartë ndryshimet që u bënë në organizimin e brendshëm politik dhe në zhvillimin ekonomik të vendit. Në periudhën e Republikës së Epirit u vu në qarkullim një masë e madhe monedhash, më e madhe se asnjëherë tjetër në Epir, prej bronzi dhe prej argjendi. Disa tipa të këtyre monedhave u përmbahen simboleve të vjetra të përdorura që më parë nga Lidhja Molose apo Aleanca Epirote, megjithëqë ishin në përshtatje edhe me një varg simbolesh të Aleksandrit dhe të Pirros të prera jashtë Epirit. Por, në monedhat e federatës republikane të Epirit shënohen për të parën herë edhe emrat e nëpunësve të lartë, që ka mundësi të lidhen dhe me strategët eponym të Lidhjes. Nuk dihet gjithashtu me saktësi se ku mund të jenë prerë këto monedha; supozohet të jenë prerë në Dodonë ndoshta dhe në Foinike, por nuk përjashtohet mundësia që një nga vendprerjet e tyre të ketë qenë dhe Antigonea, ku janë zbuluar tani së fundi monedha të pavulosura si dhe shufra bronzi për nxjerrjen e tyre. Përsa i përket zonës së qarkullimit të monedhave të Lidhjes Epirote, ato përhapjen më të madhe e kanë pasur brenda trevave të Epirit dhe sidomos në zonat veriore të tij. Pak prej tyre janë gjetur në Greqi e në Maqedoni, por kanë qarkulluar në sasira të konsiderueshme në qytetet dhe krahinat e Ilirisë së Jugut, sidomos në ato kufitare me Epirin. Kjo tregon se midis këtyre trevave fqinje në çerekun e fundit të shek. III dhe në fillim të shek. II p.e.sonë ekzistonin marrëdhënie të rregullta dhe intensive tregtare, që shprehen edhe në afërsitë stilistike dhe tipologjike të disa monedhave republikane epirote me ato të Amantisë, të Orikut, të Apolonisë etj. Qytetet epirote, nga pikëpamja e sistemit të fortifikimit, urbanistikës, strukturës së ekonomisë dhe tipareve të kulturës ngjanin shumë me qytetet bashkëkohëse ilire; puna e skllevërve zinte një vend të rëndësishëm. Historiani grek Polibi duke përshkruar me hollësi pushtimin e Foinikes nga ilirët në vitin 228 p.e.sonë, thotë se sipas marrëveshjes së paqes, epirotët e lirë qenë liruar me anë shpërblimesh, ndërsa skllevërit e qytetit, ilirët i morën me vete së bashku me pasuritë e tjera, prej të cilave Teuta mbeti shumë e kënaqur. Të dhëna të shumta për format klasike të skllavopronarisë në qytetet epirote të kohës helenistike, ofrojnë dhe materialet epigrafike të zbuluara kryesisht në Dodonë e në Butrot. Vetëm në hyrjen perëndimore të teatrit të Butrotit janë afishuar të skalitura në blloqet e gurëve, 29 akte lirimi. Sipas këtyre dekreteve shpallen të lirë rreth 400 skllevër, pjesa më e madhe e të cilëve vinte nga sferat e prodhimit, midis të cilëve gjysma ishin gra. Në kohën e Republikës një rol të madh në jetën ekonomike dhe politike të vendit filluan të lozin qytetet e trevave veriore të Epirit. Foinike, sipas Polibit, dallohet në këtë kohë si qyteti më i fuqishëm dhe më i pasur i Epirit, ndërsa të dhënat arkeologjike të fituara në këto vitet e fundit në Antigone e paraqesin këtë qytet të madh, me një sistem të fuqishëm fortifikimi dhe me një planimetri shumë të rregullt urbanistike (sistemi hipodamik). Në këtë qytet funksiononin punishte të veçanta të specializuara në degë të ndryshme të zejtarisë dhe zhvillohej një veprimtari e gjerë tregtare, rrezja e shtrirjes të së cilës arrinte deri në brigjet e Mesdheut Lindor dhe Perëndimor. Në politikën e jashtme, Lidhja Epirote që në fillim u tregua e paqëndrueshme dhe nuk kishte fuqi të mjaftueshme për të përballuar presionin diplomatik dhe ushtarak të shteteve fqinje dhe konkretisht të lidhjes etole në jug, të Maqedonisë në lindje, shtetit ilir në veri dhe atij romak në perëndim. E ndodhur në një pozitë tepër kyçe midis këtyre shteteve rivale, me një potencial të madh ekonomik dhe ushtarak, ajo u tërhoq më tepër pas politikës së aleancave dhe të qëndrimit asnjanës, që e çuan më vonë Epirin në humbjen e pavarësisë së tij të plotë ekonomike dhe politike. Në fillim Lidhja Epirote pati marrëdhënie të mira me etolët. Në vitin 230 p.e.sonë, kur asaj iu imponua një luftë e rrezikshme nga ilirët, të cilët për një kohë e pushtuan dhe kryeqytetin Foinike, qenë pikërisht etolët ata që bashkë me akejtë e ndihmuan aleaten e tyre që të përballonte këtë provë të vështirë. Por kjo ngjarje e tronditi aq shumë Epirin sa bëri që Lidhja të ndryshonte menjëherë politikën e saj kundrejt etolëve, duke hyrë në aleancë me kundërshtarët e tyre, me shtetin ilir, të kryesuar nga Teuta dhe pak më vonë me atë maqedon, në krye të të cilit qëndronte Antigon Dosoni. Madje në vitet 219-217 p.e.sonë, epirotët e ndihmuan aktivisht pasardhësin e Dosonit, Filipin V kundër etolëve. Por këtë veprim ata e paguan shtrenjtë, pasi etolët duke kundërvepruar, hynë në Epir dhe shkretuan pjesë të tëra të tij duke mos kursyer as vetë Dodonën që ishte qendër e rëndësishme kulti. Edhe pas këtyre ngjarjeve Epiri e përkrahu Maqedoninë, madje edhe atëhere kur Roma hyri në luftë e vendosur për të zhdukur këta rivalë të fuqishëm të saj në Ballkan. Në vitin 205 p.e.sonë, Lidhja bëhet ndërmjetëse midis palëve ndërluftuese për vendosjen e një paqeje, që u nënshkrua në Foinike, për të cilën më tepër ishte e interesuar Maqedonia. Në luftën e dytë maqedono-romake, Epiri u përpoq të ruante asnjanësinë midis Maqedonisë dhe Romës dhe të ndërmjetësonte rishtas në vitin 198 p.e.sonë për një paqe midis tyre, por kësaj radhe pa dobi, meqenëse kërkesat romake qenë të rënda për Filipin. Në këtë kohë tek një pjesë e epirotëve filluan të shfaqeshin tendencat e para për të përkrahur hapur Romën. Ndihma që u dha romakëve Karopsi, një prijës i kaonëve, për të thyer qëndresën e ushtrisë maqedone, e cila kishte zënë grykën e Vjosës midis maleve të Trebeshinit dhe Dhembelit, qe mjaft domethënëse në këtë drejtim dhe i kushtoi humbje të mëdha Filipit. Këto tendenca proromake u shfaqën më qartë, në prag të luftës së tretë maqedone. Të deleguar nga Roma erdhën në Epir dhe kërkuan nga Kuvendi i epirotëve, që ishte mbledhur në qytetin bregdetar Gitana (akoma i paidentifikuar), të përkrahte Romën në luftën e saj përfundimtare me Maqedoninë. Ky presion diplomatik i vuri në lëvizje përkrahësit e Romës në Epir. Mirëpo këta duke dashur t’i imponojnë këshillit të Lidhjes politikën e aleancës me Romën, ngjallën kundërshtimin e një pjese të anëtarëve të saj dhe në mënyrë të veçantë të molosëve, të cilët kërkonin të ruhej si dhe më parë politika e ekuilibrit midis palëve ndërluftuese, në sajë të së cilës Epiri kishte shpëtuar deri tani pa u dëmtuar. Më vonë këto kundërshtime dhe intriga të brendshme, çuan në dobësimin e unitetit të veprimit të Lidhjes. Në vitin 170 p.e.sonë molosët qenë hedhur më në fund definitivisht nga ana e Perseut, ndërsa kaonët e thesprotët u radhitën në luftë përkrah romakëve. Në këto veprime arbitrare dhe të kundërta, Lidhja Epirote në fakt e humbi pavarësinë dhe funksionin drejtues të saj. Fatin e Epirit duhet ta vendoste tani lufta dhe rrjedhimet qenë katastrofike sidomos për krahinat që gjatë saj mbajtën qëndrim antiromak. Në vitin 169 p.e.sonë krahina të tëra të Epirit u shkretuan, rreth 70 qytete të tij u plaçkitën dhe u dogjën nga pushtuesit romakë, ndërsa 150 000 veta u kthyen në skllevër. Një numër i madh epirotësh të shquar u dërguan në Itali. Pas vitit 168 p.e.sonë, vetëm disa krahina që përkrahën Romën në luftën e saj kundër Perseut ruajtën një farë autonomie formale; ato u riorganizuan në një Lidhje të re epirote, gjeografikisht të kufizuar, të quajtur sipas të dhënave epigrafike Lidhja e epirotëve përreth Foinikes, por që më vonë do të përmendet vetëm si Lidhja Epirote. Qendra e jetës ekonomike dhe politike e kësaj Lidhjeje, qe përqendruar kryesisht në Foinike, por përveç Foinikes kishte edhe qendra të tjera të rëndësishme si Pandosia e Dodona, të cilat prenë në këtë kohë monedhat e tyre me legjendën e “Epirotëve”, por pa emra nëpunësish, siç ishin, p.sh. ato të prera nga Lidhja republikane para vitit 168 p.e.sonë. Lidhja Epirote përreth Foinikes u krijua si një njësi kinse autonome politike-administrative dhe ekonomike, por ndër rrethana pushtimi dhe nën kontrollin drejtpërdrejt të Romës, të cilin ajo e ushtronte përmes njerëzve të besueshëm në Epir. Kjo Lidhje e vazhdoi ekzistencën e saj, pavarësisht se politikisht nuk pati ndonjë rëndësi, deri në vitin 148 p.e.sonë, kur, bashkë dhe me pjesën tjetër të Epirit që kishte mbetur jashtë kësaj Lidhjeje, hyri më në fund në sferën e administrimit të provincës maqedone të porsakrijuar, ashtu sikurse dhe krahinat e tjera të Ilirisë të Jugut, në jug të lumit Mat. [[Kategoria:Iliria]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Historia antike e Ballkanit]] 4o0h48gn8sxd3z8227c0vollxrtasbs 0 40432 2986341 2915355 2026-06-01T14:33:24Z Mitrovica02 128863 /* Diskografia */ 2986341 wikitext text/x-wiki '''Skifter Etemi''' ose i njohur edhe me Nofkën ('''Keco''') është një këngëtar shqiptar nga [[Struga]]. Ai u lind më 18 janar 1968. Ka filluar te kendoj që në moshën 8 vjeçare dhe vjen nga një familje ku kënga është kënduar në breza me rradhë. Skifter Etemi pëlqehet shumë nga shqipëtarët . == Diskografia == *Ç'ma këpute shpirtin *Dhe ja thot bilbili *Doli lulëja nga mali *Dy çupa nga Prespa *Loti i nënës *Më iku djalëria *Më martoi nëneja *Rreth e qark Beratit *Sa shumë të kam lutur *Shtati yt *Struganes *Të ka lala me sevda {{muz-cung}} {{DEFAULTSORT:Etemi, Skifter}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Struga]] 9clc1sa7tvhabzspj63v0znkap6jf21 0 42192 2986410 2509146 2026-06-01T17:26:02Z Leutrim.P 113691 2986410 wikitext text/x-wiki <!-- Nëse di të dhëna për anëtarët e listës, shtype emrin, shkruja, shtype Krej Ndryshimet dhe FLMN!--> {{informbyroisti}} Në qershor 1948, me përjashtimin e [[Jugosllavia|Jugosllavisë]] titiste nga organizata e partive të shteteve komunsite-Byroja Informative, përfundimisht prishen marrëdhëniet ndërmjet Rusisë e aleatëve të saj, me Jugosllavinë. Mbetja e Shqipërisë në pozitat proruse nënkuptonte edhe prishjen e domosdoshme me jugosllavët. Ndonëse gjatë kohës së marrëdhënieve të mira në relacionin Tiranë-[[Beogradi|Beograd]] pozita e shqiptarëve në Kosovë dhe në viset tjeta ishte e rëndë, pas prishjes së këtyre marrëdhënieve pozita e tyre përkeqësohet edhe më shumë. Pra, pozita diplomatike e Shqipërisë (atëkohë) e pafavorshme në planin ndërkombëtar, e rëndoj drejtëpërdrejtë edhe pozitën e shqiptarëve të mbetur padrejtësisht në Jugosllavinë e avnojit. Qarqet politike antishqiptare në Jugosllavi dhe veçanërisht UDB-a në krye me serbomadhin A.Rankoviq, duke e shfrytëzuar këtë situatë, riaktualizoi projektin famkeq të [[Vaso Çubrilloviqi|Vaso Çubrilloviçit]] për asgjësimin, asimilimin dhe shpërnguljen me dhunë të shqiptarëve nga trojet e tyre të lashta. Dhuna e terrori i shfrenuar qysh herët, tani i shpërthyer me një egërsi të re (përmes diferencimeve si "informbyroist") fillimisht nisi me kuadrot shqiptare të luftës për të vazhduar pastaj kundër të gjithë shqiptarëve që konsideroheshin armiqë të Jugosllavisë. Shumica e të dënuarve shqiptarë vitet më të rënda të burgut, përveç Idrizovës e Velesit në Maqedoni, Nishit, Beogradit, Pozharevcit... në Serbi, Titogradit në Mal të Zi, Bileqës, Stara Gradishkës, Lepogllavës... në Kroaci, i kaluan më së shumti në sinonimin e ferrit të Dantes në "[[Goli Otok]]", ujdhesë në Adriatikun verilindor (Kroaci). Në këtë ujdhesë të xhveshur e me gurë të thepisur, të burgosurit shqiptarë dhe jo vetëm ata, përjetuan ditët më të tmerrshme të jetës së tyre. Rrëfimet e atyre që kaluan nëpër ferrin e Goli Otokut, dëshmojnë për një trajtim të egër e mizor, të papërsëritshëm në historinë e njerëzimit. Qëllimi ka qenë i qartë: jo vetëm thyerja por shkatërrimi i plotë shpirtëror i çdo të burgosuri. Aty është praktikuar shpesh herë rrahja e të burgosurve në mes vete (të burgosurit e vjetër me ata të rinjtë e porsa ardhur). Pas punëve të rënda e të mundimshme që bënin gjatë ditës, të burgosurit për çdo mbrëmje ishin të detyruar të kalonin nëpër koridorin e gjallë e të "të penduarve" dhe të udëbashëve të çarkëdisur... Në Goli Otok, pra të burgosurit me karakter të thyer e të përbaltur (tipat me imoral) jo vetëm që "vetëqeverisnin" me krejt kampin, por bëheshin edhe xhelatë të atyre që kishin karakter njerëzorë e të pathyeshëm . Ky burg-kamp famkeq u bë edhe varr i shumë të burgosurve, në mesin e të cilëve pati edhe shumë shqiptarë == Viktimat == Viktima të kësaj metode ishin: # '''Rasti Hana'''<br /> Xheladin Shyqri Hana - torturuar dhe vrarë më 15 dhjetor 1948 - bashkautori i dokumenteve të Konferencës së Bujanit dhe së fundi drejtor i gazetës " Rilindja " # '''Rasti Gajrak të Drenicës'''<br />Në maj 1949 në një ekspeditë policore të drejtuar nga udbashët: Çedo Topalloviç dhe Çedo Mijoviç, në rrethana tradhtie, rrethohet njësiti atdhetar prej 6 vetësh në Gajrak të Drenicës dhe me këtë rast vritet: Kryetari i Frontit Popullor për Kosovë, Rifat Latif Berisha, nga fshati Berish - i njohur për qëndresë e urtësi atdhetare. # '''Rasti nënkryetar qeverisë së Maqedonisë'''<br /> Më 1949 torturohet për vdekje, nënkryetari i qeverisë maqedone Nexhat Agolli nga Dibra e Madhe # '''Rasti Sabaudin Gjura'''<br />Në dimrin e vitit 1950 vritet mizorisht Sabaudin Gjura nga Tetova # '''Rasti Patrime në Gjakovë'''<br />Në dimër 1950 u likuidua edhe sekretari i rrethit të Gjakovës Faik Pruthi, Cen Shyqriu, Xhafer Vokshi e shumë të tjerë # '''Rasti i ikjes nga kurthat'''<br /> Për t'i shpëtuar likuidimit fizik shumë kuadra të luftës si: Shaban Haxhia, Mal Sadiku, Fadil Hyseni, Mon Çollaku, Sali Meta, Zekë Ademi, Zenel Hoxha, Sytki Hoxha, Qamil Morina etj. u detyruan të largohen nga Kosova, përkohësisht. # '''Rasti 306 gjykime'''<br />Në vazhdën e terrorit shtetëror, të prirë nga UDB-a, veëtm me 1948 u arrestuan dhe dolën në gjyq 306 shqiptarë, të akuzuar për vepra penale kundër shtetit!! # '''Rasti LNDSH'''<br />Ndonëse në luftën e pakompromis për shkatërrimin e [[Lëvizja Nacional-Demokratike Shqiptare|Lëvizjes Nacional-Demokratike Shqiptare]] (LNDSH) në vitet 1945-1947, OZN-a (pas vitit 1946 UDB-a) persekutoi, burgosi dhe vrau qindra veprimtarë të kësaj organizate, kjo fushatë e egër nuk pushoi, vazhdoi edhe pas vitit 1948. Kështu, në fillim të vitit 1949, në gjyqin e Qarkut në Prishtinë, dënohen 9 anëtarë të LNDSH: Xhavit Gafurri (djali i patriotit të shquar Nazmi Gafurri ), Ahmet Malisheva, Rexhep Kurteshi, Menduh Maksuti, Enver Shala, Mehmet Pozharani, Safie Feta, Igballe Cuni dhe Karolin Fraki. # '''Rasti grupi i Drenicës'''<br />në gjyqin e Qarkut në Prishtinë denohet edhe grupi i Drenicës i përbërë nga 6 anëtarë të Lëvizjes {LDNSh}, si: Hasan Jashari-Likoci, Mehë Zeqiri, Dan Zeqiri, Qerim Rrypi, Halim Rrypi dhe Sylë Berisha. # '''Rasti aksioni "Otkupi"'''<br />Gjatë vitit 1950 u denuan disa grupe të LNDSH dhe veprimtarë tjerë që e kundërshtonin, aksionin e "Otkupit" dhe veprimet diskriminuese ndaj shqiptarëve në tërësi. # '''Rasti Lidhja e Prizrenit grupi I'''<br />Në shkurt 1950 u burgos grupi i LNDSH-s "Lidhja e Prizrenit" i formuar në gjashtëmujorin e dytë të vitit 1949.Ky proces gjyqësor mbahet në Prishtinë nën kryesimin e gjyqtarit Shukri Begiq nga Pazari i Ri Me këtë rast denohen: Shaban Derguti dhe Mustafë Nixha me nga 20 vjet burg të rëndë, Shaban Mazreku dhe Hafez Jakupi poashtu me nga 20 vjet burg të rëndë, Bitër Dehalla, Tomë Mjeda dhe Zekë Bajraktari me nga 17 vjet burg të rëndë, Nezir Hoti me 15 vjet burg të rëndë dhe Ismet Dehiri me 3 vjet burg të rëndë. # '''Rasti Lidhja e Prizrenit grupi II'''<br />Në grupin e dytë të LNDSH-së ”Lidhja e Prizrenit” denohen: Arif Hoxha me 12 vjet burg të rëndë, ndërsa me nga 3 vjet burg të rëndë denohen: Zeki Ahmeti, Isuf Dellova, Islam Fisheri, Zenel Kabashi, Gjokë Spaqi, I brahim Gashi, Ramiz Rexhepi, dhe Shahide Kabashi. .., Shemsedin Gashi, Rexhep Hoti, Malush Duraku, Halim Voci, Bajram Dehiri, Mustafë Derguti, Maliq Gashi e shumë të tjerë. # '''Rasti sabotim të mbledhjes'''<br />Në 6 mujorin e parë të vitit 1950, për sabotim të mbledhjes së "Otkupit" dhe me akuzën si bashkëpunëtor të Sigurimit shqiptar, në Prishtinë e Prizren dënohen: Rizan Bajram Xhoxhaj, nga Vërmica e Prizrenit, Sefer Tafil Elezkurtaj dhe Ibish Avdi Rizanaj nga Zhuri, Xhafer Selmani (Vërmicë), [[Hajdar Bytyqi]] (Piranë), Nazif Hoti (Krushë e Madhe - i ati i Mr. Ukshin Hoti t), Hamit Nuredini, Sali Mehmeti, Haki Malushi, Xheladin Gashi, Vesel Gashi, Avdyl Kryeziu, Ali Kryeziu, Zenun Kryeziu, Mahmut Abazi, Isa Dina, Qamil Çollaku (Zym), Xhafer Idrizi, Afil Afezi, Enver Beluli, Gani - [[Avni Zajmi]] e Naim Zajmi, Muhedin Hadri, Halit Qollaku, Bie Vokshi, Lutfi Spahiu, Arif Randobrava etj. # '''Rasti grupi II Drenicë'''<br />Po atë vit në Prishtinë burgoset dhe dënohet grupi i dytë i Drenicës i përbërë prej 11 anëtarësh të LNDSH, si: Ibrahim Tahiri, Hysen Hyseni, Sylë Mulliqi, Osman Beqiri me nga 10 vjet burg të rëndë, Smajl Ferizi dhe Milazim Hyseni me nga 7 vjet burg të rëndë, Hajredin Sadiku, Nebi Nuredini dhe Fetah Bogiqi me nga 5 vjet burg të rëndë Rashid Obria dhe Hamit Hoda me 15 vjet burg të rëndë (ky i fundit ne burg meqë u zbulua se ishte në shërbim të UDB u bojkotua plotësisht nga anëtarët e LNDSH-s). # '''Rasti Hasan Rema'''<br />Asokohe u dënua edhe Hasan Rema nga Gjakova-me 17 vjet burg të rëndë (z.Rema kishte qëndruar 3 vjet i arratisur në Shqipëri dhe pastaj Sigurimi shqiptar e kapi dhe ia dorëzoi UDB-së në Kosovë!!) # '''Rasti Pejë'''<br />Po atë vit (1950) në Pejë dënohet grupi prej 9 vetash të lëvizjes: Sylë Mehmeti i Rugovës, Sali Kelmendi i Ruhotit, Ali Fetahu i Veriqit, Bekë Tafili i Ruhotit, Ramë Bislimi i Nabërxhanit, Gani Kastrati i Pejës, Salih Hasani dhe Sylë Shala nga Peja, Fatmir Goranci i Gjakovës dhe Ramë (Isuf)Haradinaj i Lubeniqit... Këtë vit u dënuan edhe: Sami Peja, Ibrahim Berisha, Musa Gjuka, Faik Basha, Qazim e Enver Berisha e shumë të tjerë. # '''Rasti Mitrovica'''<br />Në vitin 1951 në Gjykatën e Qarkut në Prishtinë u dënuan 11 anëtarë të LNDSH nga Mitrovica (të arrestuar në shtator 1950). Ky grup përbëhej nga: Bejtulla Sahiti (Gushefc), Hajrullah Halili (Doberlluk), Sinan Alija (Broboniq), Imer Ajeti (Koshtovë), Avdyl Haliti (Rahovë), Shefqet Kamberi (Broboniq), Zejnullah Mehmeti (Lip), Zejnel Shabani (Mikushnicë), Hajzer Ferizi (Qabër), Zeqir Rashidi-Rashica (Studime) dhe Bislim Fazliu (Vidishiq). # '''Rasti grupi III Drenicë'''<br />Gjatë vitit 1952 burgoset dhe në Prishtinë dënohet grupi i tretë i LNDSH nga Drenica, si: Qazim Zogu, Hamdi Gruda, Bajram Dervishi, Abdullah Cakiqi, Isuf Cakiqi, Jakup Biçinca, Smajl Hoxha, Shaqir Hoxha, Idriz Obrija dhe Milazim Gradica. # '''Rasti anë e mbanë '''<br />Në vitet 1949-1953 në Kosovë dhe në viset tjera shqiptare u dënuan më shumë vite burgim edhe shumë veprimtarë të tjerë (në grupe dhe veç e veç) si: Ramiz Osmani, Shefki, Nuhi dhe Musli Osmani, Zylfi Musliu, pastaj - Hamdi Gashi, Ramadan Rexha, Raif Halimi-Cërnica, Xhemil Fluku, Mark Gashi, Ramë Sejdia, Rexhep Dajkoci, Bajram Alija, Rexhep Presheva, Ali Aliu - Presheva, Adem Elshani, Fazli Bega, Kadri Halimi (etnolog), Qamil Luzha, Rexhep Balidemaj (ushtarak nga Martinaj e Gusisë), [[Zekë Bërdynaj|Mulla Zekë Berdynaj]], Sami Peja, Omer Qerkezi, R exhep Rifati, Brahim Gashi, Haxhi Sylejmani, Bajram Zuka, Xhemë Lah Gashi. .. e qindra të tjerë për të cilët kërkohet një studim i veçantë. # '''Rasti Llapi'''<br />Po në vitin 1953 burgoset dhe sipas aktakuzes K 13 R 76/53, denohet grupi i anëtarëve të LNDSH-së nga Llapi: Sabit Kapiti -profesor i Gjimnazit në Podujevë (tani Besianë), Ibrahim Demolli, Xhafer Meta, Nexhmi Sejdiu, Fetah Babatinca, Jusuf Humolli, Shaban Zhjeqi, Shaban Shala, Nuhi Gashi dhe Isuf Ismaili. (Atdhetari Shaban Shala mbytet nga torturat e UDB-së). == 1950-1960 == Në vitet 50-ta dhe 60-ta në Kosovë dhe në viset tjera etnike, kanë vepruar edhe disa grupime politike, të cilat ishin pjesë përbërëse të LNDSH-së, e këto ishin: # “ Vatra Kosovare Nacional-Demokratike Shqiptare ” (VKNDSH); # “ Grupi Demokratik Shqipar Kosova ” (GDSHK); # “ Grupi Shqiptar Revolucionar i Maqedonisë ” (GSHRM); # “ Grupi Demokrat-Indepedent Shqiptar i Kosovës ” (GDISHK); # Grupi – “ Veteranët e Luftës Shqiptare - Rezistenca Malësore ” (GVLSHRM); # ” Shoqëia Demokratike Shqiptare "IsmaIl Qemali" (SHDSH- "I.Q"); # Lidhja e Vardarit - Besa Demokratike Shqiptare (LV-BDSH) dhe # Lidhja Shqiptare e Sharrit (LSHSH). # '''Rasti Tetova'''<br />Pas aktivitetit patriotik, kundër regjimit titist, në vitin 1955 në Tetovë me 10 vjet burg dënohet mësuesi Mehmet Gega, Muharrem Jusufi dhe Abdulla Kalishta. Në vitin 1956 me burgime të rënda dënohen disa intelektualë tjerë nga Tetova dhe Gostivari. # '''Rasti Prishtinë'''<br />Më 1957 denohen edhe 8 anëtarë të LNDSH-së në Prishtinë: Rexhep Latif Abdullahu, Qemal Novokazi, Shemsi Perani, Rexhep Parteshi, Ibrahim Galimuna, Islam Mumxhiu, Vehbi Ruva dhe Kadër Deva. Të gjithë këta denohen me burg në kohëzgjatje prej 2-12 vjet burg të rëndë me përjashtim të Islam Mumxhiut, i cili lirohet. # '''Rasti Prishtinë II'''<br />Po këtë vit burgoset dhe dënohet grupi i dytë 9 anëtarësh nga Prishtina: Nusret Novokazi, Rashid Krasniqi, Osman Krasniqi, Emina Krasniqi, Nikë Kajtazi, Ibrahim Binaku, Fehmi Henci, Neki Shehu dhe Mazllum Novokazi. # '''Rasti Maqedonia'''<br />Në vazhdën e ndjekjeve të atdhetarëve të LNDSH-së, në Shkup burgoset dhe denohet grupi 14 anëtarësh nga Tetova, Gostivari, Dibra e Ohri: Raif Malaziu, Sherafedin Agai, Adnan Agai, Abaz Dukagjini, Burhan Pasholli, Abdurrahman Taravari, Remzi Pustina, Eshref Hoxha, Naxhi Purde, Abdylaziz Taravari, Mevaip Purde, Rifat Palloshi, Hadi Imami dhe Zeqir Lisi # '''Rasti Zagreb'''<br />Në verën e vitit 1960 zbulohet grupi i LNDSH- " Votra Kosovare Nacional-Demokratike Shqiptare " i drejtuar nga Shahin Voca i Shalës së Bajgorës. Kjo organizatë kombëtare u themelua me 6 gusht 1952, ku fillimisht aktivitetin e vet e bëri në Gjimnazin e Mitrovicës dhe në shkollën e Stantërgut për t´u shtri brenda një kohe në Prishtinë, Podujevë, Gjilan, Prizren, Shkup e Tetovë, Pejë, Istog etj. Brenda 8 vitesh VK-NDSH-ja në gjiun e vet organizoi 387 anëtarë besnik. Me rastin e zbulimit nga UDB-a arrestohen dhe dënohen 21 anëtarë, prej tyre 4 veta denohen në Gjyqin ushtarak të Zagrebit. ## '''Rasti Prishtin-Prizren'''<br />Gjykata e Qarkut në Prishtinë dhe ajo në Prizren dënuan 17 veta: Ragip Sadikun, Bajram Gashin, Hasan Rexhën, Bislim Fazliun, Muharrem Hysenin, Luz Pacolin, Nuhi Pretenin, Biliall Ramën, Hilmi Badallajn, Ali Isufin, Rraman Jasharin, Ramë Dibranin, Niman Shalën, Sinan Sinanin, Musli Rexhepin, Ibrahim Metajn dhe Niman Kajtazin. ## '''Rasti Zagreb II'''<br />Ndërkaq në Zagreb më [[25 shkurt]] [[1961]] në bazë të aktvendimit nr.IK 21/60, gjyqi ushtarak denon: Emin Fazliun me 8 vite burg të rëndë, Baki Dullovin me 2 vjet e 6 muaj, Mehmet Trepçën me 2 vjet dhe Hilmi Ajvazin me 9 muaj burg. == Burimi i të dhënave == * [https://web.archive.org/web/20070928162953/http://forum.kosova.de/forum/reply.php?topic=12563&forum=1&post=296945&quote=1 Kush u vra e u dënua nga UDB-ja... gjatë viteve 1950-1960] - postim në rrjetë nga Sheradin Berisha më 2005-02-27 14:54. [[Kategoria:Rasti informbyroisti| ]] [[Kategoria:Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] [[Kategoria:BRSS]] ob1oyhb95e133eem5r3i5skwlasa9fn 0 43077 2986641 2507797 2026-06-01T23:55:22Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Lista]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986641 wikitext text/x-wiki '''[[Kodi]] i [[mallërave]]''' është listë në të cilat secilit produkt/mallë i jepet një numër sipas klasifikimit të produktit. Në kosovë kjo bëhet nga [[TARIK]]-u. {{Cung}} {{Kodi i mallërave në Kosovë}} [[Kategoria:Kode të mallrave| ]] [[Kategoria:Kode]] [[Kategoria:Lista]] sa74e6l6vxirymj9ncdfct4ya9rehh8 2986642 2986641 2026-06-01T23:55:34Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Lista të listave]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986642 wikitext text/x-wiki '''[[Kodi]] i [[mallërave]]''' është listë në të cilat secilit produkt/mallë i jepet një numër sipas klasifikimit të produktit. Në kosovë kjo bëhet nga [[TARIK]]-u. {{Cung}} {{Kodi i mallërave në Kosovë}} [[Kategoria:Kode të mallrave| ]] [[Kategoria:Kode]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lista të listave]] 9l6e9669i1lccat2065crn5xull1zpg 0 44352 2986546 2848550 2026-06-01T22:37:24Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lista të Shqipërisë]] te [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986546 wikitext text/x-wiki '''Dekorata''' është [[medalja|medalje]], [[urdhëri|urdhër]] etj., që i jepet dikujt nga shteti si shenjë nderimi për shërbime të larta ose për merita të veçanta.<ref>[[Fjalor i Gjuhës së Sotme Shqipe]] - Tiranë, 1980</ref> == Lista e dekoratave, titujve të nderit, medaljve dhe titujve vendorë të nderit (2013–sot) == === Lista e dekoratave dhe titujve të nderit === Dekoratat dhe titujt e nderit në [[Republika e Shqipërisë|Republikën e Shqipërisë]] jepen vetëm nga [[Krerët e Shtetit Shqiptar|Presidenti i Republikës]], ndërsa, sipas rëndësisë, ato janë: {| class="wikitable" !Emri !Fotografia !Shënime |- |[[Dekorata e flamurit kombëtar|"Dekorata e flamurit kombëtar"]] |[[Skeda:Dekorata e Flamurit.jpg|qendër|frameless|166x166px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për merita të jashtëzakonshme për lartësimin e shtetit dhe të kombit shqiptar. |- |[[Dekorata "Gjergj Kastrioti Skënderbeu"]] |[[Skeda:Dekorata "Gjergj Kastrioti Skënderbeu".jpg|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për ndihmesë të qenësishme ose kontribut madhor në mbrojtjen, forcimin apo përparimin e faktorit shqiptar kudo në botë. |- |[[Dekorata "Nderi i kombit"]] |[[Skeda:Dekorata "Nderi i Kombit".jpg|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet personaliteteve shqiptare që, me veprat dhe emrin e tyre, nderojnë kombin shqiptar brenda dhe jashtë vendit. |- |[[Dekorata "Nënë Tereza"]] |[[Skeda:Dekorata "Nënë Tereza".jpg|qendër|frameless|186x186px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për akte të shquara humanizmi ndaj kombit shqiptar dhe njerëzimit. |- |[[Dekorata e artë e shqiponjës|"Dekorata e artë e shqiponjës"]] |[[Skeda:Dekorata e Artë e Shqiponjës.jpg|qendër|frameless|199x199px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për trimëri në luftën e armatosur dhe për veprimtari ose akte të guximit qytetar në kohë paqeje. |- |[[Dekorata "Pishtar i demokracisë"]] | |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për shërbime të shquara dhe sakrifica të kryera për kombin shqiptar dhe demokracinë. |- |[[Titulli "Kalorës i urdhrit të Skënderbeut"]] |[[Skeda:Titulli "Kalorës i Urdhërit të Skënderbeut".png|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për akte të veçanta heroike në mbrojtjen, forcimin dhe përparimin e Republikës së Shqipërisë. |- |[[Titulli "Kalorës i urdhrit të flamurit"]] |[[Skeda:Urdhëri i Flamurit Kombëtar.png|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për veprimtarinë e tyre në dobi të shtetit dhe kombit shqiptar. |- |[[Titulli "Martir i demokracisë"]] | |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja, që janë martirizuar për veprimtarinë e tyre të shquar për lirinë, demokracinë dhe përparimin shoqëror të Republikës së Shqipërisë dhe të kombit shqiptar. |- |[[Titulli "Mjeshtër i madh"]] |[[Skeda:Titulli "Mjeshtër i Madh".jpg|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet punonjësve të fushave të ndryshme të shkencës, artit, sportit, drejtimit, prodhimit dhe biznesit për punë të shquara dhe kontribut thelbësor në zhvillimin e sektorit. |- |[[Titulli "Naim Frashëri"]] |[[Skeda:Titulli "Naim Frashëri".jpg|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja, punonjësve të shkencës, artit, kulturës dhe arsimit për veprimtari të çmuara dhe lartësimin e Republikës së Shqipërisë në fushën përkatëse. |- |[[Titulli "Për merita të veçanta civile"]] |[[Skeda:Titulli "Për merita të veçanta civile".jpg|qendër|frameless|150x150px]] |U jepet personaliteteve shqiptare dhe të huaja për merita të veçanta civile në Republikën e Shqipërisë. |} === Lista e medaljeve === Që jepen nga [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendi i Republikës]]: {| class="wikitable" !Emri !Fotografia !Shënime |- |[[Medalja "Qytetar nderi i Republikës së Shqipërisë"]] | |U jepet personaliteteve shqiptare ose të huaja, për vepra me efekte të spikatura në historinë dhe kulturën e kombit shqiptar, të cilat njihen si arritje madhore. |} Që jepen nga që jep ministri përgjegjës (aktualisht [[Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë|Ministria e Mbrojtjes]]) për [[Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë|Forcat e Armatosura të Republikës]]: {| class="wikitable" !Emri !Fotografia !Shënime |- |“Medalja e nderit”  | |U jepet ushtarakëve aktivë dhe në rezervë të Forcave të Armatosura për trimëri, guxim dhe kontribut të spikatur, duke rrezikuar jetën mbi dhe përtej asaj çfarë kërkon detyra. |- |[[Medalja e mirënjohjes|“Medalja e mirënjohjes”]] |[[Skeda:Medalja e Mirënjohjes.png|qendër|frameless|218x218px]] |U jepet ushtarakëve aktivë, në rezervë, në lirim ose në pension, personelit civil dhe ushtarakëve të reparteve të Forcave të Armatosura brenda dhe jashtë vendit. Kjo medalje u jepet edhe ushtarakëve të huaj, të cilët kanë dhënë një kontribut të veçantë në shërbim të Forcave të Armatosura të Republikës së Shqipërisë. |- |Medalja “Në shërbim të atdheut” | |U jepet të gjithë ushtarakëve aktivë ose në rezervë dhe personelit civil të Forcave të Armatosura, që shërben në kohë lufte për mbrojtjen e atdheut. |- |Medalja “Për shërbime të shquara”  | |U jepet ushtarakëve aktivë dhe personelit civil të Forcave të Armatosura, që janë dalluar, në kohë paqeje, për shërbime të merituara në detyrat me përgjegjësi të lartë. |- |Medalja “Për shërbime të larta”  | |I jepet personelit civil të Forcave të Armatosura për arritje të veçanta në kryerjen e detyrave të tyre për një periudhë jo më pak se 5 vjet. |} Që jepen nga që jep ministri përgjegjës (aktualisht [[Ministria e Punëve të Brendshme e Shqipërisë|Ministria e Punëve të Brendshme]]) për [[Policia e shtetit shqiptar|rendin dhe sigurinë publike]]: {| class="wikitable" !Emri !Fotografia !Shënime |- |“Medalja e nderit”  | |U jepet punonjësve të Policisë së Shtetit, Gardës së Republikës, Policisë së Mbrojtjes nga Zjarri dhe për Shpëtimin dhe Shërbimit të Kontrollit të Brendshëm, punonjësve të shërbimeve mbështetëse, si dhe punonjësve të huaj të policisë, të atashuar në vendin tonë, të cilët shquhen për merita dhe shërbime të veçanta në luftën ndaj krimit, sigurimit të rendit e të qetësisë publike, në ruajtjen dhe administrimin e pronës dhe në ushtrimin e përgjegjësive të tjera të parashikuara nga ligji për Policinë e Shtetit, si dhe në mbështetjen e Policisë së Shtetit. |- |Medalja “Për trimëri”  | |U jepet punonjësve të Policisë së Shtetit, Gardës së Republikës, Policisë së Mbrojtjes nga Zjarri dhe për Shpëtimin dhe Shërbimit të Kontrollit të Brendshëm, të cilët tregojnë cilësi të veçanta, kurajë e guxim në realizimin e detyrave, misioneve dhe zgjidhjen e situatave të jashtëzakonshme. |- |Medalja “Për shpëtim jete”  | |U jepet punonjësve të Policisë së Shtetit, Gardës së Republikës, Policisë së Mbrojtjes nga Zjarri dhe për Shpëtimin dhe Shërbimit të Kontrollit të Brendshëm, të cilët kryejnë akte ose veprime heroike në një konflikt, operacion a situatë të jashtëzakonshme për shpëtimin e jetës së personaliteteve, kolegëve, duke vënë në rrezik jetën e tyre. |} Që jepen nga [[Lista e Kryeministrave të Shqipërisë|Kryeministri i Republikës]] dhe nga ministrat e tjerë: {| class="wikitable" !Emri !Klasa<ref>{{Cite journal|date=3 qershor 2019|title=PËR PËRCAKTIMIN E SPECIFIKIMEVE TË MEDALJEVE TË MIRËNJOHJES PUBLIKE DHE TË VLERËSIMIT PROFESIONAL QË JEPEN NGA KRYEMINISTRI|url=https://qbz.gov.al/alfresco/api/-default-/public/alfresco/versions/1/nodes/3ce8b03f-b036-431d-9192-9224ecf4ce67/content?attachment=true&alf_ticket=TICKET_cdfe6d37f50e2f64d0e0734ee91ca33cfd2277f1|journal=Fletorja Zyrtare|language=SQ|volume=Viti 2019 – Numri 80|pages=6013|via=Fletorja Zyrtare}}</ref> !Fotografia !Shënime |- | rowspan="3" |Medalja “Mirënjohje publike” |Kordoni i Madh me Yll i Mirënjohjes Publike | | rowspan="3" |U jepet personaliteteve të shquara ose personaliteteve shqiptare dhe të huaja me kontribut të veçantë në fushën e veprimtarisë brenda përgjegjësisë së tyre. |- |Ylli i Madh i Mirënjohjes Publike | |- |Ylli i Mirënjohjes Publike |[[Skeda:Ylli i Madh i Mirënjohjes Publike.jpg|qendër|frameless|150x150px]] |- | rowspan="3" |Medalja “Vlerësim profesional” |E artë |[[Skeda:Medalja e Artë e Kryeministrit për Vlerësim Profesional.png|qendër|frameless|165x165px]] | rowspan="3" |U jepet personaliteteve të shquara, në veprimtarinë profesionale, në fushën e veprimtarisë brenda përgjegjësisë së tyre. |- |E argjendtë |[[Skeda:Medalja e Argjendtë e Kryeministrit për Vlerësim Profesional.png|qendër|frameless|166x166px]] |- |E bronztë |[[Skeda:Medalja e Bronztë e Kryeministrit për Vlerësim Profesional.png|qendër|frameless|171x171px]] |} === Lista e titujve vendorë të nderit === Që jepen nga [[Lista e bashkive të Shqipërisë|Këshilli bashkiak]]: {| class="wikitable" !Emri !Fotografia !Shënime |- |[[Titulli "Qytetar nderi"]] | |U jepet personaliteteve shqiptare ose të huaj për veprimtari të shquar në dobi të bashkisë përkatëse ose për veprimtari për mbrojtjen dhe promovimin e interesave të saj. |} Që jepen nga [[Qarqet e Shqipërisë|Këshilli i qarkut]]: {| class="wikitable" !Emri !Fotografia !Shënime |- |[[Titulli "Nderi i qarkut"]] | |U jepet personaliteteve shqiptare ose të huaj për veprimtari të shquar në dobi të qarkut përkatës apo për veprimtari për mbrojtjen dhe promovimin e interesave të tij. |} ===Dekorata RPPSH (1945-1992)=== *Hero i Punës Socialiste *Hero i Popullit *Për veprimtari patriotike *Urdhri i Lirisë (I, II, III) *Ylli Partizan (I, II, III) *Urdhri i Flamurit *Medalja e Kujtimit *Nëne Heroinë *Urdhri i Skënderbeut (I, II, III) *Për veprimtari patriotike (I, II, III) *Për mbrojtjen e Atdheut Socialist (I, II, III) *Flamuri i Kuq Punës (I, II, III) *Për punë të squar në ekonomi bujqësore (I, II, III) *Lavdi Nënës (I, II, III) *Mësues i Popullit *Mësues i merituar *Artist i Popullit *Artist i merituar *Punonjës i shquar i skencëva dhe i teknikës *Për punë të shquar në miniera dhe gjeologji *Urdhri i Trimërise *Medalja e Trimërisë *Medalja e Punës *Urdhri i Punës (I, II, III) *Urdhri Për punë të shquar në minier dhe gjeologji (I, II, III) *Urdhri Për punë të shquar në ekonomi dhe bujqësore (I, II, III) *Urdhri Për shërbime të shuara në fushën e mbrojtjes (I, II, III) *Medalja Ylli i Kuq *Urdhri Për shërbime të shuara shtetërore dhe shoqërore (I, II, III) *Medalja Naim Frashëri *Medalja e Shërbimit ushtarak *Urdhri Naim Frashëri (I, II, III) *Urdhri i Shërbimit ushtarak (I, II, III) *Urdheri Ylli i Kuq (I, II, III) *Urdheri Për vepra trimërise *Urdhri Për mbrojtjen e kufirit shtetëror të RPSSH *Urdhri Për ruajtjen e rendit shoqëror *Medalja Për vepra trimërie *Medalja për mbrojtjen e kufirit shtetëror të RPSSH *Medalja Për ruajtjen e rendit shoqëror *Urdhri për trimëri civile *Medalja për trimëri civile *Medalja për shërbim të mirë popullit *Urdhri për shërnim të mirë popullit *Medalja e Titullit Mjeshtër i shquar në profession *Medalja Për shërbim shumëvjecar në forcat e armatosura *Medalja e çlimrimit *Medalja e Artë == Lista == Në listën e mëposhtme janë të rradhitura dekoratat të cilat ndahen në Shqipëri të cilat kanë të bëjnë me lloje të ndryshme të veprimtarive dhe cilësive të individëve dhe grupeve. * [[Hero i Popullit]] * [[Hero i Punës]] * [[Artist i Popullit]] * [[Skulptor i Popullit]] * [[Mësues i Popullit]] * [[Mësues i Merituar]] * [[Artist i Merituar]] * [[Skulptor i Merituar]] * [[Urdhri i Flamurit Kombëtar]] * [[Urdhri i Skënderbeut]] * [[Urdhri Nderi i Kombit]] * [[Urdhri "Nënë Tereza"]] * [[Urdhri "Mjeshtër i Madh"]] * [[Urdhri "Naim Frashëri"]] * [[Medalja e Artë e Shqiponjës]] * [[Medalja "Për Shërbime Ushtarake"]] * [[Medalja "Për Merita të Veçanta Civile"]] * [[Medalja "Martir i Demokracisë"]] * [[Medalja "Pishtar i Demokracisë"]] * [["Medalja e Mirënjohjes"]] == Shih edhe == * [[Dekorata]] {{kryesor|Lista e dekoratave në Kosovë}} {{kryesor|Lista e dekoratave ndërkombëtare}} ==Burimi i të dhënave== <references /> [[Kategoria:Dekorata në Shqipëri]] [[Kategoria:Shoqëri]] [[Kategoria:Kulturë]] [[Kategoria:Shpërblime]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] [[Kategoria:Lista të dekoratave]] [[Kategoria:Lista (Shqipëri)|Dekorata në Shqipëri]] 2o4j6jk6b0xkslypp6l3okqg6gf7mll 0 47797 2986718 2975135 2026-06-02T07:54:34Z ~2026-32380-87 188550 /* */ 2986718 wikitext text/x-wiki {{Infobox partia politike | name = Partia Socialiste e Shqipërisë | native_name_lang = sq | logo = Partia Socialiste.svg | logo_alt = Logoja e Partisë Socialiste të Shqipërisë | logo_size = 200px | colorcode = #5B15B4 | abbreviation = PS | leader1_title = [[Kuvendi i Shqipërisë|Kryetar i Grupit Kuvendor]] | leader1_name = [[Taulant Balla]] | chairman = [[Edi Rama]] | general_secretary = [[Blendi Klosi]] | newspaper = ''[[Zëri i Popullit]]'' | youth_wing = Forumi Rinor Euro-Socialist | founder = | founded = {{start date|1991|07|13}} | predecessor = [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partia e Punës]] | headquarters = Sheshi Austria 4, 1001 [[Tirana|Tiranë]] | membership_year = 2021 | membership = {{increase}} 112,000<ref>{{cite news|url=https://www.ps.al/te-reja/baza-sukseseve-te-partise-socialiste-jane-fryma-organizmi-dhe-lidershipi|title=Baza sukseseve të Partisë Socialiste janë: fryma, organizmi dhe lidershipi|publisher=Socialist Party of Albania|date=12 qershor 2021|accessdate=24 tetor 2021|website=PS|language=sq|archive-date=26 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211026113912/https://www.ps.al/te-reja/baza-sukseseve-te-partise-socialiste-jane-fryma-organizmi-dhe-lidershipi|url-status=dead}}</ref> | ideology = [[Socializëm demokratik]]<ref name="CSIS"/> [[Progresivizëm]]<ref>{{cite web|title=Strategic Partnership with Kosovo|url=https://www.ps.al/programi/partneritet-strategjik-me-kosoven|website=Socialist Party|access-date=19 maj 2022|language=sq|archive-date=25 maj 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220525220246/https://www.ps.al/programi/partneritet-strategjik-me-kosoven|url-status=dead}}</ref> | position = [[Politika e qendrës së majtë|Qendra e majtë]]<ref name="CSIS">{{cite web|url=https://www.csis.org/programs/european-election-watch/albania|title=European Election Watch Albania|author=<!--Not stated-->|publisher=Center for Strategic and International Studies|access-date=4 janar 2022|language=en|archive-date=4 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104030128/https://www.csis.org/programs/european-election-watch/albania|url-status=dead}}</ref> deri në krahun e majtë<ref>{{cite web|url=https://news.yahoo.com/ap-interview-albania-pm-says-144708746.html|title=AP Interview: Albania PM says opposition ruining EU chances|quote=Edi Rama, also leader of the ruling left-wing Socialist Party, also told The Associated Press in an interview Friday he was determined the June 30 municipal elections would be held despite opposition unrest since mid-February.|work=Associated Press|date=22 qershor 2019|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.voanews.com/europe/albanian-socialists-pledge-reforms-jobs-after-election-win-confirmed|title=Albanian Socialists Pledge Reforms, Jobs After Election Win Confirmed|quote=Albania's left-wing Socialist Party appears headed for a new governing mandate.|work=Voice of America|date=27 korrik 2017|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://amp.independent.ie/world-news/socialists-win-majority-in-albania-general-election-35869871.html|title=Socialists win majority in Albania general election|quote=Albania's left-wing Socialist Party has secured a second mandate in a general election, winning a majority of seats in parliament, nearly complete results showed on Tuesday.|work=Independent.ie|date=27 qershor 2017|language=en}}</ref> | european = [[Partia e Socialistëve Evropianë]] (bashkëpunëtor) | international = Internacionalja Socialiste | slogan = {{lang|sq|Për Shqipërinë që duam}} | seats1_title = [[Kuvendi i Shqipërisë|Kuvendi]] | seats1 = {{composition bar|83|140|hex=#5B15B4}} | seats2_title = [[Bashkitë e Shqipërisë|Bashkitë]] | seats2 = {{composition bar|54|61|hex=#5B15B4}} | website = {{URL|ps.al}} | country = Shqipëria }} '''Partia Socialiste e Shqipërisë''' është aktualisht mazhoranca ne [[Shqipëria|Shqipëri]]. Ajo lindi në vitin [[1991]] pas shkrirjes së [[Partia e Punës e Shqipërisë|Partisë së Punës së Shqipërisë]]. Lider i kësaj force politike është [[Edi Rama]]. == Histori == PPSH-ja u themelua në vitin [[1941]] me emrin Partia Komuniste e Shqipërisë dhe në vitin [[1948]] ndërroi emrin duke u quajtur Partia e Punës se Shqipërisë. PPSH-ja ishte një parti marksisto-leniniste dhe udhëhoqi në formën më ekstreme. Vizioni i saj komunist ishte ndër më të rreptit. Ajo mori pushtetin në vitin [[1946]] dhe i dha jetë sistemit më të egër diktatorial në [[Evropa|Evropën]] e bllokut Sovjetik. Ishte Shqipëria i pari shtet ne Evropë i cili ndaloi fenë me ligj kushtetues duke ndaluar kështu ushtrimin e besimit jo vetëm nëpër institucione fetare por edhe ne kushte shtepijake. PPSH-ja u udhëhoq qysh nga fillimi nga [[Enver Hoxha]], i cili që nga viti [[1944]] e deri në vitin [[1954]] ushtroi njëkohësisht dhe funksionin e Kryeministrit, dhe funksionin e Ministrit te Jashtëm. Shqipëria nën drejtimin e Enver Hoxhes ndoqi veç të tjerash dhe politiken e izolimit nga bota. Me vdekjen e Hoxhes në vitin [[1985]] drejtimin e Partisë së Punës e mori në dorë Ramiz Alia i cili i detyruar nga kushtet zbuti disi luftën e klasave. Pas [[Rënia e Murit të Berlinit|rënies se murit të Berlinit]] filluan demonstratat masive të cilat do të ndryshonin dhe kursin. Partia e Punës se Shqipërisë do të quhej Partia Socialiste e Shqipërisë dhe [[Ramiz Alia]] i detyruar nga gjendja e rende në vend do të bënte ndryshime kushtetuese. Ne vitin [[1991]] u zhvilluan zgjedhjet e para pluraliste ku Partia e Alise do të fitonte, por për te ndenjur në pushtet vetëm një vit. Zgjedhjet e parakohshme të vitit [[1992]] do të sillnin në pushtet Partine Demokratike të [[Sali Berisha|Sali Berishes]]. == Udha e re == Në Kongresi e PPSh të vitit [[1991]] u morr vendim që ti ndërrohet emri partisë se Enver Hoxhes në Partia Socialiste e Shqipërisë. Partia Socialiste qëndroi në opozite që nga viti [[1992]] deri në vitin [[1997]]. Ne zgjedhjet e vitit 1992 PSSH arriti të marrë 25,7 % të votave kundrejt 56,2 % që kishte marrë vetëm një vit më parë ndërkohe që PDSH mori 62,1 % duke marrë 92 nga 140 vendet në [[Parlamenti|Parlament]]. Ne zgjedhjet e vitit [[1996]] PSSH humbi terren duke marrë vetëm 20,4 % e përkthyer në dhjet vende në Parlament ndërkohe që PD mori 122 vende. PSSH akuzoi Berishën për manipulim të zgjedhjeve duke qenë se numërimi i votave nuk ishte zhvilluar nga një komision qendror por nga komisione qendrash votimi. Ne vitin [[1997]] Qeveria e [[Aleksandër Meksi|Aleksander Meksit]] u detyrua të japë dorëheqjen dhe të shpalle zgjedhjet e parakohshme. Protestat dhe pakënaqësia ndaj Berishës sollën partine socialiste në pushtet. Pas zgjedhjeve të parakohshme të vitit 1997 PSSH arriti të marrë 52,7 % ose 101 vende në parlamenti. Kryetari socialist [[Fatos Nano]] u zgjodh kryeministër. Edhe në zgjedhjet e vitit [[2001]] socialistet do të rikonfirmoheshin në maxhorance por me një përqindje me te ulet nga ajo e zgjedhjeve të mëparshme, 41,5 %. Se bashku me Partine Socialdemokrate dhe me [[Aleanca Demokratike|Aleancën Demokratike]] do të kishin 73 deputete nga 140. Në vitin [[2004]] Partia Socialiste do të kishte ndarjen me një grup brenda saj të cilët krijuan [[Lëvizja Socialiste për Integrim|Lëvizjen Socialiste për Integrim]]. Kjo çoi në humbjen e zgjedhjeve të vitit [[2005]] ku pushteti kaloi në duart e qendrës se djathte pas tetë vitesh. [[Fatos Nano]] dha dorëheqjen nga posti i Kryetarit të PSSH dhe u zëvendësua me [[Edi Rama|Edi Ramën]] i cili njëkohësisht është dhe Kryetar i Bashkisë së Kryeqytetit. Në zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë të vitit 2009 koalicioni Bashkimi për Ndryshim i drejtuar nga Partia Soicialiste e Edi Ramës siguroi 64 vende, 6 vende më pak se koalicioni Aleanca e Ndryshimit e drejtuar nga [[Partia Demokratike e Shqipërisë|Partia Demokratike]] i cili siguroi 70 vende. Koalicioni Aleanca Socialiste për Integrim siguroi 4 vende. Disa ditë pas zgjedhjeve kryetari i PSSh deklaroi që zgjedhjet ishin të rregullta dhe korrekte. Këto zgjedhjet ashtu si edhe zgjedhjet e mëparëshme u monitoruan nga shumë vëzhgues ndërkombëtarë të [[Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë|OSCE]]. Mbas daljes së rezultateve kryetari i PSSH ndryshe nga deklarimet e mëparëshme deklaroi se zgjedhjet ishin manipuluar, edhe pse rezultatet e tyre ishin firmosur nga komisionerët e partisë së tij. Vëzhguesit ndërkombëtarë i deklaruan zgjedhjet e vitit 2009 si zgjedhjet më të mira që ishin zhvilluar ndonjëherë në Shqipëri. Disa nga drejtuesit e PSSH i kërkuan Ramës të pranojë humbjen dhe të japë dorëheqjen ashtu siç bëri edhe paraardhësi i tij [[Fatos Nano]]. [[Edi Rama]] edhe pse humbi zgjedhjet vendosi përsëri kandidaturën për kryetar të PSSH dhe u zgjodh kryetar i kesaj partie për mandatin e tij të 2-të me mbi 99% të votave. Këto zgjedhje u kritikuan nga disa drejtues të PSSH-së si zgjedhje formale të paracaktuara. Në vitin 2013, krytari i partisë, Rama u ftua të formonte [[Këshilli i Ministrave i Shqipërisë|Kabinetin e 33-të Shqiptar]] dhe të bëhej [[Kryeministri i Shqipërisë|Kryeministër i Shqipërisë]] pas [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2013|zgjedhjeve të 2013]], ku [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partia Socialiste]] e Ramës fitoi shumicën e vendeve në kabinet. [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partia Socialiste]] e udhëhequr nga Rama mori pjesë në [[Zgjedhjet parlamentare në Shqipëri, 2017|zgjedhjet parlamentare të 2017]] më 25 qershor 2017. Një ditë më pas, rezultatet e pjesshme sugjeruan se Partia Socialiste kishte fituar shumicën.<ref>[https://www.reuters.com/article/us-albania-election-result-idUSKBN19H18L Albanian Socialists to get parliamentary majority, partial vote count shows] Reuters</ref> == Referime == {{Reflist}} [[Kategoria:Parti politike në Shqipëri|Socialiste e Shqipërisë]] gx22qjz67w2c534uaz8lopn4gpixe61 0 48414 2986548 2918437 2026-06-01T22:37:25Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lista të Shqipërisë]] te [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986548 wikitext text/x-wiki {{Ambox | type = delete | style = | image = [[Skeda:User-trash-full-question.png|40px|link=Kategoria:Faqe për grisje]] | issue = '''{{#switch:{{NAMESPACENUMBER}} |0 = Ky artikull |2 = Kjo faqe e përdoruesit |4 = Kjo faqe teknike |6 = Kjo skedë |8 = Ky portal |10 = Kjo stampë |12 = Kjo faqe ndihmëse |14 = Kjo kategori |828 = Ky modul |#default = Kjo faqe }} është duke u vlerësuar për grisje.''' | fix = Ju lutemi të jepni mendimet tuaja për këtë çështje në [[Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)|Forumin e Grisjes]]. | cat = Faqe për grisje }} Kjo është lista e filmave dhe dokumentarëve të shoqërisë shqiptare të prodhimit filmik [[Albfilm]]. <div style="column-count:4; column-gap:20px;"> # [[Dëshpërimisht]], ({{f|2000}}) # [[Rimodelim]], ({{f|2000}}) # [[Kronikë '97]], ({{f|1998}}) # [[Nata]], ({{f|1998}}) # [[Bolero]], ({{f|1997}}) # [[Unë jam Ismail Qemali]], ({{f|1997}}) # [[Kardinali i parë shqiptar]], ({{f|1996}}) # [[Ndodh edhe kështu]], ({{f|1996}}) # [[Sizifiana]], ({{f|1996}}) # [[Antoni Athanas]], ({{f|1995}}) # [[Shëmbja e idhujve]], ({{f|1995}}) # [[Një ditë nga një jetë]], ({{f|1994}}) # [[Të burgosurit e galerisë]], ({{f|1994}}) # [[E diela e fundit]], ({{f|1993}}) # [[Kush qesh i funditë]], ({{f|1993}}) # [[Qind për qind]], ({{f|1993}}) # [[Trëndafili magjik]], ({{f|1993}}) # [[Pas fasadës]], ({{f|1992}}) # [[Bardh e zi]], ({{f|1991}}) # [[Enigma]], ({{f|1991}}) # [[Vdekja e burrit]], ({{f|1991}}) # [[Balada e Kurbinit]], ({{f|1990}}) # [[Jeta në duart e tjetrit]], ({{f|1990}}) # [[Kronika e një nate]], ({{f|1990}}) # [[Ngjyrat e moshës]], ({{f|1990}}) # [[Një djalë edhe një vajzë]], ({{f|1990}}) # [[Pas takimit të fundit]], ({{f|1990}}) # [[Shpella e piratëve]], ({{f|1990}}) # [[Vetmi]], ({{f|1990}}) # [[Vitet e pritjes]], ({{f|1990}}) # [[Djali elastik]], ({{f|1989}}) # [[Edhe kështu edhe ashtu]], ({{f|1989}}) # [[Historiani dhe kameleonët]], ({{f|1989}}) # [[Kthimi i Ushtrisë së Vdekur]], ({{f|1989}}) # [[Kush është vrasësi]], ({{f|1989}}) # [[Lumi që nuk shteron]], ({{f|1989}}) # [[Muri i gjallë]], ({{f|1989}}) # [[Njerëz në rrymë]], ({{f|1989}}) # [[Ariana]], ({{f|1988}}) # [[Babai i studentit]], ({{f|1988}}) # [[Bregu i ashpër]], ({{f|1988}}) # [[Flutura në kabinen time]], ({{f|1988}}) # [[Kënga Përmetare]], ({{f|1988}}) # [[Kështjella e këngëve]], ({{f|1988}}) # [[Misioni përtej detit]], ({{f|1988}}) # [[Muzikanti Arbër]], ({{f|1988}}) # [[Një i tretë]], ({{f|1988}}) # [[Një kohë tjetër]], ({{f|1988}}) # [[Pesha e kohës]], ({{f|1988}}) # [[Shkëlqim i përkohshëm]], ({{f|1988}}) # [[Shpresa]], ({{f|1988}}) # [[Sinjali i dashurisë]], ({{f|1988}}) # [[Stolat në park]], ({{f|1988}}) # [[Treni niset më shtatë pa pesë]], ({{f|1988}}) # [[Tre vetë kapërcejnë malin]], ({{f|1988}}) # [[Rrugë të bardha]], ({{f|1988}}) # [[Drita e diturisë]], ({{f|1987}}) # [[Familja ime]], ({{f|1987}}) # [[Fizika bërthamore]], ({{f|1987}}) # [[Inciativa masave garanci për suksese]], ({{f|1987}}) # [[Këmishët me dyllë]], ({{f|1987}}) # [[Me blektorët]], ({{f|1987}}) # [[Me detarët e linjave të largëta]], ({{f|1987}}) # [[Një vitë i gjatë]], ({{f|1987}}) # [[Novatorët e portit]], ({{f|1987}}) # [[Përrallë Nga e Kaluara]], ({{f|1987}}) # [[Pësëri Pranverë]], ({{f|1987}}) # [[Shtegtimi]], ({{f|1987}}) # [[Bardhë e zi]], ({{f|1986}}) # [[Bilbil Matohiti]], ({{f|1986}}) # [[Dasem e çuditëshme]], ({{f|1986}}) # [[Gabimi]], ({{f|1986}}) # [[Kur ndahesh nga shokët]], ({{f|1986}}) # [[Laçi qytet industrial]], ({{f|1986}}) # [[Një jetë më shumë]], ({{f|1986}}) # [[Rron Enveri rron Partia]], ({{f|1986}}) # [[Rron o rron e s'vdes shqiptari]], ({{f|1986}}) # [[Shqipëria në festë]], ({{f|1986}}) # [[Spartakiada]], ({{f|1986}}) # [[Tiktaku i fundit]], ({{f|1986}}) # [[Tirana e kuqe e Enverit]], ({{f|1986}}) # [[Tokë e njerëzve të rinjë]], ({{f|1986}}) # [[Tri ditë nga një jetë]], ({{f|1986}}) # [[Asgjë nuk harrohet]], ({{f|1985}}) # [[Bashkëkohësit]], ({{f|1985}}) # [[Bashkëqytetari ynë]], ({{f|1985}}) # [[Brigjeve të Prespës]], ({{f|1985}}) # [[Dimri dhe fëmijët]], ({{f|1985}}) # [[Fanfara e të vegjëlve]], ({{f|1985}}) # [[Fidanishtja e ushtrisë]], ({{f|1985}}) # [[Hije që mbeten pas]], ({{f|1985}}) # [[Ju përshëndes]], ({{f|1985}}) # [[Kur nis një këngë]], ({{f|1985}}) # [[Manifestim i madhë]], ({{f|1985}}) # [[Me flamujt e Enverit]], ({{f|1985}}) # [[Melodi e pandërprerë]], ({{f|1985}}) # [[Pranverë e hidhur]], ({{f|1985}}) # [[Rekuiem]], ({{f|1985}}) # [[Te paftuarit]], ({{f|1985}}) # [[Tre njerëz me guna]], ({{f|1985}}) # [[Vjeshtë e nxehtë e '41]], ({{f|1985}}) # [[Vendimi]], ({{f|1984}}) # [[Taulanti kërkon një motër]], ({{f|1984}}) # [[Arti mesjetar]], ({{f|1984}}) # [[Asim Vokshi]], ({{f|1984}}) # [[Çdo vijë një vizatim]], ({{f|1984}}) # [[Dasma e shtyrë]], ({{f|1984}}) # [[Ditë në trasë]], ({{f|1984}}) # [[Ditë plot diell]], ({{f|1984}}) # [[Djemtë e Valiasit]], ({{f|1984}}) # [[Dje pa diell, sot pa natë]], ({{f|1984}}) # [[Drejt frymëzimeve]], ({{f|1984}}) # [[Duaje emrin tënd]], ({{f|1984}}) # [[Ëndërr për një karrikë]], ({{f|1984}}) # [[Eposi i kreshnikëve]], ({{f|1984}}) # [[Fejesa e Blertës]], ({{f|1984}}) # [[Fushë e blertë fushë e kuqe]], ({{f|1984}}) # [[Gjurmë në dëborë]], ({{f|1984}}) # [[Helmës]], ({{f|1984}}) # [[I çoni fjalë nënës]], ({{f|1984}}) # [[Kur flasim për poezinë]], ({{f|1984}}) # [[Kush vdes në këmbë]], ({{f|1984}}) # [[Letër nga Komani]], ({{f|1984}}) # [[Lumi i jetës]], ({{f|1984}}) # [[Lundrimi i parë]], ({{f|1984}}) # [[Militanti]], ({{f|1984}}) # [[Nata e parë e lirisë]], ({{f|1984}}) # [[Në rrugë të reja]], ({{f|1984}}) # [[Një jetë pranë njrëzve]], ({{f|1984}}) # [[Njeriu prej bore]], ({{f|1984}}) # [[Nxënsit e klasës sime]], ({{f|1984}}) # [[Piku]], ({{f|1984}}) # [[Po lufton Idriz Seferi]], ({{f|1984}}) # [[Pranvera dy hapa pranë]], ({{f|1984}}) # [[Pritje dhe takime miqësore]], ({{f|1984}}) # [[Shirat e vjeshtës]], ({{f|1984}}) # [[Shkolla rrëz Alpeve]], ({{f|1984}}) # [[Toka të begata]], ({{f|1984}}) # [[Troku]], ({{f|1984}}) # [[Kohë e largët]], ({{f|1983}}) # [[Apasionata]], ({{f|1983}}) # [[Bijtë e rrugicave të kalldrëmta]], ({{f|1983}}) # [[Bilbili mëndjelehtë]], ({{f|1983}}) # [[Brigada novatore]], ({{f|1983}}) # [[Dora e ngrohtë]], ({{f|1983}}) # [[Dritat e qytezës]], ({{f|1983}}) # [[Duar dhe zemra bashkuar]], ({{f|1983}}) # [[Energjetika]], ({{f|1983}}) # [[Enver Hoxha, tungjatjeta]], ({{f|1983}}) # [[Fraktura]], ({{f|1983}}) # [[Fundi i një gjakmarrjeje]], ({{f|1983}}) # [[Gjithmon zgjuar]], ({{f|1983}}) # [[Gracka]], ({{f|1983}}) # [[Kujtime nga Gjirokaster]], ({{f|1983}}) # [[Nepër ditarët e luftës]], ({{f|1983}}) # [[Një emër midis njerzëve]], ({{f|1983}}) # [[Pishtarë të dritës në Kosovë]], ({{f|1983}}) # [[Roskidë]], ({{f|1983}}) # [[Të përjetshëm midis nesh]], ({{f|1983}}) # [[tetori i këngëve]], ({{f|1983}}) # [[Zogu pushbardhë-1]], ({{f|1983}}) # [[Zogu pushbardhë-2]], ({{f|1983}}) # [[Besa e kuqe]], ({{f|1982}}) # [[Bishti]], ({{f|1982}}) # [[Oshetim në bregdet]], ({{f|1982}}) # [[Dy gosti]], ({{f|1982}}) # [[Edhe thërrimet janë bukë]], ({{f|1982}}) # [[Kryengritjet e mëdha]], ({{f|1982}}) # [[Kujtesë minatori]], ({{f|1982}}) # [[Muzeu Historik Kombëtar]], ({{f|1982}}) # [[Në ditët e pushimit]], ({{f|1982}}) # [[nëntori i dytë]], ({{f|1982}}) # [[Në unitet të çeliktë]], ({{f|1982}}) # [[Nga bullonat te makineritë dhe fabrikat komplekse]], ({{f|1982}}) # [[Një ditë në Kutalli]], ({{f|1982}}) # [[Njeriu i mirë]], ({{f|1982}}) # [[Një vonesë e vogël]], ({{f|1982}}) # [[Novatorët e drurit]], ({{f|1982}}) # [[Përvoja e Vrinës]], ({{f|1982}}) # [[Qortimet e vjeshtës]], ({{f|1982}}) # [[Rruga e lirisë]], ({{f|1982}}) # [[Shokët]], ({{f|1982}}) # [[Shtypi ynë i luftës]], ({{f|1982}}) # [[Vëllezër dhe shoke]], ({{f|1982}}) # [[Gjurmë në kaltërsi]], ({{f|1981}}) # [[Arbëreshët]], ({{f|1981}}) # [[Avni Rustemi]], ({{f|1981}}) # [[Banesat popullore]], ({{f|1981}}) # [[Dita e parë e emrimit]], ({{f|1981}}) # [[Djaloshi prej dëbore]], ({{f|1981}}) # [[Fëmijët tanë një këngë e bukur]], ({{f|1981}}) # [[Gëzofrat tona]], ({{f|1981}}) # [[Jeta buzë liqenit]], ({{f|1981}}) # [[Jeta e një tribuni]], ({{f|1981}}) # [[Kërcënimi]], ({{f|1981}}) # [[Kur xhirohej një film]], ({{f|1981}}) # [[Lufta për jetën]], ({{f|1981}}) # [[Me alpinistët e vegjël]], ({{f|1981}}) # [[Ne kufi te dy legjendave]], ({{f|1981}}) # [[Në prag të lirisë]], ({{f|1981}}) # [[Në skenat e Francës]], ({{f|1981}}) # [[Në udhët e vitit 2010]], ({{f|1981}}) # [[Një natë pa dritë]], ({{f|1981}}) # [[Plaku dhe hasmi]], ({{f|1981}}) # [[Shoku ynë Tili]], ({{f|1981}}) # [[Shtëpia jonë e përbashkët]], ({{f|1981}}) # [[Si gjithë të tjerët]], ({{f|1981}}) # [[Thesari]], ({{f|1981}}) # [[Tokat e thata]], ({{f|1981}}) # [[Udhëve të hekurta]], ({{f|1981}}) # [[Veshjet popullore shqiptare]], ({{f|1981}}) # [[Volejbollistet koperativiste]], ({{f|1981}}) # [[Një gjeneral kapet rob]], ({{f|1980}}) # [[Aleksandër Xhuvani]], ({{f|1980}}) # [[Ansambli i valleve popullore Eleni Caulli]], ({{f|1980}}) # [[Besniku i Partise]], ({{f|1980}}) # [[Bijtë e heroinës]], ({{f|1980}}) # [[Burim i madhë kursimesh]], ({{f|1980}}) # [[Dëshmorët e monumenteve]], ({{f|1980}}) # [[Dhimbje midis dy brigjeve]], ({{f|1980}}) # [[Ditë vjeshte në Plasë]], ({{f|1980}}) # [[Eksperienca e Buçimasit]], ({{f|1980}}) # [[Ekspozita Shqipëria sot]], ({{f|1980}}) # [[Fontana e pusit C-37]], ({{f|1980}}) # [[Gëzhoja e vjetër]], ({{f|1980}}) # [[Intendanti]], ({{f|1980}}) # [[Karl Gega]], ({{f|1980}}) # [[Karnavalet]], ({{f|1980}}) # [[Ku burojnë meloditë]], ({{f|1980}}) # [[Mbrojtja në punë]], ({{f|1980}}) # [[Mëngjeze të reja]], ({{f|1980}}) # [[Minerale dhe metale për export]], ({{f|1980}}) # [[Mjeshtret e vogla gjimnaste]], ({{f|1980}}) # [[Mozaikët]], ({{f|1980}}) # [[Ne cdo stine]], ({{f|1980}}) # [[Në prag të jetës]], ({{f|1980}}) # [[Një ndodhi në port]], ({{f|1980}}) # [[Një shoqe nga fshati]], ({{f|1980}}) # [[Nusja]], ({{f|1980}}) # [[Para së gjithash sigurimi teknik]], ({{f|1980}}) # [[Partizani i vogël Velo]], ({{f|1980}}) # [[Pas vdekjes]], ({{f|1980}}) # [[Piktori buza]], ({{f|1980}}) # [[Piktura shqiptare në mesjetë]], ({{f|1980}}) # [[Qitëset]], ({{f|1980}}) # [[Riatdhesimi i ushtarëve grekë]], ({{f|1980}}) # [[Riza Burja]], ({{f|1980}}) # [[Sketerre 43]], ({{f|1980}}) # [[Traditat tona në lundrim]], ({{f|1980}}) # [[Ylli i të trembëdhjetëave]], ({{f|1980}}) # [[Ansambli folkloristik krahinor i Kosovës]], ({{f|1979}}) # [[Ansambli Labëria në Maqedoni]], ({{f|1979}}) # [[Ansambli Marinela në Shqipëri]], ({{f|1979}}) # [[Ansambli ynë në Itali]], ({{f|1979}}) # [[Ballë për ballë]], ({{f|1979}}) # [[Balonat]], ({{f|1979}}) # [[Çeta e vogël]], ({{f|1979}}) # [[Ditët që sollën pranverën]], ({{f|1979}}) # [[Drejt mjeshtërisë]], ({{f|1979}}) # [[Erinda dhe kukulla]], ({{f|1979}}) # [[Këshilltarët]], ({{f|1979}}) # [[Liri a vdekje]], ({{f|1979}}) # [[Lufton Mujo Ulqinaku]], ({{f|1979}}) # [[Manifestimi i forcës, shëndetit dhe bukurisë]], ({{f|1979}}) # [[Me forcat tona me hov revolucionar]], ({{f|1979}}) # [[Mësonjëtorja]], ({{f|1979}}) # [[Mysafiri]], ({{f|1979}}) # [[Nepër Turqi]], ({{f|1979}}) # [[Në shtëpinë tonë]], ({{f|1979}}) # [[Ne vinim nga lufta]], ({{f|1979}}) # [[Përtej mureve të gurta]], ({{f|1979}}) # [[Radiostacioni]], ({{f|1979}}) # [[Teatri krahinor i Prishtinës]], ({{f|1979}}) # [[Të zhdukurit]], ({{f|1979}}) # [[Uzinë mishi dhe vezësh]], ({{f|1979}}) # [[Ansambli Migjeni në Turqi]], ({{f|1978}}) # [[Bariu i Matit]], ({{f|1978}}) # [[Dollia e dasmës sime]], ({{f|1978}}) # [[Festa e ujit]], ({{f|1978}}) # [[Gjeneral gramafoni]], ({{f|1978}}) # [[Këndon Atdheu ynë]], ({{f|1978}}) # [[Këngët tona për ty Parti]], ({{f|1978}}) # [[Koncert në vitin 1936]], ({{f|1978}}) # [[Lumja ti moj Shqipëri]], ({{f|1978}}) # [[Mbrojtja e Atdheut detyrë mbi detyrat]], ({{f|1978}}) # [[Mjelësja e dalluar]], ({{f|1978}}) # [[Ne jemi lulet e partisë]], ({{f|1978}}) # [[Në pyjet me borë ka jetë]], ({{f|1978}}) # [[Në roje të shëndetit]], ({{f|1978}}) # [[Nga mesi i errësirës]], ({{f|1978}}) # [[Nusja dhe shtetërrethimi]], ({{f|1978}}) # [[Pas gjurmëve]], ({{f|1978}}) # [[Përse kështu]], ({{f|1978}}) # [[Pranverë në Gjirokaster]], ({{f|1978}}) # [[Qytet i lashtë, qytet i ri]], ({{f|1978}}) # [[Riza Cerova]], ({{f|1978}}) # [[Shkrimtari militant]], ({{f|1978}}) # [[Sukses i ri i ansamblit Dajti në Greqi]], ({{f|1978}}) # [[Ushtri e popullit ushtar]], ({{f|1978}}) # [[Vajzat me kordele të kuqe]], ({{f|1978}}) # [[Anës Bunës]], ({{f|1977}}) # [[Ansambli amator Migjeni në Kosovë]], ({{f|1977}}) # [[Ansambli ynë në Greqi]], ({{f|1977}}) # [[Ata ishin kater]], ({{f|1977}}) # [[Aty është folur me pushkë dhe penë për Shqipërinë]], ({{f|1977}}) # [[Bilbili i Labërisë]], ({{f|1977}}) # [[Biografia e një nëne]], ({{f|1977}}) # [[Blerim i ri në fshat]], ({{f|1977}}) # [[Çeta jonë vullnetare guri i kështjellës së madhe]], ({{f|1977}}) # [[Cirku në fshat]], ({{f|1977}}) # [[Fëmijët tanë]], ({{f|1977}}) # [[Festë e gëzuar]], ({{f|1977}}) # [[Frymëzim nga jeta]], ({{f|1977}}) # [[Gunat mbi tela]], ({{f|1977}}) # [[Kuvënd i madh i rinisë]], ({{f|1977}}) # [[Matematika dhe prodhimi]], ({{f|1977}}) # [[Mendimi krijues i tekstilisteve]], ({{f|1977}}) # [[Me studentët ushtarakë]], ({{f|1977}}) # [[Mjekësia popullore]], ({{f|1977}}) # [[Nepër tunelin e Qaf Thanës]], ({{f|1977}}) # [[Njeriu me top]], ({{f|1977}}) # [[Një udhëtim i vështirë]], ({{f|1977}}) # [[Odhise Paskali]], ({{f|1977}}) # [[Oreksi i humbur]], ({{f|1977}}) # [[Perimet burim shëndeti]], ({{f|1977}}) # [[Pranverë në zemrat tona]], ({{f|1977}}) # [[Shëmbja e idhujve]], ({{f|1977}}) # [[Streha e re]], ({{f|1977}}) # [[Të rejat tekstiliste]], ({{f|1977}}) # [[Thesarë nën pisha]], ({{f|1977}}) # [[Tomka dhe shokët e tij]], ({{f|1977}}) # [[Tri dekada të filmit shqiptar]], ({{f|1977}}) # [[Urat e Kukësit]], ({{f|1977}}) # [[Vajzat e metalurgjisë]], ({{f|1977}}) # [[Zemrat që nuk plaken]], ({{f|1977}}) # [[Përballimi]], ({{f|1976}}) # [[Fije që priten]], ({{f|1976}}) # [[Ansambli i Këngëve dhe valleve popullore në Suedi e Norvegji]], ({{f|1976}}) # [[Asdreni, poet i lulëkuqes dhe vegjëlisë]], ({{f|1976}}) # [[Brigadierja]], ({{f|1976}}) # [[Dimri i fundit]], ({{f|1976}}) # [[Drejt dritës]], ({{f|1976}}) # [[Dritë në tunel]], ({{f|1976}}) # [[Fëmijët dhe kukllat]], ({{f|1976}}) # [[Fshati malor]], ({{f|1976}}) # [[Gjithmonë të gatshëm]], ({{f|1976}}) # [[Ilegalët]], ({{f|1976}}) # [[Ishte dikur një legjendë]], ({{f|1976}}) # [[Kaliza e grurit]], ({{f|1976}}) # [[Kryeqyteti ynë]], ({{f|1976}}) # [[Lasgush Poradeci]], ({{f|1976}}) # [[Lisharsi]], ({{f|1976}}) # [[Lulekuqet mbi mure]], ({{f|1976}}) # [[majlinda dhe zogu i vogël]], ({{f|1976}}) # [[Malësorët pas komisarëve]], ({{f|1976}}) # [[Më shpejt, më larg]], ({{f|1976}}) # [[Më shpejt, më lart, më larg]], ({{f|1976}}) # [[Në gjirin e klasës]], ({{f|1976}}) # [[Në Këlmend]], ({{f|1976}}) # [[Në skajin më Jugor]], ({{f|1976}}) # [[Në udhët e sukseseve]], ({{f|1976}}) # [[Njeriu i punës]], ({{f|1976}}) # [[Normat teknike]], ({{f|1976}}) # [[Onufri]], ({{f|1976}}) # [[Për shëndetin e popullit]], ({{f|1976}}) # [[Pika e ujit]], ({{f|1976}}) # [[Populli në këmbë Partia në ballë]], ({{f|1976}}) # [[qershori dhe gruri]], ({{f|1976}}) # [[Racionalizatorët e një kombinati]], ({{f|1976}}) # [[Shtëpitë malore të pushimit]], ({{f|1976}}) # [[Sistemimi i tokave]], ({{f|1976}}) # [[Tinguj lufte]], ({{f|1976}}) # [[Tokë e përgjakur]], ({{f|1976}}) # [[Tregimi për kohën e lirë]], ({{f|1976}}) # [[Udhët e artit]], ({{f|1976}}) # [[Ujrat termale]], ({{f|1976}}) # [[Unitet që mposht tërmete]], ({{f|1976}}) # [[Valbonë '76]], ({{f|1976}}) # [[Zonja nga qyteti]], ({{f|1976}}) # [[1000 pse?]], ({{f|1975}}) # [[Ansambli i Korçës në Kosovë]], ({{f|1975}}) # [[Bakri ynë]], ({{f|1975}}) # [[Beni ecën vetë]], ({{f|1975}}) # [[Brigada]], ({{f|1975}}) # [[Cifti i lumtur]], ({{f|1975}}) # [[Derri fabrikë mishi]], ({{f|1975}}) # [[Dhëmbët dhe shëndeti]], ({{f|1975}}) # [[Drenazhimi i tokës]], ({{f|1975}}) # [[Duart e arta të racionalizatorëve]], ({{f|1975}}) # [[Fierza ushton]], ({{f|1975}}) # [[Flora shqiptare]], ({{f|1975}}) # [[Gëzimi në sytë e nënës]], ({{f|1975}}) # [[Gjithmon në reshta]], ({{f|1975}}) # [[Gjurmë lirie]], ({{f|1975}}) # [[Jeta e përmendoreve]], ({{f|1975}}) # [[Kur hiqen maskat]], ({{f|1975}}) # [[Kursim, kursim, kursim]], ({{f|1975}}) # [[Lulet dekorative]], ({{f|1975}}) # [[Me amatorët e fshatit]], ({{f|1975}}) # [[Mjekja e fshatit]], ({{f|1975}}) # [[Në fillim të verës]], ({{f|1975}}) # [[Në gjurmët e një tradite]], ({{f|1975}}) # [[Në prag të një përvjetori]], ({{f|1975}}) # [[Për popullin, me popullin]], ({{f|1975}}) # [[Pranë jetës, pranë njerzëve]], ({{f|1975}}) # [[Qylymat tanë]], ({{f|1975}}) # [[Reportazh nga Këmishtaj]], ({{f|1975}}) # [[Reportazh nga Tropoja]], ({{f|1975}}) # [[Roje vigjilente]], ({{f|1975}}) # [[Rruga e suksesit]], ({{f|1975}}) # [[Rrugicat që kërkonin diell]], ({{f|1975}}) # [[Sa më shumë naftë Atdheut]], ({{f|1975}}) # [[Shkolla jonë]], ({{f|1975}}) # [[Shtegtim montatorësh]], ({{f|1975}}) # [[Traktoristja]], ({{f|1975}}) # [[Udhëtim në pranverë]], ({{f|1975}}) # [[Vajza me pata]], ({{f|1975}}) # [[Vatër dijesh, vatër lirie]], ({{f|1975}}) # [[Vullnetarët në metallurgji]], ({{f|1975}}) # [[Zana dhe Miri]], ({{f|1975}}) # [[Ansambli ynë në Kore]], ({{f|1974}}) # [[Arti i punimit në dru]], ({{f|1974}}) # [[Arti shqiptarë në shekuj]], ({{f|1974}}) # [[Brigada e 19-të sulmuese]], ({{f|1974}}) # [[Cuca e maleve]], ({{f|1974}}) # [[Duke kërkuar pesëorëshin]], ({{f|1974}}) # [[Duke përdorur rrezatimet bërthamore]], ({{f|1974}}) # [[E vërteta mbi fenë]], ({{f|1974}}) # [[Gjithmonë në rritje]], ({{f|1974}}) # [[Katër këngë për Partinë]], ({{f|1974}}) # [[Kënga partizane]], ({{f|1974}}) # [[Kujdes zjarri]], ({{f|1974}}) # [[Lufta për bukën]], ({{f|1974}}) # [[Me ndërtuesit e një vepre]], ({{f|1974}}) # [[Midis miqëve të shtrenjtë]], ({{f|1974}}) # [[Miq në festën tonë]], ({{f|1974}}) # [[Misrat hibride]], ({{f|1974}}) # [[Monumentet e natyrës]], ({{f|1974}}) # [[Muslim Peza]], ({{f|1974}}) # [[Nepër rrugët e një qyteti]], ({{f|1974}}) # [[Ngjall liri brigada jonë]], ({{f|1974}}) # [[Një firmë e hekurt]], ({{f|1974}}) # [[Përjetërsi]], ({{f|1974}}) # [[Pranë hapave të para]], ({{f|1974}}) # [[Qyteti më i ri në botë]], ({{f|1974}}) # [[Rozafat]], ({{f|1974}}) # [[Rruge te bardha]], ({{f|1974}}) # [[Shpërthimi]], ({{f|1974}}) # [[shtatori në trase]], ({{f|1974}}) # [[Shtigje të luftës]], ({{f|1974}}) # [[Sulmon kudo me furi]], ({{f|1974}}) # [[Trofetë e fitoreve]], ({{f|1974}}) # [[Viti 1924]], ({{f|1974}}) # [[1 maj 1973]], ({{f|1973}}) # [[Ata quheshin Arbër]], ({{f|1973}}) # [[Brazdat]], ({{f|1973}}) # [[Çervenaka]], ({{f|1973}}) # [[Deputeti]], ({{f|1973}}) # [[Dy endjet]], ({{f|1973}}) # [[Fierzë]], ({{f|1973}}) # [[Gjuha jonë]], ({{f|1973}}) # [[Këndojnë fëmijët tanë]], ({{f|1973}}) # [[Këndon Tefta Tashko Koço]], ({{f|1973}}) # [[Krevati i Perandorit]], ({{f|1973}}) # [[Mozaik këngësh dhe vallesh kosovare]], ({{f|1973}}) # [[Nëna partizane]], ({{f|1973}}) # [[Nepër fushat e futbollit]], ({{f|1973}}) # [[Nepër unazën e metalurgjikut]], ({{f|1973}}) # [[Perla e Jugut]], ({{f|1973}}) # [[Sukses i merituar]], ({{f|1973}}) # [[Urbanistika e fshatit tonë]], ({{f|1973}}) # [[Uzinë dhe shkollë]], ({{f|1973}}) # [[Vajza Pukjane]], ({{f|1973}}) # [[Kapedani (film)|Kapedani]], ({{f|1972}}) # [[Artistët kinezë në vendin tonë]], ({{f|1972}}) # [[Basketbollistja nr. 10]], ({{f|1972}}) # [[Bekim Fehmiu në Shqipëri]], ({{f|1972}}) # [[Delegacioni kinez i bujqësisë në vendin tonë]], ({{f|1972}}) # [[Delegacioni qeveritar korean në vendinë tonë]], ({{f|1972}}) # [[Duke filluar nga vehtja]], ({{f|1972}}) # [[Ekspozita e arteve figurative]], ({{f|1972}}) # [[Filloi një ditë e re]], ({{f|1972}}) # [[Gurë të çmuar]], ({{f|1972}}) # [[Jehonë këngësh]], ({{f|1972}}) # [[Jeta e një vepre]], ({{f|1972}}) # [[Kongresi i 6 PPSH]], ({{f|1972}}) # [[Kongresi i dytë Kombëtar i Studimeve Shoqërore]], ({{f|1972}}) # [[Kuvendet Ilire]], ({{f|1972}}) # [[Lashtësi e një qyteti]], ({{f|1972}}) # [[Me banorët e pyjeve tona]], ({{f|1972}}) # [[Me emrin tënd, Parti]], ({{f|1972}}) # [[Metalurgjia e zezë]], ({{f|1972}}) # [[Motive dibrane]], ({{f|1972}}) # [[Ndërgjegja]], ({{f|1972}}) # [[Para shfaqjes]], ({{f|1972}}) # [[Shkolla tingujt ngjyra]], ({{f|1972}}) # [[Shoku Enver Hoxha në rethin e Matit]], ({{f|1972}}) # [[Shqipëria turistike]], ({{f|1972}}) # [[Teatri krahinor i Prishtinës në Shqipëri]], ({{f|1972}}) # [[Tregim i sharaxhiut]], ({{f|1972}}) # [[Trenistët]], ({{f|1972}}) # [[Vëllezërit Topulli]], ({{f|1972}}) # [[Vështrim përmes mijëvjeçarëve]], ({{f|1972}}) # [[Yjet e neteve te gjata]], ({{f|1972}}) # [[ABC...ZH]], ({{f|1971}}) # [[Bashkpuntorë me artistët]], ({{f|1971}}) # [[Delegacioni i punëtorëve kinezë në vendin tonë]], ({{f|1971}}) # [[Ekspozita Shqipëria]], ({{f|1971}}) # [[Gëzim me Vllehët]], ({{f|1971}}) # [[Hapat e para]], ({{f|1971}}) # [[Kënga e re]], ({{f|1971}}) # [[Lajmëtari i festivalit]], ({{f|1971}}) # [[Malet me blerim mbuluar]], ({{f|1971}}) # [[Mëngjeze lufte]], ({{f|1971}}) # [[Më shumë mish për popullin]], ({{f|1971}}) # [[Mësimi për Linden]], ({{f|1971}}) # [[Në gjurmët e novatorëve]], ({{f|1971}}) # [[Në shtëpinë e foshnjës]], ({{f|1971}}) # [[Ninshi, fshat i ri socialist]], ({{f|1971}}) # [[Prova e parë]], ({{f|1971}}) # [[Punojmë, mendojmë, mësojmë]], ({{f|1971}}) # [[Qytetet ilire]], ({{f|1971}}) # [[Rruga e një brigade]], ({{f|1971}}) # [[Shkolla dhe rrugët e jetës]], ({{f|1971}}) # [[Takim me artin revolucionar kinez]], ({{f|1971}}) # [[Të njohim më mirë tokën bujqësore]], ({{f|1971}}) # [[Toka dhe njerzit]], ({{f|1971}}) # [[Udhëtim me detarët tanë]], ({{f|1971}}) # [[Viktor Eftimiu në Shqipëri]], ({{f|1971}}) # [[10 ditë sulmi]], ({{f|1970}}) # [[1 maj 1970]], ({{f|1970}}) # [[Aksion për ndërtimin e banesave]], ({{f|1970}}) # [[Artet figurative me temën e LNÇ]], ({{f|1970}}) # [[Drita e partisë]], ({{f|1970}}) # [[Ekspozita e miqësisë së madhe]], ({{f|1970}}) # [[Faqe e lavdishme e historisë sonë]], ({{f|1970}}) # [[Furra]], ({{f|1970}}) # [[Higjiena e ushtarit]], ({{f|1970}}) # [[I teti ne bronz]], ({{f|1970}}) # [[Kërkuesit e metaleve dhe Saldatorët]], ({{f|1970}}) # [[Kujdes]], ({{f|1970}}) # [[Me ritmin e jetës]], ({{f|1970}}) # [[Më shumë perime për popullin]], ({{f|1970}}) # [[Miq nga Vietnami heroik]], ({{f|1970}}) # [[Nepër kantieret e Hidrocentralit]], ({{f|1970}}) # [[Në portin e Durrësit]], ({{f|1970}}) # [[Në turnet e natës]], ({{f|1970}}) # [[Nga festivali i shtëpisë së fëmijës]], ({{f|1970}}) # [[Parafabrikatet]], ({{f|1970}}) # [[Për mbrojtjen gjatë punës]], ({{f|1970}}) # [[Productione Albanaises]], ({{f|1970}}) # [[Tingujt dhe fëmijët]], ({{f|1970}}) # [[25 vjetori i Kongresit të parë të BGSH]], ({{f|1969}}) # [[Ai është bir i klasës punëtore]], ({{f|1969}}) # [[Biri i Mirditës]], ({{f|1969}}) # [[Drini u thye]], ({{f|1969}}) # [[Këngë e valle nga gurra popullore]], ({{f|1969}}) # [[Në kampin e pionerëve-Vlorë]], ({{f|1969}}) # [[Nepër rrugët e dritës]], ({{f|1969}}) # [[Nga festivali artistik i fëmijve]], ({{f|1969}}) # [[Njësiti guerril]], ({{f|1969}}) # [[Për një zhvillim më të shpejtë të shpendëve]], ({{f|1969}}) # [[Perse bie kjo daulle]], ({{f|1969}}) # [[Reportazh nga Mirdita]], ({{f|1969}}) # [[Rruga jote, shok]], ({{f|1969}}) # [[Shkolla dhe praktika]], ({{f|1969}}) # [[Toka të përtërira]], ({{f|1969}}) # [[Vojo Kushi]], ({{f|1969}}) # [[Prita]], ({{f|1968}}) # [[Estrada në ekran]], ({{f|1968}}) # [[Horizonte të hapura]], ({{f|1968}}) # [[90 vjetori i Lidhjes së Prizrenit]], ({{f|1968}}) # [[Dita e pionerit]], ({{f|1968}}) # [[Kalitemi nepërmjet aksioneve]], ({{f|1968}}) # [[Këngët e të vegjëlve]], ({{f|1968}}) # [[Lart flamujt e aksioneve]], ({{f|1968}}) # [[Mbresa vullnetarësh]], ({{f|1968}}) # [[Ne mbrojmë Atdheun Socialist]], ({{f|1968}}) # [[Në ndihmë të koperativave malore]], ({{f|1968}}) # [[Për zhvillimin intensiv të lopës]], ({{f|1968}}) # [[Plage te vjetra]], ({{f|1968}}) # [[Pusteci]], ({{f|1968}}) # [[Trim mbi trima]], ({{f|1968}}) # [[Vatra e flakës së madhe]], ({{f|1968}}) # [[Vrulli i mendimit krijues të masave]], ({{f|1968}}) # [[Duel i Heshtur]], ({{f|1967}}) # [[Ato çajnë përpara]], ({{f|1967}}) # [[Biri i Partisë]], ({{f|1967}}) # [[Gra heroike shqiptare përpara]], ({{f|1967}}) # [[Inciativa krijuse e masave]], ({{f|1967}}) # [[Lart flamujt e kuq]], ({{f|1967}}) # [[Letër nga mjeku i Kuçit]], ({{f|1967}}) # [[Miqësi revolucionare]], ({{f|1967}}) # [[Në gjurmët partizane]], ({{f|1967}}) # [[Rritje]], ({{f|1967}}) # [[Të fala nga fshati]], ({{f|1967}}) # [[Oshëtime në bregdet]], ({{f|1966}}) # [[Komisari i Dritës]], ({{f|1966}}) # [[Ata nuk vdesin]], ({{f|1966}}) # [[Çajupi]], ({{f|1966}}) # [[Fitimtarët]], ({{f|1966}}) # [[Kënga të buçasë]], ({{f|1966}}) # [[Kjo është toka jonë]], ({{f|1966}}) # [[Maleve me dëborë]], ({{f|1966}}) # [[Me forcat tona]], ({{f|1966}}) # [[Miqësi e madhe unitet luftarak]], ({{f|1966}}) # [[Ndre Mjeda]], ({{f|1966}}) # [[Në sharat e Sopotit]], ({{f|1966}}) # [[Plehrat organike]], ({{f|1966}}) # [[Poema e të njëzetmijve]], ({{f|1966}}) # [[Shkolla e fshatit malor]], ({{f|1966}}) # [[Taracat në bjeshkë]], ({{f|1966}}) # [[Të parët në rrugën e kolektivizimit]], ({{f|1966}}) # [[Vitet e para]], ({{f|1965}}) # [[Cirk]], ({{f|1965}}) # [[Në praktikë me studentët natyralistë]], ({{f|1965}}) # [[Në rjedhën e jetës]], ({{f|1965}}) # [[Njerzit dhe veprat]], ({{f|1965}}) # [[Përse mendojnë këto male]], ({{f|1965}}) # [[Policia popullore në shërbim]], ({{f|1965}}) # [[Posta kufitare]], ({{f|1965}}) # [[Takim me Arbreshët]], ({{f|1965}}) # [[Vangjush Mio]], ({{f|1965}}) # [[Zbuluesit në stërvitje]], ({{f|1965}}) # [[Toka jonë]], ({{f|1964}}) # [[Anës së Drinit]], ({{f|1964}}) # [[Drejt përmisimit të blegtorisë]], ({{f|1964}}) # [[Gurët dekorativë]], ({{f|1964}}) # [[Heshtje që flet]], ({{f|1964}}) # [[Krah për krah]], ({{f|1964}}) # [[Kronikë ngjarjesh]], ({{f|1964}}) # [[Kur vjen nëntori]], ({{f|1964}}) # [[Në rrugën e përparimit]], ({{f|1964}}) # [[Një ditë në kompani]], ({{f|1964}}) # [[Qemal Stafa]], ({{f|1964}}) # [[Rini heroike]], ({{f|1964}}) # [[Takime në Xhakarta -Indonezi]], ({{f|1964}}) # [[Teatri ynë]], ({{f|1964}}) # [[Detyrë e posaçme]], ({{f|1963}}) # [[Djali nga Korea]], ({{f|1963}}) # [[Lulëzon fshati ynë]], ({{f|1963}}) # [[Me minatorët e Pishkashit]], ({{f|1963}}) # [[Më shumë prodhime nga toka]], ({{f|1963}}) # [[Mijëra vjet më parë]], ({{f|1963}}) # [[Motive vallesh popullore]], ({{f|1963}}) # [[Nepër Algjeri dhe Marok]], ({{f|1963}}) # [[Nepër Shqipëri]], ({{f|1963}}) # [[Në shërbim të shëndetit]], ({{f|1963}}) # [[Sy shqiponjë]], ({{f|1963}}) # [[Tregim për njerzit e punës]], ({{f|1963}}) # [[Me peshkatarët tanë]], ({{f|1962}}) # [[Vllazërit Tare]], ({{f|1962}}) # [[Debatik]], ({{f|1961}}) # [[Gjithmonë fitimtarë]], ({{f|1961}}) # [[Jubileu i lavdishëm]], ({{f|1961}}) # [[Kalitja]], ({{f|1961}}) # [[Nën flamurin e M-L]], ({{f|1961}}) # [[Në prag të festës]], ({{f|1961}}) # [[Ngadhnjimtarë në çdo betejë]], ({{f|1961}}) # [[Njeriu kurrë nuk vdes]], ({{f|1961}}) # [[Për fitore të reja]], ({{f|1961}}) # [[Pranverë fitoresh]], ({{f|1961}}) # [[Program madhështor]], ({{f|1961}}) # [[Reportazh nga Kurbneshi]], ({{f|1961}}) # [[Aleksandër Moisiu]], ({{f|1960}}) # [[Ansambli i këngëve dhe valleve]], ({{f|1960}}) # [[Divjakë 2]], ({{f|1960}}) # [[Fusha e rilinduar]], ({{f|1960}}) # [[Kurora e gjelbër]], ({{f|1960}}) # [[Në duart tuaja]], ({{f|1960}}) # [[Në gjurmët e shekujve]], ({{f|1960}}) # [[Zëri i paqës]], ({{f|1960}}) # [[Dyluftim me flakët]], ({{f|1959}}) # [[Festa e shëndetit, forcës dhe bukurisë]], ({{f|1959}}) # [[Këndojmë e vallzojmë]], ({{f|1959}}) # [[Kënga e Rozafës]], ({{f|1959}}) # [[Kronika nr.1-nga vizita e Nikita Hrushovit në Shqipëri]], ({{f|1959}}) # [[Kufitari]], ({{f|1959}}) # [[Lulzo Shqipëri]], ({{f|1959}}) # [[Më kot e kini]], ({{f|1959}}) # [[Mik në Berlin]], ({{f|1959}}) # [[Misëri]], ({{f|1959}}) # [[Ne u dashuruam me Shqipërinë]], ({{f|1959}}) # [[Qyteti i 1000 dritareve]], ({{f|1959}}) # [[Tana]], ({{f|1958}}) # [[Ari i bardhë]], ({{f|1958}}) # [[Bukë]], ({{f|1958}}) # [[Dritë mbi Shqipëri]], ({{f|1958}}) # [[Në shtigjet malore]], ({{f|1958}}) # [[Një ditë në Apolloni]], ({{f|1958}}) # [[Si të mbrohemi nga tuberkolozi]], ({{f|1958}}) # [[Takim vëllazëror]], ({{f|1958}}) # [[Të ruajmë shëndetin]], ({{f|1958}}) # [[Të ruhemi nga zjarri]], ({{f|1958}}) # [[Vizitoni Shqipërinë]], ({{f|1958}}) # [[Çfarë duhet të dimë për Plasjen]], ({{f|1957}}) # [[Festa e madhe]], ({{f|1957}}) # [[Floriri i verdhë-duhani]], ({{f|1957}}) # [[Futboll: Shqipëri-Gjermani]], ({{f|1957}}) # [[Përfaqësonjësit e popullit vëlla kinez midis nesh]], ({{f|1957}}) # [[Alpinistët në Korab]], ({{f|1956}}) # [[Cerriku]], ({{f|1956}}) # [[Letër nga fshati]], ({{f|1956}}) # [[Musafirë të shtrenjtë]], ({{f|1956}}) # [[Në festivalin e Warshavës]], ({{f|1956}}) # [[nëntori ynë]], ({{f|1956}}) # [[Përgatitje rreshtore]], ({{f|1956}}) # [[Pranverë e nëntë]], ({{f|1956}}) # [[Riatdhesimi i ushtarëve grekë]], ({{f|1956}}) # [[Pushime të gëzuara]], ({{f|1955}}) # [[Urime shokë studentë]], ({{f|1955}}) # [[10 vjetori i lavdishëm]], ({{f|1954}}) # [[Betimi i popullit shqiptar para Stalinit të madh]], ({{f|1953}}) # [[Kongresi i 3 i PPSH]], ({{f|1952}}) # [[Nepër vendin tonë-kino zhurnali nr.1]], ({{f|1952}}) </div> [[Kategoria:Albfilm]] [[Kategoria:Film]] [[Kategoria:Lista të filmave]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] 9oa47oko7wezifwcqfxlx14kfsnqlm0 0 49175 2986547 2837141 2026-06-01T22:37:25Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lista të Shqipërisë]] te [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986547 wikitext text/x-wiki Kjo '''listë''' përmban emrat e urave në [[Shqipëri]]. * [[Ura e Bunës]] * [[Ura e Milotit]] * [[Ura e tabakëve]] * [[Ura e Dragotit]] * [[Ura e Leklit]] * [[Ura e Ali Pash Tepelenës]] * [[Ura e Memaliajt]] * [[Ura e Beratit (Goricës)]] * [[Ura e Mifolit]] * [[Ura e RRapunit]] * [[Ura e Fanit]] * [[Ura e Kaludhit]] * [[Ura e Kutermadhit]] * [[Ura e Kordhocës]] * [[Ura e Velabishtit]] * [[Ura e Perondisë]] * [[Ura e Mesit]] * [[Ura e Tarazhit]] * [[Ura e Tatzatit]] * [[Ura e Çinës]] * [[Ura e Jesirit]] * [[Ura e Mullirit]] * [[Ura e Shkëmbit]] * [[Ura e Kasabashit]] * [[Ura e Peshtanit]] * [[Ura e Mbrostarit]] * [[Ura e Kovaçit]] * [[Ura e Sheqit]] * [[Ura e Vokopëlës]] * [[Ura e Kadiut, Bënjë, Përmet]] == Shih edhe == *[[Ura]] *[[Shqipëria]] *[[:Category:lista|Lista]] [[Kategoria:Ura në Shqipëri]] [[Kategoria:Ura]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] nah0wvtyk2vg9xydsp2u8z3g317fdgx 14 55479 2986544 2848725 2026-06-01T22:37:24Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lista të Shqipërisë]] te [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986544 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Persona|Shqipërisë]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] [[Kategoria:Shqiptarë|Shqipërisë]] flpywfee4yakfbd7whyr5dnrhgb1ylv 0 60185 2986535 2640335 2026-06-01T22:35:32Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Kosovë]] te [[Lista e liqeneve të Kosovës]] 2640335 wikitext text/x-wiki [[Figura:Liqenjtë e Kosovës.png|thumb|220px|Liqenet e Kosovës]] '''Liqenet e Kosovës''' luajnë një rol shumë të madh për popullin [[Kosovar|kosovar]]. Këtu vlen të përmendet rëndësia e tyre si ujësjellës, freskimin, peshkimi dhe relaksimin e njerëzve gjatë stinëve të ngrohta. Disa prej tyre janë liqene artificiale dhe disa janë liqene natyrorë. == Liqenet në Kosovë == * [[Liqeni i Ujmanit]] * [[Liqeni i Radoniqit]] * [[Liqeni i Batllavës]] * [[Liqeni i Badovcit]] * [[Liqeni i Mitrovicës]] * [[Liqeni i Përlepnicës]] * [[Liqeni i Livoqit]] * [[Liqeni i Vasilevës]] * [[Liqeni i Breznës]] * [[Liqeni i Lumbardhit]] * [[Liqeni i Gjeravicës]] * [[Liqeni i Shutmanit]] * [[Liqeni i Drelajve]] * [[Liqeni i Zemrës]] * [[Liqeni i Kelmendit]] * [[Liqenet e Mirushës]] ;Me Shqipëri: * [[Liqeni i Fierzës]] == Shih edhe == * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Shqipëri]] == Lidhje të jashtme == *[https://web.archive.org/web/20191029135121/http://www.radoniqi.com/ Faqja zyrtare e Liqenit të Radoniqit] {{Portal|Gjeografia}} {{KO-gjeo-cung}} [[Kategoria:Gjeografia e Kosovës]] [[Kategoria:Turizmi në Kosovë]] [[Kategoria:Liqene në Kosovë| ]] h0nud3j5q8bgkwkhyb6984daqu5imx6 2986557 2986535 2026-06-01T22:41:56Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Lista në lidhje me Kosovën]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986557 wikitext text/x-wiki [[Figura:Liqenjtë e Kosovës.png|thumb|220px|Liqenet e Kosovës]] '''Liqenet e Kosovës''' luajnë një rol shumë të madh për popullin [[Kosovar|kosovar]]. Këtu vlen të përmendet rëndësia e tyre si ujësjellës, freskimin, peshkimi dhe relaksimin e njerëzve gjatë stinëve të ngrohta. Disa prej tyre janë liqene artificiale dhe disa janë liqene natyrorë. == Liqenet në Kosovë == * [[Liqeni i Ujmanit]] * [[Liqeni i Radoniqit]] * [[Liqeni i Batllavës]] * [[Liqeni i Badovcit]] * [[Liqeni i Mitrovicës]] * [[Liqeni i Përlepnicës]] * [[Liqeni i Livoqit]] * [[Liqeni i Vasilevës]] * [[Liqeni i Breznës]] * [[Liqeni i Lumbardhit]] * [[Liqeni i Gjeravicës]] * [[Liqeni i Shutmanit]] * [[Liqeni i Drelajve]] * [[Liqeni i Zemrës]] * [[Liqeni i Kelmendit]] * [[Liqenet e Mirushës]] ;Me Shqipëri: * [[Liqeni i Fierzës]] == Shih edhe == * [[Lista e liqeneve në Evropë]] * [[Lista e liqeneve në Shqipëri]] == Lidhje të jashtme == *[https://web.archive.org/web/20191029135121/http://www.radoniqi.com/ Faqja zyrtare e Liqenit të Radoniqit] {{Portal|Gjeografia}} {{KO-gjeo-cung}} [[Kategoria:Gjeografia e Kosovës]] [[Kategoria:Turizmi në Kosovë]] [[Kategoria:Liqene në Kosovë| ]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Kosovën]] a9z33bpjautw8bgy42vt1i3ly7923m1 10 65432 2986455 2985746 2026-06-01T18:29:41Z Edukatori 112234 2986455 wikitext text/x-wiki <div style="background:white" class="NavFrame"> <div style="background:#ffdddd" "color=black" class="NavHead">[[Komuna e Podgoricës]]</div> <div class="NavContent" style="font-size: 90%;"> '''Kryeqyteti''': [[Podgorica]] dhe fshatrat: [[Baloçi]] | [[Begova Glavica]] | [[Beri]] | [[Bezjova]] | [[Bigori]] | [[Bioça]] | [[Blizna]] | [[Bolesestra]] | [[Brezhina]] | [[Brigje]] | [[Brskut]] | [[Buronji]] | [[Crnci]] | [[Crvena Paprat]] | [[Cvilini]] | [[Qafa (Podgoricë)|Qafa]] | [[Çepetiçi]] | [[Dolovi]] | [[Donje Stravče]] | [[Donji Kokoti]] | [[Drazhevina]] | [[Duçiçi]] | [[Duga (Podgoricë)|Duga]] | [[Dushke]] | [[Gjurkoviçi]] | [[Farmaci]] | [[Gojmadhi]] | [[Gornje Stravče]] | [[Gornji Kokoti]] | [[Gradac]] | [[Grbavci]] | [[Grbi Do]] | [[Kiselica (Podgoricë)|Kiselica]] | [[Klopoti]] | [[Kopile]] | [[Korneti]] | [[Kosori]] | [[Kruse]] | [[Krzhanja]] | [[Lekiçi]] | [[Lijeshnje]] | [[Lijeshta]] | [[Lijeva Rijeka]] | [[Lopate]] | [[Lutova]] | [[Luzhnica (Podgoricë)|Luzhnica]] | [[Meduni]] | [[Milleti]] | [[Momçe]] | [[Mrke]] | [[Opasanica]] | [[Orahova]] | [[Oraovica]] | [[Orasi]] | [[Ozhezi]] | [[Parci]] | [[Pelev Brijeg]] | [[Petroviçi]] | [[Prisoja]] | [[Progonoviçi]] | [[Raçi]] | [[Radeça]] | [[Radovçe]] | [[Releza]] | [[Reka Piperit]] | [[Seoca (Podgoricë)|Seoca]] | [[Seoshtica]] | [[Sjenica (Podgoricë)|Sjenica]] | [[Slacko]] | [[Staniseliçi]] | [[Stanjevića Rupa]] | [[Stijena (Podgoricë)|Stijena]] | [[Stupovi]] | [[Trmanje]] | [[Tuzi Ljevorečke]] | [[Ubalac]] | [[Ubli]] | [[Velje Brdo]] | [[Verusha]] | [[Vidijenje]] | [[Vilac]] | [[Vrbica]] | [[Zagreda]] | [[Zaugao]] </div> <div class="NavEnd">&nbsp;</div></div> <noinclude>[[Kategoria:Stampa Mali i Zi]]</noinclude> qve7nywnk3oo3b4q9byaavxfo4fudf3 2986456 2986455 2026-06-01T18:32:04Z Edukatori 112234 është pak e dyshimtë pse kjo stampë ka mbetur kaq e pazhvilluar 2986456 wikitext text/x-wiki <div style="background:white" class="NavFrame"> <div style="background:#ffdddd" "color=black" class="NavHead">[[Komuna e Podgoricës]]</div> <div class="NavContent" style="font-size: 90%;"> '''Kryeqyteti''': [[Podgorica]] dhe fshatrat: [[Baloçi]] | [[Begova Glavica]] | [[Beri]] | [[Bezjova]] | [[Bigori]] | [[Bioça]] | [[Blizna]] | [[Bolesestra]] | [[Brezhina]] | [[Brigje]] | [[Brskut]] | [[Buronji]] | [[Crnci]] | [[Crvena Paprat]] | [[Cvilini]] | [[Qafa (Podgoricë)|Qafa]] | [[Çepetiçi]] | [[Dolovi]] | [[Donje Stravçe]] | [[Donji Kokoti]] | [[Drazhevina]] | [[Duçiçi]] | [[Duga (Podgoricë)|Duga]] | [[Dushke]] | [[Gjurkoviçi]] | [[Farmaci]] | [[Gojmadhi]] | [[Gornje Stravče]] | [[Gornji Kokoti]] | [[Gradac]] | [[Grbavci]] | [[Grbi Do]] | [[Kiselica (Podgoricë)|Kiselica]] | [[Klopoti]] | [[Kopile]] | [[Korneti]] | [[Kosori]] | [[Kruse]] | [[Krzhanja]] | [[Lekiçi]] | [[Lijeshnje]] | [[Lijeshta]] | [[Lijeva Rijeka]] | [[Lopate]] | [[Lutova]] | [[Luzhnica (Podgoricë)|Luzhnica]] | [[Meduni]] | [[Milleti]] | [[Momçe]] | [[Mrke]] | [[Opasanica]] | [[Orahova]] | [[Oraovica]] | [[Orasi]] | [[Ozhezi]] | [[Parci]] | [[Pelev Brijeg]] | [[Petroviçi]] | [[Prisoja]] | [[Progonoviçi]] | [[Raçi]] | [[Radeça]] | [[Radovçe]] | [[Releza]] | [[Reka Piperit]] | [[Seoca (Podgoricë)|Seoca]] | [[Seoshtica]] | [[Sjenica (Podgoricë)|Sjenica]] | [[Slacko]] | [[Staniseliçi]] | [[Stanjevića Rupa]] | [[Stijena (Podgoricë)|Stijena]] | [[Stupovi]] | [[Trmanje]] | [[Tuzi Ljevorečke]] | [[Ubalac]] | [[Ubli]] | [[Velje Brdo]] | [[Verusha]] | [[Vidijenje]] | [[Vilac]] | [[Vrbica]] | [[Zagreda]] | [[Zaugao]] </div> <div class="NavEnd">&nbsp;</div></div> <noinclude>[[Kategoria:Stampa Mali i Zi]]</noinclude> ph7ie69se4os7cl39ymj5parplu680p 0 69798 2986422 2984426 2026-06-01T17:35:00Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Komunikim]]; added [[Category:Media e masave]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986422 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|12 Mars 2009}} '''Masmedia''', mjete të komunikimit masiv drejtuar turmave (masave), ndryshe "aparatë" që organizojnë proçeset e prodhimit dhe të shpërndarjes së [[Informacionit|njoftimit]] (informacionit) dhe atë të imagjinatës. Janë '''mjete të [[komunikim]]it në përmasa të mëdha''' nganjëherë cituar edhe me termin [[anglisht]], '''''mass media''''' ose thjeshtë '''''media'''''. Janë mjetet nëpërmjet të cilëve bëhet e mundur shpërndarja e [[dituria|dijes]] drejt një pluraliteti marrësish ose shfrytëzuesish (populli = massa) informacioni pa dallim. Sprehja rrjedh nga bashkimi i termit Anglez '''mass''' me fjalën [[Gjuha latine|latine]] '''medium''', shumës ''media''. Qoftë "medium" si dhe "media" asimilohen më se miri edhe ne [[gjuhë]]n [[shqip]]e. ''Medium'' u zgjodh për shkak se gjuha angleze nuk zotërron një term me kuptim te dyfishtë të fjales "mjet" (si [[vegla|vegël]]) diçka (në këtë rast) ndërmjet autorit të mesazhit dhe marrësit. == Mjetet == Mjetet e [[komunikim]]it masiv janë: *[[Shtypi]] *[[Botim]]i *[[Kinema]] *[[Radio]] *[[Televizioni]] *[[Publiciteti]] *[[Internet]] Në qoftëse përcaktojmë me fjalën "media" mjetet nëpërmjet të cilëve ndodhin proçeset e [[ndërmjetësim]]eve simbolike në nje komunitet të caktur shfrytëzuesish (të mediave), atëherë mund të pohojmë që mjeti (apo vegla) në pronësi të [[njeriu]]t ka qenë, në kohërat e [[Lashtësia|lashtësis]]ë, trrupi i tijë i aftë për tu shprehur nëpërmjet [[Veprim|gjesteve]] dhe [[Tingull|tingujve]]. Kurse guri me të cilin njeriu i lashtë vizatonte mbi murë ka qenë "medium" i parë i jashtëm (sepse i brendshëm eshtë trupi ynë). Në vijim, [[Tradita|zakonet]] e trashëguara gojarisht nga [[baba]]i [[bir]]it zuri fill një mekanizëm evolutiv që përcaktoi si media kryesore trre mjetet e njoftimit: teksti i shkruar, [[Shëmbëlltyrë|shëmbëlltyrat]], tingujt. == Historiku == Për disa, masmediat e para (siç i kuptojmë sot) janë librat që egzistojnë prej shumë kohësh. Megjithatë shpërhapja e masmediave si fenomen egzaltues i përket shekullit të njëzetë. Në këtë periudhë u përhap mendimi që njoftimi duhej të vinte në të njëjtën kohë kur ai ndodh. Dmth. për të marë njoftimin brenda një brezi kohe shumë të shkurtër, gati sa të mos njehsohej koha e vërshimit të mesazhit, drejt receptimit të tijë. Pionjerë si: vëllezërit [[Lumiere|lumier]]ë, fotografi [[Muybridge]], të cilët dhanë hofin e parë të mediumit të kinemasë, apo italianët [[Nikola Tesla]], [[Guglielmo Marconi]], kanadesi [[Reginald Fessenden]] që me kërkimet e tyre mbi valët elektromagnetike sollën lindjen e kodit mors dhe si përfundim radion e parë më [[Radio|23 dhjetor]] [[1900]] dhe që më pas do ta ndjekë shpikja e televizorit i cili do të jetë një nga mediumet më domethënes dhe influencues në shoqëri. Në rrjellën e shekullit të njëzetë zhvillimi dhe përhapja e gjerë e masmediave ndodhi falë progresit shkencor dhe teknollogjik. Në fakt mediat, mirëqë janë mjete për qarkullimin e njoftimit, janë edhe objekte teknollogjike me të cilët shfrytëzuesi mund të ndërveprojë. Për disa media siç është televizioni ndërveprimi nuk është i mundur. Në këtë lloj komunikimi shfrytëzuesi gjendet pasiv sepse nuk ka mundësinë të ndërveprojë me komunikuesin ngaqë njoftimi është njëdrejtimësh. Masmediat historikisht kanë qenë edhe janë pre e çensurës dhe shfrytëzimit, për propagandë dhe manipulim të opinionit të masave, nga regjime dhe diktatura. Shkëmbimi i lirë dhe pa asnjë pengesë i informacionit është një nga të drejtat themelore: e drejta për të qenë "i njoftuar" dhe e drejta "për të njoftuar". == Mediat dhe demokracia == Nga debatimet e shumta, kohët e fundit, është përhapur idea që në një shoqëri [[Demokracia|demokratike]] duhet të jenë të pranishme mjete të pavarura të njoftimit. Me qëllim që të informojnë qytetarët mbi argumente të cilat i përkasin qeverive apo ente ndërmarrjesh dhe [[institucion]]ale. Kjo bëhet sepse qytetarët edhe pse kanë të drejtën e votës nuk do të ishin, ndryshe, të aftë ta ushtronin me një zgjedhje të ditur ku në të cilën duhet të pasqyrohen interesat dhe opinionet e tyre të vërteta. Simbas kësaj optike, në caqet e principeve themeluese të demokracive liberale, ose ndarja e fuqive, përtej egzekutivit, juridikut apo legjislativit, roli i medjave dhe i burimeve të njoftimit për qytetarët do të konsiderohej si fuqija e katërt duke e bërë autonome nga të tjerat. Kjo është e pamundur përderisa në një sistem demokratik medjat përbëjnë një nga fuqitë më influencuse në politikë dhe në ekonomi. Interneti dhe mjetet e komunikimit masiv Komunikimi është ndërveprimi i qënieve njerëzore përmes simboleve dhe gjuhës. Ai nuk është veçori ekskluzive e botës njerëzore, por haset edhe të gjallesat e tjera. Kafshët komunikojnë me njera-tjetrën në mënyra të ndryshme dhe njësoj si njeriu përdorin simbole. Komunikimi është një nga proceset më të rëndësishme jetësore të njeriut,një individ komunikon në familje, në punë, në shkollë, madje komunikon edhe me veten. Edhe situatat më të skajshme të vetmisë karakterizon nga komunikimi. Mjetet e komunikimit kane ndryshur shumë që nga periudha e shpikjes së shtypshkronjës nga “Gutenbergu” e gjer ne ditet tona. Një ndër mediat e reja që ka revolucionarizuar shume kohet e fundit komunikimin është dhe Interneti. Me futjen e informacionit te dixhitalizuar paisjet dixhitale u kthyen ne “tranpolina” te verteta te perhapjes se informacionit, dijes dhe te kultures ne kete bote qe gjithmone e me shume po shkon drejt nje Globalizimi. Që në periullën e përdorimit të kësaj teknologjie nga ushtria amerikane dhe universitetet më pas, interneti ka bërë që komunikimi të marrë njëhapsire tjeter,hapsire e cila ka ndryshuar menyren e perhapjes se kultures. Imagjinoni nje bote ku ju mund te gjeni cdo kordinate rruge ne Shtetet e Bashkuara,te merrni informacion reth semundjes se Aids-sit,te zbuloni historine e CNN-it apo te lexoni gazeten tuaj ne cdo kohe. Të gjitha këto shërbime mundësohen nga një media e cila tashmë është bërë pjese e pandshem e jetes sone. Në ditët tona informatika luan një rol themelor në shoqerine bashkohore,suksesi i saj duket se ështëe mundesia e komunikimit që është krijuar ndermjet kompjuterave duke i bashkuar në një rrjet të vetem, si dhe aftesia që ka rrjeti për të depozituar dhe perpunuar pa fund informacion te dixhitalizuar.Në këtë mënyrë është krijuar një rrjet global i fuqishëm i cili cdo sekond vizitohet nga njerez nga e gjithe bota. Nga mesi i vitit 1999 tërësia e pëerdoruesve të internetit e kishte kaluar numrin 150 milion ne tërë boten,duke i dhëene internetit trajten globale.Në te ardhmen specilistet e komunikimit mendojnë se keto shifra do te ndryshojnë shumë duke u tejkaluar pasi interneti është shëndruar në një mjet komunikimi masiv,i cili ka të bëjë me njerëz të thjeshtë që e perdorin atë nga shtepia apo nga intrernet kafete,me sipermarjet e ndryshme të cilat suksesin e komunikimit ja detyrojnë internetit apo edhe shoqatat e ndryshme,universitetetet. Jemi në shekullin XXl , ku liria e shtypit është sublime dhe ku shtypi dhe media ka marrë tashmë njëe formë me dimensione shume te ndryshme dhe elastike.Shtypi nuk jane me vetem gazetat dhe revistat Jetojmë në një kohë,në të cilën elementet virtual kanë filluar të na zënë një pjesë të konsiderueshme të komunikimit tonë me boten,ndaj çdo bllokim drejt ketyre mjeteve të komunikimit është vërtet e pamundur. Publikimi i pa papenguar ndaj informacionit është esencial për lirinë, barazinë, mirëkuptimin dhe paqen globale.Interneti global u mundëson individëve dhe komuniteteve anembanë botës, qofshin ato edhe në fshatrat më të vegjël dhe më të largët apo qytetet më të mëdha, për të pasur akses të barabartë të informacionit për zhvillimin, edukimin, stimulimin, pasurimin kulturor, veprimtarinë ekonomike të individit dhe pjesëmarrjen e informuar në demokraci. Të gjithë mund t’i paraqesin interesat e tyre, njohuritë dhe kulturën para tërë botës. Si të gjithë fenomenet e mëdha,interneti është e veshtire te perkufizohet me pak fjale.Perpara se te nisim kete “notim” në rrjet është e nevojshme të qartesojm mendimet reth realitetit të ketij revolucioni të shkelqyer kulturor.Interneti në fakt është në të njëjtën kohë shumë më pak dhe shumë më shumë sesa ajo që shfaqet nëpërmjet mass Medias.Në ndryshim me ato që tregojnë filmat,interneti nuk ka aspak të bëjë me figura gjeometrike dhe me “kompjutera që flasin “ apo me kontrollin e cfardolloj paisje elektronike në bote.Edhe në rast se po e pyesni veten,nuk është e vërtetë as ajo historia e cila tregon që duke perdorur internetin mund të bësh dashuri me Sharon Stone, Tom Cruise ose me ndonje personazh tjeter te njohur bindja personale qe duhet të merni është që “Nuk ështe e vërtete”.Në të njëjtën kohë të gjithë ato skenare të konfiguruara në rrjet si në një strofkull kriminelesh,perversesh dhe teroristësh kanë në të vërtetë pak të bëjnë me atë që mund të takosh realisht duke hulumtuar në word wide web.Një nga motivet kryesore përse interneti ka korur shume sukses, sipas një sondashi,ka treguar se pornografike është si një magnet për vizitorët,gje qe e ka shëndruar internetin në një mjet të keqperdorur sesa të perdorur Interneti arrin deri në popullatën e shpërndarë dhe të izoluar dhe shpeh ndihmon jo vetem ne komunkim, por edhe shërben për të mbajtur identitetin e komunitetit në distanca të mëdha. Këto veprimtari sigurojnë bazën për bashkëpunime dhe shkëmbime ndërkombëtare midis bashkësive dhe lokaliteteve, që kanë shumë karakteristika dhe probleme të ngjashme për të zgjidhur. Interneti hap rrugë për komunikim virtual midis bashkësive, që janë shumë larg nga njëra-tjetra gjeografikisht.Nxenesve interneti u jep mundesine e të mësuarit online kudo që të jene fizikisht në një moment të dhënë.Sipas nje propozimi te Këshillit të Evropës shkollat dhe qendrat e kualifikimit duhet të kthehen në qendra lokale mësimi të shumëqëllimshme, të lidhura të gjitha me internet dhe të hapura për njerëzit e të gjitha moshave.Risia “Internet”synon të ulë nivelet e analfabetizimit dixhital dhe të pajisë shkollat, mësuesit e nxënësit me materialet e nevojshme, aftësitë profesionale dhe mbështetjen teknike përkatëse.Kjo Teknologji e Informacionit dhe Komunikacionit pritet te rise shkallen e integrimit te pakicave etnike(minoriteteve) apo grupimve te ndryshme kulturore Ne kete bote Globale qe synon nje “lufte”kundra identitetit pasi tashme me teknikat e reja te informcionit te dixhitalizur,”Mbrojta” e kultures,normave,apo vlerave behet e veshtire pasi “Cikloni Globalizim” ka perfshire gjithca. == Problematikat e masmediave == Në rrjedhën e viteve janë prodhuar një mori studimesh përsa i përket kërkimeve të efekteve që shkaktojnë medjat. Akoma sot ekspertët ndahen, sipas një definicioni të Umberto Eco [http://it.wikipedia.org/wiki/Umberto_Eco], midis "apokaliptikëve" (për të cilët medjat kanë një aftësi thelbesore që është shkatërruese në krahasim me socializimin e zakonshëm) dhe "të integruarit" (të anuar më shumë në të konsiderojnë përfundimet pozitive dhe të kontrrollueshme të socializimit ndërmjet medjave). Duhet, megjithatë, të kujtojmë që medjat për nga struktura e tyre modifikojnë thellësisht perceptimin e realitetit dhe të kulturës, sipas principit të Marshall Mcluhan ku "medium is the mesage" (mjeti është mesazhi). Sëfundi, meqë një aspekt shumë i rëndësishëm i komunikimit masiv është prodhimi në seri të mesazheve si "mall"[http://tecalibri.altervista.org/B/BAUDRILLARD-J_sogno.htm] (që shitet), i jepet një rëndësi e madhe studimit të strategjive nga të cilat prodhohen dhe shpërndahen keto "mallra" veçanërisht kur qëllimi i këtyre mesazheve (të kodifikuara që mbartin qëllimime të fshehta nga të cilat është e vështirë të shpëtosh) është të influencojnë idetë dhe sjelljet e marrësve që ti bindin për qëllimet e tyre. Mund të marim si shëmbull atë që ndoll në komunikimin politik dhe të publicitetit. LLOJET E TYRE llojet e mediave ? == Referime == === Bibliografike === * [[Giovanni Cesareo]], [[Patrizia Rodi]], Il mercato dei sogni, introduzione alle comunicazioni di massa. Bruno Mondatori 1996. 217p.; 17&nbsp;cm. * [[MCLUHAN MARSHALL - FIORE QUENTIN]], [[Medium is the message]] * [[Jean Baudrillard]], Il sogno della merce, Antologia di scritti sulla pubblicità, Edizione Lupetti, Roma, 1994, I Triangoli. === Në Internet === {{ref}} [[Kategoria:Media e masave]] sss61hd53093pmryesdg3t9iblxuyl3 2986423 2986422 2026-06-01T17:35:07Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Media]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986423 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|12 Mars 2009}} '''Masmedia''', mjete të komunikimit masiv drejtuar turmave (masave), ndryshe "aparatë" që organizojnë proçeset e prodhimit dhe të shpërndarjes së [[Informacionit|njoftimit]] (informacionit) dhe atë të imagjinatës. Janë '''mjete të [[komunikim]]it në përmasa të mëdha''' nganjëherë cituar edhe me termin [[anglisht]], '''''mass media''''' ose thjeshtë '''''media'''''. Janë mjetet nëpërmjet të cilëve bëhet e mundur shpërndarja e [[dituria|dijes]] drejt një pluraliteti marrësish ose shfrytëzuesish (populli = massa) informacioni pa dallim. Sprehja rrjedh nga bashkimi i termit Anglez '''mass''' me fjalën [[Gjuha latine|latine]] '''medium''', shumës ''media''. Qoftë "medium" si dhe "media" asimilohen më se miri edhe ne [[gjuhë]]n [[shqip]]e. ''Medium'' u zgjodh për shkak se gjuha angleze nuk zotërron një term me kuptim te dyfishtë të fjales "mjet" (si [[vegla|vegël]]) diçka (në këtë rast) ndërmjet autorit të mesazhit dhe marrësit. == Mjetet == Mjetet e [[komunikim]]it masiv janë: *[[Shtypi]] *[[Botim]]i *[[Kinema]] *[[Radio]] *[[Televizioni]] *[[Publiciteti]] *[[Internet]] Në qoftëse përcaktojmë me fjalën "media" mjetet nëpërmjet të cilëve ndodhin proçeset e [[ndërmjetësim]]eve simbolike në nje komunitet të caktur shfrytëzuesish (të mediave), atëherë mund të pohojmë që mjeti (apo vegla) në pronësi të [[njeriu]]t ka qenë, në kohërat e [[Lashtësia|lashtësis]]ë, trrupi i tijë i aftë për tu shprehur nëpërmjet [[Veprim|gjesteve]] dhe [[Tingull|tingujve]]. Kurse guri me të cilin njeriu i lashtë vizatonte mbi murë ka qenë "medium" i parë i jashtëm (sepse i brendshëm eshtë trupi ynë). Në vijim, [[Tradita|zakonet]] e trashëguara gojarisht nga [[baba]]i [[bir]]it zuri fill një mekanizëm evolutiv që përcaktoi si media kryesore trre mjetet e njoftimit: teksti i shkruar, [[Shëmbëlltyrë|shëmbëlltyrat]], tingujt. == Historiku == Për disa, masmediat e para (siç i kuptojmë sot) janë librat që egzistojnë prej shumë kohësh. Megjithatë shpërhapja e masmediave si fenomen egzaltues i përket shekullit të njëzetë. Në këtë periudhë u përhap mendimi që njoftimi duhej të vinte në të njëjtën kohë kur ai ndodh. Dmth. për të marë njoftimin brenda një brezi kohe shumë të shkurtër, gati sa të mos njehsohej koha e vërshimit të mesazhit, drejt receptimit të tijë. Pionjerë si: vëllezërit [[Lumiere|lumier]]ë, fotografi [[Muybridge]], të cilët dhanë hofin e parë të mediumit të kinemasë, apo italianët [[Nikola Tesla]], [[Guglielmo Marconi]], kanadesi [[Reginald Fessenden]] që me kërkimet e tyre mbi valët elektromagnetike sollën lindjen e kodit mors dhe si përfundim radion e parë më [[Radio|23 dhjetor]] [[1900]] dhe që më pas do ta ndjekë shpikja e televizorit i cili do të jetë një nga mediumet më domethënes dhe influencues në shoqëri. Në rrjellën e shekullit të njëzetë zhvillimi dhe përhapja e gjerë e masmediave ndodhi falë progresit shkencor dhe teknollogjik. Në fakt mediat, mirëqë janë mjete për qarkullimin e njoftimit, janë edhe objekte teknollogjike me të cilët shfrytëzuesi mund të ndërveprojë. Për disa media siç është televizioni ndërveprimi nuk është i mundur. Në këtë lloj komunikimi shfrytëzuesi gjendet pasiv sepse nuk ka mundësinë të ndërveprojë me komunikuesin ngaqë njoftimi është njëdrejtimësh. Masmediat historikisht kanë qenë edhe janë pre e çensurës dhe shfrytëzimit, për propagandë dhe manipulim të opinionit të masave, nga regjime dhe diktatura. Shkëmbimi i lirë dhe pa asnjë pengesë i informacionit është një nga të drejtat themelore: e drejta për të qenë "i njoftuar" dhe e drejta "për të njoftuar". == Mediat dhe demokracia == Nga debatimet e shumta, kohët e fundit, është përhapur idea që në një shoqëri [[Demokracia|demokratike]] duhet të jenë të pranishme mjete të pavarura të njoftimit. Me qëllim që të informojnë qytetarët mbi argumente të cilat i përkasin qeverive apo ente ndërmarrjesh dhe [[institucion]]ale. Kjo bëhet sepse qytetarët edhe pse kanë të drejtën e votës nuk do të ishin, ndryshe, të aftë ta ushtronin me një zgjedhje të ditur ku në të cilën duhet të pasqyrohen interesat dhe opinionet e tyre të vërteta. Simbas kësaj optike, në caqet e principeve themeluese të demokracive liberale, ose ndarja e fuqive, përtej egzekutivit, juridikut apo legjislativit, roli i medjave dhe i burimeve të njoftimit për qytetarët do të konsiderohej si fuqija e katërt duke e bërë autonome nga të tjerat. Kjo është e pamundur përderisa në një sistem demokratik medjat përbëjnë një nga fuqitë më influencuse në politikë dhe në ekonomi. Interneti dhe mjetet e komunikimit masiv Komunikimi është ndërveprimi i qënieve njerëzore përmes simboleve dhe gjuhës. Ai nuk është veçori ekskluzive e botës njerëzore, por haset edhe të gjallesat e tjera. Kafshët komunikojnë me njera-tjetrën në mënyra të ndryshme dhe njësoj si njeriu përdorin simbole. Komunikimi është një nga proceset më të rëndësishme jetësore të njeriut,një individ komunikon në familje, në punë, në shkollë, madje komunikon edhe me veten. Edhe situatat më të skajshme të vetmisë karakterizon nga komunikimi. Mjetet e komunikimit kane ndryshur shumë që nga periudha e shpikjes së shtypshkronjës nga “Gutenbergu” e gjer ne ditet tona. Një ndër mediat e reja që ka revolucionarizuar shume kohet e fundit komunikimin është dhe Interneti. Me futjen e informacionit te dixhitalizuar paisjet dixhitale u kthyen ne “tranpolina” te verteta te perhapjes se informacionit, dijes dhe te kultures ne kete bote qe gjithmone e me shume po shkon drejt nje Globalizimi. Që në periullën e përdorimit të kësaj teknologjie nga ushtria amerikane dhe universitetet më pas, interneti ka bërë që komunikimi të marrë njëhapsire tjeter,hapsire e cila ka ndryshuar menyren e perhapjes se kultures. Imagjinoni nje bote ku ju mund te gjeni cdo kordinate rruge ne Shtetet e Bashkuara,te merrni informacion reth semundjes se Aids-sit,te zbuloni historine e CNN-it apo te lexoni gazeten tuaj ne cdo kohe. Të gjitha këto shërbime mundësohen nga një media e cila tashmë është bërë pjese e pandshem e jetes sone. Në ditët tona informatika luan një rol themelor në shoqerine bashkohore,suksesi i saj duket se ështëe mundesia e komunikimit që është krijuar ndermjet kompjuterave duke i bashkuar në një rrjet të vetem, si dhe aftesia që ka rrjeti për të depozituar dhe perpunuar pa fund informacion te dixhitalizuar.Në këtë mënyrë është krijuar një rrjet global i fuqishëm i cili cdo sekond vizitohet nga njerez nga e gjithe bota. Nga mesi i vitit 1999 tërësia e pëerdoruesve të internetit e kishte kaluar numrin 150 milion ne tërë boten,duke i dhëene internetit trajten globale.Në te ardhmen specilistet e komunikimit mendojnë se keto shifra do te ndryshojnë shumë duke u tejkaluar pasi interneti është shëndruar në një mjet komunikimi masiv,i cili ka të bëjë me njerëz të thjeshtë që e perdorin atë nga shtepia apo nga intrernet kafete,me sipermarjet e ndryshme të cilat suksesin e komunikimit ja detyrojnë internetit apo edhe shoqatat e ndryshme,universitetetet. Jemi në shekullin XXl , ku liria e shtypit është sublime dhe ku shtypi dhe media ka marrë tashmë njëe formë me dimensione shume te ndryshme dhe elastike.Shtypi nuk jane me vetem gazetat dhe revistat Jetojmë në një kohë,në të cilën elementet virtual kanë filluar të na zënë një pjesë të konsiderueshme të komunikimit tonë me boten,ndaj çdo bllokim drejt ketyre mjeteve të komunikimit është vërtet e pamundur. Publikimi i pa papenguar ndaj informacionit është esencial për lirinë, barazinë, mirëkuptimin dhe paqen globale.Interneti global u mundëson individëve dhe komuniteteve anembanë botës, qofshin ato edhe në fshatrat më të vegjël dhe më të largët apo qytetet më të mëdha, për të pasur akses të barabartë të informacionit për zhvillimin, edukimin, stimulimin, pasurimin kulturor, veprimtarinë ekonomike të individit dhe pjesëmarrjen e informuar në demokraci. Të gjithë mund t’i paraqesin interesat e tyre, njohuritë dhe kulturën para tërë botës. Si të gjithë fenomenet e mëdha,interneti është e veshtire te perkufizohet me pak fjale.Perpara se te nisim kete “notim” në rrjet është e nevojshme të qartesojm mendimet reth realitetit të ketij revolucioni të shkelqyer kulturor.Interneti në fakt është në të njëjtën kohë shumë më pak dhe shumë më shumë sesa ajo që shfaqet nëpërmjet mass Medias.Në ndryshim me ato që tregojnë filmat,interneti nuk ka aspak të bëjë me figura gjeometrike dhe me “kompjutera që flasin “ apo me kontrollin e cfardolloj paisje elektronike në bote.Edhe në rast se po e pyesni veten,nuk është e vërtetë as ajo historia e cila tregon që duke perdorur internetin mund të bësh dashuri me Sharon Stone, Tom Cruise ose me ndonje personazh tjeter te njohur bindja personale qe duhet të merni është që “Nuk ështe e vërtete”.Në të njëjtën kohë të gjithë ato skenare të konfiguruara në rrjet si në një strofkull kriminelesh,perversesh dhe teroristësh kanë në të vërtetë pak të bëjnë me atë që mund të takosh realisht duke hulumtuar në word wide web.Një nga motivet kryesore përse interneti ka korur shume sukses, sipas një sondashi,ka treguar se pornografike është si një magnet për vizitorët,gje qe e ka shëndruar internetin në një mjet të keqperdorur sesa të perdorur Interneti arrin deri në popullatën e shpërndarë dhe të izoluar dhe shpeh ndihmon jo vetem ne komunkim, por edhe shërben për të mbajtur identitetin e komunitetit në distanca të mëdha. Këto veprimtari sigurojnë bazën për bashkëpunime dhe shkëmbime ndërkombëtare midis bashkësive dhe lokaliteteve, që kanë shumë karakteristika dhe probleme të ngjashme për të zgjidhur. Interneti hap rrugë për komunikim virtual midis bashkësive, që janë shumë larg nga njëra-tjetra gjeografikisht.Nxenesve interneti u jep mundesine e të mësuarit online kudo që të jene fizikisht në një moment të dhënë.Sipas nje propozimi te Këshillit të Evropës shkollat dhe qendrat e kualifikimit duhet të kthehen në qendra lokale mësimi të shumëqëllimshme, të lidhura të gjitha me internet dhe të hapura për njerëzit e të gjitha moshave.Risia “Internet”synon të ulë nivelet e analfabetizimit dixhital dhe të pajisë shkollat, mësuesit e nxënësit me materialet e nevojshme, aftësitë profesionale dhe mbështetjen teknike përkatëse.Kjo Teknologji e Informacionit dhe Komunikacionit pritet te rise shkallen e integrimit te pakicave etnike(minoriteteve) apo grupimve te ndryshme kulturore Ne kete bote Globale qe synon nje “lufte”kundra identitetit pasi tashme me teknikat e reja te informcionit te dixhitalizur,”Mbrojta” e kultures,normave,apo vlerave behet e veshtire pasi “Cikloni Globalizim” ka perfshire gjithca. == Problematikat e masmediave == Në rrjedhën e viteve janë prodhuar një mori studimesh përsa i përket kërkimeve të efekteve që shkaktojnë medjat. Akoma sot ekspertët ndahen, sipas një definicioni të Umberto Eco [http://it.wikipedia.org/wiki/Umberto_Eco], midis "apokaliptikëve" (për të cilët medjat kanë një aftësi thelbesore që është shkatërruese në krahasim me socializimin e zakonshëm) dhe "të integruarit" (të anuar më shumë në të konsiderojnë përfundimet pozitive dhe të kontrrollueshme të socializimit ndërmjet medjave). Duhet, megjithatë, të kujtojmë që medjat për nga struktura e tyre modifikojnë thellësisht perceptimin e realitetit dhe të kulturës, sipas principit të Marshall Mcluhan ku "medium is the mesage" (mjeti është mesazhi). Sëfundi, meqë një aspekt shumë i rëndësishëm i komunikimit masiv është prodhimi në seri të mesazheve si "mall"[http://tecalibri.altervista.org/B/BAUDRILLARD-J_sogno.htm] (që shitet), i jepet një rëndësi e madhe studimit të strategjive nga të cilat prodhohen dhe shpërndahen keto "mallra" veçanërisht kur qëllimi i këtyre mesazheve (të kodifikuara që mbartin qëllimime të fshehta nga të cilat është e vështirë të shpëtosh) është të influencojnë idetë dhe sjelljet e marrësve që ti bindin për qëllimet e tyre. Mund të marim si shëmbull atë që ndoll në komunikimin politik dhe të publicitetit. LLOJET E TYRE llojet e mediave ? == Referime == === Bibliografike === * [[Giovanni Cesareo]], [[Patrizia Rodi]], Il mercato dei sogni, introduzione alle comunicazioni di massa. Bruno Mondatori 1996. 217p.; 17&nbsp;cm. * [[MCLUHAN MARSHALL - FIORE QUENTIN]], [[Medium is the message]] * [[Jean Baudrillard]], Il sogno della merce, Antologia di scritti sulla pubblicità, Edizione Lupetti, Roma, 1994, I Triangoli. === Në Internet === {{ref}} [[Kategoria:Media e masave]] [[Kategoria:Media]] li08xnmoq6jovgasp5zfaruoyd7ou3t 0 75030 2986342 2915353 2026-06-01T14:34:48Z Mitrovica02 128863 /* Albume */ 2986342 wikitext text/x-wiki '''Arif Şentürk''' (lindur 1941, [[Kumanova|Kumanovë]], [[Republika Socialiste e Maqedonisë|Maqedoni]]), tradicionale popullore dhe përpilues këngëtarja. Ai është i njohur si këngëtari i cili kryen në muzikë etnike të [[Ballkani]]t. Arif Senturk ka lindur në qytetin e [[Kumanova|Kumanovës]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]], emigruar me familjen e tij në [[Turqia|Turqi]] në [[1956]] pasi diplomohen turk shkollë fillore në [[Maqedonia (rajon)|Maqedoni]]. Së pari, familja e tij u vendos në [[Kërklareli|Kirklareli]] pasi që ata u zhvendos tek [[Zeytinburnu]] qarkut të [[Stambolli]]t. Pasi ai punonte si [[berber]] në Zeytinburnu. Ai ndoqi Bakirkoy dhe Yesilkoy Music Community Home. Arif Senturk mori shqyrtimin e TRT Amatori Këngëtarët dhe fitoi atë. Ai u mbështet nga [[Nida Tufekci]]. Arif Senturk, përpilimi i cili është i njohur shumë [[Rumelia]]n tradicionale Turke, Maqedonase, [[Muzika shqiptare|Shqipe]] dhe [[Romët|Cigan]] këngë popullore, ka 12 albume. Këngët më të famshme të tij janë Deryalar, Ramize, Safiye, Debreli Hasan, Ani mor Hatixhe, Oj Kosovë, Bitola Moj Roden Kraj. == Albume == * Meliha, 23 dhjetor 2008 * Kına Havası, 24 dhjetor 1998 * Nazikem, 4 qershor 1990 * Deryalar, 9 janar 1987 * Hamdi, 9 janar 1987 * Yemen, 9 janar 1987 [[Kategoria:Lindje 1941]] [[Kategoria:Vdekje 2022]] [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Muzikë shqiptare]] 7k38y253rvguhvpvq7jl5ib6qzr643y 2986343 2986342 2026-06-01T14:35:31Z Mitrovica02 128863 /* Albume */ 2986343 wikitext text/x-wiki '''Arif Şentürk''' (lindur 1941, [[Kumanova|Kumanovë]], [[Republika Socialiste e Maqedonisë|Maqedoni]]), tradicionale popullore dhe përpilues këngëtarja. Ai është i njohur si këngëtari i cili kryen në muzikë etnike të [[Ballkani]]t. Arif Senturk ka lindur në qytetin e [[Kumanova|Kumanovës]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]], emigruar me familjen e tij në [[Turqia|Turqi]] në [[1956]] pasi diplomohen turk shkollë fillore në [[Maqedonia (rajon)|Maqedoni]]. Së pari, familja e tij u vendos në [[Kërklareli|Kirklareli]] pasi që ata u zhvendos tek [[Zeytinburnu]] qarkut të [[Stambolli]]t. Pasi ai punonte si [[berber]] në Zeytinburnu. Ai ndoqi Bakirkoy dhe Yesilkoy Music Community Home. Arif Senturk mori shqyrtimin e TRT Amatori Këngëtarët dhe fitoi atë. Ai u mbështet nga [[Nida Tufekci]]. Arif Senturk, përpilimi i cili është i njohur shumë [[Rumelia]]n tradicionale Turke, Maqedonase, [[Muzika shqiptare|Shqipe]] dhe [[Romët|Cigan]] këngë popullore, ka 12 albume. Këngët më të famshme të tij janë Deryalar, Ramize, Safiye, Debreli Hasan, Ani mor Hatixhe, Oj Kosovë, Bitola Moj Roden Kraj. == Albume == * Meliha, 23 dhjetor 2008 * Kına Havası, 24 dhjetor 1998 * Nazikem, 4 qershor 1990 * Deryalar, 9 janar 1987 * Hamdi, 9 janar 1987 * Yemen, 9 janar 1987 [[Kategoria:Lindje 1941]] [[Kategoria:Vdekje 2022]] [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Muzikë shqiptare]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] d2i01bsy12hrk8ctsc4zhby3kmsb9y0 2986344 2986343 2026-06-01T14:35:54Z Mitrovica02 128863 /* Albume */ 2986344 wikitext text/x-wiki '''Arif Şentürk''' (lindur 1941, [[Kumanova|Kumanovë]], [[Republika Socialiste e Maqedonisë|Maqedoni]]), tradicionale popullore dhe përpilues këngëtarja. Ai është i njohur si këngëtari i cili kryen në muzikë etnike të [[Ballkani]]t. Arif Senturk ka lindur në qytetin e [[Kumanova|Kumanovës]], [[Maqedonia e Veriut|Maqedoni]], emigruar me familjen e tij në [[Turqia|Turqi]] në [[1956]] pasi diplomohen turk shkollë fillore në [[Maqedonia (rajon)|Maqedoni]]. Së pari, familja e tij u vendos në [[Kërklareli|Kirklareli]] pasi që ata u zhvendos tek [[Zeytinburnu]] qarkut të [[Stambolli]]t. Pasi ai punonte si [[berber]] në Zeytinburnu. Ai ndoqi Bakirkoy dhe Yesilkoy Music Community Home. Arif Senturk mori shqyrtimin e TRT Amatori Këngëtarët dhe fitoi atë. Ai u mbështet nga [[Nida Tufekci]]. Arif Senturk, përpilimi i cili është i njohur shumë [[Rumelia]]n tradicionale Turke, Maqedonase, [[Muzika shqiptare|Shqipe]] dhe [[Romët|Cigan]] këngë popullore, ka 12 albume. Këngët më të famshme të tij janë Deryalar, Ramize, Safiye, Debreli Hasan, Ani mor Hatixhe, Oj Kosovë, Bitola Moj Roden Kraj. == Albume == * Meliha, 23 dhjetor 2008 * Kına Havası, 24 dhjetor 1998 * Nazikem, 4 qershor 1990 * Deryalar, 9 janar 1987 * Hamdi, 9 janar 1987 * Yemen, 9 janar 1987 {{DEFAULTSORT:Senturk, Arif}} [[Kategoria:Lindje 1941]] [[Kategoria:Vdekje 2022]] [[Kategoria:Njerëz nga Kumanova]] [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Muzikë shqiptare]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] e5wtwb8li1iyjejy7r42dk24zjmojcr 0 76712 2986347 2852991 2026-06-01T14:46:02Z Mitrovica02 128863 2986347 wikitext text/x-wiki '''Abdulla Reçku''', i njohur me emrin artistik, '''Duli''' është një këngëtar [[shqiptar]] nga [[Maqedonia]]. == Jeta == I lindur 31.10.1978 në një fshat afër [[Kërçovë]]s në [[Cërvica|Cërvic]]. Rrjedh nga një familje muzikantesh popullore, babai i tij që shumë i ri u nda nga jeta, po ashtu ishte një muzikante i rralle me sharkinë e tij ishte i pazëvendësueshëm. Në fëmijërinë tij Duli erdhi në [[Zvicër]] dhe filloi pune si te gjithë shqiptaret, por ajo që kishte në gjak ishte muzika. Këndoi në shumë lokale të Zvicrës dhe kënaqi kurbeqaret me muzikën e tij dhe zërin që rrallë këngëtare e kanë. Sot është një yll muzikor dhe shumë i kërkuar neper manifestime dhe dasma si në [[Evropa|Evrope]] ashtu edhe në [[Amerikë]], kurse verës është në gëzimet e dasmave në vendlindje. Rreth këtij personi është shumë për të treguar, për fshatin e vete është duke dhen një kontribut të veçant që do vite organizon një manifestim dhe te ardhurat e manifestimit i dërgon për ndihme invalidëve të fshatit.Kenga tij e fundit eshte Zemër.Qysh ne moshen 17 vjeçare u be baba ai ka 2 femije nje djal dhe nje vajze.<ref>{{cite news|url=https://lajmpress.org/duli-publikon-pamje-me-femijet-e-tij/|title=Duli publikon pamje me fëmijët e tij|work=lajmpress.org|date=1 mars 2024|language=sq}}</ref> ==Burime== {{reflist}} [[Kategoria:Lindje 1978]] [[Kategoria:Njerëz nga Kërçova]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz_që_jetojnë]] 2v0bdhhdcl0rbobmuxqj5n3xorsxjrx 0 79154 2986609 2847922 2026-06-01T22:52:04Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]] te [[Lista e qyteteve në Bosnjë dhe Hercegovinë]] 2847922 wikitext text/x-wiki [[Skeda:View on Novi Grad, Sarajevo.JPG|250px|parapamje|[[Sarajeva]]]] [[Skeda:Banja Luka2121.jpg|parapamje|250px|[[Banja Luka]]]] [[Skeda:Tuzla View of Tuzla.jpg|250px|parapamje|[[Tuzlla]]]] [[Skeda:Vue de ZENICA depuis la rivière BOSNA.jpg|250px|parapamje|[[Zenica]]]] [[Skeda:Panorama Mostara.jpg|parapamje|250px|[[Mostari]]]] [[Skeda:Atik bijeljina.jpg|parapamje|250px|[[Bijelina]]]] {| class="wikitable sortable" |----- |colspan="8" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Qytetet dhe njësitë administrative në Bosnje dhe Hercegovinë''' |----- !rowspan=2 width=120|Qyteti !rowspan=2 width=120|[[Njësia administrative]] !colspan=2 width=110|Komuna !colspan=2 width=110|Qyteti !colspan=2 width=110|Komuna |- !width=80|2013 pop. (preliminare) !width=30|Rank !width=80|2013 pop. (preliminare) !width=30|Rank !width=80|1991 pop. !width=30|Rank |- |-bgcolor=faecc8 |[[Sarajevë]] ||[[Kantoni Sarajeva]]||align="right"| {{nts|438443}} canton||<div style="text-align: center;">1</div>||align="right"| {{nts|369534}}||<div style="text-align: center;">1</div>||align="right"| {{nts|510694}} canton|| |- |[[Banja Luka]] ||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|199191}}||<div style="text-align: center;">2</div>||align="right"| {{nts|150997}}||<div style="text-align: center;">2</div>||align="right"| {{nts|195692}}|| |- |[[Tuzlla]] ||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|120441}}||<div style="text-align: center;">3</div>||align="right"| {{nts|80570}}||<div style="text-align: center;">3</div>||align="right"| {{nts|131618}}|| |- |[[Zenica]] ||[[Zenica-Doboj Canton]]||align="right"| {{nts|115134}}||<div style="text-align: center;">4</div>||align="right"| {{nts|73751}}||<div style="text-align: center;">4</div>||align="right"| {{nts|145517}}|| |- |[[Bijelina]] ||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|114663}}||<div style="text-align: center;">5</div>||align="right"| {{nts|45291}}||<div style="text-align: center;">6</div>||align="right"| {{nts|96988}}|| |- |[[Mostari]]||[[Kantoni Hercegovina-Neretva]]||align="right"| {{nts|113169}}||<div style="text-align: center;">6</div>||align="right"| {{nts|65286}}||<div style="text-align: center;">5</div>||align="right"| {{nts|126628}}|| |- |[[Prijedori]] ||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|97588}}||<div style="text-align: center;">7</div>||align="right"| {{nts|32342}}||<div style="text-align: center;">9</div>||align="right"| {{nts|112543}}|| |- |[[Brçko]]||[[Distrikti i Brçkos]]||align="right"| {{nts|93028}}||<div style="text-align: center;">8</div>||align="right"| {{nts|43859}}||<div style="text-align: center;">7</div>||align="right"| {{nts|87627}}|| |- |[[Cazini]] ||[[Kantoni Una-Sana]]||align="right"| {{nts|69411}}||<div style="text-align: center;">9</div>||align="right"| {{nts|14387}}||<div style="text-align: center;">17</div>||align="right"| {{nts|63409}}|| |- |[[Doboji]] ||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|69358}}||<div style="text-align: center;">10</div>||align="right"| {{nts|26987}}||<div style="text-align: center;">10</div>||align="right"| {{nts|102549}}|| |- |[[Zvorniku]] ||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|63386}}||<div style="text-align: center;">11</div>||align="right"| {{nts|12674}}||<div style="text-align: center;">22</div>||align="right"| {{nts|81295}}|| |- |[[Zhivinice]] ||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|61201}}||<div style="text-align: center;">12</div>||align="right"| {{nts|17495}}||<div style="text-align: center;">13</div>||align="right"| {{nts|54783}}|| |- |[[Bihaç]] ||[[Kantoni Una-Sana]]||align="right"| {{nts|61186}}||<div style="text-align: center;">13</div>||align="right"| {{nts|43007}}||<div style="text-align: center;">8</div>||align="right"| {{nts|70732}}|| |- |[[Travniku]] ||[[Kantoni Qëndror Bosnia]]||align="right"| {{nts|57543}}||<div style="text-align: center;">14</div>||align="right"| {{nts|16543}}||<div style="text-align: center;">15</div>||align="right"| {{nts|70747}}|| |- |[[Bosanska Gradishka]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|56727}}||<div style="text-align: center;">15</div>||align="right"| {{nts|16106}}||<div style="text-align: center;">16</div>||align="right"| {{nts|59974}}|| |- |[[Graçanica (Boshnjake)|Graçanica]]||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|48395}}||<div style="text-align: center;">16</div>||align="right"| {{nts|13400}}||<div style="text-align: center;">20</div>||align="right"| {{nts|59134}}|| |- |[[Sanski Most]]||[[Kantoni Una-Sana]]||align="right"| {{nts|47359}}||<div style="text-align: center;">17</div>||align="right"| {{nts|19475}}||<div style="text-align: center;">12</div>||align="right"| {{nts|60307}}|| |- |[[Llukavaci]] ||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|46731}}||<div style="text-align: center;">18</div>||align="right"| {{nts|12490}}||<div style="text-align: center;">24</div>||align="right"| {{nts|57070}}|| |- |[[Teshanji]]||[[Kantoni Zenica-Doboj]]||align="right"| {{nts|46135}}||<div style="text-align: center;">19</div>||align="right"| {{nts|5531}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|48480}}|| |- |[[Velika Klladusha]] ||[[Kantoni Una-Sana]]||align="right"| {{nts|44770}}||<div style="text-align: center;">20</div>||align="right"| {{nts|5009}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|52908}}|| |- |[[Srebreniku]] ||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|42762}}||<div style="text-align: center;">21</div>||align="right"| {{nts|7163}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|40896}}|| |- |[[Tesliqi]] ||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|41904}}||<div style="text-align: center;">22</div>||align="right"| {{nts|7518}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|59584}}|| |- |[[Gradaçaci]]||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|41836}}||<div style="text-align: center;">23</div>||align="right"| {{nts|13474}}||<div style="text-align: center;">19</div>||align="right"| {{nts|56581}}|| |- |[[Visoko]]||[[Kantoni Zenica-Doboj]]||align="right"| {{nts|41352}}||<div style="text-align: center;">24</div>||align="right"| {{nts|11552}}||<div style="text-align: center;">29</div>||align="right"| {{nts|46160}}|| |- |[[Zavidoviqi]]||[[Kantoni Zenica-Doboj]]||align="right"| {{nts|40272}}||<div style="text-align: center;">25</div>||align="right"| {{nts|9217}}||<div style="text-align: center;">36</div>||align="right"| {{nts|57164}}|| |- |[[Kakanji]]||[[Kantoni Zenica-Doboj]]||align="right"| {{nts|38937}}||<div style="text-align: center;">26</div>||align="right"| {{nts|12256}}||<div style="text-align: center;">25</div>||align="right"| {{nts|55950}}|| |- |[[Përnjavori (Bosnje)|Përnjavori]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|38399}}||<div style="text-align: center;">27</div>||align="right"| {{nts|8484}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|47055}}|| |- |[[Livno]] ||[[Kantoni 10]]||align="right"| {{nts|37487}}||<div style="text-align: center;">28</div>||align="right"| {{nts|9045}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|40600}}|| |- |[[Laktashi]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|36848}}||<div style="text-align: center;">29</div>||align="right"| {{nts|5879}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|29832}}|| |- |[[Kalesija]]||[[Kantoni Tuzlla]]||align="right"| {{nts|36748}}||<div style="text-align: center;">30</div>||align="right"| {{nts|2220}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|41809}}|| |- |[[Bugojno]]||[[Kantoni Qëndror Bosnia]]||align="right"| {{nts|34559}}||<div style="text-align: center;">31</div>||align="right"| {{nts|17202}}||<div style="text-align: center;">14</div>||align="right"| {{nts|46889}}|| |- |[[Tomisllavgradi]]||[[Kantoni 10]]||align="right"| {{nts|33032}}||<div style="text-align: center;">32</div>||align="right"| {{nts|5760}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|30009}}|| |- |[[Zhepçe]]||[[Kantoni Zenica-Doboj]]||align="right"| {{nts|31582}}||<div style="text-align: center;">33</div>||align="right"| {{nts|5804}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|22966}}|| |- |[[Trebinja]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|31433}}||<div style="text-align: center;">34</div>||align="right"| {{nts|25589}}||<div style="text-align: center;">11</div>||align="right"| {{nts|30966}}|| |- |[[Jajce]]||[[Kantoni Qëndror Bosnia]]||align="right"| {{nts|30758}}||<div style="text-align: center;">35</div>||align="right"| {{nts|8067}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|45007}}|| |- |[[Derventa]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|30177}}||<div style="text-align: center;">36</div>||align="right"| {{nts|12680}}||<div style="text-align: center;">21</div>||align="right"| {{nts|56489}}|| |- |[[Shiroki Breg]] ||[[Kantoni Perëndimor Hercegovina]]||align="right"| {{nts|29809}}||<div style="text-align: center;">37</div>||align="right"| {{nts|6426}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|26437}}|| |- |[[Bosanska Krupa]]||[[Kantoni Una-Sana]]||align="right"| {{nts|29659}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|11514}}||<div style="text-align: center;">30</div>||align="right"| {{nts|58320}}|| |- |[[Novi Grad]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|28799}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|11063}}||<div style="text-align: center;">33</div>||align="right"| {{nts|41665}}|| |- |[[Vogoshqa]]||[[Kantoni Sarajeva]]||align="right"| {{nts|27816}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|11216}}||<div style="text-align: center;">31</div>||align="right"| {{nts|24647}}|| |- |[[Modriça]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|27799}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|10137}}||<div style="text-align: center;">34</div>||align="right"| {{nts|35613}}|| |- |[[Konjiqi]]||[[Kantoni Hercegovina-Neretva]]||align="right"| {{nts|26381}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|11165}}||<div style="text-align: center;">32</div>||align="right"| {{nts|43878}}|| |- |[[Travniku i Ri]]||[[Kantoni Qëndror Bosnia]]||align="right"| {{nts|25107}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|9533}}||<div style="text-align: center;">35</div>||align="right"| {{nts|30713}}|| |- |[[Kozarska Dubica]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|23074}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|11566}}||<div style="text-align: center;">28</div>||align="right"| {{nts|31606}}|| |- |[[Pale, Bosnja dhe Hercegovina|Pale]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|22282}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|13883}}||<div style="text-align: center;">18</div>||align="right"| {{nts|16355}}|| |- |[[Gorazhda]]||[[Kantoni Bosnia Podrinje]]||align="right"| {{nts|22080}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|12512}}||<div style="text-align: center;">23</div>||align="right"| {{nts|37573}}|| |- |[[Foça]]||[[Republika Srpska]]||align="right"| {{nts|19811}}||<div style="text-align: center;">—</div>||align="right"| {{nts|12334}}||<div style="text-align: center;">26</div>||align="right"| {{nts|40513}}|| |} [[Skeda:Map Bih entities.png|parapamje|250px|Entitete]] {| class="prettytable" width="98%" |----- |colspan="7" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Qytetet në Bosnjë dhe Hercegovinë''' |----- |rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Ranglista''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Emri''' || colspan="3" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Popullsia''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Kantonet''' |----- |align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Emrat e qyteteve në<br />shqip''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Emrat e qyteteve <br /> në serbisht''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''regjistrimi i pop. <br />në vitin 1981''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''regjistrimi i popu.<br />në vitin 1991''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Vlerësim<br />në vitin 2005''' |----- |align=right | 1. || [[Sarajeva]] ||Carajebo || align=right | 319&nbsp;017 || align=right | 416&nbsp;497 || align=right | 297&nbsp;523 || [[Sarajevo kanton]] |----- |align=right | 2. || [[Banja Lukа]] ||Бања Лука|| align=right | 123&nbsp;937 || align=right | 143&nbsp;079 || align=right | 173&nbsp;748 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 3. || [[Tuzlla]] || [[Тузла]] || align=right | 65&nbsp;091 || align=right | 83&nbsp;770 || align=right | 88&nbsp;521 || [[Tuzlanski kanton]] |----- |align=right | 4. || [[Zenica]] || [[Зеница]] || align=right | 63&nbsp;569 || align=right | 96&nbsp;027 || align=right | 85&nbsp;649 || [[Zeničko-dobojski kanton]] |----- |align=right | 5. || [[Mostari]] || [[Мостар]] || align=right | 63&nbsp;427 || align=right | 75&nbsp;865 || align=right | 64&nbsp;301 || [[Hercegovačko-neretvanski kanton]] |----- |align=right | 6. || [[Bihaç]] || [[Бихаћ]] || align=right | 29&nbsp;875 || align=right | 45&nbsp;995 || align=right | 39&nbsp;195 || [[Unsko-sanski kanton]] |----- |align=right | 7. || [[Brçko]] || [[Брчко]] || align=right | 31&nbsp;437 || align=right | 41&nbsp;405 || align=right | 38&nbsp;479 || [[Brčko distrikt]] |----- |align=right | 8. || [[Bijelina]] || [[Бијељина]] || align=right | 31&nbsp;124 || align=right | 37&nbsp;216 || align=right | 37&nbsp;692 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 9. || [[Prijedori]] || [[Приједор]] || align=right | 29&nbsp;449 || align=right | 34&nbsp;613 || align=right | 36&nbsp;347 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 10. || [[Trebinja]] || [[Требиње]] || align=right | 17&nbsp;271 || align=right | 22&nbsp;206 || align=right | 33&nbsp;178 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 11. || [[Travniku]] || [[Травник]] || align=right | 15.888 || align=right | 21.038 || align=right | 31&nbsp;127 || [[Srednjobosanski kanton]] |----- |align=right | 12. || [[Kiselaku]] || [[Кисељак]] || align=right | ska shenime || align=right | 24&nbsp;146 || align=right | 28&nbsp;768 || [[Srednjobosanski kanton]] |----- |align=right | 13. || [[Doboji]] || [[Добој]] || align=right | 23&nbsp;558 || align=right | 27&nbsp;579 || align=right | 27&nbsp;235 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 14. || [[Cazin]] || [[Цазин]] || align=right | ska shenime || align=right | 15&nbsp;138 || align=right | 21&nbsp;741 || [[Unsko-sanski kanton]] |----- |align=right | 15. || [[Bugojno]] || [[Бугојно]] || align=right | 16&nbsp;402 || align=right | 26.557 || align=right | 21&nbsp;179 || [[Srednjobosanski kanton]] |----- |align=right | 16. || [[Velika Klladusha]] || [[Велика Кладуша]] || align=right | ska shenime || align=right | 14&nbsp;469 || align=right | 19&nbsp;330 || [[Unsko-sanski kanton]] |----- |align=right | 17. || [[Visoko]] || [[Високо]] || align=right | 11&nbsp;653 || align=right | 15&nbsp;310 || align=right | 17&nbsp;890 || [[Zeničko-dobojski kanton]] |----- |align=right | 18. || [[Gorazhda]] || [[Горажде]] || align=right | 13&nbsp;022 || align=right | 18&nbsp;751 || align=right | 17&nbsp;650 || [[Bosansko-podrinjski kanton]] |----- |align=right | 19. || [[Konjiqi]] || [[Коњиц]] || align=right | ska shenime || align=right | 14&nbsp;501 || align=right | 15&nbsp;950 || [[Hercegovačko-neretvanski kanton]] |----- |align=right | 20. || [[Graçanica]] || [[Грачаница]] || align=right | ska shenime || align=right | 12&nbsp;711 || align=right | 15&nbsp;758 || [[Tuzlanski kanton]] |----- |align=right | 21. || [[Gradaçaci]] || [[Градачац]] || align=right | ska shenime || align=right | 12&nbsp;872 || align=right | 15&nbsp;659 || [[Tuzlanski kanton]] |----- |align=right | 22. || [[Bosanska Krupa]] || [[Босанска Крупа]] || align=right | 12&nbsp;055 || align=right | 15&nbsp;553 || align=right | 15&nbsp;193 || [[Unsko-sanski kanton]] |----- |align=right | 23. || [[Mrkonjiq Grad]] || [[Мркоњић Град]] || align=right | ska shenime || align=right | 11&nbsp;261 || align=right | 14&nbsp;737 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 24. || [[Foça]] || [[Фоча]] || align=right | 11&nbsp;530 || align=right | 16&nbsp;628 || align=right | 14&nbsp;615 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 25. || [[Zavidoviqi]] || [[Завидовићии]] || align=right | ska shenime. || align=right | 14&nbsp;820 || align=right | 14&nbsp;380 || [[Zeničko-dobojski kanton]] |----- |align=right | 26. || [[Zhivinice]] || [[Живинице]] || align=right | ska shenime || align=right | 11&nbsp;956 || align=right | 13&nbsp;641 || [[Tuzlanski kanton]] |----- |align=right | 27. || [[Sanski Most]] || [[Сански Мост]] || align=right | 14&nbsp;027 || align=right | 17&nbsp;948 || align=right | 13&nbsp;551 || [[Unsko-sanski kanton]] |----- |align=right | 28. || [[Bosanska Gradishka]] || [[Босанска Градишка]] || align=right | 13&nbsp;475 || align=right | 18&nbsp;671 || align=right | 13&nbsp;346 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 29. || [[Bileqa]] || [[Билећа]] || align=right | ska shenime || align=right | 10&nbsp;125 || align=right | 13&nbsp;257 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 30. || [[Llukavaci]] || [[Лукавац]] || align=right | ska shenime || align=right | 12&nbsp;178 || align=right | 12&nbsp;607 || [[Tuzlanski kanton]] |----- |align=right | 31. || [[Kakanji]] || [[Какањ]] || align=right | ska shenime || align=right | 12&nbsp;016 || align=right | 12&nbsp;406 || [[Zeničko-dobojski kanton]] |----- |align=right | 32. || [[Livno]] || [[Ливно]] || align=right | 9&nbsp;002 || align=right | 10&nbsp;925 || align=right | 11&nbsp;748 || [[Zapadnobosanski kanton]] |----- |align=right | 33. || [[Oxhaku (Bosnje e Hercegovinë)|Oxhaku]] || [[Оџак]] || align=right | ska shenime || align=right | 9&nbsp;377 || align=right | 11&nbsp;621 || [[Posavski kanton]] |----- |align=right | 34. || [[Stijena]] || [[Стијена]] || align=right | ska shenime || align=right | 7&nbsp;866 || align=right | 10&nbsp;844 || [[Unsko-sanski kanton]] |----- |align=right | 35. || [[Shipovo]] || [[Шипово]] || align=right | ska shenime. || align=right | 8&nbsp;955 || align=right | 10&nbsp;738 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 36. || [[Prozori]] || [[Прозор]] || align=right | ska shenime || align=right | 7&nbsp;600 || align=right | 10&nbsp;349 || [[Hercegovačko-neretvanski kanton]] |----- |align=right | 37. || [[Novi Travnik]] || [[Нови Травник]] || align=right | ska shenime || align=right | 11&nbsp;520 || align=right | 10&nbsp;006 || [[Srednjobosanski kanton]] |} [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Bosnjë dhe Hercegovinë]] [[Kategoria:Qytete në Bosnjë dhe Hercegovinë|!]] [[simple:Bosnia and Herzegovina#Cities]] po9jq2vb5vsbv1djpgvcww2e1zn77h1 0 80766 2986527 1974953 2026-06-01T22:35:02Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Evropë]] te [[Lista e liqeneve të Evropës]] 1974953 wikitext text/x-wiki Kjo është një '''listë e [[Liqeni|liqene]] të [[Evropë]]s''' me një sipërfaqe mesatare më të madhe se 100&nbsp;km². Vini re se disa liqene më të vogla mund të mungojnë nga lista. * (1) : Klasifikim në botë * (2) : Klasifikim për sub-regjione {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! (1) ! (2) ! Name ! Alternative names ! Country ! Average<br/>area (km²) ! Notes |- style="background:#FFE0E0;" | 1 || E01 || [[Liqeni Ladoga|Ladoga]] || Лáдожское Óзеро, Laatokka || [[Rusi]] || 17700 || liqeni i 14-të në botë |- style="background:#FFE0E0;" | 2 || E02 || [[Liqeni Onega|Onega]] || Onego, Онежское озеро, Ääninen, Äänisjärvi || [[Rusi]] || 9894 || liqeni i 18-të në botë |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Kuybyshev Reservoir|Kuybyshev]]'' || Kuybyshevskoye Reservoir, Ку́йбышевское водохрани́лище || [[Rusi]] || 6450 || rezervari i 3-të në botë |- style="background:#E0E0FF;" | 3 || N01 || [[Vänern]] || || [[Suedi]] || 5655 || Liqeni me i madh në [[Suedi]] |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Rybinsk Reservoir|Rybinsk]]'' || Rybinskoye Reservoir, Ры́бинское водохрани́лище || [[Rusi]] || 4500 || |- style="background:#E0E0FF;" | 4 || N02 || [[Saimaa]] || Saimen || [[Finlandë]] || 4377 || Liqeni me i madh në [[Finlandë]] ; a group of smaller lake basins |- style="background:#FFE0E0;" | 5 || E03 || [[Lake Peipus|Peipus]] || Peipsi-Pihkva järv, Чудско-Псковское озеро, Peipusa ezers || [[Estoni]], [[Rusi]]|| 3555 || Liqeni me i madh në [[Estoni]] |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Tsimlyansk Reservoir|Tsimlyansk]]'' || Tsimlyanskoye Reservoir, Цимля́нское водохрани́лище || [[Rusi]] || 2702 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Kremenchuk Reservoir|Kremenchuk-Oskol]]'' || Кременчуцьке водосховище || [[Ukrainë]] || 2250 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Kakhovka Reservoir|Kakhovka]]'' || Каховське водосховище || [[Ukrainë]] || 2155 || |- style="background:#E0E0FF;" | 6 || N03 || [[Vättern]] || || [[Suedi]] || 1893 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Saratov Reservoir|Saratov]]'' || Саратовское водохрани́лище || [[Rusi]] || 1831 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Gorky Reservoir|Gorky]]'' || Горьковское водохрани́лище || [[Rusi]] || 1591 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Saimaa|Suur-Saimaa]] || || [[Finlandë]] || 1377 || Largest basin of Saimaa |- style="background:#FFE0E0;" | 7 || E04 || [[Lake Beloye (Vologda Oblast)|Beloye]] || Белое озеро || [[Rusi]] || 1290 || |- style="background:#FFE0E0;" | 8 || E05 || [[Lake Vygozero|Vygozero]] || Выгозеро, Uikujärvi || [[Rusi]] || 1250 || Original area 766&nbsp;km² before the construction of a dam |- style="background:#E0E0FF;" | 9 || N04 || [[Mälaren]] || || [[Suedi]] || 1140 || |- style="background:#E0FFFF;" | 10 || W01 || [[IJsselmeer]] || Lake Yssel || [[Holandë]] || 1100 || Liqeni më i madh në [[Holandë]] |- style="background:#E0E0FF;" | 11 || N05 || [[Päijänne]] || || [[Finlandë]] || 1081 || Liqeni me i thellë në [[Finlandë]] |- style="background:#E0E0FF;" | 12 || N06 || [[Lake Inari|Inari]] || Inarijärvi, Enare träsk, Anárjávri, Aanaarjävri || [[Finlandë]] || 1040 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Kiev Reservoir|Kiev]]'' || Київське водосховище || [[Ukrainë]] || 992 || |- style="background:#FFE0E0;" | 13 || E06 || [[Lake Topozero|Topozero]] || Топозеро, Tuoppajärvi || [[Rusi]] || 986 || |- style="background:#FFE0E0;" | 14 || E07 || [[Lake Ilmen|Ilmen]] || Ильмень, Ilmajärvi || [[Rusi]] || 982 (733–2090) || |- style="background:#FFE0E0;" | 15 || E08 || [[Lake Segozero|Segozero]] || Сегозеро, Seesjärvi || [[Rusi]] || 906 || |- style="background:#E0E0FF;" | 16 || N07 || [[Pielinen]] || || [[Finlandë]] || 894 || |- style="background:#E0E0FF;" | 17 || N08 || [[Oulujärvi]] || Ule träsk || [[Finlandë]] || 887 || |- style="background:#FFE0E0;" | 18 || E09 || [[Lake Imandra|Imandra]] || Имандра, Imantero, Avvir || [[Rusi]] || 876 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Pihlajavesi]] || || [[Finlandë]] || 713 || Part of Saimaa |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Lake Peipsi-Pihkva|Pihkva]] || || [[Estoni]], [[Rusi]] || 710 || Part of Peipus |- style="background:#E0FFFF;" | 19 || W02 || [[Markermeer|Marker]] || Markermeer || [[Holandë]] || 700 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Kaniv Reservoir|Kaniv]]'' || Канівське водосховище || [[Ukrainë]] || 675 || |- style="background:#FFE0E0;" | 20 || E10 || [[Lake Pyaozero|Pyaozero]] || Пяозеро, Pääjärvi || [[Rusi]] || 659 || |- style="background:#FFE0E0;" | 21 || E11 || [[Lake Kovdozero|Kovdozero]] || Ковдозеро || [[Rusi]] || 608 || |- style="background:#FFE0FF;" | || || ''[[Mingachevir reservoir|Mingachevir]]'' || || [[Azerbajxhani]] || 605 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Lake Orivesi|Orivesi]] || || [[Finlandë]] || 601 || Part of Saimaa |- style="background:#FFE0E0;" | 22 || E12 || [[Liqeni Ballaton|Ballaton]] || || [[Hungari]] || 592 || Liqeni me i madh në [[Evropa Qendrore]] |- style="background:#E0FFFF;" | 23 || W03 || [[Liqeni i Gjenevës]] || Lac Léman, Lac de Genève || [[Zvicër]], [[Francë]] || 581 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Kamianske Reservoir|Kamianske]]'' || Кам'янське водосховище || [[Ukrainë]] || 567 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Haukivesi]] || || [[Finlandë]] || 562 || Part of Saimaa |- style="background:#E0FFFF;" | 24 || W04 || [[Lake Constance|Constance]] || Bodensee || [[Gjermani]], [[Zvicër]], [[Austri]] || 541 || Liqeni më i madh në Austri dhe [[Zvicër]] |- style="background:#E0E0FF;" | 25 || N09 || [[Keitele]] || || [[Finlandë]] || 494 || |- style="background:#E0E0FF;" | 26 || N10 || [[Hjälmaren]] || || [[Suedi]] || 485 || |- style="background:#E0E0FF;" | 27 || N11 || [[Kallavesi]] || || [[Finlandë]] || 473 || |- style="background:#E0E0FF;" | 28 || N12 || [[Storsjön]] || || [[Suedi]] || 464 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Puruvesi]] || || [[Finlandë]] || 421 || Part of Saimaa |- style="background:#FFE0E0;" | 29 || E13 || [[Lake Vozhe|Vozhe]] || || [[Rusi]] || 416 || |- style="background:#FFE0E0;" | 30 || E14 || [[Lake Kubenskoye|Kubenskoye]] || Кубенское озеро || [[Rusi]] || 407 || |- style="background:#E0E0FF;" | 31 || N13 || [[Lough Neagh]] || Loch nEathach || United Kingdom || 388 || Liqeni me i madh në [[Irlandë]] and British Isles |- style="background:#FFE0E0;" | 32 || E15 || [[Lake Sheksninskoye|Sheksninskoye]] || || [[Rusi]] || 380 || |- style="background:#E0FFE0;" | 33 || S01 || [[Lake Scutari|Scutari]] || Skadar Lake, Skadarsko jezero, Скадарско језеро, Liqeni i Shkodrës || [[Shqipëri]], [[Mali i Zi]] || 370–530<!-- average area needed --> || Liqeni me i madh në [[Shqipëri]] dhe [[Mal të Zi]] |- style="background:#E0FFE0;" | 34 || S02 || [[Lake Garda|Garda]] || Lago di Garda || [[Itali]] || 370 || Liqeni më i madh në [[Itali]] |- style="background:#E0E0FF;" | 35 || N14 || [[Mjøsa]] || || [[Norvegji]] || 365 || Liqeni me i madh në [[Norvegji]] |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Lake Pyhäselkä|Pyhäselkä]] || || [[Finlandë]] || 361 || Part of Saimaa |- style="background:#E0FFE0;" | 36 || S03 || [[Liqeni i Ohrit]] || Охридско Езеро, Ohridsko Ezero, Liqeni i Ohrit || [[Shqipëri]], [[Maqedoni]] || 358 || Liqeni me i madh në [[Maqedoni]] |- style="background:#FFE0E0;" | 37 || E16 || [[Lake Lacha|Lacha]] || Lache, Ла́ча, Ла́че || [[Rusi]] || 356 || |- style="background:#E0E0FF;" | 38 || N15 || [[Siljan (lake)|Siljan]] || || [[Suedi]] || 354 || Group of lakes located in an impact crater |- style="background:#FFE0E0;" | 39 || E17 || [[Lake Manych-Gudilo|Manych-Gudilo]] || Маныч-Гудило || [[Rusi]] || 344 || |- style="background:#E0E0FF;" | 40 || N16 || [[Puula]] || || [[Finlandë]] || 330 || |- style="background:#E0E0FF;" | 40 || N16 || [[Torneträsk]] || Duortnosjávri, Torniojärvi || [[Suedi]] || 330 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Ivankovo Reservoir|Ivankovo]]'' || Ivankovskoye Reservoir, Ива́ньковское водохрани́лище || [[Rusi]] || 327 || |- style="background:#FFE0E0;" | 42 || E18 || [[Lake Vodlozero|Vodlozero]] || Водлозеро, Vodlajärvi || [[Rusi]] || 322 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || ''[[Lokka Reservoir|Lokka]]'' || Lokan tekojärvi || [[Finlandë]] || 315 || Largest reservoir in [[Finlandë]] |- style="background:#FFE0E0;" | 43 || E19 || [[Umbozero Lake|Umbozero]] || Умбозеро || [[Rusi]] || 313–422<!-- average area needed --> || |- style="background:#E0FFFF;" | 44 || W05 || [[Lake Neusiedl|Neusiedl]] || Neusiedlersee, Fertő tó || [[Austri]], [[Hungari]] || 315 || Liqeni më i madh në Austri |- style="background:#E0E0FF;" | 45 || N18 || [[Höytiäinen]] || || [[Finlandë]] || 282 || |- style="background:#E0E0FF;" | 46 || N19 || [[Võrtsjärv]] || Vertsjervs, Wirzsee || [[Estoni]] || 270 || |- style="background:#FFE0E0;" | 47 || E20 || [[Lake Syamozero|Syamozero]] || Сямозеро, Säämäjärvi, Seämärvi || [[Rusi]] || 265–270 || |- style="background:#E0E0FF;" | 48 || N20 || [[Akkajaure]] || || [[Suedi]] || 261 || |- style="background:#FFE0E0;" | 49 || E21 || [[Kuyto|Middle Kuyto]] || Среднее Куйто, Keski-Kuittijärvi || [[Rusi]] || 257 || |- style="background:#E0E0FF;" | 50 || N21 || [[Näsijärvi]] || || [[Finlandë]] || 256 || |- style="background:#E0FFE0;" | || || ''[[Đerdap]]'' || || [[Serbi]] || 253 || |- style="background:#E0E0FF;" | 51 || N22 || [[Hornavan]] || || [[Suedi]] || 252 (220–283) || |- style="background:#E0FFE0;" | || || ''[[Alqueva dam|Alqueva]]'' || Barragem de Alqueva || [[Portugali]] || 250 || Liqeni me i madh në [[Portugali]] |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Uglich Reservoir|Uglich]]'' || Uglichskoye Reservoir, У́гличское водохрани́лище || [[Rusi]] || 249 || |- style="background:#E0E0FF;" | 52 || N23 || [[Yli-Kitka]] || || [[Finlandë]] || 237 || |- style="background:#E0E0FF;" | 53 || N24 || [[Suvasvesi]] || || [[Finlandë]] || 234 || Double impact crater |- style="background:#FFE0E0;" | 54 || E22 || [[Lake Tikshozero|Tikshozero]] || Тикшозеро, Tiiksjärvi, Tiikšenjärvi || [[Rusi]] || 232 || |- style="background:#E0E0FF;" | 55 || N25 || [[Lake Kemijärvi|Kemijärvi]] || || [[Finlandë]] || 231 || |- style="background:#FFE0E0;" | 56 || E23 || [[Lake Keret|Keret]] || Кереть, Kierettijärvi || [[Rusi]] || 223 || |- style="background:#E0E0FF;" | 57 || N26 || [[Juojärvi]] || || [[Finlandë]] || 220 || |- style="background:#E0E0FF;" | 58 || N27 || [[Røssvatnet]] || Reevhtse || [[Norvegji]] || 219 || |- style="background:#E0FFFF;" | 59 || W06 || [[Lake Neuchâtel|Neuchâtel]] || Lac de Neuchâtel || [[Zvicër]] || 218 || Liqeni me i madh në [[Zvicër]] |- style="background:#FFE0E0;" | 60 || E24 || [[Lake Nyuk|Nyuk]] || Нюк, Nuokkijärvi || [[Rusi]] || 214–230<!-- average area needed --> || |- style="background:#E0FFE0;" | 61 || S04 || [[Lake Maggiore|Maggiore]] || Lago Maggiore || [[Itali]], [[Zvicër]] || 212 || |- style="background:#FFE0E0;" | 61 || E25 || [[Lake Seliger|Seliger]] || Селигер || [[Rusi]] || 212 || |- style="background:#E0E0FF;" | 63 || N28 || [[Uddjaure]] || || [[Suedi]] || 210 (190–250) || |- style="background:#E0E0FF;" | 64 || N29 || [[Pyhäjärvi (Karelia)|Pyhäjärvi]] || || [[Finlandë]], [[Rusi]] || 207 || In Karelia |- style="background:#E0E0FF;" | 65 || N30 || [[Femund]] || || [[Norvegji]] || 204 || |- style="background:#FFE0E0;" | 65 || E26 || [[Jänisjärvi]] || || [[Rusi]] || 204 || Located in an impact crater |- style="background:#E0E0FF;" | 67 || N31 || [[Lough Corrib]] || || [[Irlandë]] || 200 || Liqeni me i madh në [[Irlandë]] |- style="background:#FFE0E0;" | 67 || E27 || [[Lake Lovozero|Lovozero]] || Ловозеро, Луяввьр, Luujäuˊrr, Lujávri, Luujärvi || [[Rusi]] || 200 || |- style="background:#FFE0E0;" | 68 || E28 || [[Kuyto|Upper Kuyto]] || Верхнее Куйто, Ylä-Kuittijärvi || [[Rusi]] || 198 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Enonvesi]] || || [[Finlandë]] || 197 || Part of Saimaa |- style="background:#E0E0FF;" | || || ''[[Narva Reservoir|Narva]]'' || Narva veehoidla || [[Estoni]], [[Rusi]] || 191 || Liqeni me i madh në [[Estoni]] |- style="background:#E0E0FF;" | 69 || N32 || [[Kiantajärvi]] || || [[Finlandë]] || 191 || |- style="background:#E0FFE0;" | 70 || S05 || [[Lake Prespa|Prespa]] || Преспанското Езеро, Μεγάλη Πρέσπα, Liqeni i Prespës || [[Shqipëri]], [[Greqi]], [[Maqedoni]] || 190 || Liqeni me i madh në [[Greqi]] |- style="background:#E0E0FF;" | 71 || N33 || [[Lake Konnevesi|Konnevesi]] || || [[Finlandë]] || 189 || |- style="background:#E0E0FF;" | 72 || N34 || [[Bolmen]] || || [[Suedi]] || 184 || |- style="background:#E0E0FF;" | 73 || N35 || [[Ströms vattudal]] || || [[Suedi]] || 183 || |- style="background:#FFE0E0;" | 74 || E29 || [[Lake Ondozero|Ondozero]] || Ontajärvi || [[Rusi]] || 182 || |- style="background:#E0E0FF;" | 75 || N36 || [[Storuman (lake)|Storuman]] || || [[Suedi]] || 173 || |- style="background:#E0E0FF;" | 76 || N37 || [[Storavan]] || || [[Suedi]] || 172 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || [[Lake Peipsi-Pihkva|Lämmijärv]] || || [[Estoni]], [[Rusi]] || 171 || Part of Peipus |- style="background:#E0FFE0;" | 77|| S06 || [[Mar Menor]] || || [[Spanjë]] || 170 || Liqeni me kripë me i madh në [[Evropë]]<br />Liqeni me i madh në [[Spanjë]] |- style="background:#E0E0FF;" | 77 || N38 || [[Nilakka]] || || [[Finlandë]] || 169 || |- style="background:#E0E0FF;" | 78 || N39 || [[Koitere]] || || [[Finlandë]] || 167 || |- style="background:#FFE0E0;" | 79 || E30 || [[Lake Leksozero|Leksozero]] || Лексозеро || [[Rusi]] || 166 || |- style="background:#E0E0FF;" | 80 || N40 || [[Stora Lulevatten]] || || [[Suedi]] || 165 || |- style="background:#E0E0FF;" | 81 || N41 || [[Iisvesi]] || || [[Finlandë]] || 164 || |- style="background:#E0E0FF;" | 82 || N42 || [[Åsnen]] || || [[Suedi]] || 159 || |- style="background:#E0E0FF;" | 82 || N42 || [[Juurusvesi–Akonvesi]] || || [[Finlandë]] || 159 || |- style="background:#E0FFFF;" | 84 || W07 || [[Étang de Berre]] || estanh de Bèrra, mar de Bèrra || [[Francë]] || 155 || |- style="background:#E0E0FF;" | 84 || N44 || [[Pyhäjärvi (Satakunta)|Pyhäjärvi]] || || [[Finlandë]] || 155 || In Satakunta/[[Finlandë]] Proper |- style="background:#E0E0FF;" | 86 || N45 || [[Lake Kivijärvi (Central [[Finlandë]])|Kivijärvi]] || || [[Finlandë]] || 154 || |- style="background:#FFE0E0;" | 87 || E31 || [[Lake Elton|Elton]] || Эльтон || [[Rusi]] || 150 || |- style="background:#E0E0FF;" | 87 || N46 || [[Vanajavesi]] || || [[Finlandë]] || 150 || |- style="background:#E0E0FF;" | || || ''[[Porttipahta Reservoir|Porttipahta]]'' || Porttipahdan tekojärvi || [[Finlandë]] || 149 || |- style="background:#FFE0E0;" | 89 || E32 || [[Yalpug Lake|Yalpug]] || Озеро Ялпуг || [[Ukrainë]] || 149 || |- style="background:#E0FFE0;" | 90 || S06 || [[Lake Como|Como]] || Lago di Como || [[Itali]] || 146 || |- style="background:#E0E0FF;" | 91 || N47 || [[Lake Lappajärvi|Lappajärvi]] || || [[Finlandë]] || 145 || Located in an impact crater |- style="background:#E0E0FF;" | 92 || N48 || [[Suontee]] || || [[Finlandë]] || 143 || |- style="background:#FFE0E0;" | 93 || E33 || [[Kuyto|Lower Kuyto]] || Нижнее Куйто, Ala-Kuittijärvi || [[Rusi]] || 141 || |- style="background:#E0E0FF;" | 94 || N49 || [[Randsfjorden]] || || [[Norvegji]] || 139 || |- style="background:#E0E0FF;" | 94 || N49 || [[Tyrifjorden]] || || [[Norvegji]] || 139 || |- style="background:#E0E0FF;" | 96 || N51 || [[Kallsjön]] || || [[Suedi]] || 135 || |- style="background:#E0E0FF;" | 96 || N52 || [[Viinijärvi]] || || [[Finlandë]] || 135 || |- style="background:#E0E0FF;" | 98 || N53 || [[Längelmävesi]] || || [[Finlandë]] || 133 || |- style="background:#E0E0FF;" | 98 || N53 || [[Skagern]] || || [[Suedi]] || 133 || |- style="background:#E0E0FF;" | 100 || N55 || [[Sommen]] || || [[Suedi]] || 132 || |- style="background:#E0E0FF;" | 101 || N56 || [[Dellen]]sjöarna || || [[Suedi]] || 131 || Group of lakes located in an impact crater |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Krasno-Oskol Reservoir|Krasno-Oskol]]'' || Червоноскільське водосховище, Краснооскольское водохранилище || [[Ukrainë]] || 130 || |- style="background:#E0E0FF;" | 102 || N57 || [[Kyyvesi]] || || [[Finlandë]] || 128 || |- style="background:#FFE0E0;" | || || ''[[Lake Tisza|Tisza]]'' || Kisköre Reservoir, Tisza-tó, Kiskörei-víztározó || [[Hungari]] || 127 || |- style="background:#E0FFE0;" | 104 || S07 || [[Lake Trasimeno|Trasimeno]] || Lago di Trasimeno || [[Itali]] || 124 || |- style="background:#FFE0E0;" | 105 || E34 || [[Lake Engozero|Engozero]] || Энгозеро || [[Rusi]] || 122 || |- style="background:#E0E0FF;" | 105 || N58 || [[Pyhäjärvi (Pyhäjärvi)|Pyhäjärvi]] || || [[Finlandë]] || 122 || In Oulu Province |- style="background:#E0E0FF;" | 105 || N58 || [[Pyhäjärvi (Tampere region)|Pyhäjärvi]] || || [[Finlandë]] || 122 || In Tampere region |- style="background:#FFE0E0;" | 108 || E35 || [[Lake Kolvitskoye|Kolvitskoye]] || Колвицкое озеро || [[Rusi]] || 121 || |- style="background:#E0E0FF;" | 108 || N60 || [[Snåsavatnet]] || || [[Norvegji]] || 121 || |- style="background:#E0E0FF;" | 110 || N61 || [[Stora Le]] and [[Foxen]] || Stora Le och Foxen || [[Suedi]] || 119 || |- style="background:#E0E0FF;" | 111 || N62 || [[Lough Derg (Shannon)|Lough Derg]] || Loch Deirgeirt || [[Irlandë]] || 118 || |- style="background:#E0E0FF;" | 112 || N63 || [[Keurusselkä]] || || [[Finlandë]] || 117 || |- style="background:#E0FFFF;" | 112 || W09 || [[Müritz]] || (Die) Müritz || [[Gjermani]] || 117 || |- style="background:#FFE0E0;" | 114 || E36 || [[Baskunchak]] || Баскунчак || [[Rusi]] || 115 || |- style="background:#E0FFE0;" | 115 || S08 || [[Lake Bolsena|Bolsena]] || Lago di Bolsena || [[Itali]] || 114 || |- style="background:#FFE0E0;" | 115 || E37 || [[Śniardwy]] || der Spirdingsee || [[Poloni]] || 114 || Liqeni me i madh në [[Poloni]] |- style="background:#E0FFFF;" | 115 || W08 || [[Lake Lucerne|Lucerne]] || Vierwaldstättersee || [[Zvicër]] || 114 || |- style="background:#E0E0FF;" | 115 || N64 || [[Onkivesi]] || || [[Finlandë]] || 114 || |- style="background:#E0E0FF;" | 119 || N65 || [[Mallasvesi–Roine]] || || [[Finlandë]] || 110 || |- style="background:#E0E0FF;" | 119 || N66 || [[Lake Pielavesi|Pielavesi]] || || [[Finlandë]] || 110 || |- style="background:#E0FFE0;" | 119 || S09 || [[Lake Kerkini|Kerkini]] || Λίμνη Κερκίνη || [[Greqi]] || 110 || |- style="background:#E0E0FF;" | 122 || N67 || [[Vesijärvi]] || || [[Finlandë]] || 108 || |- style="background:#E0E0FF;" | 123 || N68 || [[Lower Lough Erne]] || Loch Éirne || [[Irlandë]] || 105 || |- style="background:#E0E0FF;" | 123 || N68 || [[Lough Ree]] || Loch Rí || [[Irlandë]] || 105 || |- style="background:#E0E0FF;" | 123 || N68 || [[Ontojärvi–Nurmesjärvi]] || || [[Finlandë]] || 105 || |- style="background:#FFE0E0;" | 126 || E38 || [[Lake Mamry|Mamry]] || Mauersee || [[Poloni]] || 104 || |- style="background:#E0E0FF;" | 127 || N71 || [[Lake Kolima|Kolima]] || || [[Finlandë]] || 101 || |- style="background:#E0E0FF;" | 128 || N72 || [[Tunnsjøen]] || Dåtnejaevrie || [[Norvegji]] || 100 || |- style="background:#E0FFE0;" | 128 || S10 || [[Lake Koronia|Koronia]] || Λίμνη Κορώνεια || [[Greqi]] || 100 || |- |} [[Kategoria:Evropë]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Liqene]] f55n82vugv8rsortecjrqpttbr74c56 0 80795 2986552 2840716 2026-06-01T22:40:44Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lista]]; added [[Category:Lista në lidhje me Shqipërinë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986552 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|thumb|Korabi nga pala maqedonase]] [[Skeda:Panair Korab.jpg|thumb|Korabi]] [[Skeda:Jezerca Massive.jpg|thumb|Maja Radohimës nga Thethi]] [[Skeda:Γραμμος1 27 4 2008.JPG|thumb|Gramoz]] [[Skeda:Albanian Alps from Air.jpg|thumb|Alpet Shqiptare]] Këtu gjeni '''listën e plotë të maleve në Republikën e Shqipërisë''' me një lartësi mbi 1,500 metra mbi nivelin e detit. {| class="wikitable" ! Maja malore ! Malet ! Lartësi (m) |- | [[Korabi]] | [[Korabi]] | 2764 |- | [[Korabi II]] | [[Korabi]] | 2756 |- | [[Korabi III]] | [[Korabi]] | 2716 - 2756 |- | [[Shulani i Radomirës]] | [[Korabi]] | 2716 |- | [[Maja e Jezercit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2694 |- | [[Korabi i Vogël]] | [[Korabi]] | 2683 |- | [[Maja Grykat e Hapëta]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2625 |- | [[Kepi i Bardhë]] | [[Korabi]] | 2595 |- | [[Maja Radohimës]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2570 |- | [[Maja e Popluces]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2569 |- | [[Maja Briskut]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2567 |- | [[Maja e Hekurta]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2561 |- | [[Maja Shnikut]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2554 |- | [[Maja e Thatë]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2543 |- | [[Maja Gusanit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2539 |- | [[Kolata e keqe]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2534 |- | [[Kolata e Mirë]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2528 |- | [[Maja Rosit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2524 |- | [[Gramoz]] | [[Gramoz]] | 2523 |- | [[Maja Visens]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2517 |- | [[Maja Kokervhake]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2508 |- | [[Maja Shkurt]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2499 |- | [[Maja e Risklit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2496 |- | [[Maja Malësores]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2490 |- | [[Mali i Gjallicës]] | [[Shtiqën, Kukës]] | 2489 |- | [[Maja e Papingut]] | [[Nemerçkë]] | 2485 |- | [[Maja e Ragamit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2472 |- | [[Maja Bojs]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2461 |- | [[Mali i Mesit]] | [[Gramoz]] | 2450 |- | [[Maja Vukoces]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2450 |- | [[Çuka e Partizanit]] | [[Tomorr]] | 2416 |- | [[Maja e Vallamarës]] | [[Gramoz]] | 2416 |- | [[Shkëlzen]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2407 |- | [[Maja Bogiçaj]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2404 |- | [[Koritnik]] | [[Pobreg,Kukes]] | 2393 |- | [[Maja e Ostrovicës]] | [[Ostrovicë]] | 2383 |- | [[Maja e Tomorrit]] | [[Tomorr]] | 2379 |- | [[Velivar]] | [[Deshat]] | 2375 |- | [[Valamara]] | [[Valamara]] | 2373 |- | [[Tromegja]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2366 |- | [[Maja e Kakisë]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2360 |- | [[Mali i Gramës]] | [[Malet e Korabit]] | 2345 |- | [[Kërçinë]] | [[Deshat]] | 2341 |- | [[Rrasa e Zogut]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2305 |- | [[Pllaja e Pusit]] | [[Mali i Thatë]] | 2288 |- | [[Bjeshkët e Junikut]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2280 |- | [[Guri i Zi, Jabllanicë|Guri i Zi]] | [[Jabllanica (mal)|Jabllanica]] | 2275 |- | [[Maja e Stogut]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2264 |- | [[Shebenik]] | [[Shebenik]] | 2253 |- | [[Mali Dejë]] | [[Mali Dejë]] | 2246 |- | [[Ploqa]] | [[Korabi]] | 2235 |- | [[Maja e Elbunit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2231 |- | [[Maja Trojan]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2190 |- | [[Mali i Kulmakut]] | [[Tomorr]] | 2174 |- | [[Kalabak]] | [[Malet e Sharrit]] | 2174 |- | [[Kunora e Lurës]] | [[Mali i Lurës]] | 2121 |- | [[Maja e Gurit të Topit]] | [[Valamara]] | 2120 |- | [[Micekus]] | [[Micekus]] | 2097 |- | [[Maja Kësula e Priftit]] | [[malet e Sharrit]] | 2092 |- | [[Maja e Ershellit]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2067 |- | [[Mali i Lopës]] | [[Mali i Lopës]] | 2050 |- | [[Maja e Çikës]] | [[Çika]] | 2045 |- | [[Maja e Qorrës]] | [[Çika]] | 2018 |- | [[Maja e Madhe]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2011 |- | [[Maja Zabel]] | [[Alpet Shqiptare]] | 2006 |} == Shiko dhe këtë == * [[Gjeografia e Shqipërisë]] {{AL-gjeo-cung}} [[Kategoria:Male]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] [[Kategoria:Shqipëri]] [[Kategoria:Male në Shqipëri]] l1izg7womxenu0sc3min6dge55yf657 0 82533 2986464 2556374 2026-06-01T19:14:23Z Aurora Luta 188313 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150234936|Alberto Moravia]]" 2986464 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" /> {{Bio|Nome=Alberto Gastone|Cognome=Pincherle Moravia|Pseudonimo=Alberto Moravia|ForzaOrdinamento=Moravia, Alberto|Sesso=M|LuogoNascita=Roma|GiornoMeseNascita=28 novembre|AnnoNascita=1907|NoteNascita=<ref>L'atto di nascita è disponibile sul [https://antenati.cultura.gov.it/ark:/12657/an_ua19803061/wW6xkGW Portale Antenati]. Da notare che, a margine, sull’atto è presente la nota di cancelleria che segna l’atto di matrimonio con Elsa Morante, avvenuto a Roma il 14 aprile 1941.</ref>|LuogoMorte=Roma|GiornoMeseMorte=26 settembre|AnnoMorte=1990|Epoca=1900|Attività=scrittore|Attività2=giornalista|Attività3=sceneggiatore|AttivitàAltre=, [[saggista]], [[drammaturgo]], [[poeta]], [[Reportage di viaggio|reporter di viaggio]], [[critico cinematografico]] e [[politico]]|Nazionalità=italiano|Didascalia2={{Premio|Premio Strega||1952}}<br/>{{Premio|[[Premio Viareggio]]||1960}}}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />Sidomos kur isha fëmijë, mërzitja merrte forma krejtësisht të errëta për veten time dhe për të tjerët, të cilat unë isha i paaftë t'i shpjegoja dhe të cilat të tjerët, në rastin e sime ëmme, ia vishnin shqetësimeve shëndetësore ose shkaqeve të tjera të ngjashme.{{Bio|Nome=Alberto Gastone|Cognome=Pincherle Moravia|Pseudonimo=Alberto Moravia|ForzaOrdinamento=Moravia, Alberto|Sesso=M|LuogoNascita=Roma|GiornoMeseNascita=28 novembre|AnnoNascita=1907|NoteNascita=<ref>L'atto di nascita è disponibile sul [https://antenati.cultura.gov.it/ark:/12657/an_ua19803061/wW6xkGW Portale Antenati]. Da notare che, a margine, sull’atto è presente la nota di cancelleria che segna l’atto di matrimonio con Elsa Morante, avvenuto a Roma il 14 aprile 1941.</ref>|LuogoMorte=Roma|GiornoMeseMorte=26 settembre|AnnoMorte=1990|Epoca=1900|Attività=scrittore|Attività2=giornalista|Attività3=sceneggiatore|AttivitàAltre=, [[saggista]], [[drammaturgo]], [[poeta]], [[Reportage di viaggio|reporter di viaggio]], [[critico cinematografico]] e [[politico]]|Nazionalità=italiano|Didascalia2={{Premio|Premio Strega||1952}}<br/>{{Premio|[[Premio Viareggio]]||1960}}}}I konsideruar si një nga [[Romani|romancierët]] më të rëndësishëm italianë të [[Shekulli XX|shekullit të 20-të]],ai shqyrtoi në veprat e tij temat e seksualitetit,[[Tjetërsimi shoqëror|alienimit]] shoqëror dhe [[Ekzistencializmi|ekzistencializmit]]. Ai u bë i njohur në vitin 1929 me romanin ''Gli indiferenti (Njerëzit Indiferentë)''dhe botoi mbi tridhjetë romane gjatë karrierës së tij të gjatë.Temat qendrore të veprës së Moravias janë thatësira morale,hipokrizia e jetës bashkëkohore dhe pamundësia themelore e njerëzimit për të arritur lumturinë.Shkrimi i tij është i njohur për stilin e tij të thjeshtë dhe të ashpër,i karakterizuar nga përdorimi i fjalorit të zakonshëm të ngulitur në një [[Sintaksa|sintaksë]] elegante dhe të përpunuar. == Biografia == === Jeta e hershme === Alberto Pincherle(Moravia ishte mbiemri i gjyshes së tij nga babai) lindi në [[Roma|Romë]],në lagjen Pinciano, në rrugën Giovanni Sgambati, më 28 nëntor 1907 në një familje të pasur borgjeze. Babai i tij,[[Carlo Pincherle]], ishte një [[Arkitekti|arkitekt]] dhe piktor [[Venediku|venecian]] me origjinë [[Judejtë|hebraike]], ndërsa nëna e tij,Teresa Iginia De Marsanich,<ref name="SIUSA">{{Cite web |title=Moravia Pincherle Alberto |url=https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?RicLin=en&TipoPag=prodpersona&RicDimF=2&Chiave=60917&RicVM=indice&RicSez=prodpersone&RicTipoScheda=pp}}</ref><ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> e njohur si ''Gina'',ishte një [[Ankona|vendase e Ankonës]] me [[Kisha Katolike Romake|fe katolike]] dhe me origjinë pjesërisht [[Istria|nga Istria]]. Lidhjet familjare janë interesante dhe përshkruajnë mirë klimën kulturore në të cilën u formua Moravia e re: * Vëllai i babait të tij,Gabriele Pincherle (1851-1928), ishte një jurist i njohur,bashkëpunëtor i Giuseppe Zanardelli-t dhe senator i Mbretërisë që nga viti 1913. * Motra e babait të tij,Amelia Pincherle (1870-1954), ishte nëna e Carlo Rosselli-t dhe Nello Rosselli-t, si dhe mbesa e Ernesto Nathan-it, kryebashkiak i Romës midis viteve 1907 dhe 1913.Nga ana tjetër, vajza e Carlos ishte poetja Amelia Rosselli. * Një kushëri i babait të tij ishte [[Admirali]] Augusto Capon (1872–1943), i cili u shqua si oficer në Luftën Italo-Turke dhe në [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Parë Botërore]], vajza e të cilit, Laura (1907–1977), ishte gruaja e fizikantit [[Enrico Fermi]]. * Vëllai i nënës së saj, Augusto De Marsanich, ishte nënsekretar shteti gjatë [[Fashizmi|fashizmit]] dhe, pas luftës, deputet, senator dhe sekretar i Lëvizjes Sociale Italiane. Alberto ishte i dyti nga katër fëmijët, i lindur pas motrës së tij Adrianës (1905–1996), piktore, dhe para motrës tjetër, Elena (1909–2006), bashkëshortja e ambasadorit Carlo Cimino, dhe më i vogli, Gastone (1914–1941), i cili u vra në aksion në Tobruk, në Libi, gjatë fushatës së Afrikës së Veriut. Ai kaloi një fëmijëri 'të zakonshme, megjithatë serioze dhe të vetmuar' me familjen e tij në vilën e vogël në 6 Via Gaetano Donizetti, të projektuar nga babai i tij. Alberto Moravia ishte ateist[1]. Moravia nuk mundi të përfundonte studimet e rregullta sepse në vitin 1916,në moshën nëntë vjeç,u godit nga një formë serioze e tuberkulozit të kockave që e detyroi të qëndronte në shtrat për pesë vjet,tre prej të cilave i kaloi në shtëpi dhe dy në sanatoriumin [[Codivilla]] në Cortina d'Ampezzo.<ref name="SIUSA">{{Cite web |title=Moravia Pincherle Alberto |url=https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?RicLin=en&TipoPag=prodpersona&RicDimF=2&Chiave=60917&RicVM=indice&RicSez=prodpersone&RicTipoScheda=pp}}</ref><ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> Ashtu si vëllezërit e tij, ai ndoqi shkollën e mesme Tasso për një vit,"mezi"duke marrë diplomën e shkollës së mesme,e cila do të ishte kualifikimi i tij i vetëm.I talentuar me një [[Inteligjenca|inteligjencë]] të gjallë, Alberto,i paaftë të jetonte [[Jeta|jetën]] e djemve të moshës së tij kishte shumë kohë për lexim, të cilit ia kushtoi veten me përkushtim të zjarrtë dhe pasion të thellë,duke formuar kështu një bazë të fortë [[Letërsia|letrare]] që përfshinte tendencat më të rëndësishme në [[Kultura|kulturën]] [[Evropa|evropiane]].Ndër autorët e tij të preferuar ishin [[Fjodor Dostojevski|Dostojevski]] [[Marcel Proust|Proust]] dhe shumë të tjerë.Ai mësoi lehtësisht [[Gjuha frënge|frëngjisht]] dhe [[Gjuha gjermane|gjermanisht]] dhe filloi të shkruante vargje në frëngjisht dhe [[Gjuha italiane|italisht]]. Në vitin 1925,pasi la sanatoriumin dhe shkoi në Bressanone për t'u shëruar,ai filloi të shkruante ''Gli indiferenti''.Gjatë asaj periudhe ai u takua me [[Corrado Alvaro]] dhe Massimo Bontempelli dhe në vitin 1927 ai filloi të bashkëpunonte me [[Revista|revistën]] ''Novecento,''ku botoi [[Tregimi i shkurtër|tregimet e tij të para,]]<nowiki/>duke përfshirë La ''Cortigiana stanca'', e cila u botua në [[Gjuha frënge|frëngjisht]]( ''Lassitude de courtisane'' ) në 1927,''Il'' ''delitto al circolo dellozio'' në vitin 1929. === Aktiviteti letrar gjatë regjimit fashist === Në [[1929|vitin 1929]], pas shumë vështirësish, ai arriti të botonte me shpenzimet e veta (5000 lireta të kohës) në shtëpinë botuese milaneze Alpes,<ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> të drejtuar nga vëllai i Duçes Arnaldo Mussolini,[[romani]] i tij i parë, ''Gli indiferenti'',i cili menjëherë mori vlerësime të mira nga kritika dhe u konsiderua si një nga eksperimentet më interesante në [[Narracioni|prozën]] italiane të asaj kohe.Romanit italian,në krizë dhe në kërkim të zgjidhjeve të reja,iu ofrua një strukturë e fortë romanesh tradicionale. Struktura teatrale 'bllok' e romanit ishte shumë në përputhje me shijen letrare franceze të kohës; Moravia në fakt synonte [[Tragjedia|tragjedinë]], por në realitet ishte e pamundur të transportoheshin ngjarjet mediokre dhe të vogla të personazheve në histori në zhanrin më sublim dhe më të lartë tradicional.Dekadenca dhe rënia e borgjezisë italiane,gjatë regjimit fashist,përfaqësohen pa një parakusht të qëllimshëm kritike (siç do të thoshte Moravia vite më vonë),por me sa duket kjo ishte e përshtatshme për shpirtin e tij;Në fakt,megjithatë, përballemi me romanin e parë ekzistencialist italian,i cili merr pjesë në klimën e sapolindur [[Ekzistencializmi|ekzistencialiste]] evropiane në një histori konkrete të rrënjosur në një kontekst historik real dhe aktual. Romani tregon historinë e një familjeje,anëtarët e së cilës,të lidhur nga një histori korrupsioni dhe frikacakërie,janë në thelb humbës,të mposhtur nga apatia e tyre,nga një mungesë totale krenarie dhe dinjiteti moral.Romani i dytë,''Ambicie të Gabuara'', një përzierje e historisë policore dhe romanit introspektiv në stilin e [[Fjodor Dostojevski|Dostojevskit]],pati më pak sukses. Nga viti 1930 ai filloi të bashkëpunonte me ''La Stampa'', të drejtuar atëherë nga [[Curzio Malaparte]] dhe në vitin 1933 themeloi,së bashku me Mario Pannunzio, [[Revista|revistën]] "Caratteri",e cila pa dritën e ditës vetëm për katër numra.Më pas ai bashkëpunoi me revistën ''Oggi'' (në faqet e së cilës u botua ''Cosma ei briganti'' në vitin 1940).Gjithashtu në vitin 1933 ai filloi të bashkëpunonte me " Gazzetta del Popolo ",të drejtuar nga Ermanno Amicucci,një nga nënshkruesit e ardhshëm të ''Manifestit për Mbrojtjen e Racës,''por regjimi fashist kundërshtoi punën e tij duke ndaluar recensionet e ''Le ambizioni sbagliate'',duke sekuestruar ''La mascherata'' dhe duke ndaluar botimin e ''Agostino''. Në vitin 1935 ai shkoi në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|Shtetet e Bashkuara]] ku,i ftuar nga Giuseppe Prezzolini,atëherë drejtor i Shtëpisë Italiane në [[Universiteti i Kolumbias|Universitetin e Kolumbias]] në [[Nju Jork Siti|Nju Jork]],mbajti disa konferenca mbi romanin italian.Në vitin 1937,falë financimit nga Ministria e Propagandës,ai u nis për në Kinë për të shkruar artikuj për ''Gazzetta del Popolo'' .<ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> Në qershor 1937,Nello dhe Carlo Rosselli, kushërinjtë e tij nga ana e babait,u vranë në Francë.<ref name="AM_ONLUS" /> Kur u kthye në Itali, ai shkroi një libër me tregime të gjata të titulluar ''L'inmbroglio'',i cili u botua nga shtëpia bompiani në vitin 1937.Gjatë viteve [[Fashizmi|fashiste]], ai shkroi tregime [[Alegoria|alegorike]] dhe [[Surrealizmi|sureale]],duke përfshirë ''I sogni del pigro,'' botuar në vitin 1940,dhe romanin ''La mascherata'' në vitin 1941. === Martesa me Elsa Morante === [[File:Moravia.jpg|parapamje|Alberto Moravia në vitet [[Vitet 1950|1950]]]] Në vitin 1941 ai u martua në kishë me shkrimtaren [[Elsa Morante|Elsa Morante,]]<nowiki/>të cilën e kishte takuar në vitin 1936 (dhe me të cilën kishte kaluar periudha të gjata në Anacapri<ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> ). Riti fetar u krye nga Ati Jezuit Pietro Tacchi Venturi<ref>{{Cite web |title=Elsa Morante |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/elsa-morante_(Dizionario-Biografico)}}</ref> . Moravia jetoi me Moranten për një periudhë të gjatë në Capri,ku ai shkroi romanin ''Agostino''. Ata u ndanë më pas në vitin 1962.Nga viti 1962 deri në vitin 1983, Moravia pati një jetë të fortë dashurie dhe pune me shkrimtaren [[Dacia Maraini]]. === ''Ciociara'' dhe periudha e pasluftës === Pas ngjarjeve të 8 shtatorit 1943, ai u strehua me gruan e tij në [[Sant'Agata (Fondi)|Sant'Agata]] (në zonën e Fondi-t,në veri të fshatit [[San Magno (Fondi)|San Magno]] ),një fshat malor me barinj nga Vallecorsa ( Lugina Latina ),me familjen Marrocco-Mirabella.Kjo përvojë dhe marrëdhënia e tij me këtë familje i dhanë jetë romanit ''La ciociara''.Romani u shkrua në dy periudha të ndryshme:ai shkroi faqet e para në vitin 1944,ndërsa zhvilloi pjesën kryesore të veprës trembëdhjetë vjet më vonë,në një kohë krize në rrëfimin e tij. ''La ciociara'' doli të ishte një vepër fisnike dhe e dhembshur;nëpërmjet pjekurisë së personazhit të ''Cesirës'',shkrimtari synonte të përshkruante të gjithë realitetin italian të hutuar dhe të dëshpëruar të asaj periudhe të [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]]. Me shpalljen e [[Rezistenca italiane|Çlirimit]],shkrimtari u kthye në Romë dhe rifilloi aktivitetin e tij letrar dhe [[Gazetari|publicistik]],duke bashkëpunuar me [[Corrado Alvaro|Corrado Alvaron]] në ''Il Popolo di Roma'',<ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref>në ''Il Mondo'',{{'}} ''Europeo'' dhe mbi të gjitha në ''Corriere della Sera'' ku do të ishte i pranishëm deri në [[Vdekja|vdekjen]] e tij me ''reportazhet'',reflektimet kritike dhe tregimet e tij.Vitet pas periudhës së pasluftës panë një rritje të suksesit letrar dhe kinematografik të shkrimtarit, pasi ai botoi <nowiki><i id="mwAQA">La romana</i></nowiki> (1947),tregimet ''La disobbidienza'' (1948),''L'amore coniugale e altri racconti'' (1949) dhe romanin ''Il conformista'' (1951). Me publikimin e ''La romana,''romani u përcaktua si një nga më të mirat e letërsisë artistike të kohëve të fundit. Ai përshkruan në mënyrë të përsosur një mjedis të korruptuar dhe të zbrazët,të frekuentuar nga protagonistë që jetojnë një ekzistencë të zhveshur nga arsye të vërteta dhe integrale morale.Në qendër të historisë është figura e ''Adrianës'',një grua me sjellje të keqe,por më pak fajtore dhe e ndyrë se ata përreth saj. === Vitet 1950: Çmimi Strega dhe krijimi i filmave === Në vitin 1952 ai u vlerësua me çmimin Strega për ''veprën"I racconti 1927-1951''<ref>{{Cite web |title=1952, Alberto Moravia |url=https://premiostrega.it/PS/1952-alberto-moravia/}}</ref>dhe filluan përkthimet e romaneve të tij jashtë vendit dhe filmat e bazuar në tregimet dhe romanet e tij.Subjekti i ''"La provinciale"'' u shkrua në vitin 1953,me regji nga [[Mario Soldati]],''"La romana"'' në vitin 1954,me regji nga Luigi Zampa,dhe në vitin 1955 ai bashkëpunoi në skenarin e''"Racconti romani"''nga Gianni Franciolini. Në vitet 1949 dhe 1950 ai redaktoi një rubrikë javore radiofonike me lajme nga bota e kinemasë (të titulluar "Kinema") në Red Network. Në vitin 1953 ai themeloi revistën ''Nuovi Argomenti'' me Alberto Carocci-n,redaktor dhe bashkëpunëtor i së cilës u bë miku i tij [[Pier Paolo Pasolini]]. Në vitin 1954,pas botimit të veprës ''Racconti romani'', ai u vlerësua me Çmimin Marzotto, duke konfirmuar famën ndërkombëtare që kishte fituar. Ndërkohë, ai shkroi romanin ''Il disprezzo'' dhe [[Eseja|esenë]] ''L'uomo come fine'' në revistën ''Nuovi Argomenti''.Ai shkroi gjithashtu disa parathënie të rëndësishme,si ajo e ''Cento sonetti'' nga Belli,e ''Paolo il caldo'' nga Brancati dhe e ''Passeggiate romane'' nga [[Stendhal]]. Në vitin 1955 ai filloi të bashkëpunonte me ''L'Espresso'', duke shkruar një rubrikë të saktë kritike [[Kinemaja|filmi]] recensionet e së cilës u botuan në vitin 1975 në një vëllim të titulluar ''Al cinema''. === Vitet 1960: ''Mërzia'', teatri, lëvizja e vitit 1968 === Në vitin 1960, me romanin ''La noia,'' ai u vlerësua me çmimin Viareggio<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci |language=sq}}</ref>dhe po atë vit Vittorio De Sica realizoi filmin ''La ciociara'', bazuar në librin me të njëjtin emër. Pasi u nda nga [[Elsa Morante]], në vitin 1962 ai shkoi të jetonte me shkrimtaren [[Dacia Maraini]],rreth tridhjetë vjet më e re se ai, të cilën e kishte takuar në vitin 1959.<ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> Në vitin 1962 u realizua gjithashtu filmi ''Agostino'' me regji të Mauro Bolognini dhe në vitin 1963''“Përçmim”'' nga regjisori [[Jean-Luc Godard]],''“Mërzisë”'' me regji të [[Damiano Damiani|Damiano Damiani,]]<nowiki/>i cili u pasua në vitin 1964 ''nga “Indiferentët”'' nga Francesco Maselli. Ndërkohë,Moravia u përfshi gjithnjë e më shumë në [[Teatri|teatër]] dhe,duke filluar nga viti 1966,themeloi një kompani teatrale të quajtur "Porcospino" me Dacia Maraini dhe Enzo Siciliano.Ajo interpretoi ''"L'intervista"'' të Moravias,"''[[La famiglia normale|La famiglia normale"]]'' të Maraini-t" ''Tazza"'' të Enzo Siciliano-s dhe disa vepra nga Carlo Emilio Gadda,Goffredo Parise dhe autorë të tjerë. Për shkak të mungesës së fondeve,kompania u detyrua të mbyllej. Në vitin 1967 ai shkoi në [[Kina|Kinë]],[[Japonia|Japoni]] dhe Kore, së bashku me partnerin e tij Maraini,si korrespondent i Corriere della Sera,dhe artikujt e tij u mblodhën në vitin 1968 në një vëllim të titulluar ''Revolucioni Kulturor në Kinë'' . Në të njëjtin vit, kur shpërthyen protestat, ai ishte një nga të paktët intelektualë që u përpoqën t'u drejtoheshin "rebelëve" të rinj; pikërisht për këtë arsye, ai u përpoq të mbante një konferencë në Universitetin Sapienza në Romë, por u refuzua ashpër nga studentët ("''[[Mao Ce Duni|Mao]] po, Moravia jo!'' "). === Vitet 1970: udhëtime, korrespondencë dhe histori === Në vitin 1971,u botuan romani ''Io e lui'' dhe eseja ''Poesia e romanzo''. Së bashku me Dacia Maraini dhe shoqërues të ndryshëm udhëtimi,përfshirë [[Pier Paolo Pasolini]] dhe Maria Callas,Moravia vizitoi shumë vende afrikane çdo vit për 18 vjet rresht<ref>{{Cite web |title=Simone Casini, ''Moravia in Africa'', “Medea”, II, 1, 2016 |url=http://ojs.unica.it/index.php/medea/article/view/2409 |language=de}}</ref>.Këto udhëtime frymëzuan veprën ''A quale tribù appartieni?,''e cila u botua në vitin 1972. Në vitin 1973 ai mblodhi në një libër disa nga tregimet që ishin botuar më parë në ''Corriere della Sera'',një botim që u pasua në vitin 1976 nga një përmbledhje tjetër.Ndërkohë,romani mbi të cilin kishte punuar për shumë vite, ''Jeta e Brendshme'',u botua në vitin 1978. Në vitet në vijim,Moravia vazhdoi të shkruante dhe të botonte tregime dhe ese dhe të bashkëpunonte aktivisht me ''Corriere della Sera''. Në selinë e gazetës " Pravda "në [[Moska|Moskë]],ai ndante një dhomë me shkrimtarin [[Nikolaj Sanvelian]],i cili,drejt mesit të [[Vitet 1980|viteve tetëdhjetë]],me fillimin e glasnostit dhe [[Perestrojka|perestrojkës]] së Gorbaçovit,së bashku me Giancarlo Pallavicini, konsulent për [[Perestrojka|perestrojkën]] për qeveritë sovjetike dhe ruse,dhe Mario Rigoni Stern,i cili kishte marrë pjesë në fushatën ruse,e përfshiu atë në krijimin e {{'}} Ndërkombëtare të Intelektualëve dhe Njerëzve Krijues Myr Cultura,e cila donte në Moskë të ribashkonte {{'}} ''[[Inteligjencia|zyrtare]]'' me atë të margjinalizuar dhe të hapej ndaj [[Evropa|Evropës]] dhe botës.Ndër të tjerë, në të morën pjesë [[Dmitrij Lichačëv]] dhe [[Sergej Averincev|Sergej Averintev]], [[Filologjia|filologë]],shkrimtarët më të famshëm të hapësirës ruse dhe eksponentë të tjerë të kulturës sovjetike dhe të shumë vendeve perëndimore. Udhëtimi i tij në Japoni në vitin 1982 dhe ndalesa e tij në [[Hiroshima]] e shtynë të shkruante tre hetime mbi bombën atomike,të cilat i botoi në{{'}} ''Espresso''.Kjo temë do të ishte më vonë në qendër të esesë së tij ''"Dimri Bërthamor'' ",një seri intervistash të kryera nga autori me studiues dhe politikanë të kohës.Faqet e kësaj eseje zbulojnë gjithashtu pasigurinë dhe thatësirën njerëzore që periudha pas bombës atomike la në mënyrë të pashmangshme pas. === Nominimet për Çmimin Nobel === Nga të dhënat e publikuara deri më tani, duket se Alberto Moravia mori 17 nominime për [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimin Nobel në Letërsi]] midis viteve 1949 dhe 1971<ref>{{Cite web |title=Nomination Database Alberto Moravia |url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=6403 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|https://www.svenskaakademien.se/sites/default/files/forslagslista_1967.pdf|Candidature 1967}}</ref><ref>{{Cite web|https://www.svenskaakademien.se/sites/default/files/forslagslista_1968.pdf|Candidature 1968}}</ref><ref>{{Cite web|https://www.svenskaakademien.se/sites/default/files/forslag_1969.pdf|Candidature 1969}}</ref><ref>{{Cite web|https://www.svenskaakademien.se/sites/default/files/1970_ars_forslagslista.pdf|Candidature 1970}}</ref> <ref>{{Cite web|https://www.svenskaakademien.se/sites/default/files/forslagslista_1971.pdf|Candidature 1971}}</ref>,pa e fituar kurrë atë.Të nominuar të tjerë përfshinin, ndër të tjerë, fituesin e ardhshëm të Çmimit Nobel Eyvind Johnson në vitin 1960<ref>{{Cite web |title=Moravia Nomination Database 1960 |url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show.php?id=16769 |language=en}}</ref>dhe shkrimtaren italiane Maria Bellonci në vitin 1966.<ref>{{Cite web |title=Moravia Nomination Database 1966 |url=https://www.nobelprize.org/nomination/archive/show.php?id=19172 |language=en}}</ref> === Vitet e fundit të jetës === Shkrimtari ia kushtoi përmbledhjen me tregime të shkurtra të titulluar ''La cosa'' partneres së tij të re Carmen Llera,me të cilën u martua në Campidoglio në vitin 1986.Lajmi shkaktoi një farë skandali për shkak të faktit se Carmen Llera ishte dyzet e pesë vjet më e re se Moravia. Në vitin 1984 ai u zgjodh eurodeputet si i pavarur në listat e PCI-së,një mandat që e mbajti për pesë vjet.Në vitin 1985 atij iu dha titulli "Personalitet Europian". . Nga [[Strasburg|Strasburgu,]]<nowiki/>ku ishte gjithashtu aktiv si korrespondent për ''Corriere della Sera,''shkrimtari filloi korrespondencën e tij ''Il Diario europeo'' (i mbledhur në një vëllim në vitin 1993 të redaktuar nga Enzo Siciliano) në vitin 1984,ndërsa në vitin 1986 u botuan ''L'angelo dell'informazione e altri scritti teatrali'' të redaktuar nga Renzo Paris dhe vëllimi i parë i ''Opere (1927-1947)'' i redaktuar nga Geno Pampaloni.Vëllimi i dytë i ''Opere (1948-1968)'' u botua në vitin 1989 i redaktuar nga Enzo Siciliano. Mëngjesin e 26 shtatorit 1990,Moravia u gjet i vdekur në banjën e apartamentit të tij në Lungotevere della Vittoria, Romë.<ref name="AM_ONLUS">{{Cite web |title=Alberto Moravia |url=https://www.fondoalbertomoravia.it/alberto-moravia/biobibliografia/}}</ref> Kapela e pushimit u ngrit në dhomën Protomoteca, ndërsa funerali u kremtua në sheshin Campidoglio .Në të njëjtin vit,[[autobiografia]] e tij, e shkruar së bashku me Alain Elkann,u botua nga Bompiani:''Vita di Moravia''. Ai është varrosur në varrezat e Veranos. Përveç çmimeve Strega dhe Viareggio, Alberto Moravia mori edhe: * Çmimi Marzotto i vitit 1954 për ''Tregime Romake'' <ref>{{Cite web |title=Alberto Moravia, uno scrittore del Novecento |url=https://www.archivioluce.com/2018/11/28/alberto-moravia-uno-scrittore-del-novecento/}}</ref> * Çmimi Mondello 1982<ref>{{Cite web |title=Premio Mondello |url=https://premiomondello.it/it/storia-premio/albo-oro-vincitori-9}}</ref> * Çmimi Kombëtar Letrar i Pizës për prozë 1986<ref>{{Cite web |title=Albo d'oro |url=http://www.premionazionaleletterariopisa.onweb.it/it/albo-doro |language=sq}}</ref> == Vepra == {{Sisterlinks}}<templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> === Veprat e plota === <small>Botimi i ri i veprave të plota të Alberto Moravias,i cili është duke u botuar aktualisht,filloi në vitin 2000 nën drejtimin dhe planin e Enzo Sicilianos.Pas vdekjes së Sicilianos në vitin 2006,botimi i veprave të plota u ndërpre.Më në fund rifilloi në vitin 2020,i redaktuar nga Simone Casini,me një total prej 19 vëllimesh të planifikuara.</small> * ''Romane të Shkurtra'',Milano,Bompiani,1949 [përmban:''Maskarada'',''Agustini'',''Mosbindja'', ''Dashuria Martesore'' ]. * ''Vepra 1927-1947'',redaktuar nga Geno Pampaloni me autobiografinë letrare të autorit,Koleksioni Klasik,Milano,Bompiani,1986,ISBN 978-88-452-1271-0. * {{Cite book |title=Opere 1948-1968 |publisher=Bompiani |year=1989 |isbn=978-88-452-1451-6 |edition=Collezione Classici |location=Milano |language=sq}} * ''Romane dhe Tregime 1929-1937'', redaktuar dhe me një hyrje nga Enzo Siciliano, me një pasthënie nga Tonino Tornitore, Koleksioni i Klasikëve, Milano, Bompiani, 1998. [përmban: ''Indiferentët'', ''Jeta e Mirë'', ''Ambicionet e Gabuara'', ''Mashtrimi'' ] * ''Vepra I. Romane dhe Tregime: 1927-1940'', Botim i ri, redaktuar nga Francesca Serra, botim i drejtuar nga Enzo Siciliano, Koleksioni i Klasikëve, Milano, Bompiani, 2000-2005, ISBN 978-88-452-3500-9. * ''Vepra II. Romane dhe Tregime: 1941-1949'', Botim i ri, redaktuar nga Simone Casini, hyrje nga Piero Cudini, Koleksioni i Klasikëve, Milano, Bompiani, 2002-2007, ISBN 978-88-452-5972-2. * ''Veprat III. Romane dhe Tregime: 1950–1959'', 2 vëllime, Botim i ri, redaktuar nga Simone Casini, Koleksioni i Klasikëve, Milano, Bompiani, 2004–2007, ISBN 978-88-452-5973-9. * ''Veprat IV. Romane dhe Tregime: 1960-1969'', Botim i ri, redaktuar nga Simone Casini, Hyrje nga Gianni Turchetta, Koleksioni i Klasikëve, Milano, Bompiani, 2007, ISBN 978-88-452-5970-8. * ''Vepra V. Romane dhe tregime: 1970-1979'', Redaktuar nga Simone Casini, Koleksioni i Klasikëve, Milano-Firence, Bompiani, 2020, ISBN 978-88-301-0440-2. ==== në përgatitje ==== * ''Veprat VI. Romane dhe tregime të shkurtra: 1980-1990'' * ''Veprat VII. Teatri'' * ''Veprat VIII. Poezi'' * ''Veprat IX. Udhëtime. Koleksionet'' * ''Vepra X. Udhëtime. Artikuj 1930-1990'' * ''Veprat XI. Shkrime mbi Letërsinë dhe Teatrin'' * ''Veprat XII. Shkrime mbi Artin'' * ''Veprat XIII. Shkrime mbi Kinemanë'' * ''Veprat XIV. Shkrime mbi Kinemanë: Ese dhe Recensione'' * ''Veprat XV. Shkrime mbi Politikën dhe Çështjet Aktuale'' * ''Veprat XVI. Shkrime dhe Intervista Autobiografike. Librat'' * ''Veprat XVII. Shkrime dhe Intervista Autobiografike. Artikuj 1930-1990'' * ''Veprat XVIII. Letra'' (në 2 ose më shumë vëllime) * ''Veprat XIX. Bibliografia dhe indekset'' === Romane === * ''Indiferenti'', Milano, Alpe, 1929; Milano, Corbaccio, 1933; Milano, Bompiani, 1949. * {{Cite book |title=[[Le ambizioni sbagliate]] |publisher=Bompiani |year=1980 |isbn=9788845207365 |series=Tascabili narrativa |location=Milano |language=sq}} * {{Cite book |title=[[La mascherata]] |publisher=Bompiani |year=2019 |isbn=9788830101258 |series=Tascabili narrativa |location=Milano |language=sq}} * {{Cite book |title=[[Agostino (romanzo)|Agostino]] |publisher=Bompiani |year=2014 |isbn=9788845277610 |series=I libri di Alberto Moravia |location=Milano |language=sq}} * {{Cite book |title=[[La romana (romanzo)|La romana]] |publisher=Bompiani |year=2001 |isbn=9788845249105 |series=I grandi tascabili |location=Milano |language=sq}} * ''[[La disubbidienza (romanzo)|Mosbindja]]'', Milano, Bompiani, 1948. * ''[[L'amore coniugale (Moravia)|Dashuria bashkëshortore]]'', Milano, Bompiani, 1949. * ''Konformisti'', Milano, Bompiani, 1951. * ''Përbuzje'', Milano, Bompiani, 1954. * ''Dy gra'', Milano, Bompiani, 1957. * ''Mërzitje'', Milano, Bompiani, 1960. * ''Kujdes'', Milano, Bompiani, 1965. * ''[[Io e lui (romanzo)|Unë dhe Ai]]'', Milano, Bompiani, 1971. * ''Jeta e brendshme'', Milano, Bompiani, 1978. * ''1934'', Milano, Bompiani, 1982. * ''Njeriu që Duket'', Milano, Bompiani, 1985. * ''[[Il viaggio a Roma|Udhëtimi për në Romë]]'', Milano, Bompiani, 1988. * ''Gruaja Leopard'', Milano, Bompiani, 1991. [roman i papërfunduar, pas vdekjes] * ''[[I due amici|Dy Miqtë]] . Fragmente të një historie midis Luftës dhe periudhës së pasluftës'', redaktuar nga Simone Casini, seria Narratori italiani, Milano, Bompiani, 2007, ISBN 978-88-452-5964-7. [Roman i papërfunduar, shkruar në vitin 1952, pas vdekjes] === Tregime dhe novela ===   === Jo-trillim === * ''[[La speranza, ossia Cristianesimo e Comunismo|Shpresa, ose Krishterimi dhe Komunizmi]]'', Romë, Dokument, 1944. * ''[[L'uomo come fine e altri saggi|Njeriu si Qëllim dhe Ese të Tjera]]'', Milano, Bompiani,1964. * ''[[Impegno controvoglia|Angazhim i Hezitueshëm]] .Ese, Artikuj, Intervista: Tridhjetë e Pesë Vjet Shkrim Politik'', Milano, Bompiani, 1980. * ''Dimri Bërthamor'', Milano, Bompiani, 1986. * ''[[Diario europeo|Ditari Evropian]] . Mendime, Njerëz, Fakte, Libra, 1984–1990'', parathënie nga Enzo Siciliano, Milano, Bompiani, 1993 * {{Cite book |title=Non so perché non ho fatto il pittore. Scritti d'arte [1934-1990] |publisher=Bompiani |year=2017 |isbn=978-88-452-9538-6 |language=sq}} [përmban 90 tekste mbi tema artistike] === Kritika e filmit === * ''[[Al cinema|Në kinema. Njëqind e dyzet e tetë filma artistikë]]'', Seri jo-fiktive, Milano, Bompiani, 1975, ISBN 978-88-452-0057-1. * ''[[Cinema italiano. Recensioni e interventi 1933-1990|Kinema italiane. Shqyrtime dhe ndërhyrje 1933–1990]]'', redaktuar nga Alberto Pezzotta dhe Anna Gilardelli, Seria Overlook, Milano, Bompiani, 2010, ISBN 978-88-452-6545-7. === Reportazhe dhe histori udhëtimesh === * ''[[Un mese in URSS|Një muaj në BRSS]]'', Milano, Bompiani, 1958. * ''[[Un'idea dell'India|Një ide e Indisë]]'', Milano, Bompiani, 1962. * ''[[La rivoluzione culturale in Cina ovvero il Convitato di pietra|Revolucioni Kulturor në Kinë ose Mysafiri prej Guri]]'', Milano, Bompiani, 1967. * ''[[A quale tribù appartieni?|Cilit Fis i përkisni?,]]'' Milano, Bompiani, 1972. * ''[[Lettere dal Sahara (Moravia)|Letra nga Sahara]]'', Milano, Bompiani, 1981. * Andrea Andermann-A. Moravia, ''Disa Afrika'', Romë, ERI, 1983. * ''[[Passeggiate africane|Shëtitjet afrikane]]'', Milano, Bompiani, 1987. * {{Cite book |title=Viaggi. Articoli 1930-1990 |publisher=Bompiani |year=1994 |isbn=978-88-452-2305-1 |edition=Collezione Classici |location=Milano |language=sq}} * {{Cite book |title=Andando altrove |publisher=Bompiani |year=2016 |location=Milano |language=sq}} * {{Cite book |title=In Africa |publisher=Minerva |year=2016 |location=Bologna |language=sq}} * {{Cite book |title=L'America degli estremi. Un reportage lungo trent'anni (1936-1969) |publisher=Bompiani |year=2020 |isbn=978-88-301-0380-1 |edition=Collana Overlook |location=Milano-Firenze |language=sq}} === Dramaturgji === * ''Maskarada'' (në “Nuovi Argomenti”, nr. 7, mars-prill 1954, në vëllim më 1958) * ''Beatrice Cenci'' (në "Botteghe oscure", n. 16, 1955; në vëllim në 1958) * ''Bota është ajo që është'', Milano, Bompiani, 1966. * ''Intervista'', Milano, Bompiani, 1966. * ''Zoti Kurt'', Milano, Bompiani, 1968. * ''Homage to James Joyce'', (në "Nuovi Argomenti", nr. 9, janar-mars 1968; në vëllim në 1986) * ''Jeta është një lojë'', Milano, Bompiani, 1969. * ''Brezi'' (në "Nuovi Argomenti", n. 12, tetor-dhjetor 1984) * ''Kthehu dhe më fol'' (në "Corriere della Sera", 27 dhjetor 1984) * ''Engjëlli i Informacionit'' (në "Nuovi Argomenti", numër special kushtuar "Spoleto 1985", qershor 1985) * ''Engjëlli i Informacionit dhe Tekste të Tjera Teatrale'', redaktuar nga Renzo Paris, Milano, Bompiani, 1986. * ''Teatri'', redaktuar nga Aline Nari dhe Franco Vazzoler, 2 vëllime, Milano, Bompiani, 1998, 2004; Hyrje nga [[Eugenio Murrali]], Milano-Firence, Bompiani, 2023, ISBN 978-88-301-0974-2. === Poezi === * {{Cite book |title=Poesie |publisher=Bompiani |year=2019 |isbn=978-88-452-9997-1 |edition=collana In versi |location=Milano-Firenze |language=sq}} === Shkronja === * {{Cite book |title=Lettere |publisher=Rusconi |year=1982 |isbn= |location=Milano |language=sq}} * {{Cite book |title=Lettere ad [[Amelia Rosselli]] con altre lettere familiari e prime poesie (1915-1951) |publisher=Bompiani |year=2010 |isbn=978-88-452-6544-0 |location=Milano |page=361 |language=sq}} * {{Cite book |title=Se è questa la giovinezza vorrei che passasse presto. Lettere [1926-1940] con un racconto inedito |publisher=Bompiani |year=2015 |isbn=978-88-452-8075-7 |location=Milano |pages= |language=sq}} * {{Cite book |title=Quando verrai sarò quasi felice. Lettere a Elsa Morante [1947-1983] |publisher=Bompiani |year=2016 |isbn=978-88-452-8238-6 |location=Milano |language=sq}} === Biseda === * {{Cite book |title=Moravia |publisher=Longanesi |year=1971 |location=Milano |language=sq}} - col titolo ''Alberto Moravia: vita, parole e idee di un romanziere'', Milano, Bompiani, 1982. * {{Cite book |title=Intervista sullo scrittore scomodo |publisher=Laterza |year=1978 |edition=Collana Saggi Tascabili |location=Bari |language=sq}} * {{Cite book |title=Il bambino Alberto |publisher=Bompiani |year=1986 |edition= |location=Milano |language=sq}} - Collana La Scala, Milano, BUR, 2000. === Autobiografi === * {{Cite book |title=Vita di Moravia |publisher=Bompiani |year=1990 |isbn=978-88-452-1629-9 |edition=Collana Letteraria |location=Milano |language=sq}} === Të ndryshme === * ''Claudia Cardinale: Dialog dhe fotografi'', fotografi nga Chiara Samugheo, Carlo Cisventi, Franco Pinna dhe Tazio Secchiaroli, Milano, Lerici, 1963; Milano, Ghibli, 2015. == Filmografia == === Regjisor dhe skenarist === * ''Faji në Diell'' (1951) === Skenarist (filmografi e pjesshme) === * ''Pa Parajsë'', me regji nga Alfredo Guarini (1940) - i papërmendur për shkak të ligjeve racore fashiste * ''Zazà'', me regji nga Renato Castellani (1944) - i papërmendur për shkak të ligjeve racore fashiste * {{Cite book |title=Questa è la nostra città |publisher=Bompiani |year=2025 |isbn=978-88-301-5253-3 |edition=Collana Overlook |location=Milano-Firenze |language=sq}} [skenar filmi i shkruar në vitin 1947, nuk u realizua kurrë] * ''Takimi i Fundit'', me regji nga Gianni Franciolini (1951) * ''Gruaja e Lumit'', me regji nga [[Mario Soldati]] (1955) * ''Dita e Qesharake'', me regji nga Mauro Bolognini (1960) * ''Syri i egër'', me regji nga Paolo Cavara (1967) === Aktor === * ''Njeri, Jo Njeri'', me regji nga Mario Schifano (1969) == Televizion == Në vitin 1957 Alberto Moravia mori pjesë me Mike Bongiorno, Renato Guttuso, Liala, Virna Lisi, Rossana Rossanigo, May dhe Lazzarini në një seri ''skicash'' për programin e reklamave televizive Rai 1, ''Carosello'', duke reklamuar shampon Plix dhe valixhen L'O nga Oréal. == Proza e Radios Rai == * ''Mashtrimi'', nga Alberto Moravia, adaptim radiofonik nga Marco Visconti, me regji nga Pietro Masserano Taricco, transmetuar më 25 maj 1951. * ''Zonja me Kamelia'', nga Alexandre Dumas, përkthyer nga Alberto Moravia, me regji nga Guglielmo Morandi, transmetuar më 22 dhjetor 1952 * ''Duke shkuar drejt popullit'', një histori e dramatizuar nga A. Moravia, e adaptuar nga [[Braccio Agnoletti]], me regji nga Amerigo Gomez, transmetuar më 25 shtator 1953 == Filma të bazuar në veprat e tij == * ''Provinciali'', me regji nga [[Mario Soldati]] (1953) * ''The Roman'', me regji nga Luigi Zampa (1954) * ''Sa keq që është një mashtrues'', me regji nga Alessandro Blasetti (1954) * ''Përralla Romake'', me regji nga Gianni Franciolini (1955) * ''Dy Gra'', me regji nga Vittorio De Sica (1960) * ''Dita e Qesharake'', me regji nga Mauro Bolognini (1960) * ''E qeshura e gëzimit'', me regji nga Mario Monicelli (1960) * ''Augustine'', me regji nga Mauro Bolognini (1962) * ''Mërzia'', me regji nga [[Damiano Damiani]] (1963) * ''Dashuri e Vështirë'', me regji nga Alberto Bonucci, Sergio Sollima, Nino Manfredi (1962) * ''Përçmimi'', me regji nga [[Jean-Luc Godard]] (1963) * ''Indiferenti'', me regji nga Francesco Maselli (1964) * ''Orë të zhveshura'', me regji nga Marco Vicario (1964) * ''Gruaja e Padukshme'', me regji nga Paolo Spinola (1969) * ''Një vajzë mjaft e komplikuar'', me regji nga Damiano Damiani (1969) * ''Dashuri Martesore'', me regji nga [[Dacia Maraini]] (1970) * ''Konformisti'', me regji nga [[Bernardo Bertolucci]] (1970) * ''Urdhrat janë urdhra'', me regji nga Franco Giraldi (1972) * ''Ai dhe Unë'', me regji nga Luciano Salce (1973) * ''Dëshira: Jeta e Brendshme'', me regji nga Gianni Barcelloni Corte (1980) * ''Mosbindje'', me regji nga Aldo Lado (1981) * ''Ambicione të Gabuara'', me regji nga Fabio Carpi (1983) * ''Kujdes'', me regji nga Giovanni Soldati (1985) * ''The Roman'', me regji nga Giuseppe Patroni Griffi (1988) * ''"The Belt"'', me regji nga Giuliana Gamba (1989) * ''[[Lei, io e lui|Ajo, Unë dhe Ai]]'' ( ''Ich und Er'' ), me regji nga Doris Dörrie (1989) * ''Vila e së Premtes'', me regji nga Mauro Bolognini (1991) * ''Njeriu që Duket'', me regji nga [[Tinto Bras|Tinto Brass]] (1994) * ''Mërzia'' ( ''L'ennui'' ), me regji nga Cédric Kahn (1998) * ''Indiferenti'', me regji nga Leonardo Guerra Seràgnoli (2020) == Shënime == <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles> == Bibliografia == * Eurialo De Michelis, ''Hyrje në Moravia'', La Nuova Italia, 1954 * {{Cite book |title=Moravia |publisher=Feltrinelli |year=1962 |edition=Collana La Biblioteca Ideale |location=Milano |language=sq}} * Fulvio Longobardi, ''Moravia'', Firence, La Nuova Italia, 1969 * Edoardo Sanguineti, ''Alberto Moravia'', Mursia, Milano, 1962 * Sergio Saviane, ''Moravia desnudo'', Milano, SugarCo, 1976 * Sergio Saviane, ''Moravia e Re Lakuriq'', Milano, Gei, 1986 * {{Cite book |url=https://archive.org/details/ilpuntosumoravia0000unse |title=Il punto su: Moravia |publisher=Laterza |year=1987 |isbn=978-88-42-02895-6 |edition=Collana Universale n.703 |location=Bari |language=sq}} * Enzo Siciliano, ''Alberto Moravia'', Marzorati, Milano, 1990 * Renzo Paris, ''Alberto Moravia'', Italia e Re, Scandicci, 1991 * [[Pasquale Voza]], ''Moravia'', Palumbo, Palermo, 1997 * Renzo Paris, ''Portreti i Artistit si Plak: Biseda me Alberto Moravian'', Minimum Fax, Romë 2001 * Raffaele Manica, ''Moravia'', Einaudi, Torino 2004 * Gianluca Lauta, ''Shkrimi i Moravias:'' ''Gjuha dhe stili nga "'' Indiferentët" ''te'' "Rrëfimet Romake ''".'' ''Me një fjalor të plotë romak'', Milano, FrancoAngeli, 2005 * Valentina Mascaretti, ''Shpresa e dhunshme: Alberto Moravia dhe Bildungsroman'', Gedit, Bolonja, 2006 * Massimo Onofri, ''Tre shkrimtarë borgjezë: Soldati, Moravia, Piovene'', Gaffi, Romë 2007 * ''"Padyshim kisha shumë gjëra për të thënë." Alberto Moravia 1907-2007'', redaktuar nga V. Mascaretti, Mucchi, Modena, 2008 * Pietro Acquafredda, ''Alberto Moravia dhe "Dokument"'', në "Historia e Re Bashkëkohore", viti XII, Janar-Shkurt 2008 * {{Cite book |title=Percorsi paralleli. Moravia e Piovene tra giornali e riviste del dopoguerra |publisher=Metauro |year=2010 |isbn=978-88-61-56059-8 |edition=Collana Studi |language=sq}} * René de Ceccatty, ''Alberto Moravia'', Paris, Flammarion, 2010 (përkthim italisht, Milano, Bompiani, 2010) * Diego Varini, ''Katedralja e ofenduar.'' ''Moravia, Ottieri, Testori'', Medusa, Milano 2014 * {{Cite book |url=https://archive.org/details/moraviasonovivo0000unse |title=Sono vivo, sono morto |publisher=Edizioni Clichy |year=2015 |isbn=978-88-67-99234-8 |edition=Collana Les petits éléphants |location=Firenze |language=sq}} * Pietro Acquafredda, ''"Muzika e Moravias",'' në "Rassegna Musicale Curci", Viti LXXII, Nr. 2, maj 2019 == Hyrje të ngjashme == * [[Dacia Maraini]] * [[Elsa Morante]] * Alberto Moravia (vepra dhe poetikë) * Shoqata Ndërkombëtare e Intelektualëve dhe Njerëzve Krijues " Myr Cultura " - Moskë * Giancarlo Pallavicini, për fondacionin "Myr Cultura", Moskë * Mario Rigoni Stern, për fondacionin "Myr Cultura", Moskë {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == {{portale|biografie|editoria|letteratura|politica|teatro}}<templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Shiko gjithashtu|Alberto Moravia (opere e poetica)}}{{Div col}} * ''[[La bella vita (Moravia)|La bella vita]]'', Lanciano, Carabba, 1935; introduzione di [[Oreste Del Buono]], Milano, Bompiani, 1976. [contiene undici racconti scritti tra il 1927 e il 1932, in parte apparsi nella rivista ''900''] * ''[[L'imbroglio (raccolta)|L'imbroglio]]. Cinque romanzi brevi'', Milano, Bompiani, 1937. * ''[[I sogni del pigro|I sogni del pigro. Racconti, miti e allegorie]]'', Milano, Bompiani, 1940. * ''Le donne fanno dormire'', «Beltempo», almanacco letterario delle romane edizioni della Cometa, 1941. * ''[[L'amante infelice|L'amante infelice. Novelle]]'', Milano, Bompiani, 1943. * ''[[La cetonia]]'', Roma, Documento, 1944. * ''L'epidemia'', Roma, Documento, 1944. * ''[[Due cortigiane e Serata di Don Giovanni]]'', Roma, L'Acquario, 1945. * ''[[L'amore coniugale (Moravia)|L'amore coniugale e altri racconti]]'', Milano, Bompiani, 1949. * ''Le chiese rosse'', «Lo smeraldo», Rivista letteraria, 30 gennaio 1950. * ''[[I racconti 1927-1951]]'', 2 voll., Milano, Bompiani, 1952; poi ''Racconti 1927-1951'', Milano, Bompiani, 1953. [24 racconti] * ''[[Racconti romani]]'', Milano, Bompiani, 1954. [i ''Racconti romani'' e ''Nuovi racconti romani'' raccolgono 130 racconti] * ''[[L'epidemia, racconti surrealisti e satirici|L'epidemia. Racconti surrealisti e satirici]]'', Milano, Bompiani, 1956; poi ''[[Racconti surrealisti e satirici]]'', Milano, Bompiani, 1975. * ''[[Nuovi racconti romani]]'', Milano, Bompiani, 1959. [scritti tra il 1954 e il 1959] * ''[[L'automa (Moravia)|L'automa. Racconti]]'', Milano, Bompiani, 1962. [41 racconti] * ''Cortigiana stanca'', Milano, Bompiani, 1965. * ''[[Una cosa è una cosa]]'', Milano, Bompiani, 1967. [44 racconti] * ''Lo sgambetto'', «L'illustrazione del medico», mensile dei Laboratori Maestretti, 1967. * ''[[Il paradiso (Moravia)|Il paradiso]]'', Milano, Bompiani, 1970. [34 racconti] * ''[[Un'altra vita (romanzo)|Un'altra vita]]'', Milano, Bompiani, 1973. * ''Boh'', Milano, Bompiani, 1976. * ''Tre storie della preistoria'', Milano, Emme edizioni, 1977. * ''[[Un miliardo di anni fa...]]'', Torino, Stampatori, 1979. * ''[[Cosma e i briganti]]'', Palermo, Sellerio, 1980. [precedentemente pubblicato a puntate sul settimanale «Oggi» nel 1940] * ''[[Storie della preistoria]]'', Collana Letteraria, Milano, Bompiani, 1982. * ''[[La cosa e altri racconti]]'', Milano, Bompiani, 1983. * ''[[La tempesta (Moravia)|La tempesta. Racconto lungo]]'', Catania, Pellicanolibri, 1984. * ''L'avaro'', Latina, L'Argonauta, 1987. * ''[[La villa del venerdì e altri racconti|Il vassoio davanti alla porta]]'', Milano, Bompiani, 1989; in seguito incluso nella raccolta ''La villa del venerdì e altri racconti'', Milano., Bompiani 1990. * ''[[La villa del venerdì e altri racconti]]'', Milano, Bompiani, 1990, ISBN 88-452-1574-1. * {{Cite book |title=Palocco |publisher=[[Bompiani]] |year=1990 |isbn=978-88-452-1647-3 |location=Milano |language=sq}} * ''Romildo ovvero racconti inediti, perduti e d’autobiografia'', a cura di Enzo Siciliano, Collana Letteraria, Milano, Bompiani, 1993, ISBN 978-88-452-2090-6. [racconti dispersi pubblicati su giornali e riviste tra il 1928 e il 1990] * ''[[Le chiese rosse e altri racconti]]'', a cura di Enzo Siciliano, Pistoia, Via del vento, 1998. * ''[[Racconti dispersi 1928-1951]]'', a cura di Simone Casini e Francesca Serra, Collana Letteraria, Milano, Bompiani, 2000, ISBN 978-88-452-4658-6. [69 racconti pubblicati su giornali, riviste, almanacchi fra il 1928 e il 1951] {{Div col end}} <references /> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] ma81sbtvk8nvl0inhiw91zs45ikob7g 0 88136 2986559 2847890 2026-06-01T22:43:48Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve të Amerikës]] te [[Lista e lumenjve të Amerikave]]: shumes (i referohet dy kontinenteve) 2847890 wikitext text/x-wiki ==[[Amerika Veriore]]== * Alsek - [[Kanada]] / [[Shtetet e Bashkuara]] * Colorado - [[Shtetet e Bashkuara]] / Mexico * Kolumbia - [[Kanada]] / [[Shtetet e Bashkuara]] * Okanagan - [[Kanada]] / [[Shtetet e Bashkuara]] * Kazan - [[Kanada]] * Pend Oreille - [[Shtetet e Bashkuara]] * Kootenay - [[Kanada / Shtetet e Bashkuara]] * Canoe - [[Kanada]] * Duke nisur kali - [[Kanada]] * Dekani - [[Kanada]] * Fraser - [[Kanada]] * Pitt - [[Kanada]] * Thompson - [[Kanada]] * Chilcotin - [[Kanada]] * Quesnel - [[Kanada]] * Nechako - [[Kanada]] * Plep i Veriut - [[Kanada]] * Mackenzie - [[Kanada]] * Paqes - [[Kanada]] * Misisipi - [[Shtetet e Bashkuara]] * Misuri - [[Shtetet e Bashkuara]] * NASS - [[Kanada]] * Ohio - [[Shtetet e Bashkuara]] * Rio Grande - Meksikë / [[Shtetet e Bashkuara]] * Sacramento - [[Shtetet e Bashkuara]] * Saskatchewan - [[Kanada]] * Skagit - [[Kanada]] / [[Shtetet e Bashkuara]] * Skeena - [[Kanada]] * Babine - [[Kanada]] * Bulkley - [[Kanada]] * Morice - [[Kanada]] * Kitwanga - [[Kanada]] * Zymoetz - [[Kanada]] * Squamish - [[Kanada]] * St Johns - [[Shtetet e Bashkuara]] * St Lawrence - [[Kanada]] * Yukon - Kanada / [[Shtetet e Bashkuara]] == [[Amerika Qendrore]] == * Për më tepër: Lumenj në Nikaragua * Escondido - Nikaragua * Grande de Matagalpa - Nikaragua * Patuca - Honduras * San Juan - Nikaragua * Usumacinta - Meksikë , Guatemala * Cahabón - Guatemala * Cahaboncito - Guatemala * Lankin - Guatemala * Nahualate - Guatemala * Esclavos Los - Guatemala * Rio Dulce - Guatemala * Lumit Reventazón - Kosta Rika * Lumit Tárcoles - Kosta Rika * Lumit Tempisque - Kosta Rika == [[Amerikë Jugore]] == * Akonkagua - Kili * Amazon - Ekuador . Peru , Bolivi , Venezuela , Kolumbi , Brazil * Madeira - Brazil * Rio Zi - Venezuela , Kolumbi , Brazil * Tocantins - Brazil * Apure - Venezuela * Atrato - Kolumbi * Bio-Bio - Kili * Malleco - Kili * Caroní - Venezuela * Cautín - Kili * Chubut - Argjentinë * Colorado - Argjentinë * Elqui - Kili * Essequibo - Guajana * Itata - Kili * Ñuble - Kili * Loa - Kili * Magdalena - Kolumbi * Maipo - Kili * Mapocho - Kili * Maule - Kili * Loncomilla - Kili * Achibueno - Kili * Ancoa - Kili * Longaví - Kili * Perquilauquén - Kili * Purapel - Kili * Putagán - Kili * Melado - Kili * Maullín - Kili * Maroni - Suriname , Guiana French * Orinoco - Kolumbi , Venezuela * Apure - Venezuela * Arauca - Kolumbi , Venezuela * Meta - Kolumbi , Venezuela * Guaviare - Kolumbi * Parnaiba - Brazil * Rapel - Kili * Reñihue - Kili * Río Bueno - Kili * Rahue - Kili * Damas - Kili * Río de la Plata Ajo nuk është me të vërtetë një lumi por shtrirje më të ulët e në pjesën e grykëderdhje e gjerë që formon pas turmë *e tij me Uruguaj * Në pjesën - Brazil , Argentina , Paraguay * Uruguaj - Brazil , Argjentine , Uruguaj * Palena - Kili * Petrohué - Kili * Puelo - Kili * São Francisco - Brazil * Toltén - Kili * Trancura - Kili * Valdivia - Kili * Calle-Calle - Kili * San Pedro - Kili * Enco - Kili * Llanquihue - Kili * Huahum - Kili , Argjentina * Chapelco - Argjentinë * Liquiñe - Kili * Cau Cau- - Kili * Cruces - Kili * Cutipay - Kili * Futa - Kili * Yelcho - Kili * Futaleufú - Kili [[Kategoria:Gjeografi]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lumenj]] 9n889elc9wjz3b7xhobik72tx0c68h9 0 88760 2986550 2646159 2026-06-01T22:40:14Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lista]]; added [[Category:Lista në lidhje me Shqipërinë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986550 wikitext text/x-wiki Shqipëria ka një rrjet të gjerë hidrografik prej 152 lumenjsh dhe përrenjsh, duke përfshirë 10 lumenj të mëdhenj që rrjedhin nga juglindja në veriperëndim, kryesisht që derdhen drejt detit Adriatik. Të kombinuara, ato prodhojnë një rrjedhë totale vjetore prej 1,308 metra kub në sekondë (46,200 cu ft/s). Në rajonet malore, lumenjtë gjarpërojnë nëpër lugina të ngushta me brigje të pjerrëta dhe thellësi të madhe, duke mbledhur përrenj dhe baltë gjatë shirave të dendur. Shtretërit e tyre bëhen gërryes, duke shkaktuar ndryshime të shpeshta në shtigjet e tyre. Lumenjtë ushqehen kryesisht nga reshjet atmosferike (65-92%) dhe ujërat nëntokësore (8-35%), me një shtresë mesatare reshjesh prej 1,494 mm dhe një shtresë rrjedhjeje prej 945 mm. Rrjedha e ujit ndryshon sipas stinës, ku dimri ka fluksin më të madh vjetor (40%), i ndjekur nga pranvera, vjeshta dhe vera. Lumenjtë përmbajnë një mineralizim mesatar prej 150 deri në 500 mg/L dhe një vëllim mesatar vjetor të lëndëve të ngurta pezull prej 60 milion ton, me erozion më të madh që ndodh në pellgjet ujëmbledhëse të Osumit, Devollit dhe Erzenit. Temperaturat në muajt e dimrit bien në 3,5-8,9°C, kurse në muajt e verës arrijnë në 17,8-24,6°C.[[Skeda:Albanian Rivers.png|parapamje|310px|Harta e lumenjeve në Shqipëri]] Këtu gjeni '''listën e [[Lumi|lumenjëve]] kryesor të [[Shqipërisë]]'''. == Lista == {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:8em"| Lumi ! style:width:6em"| Gjatësia (km) ! style="width:13em"| Buron ! style="width:12em"| Derdhet |- |[[Lumi i Bistricës|Bistrica]] | align="right" | 25 || [[Mali i Gjerë]] || [[Deti Jon]] |- | [[Buna]] | align="right" | 44 || [[Liqeni i Shkodrës]] || [[Deti Adriatik]] |- | [[Cemi]] | align="right" | 63 || Burimi i Berizhdolit || [[Moraça]] |- | [[Drini]] | align="right" | 160 || formohet nga [[DRini i Bardhe]] dhe nge [[Drini i Zi]] || [[Drini i Madh]]: [[Buna]]<br />[[Drini i Vogël]]: [[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Drini i Bardhë]] | align="right" | 175 || Radavc ([[Pejë]]) || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; &nbsp; [[Lumi Lumë]] | align="right" | 32 || [[Kallabak]] || [[Drini i Bardhë]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Drini i Zi]] | align="right" | || Drilon[[Pogradeci|(Pogradec]]) || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Kir|Kiri]] | align="right" | 52 || maja e Elbunit || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi i Shalës|Shala]] | align="right" | 35 || [[Okoli]] || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Valbona (lum)|Valbona]] | align="right" | 51 || [[Bjeshkët e Nemuna]] || [[Drini]] |- | [[Lumi i Erzenit|Erzeni]] | align="right" | 108 || afër [[Shëngjergji]]t || [[Deti Adriatik]] |- | [[Lumi Ishëm|Ishemi]] | align="right" | 79 || ||[[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lana]] | align="right" | 29 || ana perëndimore të [[Dajti]]t || [[Lumi Ishëm|Ishemi]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Tirana|Tirana]] | align="right" | || në [[Komuna Dajt|komunën e Dajtit]] || [[Lumi Ishëm|Ishemi]] |- | [[Mati]] | align="right" | 115 || afër [[Krasta|Krastës]] || [[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi i Fanit|Fani]] | align="right" | 94 || formohet nga [[Fan i Vogël]] dhe [[Fan i Madh]] || [[Mati]] |- | [[Semani]] | align="right" | 85 || Fier ||[[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Devoll|Devolli]] | align="right" | 196 || pjesa shqiptare e [[Gramozi]]t || [[Semani]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Osum|Osumi]] | align="right" | 161 || afër [[Vithkuqi]]t || [[Semani]] |- | [[Shkumbini]] | align="right" | 181 || në jug të [[Pogradeci]]t || [[Deti Adriatik]] |- | [[Lumi Vermosh|Vermoshi]] | align="right" | 220 || kufi [[Shqipëri]]-[[Mali i Zi]] || [[Liqeni i Plavës]] |- | [[Vjosa]] | align="right" | 272 || në [[Epiri|Epir]] || [[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Drino]] | align="right" | 84.6 || në veri të [[Janina|Janinës]] || [[Lumi Vjosa]] |} <!-- * [[Bistrica (Shqipëri)|Bistrica]] * [[Buna]] * [[Cijevna]] * [[Drini]] ** [[Kiri (lumë)|Kiri]] ** [[Lumi i Shalës|Shala]] ** [[Valbona (lum)|Valbona]] * [[Lumi i Erzenit|Erzen]] * [[Lumi Ishm|Ishëm]] ** [[Lana]] * [[Mati]] ** [[Fani]] * [[Semani]] ** [[Lumi Devoll|Devoll]] ** [[Lumi Osum]] * [[Shkumbini]] * [[Limi|Vermosh]] * [[Vjosa]] ** [[Drino]] !--> == Galeria == <gallery> Skeda:Shkodra 2.jpg|Buna në [[Shkodër]] Skeda:Buna-muendung.jpg|Buna Skeda:Lake Koman.jpg|Drini: Liqeni i Komanit Skeda:Tirana-clean.jpg|Lana në [[Tiranë]] Skeda:Liqeni i Shkopetit.jpg|Mati:Liqeni i Shkopetit Skeda:River in Albania.jpg|Vjosa Skeda:Vjosa bei Tepelena 2.jpg|Vjosa në [[Tepelena]] Skeda:Shkumbin.jpg|Lugina i Shkumbinit midis [[Elbasan]]it dhe [[Librazhdi]]t </gallery> == Shiko edhe == * [[Prejardhja e emrave të lumejve Shqiptarë]] * [[Lista e liqeneve në Shqipëri]] [[Kategoria:Lumenj në Shqipëri| ]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] 9elkcuto56fmglhealk1zbi5dic6nsd 2986561 2986550 2026-06-01T22:44:16Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Shqipëri]] te [[Lista e lumenjve të Shqipërisë]] 2986550 wikitext text/x-wiki Shqipëria ka një rrjet të gjerë hidrografik prej 152 lumenjsh dhe përrenjsh, duke përfshirë 10 lumenj të mëdhenj që rrjedhin nga juglindja në veriperëndim, kryesisht që derdhen drejt detit Adriatik. Të kombinuara, ato prodhojnë një rrjedhë totale vjetore prej 1,308 metra kub në sekondë (46,200 cu ft/s). Në rajonet malore, lumenjtë gjarpërojnë nëpër lugina të ngushta me brigje të pjerrëta dhe thellësi të madhe, duke mbledhur përrenj dhe baltë gjatë shirave të dendur. Shtretërit e tyre bëhen gërryes, duke shkaktuar ndryshime të shpeshta në shtigjet e tyre. Lumenjtë ushqehen kryesisht nga reshjet atmosferike (65-92%) dhe ujërat nëntokësore (8-35%), me një shtresë mesatare reshjesh prej 1,494 mm dhe një shtresë rrjedhjeje prej 945 mm. Rrjedha e ujit ndryshon sipas stinës, ku dimri ka fluksin më të madh vjetor (40%), i ndjekur nga pranvera, vjeshta dhe vera. Lumenjtë përmbajnë një mineralizim mesatar prej 150 deri në 500 mg/L dhe një vëllim mesatar vjetor të lëndëve të ngurta pezull prej 60 milion ton, me erozion më të madh që ndodh në pellgjet ujëmbledhëse të Osumit, Devollit dhe Erzenit. Temperaturat në muajt e dimrit bien në 3,5-8,9°C, kurse në muajt e verës arrijnë në 17,8-24,6°C.[[Skeda:Albanian Rivers.png|parapamje|310px|Harta e lumenjeve në Shqipëri]] Këtu gjeni '''listën e [[Lumi|lumenjëve]] kryesor të [[Shqipërisë]]'''. == Lista == {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:8em"| Lumi ! style:width:6em"| Gjatësia (km) ! style="width:13em"| Buron ! style="width:12em"| Derdhet |- |[[Lumi i Bistricës|Bistrica]] | align="right" | 25 || [[Mali i Gjerë]] || [[Deti Jon]] |- | [[Buna]] | align="right" | 44 || [[Liqeni i Shkodrës]] || [[Deti Adriatik]] |- | [[Cemi]] | align="right" | 63 || Burimi i Berizhdolit || [[Moraça]] |- | [[Drini]] | align="right" | 160 || formohet nga [[DRini i Bardhe]] dhe nge [[Drini i Zi]] || [[Drini i Madh]]: [[Buna]]<br />[[Drini i Vogël]]: [[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Drini i Bardhë]] | align="right" | 175 || Radavc ([[Pejë]]) || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; &nbsp; [[Lumi Lumë]] | align="right" | 32 || [[Kallabak]] || [[Drini i Bardhë]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Drini i Zi]] | align="right" | || Drilon[[Pogradeci|(Pogradec]]) || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Kir|Kiri]] | align="right" | 52 || maja e Elbunit || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi i Shalës|Shala]] | align="right" | 35 || [[Okoli]] || [[Drini]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Valbona (lum)|Valbona]] | align="right" | 51 || [[Bjeshkët e Nemuna]] || [[Drini]] |- | [[Lumi i Erzenit|Erzeni]] | align="right" | 108 || afër [[Shëngjergji]]t || [[Deti Adriatik]] |- | [[Lumi Ishëm|Ishemi]] | align="right" | 79 || ||[[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lana]] | align="right" | 29 || ana perëndimore të [[Dajti]]t || [[Lumi Ishëm|Ishemi]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Tirana|Tirana]] | align="right" | || në [[Komuna Dajt|komunën e Dajtit]] || [[Lumi Ishëm|Ishemi]] |- | [[Mati]] | align="right" | 115 || afër [[Krasta|Krastës]] || [[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi i Fanit|Fani]] | align="right" | 94 || formohet nga [[Fan i Vogël]] dhe [[Fan i Madh]] || [[Mati]] |- | [[Semani]] | align="right" | 85 || Fier ||[[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Devoll|Devolli]] | align="right" | 196 || pjesa shqiptare e [[Gramozi]]t || [[Semani]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Lumi Osum|Osumi]] | align="right" | 161 || afër [[Vithkuqi]]t || [[Semani]] |- | [[Shkumbini]] | align="right" | 181 || në jug të [[Pogradeci]]t || [[Deti Adriatik]] |- | [[Lumi Vermosh|Vermoshi]] | align="right" | 220 || kufi [[Shqipëri]]-[[Mali i Zi]] || [[Liqeni i Plavës]] |- | [[Vjosa]] | align="right" | 272 || në [[Epiri|Epir]] || [[Deti Adriatik]] |- | &nbsp; &nbsp; [[Drino]] | align="right" | 84.6 || në veri të [[Janina|Janinës]] || [[Lumi Vjosa]] |} <!-- * [[Bistrica (Shqipëri)|Bistrica]] * [[Buna]] * [[Cijevna]] * [[Drini]] ** [[Kiri (lumë)|Kiri]] ** [[Lumi i Shalës|Shala]] ** [[Valbona (lum)|Valbona]] * [[Lumi i Erzenit|Erzen]] * [[Lumi Ishm|Ishëm]] ** [[Lana]] * [[Mati]] ** [[Fani]] * [[Semani]] ** [[Lumi Devoll|Devoll]] ** [[Lumi Osum]] * [[Shkumbini]] * [[Limi|Vermosh]] * [[Vjosa]] ** [[Drino]] !--> == Galeria == <gallery> Skeda:Shkodra 2.jpg|Buna në [[Shkodër]] Skeda:Buna-muendung.jpg|Buna Skeda:Lake Koman.jpg|Drini: Liqeni i Komanit Skeda:Tirana-clean.jpg|Lana në [[Tiranë]] Skeda:Liqeni i Shkopetit.jpg|Mati:Liqeni i Shkopetit Skeda:River in Albania.jpg|Vjosa Skeda:Vjosa bei Tepelena 2.jpg|Vjosa në [[Tepelena]] Skeda:Shkumbin.jpg|Lugina i Shkumbinit midis [[Elbasan]]it dhe [[Librazhdi]]t </gallery> == Shiko edhe == * [[Prejardhja e emrave të lumejve Shqiptarë]] * [[Lista e liqeneve në Shqipëri]] [[Kategoria:Lumenj në Shqipëri| ]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] 9elkcuto56fmglhealk1zbi5dic6nsd 0 88781 2986533 2640328 2026-06-01T22:35:23Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Shqipëri]] te [[Lista e liqeneve të Shqipërisë]] 2640328 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Prespa lakes map.png|thumb|250px|Liqeni i Ohrit dhe i Prespës]] Këtu e gjeni '''listën e [[Liqeni|liqeneve]] në [[Shqipëri]]'''. == Lista == {| class="prettytable" |- ! style="color:black" bgcolor="#009ACD"|Radhë || style="color:black" bgcolor="#009ACD"|Liqen || style="color:black" bgcolor="#009ACD" |Sipërfaqja || style="color:black" bgcolor="#009ACD" |Thellësia (max.) || style="color:black" bgcolor="#009ACD"|Lartësi |- | 1. || [[Liqeni i Shkodrës]] || 368 km² || 44 m || 6 m |- | 2. || [[Liqeni i Ohrit]] || 349 km² || 289 m || 695 m |- | 3. || [[Liqeni i Prespës]] || 273 km² || 54 m || 853 m |- | 4. || [[Liqeni i Fierzës]] || max. 72 km² || 128 m || 295 m |- | 5. || [[Liqeni i Prespës së vogël]] || 45 km ² || 9 m || 856 m |- | 6. || [[Laguna e Karavastasë]] || 45 km ² || 1,3 m || 0 m |- | 7. || [[Laguna e Nartasë|Laguna e Nartës]] || 26,7 km ² || 0,9 m || ±0 m |- | 8. || [[Liqeni i Butrintit]] || 16 km² || 21 m || ±0 m |- | 9. || [[Liqenet e Lurës]] || &nbsp; || &nbsp; || |- | 10. || [[Liqenet e Belshit]] || &nbsp; || &nbsp; || &nbsp; |- | 11. || [[Liqeni i Farkës]] || 0,75km² ||&nbsp; || &nbsp; |- |} == Galeria == <gallery> Skeda:Shkodra 2.jpg|Liqeni i Shkodrës Skeda:Ohrid StJohn Kaneo.jpg|Liqeni i Ohrit Skeda:Church of St John of Kanevo on cliff.JPG|Liqeni i Ohrit Skeda:Lake Prespa Albania.jpg|Liqeni i Prespës Skeda:Old Kukes Bridge.jpg|Liqeni i Fierzës Skeda:Karavasta.jpg|Laguna e Karavastasë Skeda:Liqeni i Butrinti.jpg|Liqeni i Butrintit Skeda:Ksamil.jpg|Liqeni i Butrintit dhe Fshati [[Ksamil]] </gallery> == Shiko dhe këtë == * [[Lista ë lumenjeve në Shqipëri]] * [[Lista e liqeneve në Kosovë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] [[Kategoria:Liqene në Shqipëri| ]] qcydj8989jdyhzp4wqy6tbg1x6n8b0v 2986551 2986533 2026-06-01T22:40:22Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Lista në lidhje me Shqipërinë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986551 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Prespa lakes map.png|thumb|250px|Liqeni i Ohrit dhe i Prespës]] Këtu e gjeni '''listën e [[Liqeni|liqeneve]] në [[Shqipëri]]'''. == Lista == {| class="prettytable" |- ! style="color:black" bgcolor="#009ACD"|Radhë || style="color:black" bgcolor="#009ACD"|Liqen || style="color:black" bgcolor="#009ACD" |Sipërfaqja || style="color:black" bgcolor="#009ACD" |Thellësia (max.) || style="color:black" bgcolor="#009ACD"|Lartësi |- | 1. || [[Liqeni i Shkodrës]] || 368 km² || 44 m || 6 m |- | 2. || [[Liqeni i Ohrit]] || 349 km² || 289 m || 695 m |- | 3. || [[Liqeni i Prespës]] || 273 km² || 54 m || 853 m |- | 4. || [[Liqeni i Fierzës]] || max. 72 km² || 128 m || 295 m |- | 5. || [[Liqeni i Prespës së vogël]] || 45 km ² || 9 m || 856 m |- | 6. || [[Laguna e Karavastasë]] || 45 km ² || 1,3 m || 0 m |- | 7. || [[Laguna e Nartasë|Laguna e Nartës]] || 26,7 km ² || 0,9 m || ±0 m |- | 8. || [[Liqeni i Butrintit]] || 16 km² || 21 m || ±0 m |- | 9. || [[Liqenet e Lurës]] || &nbsp; || &nbsp; || |- | 10. || [[Liqenet e Belshit]] || &nbsp; || &nbsp; || &nbsp; |- | 11. || [[Liqeni i Farkës]] || 0,75km² ||&nbsp; || &nbsp; |- |} == Galeria == <gallery> Skeda:Shkodra 2.jpg|Liqeni i Shkodrës Skeda:Ohrid StJohn Kaneo.jpg|Liqeni i Ohrit Skeda:Church of St John of Kanevo on cliff.JPG|Liqeni i Ohrit Skeda:Lake Prespa Albania.jpg|Liqeni i Prespës Skeda:Old Kukes Bridge.jpg|Liqeni i Fierzës Skeda:Karavasta.jpg|Laguna e Karavastasë Skeda:Liqeni i Butrinti.jpg|Liqeni i Butrintit Skeda:Ksamil.jpg|Liqeni i Butrintit dhe Fshati [[Ksamil]] </gallery> == Shiko dhe këtë == * [[Lista ë lumenjeve në Shqipëri]] * [[Lista e liqeneve në Kosovë]] * [[Lista e liqeneve në Evropë]] [[Kategoria:Liqene në Shqipëri| ]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] t62gi76ni78rbtqcip0jxxhz9cz34eb 0 88971 2986529 2719584 2026-06-01T22:35:12Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Kroaci]] te [[Lista e liqeneve të Kroacisë]] 2719584 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Baćina-Seen von der Jadranska Magistrala gesehen IMG 8207.jpg|thumb|Liqenet Baćina]] [[Skeda:LokvarskoJezero1.jpg|thumb|Liqeni i Lokvarskës]] {| class="wikitable sortable" |- valign=top align=right ! width="33%" align=left | Liqen ! width="33%" align=left | Qarku ! width="11%" | Zonë <br> km² ! width="11%" | Lartësi <br> m ! width="11%" | Thellësi <br>m |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Vranskoës (Dalmatia) | align=left | Zadar dhe Šibenik-Knin | 30.7 | 0.1 | 4 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Dubravskës | align=left | Varaždin dhe Međimurje | 17.1 | 138 | n/a |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Peručës | align=left | Split-Dalmatia | 13.0 | 360 | 64 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Prokljanskës | align=left | Šibenik-Knin | 11.1 | 0.5 | 25 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Varaždinskës | align=left | Varaždin dhe Međimurje | 10.1 | 158 | n/a |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Vranskës (Cres) | align=left | Primorje-Gorski Kotar | 5.8 | 16 | 74 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Krušćičkës | align=left | Lika-Senj | 3.9 | 554 | n/a |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Kopačevskës | align=left | Osijek-Baranja | 1.5–3.5 | 80 | n/a |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Borovikës | align=left | Osijek-Baranja | 2.5 | n/a | n/a |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Lokvarskës | align=left | Primorje-Gorski Kotar | 2.1 | 770 | 40 |- valign=top align=right | align=left | Liqenet Mljet (2 liqene) | align=left | Dubrovnik-Neretva | 2.01 | 0 | 46 |- valign=top align=right | align=left | Liqenet Plitvice (16 liqene) | align=left | Lika-Senj | 1.98 | 503–636 | 3–46 |- valign=top align=right | align=left | Liqenet Baćina (6 liqene) | align=left | Dubrovnik-Neretva | 1.9 | 5 | 32 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Sabljačkës | align=left | Karlovac | 1.2 | 320 | 6 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Bajerskës | align=left | Primorje-Gorski Kotar | 0.5 | 730 | 7 |- valign=top align=right | align=left | Liqeni i Trakošćanskës | align=left | Varaždin | 0.2 | 255 | n/a |} == Shiko dhe këtë == * [[Gjeografia e Kroacisë]] * [[Lista ë lumenjeve në Kroaci]] == Lidhje të jashtme == * [http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2003/tabele/01_042_tab.pdf Vjetari statistikor 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190404171426/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2003/tabele/01_042_tab.pdf |date=4 prill 2019 }} (Byroja Qendrore e Statistikave; 04. qershor 2010) [[Kategoria:Liqene në Kroaci]] [[Kategoria:Liqene]] [[Kategoria:Lista]] j63ujh2sq9ofcxj7dvfqe5mn0ejsuav 0 88982 2986567 1860469 2026-06-01T22:44:32Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kroaci]] te [[Lista e lumenjve të Kroacisë]] 1860469 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Maribor Lent.jpg|thumb|Drava]] [[Skeda:Kolpa-Prelesje.JPG|thumb|Kupa]] [[Skeda:Iron Gate Danube.jpg|thumb|Danubi]] [[Skeda:Bosut - Rokovci-Andrijasevci 4.jpg|thumb|Bosut]] [[Skeda:Korana canyon at Slunj, Croatia.JPG|thumb|Korana]] {| class="wikitable sortable" |+ '''Lumenjeve në Kroaci''' !width="20" align="right"| !width="100"|Lumi !width="50"|Gjatësia (brenda Kroacisë) (km) !width="50"|Gjatësia totale (km) !width="100"|Ujërave në |- | align="right" |1. |[[Sava]] | align="right" |562 | align="right" |945 |[[Danubi]] |- | align="right" |2. |[[Drava]] | align="right" |305 | align="right" |749 |[[Danubi]] |- | align="right" |3. |[[Kupa]] | align="right" |296 | align="right" |296 |[[Sava]] |- | align="right" |4. |[[Danubi]] | align="right" |188 | align="right" |2860 |[[Deti i Zi]] |- | align="right" |5. |[[Bosut]] | align="right" |143 | align="right" |186 |[[Sava]] |- | align="right" |6. |[[Korana]] | align="right" |109 | align="right" |134 |[[Kupa]] |- | align="right" |7. |[[Bednja]] | align="right" |133 | align="right" |133 |[[Drava]] |- | align="right" |8. |[[Lonja-Trebež]] | align="right" |132 | align="right" |132 |[[Sava]] |- | align="right" |9. |[[Česma]] | align="right" |123 | align="right" |123 |[[Lonja-Trebež]] |- | align="right" |10. |[[Una]] | align="right" |120 | align="right" |213 |[[Sava]] |- | align="right" |11. |[[Vuka]] | align="right" |112 | align="right" |112 |[[Danubi]] |- | align="right" |12. |[[Dobra]] | align="right" |104 | align="right" |104 |[[Kupa]] |- | align="right" |13. |[[Cetina]] | align="right" |100 | align="right" |100 |[[Deti Adriatik]] |- | align="right" |14. |[[Glina]] | align="right" |82 | align="right" |100 |[[Kupa]] |- | align="right" |15. |[[Karašica]] | align="right" |91 | align="right" |91 |[[Drava]] |- | align="right" |16. |[[Sutla]] | align="right" |89 | align="right" |92 |[[Sava]] |- | align="right" |17. |[[Orljava]] | align="right" |89 | align="right" |89 |[[Sava]] |- | align="right" |18. |[[Ilova]] | align="right" |85 | align="right" |85 |[[Lonja-Trebež]] |- | align="right" |19. |[[Odra]] | align="right" |83 | align="right" |83 |[[Kupa]] |- | align="right" |20. |[[Lika]] | align="right" |78 | align="right" |78 | |- | align="right" |21. |[[Krapina]] | align="right" |75 | align="right" |75 |[[Sava]] |- | align="right" |22. |[[Krka]] | align="right" |73 | align="right" |73 |[[Deti Adriatik]] |- | align="right" |23. |[[Pakra]] | align="right" |72 | align="right" |72 |[[Lonja-Trebež]] |- | align="right" |24. |[[Sunja]] | align="right" |69 | align="right" |69 |[[Sava]] |- | align="right" |25. |[[Zrmanja]] | align="right" |69 | align="right" |69 |[[Deti Adriatik]] |- | align="right" |26. |[[Mura]] | align="right" |67 | align="right" |483 |[[Drava]] |- | align="right" |27. |[[Glogovnica]] | align="right" |66 | align="right" |66 |[[Česma]] |- | align="right" |28. |[[Plitvica]] | align="right" |65 | align="right" |65 |[[Drava]] |- | align="right" |29. |[[Mrežnica]] | align="right" |63 | align="right" |63 |[[Korana]] |- | align="right" |30. |[[Kupčina]] | align="right" |56 | align="right" |56 |[[Kupa]] |- | align="right" |31. |[[Mirna (Croatia)|Mirna]] | align="right" |53 | align="right" |53 |[[Deti Adriatik]] |- | align="right" |32. |[[Neretva]] | align="right" |20 | align="right" |213 |[[Deti Adriatik]] |- | align="right" |33. |[[Rječina]] | align="right" |19 | align="right" |19 |[[Deti Adriatik]] |} == Shiko dhe këtë == * [[Lista e liqeneve në Kroaci]] * [[Gjeografia e Kroacisë]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lumenj në Kroaci]] 0ylwlhwahkr9b94jpkhp4o0on10t06p 0 89445 2986525 1326276 2026-06-01T22:34:46Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Afrikë]] te [[Lista e liqeneve të Afrikës]] 1326276 wikitext text/x-wiki == Liqene të Afrikës Veriore == * [[Liqeni i Çadit]] * [[Afrika]] ** [[Liqeni i Asuanit (Naserit)|Liqeni i Asuani]] ** [[Liqeni i Bitterit]] * [[Sudani]] == Liqene të Afrikës Lindore == * [[Liqeni Viktoria]] * [[Liqeni Tanganjika]] * [[Liqeni Malawi]] - më herët (Liqeni Njassa) * [[Liqeni Albert]] * [[Liqeni Edward]] - ose (Liqeni Eduard) më herët (Liqeni Rutanzige) * [[Liqeni Georgë]] - më herët (Liqeni Dweru) * [[Liqeni Turkana]] - më herët (Liqeni Rudolf) * [[Liqeni Tana]] * [[Liqeni Zway]] * [[Liqeni Langano]] * [[Liqeni Abbé]] * [[Liqeni Natron]] * [[Liqeni Manyara]] * [[Liqeni Abaja]] * [[Liqeni Assal]] - në Dschibuti * [[Liqeni Karum]] - gjithashtu Liqeni Assal (Etiopia) * [[Chew Bahir]] - më herët (Liqeni Stefanie) * [[Liqeni Kiwu]] * [[Liqeni Kyoga]] - gjithashtu (Liqeni Kioga) * [[Liqeni Mweru]] * [[Liqeni Naivasha]] * [[Liqeni Elmenteita]] - gjithashtu (Liqeni Elmenaita-ose Elementaita) * [[Liqeni Nakuru]] * [[Liqeni Baringo]] * [[Liqeni Bogoria]] * [[Liqeni Magadi]] * [[Liqeni Awasa]] * [[Liqeni Bakili]] * [[Liqeni Hayk]] * [[Liqeni Chamo]] * [[Liqeni Tirba]] * [[Liqeni Zengena]] * [[Liqeni Duluti]] == Liqenet Qendrore Afrikane == * [[Barombi Mbo]] * [[Pool Malebo]] * [[Lac Ntomba]] * [[Lac Mai-Ndombe]] == Liqenet Jugore Afrikane == * [[Cabora-Bassa]] * [[Liqeni i Chilwaës]] * [[Liqeni i Bangweuluës]] * [[Liqeni i Gariepës]] * [[Liqeni i Karibës]] * [[Liqeni i Malomb]] * [[Liqeni i St.-Luciaës]] == Liqenet Perëndimore Afrikane == * [[Lac Aougoundou]] * [[Lac du Buyo]] * [[Bosumtwi]] * [[Liqeni i Déboës]] * [[Lac Do]] * [[Lac Faguibine]] * [[Lac Fati]] * [[Lac Garou]] * [[Lac Haribomo]] * [[Lac Kabara]] * [[Lac Koraou]] * [[KLac de Kossou]] * [[Lac Magui]] * [[Barrage de Manantali]] * [[Lac Niangay]] * [[Liqeni i Nyoës]] * [[Lac Oro]] * [[Lac de Sélingue]] * [[Lac de Taabo]] * [[Lac Tanda]] * [[Lac Télé]] * [[Liqeni i Voltës]] [[Kategoria:Liqene]] [[Kategoria:Afrikë]] [[Kategoria:Lista]] h52ig3w6pbm5elz4sm758wl1vd6w0mf 0 90183 2986579 1860470 2026-06-01T22:44:56Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Butan]] te [[Lista e lumenjve të Butanit]] 1860470 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Torsa in coochbehar.JPG|thumb|Torsa]] Lista ë [[Lumi|lumenjeve]] në [[Butani|Butan]]: *[[Bumthang (Fluss)|Bumthang]] *[[Dhur]] *[[Drangme]] *[[Manas (Fluss)|Manas]] *[[Mangde]] *[[Mo (Fluss)|Mo]] *[[Raidak]] *[[Sankosh]] *[[Torsa]] [[Kategoria:Butan]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lumenj në Butan]] 5t9q1dgjyn19tdxpwc1x6b80whc5vha 0 90243 2986563 1860459 2026-06-01T22:44:21Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Australi]] te [[Lista e lumenjve të Australisë]] 1860459 wikitext text/x-wiki {{TOC}} == A == * [[Abercrombie River|Abercrombie]] * [[Adelaide River]] * [[Albert River|Albert]] * [[Arthur River]] * [[Arthur River]] (Tasmania) * [[Ashburton River]] * [[Avon River|Avon]] (Western Australia) * [[Avon River|Avon]] (Western Victoria) * [[Avon River|Avon]] (Eastern Victoria) == B == * [[Balgarup River]] * [[Balonne River]] * [[Bannister River]] * [[Barrington River|Barrington River]] * [[Barron Rive |Barron River]] * [[Barwon River (New South Wales)]] * [[Barwon River(Victoria)]] * [[Beaufort River]] * [[Bega River]] * [[Bell River]] * [[Bemm River]] (East Gippsland, Victoria) * [[Blackwood River]] * [[Bogan River]] * [[Bremer River]] * [[Brisbane River]] * [[Burdekin River]] * [[Burnett River]] == C == * [[Calliope River]] * [[Castlereagh River]] * [[Cataract River (New South Wales)]] * [[Canning River (Western Australia)]] * [[Clarence River (New South Wales)]] * [[Clyde River (New South Wales)]] * [[Collie River (Western Australia)]] * [[Colo River]] * [[Condamine River]] * [[Cooper Creek]] * [[Cotter River]] * [[Cudgegong River]] == D == * [[Daly River|Daly]] * [[Darling River ]] * [[Dawson River|Dawson]] * [[De Grey River|De Grey]] * [[Derwent River (Tasmanien)|Derwent]] * [[Diamantina River|Diamantina]] * [[Don River]] * [[Dumaresq River|Dumaresq]] == E == * [[Edward River|Edward]] * [[Esk River|Esk]] * [[North Esk River|North Esk]] * [[South Esk River|South Esk]] * [[Eucumbene River|Eucumbene]] == F == * [[Ferguson River|Ferguson River]] * [[Fitzroy River II]] * [[Fitzroy River]] * [[Flinders River ]] * [[Fortescue River|Fortescue]] * [[Franklin River|Franklin]] == G == * [[Gascoyne River|Gascoyne]] * [[Geehi River|Geehi]] * [[Georges River|Georges]] * [[Goodradigbee River|Goodradigbee]] * [[Gordon River|Gordon]] * [[Goulburn River (New South Wales)|Goulburn]] * [[Goulburn River (Victoria)|Goulburn]] * [[Grose River|Grose]] * [[Gwydir River|Gwydir]] == H == * [[Harvey River (Western Australia)]] * [[Hastings River]] * [[Hay River (Western Australia)]] * [[Hawkesbury River]] * [[Hidden River]] * [[Horton River]] * [[Hotham River]] * [[Hunter River (New South Wales)]] * [[Huon River]] == I == * [[Ingegoodbee River|Ingeegoodbee]] == J == * [[Jardine River|Jardine]] == K == * [[Kalgan River]] * [[Katherine River]] * [[Karuah River|Karuah]] * [[King River|King]] * [[King River|King]] * [[Kowmung River|Kowmung]] == L == * [[Lachlan|Lachlan River]] * [[Lane Cove River|Lane Cove]] * [[Logan River|Logan]] * [[Lake Argyle River]] == M == * [[Macdonald River|Macdonald (Bendemeer)]] * [[Macdonald River|Macdonald (St Albans)]] * [[Macleay River|Macleay]] * [[Macquarie River|Macquarie]] * [[Manilla River|Manilla]] * [[Manning River|Manning]] * [[Margaret River (Western Australia)|Margaret]] * [[Maribyrnong River|Maribyrnong]] * [[Mary River |Mary]] * [[Mersey River |Mersey]] * [[Mitchell River|Mitchell]] * [[Mitta Mitta River|Mitta Mitta]] * [[Molonglo River|Molonglo]] * [[Moore River|Moore]] * [[Moruya River|Moruya]] * [[Murchison River (Western Australia)|Murchison]] * [[Murray River|Murray]] * [[Murrumbidgee River|Murrumbidgee]] == N == * [[Nambucca River|Nambucca]] * [[Namoi River|Namoi]] * [[Nattai River|Nattai]] * [[Nepean River|Nepean]] * [[Nerang River|Nerang]] * [[Nogoa River|Nogoa]] * [[Nymboida River|Nymboida]] == O == * [[Orara River|Orara]] * [[Ord River|Ord]] == P == * [[Paroo River|Paroo]] * [[Parramatta River|Parramatta]] * [[Patterson River|Patterson]] * [[Peel River |Peel]] * [[Pine River |Pine]] * [[Pioneer River|Pioneer]] * [[Port Pirie]] * [[Preston River (Western Australia)|Preston River]] == R == * [[Richmond River]] * [[Roe River|Roe River]] * [[Roper River]] == S == * [[Severn River (New South Wales)]] * [[Severn River]] * [[Shoalhaven River|Shoalhaven]] * [[Sleeman River (Western Australia)|Sleeman River]] * [[Snowy River|Snowy]] * [[Swan River (Western Australia)|Swan]] == T == * [[Talbragar River|Talbragar]] * [[Tamar River|Tamar]] * [[Thomson River|Thomson]] * [[Thomson River (Victoria)|Thomson]] * [[Tooma River|Tooma]] * [[River Torrens|Torrens]] * [[Tumut River|Tumut]] * [[Tweed River (New South Wales)|Tweed]] == V == * [[Victoria River|Victoria]] == W == * [[Warrego River|Warrego]] * [[Warren River]] * [[Williams River (New South Wales)]] * [[Williams River]] * [[Williams River (Western Australia)]] * [[Wilson River|Wilson]] * [[Wingecarribee River|Wingecarribee]] * [[Wollondilly River|Wollondilly]] * [[Woronora River|Woronora]] [[Kategoria:Australi]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lumenj në Australi]] luvlt2zqd4o0le80bidiokkjx25x0rs 0 90474 2986573 2703979 2026-06-01T22:44:42Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Finlandë]] te [[Lista e lumenjve të Finlandës]] 2703979 wikitext text/x-wiki Lista ë [[Lumi|lumenjeve]] në [[Finlandë]]: == Lumenjtë më e madhe == [[Skeda:Iijoki Finland.jpg|thumb|Iijoki]] [[Skeda:Kutturan silta.jpg|thumb|Ivalojoki]] [[Skeda:Juutuanjoen Alakoski toukokuussa.JPG|thumb|Juutuanjoki]] [[Skeda:Kaamanen near Inari(Summer2005).jpg|thumb|Kaamasjoki]] *[[Ähtävänjoki]] *[[Hiidenjoki]] *[[Iijoki]] *[[Inarijoki]] *[[Ivalojoki]] *[[Juutuanjoki]] *[[Jänisjoki]] *[[Kaamasjoki]] *[[Kajaaninjoki]] *[[Kalajoki (Fluss)|Kalajoki]] *[[Karjaanjoki]] *[[Karvianjoki]] *[[Kemijoki]] *[[Kettujoki]] *[[Kiehimäjoki]] *[[Kiiminkijoki]] *[[Kitinen]] *[[Kitkajoki]] *[[Koitajoki]] *[[Kokemäenjoki]] *[[Könkämäeno]] *[[Korpijoki]] *[[Kostonjoki]] *[[Kuolajoki]] *[[Kymijoki]] *[[Kyrönjoki]] *[[Lätäseno]] *[[Lieksanjoki]] *[[Livojoki]] *[[Loimijoki]] *[[Loukinen]] *[[Luiro]] *[[Meltausjoki]] *[[Muonionjoki]] *[[Näätämöjoki]] *[[Oulankajoki]] *[[Oulujoki]] *[[Paatsjoki]] *[[Perhonjoki]] *[[Pielisjoki]] *[[Pyhäjoki (Fluss)|Pyhäjoki]] *[[Raudanjoki]] *[[Siikajoki (Fluss)|Siikajoki]] *[[Simojoki]] *[[Siuruanjoki]] *[[Tengeliönjoki]] *[[Tenniöjoki]] *[[Tornionjoki]] *[[Vantaanjoki]] *[[Vuoksi]] == Lumenjtë më të gjatë == *[[Muonionjoki]]–[[Tornionjoki]] 570 km *[[Kemijoki]] 552 km, pa Delta 483 km *[[Muonionjoki]] 330 km *[[Iijoki]] 310 km *[[Ounasjoki]] 298 km *[[Kitinen]] 278 km *[[Luiro]] 227 km *[[Tornionjoki]] 180 km *[[Kymijoki]] 180 km *[[Simojoki]] 172 km *[[Ivalojoki]] 170 km *[[Kiiminkijoki]] 170 km *[[Kyrönjoki]] 169 km *[[Pyhäjoki]] 162 km *[[Perhonjoki]] 155 km *[[Tenojoki]] 152 km *[[Siikajoki]] 152 km *[[Kokemäenjoki]] 150 km *[[Raudanjoki]] 150 km *[[Lapuanjoki]] 147 km *[[Lieksanjoki]] 132 km *[[Porvoonjoki]] 130 km *[[Kalajoki]] 130 km *[[Livojoki]] 125 km *[[Siuruanjoki]] 120 km *[[Loimijoki]] 114 km *[[Karvianjoki]] 110 km *[[Vaskojoki]] 110 km *[[Oulujoki]] 107 km *[[Oulankajoki]] 105 km *[[Nuorittajoki]] 105 km *[[Kiehimäjoki]] 105 km *[[Paimionjoki]] 105 km *[[Vantaanjoki]] 101 km [[Kategoria:Finlandë]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lumenj në Finlandë]] [[fi:Luettelo Suomen yli sata kilometriä pitkistä joista]] l98yy6zcfh6dcoor60pdx54fmswe09r 0 90553 2986575 1860513 2026-06-01T22:44:49Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Haiti]] te [[Lista e lumenjve të Haitit]] 1860513 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Haiti topographic map-fr.png|thumb|Harta e lumenjëve]] [[Skeda:Limbe river from Camp coq - Haiti.JPG|thumb|Rivière du Limbè]] Lista e [[Lumi|lumenjëve]] në [[Haiti]]: * [[Rivière du Massacre]] * [[Grande Rivière du Nord]] * [[Rivière Galois]] * [[Rivière Marion]] * [[Rivière du Limbè]] * [[Les Trois Rivières]] * [[Rivière Anse Rouge]] * [[Rivière La Quinte]] * [[Rivière de l’Estère]] * [[ Rivière de l’Artibonite]] ** [[Rivière de Fer à Cheval]] ** [[ Rivière Macasía]] ** [[Rivière Guayamouc]] *** [[Rivière Bouyaha]] *** [[Rivière Canot]] ** [[Rivière Locaine]] ** [[ Rivière Libón]] * [[Rivière de Saint-Marc]] * [[Rivière Montrouis]] * [[Rivière Blanche]] * [[Rivière Grise]] * [[Rivière de Grand Goâve]] * [[Grand Rivière de Nippes]] * [[Rivière des Roseaux]] * [[Rivière de la Voldrogue]] * [[Rivière Grande Anse]] * [[Rivière de l'Acul]] * [[Ravine du Sud]] * [[Rivière de Cavaillon]] * [[Rivière Mombin]] * [[Rivière des Côtes de Fer]] * [[Rivière de Bainet]] * [[Grand Rivière de Jacmel]] * [[Rivière Marigot]] * [[Pedernales]] [[Kategoria:Haiti]] [[Kategoria:Lista]] [[Kategoria:Lumenj në Amerikën Qendrore]] rx4w77mbudw5kt6i6w1bas3o4see19r 3 91201 2986453 2908427 2026-06-01T18:19:35Z Leutrim.P 113691 +Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi 2986453 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="color: #329ea8; text-shadow: 1px 3px 3px rgba(0, 0, 0, 0.2);">Përdoruesi diskutim:Olsi</span>}} {{#ifexist:Përdoruesi:Olsi/{{LOCALDAY}} {{LOCALMONTHNAME}}|<div style="background-color:#CB0000; border:2px solid #FFFF00; padding:0.5em; width:100%;"> {{Përdoruesi:Olsi/Festa e Flamurit}}| }} {{Përdoruesi:Olsi/Koka}} <div style="margin-bottom: 5px; padding: 5px; border: 1px solid; border-color: #CCCCCC; background: #e2f2df"> <div style="margin-top:20px; margin-right:70px">{{Archives|root=Përdoruesi diskutim:Olsi}}</div> __TOC__ == Mirë se vini == {{Tung|[[Përdoruesi:Mikullovci11|Mikullovci]] 21 Korrik 2010 22:07 (CEST)}} == Ju lutemi të redaktorë== Ju lutemi të redaktorë, ndihmoni në përkthimin e një artikulli [[Igor Janev]].[[Speciale:Kontributet/87.116.183.67|87.116.183.67]] 24 janar 2025 05:18 (CET) == Kandidoje kete si artikull te mire. == [[:Shkencat Nautike Iberike 1400–1600]]<br/>Po me deshton tentimi; <br/>Wikipedia:Artikuj të mirë/Kandidatura/VotimeShkencat Nautike Iberike 1400–1600 (po shtohet teksti "votime" para emrit te artikullit)..<span id="Leutrim.P:1738103975025:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 28 janar 2025 23:39 (CET)</span> :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], provoje tani, duhet të jetë në rregull. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 28 janar 2025 23:43 (CET) ::Shablloni që përdoret për propozimin e artikujve të mirë përdoret njëlloj dhe për propozimin e artikujve të përkryer, aprovimin e robotëve të rinj, faqeve për grisje, etj. A mundesh t'i hedhësh një sy nëse ka nevojë për ndërhyrje dhe te rastet e tjera? Bëhet fjalë për faqet që janë në lidhjet anësore (''sidebar''). Të paktën artikujt e përkryer duhet parë me kujdes pasi së bashku me artikujt e mirë janë nga lidhjet më pak të përdorura aty, duke qenë se vetëm së fundmi po e rikthejmë vëmendjen te to. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 janar 2025 11:14 (CET) :::@[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] vetëm tek kandidaturat për artikuj të mirë dhe të përkryer kishte probleme. Tani duhet të jetë çdo gjë në rregull. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 30 janar 2025 00:33 (CET) == Kuvendi në Commons == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], Do të bëhesha pjesë, por nuk kam shumë ide si funksionon atje. Po ashtu, pata bërë disa kërkesa për fshirjen e disa fotove të ngarkuara më parë, dhe nuk e di fatin e tyre, a janë fshirë ende... Mbase ti ke qasje dhe mund të dish diçka?. Punë të mbarë. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 08:10 (CET) :Patjetër. Të ftoj të lexosh [[commons:Commons:FAQ/sq|FAQ]] si fillim. Pastaj përderisa shumica e përdoruesve do të jenë nga Shqipëria dhe Kosova, do ishtë mirë të lexoje edhe [[commons:Commons:Copyright rules by territory/Albania|Të drejtat e autorit në Shqipëri]] dhe [[commons:Commons:Copyright rules by territory/Kosovo|Të drejtat e autorit në Kosovë]]. Fotot nuk janë fshirë ende, por do të fshihen në të ardhmen. Sapo të fshihen, një robot do t'i heqë edhe nga artikujt në Wikipedia. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 08:19 (CET) ::Në rregull, faleminderit (për fotot). Në fakt, e kisha fjalën se do dëshiroja "po të kisha aftësitë e duhura për atje dhe kohën". Nuk jam i informuar për projekte të tjera përpos wikit, do të qëndroj kështu për tani, po të kem kohë më vonë, mbase mund edhe të bashkangjitem. Po e lë si mundësi të hapur, por njëherë jam 'pas' edhe në çështje të tjera. Suksese! -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 08:37 (CET) == Ndihme ne shqyrtim privilegjesh te nje perdoruesi.. == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], i kisha hequr ''privilegjin e Redaktor-it'' nje perdoruesit (https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:AceDouble, (Arsyeja- zhvendosje te gabuara..)), nese mund ti shikosh kontributet e rralla e te paketa (ne sasi) te tija dhe te vendosesh nese ai i meriton mbrapsht dhe nese po, t'ia kthesh.. Ai me kontaktoi per kete qeshtje (https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P#Heqja%20e%20t%C3%AB%20drejt%C3%ABs%20s%C3%AB%20editimit). Une i dhash nje pergjigje te shkurter, por pasi ai deshiron te ankohet nuk dua t'ia cenoj te drejten e ankimimit. Nese mundesh te besh nje vezhgim te shpejte te kesaj qeshtje dhe nese ai i meriton te mos mbetet pa privilegje, e po te filloj ndonje ankese drejt meje une e vazhdoj qeshtjen tutje.. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 01:23 (CET) :@[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], heqja e privilegjit mund edhe te kete qene pak e nxituar, pasi nuk ishte vandalizem. Kisha Ortodokse njihet zyrtarisht si "Kisha Orthodokse e Shqiperise". Megjithate, ti vepro si te duash. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 14:41 (CET) @[[Përdoruesi:Olsi]], Faleminderit, sot eshte data 10.. ('5 shkurt 2025 01:23 (CET)') . -[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 19:00 (CET) == Stampa e "re" e grisjeve == Pashë që kemi filluar të përdorim një stampë të për grisjet që ofron një përqasje më të mirë për infrastrukturën e përgjithshme për atë gjë. Kjo është gjë e mirë. A mundesh ta shtosh stampën në fjalë te [[Speciale:AbuseFilter/8|filtri i abuzimit 8]], ku gjendet tashmë dhe stampa tjetër prej kohësh, që të mund të mos hiqet pasi vendoset pa mbikqyrjen e një administratori paraprakisht? Te artikulli [[GeryC]] kishte ndodhur pikërisht kjo gjë dhe përgjithësisht është gjëja e parë që ndodh në çdo artikull ku vendoset një stampë grisjeje. Veprim instinktiv i kuptueshëm. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 11:25 (CET) :{{done}} [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 20:39 (CET) == Emblemat == Ekziston [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciale:K%C3%ABrko&limit=50&offset=0&ns0=1&search=Emblema+-+Bashkia një numër i vogël artikujsh] për stemat e bashkive të Shqipërisë, të gjitha të nisura nga përdoruesi Xixa vite më parë, shumica të cilëve nuk kanë asnjë fjali. Normalisht artikujt për stemat duhet të ekzistojnë – dhe disa prej tyre jan zgjeruar në artikuj më të gjerë ndër vite – por pjesa më e madhe e tyre janë pothuajse faqe të zbrazëta. Ndonjë ide si mund të veprojmë? @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], si përdorues të interesuar. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 11:58 (CET) :Shquarësia duhet të ekzistojë për to që të kenë artikull. Politikat e shquarësisë mbi nuk i kemi shumë të mirëfillta, por mendimi im për kësi lloj artikujsh është që nëse ka detaje të shquara që mund të interpretohen dhe ka burime të mira mbi to, mund t'i përfshijmë. Por kjo gjykohet në bazë individuale. :Për sa i përket atyre që janë zgjeruar: :* [[Emblema - Bashkia Elbasan]]: mban burime të vërteta dhe vjen afër të thënit diçka :* [[Emblema - Bashkia Kamëz]]: ka tekst të mirëfilltë, por pa burime :* [[Emblema - Bashkia Krujë]]: ka tekst të dobishëm por shumë të shkurtër dhe pa burime :* [[Emblema - Bashkia Pukë]]: jo. :* [[Emblema - Bashkia Lushnje]]: i afrohet diçka cilësisë, por ka nevojë për burime :* [[Emblema - Bashkia Patos]]: njëjtë si më lartë :* [[Emblema - Bashkia Lezhë]]: veç informata mbi Lezhën e jo mbi emblemën. :[[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 8 shkurt 2025 15:24 (CET) == Titulli nautike == @[[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] si ta kuptoje qendrimin tend per titullin ke titull konsideron se duhet te qendroje?! Titulli eshte ceshtja kryesore per mua, sic mund ta kuptosh nga diskutimet e mia. Me duhet te di se cili titull qendron.<span id="Flladimi:1739194272644:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 14:31 (CET)</span> :@[[Përdoruesi:Flladimi|Flladimi]], sic e thashe te Zyra e Ankesave, titulli qendron keshtu sic eshte (Shkencat Nautike Iberike 1400–1600) dhe nuk mund te kete diskutime per titullin per 1 muaj. Une nuk mund te bllokoj diskutimet per zhvendosje pafundesisht nese perdoruesit e tjere duan te hapin nje diskutim te ri. [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi diskutim:Olsi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 14:40 (CET) == Vleresime == {{Stampa:Medalje teknologjie}}<br/>E meriton me ndihmen qe i bene kuptimit nga ana e perdoruesve te dallimit te termave teknike!<br style="margin-bottom:0.5em"/>{{Stampa:Medalje diplomacie}}<br/>Gjithashtu per zhbllokimin e redaktimeve te mia nepermjet ndermjetesimit duke e konsideruar nje zhbllokim te vete uikipedise! Mirenjohje te thelle dhe urime!<span id="Flladimi:1739208999402:Përdoruesi_diskutimFTTCLNOlsi" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Flladimi|Flladi]] ([[Përdoruesi diskutim:Flladimi|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 18:36 (CET)</span> == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 29 maj 2025 13:17 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|diskuto]]) 16 korrik 2025 14:28 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Administrator i ndërfaqes == Përshëndetje, Olsi! Duke u nisur nga [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P#Kontrollimi|ky diskutim]], që së shpejti pritet të hapet edhe në Kuvend, doja të të pyes nëse je i interesuar të marrësh përsipër privilegjet e administratorit të ndërfaqes. Aktualisht këtë rol në Wikipedia-n shqip e mbaj vetëm unë. Sipas rregullave globale, një projekt duhet të ketë ose asnjë, ose të paktën dy përdorues me këtë rol. Në rastet kur për çfarëdo arsyeje mbetet vetëm një, kërkohet të bëhen përpjekje për shtimin e një të dyti, ose të hiqen këto privilegje dhe nga përdoruesi i mbetur, duke e lënë projektin pa asnjë administrator ndërfaqeje. Do të pres përgjigjen tënde për 7 ditë, duke nisur nga sot, data 1 nëntor; nëse deri atëherë nuk do të kem marrë përgjigje, do t'i heq këto privilegje dhe nga vetja deri në një moment të dytë kur të mund të kemi të paktën dy përdorues aktivë në atë rol. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 nëntor 2025 01:59 (CET) :Shënim: Në një rilexim, [[m:Interface administrators|rregullorja në fjalë]] vetëm këshillon ekzistencën e të paktën dy përdoruesve që kuptojnë CSS/JS pa detyruar pozicionin e tyre si administratorë por do të ishte mirë të kishim dy administratorë gjithsesi. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 nëntor 2025 02:10 (CET) ::Në mungesë të një përgjigjeje kam pezulluar privilegjet e mia deri në një sqarim më të saktë të çështjes në fjalë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 7 nëntor 2025 11:28 (CET) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 19 nëntor 2025 14:44 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Kërkesë për shqyrtim (Redi Veli) == Përshëndetje Olsi! Ju lutem, a mund të bëni shqyrtimin e artikullit [[Redi Veli]]? Artikulli është hartuar sipas standardeve dhe është i mbështetur plotësisht në referenca të besueshme. Formati teknik është rregulluar. Faleminderit! [[Përdoruesi:Deejay Redi fan|Deejay Redi fan]] ([[Përdoruesi diskutim:Deejay Redi fan|diskutimet]]) 9 mars 2026 18:00 (CET) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) 9bue0s3xqig3lz8pou9av6esfoibs4z 0 92584 2986539 2976355 2026-06-01T22:35:44Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Finland]] te [[Lista e liqeneve të Finlandës]] 2976355 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Isojärvi panorama 3.jpg|parapamje|300px|Pamje verore e [[Isojärvi (Satakunta)|Isojärvi]], liqeni i 97-të më i madh në Finlandë.]] [[Skeda:IIjärvi from Iivaara in winter.jpg|parapamje|300px|Pamje dimërore e [[Iijärvi (Kuusamo)|liqenit Iijärvi]] e parë nga Iivaara në [[Kuusamo]], Finlandë]] [[Skeda:Hietasaari,_Lake_Saimaa.JPG|parapamje|240px|Liqeni [[Saimaa]]]] Në [[Finlandë]] janë 187.888 [[liqeni|liqene]] me një sipërfaqe me më shumë sa 500 m² dhe 309 liqene kanë më shumë sa 10 km². == Listë alfabetike == ===A=== [[Aapajärvi]], [[Ala-Kintaus]], [[Ala-Kitka]] ===B=== [[Lake Bodom|Bodominjärvi]] ===E=== [[Elämäjärvi]], [[Enäjärvi]], [[Enijärvi]], [[Enonvesi]], [[Lake Evijärvi|Evijärvi]] ===H=== [[Lake Haapajärvi|Haapajärvi]], [[Hankavesi]], [[Hankavesi – Lonkari]], [[Hankavesi-Välivesi]], [[Hauhonselkä]], [[Haukivesi]], [[Hiidenvesi]], [[Hiirenvesi]], [[Hirvijärvi Reservoir]], [[Hirvijärvi – Kalliovesi]], [[Höytiäinen]], [[Hyrynjärvi]] ===I=== [[Lake Iijärvi (Inari)|Iijärvi]] (1), [[Lake Iijärvi (Ristijärvi)|Iijärvi]] (2), [[Iijärvi (Kuusamo)|Iijärvi]] (3), [[Lake Iijärvi (Suomussalmi)|Iijärvi]] (4), [[Iisvesi]], [[Iivantiira – Juttuajärvi]], [[Ilmoilanselkä]], [[Immalanjärvi]], [[Lake Inari|Inari]], [[Irnijärvi|Irnijärvi – Ala-Irni]], [[Tipasjärvi|Iso and Pieni Tipasjärvi]], [[Iso Lamujärvi]], [[Iso Lohijärvi]], [[Lake Kero|Iso- and Keski-Kero]], {{ill|Iso- and Pikku-Ii|lt=Lake Ii|fi|Iso-Ii}}, [[Iso-Kiimanen]], [[Iso-Naakkima]], [[Iso-Pyhäntä]], [[Iso-Roine]], [[Iso-Vietonen]], [[Isojärvi (Satakunta)|Isojärvi]] (1), [[Isojärvi (Kuhmoinen)|Isojärvi]] (2) ===J=== [[Jääsjärvi]], [[Jäsys – Retujärvi]], [[Jerisjärvi]], [[Jonkeri]], [[Jonku]], [[Jormasjärvi]], [[Joukamojärvi]], [[Joutjärvi]], [[Joutsijärvi]], [[Joutsjärvi]], [[Juojärvi]], [[Juolasvesi – Sarkavesi]], [[Juurusvesi–Akonvesi]], [[Jyväsjärvi]] ===K=== [[Kaavinjärvi]], [[Kalajärvi Reservoir]], [[Kallavesi]] (1), [[Kallavesi (Mäntyharju)|Kallavesi]] (2), [[Kangasjärvi]], [[Kangasvesi]], [[Kankareenjärvi]], [[Kankarisvesi]], [[Kannonselkä]], [[Karankajärvi]], [[Karhijärvi]], [[Karijärvi]], [[Karikkoselkä]], [[Kaukajärvi]], [[Kaukuanjärvi]], [[Liqeni Keitele|Keitele]], [[Kellojärvi – Korpijärvi]], [[Kelontekemäjärvi]], [[Lake Kemijärvi|Kemijärvi]], [[Kermajärvi]], [[Keurusselkä]], [[Keyritty]], [[Kiantajärvi]] (1), [[Kiantajärvi (Sotkamo)|Kiantajärvi]] (2), [[Kiesimä]], [[Kiitämä]], [[Liqeni Kilpisjärvi|Kilpisjärvi – Alajärvi]], [[Kiteenjärvi]], [[Liqeni Kiuruvesi|Kiuruvesi]], [[Kivesjärvi]], [[Lake Kivijärvi (Central Finland)|Kivijärvi]] (1), [[Lake Kivijärvi (South Karelia)|Kivijärvi]] (2), [[Koitere]], [[Koivujärvi]], [[Lake Kolima|Kolima]], [[Koljonselkä (lake)|Koljonselkä]], [[Kolkonjärvi]], [[Liqeni Konnevesi|Konnevesi]], [[Konnivesi]], [[Korpijärvi]], [[Korpijärvi – Verijärvi]], [[Korvuanjärvi]], [[Koskelovesi – Miekkavesi]], [[Kostonjärvi]], [[Köyliönjärvi]], [[Kukkia]], [[Kulovesi]], [[Kuohattijärvi]], [[Kuohijärvi]], [[Kuolimo]], [[Kuorasjärvi]], [[Kuorevesi]], [[Kuorinka]], [[Kuortaneenjärvi]], [[Kurkijärvi – Tuuliainen]], [[Kuttajärvi]], [[Kuuhankavesi]], [[Kuusamojärvi]], [[Kuusvesi]], [[Kuvansi]], [[Kynsijärvi – Kynsilampi]], [[Kynsivesi – Leivonvesi]], [[Kyrösjärvi]], [[Lake Kyyjärvi|Kyyjärvi]], [[Kyyvesi]] ===L=== [[Laakajärvi]], [[Lahnavesi]], [[Lammasjärvi]], [[Lampaanjärvi]], [[Längelmävesi]], [[Lannevesi]], [[Lapinjärvi (lake)|Lapinjärvi]], [[Lake Lappajärvi|Lappajärvi]], [[Lappalanjärvi]], [[Lentiira]], [[Lentua]], [[Leppävesi]], [[Lake Lestijärvi|Lestijärvi]], [[Liesvesi]], [[Lievestuoreenjärvi]], [[Livojärvi]], [[Lohjanjärvi]], [[Lokka Reservoir]], [[Loppijärvi]], [[Luirojärvi]], [[Lummene]] ===M=== [[Maaninkajärvi]], [[Maavesi]], [[Mahnalanselkä – Kirkkojärvi]], [[Mallasvesi]], [[Lake Mallos|Mallos]], [[Melakko – Loitimo]], [[Miekojärvi]], [[Muojärvi – Kirpistö]], [[Mutusjärvi]], [[Muurasjärvi]], [[Muuratjärvi]], [[Muuruejärvi]] ===N=== [[Näläntöjärvi]], [[Nammijärvi]], [[Näsijärvi]], [[Nerkoonjärvi (Iisalmi)|Nerkoonjärvi]] (1), [[Nerkoonjärvi (Kihniö)|Nerkoonjärvi]] (2), [[Niemisvesi – Pemu]], [[Niinivesi]], [[Nilakka]], [[Niskajärvi]], [[Nitsijärvi]], Nolimojärvi, [[Norvajärvi]], [[Nuorajärvi]], [[Nuoramoisjärvi]] ===O=== [[Oijärvi]], [[Olkkajärvi – Matkalampi]], [[Onkamojärvi]], [[Onkivesi]], [[Ontojärvi – Nurmesjärvi]], [[Orajärvi]], [[Lake Orivesi|Orivesi]], [[Osmankajärvi]], [[Otermanjärvi]], [[Oulujärvi]] ===P=== [[Pääjärvi (Karstula)|Pääjärvi]] (1), [[Pääjärvi (Lammi)|Pääjärvi]] (2), [[Paatari]] (Paadaar), [[Lake Päijänne|Päijänne]], [[Paljavesi]], [[Pälkänevesi]], [[Pallasjärvi – Pallaslompolo]], [[Palovesi – Jäminginselkä]], [[Pankajärvi]], [[Pautujärvi]], [[Peruvesi]], [[Pesiöjärvi]], [[Petruma]], [[Pieksänjärvi]], [[Lake Pielavesi|Pielavesi]], [[Pielinen]], [[Pieni-Kiimanen]], [[Pieni-Onkamo]], [[Pihlajavesi (Saimaa)]], [[Pihlajavesi (Keuruu)]], [[Piispajärvi]], [[Pirttijärvi – Kaitainjärvi]], [[Pirttilampi]], [[Virmas|Pohjois- and Etelä-Virmas]], [[Porovesi]], [[Porttipahta Reservoir]], [[Posionjärvi]], [[Pöyrisjärvi]], [[Pöyrysjärvi (Myrskylä)|Pöyrysjärvi]] [[Puhosjärvi]], [[Pulmankijärvi]], [[Puruvesi]], [[Puula]], [[Pyhäjärvi (Tampere region)|Pyhäjärvi]] (1), [[Pyhäjärvi (Pyhäjärvi)|Pyhäjärvi]] (2), [[Pyhäjärvi (Satakunta)|Pyhäjärvi]] (3), [[Pyhäjärvi (Karelia)|Pyhäjärvi]] (4), [[Pyhäjärvi (Kymenlaakso)|Pyhäjärvi]] (5), [[Pyhäjärvi (Saarijärvi)|Pyhäjärvi]] (6), Pyhäjärvi (7)<!-- where? > 10 km²-->, Pyhäjärvi (8)<!-- where? > 10 km²-->, Pyhäjärvi (9)<!-- where? > 10 km²-->, [[Lake Pyhäselkä|Pyhäselkä]], [[Pyhävesi]], [[Pyyvesi]], [[Puujärvi]] ===R=== [[Raanujärvi]], [[Rahajärvi]] (Raahajärvi), [[Ranuanjärvi]], [[Rapojärvi – Haukkajärvi]], [[Rauhajärvi]], [[Rautavesi (Vammala)|Rautavesi]] (1), [[Rautavesi (Hartola)|Rautavesi]] (2), [[Nuasjärvi|Rehja – Nuasjärvi]], [[Repovesi – Luujärvi]], [[Riistavesi]], [[Rikkavesi]], [[Roine (Finland)|Roine]], [[Ruotsalainen (lake)|Ruotsalainen]], [[Lake Ruovesi|Ruovesi]], [[Rutajärvi (Leivonmäki)|Rutajärvi]] (1), [[Rutajärvi (Urjala)|Rutajärvi]] (2), [[Ruunaanjärvi]], [[Ryökäsvesi – Liekune]] ===S=== [[Sääksjärvi]] (1), [[Sääksjärvi, Uusimaa|Sääksjärvi]] (2), [[Saanijärvi]], [[Lake Saarijärvi (Saarijärvi)|Saarijärvi]] (1), [[Saarijärvi crater|Saarijärvi]] (2), Saarijärvi (3)<!-- where? > 10 km²-->, Saarijärvi (4)<!-- where? > 10 km²-->, [[Saimaa]], [[Sälevä]], [[Sapsojärvet]], [[Saraavesi]], [[Särkijärvi]], [[Savivesi]], [[Lake Sevettijärvi|Sevettijärvi]], [[Simojärvi]], [[Simpelejärvi]], [[Sonkari – Riitunlampi]], [[Sorsavesi]], [[Suininki]], [[Summasjärvi]], Suolijärvi (1), [[Suolijärvi]] (2), [[Suolisjärvi]], [[Suontee]], [[Suontienselkä – Paasvesi]], [[Surnujärvi]], [[Suuri-Onkamo]], [[Suuri-Pieksä]], [[Suurijärvi]], [[Suvasvesi]], [[Synsiä]], [[Lake Sysmä (Ilomantsi)|Sysmä]] (1), [[Lake Sysmä (Joroinen)|Sysmä]] (2), [[Syvänsi]], [[Syväjärvi]] 108,<ref>[http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Syv%C3%A4j%C3%A4rvi&setlang=en Syväjärvi]{{Lidhje e vdekur}}. Järviwiki Web Service. Retrieved 2014-02-25.</ref> [[Lake Syväri|Syväri]], [[Syysjärvi]] ===T=== [[Tallusjärvi]], [[Tarjanne]], [[Lake Tohmajärvi|Tohmajärvi]], [[Toisvesi]], [[Lake Torsa|Torsa – Pieni-Torsa]], [[Tuusjärvi]], [[Tyräjärvi]], [[Tampaja]] ===U=== [[Ukonvesi]], [[Uljua Reservoir]], [[Ullavanjärvi]], [[Lake Unari|Unari]], [[Unnukka]], [[Urajärvi]], [[Lake Uurainen|Uurainen]] ===V=== [[Vaalajärvi]], [[Vahvajärvi]], [[Vajukoski basin]], [[Vanajavesi]], [[Vallonjärvi]], [[Vanttausjärvi]], [[Vaskivesi – Visuvesi]], [[Vehkajärvi]], [[Venetjoki Reservoir]], [[Vesijako]], [[Vesijärvi]] (1), [[Vesijärvi (Kangasala)|Vesijärvi]] (2), [[Viekijärvi]], [[Viiksinselkä]], [[Viinijärvi]], Virmajärvi (1), [[Virmajärvi]] (2), [[Vuohijärvi]], [[Vuokalanjärvi]], [[Vuokkijärvi]], [[Vuontisjärvi]], [[Vuosanganjärvi – Hyötyjärvi]], [[Vuosjärvi]], [[Vuotjärvi]] ===Y=== [[Ylä-Enonvesi]], [[Ylä-Rieveli]], [[Yli-Kitka]], [[Yli-Suolijärvi]] ===Ä=== [[Ähtärinjärvi]], [[Äkäsjärvi]] ==Dhjetë liqenet më të mëdhenjë== {| class="wikitable sortable" ! Renditja ! Emri ! Sipërfaqja (km²) |- | | [[Saimaa|Suur-Saimaa]] ⁽¹⁾ | 4,400 |- | 1 | [[Saimaa]] | 1,377.05 |- | 2 | [[Liqeni Päijänne|Päijänne]] | 1,080.63 |- | 3 | [[Liqeni Inari|Inari]] | 1,040.28 |- | 4 | [[Pielinen]] | 894.21 |- | 5 | [[Oulujärvi]] | 887.09 |- | 6 | [[Pihlajavesi (Saimaa)|Pihlajavesi]] | 712.59 |- | 7 | [[Liqeni Orivesi|Orivesi]] | 601.30 |- | 8 | [[Haukivesi]] | 562.31 |- | 9 | [[Liqeni Keitele|Keitele]] | 493.59 |- | 10 | [[Kallavesi]] | 472.76 |} ⁽¹⁾ Përfshin Saimaa, Pihlajavesi, Haukivesi, Puruvesi, Orivesi dhe [[Liqeni Pyhäselkä|Pyhäselkä]] midis disa liqeneve më të vegjël. ==Referime== {{Commonskat|Lakes of Finland|Liqenet e Finlandës}} <references/> [[Kategoria:Liqene në Finlandë| ]] [[Kategoria:Listat e liqeneve sipas shteteve|Finlanda]] [[Kategoria:Numër lidhjesh të shabllonit të lidhjeve ndërgjuhësore]] tmu3zem7xzndzm0o17jmlgsc74037zf 0 98279 2986714 2985343 2026-06-02T04:52:02Z ~2026-32740-91 188544 2986714 wikitext text/x-wiki {{pa referenca|7 maj, 2015}} {{perm-urgj}} [[Skeda:BilallMaliqi.jpg|thumb|Foto e Bilal Maliqit|alt=i lindur më 08.04.1969 shkrimtar shqiptar]] Shkrimtar shqiptar dhe poet nga [[Presheva]]. == Jeta == Bilall Maliqi, lindi më 08.04.1969 në fshatin ElezBali, komuna e Preshevës.Ka mbaruar shkollën e grafikës, me shkallë të lartë.Ka ndjekur kursin e gazetarisë dhe aftësimin në fushën e trajnimeve gazetareske në B K SH "Perspektiva" Bujanoc. Ka ndjekur edhe kursin e gazetarisë me DW Akademi, dhe disa kurse të tjera të gazetarisë dhe është pajisur me certifikata. Shkruan poezi dhe prozë për fëmijë e të rritur, merret edhe me kritikë letrare. Është prezantuar në: Është i prezantuar në Almanakun Botëror të Poezisë “WORLD POETRY” 2014; Panoramën e krijuesve të Kosovës Juglindore "Psherëtimë për tokën (I dhe II)" të shkrimtarit Hysen Këqiku. Almanakun Botëror të poezisë “WORLD POETRY” 2014. Në leksikonin "Autorë të letërsisë shqiptare për fëmijë e të rinj 1886-2009” të prof. as. dr. Astrit Bishqemit. Në leksikonin “Autorë të letërsisë për fëmijë dhe të rinj 1886-2017, të Prof. Dr. Astrit Bishqemi dhe prof. Migena Arllati. Në leksikonin e shkrimtarëve shqiptarë të Zvicër të autorëve: Besnik Camaj dhe Shefqet Dibrani. Në Antologjinë e Poetëve Mbarëkombëtarë të Ilir J. Hoxha. Në Antologjinë poetike shqip-suedisht "Baladë e përflakur" (Fllammande ballad) të Sokol Demakut. Në Antologjinë poetike "Jehona e shekujve" të Sokol Demakut. Në Antologjinë poetike Ndërkombëtare “Korsi e hapur” (Open lane) e Kristaq Shabanit. Në Antologjinë poetike belge frëngjisht-shqip “Anthologie de poètes albanophones”. Në Antologjinë e Poezisë Bashkëkohore të Ballkanit (Poetry from the Balkans. The Balkan Poets), 2018. Në Antologjinë e Poezisë Botërore Atunis Galaxy Anthology, 2023. Në Antologjinë “Nus vers l’independancë” tregime të shkurtra të dashurisë, në gjuhën frënge, të Reshat Sahitajt, 2020. Në Antologjinë poetike në gjuhën frënge “La Poesie Contemporaine Albanaise” të autorit Reshat Sahitaj, 2024. Në Antologjinë “Poets from Kosovo” të autorit Suurav Sarkar. Në Antologjinë poetike ” Çurgon vargu II” të bashkautorëve: Angela Kosta, Dibran Fylli dhe Irma Kurti, 2024. Në Antologjinë poetike “All together 3” , editor, Kujtim Hajdari, “Amazon”, 2025. Në Buqetën Poetike “Poetic bouquet Valentines day”, editor, Kujtim Hajdari, “Amazon”, 2025. Në Antologjinë “Ti Amo” në italisht, autore Lucia Geata. Në Antologjinë Poetike të gazetës "Lissalba" "Nën hijen e kohës Horizonte të paemërta ", 2025. Në Antologjinë Poetike "Stina Poetike, Verë- 2025" Të akademisë Troci-Al, në Tiranë. Në Antologjinë e poezisë shqipe për gruan “Diell në sytë e saj” të Prof. Dr. Merxhan Avdyli. Në Antologjinë Poetike "Borë mbi degët e mimozës" i autorit Rifat Ismaili. Në antologjinë Poetike botërore, me titull "OUR WORLD IN VERSE" (An Anthology of contemporary literature), përgatitur nga editori dhe Presidenti i Galaktika Poetike Atunis, me seli në Bruksel, z. Agron Shele. Në Antologjinë Poetike për Vitin e Ri, 2026, me titull "Anthology for New Year 2026,i autorit, Sourav Sarkar. Në Vjetarin e Poezisë Botërore (World Poetry Yerabook 2025) hartuar nga Bengt Berg, Zhang Zhi e  Zi WU. Në Vjetarin Poetik Botëror "World Poetry Yaerbook 2025" të Bengt Berg, Zhang Zhi dhe Zi Wu. Në Antologjinë Poetike "180 vjetori i lindjes së Naim Frashërit" (100 poezi). Çmimet letrare: 1. Çmimi i tretë, në Takimet Poetike të Karadakut, Kumanovë, 2007; 2. Çmimi i dytë në Manifestimin “Lulkuqet e Prillit, Dardanë, 2011; 3. Çmimi i dytë në Manifestimin “Lulkuqet e Prillit, Dardanë, 2012; 4. Çmimi i tretë në Manifestimin “Esad Mekuli”, LSHK, Prishtinë, 2012; 5. Çmimi letrar, Pegasi “Vitrina” Tiranë, 2012; 6. Çmimi i tretë “ Ora e Tahir Deskut” Klinë, 2015; 7. Çmimi i dytë, Në konkursin anonim “ Abdulla Thaçi” Prizren, 2016; 8. Çmimi i tretë, “Ora e Ymer Prizrenit” Zgatar, Prizren, 2017; 9. Çmimi i dytë “Flakadani i Karadakut” Viti, 2017; 10. Çmimi i parë Konkurs anonim, “Abdulla Thaçi” Prizren, 2019; 11. Çmimi “Fehmi Agani” Prishtinë, 2020; 12. Çmimi i Karrierës, “Vjeshta Poetike në Obiliq:, 2022; 13. Çmimi i parë “Fadil Bekteshi” “Takimet Poetike të Karadakut” Kumanovë, 2022; 14. Çmimi special për poezinë “Ëndrra” në Itali, 2023; 15. Çmimi i tretë “Flakadani i Karadakut, Viti, 2024; 16. Çmimi “Cupido” Itali; 17. Çmimi i dytë në “Lulëkuqet e prillit” në Dardanë, 2025; 18. Çmimi i tretë në 'Konkursit Poetik të Verës", nga sh.b. "Garip Troci", 2025. I përkthyer në këto gjuhë: Në anglisht, italisht, rumanisht, frëngjisht,suedisht, armanisht dhe kinezisht. Është themelues dhe kryeredaktor i revistës letrare "Qëndresa" që del në Kosovën Lindore (Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë). Ka qenë kryetar i Shoqatës së Shkrimtarëve "Feniks" për Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë (2010-2022), tani Kryetar Nderi i Sh.Sh. "Feniks" dhe Drejtor i Edicionit të Botimeve të Feniksit. Është Anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Anëtar i Galaktika poetike Atunis", Kryetar i "Atunis Lugina", anëtar i Bordit Drejtues të Shoqatës së Shkrimtarëve "Princ Muzaka". Është gazetar i së përjavshmes "[[Perspektiva(reviste)|Perspektiva]]", bashkëpunëtor i revistës letrare për fëmijë dhe të rinj "Diellori", anëtar i redaksisë së revistës shkollore për fëmijë "Zog mëngjesi" në Prishtinë, zv/ kryeredaktor i revistës për fëmijë dhe të rinj "Shpresat", bashkëpunëtor i së përjavshmes "Nacionali : Shkruan edhe në gazeta ditore të Kosovës dhe të Maqedonisë si: "Epoka e Re", "Zëri", "Kosova sot", "Fakti ditor", "Lajm" etj. == Veprat letrare == # Rrugëtimi - poezi për të rritur. # Rrugëtim përjetësie - poezi për të rritur. # Gëzim dhe drojë - tregime. # I lutemi Zotit - poezi fetare. # Perëndim i varur - poezi për të rritur. # Kodra e luleve - poezi për fëmijë. # Vula e kohëzezës - poezi për të rritur. # Shtëpia afër pyllit - tregime për fëmijë. # Gërfyejt e shpresës - poezi për të rritur. # Ide të trazuara - intervista me shkrimtarë. # Lutje të lagura – poezi për të rritur. # Mbresa vrojtuese - vështrime letrare. # Hëna flet me lule – poezi për fëmijë. # Hullive artistike - vështrime kritike. # Nën strehën e kujtimeve (SOTTO LA GRONDA DEI RICORDI), poezi shqip -italisht # Në thellësi të ëndrrës - poezi për të rritur. # Aforizma. # Semantika e shtrirjes krijuese - vështrime kritike. # I kthehem ëndrrës - poemë. # Sheshi i fjalëve - poema. # Rrugët e shikimit - Paths of vision poezi shqip-anglisht. # Drithërimë - Tremuratura (poemë shqip-rumanisht). # Këngë zogu - poezi për fëmijë. # Vlerësime - vështrime kritike. # Pikojnë fjalët - aforizma. # Shtigjeve të shpresës-poezi për të rritur. # Vetmi e mërdhirë-proza poetike. # Rrëmbimi Euridikës-poezi për të rritur. #Ëndrra që më dha gëzim-poezi për fëmijë. #Në prehrin e ëndrrës-poezi për të rritur. #Sytë e Erës- poezi për fëmijë. #Shkreptimë dashurie-poezi për të rritur #Blini në Blinishtë-tregime për fëmijë #Pikëpyetje kohës-poezi për të rritur #Lule për kurorë-poezi për fëmijë #Ëndrra e Malit-roman për fëmijë #Ejani të vallëzojmë- poezi për fëmijë #Në kërkim të veprës së profesor Begzad Baliut-kritika, intervista dhe diskutime #Nëpër vepra letrare-vështrime letrare #Në gjumoren e shpirtit-poezi për të rritur #Grushtim kohësh-poezi për të rritur #A ka shtëpi zogu?-poezi për fëmijë #Kalaja e besimit-poezi për të rritur (moralizuese) #Lepurushi i ëndrrës-tregime për fëmijë #Prekje malli (Feeling absence), poezi për të rritur, shqip- anglisht #Degëzim shikimesh, poezi për të rritur Bilall Maliqi jeton dhe punon në Preshevë… '''Bibliografia e Bilall Maliqit''' Revista shqiptare, Podujevë, nr. 1,2,3,4; Revista “Jehona”, Bujanoc, 2005; Revista “Perspektiva” , Bujanoc nga 2005- 2025, vazhdon;<ref>{{Citation|title=Ausgewählte Bibliografie / Sélection bibliographique Bibliografia scelta / Bibliografia tschernida Selected Bibliography|date=2013-12-31|url=https://doi.org/10.1515/9783110291520.39|work=Aargau - Basel-Stadt|pages=39–42|publisher=DE GRUYTER SAUR|isbn=978-3-598-35721-3|access-date=2025-05-15}}</ref> Revista Letrare: “Doruntina”, Kumanovë, nr. 38, 41,42,43,44, 45,46,47,48, 49, 50,54,55,62; Jehona e Karadakut, monografi; Revista Letrare, “Nositi”, Dardanë, nr. 7, 8, 9,10, 11, 25; Revista letrare “Agmia”, Gjilan, nr. 12, 15, 20; Revista letrare” Fjalë e valë”, Mitrovicë, nr. 24, 28; Revista letrare, “Ars Albanica”, Tetovë, nr.3, 4, 6, 8 dhe numri  special,, 2020 shqip –anglisht; “Trekëndëshi Poetik i Paqes”, Gjilan, viti, 2011,2013,2015, 2019,2020; “Vjeshta letrare e Gjilanit”, edicioni i parë, 2010; “Vjeshta Poetike në Obiliq”, edicioni i shtatë; “Malli poetik”, Prishtinë, 2014; Ferstivali Ndërkombëtar i Poezisë. Edicioni i katërt, 2018; Revista “Sent” Novi Pazar nr. 39-41”, 2016; Revista letrare, ‘Albanezul”, Rumani, 2015; “Ilz”, Tiranë, 2028; “Illyricum”, nr.1/2, Zagreb, 2017; Drita e jetës,  nr.5/6; “Dituria Islame” nr. 223, 384, 374, 410; Revista letrare “Qëndresa” Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë: nr.1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16; 17; Numrat vjetor nga Biblioteka Ndërkomunale e Prizrenit: “Nga gjerdani kombëtar”, 2014; “Kreshta e fjalës”, 2016; “Gërshetat e vargut”, 2017; “Parzmore çeliku”, 2018; “Ngjyrat e vargut”, 2019; "Malli i shtampës" nr. 9, Viti, 2026 "Rendition of International Poetry Quarterly " ,poezi anglisht, kinezisht. Në revista të ndryshme ndërkombëtare, në gjuhën angleze dhe italiane: sindhcourier, kavyakishor, friendshipofpeoplemagazine, wordsmitheditorial, subinnsaeijournal dhe feversofthemind. Të gjitha vështrimet, recensionet, vlerësimet e botuara në “Epoka e Re”, “Zëri” , “Koha Ditore” , “Bota Sot, “Lajm”, “Fakti ditor”, “Kosova Sot” etj, janë të botuara në pesë lirat e mi me vështrime letrare. '''Në antologji të tjera:''' Ajet Shala, “Vatra e Fjalës”,  Prishtinë, 2023; Ajet Shala “Antologi për çlirimtarët : Ilaz Kodra dhe Antigona Fazliu”,2014’ Ajet Shala “Antologji për Sejdi Kralanin”, 2015; Rrahman Hyseni,  “Nënës”, 2017,   “Babait”, 2018, “Fli biri i nënës”, 2016, “ Faqeve të pavdekësisë”, 2015; “Fjalë me krah”, Migjeni, Boras, Suedi, 2023; Mevlyde Mezini Saraçi, “Dhembje që vret” , 2017; Vilson Culaj, “Në parajsën poetike të Zejnulla Hailit, 2024; Nijazi Kastrati & Nexhat Rexha “Udhëtimi në rrugën e lirisë” Ramadan Kastrati, 2021; Nijazi Kastrati & Nexhat Rexha “Ëndrra në shtegu e lirisë”, 2022 “Frymësi amshimi” Antologji për Agim Ramadanin, 2023 Zarije Zenuni Bajrami “Agimi i një jete në perëndim”, 2016; Ismet Krasniqi “Çelna udhë”, 2017; Shoqata Mbarëkombëtare “Bytyçi” “Plisi i vargut tim” , 2017; Shefqet Dinaj ” Përjetësia e poetit”, 2019; Reshat Sahitaj &Begzad Baliu “Dhimbë e bukur”, 2012; Feri Arifi “ Flakadani i lirisë”, 2019; Flori Bruqi “Marsi i përflakur” ; Arif Molliqi “ Puhizë përmbi Koshare”, 2014; Reshat Sahitaj, Asllan Qyqalla “Gani Xhafolli princi i letërsisë për fëmijë”, 2018; Reshat Sahitaj”Adem e Hamëz Jashari” , 2021; Prend Buzhala “Rrëfime nga izolimi” , 2020; Sherife Thaçi &Luljeta Thaçi-Osmani “Rasim Thaçi idealist që krijoi ura mes njerëzve”, 2022; Bedri Halimi” Tinguj kohe për shpirtzinj”. 2024; Prof.dr. Fatmir Terziu & Agim Mato,  “Lotët e virgjër” (Virgin tears), 2012; Engjëll Koliqi “Ylli i Dardanisë rrezaton tokë e qiell” ,2010 Engjëll Koliqi “ Ibrahim Rugova arkitekti i Dardanisë së Republikës së Kosovës”,  Prishtinë, 2011; Naim Kelmendi “Fjala e dhembjes”, Prishtinë, 2015; Mark Simoni “Antologji poetike për dashurinë nr.3”, Tiranë, 2014; “Fluturim pulëbardhash”, Durrës, 2014; Sokol Demaku “Baladë e përflakur”, Bukursht, 2009; Sokol Demaku “Jehona e shekujve”, BKRSH, Suedi, 2010; Fatime Kulli & Kolec Traboini “Çamëri zemra ime”, Tiranë; Baki Ymeri “Jam pjesë e qiellit tënd” Amanda Edit, Bukuresht, 2014; Luan Maloku “Muza ime” Feniks Preshevë, 2014; Luan Maloku “Lartësia e një jete” për Qerim Arifin; Ymrije Beqiri&Hysen Ibrahimi ” Të dashurosh nuk është mëkat”. Atunis Galaxy Anthology, 2018, 2019, 2023, 2024, 2025. '''Nëpër libra të studiuesve:''' Dr.sc.  Faik Shkodra “Kur flasin poetët” , Prishtinë, 2009; Dr. sc. Faik Shkodra “Flakë e fjalës”, Prishtinë, 2011; Prof. Dr. Begzad Baliu” Kujtesa letrare”, Prishtinë, 2013; Prof.dr. Fatmir Sulejmani” Gjurmë kohe” Tetovë, 2019; Prof.dr. Zejnepe Alili-Rexhepi “Pas gjurmëve të fjalës”, Tetovë, 2017; Prof.dr. Rovena Vata-Mikeli “Identitet kulturor përmes vlerash” Tiranë, 2018; Mr.sc. Arsim Haili “Sprova eseistike”.  Prishtinë, 2015; Prend Buzhala “Në aktin e leximit I dhe III” Prishtinë, 2016; Prend Buzhala “Shtegtime me magjinë e së bukurës”, 2016; Agron Shele “Ngjyrime universale” Tiranë, 2014; Mexhid Mehmeti “Vlerësime veprash dhe autorësh” , Prishtinë, 2015; Shefqet  Dibrani “Shoshitje letrare” , 2022; Prof. Dr. Zyhdi Dervishi “Fatmir Terziu: krijues dhe studiues i risive artistike”, Sarandë, 2016; Nexhat Rexha ” Fjala ruan kujtimin” , Dardanë, 2010; Nexhat Rexha “Vlerësime” , Gjilan, 2016 Sinan Sadiku “Rendi i vlerave në poezinë bashkëkohore shqiptare” Gjilan, 2013 Halil Haxhosaj “Nyjëtime letrare” Bukuresht, 2014; Hysen Këqiku “Në kuptim të fjalës”, Gjilan, 2021; Hysen Këqiku “Shprishje shprehjesh letrare”, Prishtinë, 2024; Hysen Këqiku “Jehu i fjalës”, Prishtinë, 2020; Hysen Këqiku “Shkrimtari për shkrimtarë”, Prishtinë, 2024; Zekerija Idrizi “Përsiatje studimore letrare”  Baden, 2024; Zekerija Idrizi “Gjurmëve të kritikës letrare” Baden, 2025; Zekerija Idrizi "Bilall Maliqi penë e shquar e kombit" (monografi), Baden, 2026. '''Intervista:''' Arsim Halili “Shtigjeve të artit” Poezia, pasqyrë e ndodhive nëpër kohë” fq.29; Ministria e lajmeve; Medvegja sot; Departamenti. {{biografi-cung}} {{DEFAULTSORT:Maliqi, Bilall}} [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Komuna e Preshevës]] [[Kategoria:Lindje 1969]] 4lpnzeylac1xpsfkkkt92kmv7zf1esq 0 103102 2986325 2893784 2026-06-01T13:10:20Z Mitrovica02 128863 /* Referime */ 2986325 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Armando Vajushi | image = [[Skeda:Armando Vajushi 3.JPG|200px]] | image_size = 200px | caption = | fullname = | birth_date = {{birth date and age|3|12|1991|df=y}} | birth_place = [[Shkodër]], [[Shqipëria]] | height = {{height|m=1.80|precision=0}} | position = [[Mesfushori|Mesfushor]] | currentclub = [[PFC Litex Lovech|Litex Lovech]] | clubnumber = 14 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] | years1 = 2009–2011 | clubs1 = [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] | caps1 = 53 | goals1 = 9 | years2 = 2012– | clubs2 = [[PFC Litex Lovech|Litex Lovech]] | caps2 = 62 | goals2 = 18 | nationalyears1 = 2009 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria U19]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2011– | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria U21]] | nationalcaps2 = 10 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2011– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 5 | nationalgoals3 = 0 | club-update = 15:34, 07.12.2013 (UTC) | ntupdate = 20:22, 29 Qershor 2013 (UTC) }} [[Skeda:Armando Vajushi.jpg|parapamje|Armando Vajushi]] '''Armando Vajushi''' (lindi më 3 dhjetor 1991 në [[Shkodra|Shkodër]]) është futbollist shqiptar. == Statistika == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !rowspan="2"|Club !rowspan="2"|Season !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|Superkupë !colspan="2"|[[UEFA#Club|Europe]] !colspan="2"|Gjithsej |- !Lojra!!Gola!!alojra!!Gola!!Lojra!!Gola!!alojra!!Gola!!alojra!!Gola |- |[[KS Vllaznia|Vllaznia Shkodër]] |[[2008-09 Albanian Superliga|2008–09]] |0||0||1||0||0||0||0||0||1||0 |- |[[KS Vllaznia|Vllaznia Shkodër]] |[[2009-10 Albanian Superliga|2009–10]] |11||0||1||0||colspan="2"|–||2||0||14||0 |- |[[KS Vllaznia|Vllaznia Shkodër]] |[[2010-11 Albanian Superliga|2010–11]] |32||3||7||2||colspan="2"|–||colspan="2"|–||39||5 |- !colspan="2"|Career total !43!!3!!9!!2!!0!!0!!2!!0!!54!!0 |} == Lidhje të jashtme == * [http://footballdatabase.eu/football.joueurs.armando.vajushi.77077.en.html Profile] at Football Database * [http://www.soccerway.com/players/armando-vajushi/84536/ Profile] at Soccerway * [http://transfermarkt.co.uk/en/armando-vajushi/profil/spieler_136142.html Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110412213654/http://www.transfermarkt.co.uk/en/armando-vajushi/profil/spieler_136142.html |date=12 prill 2011 }} at Transfermarkt * [http://playerhistory.com/Default.aspx?page=player_details&playerID=196270 Profile] at Player History == Referime == <references/> {{DEFAULTSORT:Vajushi, Armando}} [[Kategoria:Lindje 1991]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në Litex Lovech]] [[Kategoria:Futbollistë në Kategoria Superiore]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] o9pm7aznp6tuwcyldnmb1ndbgyo4cn6 0 104154 2986388 2945015 2026-06-01T16:41:02Z Edukatori 112234 added [[Category:Dita e fëmijëve]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986388 wikitext text/x-wiki [[File:Wikipedia Children&#039;s Day.png|thumb]] '''Dita ndërkombëtare e fëmijëve''' për një pjesë të vendeve të botës është 20 nëntor<ref name="World Children's Day">{{cite web|title=World Children's Day|url=https://www.un.org/en/observances/world-childrens-day|access-date=30 dhjetor 2020|language=en}}</ref> ndërsa për vendet e dikurshme të bllokut lindor është 1 qershori. [[Fëmijët]] e të gjitha moshave kërkojnë që këtë ditë të jenë të lumtur dhe ta festojnë së bashku me prindër. == Përmbledhje == Dita Ndërkombëtare e Fëmijëve është kthyer jo vetëm në një ditë festive, por edhe në një dite për ti thënë jo dhunës dhe abuzimit ndaj fëmijëve. Është dita kur vetë fëmijët shprehen lirshëm për të thëne të drejtat e tyre. Dita e fëmijëve u vendos në datën 1 qershor, sepse në këtë datë është mbajtur Konferenca Botërore e Mirëqenies së Fëmijëve në Gjenevë, në 1925. Dy vjet më pas Festa e 1 qershorit filloi të festohet në të gjithë botën. Vendet të cilat e festojnë Ditën Botërore të Fëmijëve më datën 20 nëntor e bëjnë këtë në përkujtim të [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve|Deklaratës për të Drejtat e Fëmijëve]] miratuar nga ana e [[Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara|Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara]] më 20 nëntor të vitit 1959.<ref name="United Nations">{{cite web|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations|publisher=United Nations|date=14 dhjetor 1954|access-date=28 korrik 2013|language=en}}</ref> Në [[Shqipëri]], [[Kosovë]] dhe mbarë botën, kjo ditë u kushtohet fëmijëve, me organizime dhe aktivitete të larmishme. Shumë vende të botës e kanë pranuar atë si festën ndërkombëtare të fëmijëve dhe realizojnë festime të cilat kanë si qëllim të rrisin vëmendjen në drejtim të mirqenies së tyre. Kjo ditë lumturon fëmijët dhe prinderit e tyre kur shohin se fëmijët me buzëqeshjen e tyre të ëmbël. Pra, të gjithë fëmijët kanë të drejta të barabarta. == Shih edhe == * [[Fëmija]] * [[Familja]] * [[Të drejtat e fëmijëve]] * [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]] * [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve]] == Literatura == *{{cite book|last=Douglas|first=George William|title=Children’s Day 2019: History and significance]|url=https://2019trendingnews.blogspot.com/2019/11/childrens-day-2019-history-and.html|page=355|language=en}} *{{cite web|author=Dag Hammarskjöld Library|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations Universal Children's Day|publisher=Un.org|date=14 dhjetor 1954|accessdate=8 mars 2012|language=en}} *{{cite web|title=Universal Children's Day|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|accessdate=29 tetor 2014|language=en}} == Referime == [[Kategoria:Ditë ndërkombëtare]] [[Kategoria:Dita e fëmijëve]] b5n93k4zet3tst6txfxzoqqoicywc0b 2986389 2986388 2026-06-01T16:43:34Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Dita ndërkombëtare e fëmijëve]] te [[Dita e fëmijëve]]: pretendohet të jetë botërore por si duket as e tillë nuk është prandaj preferohet ky titull 2986388 wikitext text/x-wiki [[File:Wikipedia Children&#039;s Day.png|thumb]] '''Dita ndërkombëtare e fëmijëve''' për një pjesë të vendeve të botës është 20 nëntor<ref name="World Children's Day">{{cite web|title=World Children's Day|url=https://www.un.org/en/observances/world-childrens-day|access-date=30 dhjetor 2020|language=en}}</ref> ndërsa për vendet e dikurshme të bllokut lindor është 1 qershori. [[Fëmijët]] e të gjitha moshave kërkojnë që këtë ditë të jenë të lumtur dhe ta festojnë së bashku me prindër. == Përmbledhje == Dita Ndërkombëtare e Fëmijëve është kthyer jo vetëm në një ditë festive, por edhe në një dite për ti thënë jo dhunës dhe abuzimit ndaj fëmijëve. Është dita kur vetë fëmijët shprehen lirshëm për të thëne të drejtat e tyre. Dita e fëmijëve u vendos në datën 1 qershor, sepse në këtë datë është mbajtur Konferenca Botërore e Mirëqenies së Fëmijëve në Gjenevë, në 1925. Dy vjet më pas Festa e 1 qershorit filloi të festohet në të gjithë botën. Vendet të cilat e festojnë Ditën Botërore të Fëmijëve më datën 20 nëntor e bëjnë këtë në përkujtim të [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve|Deklaratës për të Drejtat e Fëmijëve]] miratuar nga ana e [[Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara|Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara]] më 20 nëntor të vitit 1959.<ref name="United Nations">{{cite web|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations|publisher=United Nations|date=14 dhjetor 1954|access-date=28 korrik 2013|language=en}}</ref> Në [[Shqipëri]], [[Kosovë]] dhe mbarë botën, kjo ditë u kushtohet fëmijëve, me organizime dhe aktivitete të larmishme. Shumë vende të botës e kanë pranuar atë si festën ndërkombëtare të fëmijëve dhe realizojnë festime të cilat kanë si qëllim të rrisin vëmendjen në drejtim të mirqenies së tyre. Kjo ditë lumturon fëmijët dhe prinderit e tyre kur shohin se fëmijët me buzëqeshjen e tyre të ëmbël. Pra, të gjithë fëmijët kanë të drejta të barabarta. == Shih edhe == * [[Fëmija]] * [[Familja]] * [[Të drejtat e fëmijëve]] * [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]] * [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve]] == Literatura == *{{cite book|last=Douglas|first=George William|title=Children’s Day 2019: History and significance]|url=https://2019trendingnews.blogspot.com/2019/11/childrens-day-2019-history-and.html|page=355|language=en}} *{{cite web|author=Dag Hammarskjöld Library|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations Universal Children's Day|publisher=Un.org|date=14 dhjetor 1954|accessdate=8 mars 2012|language=en}} *{{cite web|title=Universal Children's Day|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|accessdate=29 tetor 2014|language=en}} == Referime == [[Kategoria:Ditë ndërkombëtare]] [[Kategoria:Dita e fëmijëve]] b5n93k4zet3tst6txfxzoqqoicywc0b 2986393 2986389 2026-06-01T16:47:57Z Edukatori 112234 2986393 wikitext text/x-wiki [[File:Wikipedia Children&#039;s Day.png|thumb]] '''Dita e fëmijëve''' për një pjesë të vendeve të botës është më 1 qershor ndërsa për një pjesë tjetër është më 20 nëntor. <ref name="World Children's Day">{{cite web|title=World Children's Day|url=https://www.un.org/en/observances/world-childrens-day|access-date=30 dhjetor 2020|language=en}}</ref> [[Fëmijët]] e të gjitha moshave kërkojnë që këtë ditë të jenë të lumtur dhe ta festojnë së bashku me prindër. == Përmbledhje == Dita e Fëmijëve është kthyer jo vetëm në një ditë festive, por edhe në një dite për ti thënë jo dhunës dhe abuzimit ndaj fëmijëve. Është dita kur vetë fëmijët shprehen lirshëm për të thëne të drejtat e tyre. Dita e fëmijëve u vendos në datën 1 qershor, sepse në këtë datë është mbajtur Konferenca Botërore e Mirëqenies së Fëmijëve në Gjenevë, në 1925. Dy vjet më pas Festa e 1 qershorit filloi të festohet në të gjithë botën. Vendet të cilat e festojnë Ditën Botërore të Fëmijëve më datën 20 nëntor e bëjnë këtë në përkujtim të [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve|Deklaratës për të Drejtat e Fëmijëve]] miratuar nga ana e [[Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara|Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara]] më 20 nëntor të vitit 1959.<ref name="United Nations">{{cite web|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations|publisher=United Nations|date=14 dhjetor 1954|access-date=28 korrik 2013|language=en}}</ref> Në [[Shqipëri]], [[Kosovë]] dhe mbarë botën, kjo ditë u kushtohet fëmijëve, me organizime dhe aktivitete të larmishme. Shumë vende të botës e kanë pranuar atë si festën botërore të fëmijëve dhe realizojnë festime të cilat kanë si qëllim të rrisin vëmendjen në drejtim të mirqenies së tyre. Megjithatë disa vende të tjera e festojnë këtë ditë në data krejtësisht të tjera, si p.sh. [[Dita e Fëmijëve (Indi)]] apo [[Dita e Fëmijëve (Japoni)]]. Kjo ditë lumturon fëmijët dhe prinderit e tyre kur shohin se fëmijët me buzëqeshjen e tyre të ëmbël. Pra, të gjithë fëmijët kanë të drejta të barabarta. == Shih edhe == * [[Fëmija]] * [[Familja]] * [[Të drejtat e fëmijëve]] * [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]] * [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve]] == Literatura == *{{cite book|last=Douglas|first=George William|title=Children’s Day 2019: History and significance]|url=https://2019trendingnews.blogspot.com/2019/11/childrens-day-2019-history-and.html|page=355|language=en}} *{{cite web|author=Dag Hammarskjöld Library|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations Universal Children's Day|publisher=Un.org|date=14 dhjetor 1954|accessdate=8 mars 2012|language=en}} *{{cite web|title=Universal Children's Day|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|accessdate=29 tetor 2014|language=en}} == Referime == [[Kategoria:Ditë ndërkombëtare]] [[Kategoria:Dita e fëmijëve]] ku64mdxuyxpz4urmgp37ccsvtsvbmvf 2986394 2986393 2026-06-01T16:51:14Z Edukatori 112234 /* Shih edhe */ 2986394 wikitext text/x-wiki [[File:Wikipedia Children&#039;s Day.png|thumb]] '''Dita e fëmijëve''' për një pjesë të vendeve të botës është më 1 qershor ndërsa për një pjesë tjetër është më 20 nëntor. <ref name="World Children's Day">{{cite web|title=World Children's Day|url=https://www.un.org/en/observances/world-childrens-day|access-date=30 dhjetor 2020|language=en}}</ref> [[Fëmijët]] e të gjitha moshave kërkojnë që këtë ditë të jenë të lumtur dhe ta festojnë së bashku me prindër. == Përmbledhje == Dita e Fëmijëve është kthyer jo vetëm në një ditë festive, por edhe në një dite për ti thënë jo dhunës dhe abuzimit ndaj fëmijëve. Është dita kur vetë fëmijët shprehen lirshëm për të thëne të drejtat e tyre. Dita e fëmijëve u vendos në datën 1 qershor, sepse në këtë datë është mbajtur Konferenca Botërore e Mirëqenies së Fëmijëve në Gjenevë, në 1925. Dy vjet më pas Festa e 1 qershorit filloi të festohet në të gjithë botën. Vendet të cilat e festojnë Ditën Botërore të Fëmijëve më datën 20 nëntor e bëjnë këtë në përkujtim të [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve|Deklaratës për të Drejtat e Fëmijëve]] miratuar nga ana e [[Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara|Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara]] më 20 nëntor të vitit 1959.<ref name="United Nations">{{cite web|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations|publisher=United Nations|date=14 dhjetor 1954|access-date=28 korrik 2013|language=en}}</ref> Në [[Shqipëri]], [[Kosovë]] dhe mbarë botën, kjo ditë u kushtohet fëmijëve, me organizime dhe aktivitete të larmishme. Shumë vende të botës e kanë pranuar atë si festën botërore të fëmijëve dhe realizojnë festime të cilat kanë si qëllim të rrisin vëmendjen në drejtim të mirqenies së tyre. Megjithatë disa vende të tjera e festojnë këtë ditë në data krejtësisht të tjera, si p.sh. [[Dita e Fëmijëve (Indi)]] apo [[Dita e Fëmijëve (Japoni)]]. Kjo ditë lumturon fëmijët dhe prinderit e tyre kur shohin se fëmijët me buzëqeshjen e tyre të ëmbël. Pra, të gjithë fëmijët kanë të drejta të barabarta. == Shih edhe == * [[Fëmija]] * [[Familja]] * [[Fëmijëria]] * [[Të drejtat e fëmijëve]] * [[Konventa për të Drejtat e Fëmijës]] * [[Deklarata për të Drejtat e Fëmijëve]] == Literatura == *{{cite book|last=Douglas|first=George William|title=Children’s Day 2019: History and significance]|url=https://2019trendingnews.blogspot.com/2019/11/childrens-day-2019-history-and.html|page=355|language=en}} *{{cite web|author=Dag Hammarskjöld Library|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|title=United Nations Universal Children's Day|publisher=Un.org|date=14 dhjetor 1954|accessdate=8 mars 2012|language=en}} *{{cite web|title=Universal Children's Day|url=https://www.un.org/en/events/childrenday/|accessdate=29 tetor 2014|language=en}} == Referime == [[Kategoria:Ditë ndërkombëtare]] [[Kategoria:Dita e fëmijëve]] b9wivfbpwmhis9cdg8440xx0p4u1d1a 0 104155 2986475 962755 2026-06-01T20:40:31Z EmausBot 19029 Robot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek [[Dita e fëmijëve]] 2986475 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Dita e fëmijëve]] 99rbe6cgbjdpcne0q6tbc15h6r7pkuk 0 105002 2986593 2881856 2026-06-01T22:49:35Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986593 wikitext text/x-wiki {{për përmirësim}} {{cung}} [[Kaonia]] ( anglisht: Chaonia , greqisht : Χαονία ) ishte pjesa veri - lindore e [[Mbretëria e Epirit|Mbretërisë së Epirit]] në antikitet dhe territori i fisit epirot të [[Kaonët|Kaonëve]] të cilët ishin një nga 14 fiset e [[Epirit]] dhe bashkë me [[Thesprotët]] dhe [[Molosët]] ishin 3 fiset kryesore që drejtuan mbretërinë. == Gjeografia == [[Kaonia]] shtrihej në [[Veriu (gjeografi)|Veri]] nga malet e Llogarasë (Akrokeraunët) dhe rrjedhën e mesme të lumit [[Vjosa|Vjosë]]. Me një shtrirje përgjatë bregdetit [[Deti Jon|Jonian]] territori i saj arrinte deri në [[Lumi i Kalamait|Lumin Kalama]] në jug , prej nga ndahej nga krahina tjetër e [[Mbretëria e Epirit|Epirit]], [[Thesprotët|Thesprotia]]. Qytete kryesore të [[Kaonia|Kaonisë]] përmenden [[Antigonea]], [[Butrinti]], [[Finiqi]], Onhezmi, Panormusi, Pasaroni, etj. Në Kaoninë antike kryqëzoheshin një sërë rrugësh tokësore sipas [[Tabula Peutingeriane|Tabelës Peuntingeriane]], e cila është kopje e një harte [[Perandoria Romake|Romake]] rrugësh, ku një nga akset kryesore ishte ai: [[Apoloni|Apolonia]] - Aulonë - Orik - Himera - [[Porto Palermo|Portus Ponormus]] - Finiq - [[Butrinti|Butrint]]. Ndërsa një nga rrugët kryesore detare ishte ajo [[Dyrrah]] - Sazan - Butrint, e cila vazhdonte më tej drejt [[Korinti|Korintit]]. Transporti detar favorizohej nga skelat e shumta përgjatë bregdetit Jonian si Himera, Ponormusi, Onhezmi, Butrinti etj. == Origjina e emrit == Rajoni u emërua ndoshta pas fisi i Epirit u vendosën atje Chaonier e cila lulëzoi në 6 dhe të pestë Shekullin e pes kishte. Sipas Virgil , Aeneid 3,335, zona u quajt por pas Chaon , vëlla i Helenus dhe kështu, bir i Priam . Si Helenus në Epir ishte bërë mbret, ai emëruar në nder të vëllait të tij një pjesë të vendit të tij Chaonia . Sot zonë është pjesë e Greqisë, një pjesë e Shqipërisë. == Literatur == *[http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_illyrian_00.html '''Appian: Historia Romana''', Buch IX: Makedonische und Illyrische Kriege] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171022024519/http://www.livius.org/ap-ark/appian/appian_illyrian_00.html |date=22 tetor 2017 }} *[https://web.archive.org/web/20151225141824/http://www.phoinike.com/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=49 Julian Bogdani: Il Ruolo Di Phoinike Entro la Symmachìa ed Entro il Koinòn tòn Epeirotòn] * Sandro De Maria (Hrsg.): Phoinike. La città e il suo territorio. (= Percorsi di archeologia. 1). Bologna 2001. ISBN 88-7814-282-4 {{Coordinate |text= |article=/ |NS=39/52/40/N |EW=20/0/0/E |type=landmark |pop= |elevation= |region=AL-DL/AL-SR |dim= |name= }} [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Krahina historike në Shqipëri]] [[Kategoria:Gjeografi (Shqipëria)]] [[bg:Чамерия]] e8u43elg4f6ioxc2alenhq34i5dqazj 0 106378 2986587 2470137 2026-06-01T22:49:33Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986587 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Dodona Zeus temenos.jpg|parapamje|Lisi Zeusit]] Dodona, vendi më i vjetër i adhurimit te [[Zeusi]]t në Epir. Ka qenë një orakull i famshëm, përgjigjet e te cilit merreshin nepërmjet te dridhurave te gjetheve në kurorën e një lisi të shenjtë. [[Kategoria:Mitologji]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] 1126bbgybm5xctvw4wdv09am7317tg9 0 107219 2986569 2037547 2026-06-01T22:44:37Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kinë]] te [[Lista e lumenjve të Kinës]]: Standardizim 2037547 wikitext text/x-wiki {{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}} Brenda kufirit të [[Kina|Kinës]] ka shumë lumenj, në mbi 1000 kilometra katrore sipërfaqe të rrjedhjeve lumore ka më se 1500 lumenj. Këta lumenj ndahen në lumenj që derdhën në det dhe lumenj të brendshëm, sipërfaqja e rrjedhjeve lumore përbën rreth 64 % të sipërfaqes së përgjithshme territoriale të Kinës, Lumenjtë Jance, i Verdhë, Heilugjan, Zhugjiang, Liaohe, Haihe, Huaihe etj derdhen në lindje në oqeanin Paqësor, lumi Yaluzanbu i Tibetit derdhi në lindje jashtëkufirit dhe pastaj në oqeanin Indian, ky lum kalon gryka e parë madhe në botë, gryka Yaluzanbu që është 504,6 kilometra e gjatë dhe 6009 metra e thellë, lumi Erqis i Sinkiangut derdhet nga veriut jashtë shtetit në oqeanin Arktik. Sipërfaqja e rrjedhjeve të lumenjve që dershën në liqenet ose që zhduken në shkretëtirë dhe në zonat kripore përbën 36 % të sipërfaqes së përgjithshme territoriale të Kinës. # [[Lumi Jance]] është lumi më i madh i Kinës me një gjatësi prej 6300 kilometrash dhe është lumi i tretë i madh në botë pas lumit Nero të Afrikës dhe lumit Yamasun të Amerikës Jugore. Rrjedhja e sipërme e lumit Jance ndodhet në mes të maleve të larta dhe ka burime të pasura ujore. Lumi Jance është njëkohësisht edhe damari i transportit ujor nga perëndimi në Lindje të Kinës. Kanali i lumit është i gjerë dhe quhet si “kanali i artë.” Zonat e rrjedhjeve të mesme dhe të poshtme të lumit Jance janë me kohë të ngrohtë, me reshje të pasur, me toka pjellore dhe janë zona të zhvilluara industriale dhe bujqësore të Kinës. # [[Lumi i Verdhë]] është lumi i dytë i madh i Kinës me gjatësi të përgjithshme prej 5464 kilometrash. Rrjedhjet e lumit të verdhë kanë kullota pjellore, minerale të pasura dhe ka qenë zonë e rëndësishme burimi të civilizimit të lashtë të Kinës. # [[Lumi Heilongjan]] është lumi i madh në Kinën veriore me një gjatësi prej 4350 kilometrash, nga ky lum, 3101 kilometra shtrihet brenda kufirit të Kinës. # [[Lumi Zhugjan]] është lumi i madh në jug të Kinës me një gjatësi prej 2214 kilometrash. # [[Lumi Talimu]] që ndodhet në pjesën jugore të Sinjiangut është lumi më i gjatë i brendshëm i Kinës me një gjatësi prej 2179 kilometra. Përveç lumenjve natyrore, në Kinë ka edhe një lum të njohur artificial, që është kanali i madh dhe përshkon nga jugu në veri. Ai është hapur në shekullin e 5-të dhe filloi nga veriu në Pekin deri në qytetin Hanzhou të provincës Zhejiang të Kinës lindore që lidhet me 5 lumenj të mëdhenj si lumenjtë Haihë, Verdhë, Huaihë, Jance, Qiantangjiang. Ky kanal me një gjatësi prej 1801 kilometrash është lumi i hapur më herët dhe më i gjatë artificial në botë. == Refrenca == * [https://web.archive.org/web/20130512032921/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter1/chapter10106.htm] lqlc7u3bbhj0tj26d4btiywmkwiaz9x 0 110304 2986588 2945281 2026-06-01T22:49:33Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986588 wikitext text/x-wiki [[File:Nicolas René le Jeune Jollain, Pyrrhus enfant présenté à Glaucias.jpg|thumb|[[Pirro i Epirit|Pirro i vogël]] prezentohet para mbretit [[Glauku]] dhe mbretëreshës Beroja - Pikturë nga Nicolas-René Jollain]] '''Beroja'''<ref>Plutarch's Lives, Volume 2 (of 4)‎ by Plutarch, edited by George Long, Aubrey Stewart, 2007, p.120, "Having thus escaped from their pursuers they proceeded to Glaukias, the king of the Illyrians...gave Pyrrhus in charge of his wife."</ref><ref>Wilkes, J. J. The Illyrians, 1992, ISBN 0-631-19807-5, page 124"...offered asylum to the infant Pyrrhus after the expulsion of his father ...wife Beroea, who was herself a Molossian princess..."</ref> ([[Greqishtja e lashtë]] Βέροια) ka qenë një mbretëreshë ilire nga fisi i [[Molosët|mollosëve]], përkatësisht mbretëreshë ilire e taulantëve, pas martesës me mbretit ilir [[Glauku]]. Kur ai dhe Beroia mirëpritën mbretin e Epirit Ajakidin, të dëbuar nga mbretëria e tij në vitin 316 para Krishtit, Mbretëresha Beroja e merr përsipër kujdesin dhe edukimin ndaj [[Pirro i Epirit|Pirros së Epirit]], djalit të Ajakidit dhe mbretit të ardhshëm të Epirit.<ref>N. Ceka (2014) Ilirët deri te shqiptarët. Migjeni, fq. 103</ref><ref>{{cite book|last=Greenwalt|first=William S.|editor-last1=Roisman|editor-first1=Joseph|editor-last2=Worthington|editor-first2=Ian|title=A Companion to Ancient Macedonia|chapter=Macedonia, Illyria and Epirus|pages=296–305|url=https://books.google.com/books?id=QsJ183uUDkMC|year=2011|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-4443-5163-7|lang=en}}</ref> == Shih edhe == * [[Iliria]] * [[Glauku]] * [[Taulantët]] * [[Pirro i Epirit]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] * [[Dinastia e enkelejëve dhe taulantëve]] == Referime == {{reflist}} {{Iliria}} [[Kategoria:Ilirë]] [[Kategoria:Shekulli IV p.e.s.]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Mbretëresha (Iliria)]] [[Kategoria:Gra ilire]] [[Kategoria:Mbretëria e Ilirisë]] 9tcbg1o87fld5yt4xj13w3j0hl9ps7h 0 112083 2986549 2763105 2026-06-01T22:39:36Z Leutrim.P 113691 2986549 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Grammospeak.jpg|thumb|300px|Mali i Gramozit.]] '''Mali i Gramozit''' ([[shqip]]: ''Gramoz'', ''Mali i Gramozit'', [[arumune]]: ''Gramosta'', ''Gramusta''; [[greqisht]]: ''Γράμος ose Γράμμος'') është një varg malor në juglindje të [[Shqipëria|Shqipërisë]] dhe veri të [[Greqia|Greqisë]]. Në Shqipëri atë e përfshin [[rrethi i Kolonjës]] ndërsa në Greqi prefekturat e Janinës dhe Kosturit. Mali është skaji verior i vargmaleve Pindit dhe arrin lartësinë 2.523 mbi nivelin e detit. Emri i tij vjen nga komuniteti arumun i Gramosit në Prefekturën e Kosturit dhe banohet nga arumunë, shqiptarë dhe ortodoksët arvanitës greqishtfolës. Autostrada GR-20 (Kozhan - Konicë - Janinë) është në juglindje ndërsa rruga shtetërore SH-75, që lidh Korçën me Leskovikun, nga veriperëndimi. Gjatësia e malit është 25-30 km nga veriperëndimi në juglindje dhe gjerësia shkon nga 5 km deri 20 km nga jugperëndimi në verilindje. Të dy lumenj të rëndësishëm të Shqipërisë, Osumi dhe Devolli, burojnë në shpatet veriore të Gramosit. Pjesa greke e malit ishte bastion dhe strehë e forcave komuniste të ELAS-it gjatë Luftës Civile Greke dhe vend i betejës madhore përkatëse në vitin 1949. == Shiko edhe == * [[Liqeni i Gramozit]] == Burime == [[Kategoria:Male në Shqipëri|Gramozi]] qztde8bqktzh7tj5gtroos5pc7wfrv1 0 117685 2986655 1667620 2026-06-02T00:01:32Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Aeroplanë civilë]]; added [[Category:Avionë civilë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986655 wikitext text/x-wiki '''Konkord''' (''njohur ndryshe si Concorde'') ishte një [[Aeroplani|avion]] supersonik i transportit civil, ndërtuar sipas marrëveshjes së qeverive franko-angleze nga shoqëritë [[Sud-Aviation]] (e cila pas bashkimit me Nord-Aviation dhe Force de frappe u quajt Aérospatiale) dhe Korporatës [[British Aircraft Corporation|British Aircraft]]. Konkord është një nga dy linjat ajrore supersonike që janë prodhur ndonjëherë. [[Aeroplani|Avioni]] tjetër është sovjetiku [[Tupolev Tu-144]] ose ''Concordoff Concordski'', i quajtur kështu për shkak të ngjashmërisë me Concorde. Shpejtësisa e Konkordit gjatë fluturimit në një lartësi prej 16 000-18 000 metra është 2,02 [[Numri Maç|Maç]]. Ai ka një krah delta të modifikuar si dhe motor afterburner të zhvilluar më parë për bombarduesin britanik [[Avro Vulcan]]. Ai është gjithashtu [[Aeroplani]] i parë civil, para [[Airbus]] që u pajis me kontrolluesit elektrik të fluturimit. Fluturimet komerciale fillun më [[21 janar]] [[1976]] dhe përfunduan 27 vjet më vonë në vitin [[2003]]. Këto fluturime parë komercial ka ndodhur me British Airways dhe Air France mbi Oqeanin Atlantik, 21 janar 1976. Fluturimet e fundit u zhvillua përkatësisht më [[31 maj]], [[2003]] për [[Air France]] dhe më [[24 tetor]] [[2003]] për [[British Airways]] ndërsa "fluturimi i lamtumirës" më [[26 nëntor]] të po atij viti. Jean-Cyril Spinetta, atëherë presidenti i [[Air France]], tha: "Concorde nuk do të ndalet, sepse me të vërtetë kurrë nuk do të dalë nga imagjinata e njerëzve." [[Kategoria:Avionë civilë]] qhdsbo0zdldjesb0lttp93ezzpwf2k4 0 118667 2986384 2799689 2026-06-01T16:35:27Z Edukatori 112234 added [[Category:Dita e fëmijëve]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986384 wikitext text/x-wiki '''Dita e Fëmijëve''' (japonisht: こどもの日 ''Kodomo no hi'') është një festë kombëtare [[Japonia|japoneze]] e cila ndodh çdo vit më [[5 maj]] (dita e pestë e muajit të pestë) dhe është pjesë e "Javës së Artë". Kjo ditë i është kushtuar respektimit të personaliteteve të fëmijëve dhe për të festuar lumturinë e tyre. U caktua si festë kombëtare nga qeveria japoneze në vitin 1948. == Tango no Sekku == Fillimisht dita quhej ''Tango no sekku'' (japonisht: 端午の節句), dhe festohej ditën e 5-të të hënës së 5-të në [[Kalendari hënor|kalendarin hënor]] ose kalendarin kinez. Pasi Japonia kaloi në [[Kalendari gregorian|kalendarin gregorian]], data u ndryshua në 5 maj. Festa festohet akoma në [[Kina|Kinë]], [[Tajvani|Tajvan]], [[Hong Kong]] dhe [[Makau]] si Festa Duanwu apo Festa Tuen Ng (kantoneze), në [[Korea|Kore]] si Festa Dano, dhe në [[Vietnami|Vietnam]] si Tết Đoan Ngọ në datën tradicionale të kalendarit hënor. Ishte fillimisht për djemtë por pastaj u ndryshua për të përfshirë si djemtë edhe vajzat. ''Sekku'' do të thotë festivali i një stine (ka pesë ''sekku'' në vit). ''Tango no sekku'' shënon fillimin e verës ose të stinës së shiut. ''Tan'' do të thotë "skaj" ose "i parë" dhe ''go'' do të thotë "mesdite". Në kulturën kineze, muaji i pestë i kalendarit kinez u tha se ishte një muaj për pastrim, dhe u zbatuan shumë rite që u thanë se dëbonin shpirtet e këqinj. [[Skeda:Japanese Festival in Honor of the Birth of Children.jpg|left|thumb]] Megjithëse nuk dihet pikërisht kur kjo ditë filloi të festohej, ka gjasa se ishte gjatë mbretërimit të perandoreshës Suiko (593-628 p.e.s.). Në Japoni, ''Tango no sekku'' u caktua për ditën e pestë të muajit të pestë pas periudhës Nara. Deri kohët e fundit, ''Tango no sekku'' njihej si Dita e Djemve (gjithashtu si Festa e Banderolëve) ndërsa Dita e Vajzave (''Hinamatsuri'') festohej më 3 mars. Në vitin 1948, qeveria dekretoi këtë ditë të ishte një ditë pushimi kombëtare për të festuar lumturinë e të gjithë fëmijëve dhe për të shprehur falënderim ndaj nënave. U riemërtua ''Kodomo no hi'' (Dita e Fëmijëve). Para kësaj dite, familjet ngrenë flamujt ''koinobori'' me formë krapi (krapi nga legjenda kineze që thotë se një krap që noton kundër rrymës bëhet zhapik, dhe sepse nga mënyra se si tunden flamujt në erë duket se po notojnë), një për secilin djalë (apo fëmijë), dhe shfaqin një kukull ''Kintarou'', zakonisht duke ngasur një krap të madh, si dhe kaskën ushtarake tradicionale japoneze (''kabuto''). Kintarou-i dhe ''kabuto''-i janë simbole të një djali të fortë dhe të shëndoshë. Kintarou (japonisht: 金太郎) është emri i fëmijërisë i ''Sakata no Kintoki'', i cili ishte një hero në periudhën Heian, një samurai nënrenditës i Minamoto no Raikou-s. Ai kishte qenë i famshëm për fortësinë e tij kur ishte fëmijë. Thuhet se Kintarou ngiste një ari në vend të një kali dhe luante me kafsha në malet kur ishte një djalë i vogël. ''Mochi'' (kek orizi) të ambalazhuara në ''kashiwa'' (gjethe lisi) dhe ''çimaki'' (një pastë orizi e ëmbël, e ambalazhuar në një gjeth zambaku ose bambuje) tradicionalisht shërbehen në këtë ditë. == Referimet == * Nussbaum, Louis Frédéric and Käthe Roth. (2005). ''Japan Encyclopedia.'' Cambridge: [[Harvard University Press]]. 10-ISBN 0-674-01753-6; 13-ISBN 978-0-674-01753-5; [http://www.worldcat.org/oclc/48943301/editions?editionsView=true&referer=br OCLC 48943301] [[Kategoria:Festë]] [[Kategoria:Kultura e Japonisë]] [[Kategoria:Fëmijët]] [[Kategoria:Dita e fëmijëve]] prvcsrvkpiv33fvy6hecw176i7sx3j0 0 121469 2986604 2894611 2026-06-01T22:50:55Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Shteteve të Bashkuara sipas popullsisë]] te [[Lista e qyteteve në Shtete të Bashkuara sipas popullsisë]] 2894611 wikitext text/x-wiki Më poshtë është lista e qyteteve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.Kryeqytet është Washington DC. Kjo listë i referohet vetëm popullsisë së bashkive indiviual brenda kufijve të tyre të përcaktuara, të cilat nuk përfshijnë bashkitë e tjera ose zonat e painkorpruara urbane. ==Qytetet me mbi 100.000 banorë== <onlyinclude><div style="float:right;border: 1px solid silver; margin:0 0 0.5em 1em;"><br /></div> Tabela e mëposhtme përfshin qytetet e Shteteve të Bashkuara me një popullsi prej më shumë se 100 mijë banorë më 1 prill 2010. <!--Mos i ndryshoni shifrat që nuk përputhen me ato të Byrosë së Regjisrimit të SHBA-së. Redaktimet do të refuzohen.--> {| class="wikitable sortable" |- ! Renditja ! Qyteti ! Shteti ! Popullsia<br> <small>(2014)</small> ! Popullsia<br> <small>(2010)</small> ! Sipërfaqja<br> <small>(milje katrorë, 2010)</small> ! Dendësia e Popullsisë<br> <small>(për milje katrorë të sipërfaqes, 2010)</small> |- | align=center | 1 | ''[[New York City|Nju Jork]]'' | [[New York|Nju Jork]] | align=right | {{Nts|8491079}} | align=right | {{Nts|8175133}} | align=right | {{Nts|302.6}} | align=right | {{Nts|27016.3}} |- | align=center | 2 | ''[[Los Angeles]]'' | [[California|Kalifornia]] | align=right | {{Nts|3928864}} | align=right | {{Nts|3792621}} | align=right | {{Nts|468.7}} | align=right | {{Nts|8091.8}} |- | align=center | 3 | ''[[Chicago|Çikago]]'' | [[Illinois]] | align=right | {{Nts|2722389}} | align=right | {{Nts|2695598}} | align=right | {{Nts|227.6}} | align=right | {{Nts|11843.6}} |- | align=center | 4 | ''[[Houston|Hjuston]]'' | [[Texas|Teksas]] | align=right | {{Nts|2239558}} | align=right | {{Nts|2099451}} | align=right | {{Nts|634}} | align=right | {{Nts|3311.4}} |- | align=center | 5 | ''[[Philadelphia|Filadelfia]]'' | [[Pennsylvania|Pensilvania]] | align=right | {{Nts|1560297}} | align=right | {{Nts|1526006}} | align=right | {{Nts|134.1}} | align=right | {{Nts|11379.6}} |- | align=center | 6 | '''''[[Phoenix|Feniks]]''''' | [[Arizona]] | align=right | {{Nts|1537058}} | align=right | {{Nts|1445632}} | align=right | {{Nts|516.7}} | align=right | {{Nts|2797.8}} |- | align=center | 7 | [[San Antonio]] | [[Teksas]] | align=right | {{Nts|1436697}} | align=right | {{Nts|1327407}} | align=right | {{Nts|460.9}} | align=right | {{Nts|2880.0}} |- | align=center | 8 | [[San Diego]] | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|1381069}} | align=right | {{Nts|1307402}} | align=right | {{Nts|325.2}} | align=right | {{Nts|4020.3}} |- | align=center | 9 | [[Dallas]] | [[Teksas]] | align=right | {{Nts|1281047}} | align=right | {{Nts|1197816}} | align=right | {{Nts|340.5}} | align=right | {{Nts|3517.8}} |- | align=center | 10 | [[San Jose|San Hoze]] | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|1015785}} | align=right | {{Nts|945942}} | align=right | {{Nts|176.5}} | align=right | {{Nts|5359.4}} |- | align=center | 11 | '''[[Austin]]''' | [[Teksas]] | align=right | {{Nts|912791}} | align=right | {{Nts|790390}} | align=right | {{Nts|297.9}} | align=right | {{Nts|2653.2}} |- | align=center | 12 | ''[[Jacksonville|Xheksonvill]]'' | [[Florida]] | align=right | {{Nts|853,382}} | align=right | {{Nts|821784}} | align=right | {{Nts|747.0}} | align=right | {{Nts|1100.1}} |- | align=center | 13 | [[San Francisco|San Françisko]] | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|852469}} | align=right | {{Nts|805235}} | align=right | {{Nts|46.9}} | align=right | {{Nts|17169.2}} |- | align=center | 14 | '''''[[Indianapolis]]''''' | [[Indiana]] | align=right | {{Nts|848788}} | align=right | {{Nts|820445}} | align=right | {{Nts|361.4}} | align=right | {{Nts|2270.2}} |- | align=center | 15 | '''''[[Columbus|Kolumbus]]''''' | [[Ohio|Ohajo]] | align=right | {{Nts|835957}} | align=right | {{Nts|787033}} | align=right | {{Nts|217.2}} | align=right | {{Nts|3623.5}} |- | align=center | 16 | [[Fort Worth]] | [[Teksas]] | align=right | {{Nts|812238}} | align=right | {{Nts|741206}} | align=right | {{Nts|339.8}} | align=right | {{Nts|2181.3}} |- | align=center | 17 | ''[[Charlotte (North Carolina)|Sharlot]]'' | [[North Carolina|Karolina e Veriut]] | align=right | {{Nts|809958}} | align=right | {{Nts|731424}} | align=right | {{Nts|297.7}} | align=right | {{Nts|2456.9}} |- | align=center | 18 | ''[[Detroit]]'' | [[Michigan|Miçigan]] | align=right | {{Nts|680250}} | align=right | {{Nts|713777}} | align=right | {{Nts|138.8}} | align=right | {{Nts|5142.5}} |- | align=center | 19 | [[El Paso]] | [[Teksas]] | align=right | {{Nts|679036}} | align=right | {{Nts|649121}} | align=right | {{Nts|255.2}} | align=right | {{Nts|2543.6}} |- | align=center | 20 | ''[[Seattle|Siatëll]]'' | [[Washington]] | align=right | {{Nts|668342}} | align=right | {{Nts|608660}} | align=right | {{Nts|83.9}} | align=right | {{Nts|7254.6}} |- | align=center | 21 | '''''[[Denver]]''''' | [[Colorado|Kolorado]] | align=right | {{Nts|663,862}} | align=right | {{Nts|600158}} | align=right | {{Nts|153.3}} | align=right | {{Nts|3979.3}} |- | align=center | 22 | '''''[[Washington, D.C.|Washington]]''''' | [[Uashington D.C.|Distrikti i Kolumbias]] | align=right | {{Nts|658893}} | align=right | {{Nts|601723}} | align=right | {{Nts|61.0}} | align=right | {{Nts|9864.3}} |- | align=center | 23 | [[Memphis (Tenesi)|Memfis]] | [[Tennessee]] | align=right | {{Nts|656861}} | align=right | {{Nts|646889}} | align=right | {{Nts|315.1}} | align=right | {{Nts|2053.0}} |- | align=center | 24 | '''[[Boston]]''' | [[Massachusetts|Masaçusets]] | align=right | {{Nts|655884}} | align=right | {{Nts|617594}} | align=right | {{Nts|48.3}} | align=right | {{Nts|12786.6}} |- | align=center | 25 | '''[[Nashville]]''' | [[Tennessee]] | align=right | {{Nts|644014}} | align=right | {{Nts|601222}} | align=right | {{Nts|475.1}} | align=right | {{Nts|1265.5}} |- | align=center | 26 | [[Baltimore]] | [[Maryland]] | align=right | {{Nts|622793}} | align=right | {{Nts|620961}} | align=right | {{Nts|80.9}} | align=right | {{Nts|7675.7}} |- | align=center | 27 | '''[[Oklahoma City|Oklahoma Siti]]''' | [[Oklahoma]] | align=right | {{Nts|620602}} | align=right | {{Nts|579999}} | align=right | {{Nts|606.4}} | align=right | {{Nts|956.5}} |- | align=center | 28 | [[Portland (Oregon)|Portland]] | [[Oregon]] | align=right | {{Nts|619360}} | align=right | {{Nts|583776}} | align=right | {{Nts|134.3}} | align=right | {{Nts|4346.8}} |- | align=center | 29 | [[Las Vegas]] | [[Nevada]] | align=right | {{Nts|613599}} | align=right | {{Nts|583756}} | align=right | {{Nts|135.8}} | align=right | {{Nts|4298.6}} |- | align=center | 30 | [[Louisville (Kentucky)|Luivill]] | [[Kentucky|Kentaki]] | align=right | {{Nts|612780}} | align=right | {{Nts|597337}} | align=right | {{Nts|325.2}} | align=right | {{Nts|1836.6}} |- | align=center | 31 | ''[[Milwaukee|Miluoki]]'' | [[Wisconsin]] | align=right | {{Nts|599642}} | align=right | {{Nts|594833}} | align=right | {{Nts|96.1}} | align=right | {{Nts|6189.7}} |- | align=center | 32 | [[Albuquerque|Albukuerk]] | [[New Mexico|Nju Meksiko]] | align=right | {{Nts|557169}} | align=right | {{Nts|545852}} | align=right | {{Nts|187.7}} | align=right | {{Nts|2908.1}} |- | align=center | 33 | [[Tucson|Tukson]] | [[Arizona]] | align=right | {{Nts|527972}} | align=right | {{Nts|520116}} | align=right | {{Nts|226.7}} | align=right | {{Nts|2294.3}} |- | align=center | 34 | [[Fresno]] | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|515986}} | align=right | {{Nts|494665}} | align=right | {{Nts|112.0}} | align=right | {{Nts|4416.7}} |- | align=center | 35 | '''[[Sacramento|Sakramento]]''' | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|485199}} | align=right | {{Nts|466488}} | align=right | {{Nts|97.9}} | align=right | {{Nts|4764.9}} |- | align=center | 36 | [[Long Beach (California)|Long Beach]] | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|473577}} | align=right | {{Nts|462257}} | align=right | {{Nts|50.3}} | align=right | {{Nts|9190.0}} |- | align=center | 37 | [[Kansas City (Missouri)|Kanzas Siti]] | [[Missouri|Mizuri]] | align=right | {{Nts|470800}} | align=right | {{Nts|459787}} | align=right | {{Nts|315.0}} | align=right | {{Nts|1459.6}} |- | align=center | 38 | [[Mesa (Arizona)|Mesa]] | [[Arizona]] | align=right | {{Nts|464704}} | align=right | {{Nts|439041}} | align=right | {{Nts|136.5}} | align=right | {{Nts|3216.4}} |- | align=center | 39 | '''[[Atlanta]]''' | [[Georgia]] | align=right | {{Nts|456002}} | align=right | {{Nts|420003}} | align=right | {{Nts|133.2}} | align=right | {{Nts|3153.2}} |- | align=center | 40 | [[Virginia Beach]] | [[Virginia|Virxhinia]] | align=right | {{Nts|450980}} | align=right | {{Nts|437994}} | align=right | {{Nts|249.0}} | align=right | {{Nts|1759.0}} |- | align=center | 41 | [[Omaha]] | [[Nebraska]] | align=right | {{Nts|446599}} | align=right | {{Nts|408958}} | align=right | {{Nts|127.1}} | align=right | {{Nts|3217.6}} |- | align=center | 42 | [[Colorado Springs|Kolorado Springs]] | [[Colorado|Kolorado]] | align=right | {{Nts|445830}} | align=right | {{Nts|416427}} | align=right | {{Nts|194.5}} | align=right | {{Nts|2141.0}} |- | align=center | 43 | '''[[Raleigh]]''' | [[North Carolina|Karolina e Veriut]] | align=right | {{Nts|439896}} | align=right | {{Nts|403892}} | align=right | {{Nts|142.9}} | align=right | {{Nts|2826.4}} |- | align=center | 44 | [[Miami|majami]] | [[Florida]] | align=right | {{Nts|399457}} | align=right | {{Nts|430332}} | align=right | {{Nts|35.9}} | align=right | {{Nts|11126.9}} |- | align=center | 45 | [[Oakland (California)|Oakland]] | [[Kalifornia]] | align=right | {{Nts|413775}} | align=right | {{Nts|390724}} | align=right | {{Nts|55.8}} | align=right | {{Nts|7002.2}} |- | align=center | 46 | ''[[Minneapolis]]'' | [[Minnesota]] | align=right | {{Nts|407207}} | align=right | {{Nts|382578}} | align=right | {{Nts|54.0}} | align=right | {{Nts|7084.8}} |- | align=center | 47 | [[Tulsa]] | [[Oklahoma]] | align=right | {{Nts|399682}} | align=right | {{Nts|391906}} | align=right | {{Nts|196.8}} | align=right | {{Nts|1991.4}} |- | align=center | 48 | [[Cleveland]] | [[Ohio|Ohajo]] | align=right | {{Nts|389521}} | align=right | {{Nts|396815}} | align=right | {{Nts|77.7}} | align=right | {{Nts|5107.0}} |- | align=center | 49 | ''[[Wichita]]'' | [[Kansas]] | align=right | {{Nts|388413}} | align=right | {{Nts|382368}} | align=right | {{Nts|159.3}} | align=right | {{Nts|2400.3}} |- | align=center | 50 | [[New Orleans]] | [[Louisiana]] | align=right | {{Nts|384320}} | align=right | {{Nts|343829}} | align=right | {{Nts|169.4}} | align=right | {{Nts|2029.7}} |- | align=center | 51 | [[Arlington (Texas)|Arlington]] | [[Teksas]] | align=right | {{Nts|383204}} | align=right | {{Nts|365438}} | align=right | {{Nts|95.9}} | align=right | {{Nts|3810.6}} |- <!--| align=center | 52 | [[Bakersfield, California|Bakersfield]] | [[California]] | align=right | {{Nts|368759}} | align=right | {{Nts|347483}} | align=right | {{Nts|142.2}} | align=right | {{Nts|2443.6}} |- | align=center | 53 | [[Tampa]] | [[Florida]] | align=right | {{Nts|358699}} | align=right | {{Nts|335709}} | align=right | {{Nts|113.4}} | align=right | {{Nts|2960.4}} |- | align=center | 54 | [[Aurora, Colorado|Aurora]] | [[Colorado|Kolorado]] | align=right | {{Nts|353108}} | align=right | {{Nts|325078}} | align=right | {{Nts|154.7}} | align=right | {{Nts|2101.3}} |- | align=center | 55 | '''''[[Honolulu]]''''' | [[Hawaii]] | align=right | {{Nts|350399}} | align=right | {{Nts|337256}} | align=right | {{Nts|60.5}} | align=right | {{Nts|5574.5}} |- | align=center | 56 | [[Anaheim, California|Anaheim]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|336265}} | align=right | {{Nts|49.8}} | align=right | {{Nts|6752.3}} |- | align=center | 57 | [[Santa Ana, California|Santa Ana]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|324528}} | align=right | {{Nts|27.3}} | align=right | {{Nts|11887.5}} |- | align=center | 58 | [[St. Louis (Missouri)|St. Louis]] | [[Missouri]] | | align=right | {{Nts|319294}} | align=right | {{Nts|61.9}} | align=right | {{Nts|5158.2}} |- | align=center | 59 | [[Pittsburgh]] | [[Pennsylvania]] | | align=right | {{Nts|305704}} | align=right | {{Nts|55.4}} | align=right | {{Nts|5518.1}} |- | align=center | 60 | [[Corpus Christi, Texas|Corpus Christi]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|305215}} | align=right | {{Nts|160.6}} | align=right | {{Nts|1900.5}} |- | align=center | 61 | [[Riverside, California|Riverside]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|303871}} | align=right | {{Nts|81.1}} | align=right | {{Nts|3746.9}} |- | align=center | 62 | [[Cincinnati]] | [[Ohio]] | | align=right | {{Nts|296943}} | align=right | {{Nts|77.9}} | align=right | {{Nts|3811.8}} |- | align=center | 63 | [[Lexington (Kentucky)|Lexington]] | [[Kentucky|Kentaki]] | | align=right | {{Nts|295803}} | align=right | {{Nts|283.6}} | align=right | {{Nts|1043.0}} |- | align=center | 64 | [[Anchorage (Alaska)|Anchorage]] | [[Alaska]] | | align=right | {{Nts|291826}} | align=right | {{Nts|1704.7}} | align=right | {{Nts|171.2}} |- | align=center | 65 | [[Stockton, California|Stockton]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|291707}} | align=right | {{Nts|61.7}} | align=right | {{Nts|4727.8}} |- | align=center | 66 | [[Toledo, Ohio|Toledo]] | [[Ohio]] | | align=right | {{Nts|287208}} | align=right | {{Nts|80.7}} | align=right | {{Nts|3559.0}} |- | align=center | 67 | '''[[Saint Paul]]''' | [[Minnesota]] | | align=right | {{Nts|285068}} | align=right | {{Nts|52.0}} | align=right | {{Nts|5482.1}} |- | align=center | 68 | [[Newark, New Jersey|Newark]] | [[New Jersey]] | | align=right | {{Nts|277140}} | align=right | {{Nts|24.2}} | align=right | {{Nts|11452.1}} |- | align=center | 69 | [[Greensboro]] | [[North Carolina|Karolina e Veriut]] | | align=right | {{Nts|269666}} | align=right | {{Nts|126.5}} | align=right | {{Nts|2131.7}} |- | align=center | 70 | [[Buffalo, New York|Buffalo]] | [[Nju Jork]] | | align=right | {{Nts|261310}} | align=right | {{Nts|40.4}} | align=right | {{Nts|6468.1}} |- | align=center | 71 | [[Plano, Texas|Plano]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|259841}} | align=right | {{Nts|71.6}} | align=right | {{Nts|3629.1}} |- | align=center | 72 | '''[[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]]''' | [[Nebraska]] | | align=right | {{Nts|258379}} | align=right | {{Nts|89.1}} | align=right | {{Nts|2899.9}} |- | align=center | 73 | [[Henderson, Nevada|Henderson]] | [[Nevada]] | | align=right | {{Nts|257729}} | align=right | {{Nts|107.7}} | align=right | {{Nts|2393.0}} |- | align=center | 74 | [[Fort Wayne, Indiana|Fort Wayne]] | [[Indiana]] | | align=right | {{Nts|253691}} | align=right | {{Nts|110.6}} | align=right | {{Nts|2293.8}} |- | align=center | 75 | [[Jersey City, New Jersey|Jersey City]] | [[New Jersey]] | | align=right | {{Nts|247597}} | align=right | {{Nts|14.8}} | align=right | {{Nts|16729.5}} |- | align=center | 76 | [[St. Petersburg, Florida|St. Petersburg]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|244769}} | align=right | {{Nts|61.7}} | align=right | {{Nts|3967.1}} |- | align=center | 77 | [[Chula Vista, California|Chula Vista]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|243916}} | align=right | {{Nts|49.6}} | align=right | {{Nts|4917.7}} |- | align=center | 78 | [[Norfolk, Virginia|Norfolk]] | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|242803}} | align=right | {{Nts|54.1}} | align=right | {{Nts|4488.0}} |- | align=center | 79 | [[Orlando, Florida|Orlando]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|238300}} | align=right | {{Nts|102.4}} | align=right | {{Nts|2327.1}} |- | align=center | 80 | [[Chandler, Arizona|Chandler]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|236123}} | align=right | {{Nts|64.4}} | align=right | {{Nts|3666.5}} |- | align=center | 81 | [[Laredo, Texas|Laredo]] | [[Texas]] | | align=right | {{Nts|236091}} | align=right | {{Nts|88.9}} | align=right | {{Nts|2655.7}} |- | align=center | 82 | '''[[Madison]]''' | [[Wisconsin]] | | align=right | {{Nts|233209}} | align=right | {{Nts|76.8}} | align=right | {{Nts|3036.6}} |- | align=center | 83 | [[Winston-Salem]] | [[North Carolina|Karolina e Veriut]] | | align=right | {{Nts|229617}} | align=right | {{Nts|132.4}} | align=right | {{Nts|1734.3}} |- | align=center | 84 | [[Lubbock, Texas|Lubbock]] | [[Texas]] | | align=right | {{Nts|229573}} | align=right | {{Nts|122.4}} | align=right | {{Nts|1875.6}} |- | align=center | 85 | '''[[Baton Rouge]]''' | [[Louisiana]] | | align=right | {{Nts|229493}} | align=right | {{Nts|76.9}} | align=right | {{Nts|2984.3}} |- | align=center | 86 | [[Durham, North Carolina|Durham]] | [[North Carolina|Karolina e Veriut]] | | align=right | {{Nts|228330}} | align=right | {{Nts|107.4}} | align=right | {{Nts|2126.0}} |- | align=center | 87 | [[Garland, Texas|Garland]] | [[Texas]] | | align=right | {{Nts|226876}} | align=right | {{Nts|57.1}} | align=right | {{Nts|3973.3}} |- | align=center | 88 | [[Glendale, Arizona|Glendale]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|226721}} | align=right | {{Nts|60.0}} | align=right | {{Nts|3778.7}} |- | align=center | 89 | [[Reno (Nevada)|Reno]] | [[Nevada]] | | align=right | {{Nts|225221}} | align=right | {{Nts|103.0}} | align=right | {{Nts|2186.6}} |- | align=center | 90 | [[Hialeah, Florida|Hialeah]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|224669}} | align=right | {{Nts|21.5}} | align=right | {{Nts|10449.7}} |- | align=center | 91 | [[Chesapeake, Virginia|Chesapeake]] | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|222209}} | align=right | {{Nts|340.8}} | align=right | {{Nts|652.0}} |- | align=center | 92 | [[Scottsdale, Arizona|Scottsdale]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|217385}} | align=right | {{Nts|183.9}} | align=right | {{Nts|1182.1}} |- | align=center | 93 | [[North Las Vegas, Nevada|North Las Vegas]] | [[Nevada]] | | align=right | {{Nts|216961}} | align=right | {{Nts|101.3}} | align=right | {{Nts|2141.8}} |- | align=center | 94 | [[Irving, Texas|Irving]] | [[Texas]] | | align=right | {{Nts|216290}} | align=right | {{Nts|67.0}} | align=right | {{Nts|3228.2}} |- | align=center | 95 | [[Fremont, California|Fremont]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|214089}} | align=right | {{Nts|77.5}} | align=right | {{Nts|2762.4}} |- | align=center | 96 | [[Irvine, California|Irvine]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|212375}} | align=right | {{Nts|66.1}} | align=right | {{Nts|3212.9}} |- | align=center | 97 | [[Birmingham (Alabama)|Birmingham]] | [[Alabama]] | | align=right | {{Nts|212237}} | align=right | {{Nts|146.1}} | align=right | {{Nts|1452.7}} |- | align=center | 98 | [[Rochester, New York|Rochester]] | [[New York]] | | align=right | {{Nts|210565}} | align=right | {{Nts|35.8}} | align=right | {{Nts|5881.7}} |- | align=center | 99 | [[San Bernardino, California|San Bernardino]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|209924}} | align=right | {{Nts|59.2}} | align=right | {{Nts|3546.0}} |- | align=center | 100 | [[Spokane]] | [[Washington]] | | align=right | {{Nts|208916}} | align=right | {{Nts|59.2}} | align=right | {{Nts|3529.0}} |- | align=center | 101 | [[Gilbert, Arizona|Gilbert]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|208453}} | align=right | {{Nts|68.0}} | align=right | {{Nts|3065.5}} |- | align=center | 102 | [[Arlington, Virginia|Arlington]] | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|207627}} | align=right | {{Nts|26.0}} | align=right | {{Nts|7985.7}} |- | align=center | 103 | '''[[Montgomery]]''' | [[Alabama]] | | align=right | {{Nts|205764}} | align=right | {{Nts|159.6}} | align=right | {{Nts|1289.2}} |- | align=center | 104 | '''[[Boise]]''' | [[Idaho]] | | align=right | {{Nts|205671}} | align=right | {{Nts|79.4}} | align=right | {{Nts|2590.3}} |- | align=center | 105 | '''[[Richmond]]''' | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|204214}} | align=right | {{Nts|59.8}} | align=right | {{Nts|3414.9}} |- | align=center | 106 | '''[[Des Moines]]''' | [[Iowa]] | | align=right | {{Nts|203433}} | align=right | {{Nts|80.9}} | align=right | {{Nts|2514.6}} |- | align=center | 107 | [[Modesto]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|201165}} | align=right | {{Nts|36.9}} | align=right | {{Nts|5451.6}} |- | align=center | 108 | [[Fayetteville]] | [[North Carolina]] | | align=right | {{Nts|200654}} | align=right | {{Nts|145.8}} | align=right | {{Nts|1376.2}} |- | align=center | 109 | [[Shreveport]] | [[Louisiana]] | | align=right | {{Nts|199311}} | align=right | {{Nts|105.4}} | align=right | {{Nts|1891.0}} |- | align=center | 110 | [[Akron]] | [[Ohio]] | | align=right | {{Nts|199110}} | align=right | {{Nts|62.0}} | align=right | {{Nts|3211.5}} |- | align=center | 111 | [[Tacoma (Washington)|Tacoma]] | [[Washington]] | | align=right | {{Nts|198397}} | align=right | {{Nts|49.7}} | align=right | {{Nts|3991.9}} |- | align=center | 112= | [[Aurora (Illinois)|Aurora]] | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|197899}} | align=right | {{Nts|44.9}} | align=right | {{Nts|4407.6}} |- | align=center | 112= | [[Oxnard, California|Oxnard]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|197899}} | align=right | {{Nts|26.9}} | align=right | {{Nts|7356.8}} |- | align=center | 114 | [[Fontana, California|Fontana]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|196069}} | align=right | {{Nts|42.4}} | align=right | {{Nts|4624.3}} |- | align=center | 115 | [[Yonkers, New York|Yonkers]] | [[Nju Jork]] | | align=right | {{Nts|195976}} | align=right | {{Nts|18.0}} | align=right | {{Nts|10887.6}} |- | align=center | 116 | [[Augusta, Georgia|Augusta]] | [[Georgia]] | | align=right | {{Nts|195844}} | align=right | {{Nts|302.5}} | align=right | {{Nts|647.4}} |- | align=center | 117 | [[Mobile, Alabama|Mobile]] | [[Alabama]] | | align=right | {{Nts|195111}} | align=right | {{Nts|139.1}} | align=right | {{Nts|1402.7}} |- | align=center | 118 | '''[[Little Rock]]''' | [[Arkansas]] | | align=right | {{Nts|193524}} | align=right | {{Nts|119.2}} | align=right | {{Nts|1623.5}} |- | align=center | 119 | [[Moreno Valley, California|Moreno Valley]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|193365}} | align=right | {{Nts|51.3}} | align=right | {{Nts|3769.3}} |- | align=center | 120 | [[Glendale, California|Glendale]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|191719}} | align=right | {{Nts|30.5}} | align=right | {{Nts|6285.9}} |- | align=center | 121 | [[Amarillo, Texas|Amarillo]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|190695}} | align=right | {{Nts|99.5}} | align=right | {{Nts|1916.5}} |- | align=center | 122 | [[Huntington Beach]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|189992}} | align=right | {{Nts|26.7}} | align=right | {{Nts|7115.8}} |- | align=center | 123 | [[Columbus (Georgia)|Kolumbus]] | [[Georgia]] | | align=right | {{Nts|189885}} | align=right | {{Nts|216.4}} | align=right | {{Nts|877.5}} |- | align=center | 124 | [[Grand Rapids (Michigan)|Grand Rapids]] | [[Michigan]] | | align=right | {{Nts|188040}} | align=right | {{Nts|44.4}} | align=right | {{Nts|4235.1}} |- | align=center | 125 | '''[[Salt Lake City]]''' | [[Utah]] | | align=right | {{Nts|186440}} | align=right | {{Nts|111.1}} | align=right | {{Nts|1678.1}} |- | align=center | 126 | '''[[Tallahassee]]''' | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|181376}} | align=right | {{Nts|100.2}} | align=right | {{Nts|1810.1}} |- | align=center | 127 | [[Worcester]] | [[Massachusetts]] | | align=right | {{Nts|181045}} | align=right | {{Nts|37.4}} | align=right | {{Nts|4840.8}} |- | align=center | 128 | [[Newport News, Virginia|Newport News]] | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|180719}} | align=right | {{Nts|68.7}} | align=right | {{Nts|2630.6}} |- | align=center | 129 | [[Huntsville, Alabama|Huntsville]] | [[Alabama]] | | align=right | {{Nts|180105}} | align=right | {{Nts|209.1}} | align=right | {{Nts|861.3}} |- | align=center | 130 | [[Knoxville]] | [[Tennessee]] | | align=right | {{Nts|178874}} | align=right | {{Nts|98.5}} | align=right | {{Nts|1816.0}} |- | align=center | 131 | '''[[Providence]]''' | [[Rhode Island]] | | align=right | {{Nts|178042}} | align=right | {{Nts|18.4}} | align=right | {{Nts|9676.2}} |- | align=center | 132 | [[Santa Clarita, California|Santa Clarita]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|176320}} | align=right | {{Nts|52.7}} | align=right | {{Nts|3345.7}} |- | align=center | 133 | [[Grand Prairie]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|175396}} | align=right | {{Nts|72.1}} | align=right | {{Nts|2432.7}} |- | align=center | 134 | [[Brownsville, Texas|Brownsville]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|175023}} | align=right | {{Nts|132.3}} | align=right | {{Nts|1322.9}} |- | align=center | 135 | '''[[Jackson]]''' | [[Mississippi]] | | align=right | {{Nts|173514}} | align=right | {{Nts|111.0}} | align=right | {{Nts|1563.2}} |- | align=center | 136 | [[Overland Park, Kansas|Overland Park]] | [[Kansas]] | | align=right | {{Nts|173372}} | align=right | {{Nts|74.8}} | align=right | {{Nts|2317.8}} |- | align=center | 137 | [[Garden Grove, California|Garden Grove]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|170883}} | align=right | {{Nts|17.9}} | align=right | {{Nts|9546.5}} |- | align=center | 138 | [[Santa Rosa, California|Santa Rosa]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|167815}} | align=right | {{Nts|41.3}} | align=right | {{Nts|4063.3}} |- | align=center | 139 | [[Chattanooga]] | [[Tennessee]] | | align=right | {{Nts|167674}} | align=right | {{Nts|137.2}} | align=right | {{Nts|1222.1}} |- | align=center | 140 | [[Oceanside, California|Oceanside]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|167086}} | align=right | {{Nts|41.2}} | align=right | {{Nts|4055.5}} |- | align=center | 141 | [[Fort Lauderdale]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|165521}} | align=right | {{Nts|34.8}} | align=right | {{Nts|4756.4}} |- | align=center | 142 | [[Rancho Cucamonga, California|Rancho Cucamonga]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|165269}} | align=right | {{Nts|39.9}} | align=right | {{Nts|4142.1}} |- | align=center | 143 | [[Port St. Lucie]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|164603}} | align=right | {{Nts|114.0}} | align=right | {{Nts|1443.9}} |- | align=center | 144 | [[Ontario, California|Ontario]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|163924}} | align=right | {{Nts|49.9}} | align=right | {{Nts|3285.1}} |- | align=center | 145 | [[Vancouver, Washington|Vancouver]] | [[Washington]] | | align=right | {{Nts|161791}} | align=right | {{Nts|46.5}} | align=right | {{Nts|3479.4}} |- | align=center | 146 | [[Tempe, Arizona|Tempe]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|161719}} | align=right | {{Nts|39.9}} | align=right | {{Nts|4053.1}} |- | align=center | 147 | [[Springfield (Missouri)|Springfield]] | [[Missouri]] | | align=right | {{Nts|159498}} | align=right | {{Nts|81.7}} | align=right | {{Nts|1952.2}} |- | align=center | 148 | [[Lancaster, California|Lancaster]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|156633}} | align=right | {{Nts|94.3}} | align=right | {{Nts|1661.0}} |- | align=center | 149 | [[Eugene, Oregon|Eugene]] | [[Oregon]] | | align=right | {{Nts|156185}} | align=right | {{Nts|43.7}} | align=right | {{Nts|3574.0}} |- | align=center | 150 | [[Pembroke Pines, Florida|Pembroke Pines]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|154750}} | align=right | {{Nts|33.1}} | align=right | {{Nts|4675.2}} |- | align=center | 151 | '''[[Salem]]''' | [[Oregon]] | | align=right | {{Nts|154637}} | align=right | {{Nts|47.9}} | align=right | {{Nts|3228.3}} |- | align=center | 152 | [[Cape Coral, Florida|Cape Coral]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|154305}} | align=right | {{Nts|105.7}} | align=right | {{Nts|1459.8}} |- | align=center | 153 | [[Peoria, Arizona|Peoria]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|154065}} | align=right | {{Nts|174.4}} | align=right | {{Nts|883.4}} |- | align=center | 154 | [[Sioux Falls]] | [[South Dakota]] | | align=right | {{Nts|153888}} | align=right | {{Nts|73.0}} | align=right | {{Nts|2108.1}} |- | align=center | 155 | [[Springfield, Massachusetts|Springfield]] | [[Massachusetts]] | | align=right | {{Nts|153060}} | align=right | {{Nts|31.9}} | align=right | {{Nts|4798.1}} |- | align=center | 156 | [[Elk Grove, California|Elk Grove]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|153015}} | align=right | {{Nts|42.2}} | align=right | {{Nts|3625.9}} |- | align=center | 157 | [[Rockford, Illinois|Rockford]] | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|152871}} | align=right | {{Nts|61.1}} | align=right | {{Nts|2502.0}} |- | align=center | 158 | [[Palmdale, California|Palmdale]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|152750}} | align=right | {{Nts|106.0}} | align=right | {{Nts|1441.0}} |- | align=center | 159 | [[Corona, California|Corona]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|152374}} | align=right | {{Nts|38.8}} | align=right | {{Nts|3927.2}} |- | align=center | 160 | [[Salinas, California|Salinas]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|150441}} | align=right | {{Nts|23.2}} | align=right | {{Nts|6484.5}} |- | align=center | 161 | [[Pomona, California|Pomona]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|149058}} | align=right | {{Nts|23.0}} | align=right | {{Nts|6480.8}} |- | align=center | 162 | [[Pasadena, Texas|Pasadena]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|149043}} | align=right | {{Nts|42.8}} | align=right | {{Nts|3482.3}} |- | align=center | 163 | [[Joliet, Illinois|Joliet]] | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|147433}} | align=right | {{Nts|62.1}} | align=right | {{Nts|2374.1}} |- | align=center | 164 | [[Paterson, New Jersey|Paterson]] | [[New Jersey]] | | align=right | {{Nts|146199}} | align=right | {{Nts|8.4}} | align=right | {{Nts|17404.6}} |- | align=center | 165 | [[Kansas City, Kansas|Kansas City]] | [[Kansas]] | | align=right | {{Nts|145786}} | align=right | {{Nts|124.8}} | align=right | {{Nts|1168.2}} |- | align=center | 166 | [[Torrance, California|Torrance]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|145438}} | align=right | {{Nts|20.5}} | align=right | {{Nts|7094.5}} |- | align=center | 167 | [[Syracuse, New York|Syracuse]] | [[Nju Jork]] | | align=right | {{Nts|145170}} | align=right | {{Nts|25.0}} | align=right | {{Nts|5806.8}} |- | align=center | 168 | [[Bridgeport, Connecticut|Bridgeport]] | [[Connecticut]] | | align=right | {{Nts|144229}} | align=right | {{Nts|16.0}} | align=right | {{Nts|9014.3}} |- | align=center | 169 | [[Hayward, California|Hayward]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|144186}} | align=right | {{Nts|45.3}} | align=right | {{Nts|3182.9}} |- | align=center | 170 | [[Fort Collins, Colorado|Fort Collins]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|143986}} | align=right | {{Nts|54.3}} | align=right | {{Nts|2651.7}} |- | align=center | 171 | [[Escondido, California|Escondido]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|143911}} | align=right | {{Nts|36.8}} | align=right | {{Nts|3910.6}} |- | align=center | 172 | [[Lakewood, Colorado|Lakewood]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|142980}} | align=right | {{Nts|42.9}} | align=right | {{Nts|3332.9}} |- | align=center | 173 | [[Naperville, Illinois|Naperville]] | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|141853}} | align=right | {{Nts|38.8}} | align=right | {{Nts|3656.0}} |- | align=center | 174 | [[Dayton, Ohio|Dayton]] | [[Ohio]] | | align=right | {{Nts|141527}} | align=right | {{Nts|55.7}} | align=right | {{Nts|2540.9}} |- | align=center | 175 | [[Hollywood, Florida|Hollywood]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|140768}} | align=right | {{Nts|27.4}} | align=right | {{Nts|5137.5}} |- | align=center | 176 | [[Sunnyvale, California|Sunnyvale]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|140081}} | align=right | {{Nts|22.0}} | align=right | {{Nts|6367.3}} |- | align=center | 177 | [[Alexandria, Virginia|Alexandria]] | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|139966}} | align=right | {{Nts|15.0}} | align=right | {{Nts|9331.1}} |- | align=center | 178 | [[Mesquite, Texas|Mesquite]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|139824}} | align=right | {{Nts|46.0}} | align=right | {{Nts|3039.7}} |- | align=center | 179 | [[Hampton, Virginia|Hampton]] | [[Virginia]] | | align=right | {{Nts|137436}} | align=right | {{Nts|51.4}} | align=right | {{Nts|2673.9}} |- | align=center | 180 | [[Pasadena, California|Pasadena]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|137122}} | align=right | {{Nts|23.0}} | align=right | {{Nts|5961.8}} |- | align=center | 181 | [[Orange, California|Orange]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|136416}} | align=right | {{Nts|24.8}} | align=right | {{Nts|5500.6}} |- | align=center | 182 | [[Savannah]] | [[Georgia]] | | align=right | {{Nts|136286}} | align=right | {{Nts|103.2}} | align=right | {{Nts|1320.6}} |- | align=center | 183 | [[Cary, North Carolina|Cary]] | [[North Carolina]] | | align=right | {{Nts|135234}} | align=right | {{Nts|54.3}} | align=right | {{Nts|2490.5}} |- | align=center | 184 | [[Fullerton, California|Fullerton]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|135161}} | align=right | {{Nts|22.4}} | align=right | {{Nts|6034.0}} |- | align=center | 185 | [[Warren, Michigan|Warren]] | [[Michigan]] | | align=right | {{Nts|134056}} | align=right | {{Nts|34.4}} | align=right | {{Nts|3897.0}} |- | align=center | 186 | [[Clarksville, Tennessee|Clarksville]] | [[Tennessee]] | | align=right | {{Nts|132929}} | align=right | {{Nts|97.6}} | align=right | {{Nts|1362.0}} |- | align=center | 187 | [[McKinney, Texas|McKinney]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|131117}} | align=right | {{Nts|62.2}} | align=right | {{Nts|2108.0}} |- | align=center | 188 | [[McAllen, Texas|McAllen]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|129877}} | align=right | {{Nts|48.3}} | align=right | {{Nts|2689.0}} |- | align=center | 189 | [[New Haven, Connecticut|New Haven]] | [[Connecticut]] | | align=right | {{Nts|129779}} | align=right | {{Nts|18.7}} | align=right | {{Nts|6940.1}} |- | align=center | 190 | [[Sterling Heights, Michigan|Sterling Heights]] | [[Michigan]] | | align=right | {{Nts|129699}} | align=right | {{Nts|36.5}} | align=right | {{Nts|3553.4}} |- | align=center | 191 | [[West Valley City, Utah|West Valley City]] | [[Utah]] | | align=right | {{Nts|129480}} | align=right | {{Nts|35.6}} | align=right | {{Nts|3637.1}} |- | align=center | 192 | '''[[Columbia (South Carolina)|Kolumbia]]''' | [[South Carolina|Karolina e Jugut]] | | align=right | {{Nts|129272}} | align=right | {{Nts|132.2}} | align=right | {{Nts|977.9}} |- | align=center | 193 | [[Killeen, Texas|Killeen]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|127921}} | align=right | {{Nts|53.6}} | align=right | {{Nts|2386.6}} |- | align=center | 194 | '''[[Topeka, Kansas|Topeka]]''' | [[Kansas]] | | align=right | {{Nts|127473}} | align=right | {{Nts|60.2}} | align=right | {{Nts|2117.5}} |- | align=center | 195 | [[Thousand Oaks, California|Thousand Oaks]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|126683}} | align=right | {{Nts|55.0}} | align=right | {{Nts|2303.3}} |- | align=center | 196 | [[Cedar Rapids, Iowa|Cedar Rapids]] | [[Iowa]] | | align=right | {{Nts|126326}} | align=right | {{Nts|70.8}} | align=right | {{Nts|1784.3}} |- | align=center | 197 | [[Olathe, Kansas|Olathe]] | [[Kansas]] | | align=right | {{Nts|125872}} | align=right | {{Nts|59.7}} | align=right | {{Nts|2108.4}} |- | align=center | 198 | [[Elizabeth, New Jersey|Elizabeth]] | [[New Jersey]] | | align=right | {{Nts|124969}} | align=right | {{Nts|12.3}} | align=right | {{Nts|10160.1}} |- | align=center | 199 | [[Waco, Texas|Waco]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|124805}} | align=right | {{Nts|89.0}} | align=right | {{Nts|1402.3}} |- | align=center | 200 | '''[[Hartford (Connecticut)|Hartford]]''' | [[Connecticut]] | | align=right | {{Nts|124775}} | align=right | {{Nts|17.4}} | align=right | {{Nts|7171.0}} |- | align=center | 201 | [[Visalia, California|Visalia]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|124442}} | align=right | {{Nts|36.2}} | align=right | {{Nts|3437.6}} |- | align=center | 202 | [[Gainesville, Florida|Gainesville]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|124354}} | align=right | {{Nts|61.3}} | align=right | {{Nts|2028.6}} |- | align=center | 203 | [[Simi Valley, California|Simi Valley]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|124237}} | align=right | {{Nts|41.5}} | align=right | {{Nts|2993.7}} |- | align=center | 204 | [[Stamford, Connecticut|Stamford]] | [[Connecticut]] | | align=right | {{Nts|122643}} | align=right | {{Nts|37.6}} | align=right | {{Nts|3261.8}} |- | align=center | 205 | [[Bellevue, Washington|Bellevue]] | [[Washington]] | | align=right | {{Nts|122363}} | align=right | {{Nts|32.0}} | align=right | {{Nts|3823.8}} |- | align=center | 206 | [[Concord (California)|Concord]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|122067}} | align=right | {{Nts|30.5}} | align=right | {{Nts|4002.2}} |- | align=center | 207 | [[Miramar, Florida|Miramar]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|122041}} | align=right | {{Nts|29.5}} | align=right | {{Nts|4137.0}} |- | align=center | 208 | [[Coral Springs, Florida|Coral Springs]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|121096}} | align=right | {{Nts|23.8}} | align=right | {{Nts|5088.1}} |- | align=center | 209 | [[Lafayette, Louisiana|Lafayette]] | [[Louisiana]] | | align=right | {{Nts|120623}} | align=right | {{Nts|49.2}} | align=right | {{Nts|2451.7}} |- | align=center | 210 | [[Charleston]] | [[South Carolina]] | | align=right | {{Nts|120083}} | align=right | {{Nts|109.0}} | align=right | {{Nts|1101.7}} |- | align=center | 211 | [[Carrollton, Texas|Carrollton]] | [[Texas]] | | align=right | {{Nts|119097}} | align=right | {{Nts|36.3}} | align=right | {{Nts|3280.9}} |- | align=center | 212 | [[Roseville, California|Roseville]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|118788}} | align=right | {{Nts|36.2}} | align=right | {{Nts|3281.4}} |- | align=center | 213 | [[Thornton, Colorado|Thornton]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|118772}} | align=right | {{Nts|34.8}} | align=right | {{Nts|3413.0}} |- | align=center | 214 | [[Beaumont, Texas|Beaumont]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|118296}} | align=right | {{Nts|82.8}} | align=right | {{Nts|1428.7}} |- | align=center | 215 | [[Allentown, Pennsylvania|Allentown]] | [[Pennsylvania]] | | align=right | {{Nts|118032}} | align=right | {{Nts|17.5}} | align=right | {{Nts|6744.7}} |- | align=center | 216 | [[Surprise, Arizona|Surprise]] | [[Arizona]] | | align=right | {{Nts|117517}} | align=right | {{Nts|105.7}} | align=right | {{Nts|1111.8}} |- | align=center | 217 | [[Evansville, Indiana|Evansville]] | [[Indiana]] | | align=right | {{Nts|117429}} | align=right | {{Nts|44.2}} | align=right | {{Nts|2656.8}} |- | align=center | 218 | [[Abilene, Texas|Abilene]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|117063}} | align=right | {{Nts|106.8}} | align=right | {{Nts|1096.1}} |- | align=center | 219 | [[Frisco, Texas|Frisco]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|116989}} | align=right | {{Nts|61.8}} | align=right | {{Nts|1893.0}} |- | align=center | 220 | [[Independence, Missouri|Independence]] | [[Missouri]] | | align=right | {{Nts|116830}} | align=right | {{Nts|77.6}} | align=right | {{Nts|1505.5}} |- | align=center | 221 | [[Santa Clara, California|Santa Clara]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|116468}} | align=right | {{Nts|18.4}} | align=right | {{Nts|6329.8}} |- | align=center | 222 | '''[[Springfield]]''' | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|116250}} | align=right | {{Nts|59.5}} | align=right | {{Nts|1953.8}} |- | align=center | 223 | [[Vallejo, California|Vallejo]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|115942}} | align=right | {{Nts|30.7}} | align=right | {{Nts|3776.6}} |- | align=center | 224 | [[Victorville, California|Victorville]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|115903}} | align=right | {{Nts|73.2}} | align=right | {{Nts|1583.4}} |- | align=center | 225 | [[Athens (Georgia)|Athens]] | [[Georgia]] | | align=right | {{Nts|115452}} | align=right | {{Nts|116.4}} | align=right | {{Nts|991.9}} |- | align=center | 226 | [[Peoria, Illinois|Peoria]] | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|115007}} | align=right | {{Nts|48.0}} | align=right | {{Nts|2396.0}} |- | align=center | 227 | '''[[Lansing (Michigan)|Lansing]]''' | [[Michigan]] | | align=right | {{Nts|114297}} | align=right | {{Nts|36.0}} | align=right | {{Nts|3174.9}} |- | align=center | 228 | [[Ann Arbor, Michigan|Ann Arbor]] | [[Michigan]] | | align=right | {{Nts|113934}} | align=right | {{Nts|27.8}} | align=right | {{Nts|4098.3}} |- | align=center | 229 | [[El Monte, California|El Monte]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|113475}} | align=right | {{Nts|9.6}} | align=right | {{Nts|11820.3}} |- | align=center | 230 | [[Denton, Texas|Denton]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|113383}} | align=right | {{Nts|88.0}} | align=right | {{Nts|1288.4}} |- | align=center | 231 | [[Berkeley, California|Berkeley]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|112580}} | align=right | {{Nts|10.5}} | align=right | {{Nts|10721.9}} |- | align=center | 232 | [[Provo, Utah|Provo]] | [[Utah]] | | align=right | {{Nts|112488}} | align=right | {{Nts|41.7}} | align=right | {{Nts|2697.6}} |- | align=center | 233 | [[Downey, California|Downey]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|111772}} | align=right | {{Nts|12.4}} | align=right | {{Nts|9013.9}} |- | align=center | 234 | [[Midland, Texas|Midland]] | [[Texas]] | | align=right | {{Nts|111147}} | align=right | {{Nts|72.1}} | align=right | {{Nts|1541.6}} |- | align=center | 235 | [[Norman, Oklahoma|Norman]] | [[Oklahoma]] | | align=right | {{Nts|110925}} | align=right | {{Nts|178.8}} | align=right | {{Nts|620.4}} |- | align=center | 236 | [[Waterbury, Connecticut|Waterbury]] | [[Connecticut]] | | align=right | {{Nts|110366}} | align=right | {{Nts|28.5}} | align=right | {{Nts|3872.5}} |- | align=center | 237 | [[Costa Mesa, California|Costa Mesa]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|109960}} | align=right | {{Nts|15.7}} | align=right | {{Nts|7003.8}} |- | align=center | 238 | [[Inglewood, California|Inglewood]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|109673}} | align=right | {{Nts|9.1}} | align=right | {{Nts|12052.0}} |- | align=center | 239 | [[Manchester (New Hampshire)|Manchester]] | [[New Hampshire]] | | align=right | {{Nts|109565}} | align=right | {{Nts|33.1}} | align=right | {{Nts|3310.1}} |- | align=center | 240 | [[Murfreesboro, Tennessee|Murfreesboro]] | [[Tennessee]] | | align=right | {{Nts|108755}} | align=right | {{Nts|55.3}} | align=right | {{Nts|1966.6}} |- | align=center | 241 | [[Columbia (Missouri)|Kolumbia]] | [[Missouri]] | | align=right | {{Nts|108500}} | align=right | {{Nts|63.1}} | align=right | {{Nts|1719.5}} |- | align=center | 242 | [[Elgin, Illinois|Elgin]] | [[Illinois]] | | align=right | {{Nts|108188}} | align=right | {{Nts|37.2}} | align=right | {{Nts|2908.3}} |- | align=center | 243 | [[Clearwater, Florida|Clearwater]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|107685}} | align=right | {{Nts|25.6}} | align=right | {{Nts|4206.4}} |- | align=center | 244 | [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|107167}} | align=right | {{Nts|18.2}} | align=right | {{Nts|5888.3}} |- | align=center | 245 | [[Rochester, Minnesota|Rochester]] | [[Minnesota]] | | align=right | {{Nts|106769}} | align=right | {{Nts|54.6}} | align=right | {{Nts|1955.5}} |- | align=center | 246 | [[Pueblo, Colorado|Pueblo]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|106595}} | align=right | {{Nts|53.6}} | align=right | {{Nts|1988.7}} |- | align=center | 247 | [[Lowell, Massachusetts|Lowell]] | [[Massachusetts]] | | align=right | {{Nts|106519}} | align=right | {{Nts|13.6}} | align=right | {{Nts|7832.3}} |- | align=center | 248 | [[Wilmington, North Carolina|Wilmington]] | [[North Carolina]] | | align=right | {{Nts|106476}} | align=right | {{Nts|51.5}} | align=right | {{Nts|2067.5}} |- | align=center | 249= | [[Arvada, Colorado|Arvada]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|106433}} | align=right | {{Nts|35.1}} | align=right | {{Nts|3032.3}} |- | align=center | 249= | [[Ventura, California|San Buenaventura (Ventura)]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|106433}} | align=right | {{Nts|21.7}} | align=right | {{Nts|4904.7}} |- | align=center | 251 | [[Westminster, Colorado|Westminster]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|106114}} | align=right | {{Nts|31.6}} | align=right | {{Nts|3358.0}} |- | align=center | 252 | [[West Covina, California|West Covina]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|106098}} | align=right | {{Nts|16.0}} | align=right | {{Nts|6631.1}} |- | align=center | 253 | [[Gresham, Oregon|Gresham]] | [[Oregon]] | | align=right | {{Nts|105594}} | align=right | {{Nts|23.2}} | align=right | {{Nts|4551.5}} |- | align=center | 254= | [[Fargo, North Dakota|Fargo]] | [[North Dakota]] | | align=right | {{Nts|105549}} | align=right | {{Nts|48.8}} | align=right | {{Nts|2162.9}} |- | align=center | 254= | [[Norwalk, California|Norwalk]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|105549}} | align=right | {{Nts|9.7}} | align=right | {{Nts|10881.3}} |- | align=center | 256 | [[Carlsbad, California|Carlsbad]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|105328}} | align=right | {{Nts|37.7}} | align=right | {{Nts|2793.8}} |- | align=center | 257 | [[Fairfield, California|Fairfield]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|105321}} | align=right | {{Nts|37.4}} | align=right | {{Nts|2816.1}} |- | align=center | 258 | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | [[Massachusetts]] | | align=right | {{Nts|105162}} | align=right | {{Nts|6.4}} | align=right | {{Nts|16431.6}} |- | align=center | 259 | [[Wichita Falls, Texas|Wichita Falls]] | [[Teksas]] | | align=right | {{Nts|104553}} | align=right | {{Nts|72.1}} | align=right | {{Nts|1450.1}} |- | align=center | 260 | [[High Point, North Carolina|High Point]] | [[North Carolina|Karolina e Veriut]] | | align=right | {{Nts|104371}} | align=right | {{Nts|53.8}} | align=right | {{Nts|1940.0}} |- | align=center | 261 | [[Billings, Montana|Billings]] | [[Montana]] | | align=right | {{Nts|104170}} | align=right | {{Nts|33.7}} | align=right | {{Nts|3,081.9}} |- | align=center | 262 | [[Green Bay, Wisconsin|Green Bay]] | [[Wisconsin]] | | align=right | {{Nts|104057}} | align=right | {{Nts|45.5}} | align=right | {{Nts|2287.0}} |- | align=center | 263 | [[West Jordan, Utah|West Jordan]] | [[Utah]] | | align=right | {{Nts|103712}} | align=right | {{Nts|32.5}} | align=right | {{Nts|3191.1}} |- | align=center | 264 | [[Richmond, California|Richmond]] | [[California]] | | align=right | {{Nts|103701}} | align=right | {{Nts|30.1}} | align=right | {{Nts|3445.2}} |- | align=center | 265 | [[Murrieta, California|Murrieta]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|103466}} | align=right | {{Nts|33.6}} | align=right | {{Nts|3079.3}} |- | align=center | 266 | [[Burbank, California|Burbank]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|103340}} | align=right | {{Nts|17.3}} | align=right | {{Nts|5973.4}} |- | align=center | 267 | [[Palm Bay, Florida|Palm Bay]] | [[Florida]] | | align=right | {{Nts|103190}} | align=right | {{Nts|65.7}} | align=right | {{Nts|1570.6}} |- | align=center | 268 | [[Everett, Washington|Everett]] | [[Washington]] | | align=right | {{Nts|103019}} | align=right | {{Nts|33.4}} | align=right | {{Nts|3084.4}} |- | align=center | 269 | [[Flint, Michigan|Flint]] | [[Michigan]] | | align=right | {{Nts|102434}} | align=right | {{Nts|33.4}} | align=right | {{Nts|3066.9}} |- | align=center | 270 | [[Antioch, California|Antioch]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|102372}} | align=right | {{Nts|28.3}} | align=right | {{Nts|3617.4}} |- | align=center | 271 | [[Erie, Pennsylvania|Erie]] | [[Pennsylvania]] | | align=right | {{Nts|101786}} | align=right | {{Nts|19.1}} | align=right | {{Nts|5329.1}} |- | align=center | 272 | [[South Bend, Indiana|South Bend]] | [[Indiana]] | | align=right | {{Nts|101168}} | align=right | {{Nts|41.5}} | align=right | {{Nts|2437.8}} |- | align=center | 273 | [[Daly City, California|Daly City]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|101123}} | align=right | {{Nts|7.7}} | align=right | {{Nts|13132.9}} |- | align=center | 274 | [[Centennial, Colorado|Centennial]] | [[Colorado]] | | align=right | {{Nts|100377}} | align=right | {{Nts|28.7}} | align=right | {{Nts|3497.5}} |- | align=center | 275 | [[Temecula, California|Temecula]] | [[Kalifornia]] | | align=right | {{Nts|100097}} | align=right | {{Nts|30.2}} | align=right | {{Nts|3314.5}} --> |} </onlyinclude><!--See [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:Featured_lists/Archive_1#Proposed_change_to_all_featured_lists] for an explanation of this and other inclusion tags below--> tgckrcb9bseccpidqmn1eut24yigbhz 0 123739 2986440 2978782 2026-06-01T17:53:39Z ~2026-32606-14 188520 /* Arsimimi dhe karriera */ 2986440 wikitext text/x-wiki {{Pa referenca}} {{Pp}} '''Bujar Plloshtani''' (lindur më 18 dhjetor 1983) është poet dhe eseist nga Tetova. <ref>{{Cite web |last=Zaplluzha |first=Adem |title=Antologji e poezisë moderne shqipe 4 - Bujar Plloshtani |url=https://www.sa-kra.ch/bujar_plloshtani.htm |website=sa-kra.ch |language=sq}}</ref> == Arsimimi dhe karriera == Bujar Plloshtani ka studiuar për Drejtësi në Universitetin e Evropës Juglindore dhe njëkohësisht ka përfunduar studimet pasuniversitare për drejtësi në Universitetin e Tetovës. Në tetor të vitit 2007, themelon Shoqatën e artistëve "Pushkin" duke u zgjedhur si kryetar i saj. Në cilësinë e anëtarit të Lidhjes së Shkrimtarëve Shqiptarë të Maqedonisë merr pjesë në Ekspozitën e Friedrich Schiler. Në 2010-ën, emërohet anëtar i Shoqatës së Poetëve të Japonisë. Është anëtar i Dhomës së Festivalit të poezisë Ura-Poetike "AMA-HASHI" Kioto, Japoni. Libri me poezi ''Duet of Azure'' janë përkthyer në gjuhën angleze dhe japoneze. Është fitues i Festivalit Letrar për të Rinj "Tirana 2016" - Edicioni II Çmimi i Parë i Jurisë për esenë "Mbi ekzistencializmin" Ka qenë anëtar i Komisionit Shtetëror për dhënien e Çmimit Shtetëror "Mito Haxhi Vasilev Jasmin" për publicistikë dhe gazetari, ndërsa për motive politike shkarkohet. Komuna e Tetovës në kuadër të manifestimit "Tetova Feston Nëntorin - 2019" ndan Çmimin e II-të me motivacionin për krijim më të mirë prozë. == Botime == Nga regjia e shpirtit - poezi (2007) Traktati mbi arsyen e mendimit - letra filozofike (2009) Mbi arsyen e fjalës - poezi (2010) Etikë dhe Politikë - filozofi politike (2018) Duet of Azure – poezi (2018) Filozofia e fjalës - poezi (2020) == Referime == {{DEFAULTSORT:Plloshtani, Bujar}} [[Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Lindje 1983]] 4j48gflit4y8m0vl9icedrv1v6n0m9j 0 124690 2986408 1818100 2026-06-01T17:22:20Z Dalila Babacic 188446 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Le fonti storiografiche" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150846042|Nerone]]" 2986408 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Nero Palatino Inv618.jpg|parapamje|Koka e Neronit në mermer]] '''Lutius Domitius Ahenobarbus Nero Claudius Caesar''', i njohur si '''Neron''', perandor romak që u dallua për aventurat dhe mizoritë e tij të përbindshme.Neroni ka lindur 37-68, ishte perandori i fundit i dinastisë Jul-Klaude, e cila mbretëroi pas vdekjes së Augustit. [[Skeda:Statue of Nero as a boy.jpg|parapamje|Statuja e Neronit, në të cilën ai paraqitet si djalë i ri]] Që në moshë shumë të re, nëna e tij, Agripina, e edukoi me mësues të mirë: Senekën dhe Burhusin. Por sapo u çlirua nga ndikimi i tyre, Neroni u shthur dhe u bë ekstravagant. Sjellja e tij e bëri jopopullor. Pasioni i Neronit për garat me karroca dhe për teatrin, në të cilat merrte pjesë si një skllav vulgar, e ofendoi rëndë fisnikërinë romake. Neronin e kanë bërë përgjegjës për vrasjen e nënës së tij, për djegien e Romës dhe për persekutimin e krerëve të të Krishterëve. Mbretërimi i tij përfundoi në një kaos revoltash dhe komplotesh, të cilat e zhytën Romën përsëri në luftë civile. Neroni u shpall perandor nga pretorianët, kur ishte në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç. Nëna e tij, Agripina, kishte siguruar ngritjen politike të djalit të saj, duke helmuar rivalët e tij dhe ka shumë të ngjarë edhe burrin e saj, perandorin Klaud. Historiani romak Sueton thotë se Agripina donte të kishte ndikim të plotë mbi djalin e saj, Neronin. Ajo i vuri si tutor stoiukun Seneka. Seneka dhe Burhusi, të cilët ishin gjykatës, sigurojnë në vitet e para të principatës një administrim të efektshëm. Neroni e kalonte të gjithë kohën duke u marrë me aktivitetet e tij të preferuara, këngën dhe teatrin, të cilat aristokracia romake i gjykonte si të padenja për një princ.Por Neroni u lodh shpejt nga detyrimet që impononte pushteti dhe vendosi të bënte sipas kokës së tij. Neroni tentoi shumë herë të vriste Agripinën. Ai përdori pa sukses mënyra shumë të komplikuara, si tavane dhomash që shemben ose anije që mbyten. Në fund ai dërgoi ushtarë në banesën e nënës së tij. Edhe në këtë rast ekstrem, Agripina, e mori situatën në dorë. Ajo tregoi vendin ku vrasësit e saj donin ta godisnin: barkun që kishte mbajtur djalin e saj. Neroni urdhëroi ekzekutime të shumta pa gjyq, disa për të ndëshkuar komplotin e aristokracisë romake, të drejtuar nga Pizoni, disa pa ndonjë arsye tjetër, përveçse paranojës së tij. Seneka ishte viktima më e spikatur e komplotit të Pizonit, sepse Neroni i dha urdhër që të vriste veten. Sipas historianit romak, Taciti, Seneka u bind, duke ndjekur kështu traditën stoike: ai preu damarët, pastaj filloi të diktonte një kumtesë, ndërsa gjaku i rridhte nga kyçet. Tashmë i papenguar nga askush, Neroni u la rrugë të lirë pasioneve të tij. Vendimet e tij politike inkurajuan ndjekjen e zakoneve helenistike dhe preferencën për rreptësinë romake. Ai krijoi lojëra në stilin grek, madje, ngjitej edhe vetë në skenë, si në Romë, ashtu dhe në Greqi. Të gjithë dëshmitarët tallen me aspiratat e tij artistike. Taciti lë të kuptohet se poemat e Neronit përmbanin fjalët që thoshin, gjatë darkës, të ftuarit e tij. Pilostrati e pikturon duke u dridhur nga frika para se të luante përpara publikut grek.Suetoni siguron se zëri i tij ishte ”i dobët dhe i paqartë”,me gjithë ushtrimet që bënte dhe regjimin që mbante.Sidoqoftë, mbretërimi i Neronit solli një zhvillim të ri të letërsisë, e cila përpiqej të imitonte shekullin e Augustit. Suetoni thotë se një nga imazhet më mbresëlënëse të mbretërimit të Neronit është kur ai vështron Romën të pushtuar nga flakët, ndërsa këndonte vargjet e djegjes së Trojës. Ishte vetë Neroni që dogji Romën? Historianët nuk kanë rënë ende në të njëjtin mendim lidhur me këtë. U duk se zjarri ishte duke u shuar, kur një vatër e dytë më e fuqishme shpërtheu në kopshtet e një miku të Neronit. Taciti tregon se Neroni, i cili duhet të gjente një fajtor, ua hodhi fajin të krishterëve dhe në këtë mënyrë gjeti shkas për persekutimin e parë. Tradita e krishterë e paraqet Shën Palin si një nga viktimat. Përshkrimi mizor i vuajtjeve të tyre bën të pamundur çdo diskutim historik objektiv, por ngre shumë pyetje. Disa njerëz, të cilët në emër të "një autoriteti të lartë" përpiqeshin të ndalonin grupet që luftonin kundër zjarrit, me sa duket ishin të krishterë. Të krishterët e parë besonin se kthimi i premtuar i Mesisë dhe Gjykimi i fundit ishin afër. Djegia e Romës, kryeqyteti i të gjitha shthurjeve, duhet të përbënte në sytë e tyre pikënisjen e Apokalipsit. Mizoria e dënimeve që iu dhanë të krishterëve nuk ishte e justifikueshme, por, me sa duket, në këtë çështje jo të gjithë duhet të ishin krejtësisht të pafajshëm. Në kohën kur sundonte Neroni Seneka u bë i famshëm për rolin e tij si këshilltar, sa edhe për veprën e tij letrare. Ai ka lënë një numër të habitshëm shkrimesh: dialogë filozofikë, letra morali dhe tragjedi. Kritikët e tij bashkëkohës përçmonin në veprën e tij dashurinë për kulturën greke dhe filozofinë e tij të stoicizmit. I dëbuar për shkelje kurore me mbesën e perandorit Klaud, ai u thirr në Romë nga Agripina, për të qenë mësuesi i perandorit të ardhshëm, Neronit. Gjatë viteve të para të mbretërimit të Neronit, ndihma e tij u shfaq në reformat fiskale dhe gjyqësore. Ai kërkoi dhe mori lejën për të dalë në pension dhe kaloi tre vjet sabatikë, gjatë të cilëve ai krijoi traktatet e tij më të mira të filozofisë. Pastaj Neroni i dha urdhër të vetëvritej dhe ai u bind. Të krishterët nuk qenë problemi i vetëm i Neronit. Në Perandori shpërthyen revolta të shumta. Në Britaninë e Madhe, mbretëresha Budika u ngrit kundër romakëve dhe kryengritja e Judesë zgjati shumë yjet. Vindeks, guvernatori provincial i Galisë dhe homologu i tij në Spanjë, Galba, arritën të siguronin mbështetjen e legjioneve, që emëruan Galbën perandor. Senati, i detyruar të vepronte, e dënoi Neronin me vdekjen më të padenjë, kryqëzimin. I braktisur nga garda pretoriane dhe nga miqtë e tij të rrallë, Neroni u arratis nga qyteti dhe vrau veten, duke e lënë përsëri Romën në prag të luftës civile. == Bilbliografia == *Tacitus, Histories, I–IV (c. 105) *Tacitus, Annals, XIII–XVI (c. 117) *Josephus, War of the Jews, Librat II–VI (c. 94) *Josephus, Antiquities of the Jews, Libri XX (c. 94) *Cassius Dio, Roman History, Libri 61–63 (c. 229) *Plutarch, The Parallel Lives, The Life of Galba (c. 110) *Philostratus II, Life of Apollonius Tyana, Libri 4–5, (c. 220) *Suetonius, The Lives of Twelve Caesars, the Life of Nero (c. 121) [[Kategoria:Perandorë romakë]] == Burimet historiografike == Populli e donte Neronin. Sepse ai i shtypte të mëdhenjtë, por ishte i butë me të vegjlit. (Napoleone Bonaparte) Neroni konsiderohej tiran dhe i çmendur, por ndryshe nga perandorë të tillë si [[Komodi]] dhe Kaligula, nuk duket e mundshme që ai të ketë pasur probleme mendore, as që të ketë qenë veçanërisht mizor, ose të paktën të ketë qenë shumë i ngjashëm me paraardhësit e tij [[Tiberi|Tiberiusin]] dhe [[Klaudi|Klaudin]], të cilët ishin shumë të ashpër me kundërshtarët e tyre. [[Skeda:Statue_of_Nero.jpg|majtas|parapamje|Në qytetin e tij të lindjes, Anzio, një statujë e Neronit u ngrit në [[2010|vitin 2010]] .]] Ishte [[Taciti]], senator dhe armik i Neronit, Suetonit dhe historianëve të krishterë që e veshën me "legjendën e zezë" që e shoqëron ende, veçanërisht atë që e bën një zjarrvënës të çmendur. Është e pamohueshme që ai ishte përgjegjës për persekutime serioze, por në një mënyrë të ngjashme me sundimtarët e tjerë. <ref name="Fini">{{Sfn|Fini}}.</ref> Në dinastinë Julio-Klaudiane, vrasjet midis të afërmve nuk ishin të rralla. Është thënë shumë për krimet e Neronit: shpesh ato janë gënjeshtra historike, krime dhe ekzekutime që synojnë mbrojtjen e personit të tij nga komplote të mundshme , vrasje të urdhëruara nga të tjerë në emër të tij. <ref name="Fini">{{Sfn|Fini}}.</ref> Në historiografi dhe studimet moderne nuk ka pasur mungesë përpjekjesh për të rehabilituar kujtesën e perandorit. <ref>{{Cite web |last=chie witt |date=2017-03-28 |title=7 Things You May Not Know about Nero {{!}} Secrets of the Dead {{!}} PBS |url=https://www.pbs.org/wnet/secrets/seven-things-may-not-know-nero/3416/ |language=en}}</ref> i61imx2wwv7powx41ga2ihj87c8c31u 0 124785 2986349 2853842 2026-06-01T14:51:37Z Mitrovica02 128863 /* Referimet */ 2986349 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Klajdi Haruni | alias = | image = | titulli = Klajdi Haruni | birth_name = | birth_date = [[18 qershor]] [[1988]] | years_active = [[2011]]-tani | origin = [[Korça|Korçë]], [[Shqipëria|Shqiperi]] {{flamuri|Shqipëria}} | instrument = | genre = [[Pop]], [[R&B]], [[Hip Hop]] | occupation = Këngëtar, Kompozitor, Tekstshkrues | label = | associated_acts = | website = }} '''Klajdi Haruni''' këngëtar shqiptar nga Korça. Ai lindi më 18 qershor 1988 në Korçë. ==Pjesëmarrjet== Në Qershor 2011, Klajdi Haruni merr pjesë në Top Fest 8 me këngën "Te Gjithe Sot Po Duan". Karriera e tij si kengetar do te fillonte pikerisht nga ky festival dhe me kete kenge te Flori Mumajesit. Në Maj 2012, Klajdi Haruni merr pjesë në Top Fest 9 me këngën "Mamica". Më datë 23 Tetor 2014, Klajdi Haruni & Flori publikojnë videoklipin "Lutem Une Sot". Videoklipi u prodhua nga Pro Video. Më datë 5 Nëntor 2014, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Misteret". Muzika e këngës u punua nga Flori Mumajesi, teksti u shkrua nga Flori Mumajesi. Më datë 9 Shtator 2015, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Vallja E Veres". Muzika e këngës u punua nga Flori Mumajesi, teksti u shkrua nga Flori Mumajesi. Videoklipi u prodhua nga Alexander Video. Më datë 26 Dhjetor 2015, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Obobo". Me këtë këngë, Klajdi Haruni merr pjesë në Kënga Magjike 2015 në vitin 2015. Më datë 3 Gusht 2017, Flori Mumajesi publikojnë videoklipin "Karma", në bashkëpunim me Bruno, Klajdi & Dj Vicky. Më datë 16 Shtator 2017, Bes Kallaku publikon videoklipin "Skifterja Zemres", në bashkëpunim me Klajdi Haruni. Muzika e këngës u punua nga Irkenc Hyka, Bruno, teksti u shkrua nga vetë Bes Kallaku. Më datë 19 Tetor 2017, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Vajzat E Babit". Më datë 17 Qershor 2018, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Mbase", në bashkëpunim me Bruno. Muzika e këngës u punua nga Flori Mumajesi, Bruno, teksti u shkrua nga Flori Mumajesi. Videoklipi u prodhua nga Magic Eye. Në Tetor 2018, Klajdi Haruni merr pjesë në Kënga Magjike 2018 me këngën "Nuk Te Dua Dot Me Pak". Më datë 22 Tetor 2019, Klajdi & Bruno publikojnë videoklipin "Oj Lulije". ==Referimet== <ref>https://teksteshqip.com/klajdi-harruni</ref> {{biografi-cung}} [[Kategoria:Lindje 1988]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Muzikantë nga Korça]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] 1vtpbcufwavgy1j7i9z223zv214scj0 2986350 2986349 2026-06-01T14:51:55Z Mitrovica02 128863 /* Referimet */ 2986350 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Klajdi Haruni | alias = | image = | titulli = Klajdi Haruni | birth_name = | birth_date = [[18 qershor]] [[1988]] | years_active = [[2011]]-tani | origin = [[Korça|Korçë]], [[Shqipëria|Shqiperi]] {{flamuri|Shqipëria}} | instrument = | genre = [[Pop]], [[R&B]], [[Hip Hop]] | occupation = Këngëtar, Kompozitor, Tekstshkrues | label = | associated_acts = | website = }} '''Klajdi Haruni''' këngëtar shqiptar nga Korça. Ai lindi më 18 qershor 1988 në Korçë. ==Pjesëmarrjet== Në Qershor 2011, Klajdi Haruni merr pjesë në Top Fest 8 me këngën "Te Gjithe Sot Po Duan". Karriera e tij si kengetar do te fillonte pikerisht nga ky festival dhe me kete kenge te Flori Mumajesit. Në Maj 2012, Klajdi Haruni merr pjesë në Top Fest 9 me këngën "Mamica". Më datë 23 Tetor 2014, Klajdi Haruni & Flori publikojnë videoklipin "Lutem Une Sot". Videoklipi u prodhua nga Pro Video. Më datë 5 Nëntor 2014, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Misteret". Muzika e këngës u punua nga Flori Mumajesi, teksti u shkrua nga Flori Mumajesi. Më datë 9 Shtator 2015, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Vallja E Veres". Muzika e këngës u punua nga Flori Mumajesi, teksti u shkrua nga Flori Mumajesi. Videoklipi u prodhua nga Alexander Video. Më datë 26 Dhjetor 2015, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Obobo". Me këtë këngë, Klajdi Haruni merr pjesë në Kënga Magjike 2015 në vitin 2015. Më datë 3 Gusht 2017, Flori Mumajesi publikojnë videoklipin "Karma", në bashkëpunim me Bruno, Klajdi & Dj Vicky. Më datë 16 Shtator 2017, Bes Kallaku publikon videoklipin "Skifterja Zemres", në bashkëpunim me Klajdi Haruni. Muzika e këngës u punua nga Irkenc Hyka, Bruno, teksti u shkrua nga vetë Bes Kallaku. Më datë 19 Tetor 2017, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Vajzat E Babit". Më datë 17 Qershor 2018, Klajdi Haruni publikon videoklipin "Mbase", në bashkëpunim me Bruno. Muzika e këngës u punua nga Flori Mumajesi, Bruno, teksti u shkrua nga Flori Mumajesi. Videoklipi u prodhua nga Magic Eye. Në Tetor 2018, Klajdi Haruni merr pjesë në Kënga Magjike 2018 me këngën "Nuk Te Dua Dot Me Pak". Më datë 22 Tetor 2019, Klajdi & Bruno publikojnë videoklipin "Oj Lulije". ==Referimet== <ref>https://teksteshqip.com/klajdi-harruni</ref> {{biografi-cung}} {{DEFAULTSORT:Haruni, Klajdi}} [[Kategoria:Lindje 1988]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Muzikantë nga Korça]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] o9a1bj2ony40hgzxixw8xv9x2l2ffrj 0 127713 2986469 2946122 2026-06-01T20:23:05Z Aeternus 1492 /* */ m 2986469 wikitext text/x-wiki {{Short description|Scientific study of the nervous system}} [[Skeda:PurkinjeCell.jpg|djathtas|parapamje|304x304px|Vizatim nga Santiago Ramón y Cajal (1899) i neuroneve në trurin e vogël të pëllumbit]] '''Neuroshkenca''' është [[Shkenca|studimi shkencor]] i [[Sistemi nervor|sistemit nervor]] (ku përfshihen [[truri]], palca kurrizore dhe sistemi nervor periferik), i funksioneve dhe i çrregullimeve të ndryshme të këtij sistemi.<ref name="Merriam">{{Cite web|title=Neuroscience|url=http://www.merriam-webster.com/medlineplus/neuroscience|website=Merriam-Webster Medical Dictionary|language=en}}</ref><ref name="DANA">{{Cite web|title=Key Brain Terms Glossary|url=https://www.dana.org/explore-neuroscience/brain-basics/key-brain-terms-glossary/#N|website=Dana Foundation|language=en}}</ref><ref name="KCL">{{Cite web|title=What is neuroscience?|url=https://www.kcl.ac.uk/neuroscience/about/what-is-neuroscience#:~:text=At%20its%20most%20basic%2C%20neuroscience,primary%20focus%20on%20the%20brain|website=King's College London. School of Neuroscience|language=en}}</ref> Është një shkencë që kombinon fusha si [[fiziologjia]], [[anatomia]], [[biologjia molekulare]], biologjia zhvillimore, [[Biologjia qelizore|citologjia]], [[psikologjia]], [[fizika]], [[shkenca kompjuterike]], [[kimia]], [[mjekësia]], [[Statistika|statistikat]] dhe modelimin matematikor për të kuptuar vetitë themelore dhe emergjente të neuroneve, qelizave [[Qelizë gliale|gliale]] dhe tërë rrjeteve nervore.<ref>{{Cite book|last=Kandel|first=Eric R.|title=Principles of Neural Science, Fifth Edition|publisher=McGraw-Hill Education|year=2012|isbn=978-0071390118|pages=I. Overall perspective|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Ayd|first=Frank J. Jr.|url=https://books.google.com/books?id=ea_QVG2BFy8C&q=neuroscience+multidisciplinary&pg=PA688|title=Lexicon of Psychiatry, Neurology and the Neurosciences|date=2000|publisher=Lippincott, Williams & Wilkins|isbn=978-0781724685|page=688|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Shulman|first=Robert G.|title=Brain Imaging: What it Can (and Cannot) Tell Us About Consciousness|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199838721|page=59|language=en|chapter=Neuroscience: A Multidisciplinary, Multilevel Field|chapter-url=https://books.google.com/books?id=xfSVcBL7CSMC&q=neuroscience+multidisciplinary&pg=PA59}}</ref><ref>{{Cite book|last=Ogawa|first=Hiroto|url=https://books.google.com/books?id=3CK4BAAAQBAJ&q=neuroscience+multidisciplinary&pg=PR5|title=Methods in Neuroethological Research|last2=Oka|first2=Kotaro|date=2013|publisher=Springer|isbn=9784431543305|page=v|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Tanner|first=Kimberly D.|date=2006-01-01|title=Issues in Neuroscience Education: Making Connections|journal=CBE: Life Sciences Education|language=en|volume=5|issue=2|page=85|doi=10.1187/cbe.06-04-0156|issn=1931-7913|pmc=1618510}}</ref> Kuptimi i bazës biologjike të [[Të nxënit|të mësuarit]], [[Kujtesa|kujtesës]], [[Sjellja|sjelljes]], [[Përceptimi|perceptimit]] dhe [[Vetëdija|vetëdijes]] është përshkruar nga Eric Kandel (fitues i çmimit Nobel) si "sfida epike" e [[Biologjia|shkencave biologjike]].<ref>{{Cite book|last=Kandel|first=Eric R.|title=Principles of Neural Science, Fifth Edition|publisher=McGraw-Hill Education|year=2012|isbn=978-0071390118|page=5|language=en|quote=The last frontier of the biological sciences – their ultimate challenge – is to understand the biological basis of consciousness and the mental processes by which we perceive, act, learn, and remember.}}</ref> Shtrirja e neuroshkencës është zgjeruar me kalimin e kohës për të përfshirë qasje të ndryshme të përdorura për të studiuar sistemin nervor në shkallë të ndryshme. Teknikat e përdorura nga neuroshkencëtarët janë zgjeruar jashtëzakonisht, nga studimet molekulare dhe [[Biologjia qelizore|qelizore]] të neuroneve individuale deri te [[Neuroimazheria|imazhet]] të matura teksa personat të ndryshëm merren me detyrashqisore, motorike apo dhe [[Kognicioni|njohëse/kognitive]]. == Historia == [[Skeda:Gray739.png|djathtas|parapamje|250x250px| Ilustrim nga ''[[Anatomia e Gray|Anatomia e Greit]]'' (1918) e një pamje anësore të trurit të njeriut, që paraqet hipokampusin midis veçorive të tjera neuroanatomike]] Studimi më i hershëm i sistemit nervor daton që në [[Egjipti i lashtë|Egjiptin e lashtë]]. Trepanimi ka qenë një praktikë kirurgjikale e shpimit ose gërvishtjes së një vrime në [[Kafka|kafkë]] me qëllim të shërimit të lëndimeve të kokës ose [[Çrregullimi mendor|çrregullimeve mendore]], ose lehtësimit të presionit kranial. Ajo u regjistrua për herë të parë gjatë periudhës [[Neoliti|neolitike]], dhe dorëshkrimet që datojnë në 1700 para Krishtit tregojnë se [[Egjiptianët e sotëm|egjiptianët]] kishin disa njohuri për simptomat e dëmtimit të trurit .<ref>{{Cite web|last=Mohamed W|date=2008|title=The Edwin Smith Surgical Papyrus: Neuroscience in Ancient Egypt|url=http://www.ibro1.info/Pub/Pub_Main_Display.asp?LC_Docs_ID=3199|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20140706060915/http://www.ibro1.info/Pub/Pub_Main_Display.asp?LC_Docs_ID=3199|archive-date=2014-07-06|access-date=2014-07-06|website=IBRO History of Neuroscience|language=en}}</ref> Pikëpamjet e hershme mbi funksionin e trurit e konsideronin atë si një lloj "mbushje kraniale", pa funksione të vecanta. Në [[Egjipti|Egjipt]], nga fundi i Mbretërisë së Mesme e tutje, truri hiqej rregullisht në përgatitje të mumifikimit. Në atë kohë besohej se [[zemra]] ishte qëndra e inteligjencës. Sipas [[Herodoti|Herodotit]], mumifikimi niste me "marrjen e një cope hekuri të shtrembër dhe me të nxjerrja e trurit përmes vrimave të hundës, duke hequr qafe një pjesë, ndërsa [[kafka]] pastrohet nga pjesa tjetër duke u shpëlarë me ilaçe".<ref>{{Cite book|last=Herodotus|url=http://classics.mit.edu/Herodotus/history.mb.txt|title=The Histories: Book II (Euterpe)|date=2009|language=en|translator-last=George Rawlinson}}</ref> Pikëpamja se zemra ishte burimi i vetëdijes nuk u sfidua deri në kohën e mjekut grek [[Hipokrati|Hipokratit]]. Ai besonte se truri nuk ishte i përfshirë vetëm me ndjesinë – pasi shumica e organeve të specializuara (p.sh.&nbsp;sytë, veshët, gjuha) ndodhen në kokë afër trurit - por ishte gjithashtu qendra e inteligjencës.<ref>{{Cite journal|last=Breitenfeld|first=T.|last2=Jurasic|first2=M. J.|last3=Breitenfeld|first3=D.|date=shtator 2014|title=Hippocrates: the forefather of neurology|journal=Neurological Sciences|language=en|volume=35|issue=9|pages=1349–1352|doi=10.1007/s10072-014-1869-3|issn=1590-3478|pmid=25027011}}</ref> [[Platoni]] gjithashtu spekuloi se truri ishte qendra e pjesës racionale të shpirtit.<ref>{{Cite book|last=Plato|url=http://classics.mit.edu/Plato/timaeus.1b.txt|title=Timaeus|date=2009|language=en|translator-last=George Rawlinson}}</ref> [[Aristoteli]], megjithatë, besonte se zemra ishte qendra e inteligjencës dhe se truri rregullonte sasinë e nxehtësisë nga zemra.<ref name="Stanley2001">{{Cite book|last=Finger|first=Stanley|title=Origins of Neuroscience: A History of Explorations into Brain Function|url=https://archive.org/details/originsofneurosc0000fing|date=2001|publisher=Oxford University Press, USA|isbn=978-0-19-514694-3|edition=3rd|location=New York|pages=[https://archive.org/details/originsofneurosc0000fing/page/3 3]–17|language=en}}</ref> Kjo pikëpamje u pranua përgjithësisht derisa mjeku romak [[Galen|Galeni]], një ndjekës i Hipokratit dhe mjek i [[Gladiatorët|gladiatorëve romakë]], vuri re se pacientët e tij humbnin aftësitë e tyre mendore kur kishin pësuar dëmtime në trur.<ref>{{Cite journal|last=Freemon|first=F. R.|date=23 sht 2009|title=Galen's ideas on neurological function|journal=Journal of the History of the Neurosciences|language=en|volume=3|issue=4|pages=263–271|doi=10.1080/09647049409525619|issn=0964-704X|pmid=11618827}}</ref> [[Ebul Kasim el Zahravi|Abulcasis]], [[Ibn Ryshd|Averroes]], [[Ibn Sina|Avicena]], Avenzoar dhe [[Meimonidi|Maimonides]], kanë qenë aktivë në botën myslimane mesjetare duke përshkruar një numër problemesh mjekësore që lidhen me trurin. Në [[Rilindja|Evropën e Rilindjes]], Vesalius (1514-1564), [[Rëne Dekart|René Descartes]] (1596-1650), Thomas Willis (1621-1675) dhe Jan Swammerdam (1637-1680) gjithashtu dhanë kontribute për themelimin e dijes së lidhur me neuroshkencën. [[Skeda:GolgiStainedPyramidalCell.jpg|djathtas|parapamje| Njolla Golgi fillimisht lejoi vizualizimin e neuroneve individuale.]] Puna pioniere e [[Luigji Galvani|Luigi Galvani]] në fund të viteve 1700 nisi studimet me observimet mbingacmueshmërisë elektrike të muskujve dhe neuroneve. Në 1843 Emil du Bois-Reymond demonstroi natyrën elektrike të sinjalit nervor,<ref>{{Cite book|last=Finkelstein|first=Gabriel|title=Emil du Bois-Reymond: Neuroscience, Self, and Society in Nineteenth-Century Germany|url=https://archive.org/details/emilduboisreymon0000fink|publisher=The MIT Press|year=2013|isbn=9780262019507|location=Cambridge; London|pages=[https://archive.org/details/emilduboisreymon0000fink/page/72 72]–74, 89–95|language=en}}</ref> shpejtësinë e së cilit Hermann von Helmholtz arriti të maste,<ref>{{Cite book|last=Harrison|first=David W.|title=Brain Asymmetry and Neural Systems Foundations in Clinical Neuroscience and Neuropsychology|date=2015|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-13068-2|pages=15–16|language=en}}</ref> dhe në 1875 Richard Caton studioi fenomene elektrike në hemisferat cerebrale të lepujve dhe majmunëve.<ref>{{Cite web|title=Caton, Richard - The electric currents of the brain|url=http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/ECHOdocuView?url=/permanent/vlp/lit27690/index.meta&ww=0.7143&wh=0.7143&wx=0.2632|access-date=2018-12-21|website=echo.mpiwg-berlin.mpg.de|language=en}}</ref> Adolf Beck botoi në 1890 vëzhgime të ngjashme të aktivitetit elektrik spontan të trurit të lepujve dhe qenve.<ref name="Adolf Beck pioneer">{{Cite journal|last=Coenen, Anton|last2=Edward Fine|last3=Oksana Zayachkivska|date=2014|title=Adolf Beck: A Forgotten Pioneer In Electroencephalography|journal=Journal of the History of the Neurosciences|language=en|volume=23|issue=3|pages=276–286|doi=10.1080/0964704x.2013.867600|pmid=24735457}}</ref> Studimet u bënë më të sofistikuara pas shpikjes së [[Mikroskopi|mikroskopit]] dhe zhvillimit të një procedure ngjyrosjeje nga Camillo Golgi gjatë fundit të viteve 1890. Në procedurë përdorej një kripë kromat argjendi për të zbuluar strukturat e ndërlikuara të neuroneve individuale. Teknika e tij u përdor më tej nga Santiago Ramón y Cajal dhe çoi në formimin e doktrinës së neuroneve, hipotezën se njësia funksionale e trurit është neuroni.<ref>{{Cite journal|last=Guillery|first=R|date=qer 2005|title=Observations of synaptic structures: origins of the neuron doctrine and its current status|journal=Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci|language=en|volume=360|issue=1458|pages=1281–307|doi=10.1098/rstb.2003.1459|pmc=1569502|pmid=16147523}}</ref> Golgi dhe Ramón y Cajal ndanë [[Çmimi Nobel për Fiziologji dhe Mjekësi|çmimin Nobel në Fiziologji ose Mjekësi]] në 1906 për vëzhgimet, përshkrimet dhe kategorizimet e tyre të gjera të neuroneve në trur. Paralelisht me këto hulumtime, në 1815 Jean Pierre Flourens shkaktoi prerje/dëmtime të lokalizuara të trurit te kafshët e gjalla për të vëzhguar efektet e tyre në lëvizshmëri, ndjeshmëri dhe sjellje. Puna me pacientë të dëmtuar nga truri nga Marc Dax në 1836 dhe Paul Broca në 1865 sugjeroi se disa zona të trurit ishin përgjegjëse për funksione të caktuara. Në atë kohë, këto gjetje u panë si një konfirmim i teorisë së Franz Joseph Gall se gjuha ishte e lokalizuar dhe se disa [[Kognicioni|funksione psikologjike]] ishin të lokalizuara në zona specifike të korteksit cerebral .<ref>{{Cite journal|last=Greenblatt SH|date=1995|title=Phrenology in the science and culture of the 19th century|journal=Neurosurgery|language=en|volume=37|issue=4|pages=790–805|doi=10.1227/00006123-199510000-00025|pmid=8559310}}</ref><ref>{{Cite book|last=Bear MF|title=Neuroscience: Exploring the Brain|last2=Connors BW|last3=Paradiso MA|date=2001|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-3944-3|edition=2nd|location=Philadelphia|language=en}}</ref> Hipoteza mbi vendndodhjen e funksioneve u mbështet nga vëzhgimet mbi pacientët [[Epilepsia|epileptikë]] të kryera nga John Hughlings Jackson, i cili konkludoi saktë organizimin e korteksit motorik duke parë përparimin e krizave nëpër trup. Carl Wernicke zhvilloi më tej teorinë e specializimit të strukturave specifike të trurit në të kuptuarit dhe prodhimin e gjuhës. Kërkimet moderne përmes teknikave të neuroimazherisë, ende mund të përdorin hartën citoarkitektonike cerebrale Brodmann (duke iu referuar studimit të strukturës qelizore) në vazhdimësi të përkufizimeve anatomike nga kjo epokë. Këto praktika ndjekin idenë se zona të dallueshme të korteksit aktivizohen në ekzekutimin e detyrave specifike.<ref>{{Cite book|last=Kandel ER|title=Principles of Neural Science|title-link=Principles of Neural Science|last2=Schwartz JH|last3=Jessel TM|date=2000|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-8385-7701-1|edition=4th|location=New York|language=en}}</ref> Gjatë shekullit të 20-të, neuroshkenca filloi të njihet si një disiplinë e veçantë akademike, dhe jo si studim i sistemit nervor brenda disiplinave të tjera. Eric Kandel dhe bashkëpunëtorë të tij kanë përmendur David Rioch, Francis O. Schmitt dhe Stephen Kuffler si ata që kanë luajtur role kritike në krijimin e fushës.<ref name="Rioch">{{Cite journal|last=Cowan|first=W.M.|last2=Harter|first2=D.H.|last3=Kandel|first3=E.R.|date=2000|title=The emergence of modern neuroscience: Some implications for neurology and psychiatry|url=https://archive.org/details/sim_annual-review-of-neuroscience_2000_23/page/345|journal=Annual Review of Neuroscience|language=en|volume=23|pages=345–346|doi=10.1146/annurev.neuro.23.1.343|pmid=10845068}}</ref> Rioch filloi integrimin e kërkimit bazë anatomik dhe fiziologjik me psikiatrinë klinike në Institutin e Kërkimeve të Ushtrisë Walter Reed, duke filluar në vitet 1950. Gjatë së njëjtës periudhë, Schmitt krijoi një program kërkimor neuroshkencës brenda Departamentit të Biologjisë në [[Instituti i Teknologjisë në Masaçusets|Institutin e Teknologjisë në Massachusetts]], duke bashkuar biologjinë, kiminë, fizikën dhe matematikën. Departamenti i parë i pavarur i neuroshkencës (atëherë i quajtur Psikobiologji) u themelua në vitin 1964 në Universitetin e Kalifornisë, Irvine nga James L. McGaugh.<ref>{{Cite book|last=Squire|first=Larry R.|title=The history of neuroscience in autobiography|date=1996|publisher=Society for Neuroscience|isbn=0916110516|volume=4|location=Washington DC|page=410|language=en|chapter=James McGaugh|oclc=36433905|chapter-url=https://www.sfn.org/~/media/SfN/Documents/TheHistoryofNeuroscience/Volume%204/c11.ashx}}</ref> Kjo u pasua nga Departamenti i Neurobiologjisë në Shkollën Mjekësore të Harvardit, i cili u themelua në vitin 1966 nga Stephen Kuffler.<ref>{{Cite web|title=History - Department of Neurobiology|url=http://neuro.hms.harvard.edu/about-us/history|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927180721/https://neuro.hms.harvard.edu/about-us/history|archive-date=2019-09-27|access-date=2017-10-17|language=en}}</ref> [[Skeda:Sensory_and_motor_homunculi.jpg|parapamje| Modele 3-D shqisore dhe motorike homunculus në Muzeun e Historisë Natyrore, Londër]] Në procesin e trajtimit të [[Epilepsia|epilepsisë]], Wilder Penfield prodhoi harta të vendndodhjes së funksioneve të ndryshme (motorike, shqisore, memorie, shikimi) në tru.<ref>[https://www.vox.com/science-and-health/2018/1/26/16932476/wilder-penfield-brain-surgery-epilepsy-google-doodle Wilder Penfield redrew the map of the brain — by opening the heads of living patients]</ref><ref>{{Cite journal|last=Kumar|first=R.|last2=Yeragani|first2=V. K.|year=2011|title=Penfield – A great explorer of psyche-soma-neuroscience|journal=Indian Journal of Psychiatry|language=en|volume=53|issue=3|pages=276–278|doi=10.4103/0019-5545.86826|pmc=3221191|pmid=22135453|doi-access=free}}</ref> Ai i përmblodhi gjetjet e tij në një libër të vitit 1950 të quajtur ''Korteksi Cerebral i Njeriut''.<ref>{{Cite journal|last=Schott|first=G. D.|year=1993|title=Penfield's homunculus: A note on cerebral cartography|url=https://jnnp.bmj.com/content/jnnp/56/4/329.full.pdf|journal=Journal of Neurology, Neurosurgery & Psychiatry|language=en|volume=56|issue=4|pages=329–333|doi=10.1136/jnnp.56.4.329|pmc=1014945|pmid=8482950}}</ref> Wilder Penfield dhe bashkë-hetuesit e tij Edwin Boldrey dhe Theodore Rasmussen konsiderohen të jenë krijuesit e homunculus kortikal.<ref>{{Cite journal|last=Cazala|first=Fadwa|last2=Vienney|first2=Nicolas|last3=Stoléru|first3=Serge|date=2015-03-10|title=The cortical sensory representation of genitalia in women and men: a systematic review|journal=Socioaffective Neuroscience & Psychology|language=en|volume=5|page=26428|doi=10.3402/snp.v5.26428|pmc=4357265|pmid=25766001}}</ref> Kuptimi i neuroneve dhe i funksionit të sistemit nervor u bë gjithnjë e më i saktë dhe molekular gjatë shekullit të 20-të. Për shembull, në vitin 1952, Alan Lloyd Hodgkin dhe Andrew Huxley paraqitën një model matematikor për transmetimin e sinjaleve elektrike në neuronet e aksonit gjigant të një kallamari, të cilin ata e quajtën "potencialet e veprimit", dhe se si ato nisin dhe përhapen në neurone, të njohur si modeli Hodgkin-Huxley . Në 1961–1962, Richard FitzHugh dhe J. Nagumo thjeshtuan Hodgkin–Huxley, në atë që quhet modeli FitzHugh–Nagumo. Në vitin 1962, Bernard Katz modeloi neurotransmetimin në hapësirën midis neuroneve të njohur si [[Sinapsi|sinapse]]. Duke filluar nga viti 1966, Eric Kandel dhe bashkëpunëtorët ekzaminuan ndryshimet biokimike në neuronet që lidhen me të mësuarit dhe ruajtjen e kujtesës në ''Aplysia'' . Në vitin 1981 Catherine Morris dhe Harold Lecar i kombinuan këto modele në modelin Morris-Lecar. Një punë e tillë gjithnjë e më sasiore dha shkas për modele të shumta biologjike të neuroneve dhe modele të procesimit nervor. Si rezultat i interesit në rritje për sistemin nervor, disa organizata të shquara të neuroshkencës janë formuar për të ofruar një forum për të gjithë neuroshkencëtarët gjatë shekullit të 20-të. Për shembull, Organizata Ndërkombëtare e Kërkimit të Trurit u themelua në 1961,<ref>{{Cite web|date=2010|title=History of IBRO|url=https://ibro.org/history/|website=International Brain Research Organization|language=en}}</ref> Shoqëria Ndërkombëtare për Neurokiminë në 1963, Shoqëria Evropiane e Trurit dhe Sjelljes në 1968,<ref>{{Cite web|date=2009|title=About EBBS|url=http://www.ebbs-science.org/cms/general/about-ebbs.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235558/http://www.ebbs-science.org/cms/general/about-ebbs.html|archive-date=2016-03-03|website=European Brain and Behaviour Society|language=en}}</ref> dhe Shoqëria për Neuroshkencën në 1969.<ref>{{Cite web|title=About SfN|url=http://www.sfn.org/index.aspx?pagename=about_sfn|website=Society for Neuroscience|language=en}}</ref> Kohët e fundit, aplikimi i rezultateve të kërkimit të neuroshkencës ka krijuar gjithashtu [[Shkencat e zbatuara|disiplina të aplikuara]] si neuroekonomia,<ref>{{Cite journal|title=How can neuroscience inform economics?|url=http://www.columbia.edu/~md3405/Working_Paper_15.pdf|journal=Current Opinion in Behavioral Sciences|language=en}}</ref> neuroedukimi,<ref>Zull, J. (2002). ''The art of changing the brain: Enriching the practice of teaching by exploring the biology of learning''. Sterling, Virginia: Stylus Publishing, LLC</ref> neuroetika,<ref>{{Cite web|title=What is Neuroethics?|url=https://www.neuroethicssociety.org/what-is-neuroethics|access-date=2019-02-22|website=www.neuroethicssociety.org|language=en|archive-date=5 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190405041911/https://www.neuroethicssociety.org/what-is-neuroethics|url-status=dead}}</ref> dhe neuroligjshmëria.<ref>{{Cite journal|last=Petoft|first=Arian|date=2015-01-05|title=Neurolaw: A brief introduction|journal=Iranian Journal of Neurology|language=en|volume=14|issue=1|pages=53–58|issn=2008-384X|pmc=4395810|pmid=25874060}}</ref> Me kalimin e kohës, kërkimi i trurit ka kaluar nëpër faza filozofike, eksperimentale dhe teorike, me studime të vazhdueshme mbi implantet nervore dhe simulimin e trurit që parashikohet të jetë i rëndësishëm në të ardhmen.<ref>{{Cite journal|last=Fan|first=Xue|last2=Markram|first2=Henry|date=2019-05-07|title=A Brief History of Simulation Neuroscience|journal=Frontiers in Neuroinformatics|language=en|volume=13|page=32|doi=10.3389/fninf.2019.00032|issn=1662-5196|pmc=6513977|pmid=31133838|doi-access=free}}</ref> == Neuroshkenca moderne == {{Pastrodjathtas!}} [[Skeda:Nervous_system_diagram-en.svg|parapamje| Sistemi nervor i njeriut]] [[Metoda shkencore|Studimi shkencor]] i sistemit nervor u rrit ndjeshëm gjatë gjysmës së dytë të shekullit të njëzetë, kryesisht për shkak të përparimeve në [[Biologjia molekulare|biologjinë molekulare]], elektrofiziologjinë (e lidhur me ezhenë) dhe neuroshkencën kompjuterike. Kjo i ka lejuar neuroshkencëtarët të studiojnë [[Sistemi nervor|sistemin nervor]] në të gjitha aspektet e tij: si është i strukturuar, si funksionon, si zhvillohet, si keqfunksionon dhe si mund të ndryshohet. Për shembull, është bërë e mundur të kuptohen, deri në shumë detaje, proceset komplekse që ndodhin brenda një neuroni të vetëm. Neuronet janë qeliza të specializuara për komunikim me neuronet dhe llojet e tjera të qelizave të ndryshme që mbështesin procesimin korrekt të sinjaleve përmes kryqëzimeve të specializuara të quajtura [[Sinapsi|sinapse]], në të cilat sinjalet elektrike ose elektrokimike mund të transmetohen nga një qelizë në tjetrën. Shumë neurone nxjerrin një filament të gjatë të hollë të aksoplazmës (pjesë e trupit të tyre) të quajtur akson, i cili mund të shtrihet në pjesë të largëta të trupit dhe është i aftë të bartë me shpejtësi sinjale elektrike, duke ndikuar në aktivitetin e neuroneve të lidhura me të, dhe gjithashtu të muskujve ose gjëndrave të tjera në fund të këtyre lidhjeve. Një ''sistem'' nervor del nga grumbullimi i neuroneve që janë të lidhur me njëri-tjetrin. Sistemi nervor i vertebrorëve mund të ndahet në dy pjesë: sistemi nervor qendror (i përcaktuar si [[truri]] dhe palca kurrizore) dhe sistemi nervor periferik. Në shumë lloje kafshësh - duke përfshirë të gjithë vertebrorët - sistemi nervor është sistemi më kompleks i organeve në trup, me kompleksitetin më të madh të shprehur në tru. Vetëm truri i njeriut përmban rreth njëqind miliardë neurone dhe njëqind trilion sinapse; ai përbëhet nga mijëra nënstruktura të dallueshme, të lidhura me njëra-tjetrën në rrjete sinaptike, ndërlikimet e të cilave sapo kanë filluar të zbulohen pas studimeve të gjata. Të paktën një në tre nga rreth 20,000 gjenet që i përkasin gjenomit njerëzor shprehet kryesisht në tru. Për shkak të shkallës së lartë të plasticitetit të trurit të njeriut, struktura e sinapseve të tij dhe funksionet e tyre që rezultojnë ndryshojnë gjatë gjithë jetës. Kompleksiteti i sistemit nervor është një sfidë e madhe kërkimore. Neuroshkencëtarët do të donin të kuptonin çdo aspekt të sistemit nervor, duke përfshirë mënyrën se si funksionon, si zhvillohet, si keqfunksionon dhe si mund të ndryshohet ose riparohet. Prandaj, analiza e sistemit nervor kryhet në nivele të shumëfishta, duke filluar nga nivelet molekulare dhe qelizore deri te sistemet dhe nivelet njohëse/kognitive. Temat që janë në fokusin kryesor të kërkimit ndryshojnë me kalimin e kohës, të nxitura nga një bazë gjithnjë e në zgjerim e njohurive dhe disponueshmëria e metodave teknike gjithnjë e më të sofistikuara. Përmirësimet në teknologji kanë qenë nxitësit kryesorë të progresit. Zhvillimet në mikroskopinë elektronike, [[Shkenca kompjuterike|shkencat kompjuterike]], [[Elektronika|elektronikën]], neuroimazherinë funksionale dhe [[Gjenetika|gjenetikën]] dhe gjenomikën kanë qenë të gjithë shtytës të këtij progresit. Ndoshta një nga problemet kryesore të pazgjidhura në neuroshkencën moderne është i ashtuquajturi problem "llojet e qelizave", i cili i referohet kategorizimit, përcaktimit dhe identifikimit të të gjitha llojeve të qelizave neuronale apo astrocitare (suportuese) në një organizëm. Zakonisht, kjo i referohet trurit të miut pasi të kuptuarit e trurit të miut shihet si një hap më afër të kuptuarit trurin e njeriut.<ref>{{Cite web|title=Mapping the Mouse Brain, and by Extension, the Human Brain Too|url=https://health.ucsd.edu/news/releases/Pages/2021-10-06-mapping-the-mouse-brain-and-by-extension-the-human-brain-too.aspx|website=UC Health - UC San Diego|language=en|access-date=11 janar 2024|archive-date=23 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230323021930/https://health.ucsd.edu/news/releases/pages/2021-10-06-mapping-the-mouse-brain-and-by-extension-the-human-brain-too.aspx|url-status=dead}}</ref> Përparimet moderne në klasifikimin e qelizave neuronale janë mundësuar nga regjistrimet elektrofiziologjike, sekuencat gjenetike dhe mikroskopisë me cilësi të lartë, të cilat së fundi janë kombinuar në një metodë të vetme të quajtur [[Patch-seq]] në të cilin të tre metodat aplikohen njëkohësisht duke përdorur mjete në miniaturë.<ref>{{Cite journal|last=Lipovsek|first=Marcela|last2=Bardy|first2=Cedric|last3=Cadwell|first3=Cathryn R.|last4=Hadley|first4=Kristen|last5=Kobak|first5=Dmitry|last6=Tripathy|first6=Shreejoy J.|date=3 shkurt 2021|title=Patch-seq: Past, Present, and Future|journal=The Journal of Neuroscience|language=en|volume=41|issue=5|pages=937–946|doi=10.1523/JNEUROSCI.1653-20.2020|pmc=7880286|pmid=33431632}}</ref> Efikasiteti i kësaj metode dhe sasia e madhe e të dhënave që gjenerohen i lejuan studiuesit të bënin disa përfundime të përgjithshme rreth llojeve të qelizave; për shembull që truri i njeriut dhe i miut kanë në thelb versione të ndryshme të llojeve të njëjta të qelizave.<ref>{{Cite journal|last=Hodge|first=Rebecca D.|last2=Bakken|first2=Trygve E.|last3=Miller|first3=Jeremy A.|last4=Smith|first4=Kimberly A.|last5=Barkan|first5=Eliza R.|last6=Graybuck|first6=Lucas T.|last7=Close|first7=Jennie L.|last8=Long|first8=Brian|last9=Johansen|first9=Nelson|last10=Penn|first10=Osnat|last11=Yao|first11=Zizhen|last12=Eggermont|first12=Jeroen|last13=Höllt|first13=Thomas|last14=Levi|first14=Boaz P.|last15=Shehata|first15=Soraya I.|date=5 shtator 2019|title=Conserved cell types with divergent features in human versus mouse cortex|journal=Nature|language=en|volume=573|issue=7772|pages=61–68|bibcode=2019Natur.573...61H|doi=10.1038/s41586-019-1506-7|pmc=6919571|pmid=31435019}}</ref> === Neuroshkenca molekulare dhe qelizore === [[Skeda:Neuron_colored.jpg|djathtas|parapamje|234x234px| Fotografi e një neuroni të njollosur në një embrion pule]] Pyetjet themelore të adresuara në neuroshkencën molekulare përfshijnë mekanizmat me të cilët neuronet shprehin dhe përgjigjen ndaj sinjaleve molekulare dhe se si aksonet formojnë modele komplekse të lidhjes për komunikim. Në këtë nivel, përdoren mjete nga [[biologjia molekulare]] dhe [[gjenetika]] për të kuptuar se si zhvillohen neuronet dhe se si ndryshimet gjenetike ndikojnë në funksionet biologjike.<ref>{{Cite web|title=Molecular and Cellular Neuroscience &#124; UCSB Neuroscience &#124; UC Santa Barbara|url=https://neuroscience.ucsb.edu/research/molecular-and-cellular-neuroscience|access-date=2022-08-03|publisher=Neuroscience.ucsb.edu|language=en}}</ref> Morfologjia, që përshkruan identitetin molekular dhe karakteristikat fiziologjike të neuroneve dhe mënyrën se si kjo mbështet sjellje të ndryshme, janë gjithashtu me interes të konsiderueshëm.<ref>{{Cite book|url=https://www.sciencedirect.com/book/9780123971791/from-molecules-to-networks|title=From Molecules to Networks, Third Edition|date=2014|publisher=Academic Press|isbn=9780123971791|language=en|access-date=2023-08-07}}</ref> Pyetjet me të cilat merret neuroshkenca qelizore përfshijnë mekanizmat se si neuronet përpunojnë sinjalet fiziologjikisht dhe elektro-kimikisht. Këto pyetje përfshijnë se si sinjalet përpunohen nga neuritet dhe somat dhe si përdoren neurotransmetuesit (transmetuesit molekularë) dhe sinjalet elektrike për të përpunuar informacionin në një neuron. Neuritet janë zgjatime të holla nga një trup qelizor neuronal, i përbërë nga dendritet (të specializuar për të marrë inpute sinaptike nga neurone të tjerë) dhe aksonë (të specializuar për të kryer impulse nervore të quajtura potenciale veprimi). Somat janë trupat qelizor të neuroneve dhe përmbajnë bërthamën.<ref>{{Cite journal|last=Flynn|first=Kevin C|date=korrik 2013|title=The cytoskeleton and neurite initiation|journal=BioArchitecture|language=en|volume=3|issue=4|pages=86–109|doi=10.4161/bioa.26259|pmc=4201609|pmid=24002528}}</ref> Një fushë tjetër kryesore e neuroshkencës qelizore është studimi i zhvillimit të sistemit nervor.<ref>{{Cite book|last=Alberts|first=Bruce|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK26814/|title=Molecular Biology of the Cell|last2=Johnson|first2=Alexander|last3=Lewis|first3=Julian|last4=Raff|first4=Martin|last5=Roberts|first5=Keith|last6=Walter|first6=Peter|date=2002|publisher=Garland Science|isbn=9780815332183|edition=4|location=New York|language=en|chapter=Neural Development|access-date=7 gusht 2023}}</ref> Pyetjet përfshijnë modelimin dhe rajonalizimin e sistemit nervor, zhvillimin aksonal dhe dendritik, ndërveprimet trofike, formimin e sinapseve dhe implikimin e fraktoneve në qelizat burimore nervore,<ref>{{Cite journal|last=Nascimento|first=Marcos Assis|last2=Sorokin|first2=Lydia|last3=Coelho-Sampaio|first3=Tatiana|date=2018-04-18|title=Fractone Bulbs Derive from Ependymal Cells and Their Laminin Composition Influence the Stem Cell Niche in the Subventricular Zone|url=https://www.jneurosci.org/content/38/16/3880|journal=Journal of Neuroscience|language=en|volume=38|issue=16|pages=3880–3889|doi=10.1523/JNEUROSCI.3064-17.2018|issn=0270-6474|pmc=6705924|pmid=29530987}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Mercier|first=Frederic|date=2016|title=Fractones: extracellular matrix niche controlling stem cell fate and growth factor activity in the brain in health and disease|url=http://link.springer.com/10.1007/s00018-016-2314-y|journal=Cellular and Molecular Life Sciences|language=en|volume=73|issue=24|pages=4661–4674|doi=10.1007/s00018-016-2314-y|issn=1420-682X|pmid=27475964|pmc=11108427}}</ref> diferencimin e neuroneve dhe glisë (neurogjeneza dhe gliogjeneza) dhe migrimi neuronal.<ref>{{Cite journal|last=Mercier|first=Frederic|last2=Arikawa-Hirasawa|first2=Eri|date=2012|title=Heparan sulfate niche for cell proliferation in the adult brain|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0304394011016685|journal=Neuroscience Letters|language=en|volume=510|issue=2|pages=67–72|doi=10.1016/j.neulet.2011.12.046|pmid=22230891}}</ref> Modelimi neurogjenetik kompjuterik ka të bëjë me zhvillimin e modeleve dinamike të neuroneve për modelimin e funksioneve të trurit në lidhje me gjenet dhe ndërveprimet dinamike midis gjeneve, në nivel qelizor (CNGM mund të përdoret gjithashtu për të modeluar sistemet nervore gjithashtu).<ref>{{Cite web|title=Neuroscience Research Areas|url=https://med.nyu.edu/departments-institutes/neuroscience/research/research-areas|access-date=7 gusht 2023|website=NYU Grossman School of Medicine|publisher=NYU Langone Health Neuroscience Institute|language=en|archive-date=7 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807202406/https://med.nyu.edu/departments-institutes/neuroscience/research/research-areas|url-status=dead}}</ref> === Qarqet dhe sistemet nervore === [[Skeda:Leg_Neural_Network.jpg|parapamje| Organizimi i propozuar i qarqeve nervore motor-semantike për të kuptuarit e gjuhës së veprimit. Përshtatur nga Shebani et al. (2013).]] Hulumtimi i neuroshkencës së sistemeve përqendrohet në arkitekturën strukturore dhe funksionale të trurit të njeriut në zhvillim, dhe funksionet e [[Large-scale brain circuits|rrjeteve të trurit në shkallë të gjerë]], ose sistemeve të lidhura funksionalisht brenda trurit. Krahas zhvillimit të trurit, neuroshkenca e sistemeve fokusohet gjithashtu në mënyrën se si struktura dhe funksioni i trurit mundëson ose kufizon përpunimin e informacionit ndijor, duke përdorur modele mendore të mësuara të botës, për të motivuar sjelljen. Pyetjet në neuroshkencën e sistemeve përfshijnë mënyrën se si qarqet nervore formohen dhe përdoren në mënyrë anatomike dhe fiziologjike për të prodhuar funksione të tilla si reflekset, integrimi multisensorial, koordinimi motorik, ritmet cirkadiane, [[Emocioni|përgjigjet emocionale]], [[Të nxënit|të mësuarit]] dhe [[kujtesa]].<ref>{{Cite journal|last=Tau|first=Gregory Z|last2=Peterson|first2=Bradley S|date=janar 2010|title=Normal Development of Brain Circuits|journal=Neuropsychopharmacology|language=en|volume=35|issue=1|pages=147–168|doi=10.1038/npp.2009.115|pmc=3055433|pmid=19794405}}</ref> Me fjalë të tjera, kjo fushë e hulumtimit studion se si krijohen dhe shndërrohen lidhjet në tru, dhe efektin që ka në ndjesinë e njeriut, lëvizjen, vëmendjen, kontrollin frenues, vendimmarrjen, arsyetimin, formimin e kujtesës, shpërblimin dhe rregullimin e emocioneve.<ref>{{Cite journal|last=Menon|first=Vinod|date=tetor 2011|title=Large-scale brain networks and psychopathology: a unifying triple network model|url=https://doi.org/10.1016/j.tics.2011.08.003|journal=Trends in Cognitive Sciences|language=en|volume=15|issue=10|pages=483–506|doi=10.1016/j.tics.2011.08.003|pmid=21908230|access-date=8 gusht 2023}}</ref> Fushat specifike me interes përfshijnë vëzhgimet se si struktura e qarqeve nervore ndikon në përvetësimin e aftësive, si zhvillohen dhe ndryshojnë rajonet e specializuara të trurit (neuroplasticiteti) dhe zhvillimin e atlaseve të trurit, ose diagramet e lidhjeve të trurit individual në zhvillim.<ref>{{Cite book|last=Menon|first=Vinod|url=https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6NDYwODM4|title=Cambridge Encyclopedia of Child Development|date=2017|publisher=Cambridge University Press|editor-last=Hopkins|editor-first=Brian|edition=2nd|language=en|chapter=Systems neuroscience|access-date=25 shtator 2023|editor-last2=Barr|editor-first2=Ronald G.}}</ref> Fushat përkatëse të neuroetologjisë dhe [[Neuropsikologji|neuropsikologjisë]] trajtojnë pyetjen se si substratet nervore nënvizojnë sjelljet specifike [[Etologjia|të kafshëve]] dhe njerëzve.<ref>{{Cite book|url=https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6MTY2ODQ3OA==.|title=The Concise Corsini Encyclopedia of Psychology and Behavioral Science|date=2004|publisher=Wiley|editor-last=Craighead|editor-first=W. Edward|language=en|chapter=Neuroethology|access-date=25 shtator 2023|editor-last2=Nemeroff|editor-first2=Charles B.|editor-link2=Charles Nemeroff}}</ref> Neuroendokrinologjia dhe psikoneuroimunologjia ekzaminojnë ndërveprimet midis sistemit nervor dhe sistemeve [[Endokrinologjia|endokrine]] dhe [[Imunologjia|imune]], përkatësisht.<ref>{{Cite book|last=Solberg Nes|first=Lise|url=https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6MjkzOTIxMQ==|title=Encyclopedia of Applied Psychology|last2=Segerstrom|first2=Suzanne C.|publisher=Elsevier Science & Technology|editor-last=Spielberger|editor-first=Charles Donald|edition=1st|language=en|chapter=Psychoneuroimmunology|author-link2=Suzanne Segerstrom|access-date=25 shtator 2023}}</ref> Pavarësisht nga shumë përparime, mënyra se si rrjetet e neuroneve kryejnë [[Kognicioni|procese dhe sjellje komplekse njohëse]] është ende e kuptuar jo në detaje.<ref>{{Cite book|last=Kaczmarek|first=Leonard K|url=https://search.credoreference.com/articles/Qm9va0FydGljbGU6Mjg2NjA0|title=Encyclopedia of Cognitive Science|last2=Nadel|first2=L.|date=2005|publisher=Wiley|edition=1st|language=en|chapter=Neuron Doctrine|access-date=25 shtator 2023}}</ref> === Neuroshkenca kognitive dhe e sjelljes === [[Neuroshkenca kognitive|Neuroshkenca njohëse/konjitive]] trajton pyetjet se si [[Kognicioni|funksionet psikologjike]] prodhohen nga qarku nervor. Teknikave të reja të matjes si [[neuroimazheria]] (p.sh., fMRI, PET, SPECT ), [[Elektroencefalografia|EEG]], MEG, elektrofiziologjia, optogjenetika dhe analiza gjenetike njerëzore e kombinuar me teknika eksperimentale të sofistikuara nga [[Psikologjia kognitive|psikologjia njohëse/konjitive]] lejon neuroshkencëtarët dhe [[Psikologu|psikologët]] të adresojnë pyetje abstrakte si njohja dhe emocioni janë të lidhura me substrate nervore specifike. Megjithëse shumë studime ende mbajnë një qëndrim reduksionist në kërkim të bazës neurobiologjike të fenomeneve njohëse, hulumtimet e fundit tregojnë se ekziston një ndërveprim interesant midis gjetjeve neuroshkencore dhe kërkimit konceptual, duke kërkuar dhe integruar të dyja këndvështrimet. Për shembull, hulumtimi i neuroshkencës mbi ndjeshmërinë nxiti një debat interesant ndërdisiplinor që përfshin filozofinë, psikologjinë dhe psikopatologjinë. Për më tepër, identifikimi neuroshkencor i sistemeve të shumëfishta të kujtesës që lidhen me zona të ndryshme të trurit ka sfiduar idenë e kujtesës si një riprodhim i mirëfilltë i së kaluarës, duke mbështetur një pikëpamje të kujtesës si një proces gjenerues, konstruktiv dhe dinamik.<ref>{{Cite journal|last=Ofengenden|first=Tzofit|year=2014|title=Memory formation and belief|url=http://www.crossingdialogues.com/Ms-A14-03.pdf|journal=Dialogues in Philosophy, Mental and Neuro Sciences|language=en|volume=7|issue=2|pages=34–44}}</ref> Neuroshkenca është gjithashtu aleate me shkencat [[Shkenca shoqërore|sociale]] dhe të sjelljes, si dhe me fushat ndërdisiplinore të sapolindura. Shembuj të aleancave të tilla përfshijnë neuroekonominë, teorinë e vendimeve, neuroshkencën sociale dhe neuromarketingun për të adresuar pyetje komplekse në lidhje me ndërveprimet e trurit me mjedisin e tij. Një studim mbi përgjigjet e konsumatorëve për shembull përdor EEG për të hetuar korrelacionet nervore të lidhura me transportin narrativ në tregime rreth [[Përdorimi efikas i energjisë|efiçencës së energjisë]].<ref>{{Cite journal|last=Gordon|first=Ross|last2=Ciorciari|first2=Joseph|last3=Van Laer|first3=Tom|year=2018|title=Using EEG to examine the role of attention, working memory, emotion, and imagination in narrative transportation|url=https://openaccess.city.ac.uk/id/eprint/18069/1/PDF_Proof.PDF|journal=European Journal of Marketing|language=en|volume=52|pages=92–117|doi=10.1108/EJM-12-2016-0881|ssrn=2892967}}</ref> === Neuroshkenca kompjuterike === Pyetjet në neuroshkencën kompjuterike mund të përfshijnë një gamë të gjerë nivelesh të analizës tradicionale, si zhvillimi, struktura dhe [[Neuroshkenca kognitive|funksionet njohëse]] të trurit. Kërkimet në këtë fushë përdorin modele matematikore, analiza teorike dhe simulime kompjuterike për të përshkruar dhe verifikuar neuronet dhe sistemet nervore biologjikisht të besueshme. Për shembull, modelet biologjike të neuroneve janë përshkrime matematikore të neuroneve të që aktivizohen, të cilat mund të përdoren për të përshkruar si sjelljen e neuroneve të vetme, ashtu edhe dinamikën e rrjeteve nervore . Neuroshkenca kompjuterike shpesh quhet neuroshkencë teorike. Nanogrimcat në mjekësi janë të gjithanshme në trajtimin e çrregullimeve neurologjike duke treguar rezultate premtuese në ndërmjetësimin e transportit të barnave përtej barrierës ndan trurin me kafkën.<ref name="10.1016/j.lfs.2017.06.001">{{Cite journal|last=Haeusler, S.|last2=Maass, W.|year=2017|title=Application of modelling and nanotechnology-based approaches: The emergence of breakthroughs in theranostics of central nervous system disorders|journal=Life Sciences|language=en|volume=182|pages=93–103|doi=10.1016/j.lfs.2017.06.001|pmid=28583367}}</ref> Zbatimi i nanogrimcave në barnat antiepileptike rrit efikasitetin e tyre mjekësor duke rritur bio-disponueshmërinë në qarkullimin e gjakut, si dhe duke ofruar një masë kontrolli në përqendrimin e kohës së lëshimit.<ref name="10.1016/j.lfs.2017.06.001" /> Megjithëse nanogrimcat mund të ndihmojnë barnat terapeutike duke rregulluar vetitë fizike për të arritur efektet e dëshirueshme, rritja e paqëllimshme e toksicitetit shpesh ndodh në provat paraprake të barnave.<ref name="International Efforts in Nanoinformatics Research Applied to Nanomedicine">{{Cite journal|last=Maojo, V.|last2=Chiesa, S.|last3=Martin-Sanchez, F.|last4=Kern, J.|last5=Potamias, G.|last6=Crespo, J.|last7=Iglesia, D. D. L.|year=2011|title=International Efforts in Nanoinformatics Research Applied to Nanomedicine|journal=Methods of Information in Medicine|language=en|volume=50|issue=1|pages=84–95|doi=10.3414/me10-02-0012|pmid=21085742}}</ref> Për më tepër, prodhimi i nanomedicinës për provat e barnave është ekonomikisht konsumues, duke penguar përparimin në zbatimin e tyre. Modelet llogaritëse në nano-neuroshkencë ofrojnë alternativa për të studiuar efikasitetin e ilaçeve të bazuara në nanoteknologji në çrregullimet neurologjike, ndërkohë që zbusin efektet anësore të mundshme dhe kostot e zhvillimit.<ref name="10.1016/j.lfs.2017.06.001" /> Nanomaterialet shpesh veprojnë në shkallët e gjatësisë midis niveleve klasike dhe [[Kuanti|kuantike]].<ref name="Modeling the structure-property of nanoneedles">{{Cite journal|last=Poater, A.|last2=Saliner, A. G.|last3=Carbó-Dorca, R.|last4=Poater, J.|last5=Solà, M.|last6=Cavallo, L.|last7=Worth, A. P.|year=2009|title=Modeling the structure-property of nanoneedles: A journey toward nanomedicine.|journal=Journal of Computational Chemistry|language=en|volume=30|issue=2|pages=275–284|doi=10.1002/jcc.21041|pmid=18615420}}</ref> Për shkak të pasigurive të lidhura në shkallët e gjatësisë që funksionojnë nanomaterialet, është e vështirë të parashikohet sjellja e tyre përpara studimeve in vivo.<ref name="10.1016/j.lfs.2017.06.001"/> Klasikisht, proceset fizike që ndodhin nëpër neurone janë analoge me qarqet elektrike. Projektuesit fokusohen në analogji të tilla dhe modelojnë aktivitetin e trurit si një qark nervor.<ref name="A Statistical Analysis of Information-Processing Properties">{{Cite journal|last=Haeusler, S.|last2=Maass, W.|year=2006|title=A Statistical Analysis of Information-Processing Properties of Lamina-Specific Cortical Microcircuit Models.|journal=Cerebral Cortex|language=en|volume=17|issue=1|pages=149–162|doi=10.1093/cercor/bhj132|pmid=16481565|doi-access=free}}</ref> Suksesi në modelimin kompjuterik të neuroneve ka çuar në zhvillimin e modeleve stereokimike që parashikojnë me saktësi sinapset e bazuara në receptorët e acetilkolinës që funksionojnë në shkallë kohore mikrosekonde.<ref name="A Statistical Analysis of Information-Processing Properties" /> Nanogjilpërat ultrafine për manipulime qelizore janë më të holla se [[Nanotub karboni|nanotubat e karbonit]] me një mur më të vogël. Kimia kuantike llogaritëse<ref>{{Cite book|last=Cancès|first=Eric|title=Special Volume, Computational Chemistry|last2=Defranceschi|first2=Mireille|last3=Kutzelnigg|first3=Werner|last4=Le Bris|first4=Claude|last5=Maday|first5=Yvon|year=2003|isbn=9780444512482|series=Handbook of Numerical Analysis|volume=10|pages=3–270|language=en|chapter=Computational quantum chemistry: A primer|doi=10.1016/s1570-8659(03)10003-8}}</ref> përdoret për të projektuar nanomateriale ultrafine me struktura shumë simetrike për të optimizuar gjeometrinë, reaktivitetin dhe stabilitetin.<ref name="Modeling the structure-property of nanoneedles"/> Sjellja e nanomaterialeve dominohet nga ndërveprime jo-lidhëse me rreze të gjatë.<ref name="Software for systems biology: from tools to integrated platforms">{{Cite journal|last=Ghosh, S.|last2=Matsuoka, Y.|last3=Asai, Y.|last4=Hsin, K.-Y.|last5=Kitano, H.|year=2011|title=Software for systems biology: from tools to integrated platforms.|journal=Nature Reviews Genetics|language=en|volume=12|issue=12|pages=821–832|doi=10.1038/nrg3096|pmid=22048662}}</ref> Proceset elektrokimike që ndodhin në të gjithë trurin gjenerojnë një fushë elektrike e cila mund të ndikojë pa dashje në sjelljen e disa nanomaterialeve.<ref name="Modeling the structure-property of nanoneedles"/> Simulimet e dinamikës molekulare mund të zbusin fazën e zhvillimit të nanomaterialeve si dhe të parandalojnë toksicitetin nervor të nanomaterialeve pas provave klinike in vivo.<ref name="International Efforts in Nanoinformatics Research Applied to Nanomedicine"/> Testimi i nanomaterialeve duke përdorur dinamikën molekulare optimizon karakteristikat nano për qëllime terapeutike duke testuar kushte të ndryshme mjedisore, fabrikime të formës së nanomaterialeve, vetitë e sipërfaqes së nanomaterialeve, etj. pa pasur nevojë për eksperimente in vivo.<ref>{{Cite journal|last=Shah, S.|last2=Liu, Y.|last3=Hu, W.|last4=Gao, J.|year=2011|title=Modeling Particle Shape-Dependent Dynamics in Nanomedicine.|journal=Journal of Nanoscience and Nanotechnology|language=en|volume=11|issue=2|pages=919–928|doi=10.1166/jnn.2011.3536|pmc=3050532|pmid=21399713}}</ref> Fleksibiliteti në simulimet dinamike molekulare i lejon mjekët të personalizojnë trajtimin. Të dhënat e lidhura me nanogrimcat nga nanoinformatika përkthimore lidhin të dhënat specifike të pacientit neurologjik për të parashikuar përgjigjen e trajtimit.<ref name="Software for systems biology: from tools to integrated platforms" /> === Neuroshkenca dhe mjekësia === ==== Neuroshkenca klinike ==== Neurologjia, psikiatria, neurokirurgjia, psikokirurgjia, anesteziologjia dhe mjekësia e dhimbjes, neuropatologjia, neuroradiologjia, oftalmologjia, otolaringologjia, neurofiziologjia klinike, mjekësia e varësisë dhe mjekësia e gjumit janë disa specialitete mjekësore që trajtojnë në mënyrë specifike sëmundjet e sistemit nervor. Këto terma gjithashtu i referohen disiplinave klinike që përfshijnë diagnostikimin dhe trajtimin e këtyre sëmundjeve.<ref>{{Cite web|title=Neurologic Diseases|url=https://medlineplus.gov/neurologicdiseases.html|access-date=25 shtator 2023|website=medlineplus.gov|publisher=National Library of Medicine (NIH)|language=en}}</ref> [[Neurologjia]] punon me sëmundjet e sistemit nervor qendror dhe periferik, si skleroza laterale amiotrofike (ALS) dhe goditjet në tru, dhe trajtimin e tyre mjekësor. [[Psikiatria]] fokusohet në çrregullimet [[Ndikimi (psikologji)|afektive]], të sjelljes, [[Kognicioni|njohëse]] dhe [[Përceptimi|perceptuese]]. Anesteziologjia fokusohet në perceptimin e dhimbjes dhe ndryshimin farmakologjik të vetëdijes. Neuropatologjia fokusohet në klasifikimin dhe mekanizmat themelorë patogjenë të sëmundjeve të sistemit nervor qendror dhe periferik dhe të muskujve, me theks në ndryshimet morfologjike, mikroskopike dhe kimikisht të vëzhgueshme. Neurokirurgjia dhe psikokirurgjia punojnë kryesisht me trajtimin kirurgjik të sëmundjeve të sistemit nervor qendror dhe periferik.<ref>{{Cite book|url=https://medlineplus.gov/ency/article/007456.htm|title=A.D.A.M. Medical Encyclopedia|date=2021|publisher=Ebix, inc.|location=Johns Creek (GA)|language=en|chapter=Neurosciences|access-date=25 shtator 2023}}</ref> ==== Hulumtim përkthimor ==== [[Skeda:Parasagittal_MRI_of_human_head_in_patient_with_benign_familial_macrocephaly_prior_to_brain_injury_(ANIMATED).gif|djathtas|parapamje| [[Imazhi me rezonancë magnetike|MRI]] parasagitale e kokës së një pacienti me makrocefali beninje familjare]] Kohët e fundit, kufijtë midis specialiteteve të ndryshme janë zbehur, pasi të gjithë janë të ndikuar nga kërkimet bazë në neuroshkencë. Për shembull, imazheria e trurit mundëson një pasqyrë objektive biologjike për sëmundjet mendore, të cilat mund të çojnë në diagnozë më të shpejtë, prognozë më të saktë dhe monitorim të përmirësuar të përparimit të pacientit me kalimin e kohës.<ref>{{Cite web|last=Lepage M|date=2010|title=Research at the Brain Imaging Centre|url=http://www.douglas.qc.ca/page/imagerie-cerebrale?locale=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120305042011/http://www.douglas.qc.ca/page/imagerie-cerebrale?locale=en|archive-date=5 mars 2012|website=Douglas Mental Health University Institute|language=en}}</ref> Neuroshkenca integruese përshkruan përpjekjen për të kombinuar modele dhe informacione nga nivele të shumta kërkimi për të zhvilluar një model koherent të sistemit nervor. Për shembull, imazhi i trurit i shoqëruar me modelet fiziologjike numerike dhe teoritë e mekanizmave themelorë mund të hedhin dritë mbi çrregullimet psikiatrike.<ref name="gordon2003">{{Cite journal|last=Gordon E|year=2003|title=Integrative neuroscience.|journal=Neuropsychopharmacology|language=en|volume=28|issue=Suppl 1|pages=S2-8|doi=10.1038/sj.npp.1300136|pmid=12827137|doi-access=free}}</ref> Një fushë tjetër e rëndësishme e kërkimit përkthimor janë ndërfaqet tru-kompjuter, ose makinat që janë në gjendje të komunikojnë dhe të ndikojnë në tru. [[Ndërfaqja tru-kompjuter|Ndërfaqet tru-kompjuter]] (BCI) aktualisht po hulumtohen për potencialin e tyre për të riparuar sistemet nervore dhe për të rivendosur disa funksione njohëse.<ref>{{Cite journal|last=Krucoff|first=Max O.|last2=Rahimpour|first2=Shervin|last3=Slutzky|first3=Marc W.|last4=Edgerton|first4=V. Reggie|last5=Turner|first5=Dennis A.|date=27 dhjetor 2016|title=Enhancing Nervous System Recovery through Neurobiologics, Neural Interface Training, and Neurorehabilitation|journal=Frontiers in Neuroscience|language=en|volume=10|page=584|doi=10.3389/fnins.2016.00584|pmc=5186786|pmid=28082858|doi-access=free}}</ref> Megjithatë, disa konsiderata etike duhet të trajtohen përpara se të pranohen.<ref>{{Cite journal|last=Haselager|first=Pim|last2=Vlek|first2=Rutger|last3=Hill|first3=Jeremy|last4=Nijboer|first4=Femke|date=1 nëntor 2009|title=A note on ethical aspects of BCI|journal=Neural Networks|language=en|volume=22|issue=9|pages=1352–1357|doi=10.1016/j.neunet.2009.06.046|pmid=19616405}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Nijboer|first=Femke|last2=Clausen|first2=Jens|last3=Allison|first3=Brendan Z.|last4=Haselager|first4=Pim|date=2013|title=The Asilomar Survey: Stakeholders' Opinions on Ethical Issues Related to Brain–Computer Interfacing|journal=Neuroethics|language=en|volume=6|issue=3|pages=541–578|doi=10.1007/s12152-011-9132-6|pmc=3825606|pmid=24273623}}</ref> == Organizatat e neuroshkencës == Organizata më e madhe profesionale e neuroshkencës është Society for Neuroscience (SFN), e cila është e bazuar në Shtetet e Bashkuara, por përfshin shumë anëtarë nga vende të tjera. Që nga themelimi i saj në 1969, SFN është rritur në mënyrë të qëndrueshme: që nga viti 2010 ka regjistruar 40,290 anëtarë nga 83 vende.<ref>{{Cite web|title=Financial and organizational highlights|url=http://www.sfn.org/skins/main/pdf/annual_report/fy2010/highlights.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120915005024/http://www.sfn.org/skins/main/pdf/annual_report/fy2010/highlights.pdf|archive-date=15 shtator 2012|publisher=Society for Neuroscience|language=en}}</ref> Takimet vjetore, që mbahen çdo vit në një qytet të ndryshëm amerikan, tërheqin frekuentimin nga studiues, studentë postdoktorantë, studentë të diplomuar dhe studentë, si dhe institucione arsimore, agjenci financimi, botues dhe qindra biznese që ofrojnë produkte të përdorura në kërkime. Organizata të tjera të mëdha të përkushtuara ndaj neuroshkencës përfshijnë Organizatën Ndërkombëtare të Kërkimit të Trurit (IBRO), e cila mban takimet e saj në një vend nga një pjesë e ndryshme e botës çdo vit, dhe Federata e Shoqërive Evropiane të Neuroshkencës (FENS), e cila mban një takim në një qytete të ndryshme evropiane çdo dy vjet. FENS përfshin një grup prej 32 organizatash të nivelit kombëtar, duke përfshirë Shoqatën Britanike të Neuroshkencës, Shoqërinë Gjermane të Neuroshkencës ({{Lang|de|Neurowissenschaftliche Gesellschaft}}, dhe ''{{Lang|de|Société des Neurosciences}}''.<ref>{{Cite web|date=2013-01-24|title=Société des Neurosciences|url=http://www.neurosciences.asso.fr/|access-date=2021-11-08|publisher=Neurosciences.asso.fr|language=en|archive-date=13 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200113054831/http://www.neurosciences.asso.fr/|url-status=dead}}</ref> Shoqëria e parë Kombëtare e Nderit në Neuroshkencë, Nu Rho Psi, u themelua në vitin 2006. Ekzistojnë gjithashtu shoqëri të shumta rinore të neuroshkencës që mbështesin studentët, të diplomuarit dhe studiuesit e hershëm të karrierës, të tilla si Simply Neuroscience<ref>{{Cite web|title=About Us|url=https://www.simplyneuroscience.org/about|access-date=2021-07-14|website=Simply Neuroscience|language=en}}</ref> dhe Project Encephalon.<ref>{{Cite web|title=About Us, Project Encephalon|url=https://www.projectencephalon.org/about-us|access-date=24 tetor 2020|website=Project Encephalon|language=en|archive-date=11 maj 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210511095316/https://www.projectencephalon.org/about-us|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2013, në SHBA u shpall Iniciativa BRAIN. Iniciativa Ndërkombëtare e Trurit<ref>{{Cite web|date=2021-10-15|title=International Brain Initiative|url=https://www.internationalbraininitiative.org/|access-date=2021-11-08|language=en}}</ref> u krijua në 2017,<ref>{{Cite web|title=International Brain Initiative|url=http://www.kavlifoundation.org/international-brain-initiative|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205185836/https://www.kavlifoundation.org/international-brain-initiative|archive-date=2020-02-05|access-date=2019-05-29|publisher=The Kavli Foundation|language=en}}</ref> aktualisht e integruar nga më shumë se shtatë iniciativa kërkimore të trurit në nivel kombëtar (SHBA, Evropë, Instituti Allen, Japoni, Kinë, Australi,<ref>{{Cite web|title=Australian Brain Alliance|url=https://www.brainalliance.org.au/|language=en}}</ref> Kanada,<ref>{{Cite web|title=Canadian Brain Research Strategy|url=https://canadianbrain.ca/|access-date=2021-11-08|language=en}}</ref> Kore,<ref>{{Cite web|title=Korea Brain Research Institute|url=http://www.kbri.re.kr/new/pages_eng/main/|access-date=2021-11-08|website=[[Korea Brain Research Institute]]|language=en}}</ref> dhe Izraeli<ref>{{Cite web|title=Israel Brain Technologies|url=http://israelbrain.org/|access-date=2021-11-08|language=en|archive-date=28 janar 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200128181250/http://israelbrain.org/|url-status=dead}}</ref>)<ref>{{Cite journal|last=Rommelfanger|first=Karen S.|last2=Jeong|first2=Sung-Jin|last3=Ema|first3=Arisa|last4=Fukushi|first4=Tamami|last5=Kasai|first5=Kiyoto|last6=Ramos|first6=Khara M.|last7=Salles|first7=Arleen|last8=Singh|first8=Ilina|last9=Amadio|first9=Jordan|date=2018|title=Neuroethics Questions to Guide Ethical Research in the International Brain Initiatives|journal=Neuron|language=en|volume=100|issue=1|pages=19–36|doi=10.1016/j.neuron.2018.09.021|pmid=30308169|doi-access=free}}</ref> që përfshin katër kontinente. === Edukimi dhe shtrirja e publikut === Përveç kryerjes së kërkimeve tradicionale në mjedise laboratorike, neuroshkencëtarët janë përfshirë gjithashtu në promovimin e ndërgjegjësimit dhe njohurive për sistemin nervor midis publikut të gjerë dhe zyrtarëve qeveritarë. Promovime të tilla janë bërë si nga neuroshkencëtarë individualë ashtu edhe nga organizata të mëdha. Për shembull, neuroshkencëtarët individualë kanë promovuar edukimin e neuroshkencës midis studentëve të rinj duke organizuar International Brain Bee, i cili është një konkurs akademik për nxënësit e shkollave të mesme ose të mesme në mbarë botën.<ref>{{Cite web|title=About the International Brain Bee|url=http://www.internationalbrainbee.com/about_bee.html|website=The International Brain Bee|language=en|access-date=11 janar 2024|archive-date=10 maj 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510005307/http://www.internationalbrainbee.com/about_bee.html|url-status=dead}}</ref> Në Shtetet e Bashkuara, organizata të mëdha si Shoqëria për Neuroscience kanë promovuar edukimin e neuroshkencës duke zhvilluar një abetare të quajtur Faktet e trurit,<ref>{{Cite web|title=Brain Facts: A Primer on the Brain and Nervous System|url=http://www.sfn.org/index.aspx?pagename=brainfacts|website=Society for Neuroscience|language=en}}</ref> duke bashkëpunuar me mësuesit e shkollave publike për të zhvilluar konceptet thelbësore të neuroshkencës për mësuesit dhe studentët e K-12,<ref>{{Cite web|title=Neuroscience Core Concepts: The Essential Principles of Neuroscience|url=http://www.sfn.org/index.aspx?pagename=core_concepts|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120415042331/http://www.sfn.org/index.aspx?pagename=core_concepts|archive-date=15 prill 2012|website=Society for Neuroscience|language=en}}</ref> dhe duke sponsorizuar një fushatë me Fondacionin Dana të quajtur Java e Ndërgjegjësimit të Trurit për të rritur ndërgjegjësimin e publikut për përparimin dhe përfitimet e kërkimit të trurit.<ref>{{Cite web|title=Brain Awareness Week Campaign|url=http://www.dana.org/brainweek/|website=The Dana Foundation|language=en}}</ref> Në Kanada, CIHR National Canadian Brain Bee mbahet çdo vit në Universitetin McMaster .<ref>{{Cite web|title=Official CIHR Canadian National Brain Bee Website|url=http://www.science.mcmaster.ca/brainbee/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140530074023/http://www.science.mcmaster.ca/brainbee/|archive-date=30 maj 2014|access-date=24 shtator 2014|language=en}}</ref> Edukatorët e Neuroshkencës formuan Fakultetin për Neuroshkencën universitare (FUN) në 1992 për të ndarë praktikat më të mira dhe për të ofruar çmime udhëtimi për studentët që prezantojnë në takimet e Shoqatës për Neuroshkencë.<ref>{{Cite web|title=About FUN|url=https://funfaculty.org/drupal/About_FUN|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826150118/https://funfaculty.org/drupal/About_FUN|archive-date=2018-08-26|access-date=2018-08-26|publisher=Faculty for Undergraduate Neuroscience|language=en}}</ref> Neuroshkencëtarët kanë bashkëpunuar gjithashtu me ekspertë të tjerë të arsimit për të studiuar dhe përmirësuar teknikat arsimore për të optimizuar të mësuarit midis studentëve, një fushë në zhvillim e quajtur neuroshkencë edukative .<ref>{{Cite journal|last=Goswami U|date=2004|title=Neuroscience, education and special education|url=https://archive.org/details/sim_british-journal-of-special-education_2004-12_31_4/page/175|journal=British Journal of Special Education|language=en|volume=31|issue=4|pages=175–183|doi=10.1111/j.0952-3383.2004.00352.x}}</ref> Agjencitë federale në Shtetet e Bashkuara, si Instituti Kombëtar i Shëndetit (NIH)<ref>{{Cite web|title=The SEPA Program|url=http://www.ncrrsepa.org/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920174421/http://www.ncrrsepa.org/|archive-date=20 shtator 2011|access-date=23 shtator 2011|publisher=[[National Institute of Health|NIH]]|language=en}}</ref> dhe Fondacioni Kombëtar i Shkencës (NSF),<ref>{{Cite web|title=About Education and Human Resources|url=https://www.nsf.gov/ehr/about.jsp|access-date=23 shtator 2011|publisher=[[National Science Foundation|NSF]]|language=en}}</ref> kanë financuar gjithashtu kërkime që kanë të bëjnë me praktikat më të mira në mësimdhënien dhe mësimin e koncepteve të neuroshkencës. == Aplikimet inxhinierike të neuroshkencës == === Çipa kompjuterikë neuromorfikë === Inxhinieria neuromorfike është një degë e neuroshkencës që merret me krijimin e modeleve funksionale fizike të neuroneve për qëllime të llogaritjes së dobishme. Vetitë emergjente llogaritëse të kompjuterëve neuromorfikë janë thelbësisht të ndryshme nga kompjuterët konvencionalë në kuptimin që ata janë një sistem kompleks dhe se komponentët llogaritës janë të ndërlidhur pa asnjë procesor qendror.<ref>{{Cite web|last=Hylton|first=Todd|title=Introduction to Neuromorphic Computing Insights and Challenges|url=https://rebootingcomputing.ieee.org/images/files/pdf/4-rcs2-hylton_-_intro_to_neuromorphic_computing.pdf|publisher=Brain Corporation|language=en|access-date=11 janar 2024|archive-date=18 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418195858/https://rebootingcomputing.ieee.org/images/files/pdf/4-rcs2-hylton_-_intro_to_neuromorphic_computing.pdf|url-status=dead}}</ref> Një shembull i një kompjuteri të tillë është superkompjuteri SpiNNaker/<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="Provide source (October 2021)">citim i nevojshëm</span>]]'' &#x5D;</sup> Sensorët mund të bëhen gjithashtu të zgjuar me teknologjinë neuromorfike. Një shembull i kësaj është BrainScaleS e Kamera e Ngjarjeve (Llogaritja Shumëshkallëshe e frymëzuar nga truri në Sistemet Hibride Neuromorfike), një superkompjuter neuromorfik analog hibrid i vendosur në Universitetin e Heidelberg në Gjermani. Ai u zhvillua si pjesë e platformës kompjuterike neuromorfike të Projektit Human Brain dhe është plotësues i superkompjuterit SpiNNaker, i cili bazohet në teknologjinë dixhitale. Arkitektura e përdorur në BrainScaleS imiton neuronet biologjike dhe lidhjet e tyre në nivel fizik; përveç kësaj, duke qenë se komponentët janë bërë prej silikoni, këto neurone model veprojnë mesatarisht 864 herë (24 orë kohë reale janë 100 sekonda në simulimin e makinës) se të homologëve të tyre biologjikë.<ref>{{Cite web|date=2016-03-21|title=Beyond von Neumann, Neuromorphic Computing Steadily Advances|url=https://www.hpcwire.com/2016/03/21/lacking-breakthrough-neuromorphic-computing-steadily-advance/|access-date=2021-10-08|website=HPCwire|language=en-US}}</ref> Përparimet e fundit në teknologjinë e mikroçipit neuromorfik kanë bërë që një grup shkencëtarësh të krijojnë një neuron artificial që mund të zëvendësojë neuronet e vërteta në sëmundje.<ref>{{Cite web|date=2019-12-03|title=Bionic neurons could enable implants to restore failing brain circuits &#124; Neuroscience|url=https://www.theguardian.com/science/2019/dec/03/bionic-neurons-could-enable-implants-to-restore-failing-brain-circuits|access-date=2021-11-08|website=The Guardian|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-08-06|title=Scientists Create Artificial Neuron That Retains Electronic Memories|url=https://interestingengineering.com/artificial-neuron-retains-electronic-memories|access-date=2021-11-08|publisher=Interestingengineering.com|language=en}}</ref> == Referime == [[Kategoria:Sistem nervor]] [[Kategoria:Neurologji]] [[Kategoria:Neuroshkencë]] [[Kategoria:Faqe me adresa nga Wayback Machine që përdorin stampën e arkivës së rrjetit]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] ajlwajbthg4stkddax60fcis3wwynye 0 133422 2986545 2837142 2026-06-01T22:37:24Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Lista të Shqipërisë]] te [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986545 wikitext text/x-wiki </noinclude> {| class="sortable wikitable" ! Emri ! Mbiemri ! lindja ! Vdekja ! vendlindja ! Shënime |----- | [[Aleksi Andrea|Andrea]] | [[Aleksi Andrea|Aleksi]] | [[1425]] | [[1505]] |[[Durrës]] | |----- | [[Zeqir Alizoti|Zeqir]] | [[Zeqir Alizoti|Alizoti]] | [[1950]] | |[[Vlorë]] | |----- | [[Idriz Balani|Idriz]] | [[Idriz Balani|Balani]] | [[1953]] oct-3 | |[[Konispoli]] |jeton në Durrës |----- | [[Avni Behluli|Avni]] | [[Avni Behluli|Behluli]] | [[1960]] | |[[Breznicë]] | |----- | [[Dhimiter Çani|Dhimiter]] | [[Dhimiter Çani|Çani]] |[[1904]] (14/09) |[[1990]] | [[Korçë]] | |----- | [[Agim Çavdarbasha|Agim]] | [[Agim Çavdarbasha|Çavdarbasha]] | | | | |----- | [[Perikli Çuli|Perikli]] | [[Perikli Çuli|Çuli]] | - | | [[Tirana]]? | |----- | [[Muntaz Dhrami|Muntaz]] | [[Muntaz Dhrami|Dhrami]] |[[1936]] (10/11) | | [[Gjirokaster]] | |----- | [[Hektor Dule|Hektor]] | [[Hektor Dule|Dule]] | - | | | |----- | [[Fatos Kola|Fatos]] | [[Fatos Kola|Kola]] | - | | [[Rrethi i Matit|Mat]] | skulptor dhe pedagog |----- | [[Fuat Dushku|Fuat]] | [[Fuat Dushku|Dushku]] | | | | |----- | [[Muharrem Fejzo|Muharrem]] | [[Muharrem Fejzo|Fejzo]] | [[1933]] (24/5) | | [[Rrethi i Kolonjës|Kolonjë]] | regjizor dhe skenarist |----- | [[Pjetër Frroku|Pjetër]] | [[Pjetër Frroku|Frroku]] | [[1967]] | | [[Shkodra]] | jeton në [[Kreta|Kretë]], {{GRE}}. |----- | [[Dhimo Gogollari|Dhimo]] | [[Dhimo Gogollari|Gogollari]] | | | | |----- | [[Shaban Hadëri|Shaban]] | [[Shaban Hadëri|Hadëri]] | [[1928]] (28 /3) | [[2010]] (14/1) | Palavli, [[Sarandë]] | |----- | [[Genc Hajdari|Genc]] | [[Genc Hajdari|Hajdari]] | - | | | |----- | [[Uran Hajdari|Uran]] | [[Uran Hajdari|Hajdari]] | - | | | |----- | [[Dhimitër Harallambi|Dhimitër]] | [[Dhimitër Harallambi|Harallambi]] | 19-- | | | |----- | [[Gëzim Hidri|Gëzim]] | [[Gëzim Hidri|Hidri]] | - | | | |----- | [[Kolë Idromeno|Kolë]] | [[Kolë Idromeno|Idromeno]] | [[1860]] (15/8) | [[1939]] (12/12) |[[Shkodra]] | |----- | [[Naim Iseni|Naim]] | [[Naim Iseni|Iseni]] | [[1966]] | | [[Kumanovë]] |jeton në {{CAN}} |----- | [[Sadik Kaceli|Sadik]] | [[Sadik Kaceli|Kaceli]] | [[1912]] | [[2000]] |[[Tirana]] |Studioi në Paris, {{FRA}}, [[:en:Sadik Kaceli|en:]] |----- | [[Ilmi Kasemi|Ilmi]] | [[Ilmi Kasemi|Kasemi]] | | | |Jeton në {{ITA}} |----- Ksenofon Kostaqi | [[Kristina Koljaka|Kristina]] | [[Kristina Koljaka|Koljaka]] | [[1916]] | | [[Kavajë]] | |----- | [[Ksenofon Kostaqi|Ksenofon]] | [[Ksenofon Kostaqi|Kostaqi]] | 19-- | | | |----- | [[Kristo Krisiko|Kristo]] | [[Kristo Krisiko|Krisiko]] | - | | |poçar, profesor në Tirana<ref name="ceramic">[http://www.qeramika.keminethost.com/index.php?view=article&catid=40%3Astudime-teorike&id=68%3Aalbanian-school-of-ceramic&format=pdf&option=com_content&Itemid=81&lang=en qeramika.keminethost.com]{{Lidhje e thyer}}, consultado el 14/6/2009</ref> |----- | [[Pjerin Kolnikaj|Pjerin]] | [[Pjerin Kolnikaj|Kolnikaj]] | - | | [[Shkodra]] | |----- | [[Sotir Kosta|Sotir]] | [[Sotir Kosta|Kosta]] | [[1936]] (6/6) | | Buhal , [[Rrethi i Përmetit|Përmet]] | |----- | [[Vladimir Llakaj|Vladimir]] | [[Vladimir Llakaj|Llakaj]] | [[1967]] (6/5) | | [[Rrethi i Gramshit|Gramsh]] |profesor në Akademinë e Arteve, [[Tiranë]] |----- | [[Andrea Mana|Andrea]] | [[Andrea Mana|Mana]] |----- | [[Luan Mulliqi|Luan]] | [[Luan Mulliqi|Mulliqi]] | [[1953]] - | | [[Gjakovë]] | jeton në {{USA}}<ref>Faqja ersonale e '''Luan Mulliqit''' në [http://luanmulliqi.com/ luanmulliqi.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130606144324/http://luanmulliqi.com/ |date=6 qershor 2013 }}</ref> |- |----- | [[Genc Mulliqi|Genc]] | [[Genc Mulliqi|Mulliqi]] | [[1966]] (21/1) | | [[Fier]] | Drejtori i Galerisë Kombëtare dhe <br /> profesor në Akademinë e Arteve të Bukura në [[Tiranë]] |----- | [[Hevzi Nuhiu|Hevzi]] | [[Hevzi Nuhiu|Nuhiu]] | [[1956]] (24/2) | | [[Carevajkë]] ,[[Preshevë]] | |----- | [[Janaq Paço|Janaq]] | [[Janaq Paço|Paço]] | [[1914]] | [[1989]] | [[Konicë]] , [[Rrethi i Përmetit|Permet]] | |----- | [[Stefan Papamihali|Stefan]] | [[Stefan Papamihali|Papamihali]] | 19-- | | | |----- | [[Odhise Paskali|Odhise]] | [[Odhise Paskali|Paskali]] | [[1903]] (22/12) | [[1985]] (13/09) | [[Kozani]] | |----- | [[Artan Peqini|Artan]] | [[Artan Peqini|Peqini]] | [[1966]] (27/7) | | [[Tirana]] | |----- | [[Gavril Priftuli|Gavril]] | [[Gavril Priftuli|Priftuli]] | [[1938]] | | [[Hoçisht]] , [[Rrethi i Devollit|Devoll]] |piktor, skulptor, pronar galerie dhe restaurues. |----- | [[Kristaq Rama|Kristaq]] | [[Kristaq Rama|Rama]] | [[1932]] | [[1998]] | [[Durrës]] | |----- | [[Adem Rusinovci|Adem]] | [[Adem Rusinovci|Rusinovci]] | [[1967]] | | [[Pristina]] | |----- | [[Sadik Spahija|Sadik]] | [[Sadik Spahija|Spahija]] | - | | |poçar, profesor në Shkodër dhe Tiranë<ref name="ceramic" /> |----- | [[Genti Tavanxhiu|Genti]] | [[Genti Tavanxhiu|Tavanxhiu]] | [[1973]] | | [[Shkodra]] |jeton në {{ITA}} |----- | [[Niko Thana|Niko]] | [[Niko Thana|Thana]] | - | | |poçar, profesor në Tirana<ref name="ceramic" /> |----- | [[Thoma Thomai|Thoma]] | [[Thoma Thomai|Thomai]] | - | | | Profesor i qeramikës në [[Tiranë]]<ref name="ceramic" /> |----- | [[Murat Toptani|Murat]] | [[Murat Toptani|Toptani]] | [[1867]] (13/7) | | | |----- | [[Sabri Tuçi|Sabri]] | [[Sabri Tuçi|Tuçi]] | [[1916]] | [[1992]] | [[Krujë]] | |----- | [[Pjeter Vukaj|Pjeter]] | [[Pjeter Vukaj|Vukaj]] | - | | | |----- | [[Kreshnik Xhiku|Kreshnik]] | [[Kreshnik Xhiku|Xhiku]] | - | | |jeton në {{USA}} |----- | [[Ilirian Xhixha|Ilirian]] | [[Ilirian Xhixha|Xhixha]] | 1964- | | [[Durrës]] | |----- | [[Helidon Xhixha|Helidon]] | [[Helidon Xhixha|Xhixha]] | [[1970]] - dic | | [[Durrës]] | |----- | [[Nexhmedin Zajmi|Nexhmedin]] | [[Nexhmedin Zajmi|Zajmi]] | [[1916]] (4/3) | [[1991]] (19/5) | Trebisht Peshkopi | |- |Adolf |Mejdi | | |Sarande | |----- |Orges |Shijaku |1972 | |Tirane |Skulptor, profesor ne Liceun artistik Jordan Misja |----- |Edi |Balla |1997 | |Tirane |Skulptor, piktor, skenograf,designer |} == Shiko edhe == * [[Skulptura]] ==Referime== <references/> [[Kategoria:Skulptorë shqiptarë|*]] [[Kategoria:Skulptura në Shqipëri| ]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] 4lvvlw9wljbg866tkauwlikabpbn0a1 0 137584 2986722 2946910 2026-06-02T09:09:55Z Makenzis 95633 2986722 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #003d80 | writing color = #FFFFFF | header color = #003d80 | clubname = Porto | image = 600px Bianco e Blu a Strisce con FCP.png | fullname = Futebol Clube do Porto | nickname = Dragões, Azuis e Brancos | vendndodhja = [[Porto]], [[Portugalia|Portugali]] | founded = [[28 shtator]] [[1893]] | owner = {{flamuri|Portugalia}} [[Jorge Nuno Pinto da Costa|Pinto da Costa]] | coach = {{flamuri|Portugalia}} [[Nuno Espírito Santo]] | website = [http://www.fcporto.pt/pt/Pages/fc-porto.aspx porto.pt] | ground = [[Estádio do Dragão]] | capacity = 50,431 vende<ref>{{cite news|url=http://www.fcporto.pt/pt/clube/estadio-do-dragao/Pages/historia.aspx|title=Estádio do Dragão – História|work=F.C. Porto|accessdate=10 nëntor 2014}}</ref> | current = | league = [[Primeira Liga]] | season = 2025–26 | position = Primeira Liga, 1-ë <!-- Fillojn veshjet --> | pattern_la1 = _porto1617h | pattern_b1 = _porto1617h | pattern_ra1 = _porto1617h | pattern_sh1 = _porto1617h | pattern_so1 = _porto1617h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _porto1617a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _shorts | pattern_so2 = _socks | leftarm2 = 000000 | body2 = FFFFFF | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 }} '''Futebol Clube do Porto''' (<small>Portugalisht</small>: [[Gjuha portugeze|[ˌfuteˈbɔɫ ˈklube du ˈpoɾtu]]]; gjithashtu njohur si '''F.C. Porto''' ose thjeshtë '''Porto''') është një klub portugez me seli në [[Porto]]. Ky klub është një nga klubet më të njohura në Portugali dhe më gjerë, dhe zhvillon ndeshjet në [[Primeira Liga]], liga më e lartë e sistemit të futbollit portugez. Krijuar më 28 shtator 1893, si një nga [[Tre të mëdhenjtë (Portugali)|tre skuadrat e mëdhenjë]] (Portugalisht: ''Três Grandes'') e Portugalisë, sëbashku me rivalët e [[S.L. Benfica|Benficës]] dhe [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]], të cilat [[Lista e skuadrave të parëna në futbollit|kurrë nuk janë rrëzuar]] nga Primeira Liga që nga krijimi i saj në vitin 1933. Skuadra ka pseudonimin ''Dragões'' (Dragonjtë), nga karikatura mitologjike e cila qëndron në krye të stemës së klubit, ose ''Azuis e brancos'' (Blu dhe bardhë), për ngjyrat e fanellës; tifozët e tyre quhen ''Portistas''. Që nga viti 2003, Porto i luan ndeshjet e saj në shtëpi te [[Estádio do Dragão]], e cila zëvëndësoi shtëpinë 52 vjeçare të klubit, [[Estádio das Antas]]. Porto është klubi më i suksesshëm në Portugali nga numri i përgjithshëm i trofeve, duke fituar 74 tituj zyrtarë. Brënda vendit, Porto ka fituar 27 tituj të Primeira Liga, 5 nga ato rresht (ndërmjet 1994–95 dhe 1998–99), një rekord në futbollin portugez. Arritje të tjera brënda vendit është edhe fitimi i 16 titujve të [[Taça de Portugal]], fitimi i 20 titujve të [[Campeonato de Portugal]], një ish trofe, ku ata mbajnë rekordin sëbashku me Sporting CP për titujt e fituar rresht (4 herë), dhe shifrën rekord prej 20 titujsh të [[Supertaça Cândido de Oliveira]]. Porto u bë skuadra e dytë në historinë e futbollit portugez, pas Benficës, që kompleton dy sezone me 30 ndeshje pa pësuar asnjë humbje, gjatë sezoneve [[2010–11 Primeira Liga|2010–11]] dhe [[2012–13 Primeira Liga|2012–13]]. Në të shkuarën, Porto arriti distancën më të madhe të pikëve midis fituesit dhe vendit të dytë (21 pikë) në një sistem ku fitorja vlen tre pikë. Ndërkombëtarisht, Porto ka fituar shtatë titujt të mëdhenjë: [[UEFA Liga e Kampioneve|Kupën Evropiane/UEFA Ligën e Kampioneve]] në vitet [[1987 Finalja e Kupës Europiane|1987]] dhe [[2004 Finalja e UEFA Champions League|2004]], [[UEFA Europa League|Kupën UEFA/Europa League]] në vitet [[2003 Finalja e Kupës UEFA Final|2003]] dhe [[2011 Finalja e UEFA Ligës së Evropës|2011]] dhe [[Kupa Ndër kontinentale|Kupën Ndërkontinentale]] në vitet [[Kupa Ndërkontinentale 1987|1987]] dhe [[Kupa Ndërkontinentale 2004|2004]]. Porto është klubi i vetëm që i ka fituar tre kompedicionet e fundit, dhe ka arritur të fitojë tripletën kontinentale e ligës vendase, kupës dhe titullit europian (2002–03 dhe 2010–11). Veç kësaj, Porto ka përfunduar si finalist në [[1983–84 European Cup Winners' Cup]] dhe edicionet e viteve [[UEFA Super Kupa 2003|2003]], [[UEFA Super Kupa 2004|2004]] dhe [[UEFA Super Kupa 2011|2011]] të UEFA Super Kupës. == Historia == ===Vitet e hershme (1893–1921)=== [[Skeda:António Nicolau d'Almeida.jpg|thumb|djathtas|António Nicolau de Almeida, themeluesi i klubit]] Klubi u krijua më 28 shtator 1893 si ''Foot-Ball Club do Porto'' nga António Nicolau de Almeida, një tregtar lokali në një port veror, i cili u bë i hipnotizuar me futbollin gjatë udhëtimeve të tij në [[Angli]].<ref name="uefa profile">{{cite news|title=FC Porto|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50064/profile/index.html|work=[[UEFA|Union of European Football Associations]]|accessdate=28 qershor 2014}}</ref><ref>{{cite news|title=Clubs &ndash; FC Porto|url=http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=31015/|work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]]|accessdate=28 qershor 2014|archive-date=15 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715003953/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/club=31015/|url-status=dead}}</ref> Porto luajti ndeshjet e saj të para kundër klubeve të tjera portugeze, përfshirë një ndeshje kundër klubit të Lisbonës, ''Foot-Ball Club Lisbonense'' më 2 mars 1984. Kjo ndeshje kishte vëzhgimin e mbretit Karlos I dhe mbretëreshës [[Amélie of Orléans]], e cila udhëtoi për në Porto për të ndjekur ngjarjen dhe për t'i dhuruar trofeun fituesit.<ref>{{cite news|last1=Martins|first1=Paulo|title=Taça D. Carlos I 1894|url=http://www.rsssf.com/tablesp/portold.html#carlos|work=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=21 qershor 2014|date=15 shtator 2004}}</ref> Entuziazmi i Almeidas dhe përfshirja e rënjes së klubit për shkak të presionit të familjes, dhe pas mbarimit të shekullit, Porto kishte hyrë në një periudhë të pasivitetit. Në vitin 1906, José Monteiro da Costa u rikthye në Porto pasi mbaroi studimet në Angli. Ashtu si Almedia, tridhjetë vjet më parë, ai gjithashtu ishte mahnitur nga lojërat në Angli, dhe sëbashku me disa shoqërues, vendosi të rivendoste praktikën e futbollit në qytet, jashtë qarqeve britanike. Më 2 gusht 1906, Porto u ringjall dhe Monteiro da Costa u emërua presidenti i saj. Edhe pse ishte forca lëvizëse, klubi gjithashtu krijoi dhe zhvilloi sporte të tjera, duke përfshirë gjimnastikën, peshëngritjen dhe mundjen, atletikën dhe notin. Menjëherë pas kësaj, Porto mori me qera fushën e saj të parë duke vendosur edhe një trajner francez me emrin Adolphe Cassaigne, i cili qëndroi te klubi deri në vitin 1925. Më 15 dhjetor 1907, Porto luajti ndeshjen e saj të parë kundër një skuadre të huaj, duke mikpritur spanjollët e [[Real Fortuna Foot-ball Club|Real Fortuna]]. Në muajin tjetër, Porto ktheu vizitën dhe luajti ndeshjen e saj të parë jashtë fushe. Katër vite më vonë, klubi fitoi trofeun hapës të [[Taça José Monteiro da Costa]],<ref name="taça josé monteiro da costa">{{cite web|last1=Martins|first1=Paulo|last2=Nunes|first2=João|title=Taça José Monteiro da Costa|url=http://www.rsssf.com/tablesp/portregchamp.html#jmcosta|website=RSSSF.com|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=21 qershor 2014|date=26 qershor 2004}}</ref> duke fituar trofeun e parë zyrtarë në histori. Në vitin 1912, Porto bashkuoi përpjekjet me [[Leixoes S.C.|Leixoes]] për krijimin e Shoqatës së Futbollit Porto, i cila filloi organizimin kampionatin rajonal në vitin e ardhshëm. Porto e përfundoi sezonin e parë si finalist, mbara rivalëve lokal [[Boavista F.C.|Boavista]], por në sezonin e ardhshëm klubi fitoi kampionatin e parë. Deri në fund të sezonit 1920–21, Porto u shpall kampione gjashtë herë në shtatë sezone,<ref name="regional championship">{{cite news|last1=Martins|first1=Paulo|last2=Nunes|first2=João|title=Campeonato do Porto (Oporto Championship)|url=http://www.rsssf.com/tablesp/portregchamp.html#oporto|work=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=21 qershor 2014|date=26 qershor 2004}}</ref> dhe fituesi me të drejta të plota të Taça José Monteiro da Costa, pasi mori triumfin e tretë rresht në vitin 1916.<ref name="taça josé monteiro da costa" /> ===Vitet e titujve të parë kombëtarë dhe të thatsirës (1921–1976)=== Sezoni 1921–22 u shënua me krijimin e kupës së parë të futbollit në mbarë vendin – ''[[Taça de Portugal|Campeonato de Portugal]]''. I organizuar nga [[Federata Portugeze e Futbollit|federata vendase]], ky turnament me eleminim mblidhte fituesit e kampionateve të ndryshme në Portugali për të vendosur përfundimisht "kampionin e Portugalisë".<ref name="FPF history">{{cite web|title=História|url=http://www.fpf.pt/Institucional/Sobre-FPF/Hist%C3%B3ria|website=FPF.pt|publisher=[[Federata Portugeze e Futbollit]]|accessdate=22 qershor 2014|archive-date=15 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715035454/http://www.fpf.pt/Institucional/Sobre-FPF/Hist%C3%B3ria|url-status=dead}}</ref> Pasi Porto fitoi titullin e katërt rresht në ligën vendase, Porto mposhti [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]] në [[1922 Campeonato de Portugal|edicionin e hapjes së kupës]] dhe u bë kampioni i parë i Portugalisë.<ref name="campeonato portugal">{{cite web|last1=Claro|first1=Paulo|title=Campeonato de Portugal 1921&ndash;1938|url=http://www.rsssf.com/tablesp/portchamp.html#camp|website=RSSSF.com|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=22 qershor 2014|date=15 maj 2004}}</ref> Gjatë kohës që ishte një forcë dominuese {{efn|Porto fitoi kampionatin vendas ndërmjet viteve 1918 dhe 1939.<ref name="regional championship" />}} klubi u përball me kundërshtarë të fortë në ligën vendase, duke fituar tre herë ligën në një distancë prej gjashtë vitesh.<ref name="campeonato portugal" /> Në sezonin 1933–34, klubit i'u mohua pjesmarrja në ''Campeonato de Portugal'' nga vetë shoqata e futbollit për shkak se refuzoi të lirojë lojtarët për një ndeshje midis skuadrave rajonale të Portos dhe Lisbonës. Në sezonin tjetër, u krijua një tjetër kampionat kombëtarë i quajtur ''Campeonato da Primeira Liga'' (Kampionati i Premier League), ose thjesht [[Primeira Liga]], e cila përkohësisht nga federata për të rritur numrin e ndeshjeve për të rritur konkurencën e futbollit portugez. Si kampionati rajonal, Porto u kualifikua për në edicionin e parë me eleminim, duke e fituar me 10 nga 14 ndeshjet e luajtur.<ref>{{cite web|last1=Teixeira|first1=Jorge Miguel|title=Portugal 1934&ndash;35|url=http://www.rsssf.com/tablesp/porthist193435.html|website=RSSSF.com|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=23 qershor 2014|date=11 gusht 1999}}</ref> Për shkak të suksesit në formatin e ligës së vetë, Primeira Liga u bë kampionati zyrtar për sezonin 1938–39, duke zënë vendin e ''Campeonato de Portugal'', e cila u shndërrua në [[Taça de Portugal]], kupa kryesore.<ref name="FPF history" /><ref name="campeonato portugal" /> Porto fitoi turnamentin ingaurues së ligës së re të vendit dhe në mënyrë të suksesshme e ruajti titullin duke e fituar edhe vitin tjetër, pavarësisht se pothuajse dështoi për të marrë pjesë. Megjithatë, përfitimet e Porto nga vendimi për të zgjeruar ligën me dy skaudra të tjera, bëri që klubi ti lejohej pjesmarrja. Klubi dështoi për të fituar titullin për herë të tretë rresht dhe do të rikthehej ta mbyllte sezonin në tre të parat në sezonin 1946–47, pasi fitoi titullin e 30të dhe të fundit rajonal.<ref name="campeonato portugal" /> Në vitin 1948, Porto mposhti skaudrën angleze [[Arsenal F.C.|Arsenal]] me rezultatin 3–2 në një ndeshje miqësore. Për të festuar këtë fitore, shoqatat i ofruan klubit një trofe me përmasa të mëdha i krijuar nga argjendi dhe druri – ''Taça Arsenal''. Duke pasur një periudhë 16 vjeçare pa fituar trofe, Porto u rikthye në rrugët e fitores duke dalë triumfues në [[1955–56 Primeira Liga]] duke dalë me pikë të barabarta me [[S.L. Benfica|Benficën]], por me golavarazhin më të mirë. Më vonë në atë sezon, Porto mposhti [[S.C.U. Torreense|Torreense]] për të fituar trofeun e parë Taça de Portugal dhe për të arkivuar dopietën e parë.<ref name="taça de portugal">{{cite web|last1=Claro|first1=Paulo|title=Portugal – List of Cup Winners|url=http://www.rsssf.com/tablesp/portcuphist.html|website=RSSSF.com|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=5 korrik 2014|date=22 maj 2014}}</ref> Si një fitues i ligës portugeze, Porto bëri debutimin e saj europian duke u kualifikuar për në [[Kupa Evropiane 1956-57|1956–57 Kupën Europiane]]. Pjesmarrja e parë e klubit nuk ishte e gjatë, duke u eleminuar në raundin para-eleminar pas dy humbjeve kundër kampionëve spanjoll të [[Athletic Bilbao]].<ref>{{cite web|title=UEFA Champions League 1956&ndash;57|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=1956/index.html|website=UEFA.com|publisher=[[UEFA|Union of European Football Associations]]|accessdate=24 qershor 2014}}</ref> Një vit më vonë, Porto ngriti në ajër trofeun e dytë të Taça de Portugal duke mposhtur me finale Benficën me rezultatin 1–0. Dy klubet u përballën sërisht në finalen e sezonit tjetër, por këtë herë Benfica mori trofeun duke i hequr mundësinë Portos, e cila kishte fituar [[1958–59 Primeira Divisão]], të fitojë dopietën e dytë të trofeve vendor. Shpejt pas kësaj, klubi hyri në një pjesë tjetër të pafat të historisë, ku pika më e lartë ishte fitorja në finalen e vitit 1968 në Taça de Portugal. Gjatë kësaj kohe, Porto arriti renditjen më të dobtët në ligë gjatë historisë së saj, duke e mbyllur sezonin 1969–70 në vendin e nëntë, kurse rekordi për pozicionin më të mirë ishin gjashtë vende të dyta (katër rresht nga 1961–62 dhe 1964–65).<ref>{{cite news|last1=Claro|first1=Paulo|title=Portugal &ndash; List of champions|url=http://www.rsssf.com/tablesp/portchamp.html#liga|work=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|accessdate=25 qershor 2014|date=15 maj 2014}}</ref> Në kompedicionet evropiane, klubi mori pjesë për herë të parë në [[Inter-Cities Fairs Cup]] (gjithashtu dhe në pasuesin e saj, [[UEFA Liga e Evropës|Kupa UEFA]]) dhe në [[UEFA Cup Winners' Cup|Cup Winners' Cup]], pa mundur dot të kalojë raundin e tretë.<ref name="uefa history">{{cite news|title=FC Porto &ndash; History|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50064/profile/history/index.html|work=[[UEFA|Union of European Football Associations]]|accessdate=25 qershor 2014}}</ref> Një nga momentet më tragjike të klubit ndodhi më 16 dhjetor 1973, kur gjatë një ndeshje lige kundër [[Vitória F.C.|Vitória de Setúbal]], kapiteni 26 vjeçar [[Fernando Pascoal Neves|Pavão]] ra pa ndjenja në fushë dhe vdiq më vonë në spital.<ref>{{cite news|last1=Marques Simões|first1=Rui|title=FC Porto&ndash;Setúbal à jornada 13: é dia de lembrar Pavão|trans-title=FC Porto&ndash;Setúbal on matchday 13: a day to remember Pavão|url=http://www.dn.pt/desporto/porto/interior.aspx?content_id=1446236|work=[[Diário de Notícias]]|accessdate=26 qershor 2014|date=13 shtator 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20140427012524/http://www.dn.pt/desporto/porto/interior.aspx?content_id=1446236|archive-date=27 prill 2014|url-status=dead}}</ref> Në muajin tjetër, Porto prezantoi lojtarin ndërkombëtar peruan [[Teófilo Cubillas]], që u bë një nga lojtarët më të suksesshëm të klubit, duke shënuar 65 gola në 108 ndeshje. ===Afirmimi ndërkombëtar (1977–1988)=== Rikthimi i [[José Maria Pedroto]] – një ishte lojtar dhe trajneri i Portos në vitet 1960' – solli një kapitull të ri në historinë e klubit në sezonin 1976–77. Përgjegjës triumfunin e kupës së shkuar në vitin 1968, Pedroto udhëhoqi Porton në fitimin e titullit të katërt në kompedicion. Në sezonin e ardhshëm, ai e mbylli perudhën e errët të Portos pa fituar kampionatin, duke e udhëhequr atë në fitimin e titullit për herë të parë pas 19 vitesh me Pedroton që kishte qënë pjesë e skuadrës që e kishte fituar kampionatin para 19 vitesh. == Shënimet == <references group="lower-alpha"/> == Referime == {{reflist|colwidth=30em}} {{G14}}{{Klubet e Primeira Liga}} [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Portugali]] [[Kategoria:Klube të G-14]] [[Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve]] bi444y4d9byebsymmbhyf0w512j3edm 3 137905 2986360 2986299 2026-06-01T15:21:21Z Eni.Sukthi.Durres 54046 /* Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) */ Përgjigje 2986360 wikitext text/x-wiki {{wikibreak}} '''Gjatë stinës së verës aktiviteti im në projekt mund të jetë i ulët. Për ndihmë mund të shkoni te një administrator tjetër nga lista [[Special:ListUsers/sysop|këtu]].''' '''During the summer season my activity in this project may be lower than usual. If you need help with anything you may want to go to another admin from this [[Special:ListUsers/sysop|list]].''' {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) :@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin "Redakto/Edit" (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) :@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings, :I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized. :In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well. :Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) :@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) == Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 28 maj 2026 02:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST) :Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 1 qershor 2026 17:21 (CEST) kary4fq6pazg0ylm0ne4q64z54ofl46 2986396 2986360 2026-06-01T16:53:31Z MediaWiki message delivery 56618 /* This Month in Education: May 2026 */ pjesë e re 2986396 wikitext text/x-wiki {{wikibreak}} '''Gjatë stinës së verës aktiviteti im në projekt mund të jetë i ulët. Për ndihmë mund të shkoni te një administrator tjetër nga lista [[Special:ListUsers/sysop|këtu]].''' '''During the summer season my activity in this project may be lower than usual. If you need help with anything you may want to go to another admin from this [[Special:ListUsers/sysop|list]].''' {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) :@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin "Redakto/Edit" (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) :@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings, :I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized. :In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well. :Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) :@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) == Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 28 maj 2026 02:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST) :Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 1 qershor 2026 17:21 (CEST) == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> 71fryh37c99c4jlnnzaateubo9z35yf 2986490 2986396 2026-06-01T21:08:34Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-23 */ pjesë e re 2986490 wikitext text/x-wiki {{wikibreak}} '''Gjatë stinës së verës aktiviteti im në projekt mund të jetë i ulët. Për ndihmë mund të shkoni te një administrator tjetër nga lista [[Special:ListUsers/sysop|këtu]].''' '''During the summer season my activity in this project may be lower than usual. If you need help with anything you may want to go to another admin from this [[Special:ListUsers/sysop|list]].''' {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) :@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin "Redakto/Edit" (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) :@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings, :I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized. :In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well. :Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) :@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) == Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 28 maj 2026 02:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST) :Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 1 qershor 2026 17:21 (CEST) == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> l7dxay3vu9s7m3qscw25kfai15jjcm7 2986725 2986490 2026-06-02T10:35:29Z MediaWiki message delivery 56618 /* Books & Bytes – Issue 74 */ pjesë e re 2986725 wikitext text/x-wiki {{wikibreak}} '''Gjatë stinës së verës aktiviteti im në projekt mund të jetë i ulët. Për ndihmë mund të shkoni te një administrator tjetër nga lista [[Special:ListUsers/sysop|këtu]].''' '''During the summer season my activity in this project may be lower than usual. If you need help with anything you may want to go to another admin from this [[Special:ListUsers/sysop|list]].''' {{Përdoruesi diskutim:Klein Muçi/Arkivi X}} ==Stampa:Infobox Komunat franceze== Mirëmëngjes Klein Muçi. Sorry for not writing in Albanese. Someone must have changed something to the code of this template (or to another template linked to it) cos, now, the coordinates of the communes don't appear anymore. ''Lua error te package.lua te rreshti 80: module 'Module:ISO 3166/data/FR' not found.'' I wonder if it's the name "module" as the template must be waiting for "moduli". I would be very happy if you could help me to solve this problem. Have a nice week-end. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 18 prill 2026 15:34 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Unfortunately the technical infrastructure regarding French communes has some rather outdated code in our project. [[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi#Kategoria "Faqet me harta"|In this discussion]] I was asked to do some changes regarding this. I did and supposedly further changes would be done by the interested person but I'm guessing they were deemed too complex by them and thus the process wasn't continued. Coming at your specific problem, the remaining issue is that the commune specific modules are missing in our project and would need to be imported from EnWiki. I just imported [[Module:Location map/data/France Auvergne-Rhône-Alpes]] and this solved the problem in [[Bâgé-Dommartin]]. You would need to import the other remaining modules which can be found in [[w:en:Category:France region location map modules|this category]] (~30) and that would solve every problem with every commune article I believe. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 19 prill 2026 03:39 (CEST) ::Thank you so much, dear colleague. Now, the French stubs look much better and I understand how to import new maps. I've still another question. The names of the French regions have been translated in Albanian. But, on the pages that are about communes, department etc., you find the regions called in French or in a mixed way so the page is called ''Auvernja-Rona-Alpet'' but links are also called ''Auvernia-Rhône-Alpes'' or ''Auvergne-Rhône-Alpes''. This isn't too important as it's about links. But pages also have different versions of the names like [Kategoria:Gjeografia e Auvernia-Rhône-Alpes]. In the end, it's rather messy. Is there a rule on sq.wp about the geographical names? Should it be Auvernja-Rona-Alpet or Auvernia-Rona-Alpet, Qendra-Val de Loire or Qendër-Lugina e Luarës etc.? Have a nice Sunday. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:11 (CEST) :::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], no problem. Unfortunately, there isn’t any well-established naming convention in place—neither for this specific topic nor more broadly. :::Personally, I tend to favor localized terms, as they often make content more approachable and engaging for readers. That said, given the current lack of contributors working in this area, I’d encourage you to [[WP:BOLD|be bold]] and organize things in the way you find most suitable. It’s entirely possible that your approach helps shape a more consistent standard over time. :::In any case, having a consistent system—whatever form it takes—is far preferable to randomness, especially when it comes to making future large-scale adjustments more manageable. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 maj 2026 18:35 (CEST) ::::Hello again. I'm sorry to disturb you again but I'm facing a mystery. If you look at [https://sq.wikipedia.org/wiki/Apremont-sur-Allier this], you can see a density of 22 instead of 2. What is weird is that it's the only time I meet such a mistake. The only difference with the other pages I created or modified is the population of the commune is lower than 100 inhabitants. Do you think there could be an error when the number is under 100? Have a good evening. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 5 maj 2026 21:55 (CEST) :::::@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], most likely. That's why I started saying how the code is outdated regarding that template. That is only one error that you were able to see but there must be other ones too. Unfortunately the only solution for that is to adopt the new template EnWiki uses and then change all ~6K articles en-masse to start using that. Unfortunately there won't be 1:1 parity with parameters among the old and the new template so a bit of chaos will issue but... I'll try to undertake that process in the not-so-far future. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 maj 2026 23:51 (CEST) ::::::Well, it's more complicated and weird than that. https://sq.wikipedia.org/wiki/Dommartin-la-Chaussée has also a low population (29) but the density is correct. Anyway, I always put the density in the introduction of the stub so, hopefully, Albanian speakers who would be interested in such a small commune will have the right information. Thank you once again for your time and have a great day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 6 maj 2026 15:04 (CEST) :::::::Hello dear colleague. I followed your advice and, boldly, created a commune in La Réunion. ([[Saint-André, La Réunion]]. Then I created a [[Moduli:Location map/data/France Réunion]] but the page still showed a map of France even if the Infobox signals its an Overseas Department (it's not translated in Albanian). I renamed the module with France La Réunion, La Réunion (w/o France) but metropolitan France still shows. I guess the template for French Communes isn't prepared for maps out of the metropolitan France. Have a nice day. [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 14:36 (CEST) ==Stampa:Carte communes limitrophes== It's me again, second time today :(( I created this template taken of fr:wp which takes the neignbouring communes from Wikidata to make a map, then I created the [[Moduli:Carte interactive]] that was asked but nothing happens. I wonder if another template ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Mod%C3%A8le:Communes_limitrophes Modèle:Communes limitrophes]) is needed. It's sad because this template is very interesting for the location of the commune. I must miss something. – [[Përdoruesi:Birdie|Birdie]] ([[Përdoruesi diskutim:Birdie|diskutimet]]) 14 maj 2026 15:17 (CEST) :@[[Përdoruesi:Birdie|Birdie]], hello! Sorry for the late response. During summer time my on-wiki activity is usually limited. As I've mentioned, I'll try to do a full updated regarding our French location templates and their usage but that will have to wait until I'm back more actively which usually happens near autumn (or even sooner if I find free days during this period). Until then, I'd be rather reluctant implementing further changes because all those might be go to waste when the said update does happen. Regarding the modules you mention, our technical infrastructure is kept in English (because we piggyback from EnWiki quite often) so those would need to be translated. As for them not working properly, I would need to investigate the technical architecture on FrWiki but I can't do that these days (it will need to wait for the same time as the update mentioned above). In the meanwhile, if you want, you can talk with user Fallbackintoreality, another fellow admin. Regards! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:52 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == Pyetje nga [[User:Orges0000|Orges0000]] te [[Historia e Armenisë]] (21 maj 2026 18:52) == Pershendetje ky page nuk eshte e mire seps disa fjali nuk kan kuptim --[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]] ([[Përdoruesi diskutim:Orges0000|diskutimet]]) 21 maj 2026 18:52 (CEST) :@[[Përdoruesi:Orges0000|Orges0000]], përshëndetje! Mund t'i rregullosh problemet që ke vënë re! Shtyp butonin "Redakto/Edit" (në varësi të gjuhës) në krye të artikullit dhe kryej ndryshimet e nevojshme. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:56 (CEST) == Lake Gramozit/ Gramoz/Lake Gistova == Greetings Mr. Klein Muçi Lake Gistova or Gramoz or Gramozit which happens to be the same Lake under different Albanian names happens to be part of the Hellenic Republic. It is not shared with Albania and has already been adjudicated in Wikipedia as Lake Gistove/Garmozit/Gramos just by using Albanian Primary and Official Sources only which are also under the Jurisdiction of the Albanian Prime Ministry. Lately, have seen bots or unidentified person changing the border reality on this matter on the Albanian version of Wikipedia. Actually you have reviewed a change like that on April 24 , 2026 and was approved by you? If it was not approved by you I apologize in advance. Please redress this matter quickly as it was original sighted in the Albanian Wikipedia page. Additionally, I have already informed and reported this matter on Wikipedia on as well and I am looking an answer on this topic. Border revisionism should not be allowed. Clearly the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency of Albania both confirm the lake is not in Albania ALBANIAN Governmental Agency https://akpt.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=ff270e99f5be45f19c7b7a1e3e618b27        Here as well the official Albanian map  shows clearly where the Lake Gistova lies. '''Institutin Topografik të Ushtris'''ë Official Albanian Military Topographical maps: You can zoom in, very easy https://shop.geospatial.com/publication/38PCREFVGPMH4RPD0MSAVZHMV6/Albania-1-to-100000-Scale-Topographic-Maps see also https://shop.geospatial.com/publication/0K48DGWKGBQ44E21WWYBAJKMS7/Albania-1-to-50000-Scale-Topographic-Maps The '''State Authority for Geospatial Information (ASIG)''' ([[:en:Albanian_language|Albanian]]: ''Autoriteti Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor'') The agency is under the supervision of the [[:en:Prime_Minister's_Office_(Albania)|Prime Minister's Office]]. https://geoportal.asig.gov.al/map/?auto=true Official Albanian geospatial primary sources confirm this placement unequivocally. The Agency for the State Cadastre and Geospatial Information (ASIG) Geoportal, when viewing the 2007 20 cm resolution orthophoto layer (selectable in the left/bottom panel as "2007 20 CM" or similar under Orthoimagery/Historical Maps), clearly shows the lake at high zoom levels near projected coordinates 567362.404 E, 4470179.392 N (in the Albanian national projection system). The high-resolution 2007 aerial imagery—produced and hosted by Albania's official geospatial agency—depicts the lake entirely south of the border ridge/watershed, with no Albanian boundary line crossing the water body or including it within Albanian territory. This visual evidence aligns with publications from the Albanian Military Topographic Institute and the National Territorial Planning Agency (AKPT), which exclude Lake Gistova from Albanian border delimitations. Mapping errors on some commercial platforms (e.g., historical inaccuracies on Google Maps placing the border across the lake) have led to online discussions and occasional media reports, but these stem from technical glitches, not official claims or disputes. Primary sources from both countries, including ASIG's 2007 orthophoto, support the lake's full location in Greece. •          Neutrality: Removes unsubstantiated "Albanian perspectives" of overlap, as no official Albanian government or geospatial data supports this; it avoids amplifying fringe media narratives (e.g., from Albanian outlets like Pamfleti). •          Clarity and Enhancements: Adds precise coordinates and historical context for verifiability. Includes elevation and size for better reader context without altering the article's encyclopedic tone. Thank you for your attention, Mr. Klein Meci and I am Looking for an answer on this matter. Facts are Sacred Comments are Free [[Përdoruesi:Aetolia|Aetolia]] ([[Përdoruesi diskutim:Aetolia|diskutimet]]) 23 maj 2026 21:08 (CEST) :@[[Përdoruesi|Aetolia]], greetings, :I am not that much involved in article editing myself, as most of my work is focused on technical changes and maintenance. Since you have already raised this issue in several venues, both here and on the English Wikipedia, including forums with broader visibility and relevance than a user talk page, I believe it would be best to continue the discussion there in order to keep it centralized. :In the meantime, I would suggest reaching out to another administrator whose work is more closely connected to article content and editorial matters, such as user Fallbackintoreality or Leutrim.P. My activity on the wiki in general also tends to decrease significantly during the summer months so maybe those could be more of help in order to get faster responses as well. :Regards, [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 14:17 (CEST) == Sharat == hello i saw that u made some changes to the sharat page, perhaps do you know where is the old village center because on the page it shows the center of Myli and i went there and i couldn’t find any old houses, i would really appreciate it because i need to find it for my grandpa [[Speciale:Kontributet/&#126;2026-31112-89|&#126;2026-31112-89]] ([[Përdoruesi diskutim:&#126;2026-31112-89|talk]]) 24 maj 2026 21:33 (CEST) :@[[Përdoruesi:~2026-31112-89|~2026-31112-89]], hello! You must be getting confused, I haven't done any changes to that article. Unfortunately I don't have much information about it as I've never been there. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 maj 2026 13:58 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == Qwerfjkl (bot) - Problem me referimet (28 maj 2026, 00:23) == Pershendetje, jam nje perdorues i rregullt ne en.wiki por tani jam futur madje me intensitet edhe ne gjuhen ametare shqip. Me kane ardhur pak ankesa per tek futbollisti [[Ylber Ramadani]] por mesa di i kam rregulluar, jam i hapur per mesime nga ana juaj ne te ardhmen, faleminderit shume qe bashkepunoni, mirudegjofshim.– '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 28 maj 2026 02:54 (CEST) :@[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|Eni.Sukthi.Durres]], përshëndetje! Po, mbeten vetëm disa referime që kanë vlerën e datës në anglisht. Por edhe po nuk i ndryshove ti, për këtë kemi një robot që punon periodikisht dhe i bën ai zëvendësimet kështu që çdo gjë në rregull. Faleminderit për kontributin dhe punë të mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 13:31 (CEST) :Bukur fare, kontribuojme me shume kenaqesi. Po redaktimet tek [[Ylber Ramadani]] a do te me pranohen shpejt ne te ardhmen, faleminderit. '''[[Përdoruesi:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:red;">Eni.</span><span style="color:black;">Sukthi.</span><span style="color:red;">Durrës</span>]]'''^{[[Përdoruesi diskutim:Eni.Sukthi.Durres|<span style="color:black;">'''Shqiptar'''</span>]]} 1 qershor 2026 17:21 (CEST) == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> == Books & Bytes – Issue 74 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style = "font-size: 1.5em; margin: 0 100px"> [[File:Bookshelf.jpg|right|175px]]</div> <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size: 2em; font-family: Copperplate, 'Copperplate Gothic Light', serif">'''The Wikipedia Library''': ''Books & Bytes''</span><br /> Issue 74, March–April 2026 </div> <div style = "margin-top: 1.5em; border: 3px solid #ae8c55; border-radius: .5em; padding: 1em 1.5em; font-size: 1.2em"> * New partnership: Swissdox * User survey results <big>'''[[:m:The Wikipedia Library/Newsletter/March-April 2026|Read the full newsletter]]'''</big> </div> </div> <small>Sent by [[m:User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of The Wikipedia Library team – 2 qershor 2026 12:35 (CEST)</small> <!-- Message sent by User:Samwalton9 (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=The_Wikipedia_Library/Newsletter/Recipients&oldid=30576650 --> 8le6j0v20fn9gpqr0mmmz4cyycdck94 0 138783 2986681 2946960 2026-06-02T03:59:14Z Sadsadas 51943 /* Kosta Rika */ 2986681 wikitext text/x-wiki {{Kombëtaret në futboll | Name = Shtetet e Bashkuara | Nickname = The Stars and Stripes<br>The Yanks | Badge = Flag of the United States.svg | Badge_size = 200px | Association = | Confederation = [[CONCACAF]] (Amerika e Veriut) | Coach = [[Mauricio Pochettino]] | Captain = [[Christian Pulisic]] | Most caps = [[Cobi Jones]] (164) | Top scorer = [[Clint Dempsey]] dhe [[Landon Donovan]] (57) | Home Stadium = Disa | FIFA Trigramme = USA | pattern_la1 = _usa22h | pattern_b1 = _usa22h | pattern_ra1 = _usa22h | pattern_sh1 = _usa22h | pattern_so1 = _usa22h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 111466 | pattern_la2 = _usa23wa | pattern_b2 = _usa23wa | pattern_ra2 = _usa23wa | pattern_sh2 = _usa23wa | pattern_so2 = _usa23al | leftarm2 = 0B0BCD | body2 = 0B0BCD | rightarm2 = 0B0BCD | shorts2 = 0B0BCD | socks2 = 0B0BCD | FIFA Rank = {{FIFA World Rankings|USA}} | FIFA max = 4 | FIFA max date = prill 2006 | FIFA min = 35 | FIFA min date = korrik 2012 | First game = {{fb|SWE|1912}} 2–3 {{fb-rt|USA|1912}}<br />([[Stokholm]], Suedi; 20 gusht 1916) | Largest win = {{nowrap|{{fb|USA}} 8–0 {{fb-rt|Barbados}}<br>([[Carson, California|Carson]], Shtetet e Bashkuara; 15 qershor 2008)}} | Largest loss = {{fb|NOR}} 11–0 {{fb-rt|USA|1912}}<br>([[Oslo]], Norvegji; 6 gusht 1948) | World cup apps = 11 | World cup first = 1930 | World cup best = ''Vendi i tretë'' ([[1930 FIFA Kupa e Botës|1930]]) | Regional name = [[Kampionati CONCACAF]]/[[CONCACAF Kupa Gold|Kupa Gold]] | Regional cup apps = 19 | Regional cup first = [[UEFA Euro 2016|2016]] | Regional cup best = '''Kampionë''' ([[1991 CONCACAF Gold Cup|1991]], [[2002 CONCACAF Gold Cup|2002]], [[2005 CONCACAF Gold Cup|2005]], [[2007 CONCACAF Gold Cup|2007]], [[2013 CONCACAF Gold Cup|2013]], [[2017 CONCACAF Gold Cup|2017]], [[2021 CONCACAF Gold Cup|2021]]) | 2ndRegional name = [[CONCACAF Liga e Kombeve|Finalet e Ligës së Kombeve]] | 2ndRegional cup apps = 2 | 2ndRegional cup first = [[Finalet e CONCACAF Ligës së Kombeve 2021|2021]] | 2ndRegional cup best = '''Kampionë''' ([[Finalet e CONCACAF Ligës së Kombeve 2021|2021]], [[Finalet e CONCACAF Ligës së Kombeve 2023|2023]]) | 3rdRegional name = [[Copa América]] | 3rdRegional cup apps = 4 | 3rdRegional cup first = [[Copa América 1993|1993]] | 3rdRegional cup best = Vendi i katërt ([[Copa América 1995|1995]], [[Copa América Centenario|2016]]) | Confederations cup apps = 4 | Confederations cup first = [[FIFA Kupa e Konfederatave 1992|1992]] | Confederations cup best = Finalist ([[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|2009]]) | medaltemplates = }} '''Kombëtarja amerikane e futbollit''' është kombëtarja zyrtare dhe përfaqson [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] për federatën e futbollit. Kjo kombetare është pjesë e [[CONCACAF]] (Konfederata e Veriut, Amerikës Qendrore dhe Shoqata e Futbollit të Karaibeve). Skuadra është e renditur si kombëtarja e 22 në botë sipas [[FIFA Renditjet Botërore|FIFA Renditjes Botërore]] dhe e 20 sipas [[World Football Elo Ratings]]. Ata kanë qënë pjesmarrës në gjashtë [[FIFA Kupa e Botës|Kupat e Botës]] të fundit duke qënë edhe mikpritës i [[1994 FIFA Kupa e Botës|edicionit 1994]]. Kombëtarja konkuron në [[FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës]], [[FIFA Kupa e Konfederatave|Kupën e Konfederateve]] dhe në turnamentin e krijuar nga CONCACAF [[Golden Cup]]. Shba është kombëtarja e CONCACAF që ka arritur rezultatin më të mirë në [[FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës]] duke marrë një vend të tretë në edicionin e parë të luajtur në [[1930 FIFA Kupa e Botës|1930]]. Pasi u kualifikuan për në [[1934 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1934]] dhe tërheqjen në [[1938 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1938]], paraqitja e tyre e rradhës në një Kupë Bote do të vinë në edicionin e vitit [[1950 FIFA Kupa e Botës|1950]], edhe pas këtij edicioni, Shba duhej të priste edhe 40 vite për të marrë pjesë në [[1990 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1990]]. Pas [[1990 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 1990]], Shba u kualifikua automatikisht në [[1990 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1994]] pasi ishte vendi mikpritës, ata u eleminuan në raundin e 16 nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]]. Që nga ai edicion, Shba nuk ka munguar në asnjë Kupë Bote duke marrë pjesë në të gjitha edicionet deri tashmë. Kombëtarja është përmirësuar në nivel ndërkombëtar, duke arritur në finalen e [[2009 FIFA Kupa e Konfederatave|2009 Kupës së Konfederatave]], duke eliminuar në gjysmë–finale [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] dhe humbur në finale nga Brazili me rezultatin 3–2. == Historia == {{main|Historia e Kombëtares amerikane të futbollit}} ===Vitet e hershme=== Ekipi i parë kombëtar amerikan u krijua në vitin 1885, vit në të cilin ata luajtën kundër [[Kombëtarja kanadeze e futbollit|Kanadasë]] në ndeshjen e parë ndërkombëtare të luajtur jashtë Mbretërisë së Bashkuar.<ref>{{cite web|url=http://www.ussoccer.com/|title=U.S. Soccer Timeline|website=U.S. Soccer|language=en|access-date=26 gusht 2014|archive-date=15 shtator 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200915045530/https://www.ussoccer.com/|url-status=live}}</ref> Kanadaja mposhti Shba-në 1–0 në Newark të New Jersey. Shba-ja mori "hak" duke i mposhtur kanadezët me të njëjtin rezultat një vit më pas, po në Newark, por të dyja ndeshjet nuk janë njohur zyrtarisht. Shba-ja fitoi medalje argjendi dhe bronzi në futbollin e meshkujve në Lojërat Olimpike Verore të St. Louis. Ata luajtën ndeshjen e parë zyrtare ndërkombëtare më 20 gusht 1916 kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] në [[Stokholm]], duke fituar 3–2. Amerika mori pjesë në [[1930 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1930]] në Uruguaji, në edicionin e parë të këtij kompeticioni. Ata e nisën fazën e grupeve me një fitore 3–0 kundër [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjikës]]. Pas kësaj ata mposhtën edhe [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguajin]] po me të njëjtin rezultat;<ref>{{cite web|title=USA – Paraguay match report|trans-title=Raporti i ndeshjes Shba – Paraguaji|publisher=FIFA|language=en|url=http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/w/pwc/mr_1097.html|access-date=9 qershor 2006|archive-date=6 shtator 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060906092929/http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/w/pwc/mr_1097.html|url-status=live}}</ref> FIFA i akordoi dy nga golat sulmuesit [[Bert Patenaude]].<ref name=":0">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2015/jul/18/bert-patenaude-usa-world-cup-hat-trick|title=Bert Patenaude, the forgotten hero who scored the first ever World Cup hat-trick|trans-title=Bret Patenaude, heroi i harruar i cili shënoi tregolëshin e parë të Kupës së Botës|access-date=21 korrik 2015|date=19 korrik 2015|author=Jack Williams|publisher=The Guardian|language=en|archive-date=21 korrik 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721230328/http://www.theguardian.com/football/2015/jul/18/bert-patenaude-usa-world-cup-hat-trick|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Planet World Cup – World Cup Trivia|publisher=PlanetWorldCup.com|language=en|url=http://www.planetworldcup.com/STATS/statrecs.html|access-date=9 qershor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20100301133843/http://www.planetworldcup.com/STATS/statrecs.html|archive-date=1 mars 2010|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=The Football Association 20 World Cup Facts|trans-title=20 fakte për Kupën e Botës së futbollit|publisher=[[The FA]]|language=en|url=http://www.thefa.com/Features/EuropeanLeagues/Postings/2002/05/12004.htm|archive-url=https://archive.today/20090201094121/http://www.thefa.com/Features/EuropeanLeagues/Postings/2002/05/12004.htm|url-status=dead|archive-date=1 shkurt 2009|access-date=9 qershor 2006}}</ref> Në vitin 2006, FIFA njoftoi se i kishte pranuar të gjitha provat se Patenaude i kishte shënuar të tre golat kundër Paraguajit dhe u bë kështu lojtari i parë në historinë e kompeticionit që shënon tre gola në një ndeshje.<ref>{{cite web|title=FIFA World Cup hat-tricks|trans-title=Tregolëshat e FIFA Kupës së Botës|publisher=FIFA|language=en|url=https://www.fifa.com/infoplus/IP-399_03A_hat-tricks.pdf|access-date=10 nëntor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061119092914/http://www.fifa.com/infoplus/IP-399_03A_hat-tricks.pdf|archive-date=19 nëntor 2006}}</ref> Në gjysëm-finale, Shba-ja u mposht nga [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]]; në këtë edicion nuk kishte një finale të vogël për vendin e tretë. Megjithatë, duke parë rekordet e turnamentit në vitin 1986, u zbulua se FIFA j'a kishte akorduar vendin e tretë Shba-së kundrejt gjysëm-finalistit tjetër [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jugosllavisë]].<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/archive/uruguay1930/awards/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205021223/http://www.fifa.com/worldcup/archive/uruguay1930/awards/index.html|url-status=dead|archive-date=5 shkurt 2015|title=1930 FIFA World Cup Uruguay – Awards|trans-title=FIFA Kupa e Botës Uruguaji 1930 – Çmimet|publisher=FIFA|language=en|access-date=22 tetor 2017}}</ref> Amerika u kualifikua në [[1934 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1934]] duke mposhtur [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikën]] 4–2 në Itali disa ditë para fillimit të turnamentit. Në një turnament të mbajtur me një format me eliminim direkt, ata luajtën ndeshjen e parë kundër Italisë organizator, duke u mposhtur 7–1, humbje e cila solli edhe eliminimin. Në Lojërat Olimpike Verore 1936 të mbajtura në [[Berlin]], Shba-ja u eliminua sërisht nga Italia, këtë herë me rezultatin minimal 1–0. Italia i fitoi të dyja turnamentet, duke qënë ekipi dominues i asaj periudhe. Shba-ja u tërhoq nga edicioni i vitit 1938 por mori pjesë në edicionin e vitit 1950 në Brazil. Ata u mposhtën në ndeshjen e parë 3–1 nga [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]], por arritën një fitore mbreslënëse 1–0 kundër [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglisë]] në ndeshjen e dytë.<ref>{{cite web|title=USA shock England in 1950: The miracle on grass|trans-title=Shba-ja shokon Anglinë në vitin 1950: Mrekullia mbi bar|url=https://www.fifa.com/worldcup/videos/y=2017/m=2/video=usa-shock-england-in-1950-the-miracle-on-grass-2867277.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704183202/http://www.fifa.com/worldcup/videos/y=2017/m=2/video=usa-shock-england-in-1950-the-miracle-on-grass-2867277.html|url-status=dead|archive-date=4 korrik 2017|publisher=FIFA|language=en|access-date=23 tetor 2017|date=15 nëntor 2012}}</ref> Sulmuesi [[Joe Gaetjens]] shënoi golin e vetëm të ndeshjes së luajtur në [[Belo Horizonte]]. Ky rezultat konsiderohet si një nga më surprizueset në historinë e Kupës së Botës; pseudonimi i këtij rezultati është "Mrekullia në bar".<ref>{{cite web|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/27321.html|title=The Miracle on Grass as USA beat England|trans-title=Mrekullia në Bar, Shba-ja mposht Anglinë|date=9 qershor 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=22 tetor 2017|archive-date=13 janar 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113120026/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/27321.html|url-status=live}}</ref> Në ndeshjen e tretë të turnamentit, ekipi pësoi një humbje 5–2 kundër [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilit]] dhe u eliminua nga turnamenti. Pas kësaj, ekipi do të mungonte në turnament në katër dekadat e ardhshme. ===1960–1980=== Futbolli amerikan u përfshi në një zbrazëti të madhe nga fillimi i viteve 1960' e deri në fund të viteve 1980', si në ekipin kombëtar ashtu dhe në futbollin vendas. Vetëm një ekip nga konfederata CONCACAF mund të kualifikohej në Kupën e Botës në atë kohë.<ref>{{cite web|url=http://www.phillysoccerpage.net/2014/04/10/the-drought-us-soccer-1950-1990/|title=The World Cup drought: US Soccer, 1950–1990|trans-title=Zbrazëtia e Kupës së Botës: Kombëtarja amerikane, 1950–1990|author=Ed Farnsworth|date=10 prill 2014|publisher=The Philly Soccer Page|language=en|access-date=13 tetor 2017|archive-date=14 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014035224/http://www.phillysoccerpage.net/2014/04/10/the-drought-us-soccer-1950-1990/|url-status=live}}</ref><ref name="Carlisle-Days">{{cite news|author=Jeff Carlisle|date=7 qershor 2010|title=The bad old days|trans-title=Ditët e vjetra të këqija|url=http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story/_/id/5253790/ce/us/us-team-decades-futility?ver=us|publisher=ESPN FC|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100611072035/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/columns/story/_/id/5253790/ce/us/us-team-decades-futility?ver=us|archive-date=11 qershor 2010|accessdate=11 dhjetor 2022}}</ref> Krijimi i Ligës së Futbollit Amerikano Veriore rriti shpresat se ekipi kombëtar do të përmirësohej dhe do të bëhej një forcë globale. Megjithatë, këto shpresa nuk u realizuan dhe federata amerikane ishte në vështirësi financiare në vitet 1980', me ekipin që luajti vetëm dy ndeshje nga viti 1981 e deri në 1983. Federata amerikane sinjestroi Lojërat Olimpike 1984 dhe [[1986 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1986]] si metoda për të rindërtuar ekipin kombëtar dhe tifozerinë. [[Komiteti Olimpik Ndërkombëtar]] njoftoi se ekipet jashtë Evropës dhe Amerikës së Jugut mund të luanin me lojtarët e tyre më të mirë, përfshirë edhe profesionistët (deri në atë kohë, rregulli për të luajtur me futbollistë amator i kishte shërbyer vetëm vendeve socialiste në Evropën Lindore, lojtarët e të cilëve ishin profesionist por jo të deklaruar). Amerika bëri një performancë pozitive në turnament, fillimisht duke mposhtur Kosta Rikën. Në ndeshjen e dytë ata barazuan me Egjipin para se të mposhteshin në ndeshjen e tretë nga Italia. Ekipi nuk e kaloi dot grupin edhe pse kishte pikë të barabarta me Egjiptin; edhe pse kishin golavarazh të njëjtë, Egjipj u kualifikua pasi kishte shënuar më shumë gola (5) se Shba-ja (4).<ref>{{cite web|date=31 maj 2017|title='God is not an American': the debacle that was USA's 1986 World Cup campaign|trans-title='Zoti nuk është amerikan': dështimi që ishte fushata e Kupës së Botës 1986 të Shba-së|url=http://www.theguardian.com/football/blog/2017/may/31/usa-1986-world-cup-qualifying-soccer|access-date=6 dhjetor 2022|website=the Guardian|language=en|archive-date=2 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202235547/https://www.theguardian.com/football/blog/2017/may/31/usa-1986-world-cup-qualifying-soccer|url-status=live}}</ref> Për të ofruar një program më të qëndrueshëm të ekipit kombëtar dhe për të rinovuar interesin për NASL, Federata Ameriksne e futi ekipin kombëtar në kalendarin e ligës NASL për sezonin 1983 si "[[Team America]]". Skuadrës i mungoi vazhdimësia dhe rregullsia e stërvitjes që kishin klubet konvencionale, dhe shumë lojtarë nuk ishin të gatshëm të luanin për ekipin kombëtar në vend të klubeve të tyre, duke shkaktuar konflikte.<ref name="Carlisle-Days"/> Team Amerika e përfundoi sezonin në vendin e fundit, duke bërë që federata të anullonte eksperimentin dhe të tërhiqte ekipin kombëtar nga NASL pas një vetëm një sezoni. Nga fundi i vitit 1984, NASL kishte marr fund, duke e lënë Shba-në pa një ligë profesioniste.<ref>{{cite news|publisher=[[The New York Times]]|language=en|url=https://www.nytimes.com/1985/04/22/sports/us-soccer-team-hindered.html|title=U.S. Soccer Team Hindered|trans-title=Ekipi kombëtar amerikan pengohet|date=22 prill 1985|access-date=5 maj 2010|author=Alex Yannis|archive-date=4 nëntor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121104212421/http://www.nytimes.com/1985/04/22/sports/us-soccer-team-hindered.html|url-status=live}}</ref> Shba-ja shpalli kanditaturën për të organizuar [[1986 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1986]] pasi Kolumbia u tërhoq për arsye ekonomime. Megjithatë, FIFA zgjodhi Meksikën si shtetin organizator. Në ndeshjen e fundit kualifikuese për Kupën e Botës 1986, Shba-ja kishte nevojë vetëm për një barazim kundër Kosta Rikës për të avancuar në fazën finale të kualifikueseve kundër Hondurasit dhe Kanadasë. Federata Amerikane vendosi që ndeshja të luhej në Torrance të [[Kalifornia|Kalifornisë]], e cila ishte një zonë me shumë emigrantë kosta rikan, dhe e tregtoi ndeshjen pothuajse ekskuzivisht për komunitetin kosta rikan.<ref>{{cite web|url=http://sportsillustrated.cnn.com/inside_game/michael_lewis/news/2000/11/10/lewis_history/|title=Learning from history|trans-title=Duke mësuar nga historia|author=Michael Lewis|date=10 nëntor 2000|magazine=Sports Illustrated|language=en|access-date=5 maj 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20010617224412/http://sportsillustrated.cnn.com/inside_game/michael_lewis/news/2000/11/10/lewis_history/|archive-date=17 qershor 2001|url-status=dead}}</ref> Kosta Rika e fitoi ndeshjen 1–0, duke i mohuar Amerikës pjesëmarrjen e katërt në Kupën e Botës.<ref name="Carlisle-Days"/><ref>{{cite web|title=World Cup 1986 Qualifying|trans-title=Kualifikueset e Kupës së Botës 1986|url=https://www.rsssf.org/tables/86q.html|publisher=RSSSF|language=en|access-date=20 gusht 2014|archive-date=15 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715135544/https://www.rsssf.org/tables/86q.html|url-status=live}}</ref> Në vitin 1988, Federata Amerikane u përpoq të ri-zbatonte konceptin "ekipi kombëtar si klub", duke u ofruar kontrata lojtarëve për t'u stërvitur me programin kombëtar me kohë të plotë, ndërsa herë pas here i huazonte te klubet e tjeta si një burim të ardhurash për federatën. Kjo riktheu shumë veteranë kryesorë në program dhe i lejoi ekipit të fillonte të luante më shumë ndeshje, të cilat, të kombinuara me një fluks talentesh nga klubet dhe ligat e reja të të rinjve të krijuara në të gjithë vendin në vazhdën e popullaritetit të NASL, lejuan që ekipi kombëtar të përfundonte vitet 1980 me optimizëm dhe shpresa më të larta për t'u kualifikuar në Kupën e Botës 1990 sesa kishte ekzistuar në edicionet e mëparshëm. ===Vitet 1990'=== Më 4 korrik 1988, [[FIFA]] emëroi Shtetet e Bashkuara si vendi organizator i [[1990 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupës së Botës 1990]]. Ky vendim u prit me kritika të ashpra ndërkombëtare me arsyetimin se Shba-ja kishte një ekip të dobët dhe i mungonte një ligë profesionale. Suksesi me Lojërat Olimpike 1984 luajti një rol të madh në këtë vendim. Kritikat u zbutën disi pas një fitoreje 1–0 kundër Trinidad dhe Tabagos, e para pas dy vitesh, e cila kualifikoi Shba-në në [[1990 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1990]]. Kjo ishte pjesëmarrja e tyre e parë në këtë kompeticion pas 40 vitesh, e ndihmuar edhe nga skualifikimi i Meksikës. Ekipi drejtohej nga trajnerët [[Bob Gansler]] dhe [[Wisconsin-Milwaukee]] në përgatitjen për Kupën e Botës që do të luhej në [[Itali]]. Ekipi shkoi në turnament i kështuar nga dëmtimet e dy prej lojtarëve më të rëndësishëm, [[Rick Davis]] dhe [[Hugo Perez]]. Në vend që t'i zëvendësonin këto lojtar me lojtar të futsallës, Gansler dhe ndihmësi i tij Stejem Mark zgjodhën lojtarë të rinjë, përfshirë edhe portierin [[Tony Meola]] nga kolegji i [[Virginia]]s. Amerika hyri në turnamenti si një nga ekipet më të dobta dhe u mposht në të tre ndeshjet e fazës së grupeve, respektivisht kundër Çekosllovakisë, Italisë dhe [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]]. Mbrojtësit [[Jimmy Banks]] dhe [[Desmond Armstrong]] u bënë amerikano-afrikanët e parë që luajtën në një Kupë Bote.<ref>{{Cite web|title=World Cup Veteran Jimmy Banks Passes Away at Age 54|trans-title=Veterani i Kupës së Botës Jimmy Banks ndërron jetë në moshën 54 vjeç|url=https://www.ussoccer.com/stories/2019/04/world-cup-veteran-jimmy-banks-passes-away-at-age-54|access-date=17 shkurt 2023|publisher=U.S. Soccer|language=en|archive-date=26 prill 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190426205450/https://www.ussoccer.com/stories/2019/04/26/19/02/20190426-news-mnt-1990-world-cup-jimmy-banks-passes-away|url-status=live}}</ref> [[Skeda:1997 USA v Mexico - John Harkes (3898356480).jpg|parapamje|majtas|Kapiteni John Harkes u la jashtë Kupës së Botës 1998 nga trajneri Steve Sampson, vendim i cili shkaktoi polemika të shumta në vend.]] Në U.S. Cup 1993, Amerika arriti një rezultat historik duke mposhtur [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglinë]] 2–0.<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football-englands-new-low-as-us-pile-on-the-misery-dooley-and-lalas-add-a-further-chapter-to-taylors-tale-of-woe-as-the-americans-go-one-better-than-their-forebears-in-belo-horizonte-1490806.html|location=Londër|publisher=[[The Independent]]|language=en|author=Joe Lovejoy|title=Football: England's new low as U.S. pile on the misery: Dooley and Lalas add a further chapter to Taylor's tale of woe as the Americans go one better than their forebears in Belo Horizonte|date=10 qershor 1993|access-date=22 gusht 2017|archive-date=6 qershor 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100606084733/http://www.independent.co.uk/sport/football-englands-new-low-as-us-pile-on-the-misery-dooley-and-lalas-add-a-further-chapter-to-taylors-tale-of-woe-as-the-americans-go-one-better-than-their-forebears-in-belo-horizonte-1490806.html|url-status=live}}</ref> Shba-ja shkoi në Kupën e Botës 1994 nën drejtimin e trajnerit [[Bora Milutinović]]. Ata e nisën turnamentin me një barazim 1–1 kundër [[Kombëtarja zvicerane e futbollit|Zvicrës]], në një ndeshje të luajtur në [[Pontiac Silverdome]] të Detroitit; kjo ishte ndeshja e parë në historinë e Kupës së Botës që luhej në një arenë të mbyllur. Në ndeshjen e dytë, ekipi u ndesh kundër [[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbisë]], e cila në atë kohë renditej në vendin e 4të në renditjen e FIFAs. Amerika fitoi 2–1, e ndihmuar edhe nga një autogol i mbrojtësit kundërshtar [[Andrés Escobar]].<ref>{{cite web|author=Michael Lewis|title=Escobar's memory lives on|trans-title=Kujtimi i Escobar vazhdon|url=http://sportsillustrated.cnn.com/inside_game/michael_lewis/news/2000/06/30/lewis_insider/|publisher=Sports Illustrated|language=en|date=1 korrik 2000|access-date=4 korrik 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430031213/http://sportsillustrated.cnn.com/inside_game/michael_lewis/news/2000/06/30/lewis_insider/|archive-date=30 prill 2011|url-status=dead}}</ref> Escobar u vra më pas në shtetin e tij, me shumë mundësi si hakmarrje për autogolin që shkaktoi.<ref>{{cite web|date=2 korrik 2014|url=https://www.si.com/soccer/2014/07/02/ap-soc-wcup-colombia-murder-soccer-player-1st-ld-writethru|title=Colombians recall 1994 murder of soccer player|trans-title=Kolumbianët kujtojnë vrasjen e futbollistit në vitin 1994|publisher=Sports Illustrated|language=en|access-date=20 gusht 2014|archive-date=21 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821213750/http://www.si.com/soccer/2014/07/02/ap-soc-wcup-colombia-murder-soccer-player-1st-ld-writethru|url-status=live}}</ref> Pavarësisht një humbje minimale kundër [[Kombëtarja rumune e futbollit|Rumanisë]] në ndeshjen e tretë, Shba-ja u kualifikua në fazën me eliminim direkt për herë të parë që nga viti 1930. Në raundin e 16-tave, ata u mposhtën nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me rezultatin 1–0.<ref>{{cite web|author=Kevin Palmer|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=370490&root=worldcup&&cc=5901|title=Winning is the only option|trans-title=Fitorja është zgjedhja e vetme|publisher=ESPN FC|language=en|date=9 qershor 2006|access-date=5 maj 2010|archive-date=19 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019130415/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=370490&root=worldcup&&cc=5901|url-status=dead}}</ref> Pavarësisht suksesit në turnament, trajneri Bora u shkarkua nga federata në vitin 1995 pasi ishte nuk ishte i interesuar në detyrat administrative.<ref>{{cite news|title=World Cup-winning Coach Is Fired, Eyed By U.S. Team|trans-title=Trajneri fitues i Kupës së Botës shkarkohet, vështrohet nga Shba-ja|date=3 qershor 1995|url=http://articles.philly.com/1995-06-03/sports/25688992_1_carlos-alberto-parreira-brendan-malone-back-to-back-nba-titles|publisher=[[Philadelphia Inquirer]]|language=en|access-date=28 qershor 2014|archive-date=7 prill 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160407123813/http://articles.philly.com/1995-06-03/sports/25688992_1_carlos-alberto-parreira-brendan-malone-back-to-back-nba-titles|url-status=live}}</ref> Në një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja saudite e futbollit|Arabisë Saudite]], Shba-ja fitoi 4–3 pasi ishte në disavantazh të tre golave, duke regjistruar përmbysjen më të madhe në historinë e tyre. Pas kësaj, ata morën pjesë në edicionin e vitit 1995 të [[Copa América]]s si të ftuar. Ata fituan grupin e tyre pasi mposhtën [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentinën]] dhe [[Kombëtarja kiliane e futbollit|Kilin]], duke kaluar në çerek-finale. Në atë fazë, Amerika mposhti Meksikën nga gjuajtjet e penalltive por u eliminua në gjysëm-finale nga Brazili. Ata e mbyllën turnamentin në vendin e katërt pasi u mposhtën 4–1 nga [[Kombëtarja kolumbiane e futbollit|Kolumbia]] në finalen e vogël.<ref name="Copa 1995">{{cite web|url=http://www.goal.com/en-us/news/1679/us-national-team/2011/07/16/2577085/revisiting-the-usas-fourth-placed-1995-copa-america-finish|title=Revisiting the USA's fourth-placed 1995 Copa America finish|trans-title=Duke riparë vendin e katërt të Shba-së Copa América 1995|publisher=Goal.com|language=en|date=26 korrik 2015|access-date=1 gusht 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tables/95safull.html|title=Copa América 1995|publisher=RSSSF|language=en|access-date=14 korrik 2023}}</ref> Në [[1998 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 1998]], ekipi u mposht në të tre ndeshjet e fazës së grupeve, respektivisht kundër [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermanisë]] (2–0), [[Kombëtarja iraniane e futbollit|Iranit]] (2–1) dhe [[Kombëtarja jugosllave e futbollit|Jugosllavisë]] (1–0), duke u renditur e fundit mes 32 ekipeve pjesmarrëse. Trajneri [[Steve Sampson]] u kritikua më së shumti për këtë dështim, veçanërisht për përjashtimin që ai i bëri kapitenit [[John Harkes]], të cilin ai e quante "Kapiteni i Përjetshëm", si dhe disa lojtarëve të tjerë që ishin vendimtar në fushatën kualifikuese.<ref>{{cite web|title=Sampson destroyed U.S. unity with late changes to lineup|trans-title=Sampson shkatërroi bashkimin e Shba-së me ndryshimet e vonshme në formacion|publisher=SoccerTimes.com|language=en|url=http://www.soccertimes.com/oped/1998/jun27.htm|access-date=8 qershor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060329050603/http://www.soccertimes.com/oped/1998/jun27.htm|archive-date=29 mars 2006|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> Në shkurt 2010, u raportua se arsyeja e përjashtimit të Harkes nga ekipi ishte marrëdhënja jashtëmartesore që ai kishte me gruan e shokut të ekipit [[Eric Wynalda]].<ref name="affair">{{cite news|url=http://www.espn.com/world-cup/story/_/id/4881732/ce/us/alleged-affair-hurt-98-team|title=Harkes dropped in '98 for allegations|trans-title=Harkes u hoq në vitin 1998 për akuza|date=3 shkurt 2010|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=23 tetor 2017|archive-date=15 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180615004517/http://www.espn.com/world-cup/story/_/id/4881732/ce/us/alleged-affair-hurt-98-team|url-status=live}}</ref> ===Shekulli 21të=== [[Skeda:ClaudioReyna USMNT 20060511.jpg|parapamje|upright|[[Claudio Reyna]] ishte një nga lojtarët më të rëndësishëm të Shba-së; ai luajti në tre edicione të Kupës së Botës.]] Amerika u kualifikua në [[2002 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës 2002]]; nën drejtimin e trajnerit [[Bruce Arena]], ekipi arriti në çerek-finale, duke regjistruar rezultatin më të mirë që nga viti 1930. Ata e nisën fazën e grupeve me një surprizë 3–2 kundër [[Kombëtarja portugeze e futbollit|Portugalisë]] dhe një barazim 1–1 kundër [[Kombëtarja koreano-jugore e futbollit|Koresë së Jugut]],<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/usa_v_portugal/default.stm|title=USA stun Portugal|trans-title=Shba shtang Portugalinë|publisher=BBC Sport|language=en|date=5 qershor 2002|access-date=14 korrik 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/south_korea_v_usa/default.stm|title=Korea rally to deny US|trans-title=Korea ndal Shba-në|publisher=BBC Sport|language=en|date=10 qershor 2002|access-date=23 korrik 2019}}</ref> e cila në fund arriti deri në gjysëm-finale. Në ndeshjen e tretë dhe të fundit, ekipi u mposht 3–1 nga [[Kombëtarja polake e futbollit|Polonia]],<ref>{{cite news|title=American dream lives on|trans-title=Ëndrra amerikane vazhdon|url=http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/matches_wallchart/poland_v_usa/default.stm|access-date=27 maj 2015|publisher=BBC Sport|language=en|date=14 qershor 2002}}</ref> por u kualifikua në raundin e 16-tave pasi Koreja e Jugut mposhti Portugalinë. Në raundin e parë në fazën me eliminim direkt, Shba-ja u përball me ekipin rival [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksikën]]; kjo ishte ndeshja e tyre e parë në një Kupë Bote. Amerikanët e fituan ndeshjen 2–0 falë golave të [[Brian McBride]] dhe [[Landon Donovan]], duke u kualifikuar në çerek-finale.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/37629398/how-us-win-mexico-2002-world-cup-forever-altered-rivalry|title=The biggest Dos a Cero turns 20: How the U.S. win over Mexico at the 2002 World Cup forever altered the rivalry|trans-title=Dos a cero më e madhe mbush 20: Si ndryshoi rivalitetin fitorja e Shba-së ndaj Meksikës në Kupën e Botës 2002|publisher=ESPN FC|language=en|date=16 qershor 2022|access-date=12 korrik 2023}}</ref> Në këtë raund, ata u mposhtën 1–0 nga [[Kombëtarja gjermane e futbollit|Gjermania]]; ekipit j'u mohua një penallti e pastër në një moment kur [[Torsten Frings]] i mohoi golin Gregg Berhalter duke larguar topin me dorë.<ref>{{cite web|title=What If ... the ref had called a handball against Germany at the 2002 World Cup?|trans-title=Po sikur...gjyqtari të kishte akorduar prekjen e topit me dorë në Kupën e Botës 2002?|url=https://www.si.com/specials/greatest-sports-what-ifs/planet-futbol/2017/2002-world-cup-germany-us-handball|publisher=Sports Illustrated|language=en|author=Grant Wahl|access-date=11 korrik 2023|archive-date=2 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240802154949/https://www.si.com/specials/greatest-sports-what-ifs/planet-futbol/2017/2002-world-cup-germany-us-handball|url-status=dead}}</ref> Të gjitha ndeshjet e Shba-së u luajtën në Korenë e Jugut kurse të dy fitoret erdhën me fanellën e bardhë; Donovan u shpall lojtari i ri më i mirë i turnamentit.<ref>{{cite web|title=Awards|trans-title=Çmimet|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/koreajapan2002/awards/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131220184809/http://www.fifa.com/tournaments/archive/worldcup/koreajapan2002/awards/index.html|url-status=dead|archive-date=20 dhjetor 2013|publisher=FIFA|language=en|access-date=26 gusht 2014}}</ref> Shba-ja u kualifikua në [[2006 FIFA Kupa e Botës|Kupën e Botës]] si fitues i grupit kualifikues të CONCACAF. Ata u vendosën në Grupin E të turnamentit sëbashku me [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikën Çeke]], [[Kombëtarja ganeze e futbollit|Ganën]] dhe [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italinë]]. Amerikanët e nisën turnamentin me një humbje 3–0 kundër Republikës Çeke dhe më pas barazuan 1–1 kundër Italisë,<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4852720.stm|title=USA 0–3 Czech Republic|trans-title=Shba 0–3 Republika Çeke|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2006|access-date=13 korrik 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=97410100/match=97410025/index.html#nosticky|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924232246/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=97410100/match=97410025/index.html#nosticky|url-status=dead|archive-date=24 shtator 2015|title=Match Report: Italy – USA|trans-title=Raporti i ndeshjes: Itali – Shba|date=17 qershor 2006|publisher=FIFA|language=en}}</ref> e cila do të fitonte turnamentin. Në ndeshjen e tretë, ata u mposhtën 2–1 nga Gana;<ref>{{cite news|title=Ghana 2–1 USA|trans-title=Gana 2–1 Shba|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4853408.stm|publisher=[[BBC Sport]]|language=en|date=22 qershor 2006|access-date=12 shkurt 2009|archive-date=24 qershor 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060624185207/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2006/4853408.stm|url-status=live}}</ref> [[Clint Dempsey]] shënoi golin e vetëm amerikan të turnamentit kurse goli ndaj Italisë ishte një autogol i mbrojtësit [[Cristian Zaccardo]]. Pas përfundimit të turnamentit, kontrata e trajnerit Arena nuk u rinovua. Pozicioni i trajnerit qëndroi bosh për disa muaj, deri sa [[Bob Bradley]] u zyrtarizua në fillim të vitit 2007 si trajneri i ri i ekipit.<ref>{{cite news|title=Bradley appointed coach|trans-title=Bradley emërohet trajner|url=https://www.eurosport.com/football/int-news/2006-2007/bradley-appointed-coach_sto1028089/story.shtml|access-date=8 janar 2022|publisher=Eurosport|language=en|date=8 dhjetor 2006}}</ref> [[Skeda:Carlos Bocanegra (2010).jpg|parapamje|left|Bocanegra (i fotografuar në vitin 2010) ishte kapiten i ekipit për pesë vite (2007–12).]] Bradley udhëhoqi ekipin në triumfin në Kupën Gold 2007, duke mposhtur në finale Meksikën. Ky sukses solli kualifikimin e ekipit në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|Kupën e Konfederateve 2009]].<ref>{{cite news|title=U.S. continues dominance vs. Mexico in Gold Cup final|trans-title=Shba-ja vazhdon dominimin kundër Meksikës në finalen e Kupës Gols|author=Mike Dodd|publisher=[[USA Today]]|language=en|date=25 qershor 2007|url=http://usatoday30.usatoday.com/sports/soccer/2007-06-24-usa-mexico-goldcup_N.htm|access-date=20 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821071652/http://usatoday30.usatoday.com/sports/soccer/2007-06-24-usa-mexico-goldcup_N.htm|archive-date=21 gusht 2014}}</ref> Shba-ja u dallua gjatë këtij turnamenti,<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8109905.stm|title=Egypt 0–3 USA|trans-title=Egjipti 0–3 Shba|date=21 qershor 2009|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=30 qershor 2009|archive-date=24 qershor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090624115141/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8109905.stm|url-status=live}}</ref> duke mposhtur në gjysëm-finale [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] me rezultatin 2–0.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8114585.stm|title=Spain 0–2 United States|trans-title=Spanja 0–2 Shtetet e Bashkuara|date=2 qershor 2009|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=30 qershor 2009|author=Saj Chowdhury|archive-date=25 qershor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090625012125/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8114585.stm|url-status=live}}</ref> Në atë kohë, Spanja ishte në krye të renditjes botërore të FIFAs si dhe kishte 35 ndeshje pa humbje, e cila ishte një rekord botëror.<ref>{{cite web|url=https://www.starsandstripesfc.com/usmnt-news/2018/10/11/17963482/throwback-thursday-tbt-usa-usmnt-spain-confederations-cup-2009-35-match-unbeaten-streak|title=Throwback Thursday: USA ends Spain’s 35-match unbeaten streak in 2009 Confederations Cup|trans-title=Shba i jep fund rekordit me 35 ndeshje pa humbje të Spanjës në Kupën e Konfederateve 2009|publisher=Stars and Stripes FC|language=en|date=11 tetor 2018|access-date=12 korrik 2023}}</ref> Kjo fitore i kualifikoi në finale, e para në një kompeticion të organizuar nga FIFA. Në finale ata u mposhtën nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] me rezultatin 3–2, edhe pse e mbyllën pjesën e parë në avantazh të dy golave.<ref>{{cite news|title=United States 2–3 Brazil|trans-title=Shtetet e Bashkuara 2–3 Brazili|author=Phil Dawkes|date=28 qershor 2007|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8120561.stm|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=20 gusht 2014|archive-date=8 maj 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190508011528/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8120561.stm|url-status=live}}</ref> Pas kësaj, Shba-ja ishte vendi organizator i Kupës Gold 2009.<ref>{{cite news|author=Steve Goff|date=25 qershor 2009|url=http://voices.washingtonpost.com/soccerinsider/2009/06/usa_gold_cup_roster.html|newspaper=[[The Washington Post]]|language=en|title=USA Gold Cup Roster|trans-title=Ekipi i Shba-së për Kupën Gold|access-date=20 gusht 2014|archive-date=7 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107034958/http://voices.washingtonpost.com/soccerinsider/2009/06/usa_gold_cup_roster.html|url-status=live}}</ref> Në finale, ata pësuan një humbje të rëndë 5–0 nga Meksika.<ref>{{cite news|title=Gimme Five: Mexico Regains Supremacy by Thrashing USA in Gold Cup Final|trans-title=Më jep pesë: Meksika rifiton supremacinë duke shkatërruar Shba-në në finalen e Kupës Gold|url=https://bleacherreport.com/articles/224701-gimme-five-mexico-regains-supremacy-by-thrashing-usa-in-gold-cup-final|access-date=13 korrik 2023|publisher=Bleacher Report|language=en|date=26 korrik 2009}}</ref> Kjo humbje i dha fund rekordit me 58 ndeshje pa humbje kundër ekipeve të CONCACAF. Kjo gjithashtu ishte edhe disfata e parë ndaj Meksikës që nga viti 1999. Ekipi e nisi fushatën e kualifikueseve të [[2010 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2010]] në raundin e katërt, fillimisht duke mposhtur Meksikën 2–0. Kjo humbje ishte e 11ta e meksikanëve në tokën amerikane.<ref>{{cite news|author=Noah Davis|title=United States Rain On Mexico's World Cup Hopes|trans-title=Shi i Shtetet e Bashkuara mbi shpresat e Meksikës për Kupën e Botës|url=http://www.goal.com/en/news/8/main/2009/02/12/1105528/united-states-rain-on-mexicos-wc-hopes|publisher=Goal.com|language=en|date=12 shkurt 2009|access-date=25 qershor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090215233318/http://www.goal.com/en/news/8/main/2009/02/12/1105528/united-states-rain-on-mexicos-wc-hopes|archive-date=15 shkurt 2009|url-status=live}}</ref> Pas kësaj, ekipi fitoi 3–0 kundër Trinidad dhe Tabagos, falë një tregolëshi të talentit [[Jozy Altidore]], i cili u bë lojtari më i ri që shënon tre gola për kombëtaren amerikane.<ref>{{cite news|author=Ronald Blum|title=Altidore hat trick against Trinidad & Tobago|trans-title=Tregolëshi i Altidore kundër Trinidad dhe Tabagos|url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/2009-04-01-3106056220_x.htm|publisher=USA Today|agency=Associated Press|language=en|date=1 prill 2009|access-date=25 qershor 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090628141002/http://www.usatoday.com/sports/soccer/2009-04-01-3106056220_x.htm|archive-date=28 qershor 2009|url-status=live}}</ref> Nga fundi i verës 2009, ekipi u mposht nga Meksika në [[Estadio Azteca]], por u kualifikua matematikisht në Kupën e Botës 2010 falë një fitore 3–2 kundër Hondurasit më 10 tetor. Ata siguruan vendin e parë në grupin e tyre kualifikues falë një barazimi 2–2 kundër Kosta Rikës në ndeshjen e fundit.<ref>{{cite web|url=https://ussoccerplayers.com/2009/10/wcq-costa-rica-2-usa-2.html|title=WCQ: Costa Rica 2 – USA 2|trans-title=Kualifikueset e Kupës së Botës: Kosta Rika 2 – Shba 2|publisher=US Soccer Players|language=en|date=14 tetor 2009|access-date=14 korrik 2023}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në Kupën e Botës 2010, Amerika u vendos në Grupin C sëbashku me [[Kombëtarja angleze e futbollit|Anglinë]], [[Kombëtarja sllovene e futbollit|Slloveninë]] dhe [[Kombëtarja algjeriane e futbollit|Algjerinë]]. Pas barazimeve 1–1 dhe 2–2 respektivisht kundër Anglisë dhe Sllovenisë,<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/world_cup_2010/matches/match_05/default.stm|title=England 1–1 USA|trans-title=Anglia 1–1 Shba|publisher=BBC Sport|language=en|date=12 qershor 2010|access-date=12 korrik 2023}}</ref> Shba-ja fitoi në ndeshjen e tretë kundër Algjerisë falë një goli në kohën shtesë nga Donovan.<ref>{{cite web|url=https://www.ussoccer.com/stories/2010/06/us-wins-group-c-with-1-0-win-against-algeria|title=U.S. Wins Group C With 1-0 Win Against Algeria|trans-title=Shba-ja fiton Grupin C me një fitore 1-0 kundër Algjerisë|publisher=U.S. Soccer|language=en|date=23 qershor 2010|access-date=12 korrik 2023}}</ref> Kjo ishte hera e parë që nga viti 1930 që ekipi fitonte një grup të Kupës së Botës. Në raundin e 16-tave, ekipi u mposht 2–1 nga Gana, dhe e mbylli turnamentin e renditur në vendin e 12të.<ref>{{cite news|title=USA vs. Ghana: In World Cup 2010, Americans eliminated by Ghana|trans-title=Shba vs. Gana: Në Kupën e Botës 2010, Amerikanët e eliminuar nga Gana|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/06/26/AR2010062600597.html|date=27 qershor 2010|author=Steven Goff|newspaper=The Washington Post|language=en|access-date=20 gusht 2014|archive-date=22 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140822032801/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/06/26/AR2010062600597.html|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Austria vs. USA 2013-11-19 (003).jpg|parapamje|djathtas|250px|Ekipi kombëtar para ndeshjes miqësore kundër [[Kombëtarja austriake e futbollit|Austrisë]], 19 nëntor 2013.]] Shba-ja ishte sërisht vendi organizator i Kupës Gold për vitin 2011. Ata e kaluan me sukses grupin, duke u kualifikuar në fazën me eliminim direkt, fillimisht duke mposhtur Xhamajkën në çerek-finale dhe Panamanë në gjysëm-finale,<ref>{{cite news|url=http://concacaf.globalsportsmedia.com/page.php?sport=soccer&language_id=us&page=tournament&view=match&match_id=1091746|title=U.S. 1–0 Panama|trans-title=Shba 1–0 Panama|website=concacaf.globalsportsmedia.com|language=en|date=22 qershor 2011|access-date=2 mars 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110828122004/http://concacaf.globalsportsmedia.com/page.php?sport=soccer&language_id=us&page=tournament&view=match&match_id=1091746|archive-date=28 gusht 2011}}</ref> përpara se të mposhtej 4–2 nga Meksika në finale.<ref>{{cite web|url=http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/930380/mexico-comeback-secures-gold-cup-win-over-usa?cc=5739|title=Mexico claim Gold Cup glory|trans-title=Meksika merr lavdinë e Kupës Gold|date=26 qershor 2011|publisher=ESPN FC|language=en|accessdate=27 qershor 2011|archive-date=26 tetor 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026091147/http://soccernet.espn.go.com/news/story/_/id/930380/mexico-comeback-secures-gold-cup-win-over-usa?cc=5739|url-status=dead}}</ref> Pak kohë pas mbarimit të turnamentit, Bradley u shkakua nga detyra dhe u zëvendësua nga legjenda gjermane [[Jürgen Klinsmann]].<ref>{{cite news|title=Klinsmann replaces Bradley as United States coach|trans-title=Klinsmann zëvendëson Bradley si trajneri i Shteteve të Bashkuara|url=http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/07/29/football.klinsmann.united.states/index.html|access-date=8 janar 2022|publisher=CNN|language=en|date=29 korrik 2011|archive-date=8 janar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220108225241/http://edition.cnn.com/2011/SPORT/football/07/29/football.klinsmann.united.states/index.html|url-status=dead}}</ref> Shba-ja shijoi sukses në ndeshjet miqësore në vitet 2012 dhe 2013. Në shkurt 2012, ata mposhtën 1–0 Italinë në transfertë duke regjistruar fitoren e parë në histori kundër tyre.<ref>{{cite web|url=https://ussoccerplayers.com/2012/02/italy-0-usa-1.html|title=Italy 0–1 USA|trans-title=Italia 0–1 Shba|publisher=US Soccer Players|language=en|date=29 shkurt 2012|access-date=11 korrik 2023}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në qershor 2013, ata arritën një fitore të madhe 4–3 kundër Gjermanisë në ndeshjen e luajtur në [[RFK Stadium]] në [[Washington D.C.]].<ref>{{cite web|url=https://ussoccerplayers.com/2013/06/usa-4-germany-3.html|title=USA 4–3 Germany|trans-title=Shba 4–3 Gjermania|publisher=US Soccer Players|language=en|date=2 qershor 2013|access-date=12 korrik 2023}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Në korrik 2013, Shba-ja organizoi Kupën Gold. Ata e mbyllën fazën e grupeve pa humbje dhe në fund mposhtën Panamanë 1–0 në finale;<ref>{{cite web|url=http://www.goal.com/en-us/match/118643/usa-vs-panama/report|title=Suspended Klinsmann claims first trophy with Gold Cup win|trans-title=Klinsmann i pezulluar fiton trofeun e parë me suksesin në Kupën Gold|date=28 korrik 2013|publisher=Goal.com|language=en|access-date=30 korrik 2013}}</ref> Donovan u shpall lojtari më i mirë i turnamentit. Një muaj më vonë, ekipi mposhti 4–3 [[Kombëtarja boshnjake e futbollit|Bosnje dhe Hercegovinën]] në një ndeshje miqësore,<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1522549/jozy-altidore-rallies-united-states-win-bosnia?cc=5901|title=Jozy Altidore rallies U.S. in Bosnia|trans-title=Jozy Altidore udhëheq Shba-në në Bosnje|publisher=ESPN FC|language=en|date=14 gusht 2013|access-date=15 gusht 2013|archive-date=17 gusht 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130817063138/http://espnfc.com/news/story/_/id/1522549/jozy-altidore-rallies-united-states-win-bosnia?cc=5901|url-status=live}}</ref> duke regjistruar fitoren e 12të rresht, e cila në atë kohë ishte një rekord botëror.<ref>{{cite news|url=http://www.socceramerica.com/article/53203/usa-closes-in-on-spanish-record.html|title=USA closes in on Spanish record|trans-title=Shba-ja i afrohet rekordit spanjoll|date=14 gusht 2013|publisher=[[Soccer America]]|language=en|author=Patrick Kennedy|access-date=20 gusht 2014|archive-date=21 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821163300/http://www.socceramerica.com/article/53203/usa-closes-in-on-spanish-record.html|url-status=live}}</ref> Rekordi u ndal më 6 shtator pas disfatës 3–1 kundër Kosta Rikës në kualifikueset e Kupës së Botës 2014.<ref>{{cite news|url=http://espnfc.com/us/en/report/357555/report.html?soccernet=true&cc=5901|title=U.S. win streak ends in Costa Rica|trans-title=Rekordi i fitoreve të Shba-së merr fund në Kosta Rikë|date=6 shtator 2013|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=11 shtator 2013|archive-date=10 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130910023510/http://espnfc.com/us/en/report/357555/report.html?soccernet=true&cc=5901|url-status=live}}</ref> Pavarësisht kësaj, ekipi fitoi kundër Meksikës duke u kualifikuar në turnament.<ref>{{cite web|url=http://espnfc.com/news/story/_/id/1549673/us-blanks-mexico-books-berth-brazil?cc=5901|title=Donovan helps U.S. book Brazil berth|trans-title=Donovan ndihmon Shba-në të kualifikohet në Botërorin e Brazilin|date=11 shtator 2013|publisher=ESPN FC|language=en|access-date=11 shtator 2013|archive-date=14 shtator 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130914022046/http://espnfc.com/news/story/_/id/1549673/us-blanks-mexico-books-berth-brazil?cc=5901|url-status=live}}</ref> [[Skeda:Austria vs. USA 2013-11-19 (073).jpg|parapamje|majtas|Tim Howard bëri 15 pritje në ndeshjen e raundit të 16-tave kundër Belgjikës, një rekord historik në Kupën e Botës.]] Shba-ja mori shumë elementë gjermanë në rrugën drejtë Kupës së Botës 2014. Trajneri gjerman i ekipit Klinsmann surprizoi tifozët amerikanë duke thirrur pesë "gjermano-amerikan", futbollistë gjysëm gjerman të lindur dhe stërvitur në Gjermani, në listën me 23 lojtarë që do të luanin në Botëror.<ref name="orange">{{cite news|title=For Jurgen Americans, a match full of emotion|trans-title=Për Amerikanët e Jurgen, një ndeshje plot me emocione|author=Scott Reid|publisher=[[Orange County Register]]|language=en|date=25 qershor 2014|url=https://www.ocregister.com/2014/06/25/for-jurgen-americans-a-match-full-of-emotion/|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405124922/https://www.ocregister.com/2014/06/25/for-jurgen-americans-a-match-full-of-emotion/|archive-date=5 prill 2020}}</ref> Ekipi u vendos në Grupin G sëbashku me Gjermaninë, Portugalinë dhe Ganën.<ref>{{cite news|title=US World Cup draw: The worst of all possible worlds (almost)|trans-title=Shorti i Shba-së në Kupën e Botës: Më e keqja e të gjitha botëve të mundshme (pothuajse)|url=http://www.cbssports.com/general/eye-on-sports/24366670/us-world-cup-draw-the-worst-of-all-possible-worlds-almost|author=Jerry Hinnen|publisher=CBS Sports|language=en|date=6 dhjetor 2013|access-date=20 gusht 2014|archive-date=21 tetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021045049/http://www.cbssports.com/general/eye-on-sports/24366670/us-world-cup-draw-the-worst-of-all-possible-worlds-almost|url-status=live}}</ref> Amerika e nisi me një fitore 2–1 kundër Ganës, duke marrë hak për eliminimin e katër viteve më parë.<ref>{{cite web|title=USA vs. Ghana – Brooks Stunner Hands USA 2–1 Win|trans-title=Shba vs. Gana – Goli shtangës i Brooks i jep fitoren 2–1 Shba-së|date=18 qershor 2014|access-date=28 qershor 2014|publisher=U.S. Soccer|language=en|url=http://www.ussoccer.com/stories/2014/06/15/16/42/140616-mntvgha-matchday}}</ref> Pas kësaj, ata barazuan 2–2 kundër Portugalisë,<ref>{{cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186483/match-report.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626032918/http://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186483/match-report.html|url-status=dead|archive-date=26 qershor 2014|title=Varela strikes to save Portugal|trans-title=Varela shënon dhe shpëton Portugalinë|publisher=FIFA|language=en|date=23 qershor 2014|access-date=23 qershor 2014}}</ref> kurse në ndeshjen e tretë u mposhtën minimalisht nga Gjermania. Pavarësisht kësaj, ata u kualifikuan falë golavarazhit më pozitiv.<ref>{{Cite web|date=26 qershor 2014|title=Mueller goal wins it but USA make history|trans-title=Goli i Muller fiton ndeshjen por Shba-ja bën historinë|url=http://www.espn.co.uk/football/sport/story/319259.html|access-date=26 qershor 2014|publisher=ESPN FC|language=en|archive-date=14 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714213756/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/319259.html|url-status=dead}}</ref> Kjo ishte hera e parë që Amerika kualifikohej në fazën me eliminim direkt të turnamentit në dy edicione rresht. Në raundin e 16-tave, Shba-ja u eliminua nga [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjika]] 2–1,<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/0/football/27990605|title=Belgium 2–1 USA|trans-title=Belgjika 2–1 Shba|date=1 korrik 2014|access-date=2 korrik 2014|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> pavarësisht se portieri [[Tim Howard]] bëri 15 pritje, duke vendosur një rekord të ri në turnament.<ref>{{cite web|title=World Cup 2014: Tim Howard makes record number of saves|trans-title=Kupa e Botës 2014: Tim Howard bën një numër rekord pritjesh|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28122559|publisher=BBC Sport|language=en|date=2 korrik 2014|access-date=3 korrik 2014|archive-date=3 korrik 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703075803/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/28122559|url-status=live}}</ref> [[Skeda:USMNT vs. Trinidad and Tobago (48125005091) (cropped).jpg|parapamje|djathtas|220px|Jozy Altidore ka shënuar 47 gola me ekipin kombëtar.]] Një vit më vonë, ekipi garoi në Kupën Gold. Ata u eliminuan në gjysëm-finale nga Xhamajka me rezultatin 2–1 si dhe u mposhtën me penallti nga Panamaja në ndeshjen për vendin e tretë.<ref>{{cite news|url=https://www.si.com/planet-futbol/2015/07/22/usa-jamaica-gold-cup-semifinals-live-blog-analysis-recap-usmnt|title=Jamaica stuns USA 2-1 in Gold Cup semifinals, reaches first final|date=22 korrik 2015|trans-title=Xhamajka shtang Shba-në 2-1 në gjysëm-finalen e Kupës Gold, arrin finalen e parë|publisher=Sports Illustrated|language=en|date=22 korrik 2015|access-date=13 korrik 2023}}</ref> Ekipi e mbylli turnamentin në vendin e katërt, duke regjistruar rezultatin më negativ në këtë kompeticion që nga viti 2000, si dhe kjo ishte hera e parë që nga viti 2003 që ekipi nuk arriti finalen. Në [[Kupa CONCACAF 2015|Kupën CONCACAF]] që do të vendoste ekipin që do të merrte pjesë në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2017|Kupën e Konfederateve 2017]], Shba-ja u mposht 3–2 nga Meksika.<ref>{{cite web|title=Mexico claim CONCACAF's spot at Confederations Cup|trans-title=Meksika merr vendin e CONCACAF në Kupën e Konfederateve|url=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2015/m=10/news=mexico-claim-concacaf-s-spot-at-confederations-cup-2710781.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20151012142539/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2015/m=10/news=mexico-claim-concacaf-s-spot-at-confederations-cup-2710781.html|url-status=dead|archive-date=12 tetor 2015|publisher=FIFA|language=en|access-date=28 nëntor 2016|date=11 tetor 2015}}</ref> Në qershor 2016, Amerika organizoi [[Copa América Centenario]], edicionin e 100të [[Copa América]]s.<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2582135-us-confirmed-as-copa-america-centenario-host-latest-details-reaction|title=US Confirmed as Copa America Centenario Host|trans-title=Shba-ja konfirmohet si vëndi organizator i Copa América Centenario|publisher=Bleacher Report|language=en|date=23 tetor 2015|access-date=11 korrik 2023}}</ref> Ata fituan Grupin A, duke pasur golavarazh më të mirë se Kolumbia. Pas kësaj, ata mposhtën 2–1 [[Kombëtarja ekuadoriane e futbollit|Ekuadorin]] në çerek-finale por u mposhtën 4–0 nga [[Kombëtarja argjentinase e futbollit|Argjentina]] në gjysëm-finale,<ref>{{cite news|author=Matt Pentz|date=16 qershor 2016|title=Clint Dempsey guides U.S. to 2-1 victory over Ecuador, berth in Copa America semifinals|trans-title=Clint Dempsey udhëheq Amerikën në fitoren 2-1 kundër Ekuadorit|url=https://www.seattletimes.com/sports/sounders/clint-dempsey-guides-us-to-2-1-victory-over-ecuador-berth-in-copa-america-semifinals/|publisher=The Seattle Times|language=en|access-date=5 korrik 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/36593966|title=Lionel Messi breaks record as Argentina reach Copa America final|trans-title=Lionel Messi thyen rekordin, Argjentina arrin finalen e Copa Américas|date=22 qershor 2016|publisher=BBC Sport|language=en}}</ref> si dhe nga Kolumbia 1–0 në finalen e vogël për vendin e tretë, duke e mbyllur turnamentin në vendin e katërt.<ref name="Copa 2016">{{cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/row-zed/carlos-bacca-scores-goal-without-8286996|title=Carlos Bacca scores goal WITHOUT touching ball as Colombia seal Copa America win over USA|trans-title=Carlos Bacca shënon gol pa e prekur topin, Kolumbia vulos fitoren kundër Shba në Copa América|publisher=The Mirror|language=en|author=Thomas Bristow|date=26 qershor 2016|access-date=9 janar 2017}}</ref> Pas humbjeve rresht kundër Meksikës dhe Kosta Rikës në ndeshjet e para të kualifikueseve të [[2018 FIFA Kupa e Botës|Kupës së Botës 2018]], Klinsmann u shkarkua si trajner i ekipit dhe u zëvendësua nga i rikthyeri Bruce Arena.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2016/11/22/breaking-bruce-arena-named-coach-of-u-s-national-soccer-team/|title=Bruce Arena is named coach of U.S. national soccer team|trans-title=Bruce Arena emërohet trajner i ekipit kombëtar amerikan|author=Steven Goff|newspaper=The Washington Post|language=en|date=22 nëntor 2016|access-date=14 korrik 2023}}</ref> Amerika i vazhdoi kualifikueset me një fitore bindëse 6–0 kundër Hondurasit më 24 mars 2017, e cila u ndoq me një barazim 1–1 kundër Panamasë katër ditë më vonë. Pasi mposhtën Trinidad dhe Tabagon 2–0, Shba-ja mori një barazim 1–1 kundër Meksikës në [[Estadio Azteca]]; kjo ishte hera e tretë në histori që ekipi nuk ishte mposhtur në këtë stadium. Në korrik 2017, Amerika fitoi Kupën Gold duke mposhtur në finale Xhamajkën.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jul/27/gold-cup-final-usa-beat-jamaica-jordan-morris-soccer|title=Gold Cup: USA beat Jamaica in final thanks to Jordan Morris's late winner|trans-title=Kupa Gold: Shba mposht Xhamajkën në finale falë golit të fitores në fund të Jordan Morris|date=26 korrik 2017|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=27 korrik 2017}}</ref> Pas humbjes 2–1 në transfertë kundër Trinidad dhe Tabagos më 10 tetor 2017, Amerika dështoi të kualifikohej në Kupën e Botës 2018, duke munguar për herë të parë në turnament që nga viti 1986.<ref>{{cite news|author=Martin Rogers|date=10 tetor 2017|title=U.S. men's national soccer team fails to qualify for 2018 World Cup|trans-title=Kombëtarja amerikane e futbollit dështon të kualifikohet në Kupën e Botës 2018|url=https://www.usatoday.com/story/sports/2017/10/10/usmnt-world-cup-qualification-trinidad-tobago/752568001/|newspaper=USA Today|language=en|access-date=10 tetor 2017|archive-date=11 tetor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011024218/https://www.usatoday.com/story/sports/2017/10/10/usmnt-world-cup-qualification-trinidad-tobago/752568001/|url-status=live}}</ref> Shumë analistë dhe gazetarë e quajtën këtë si rezultati dhe paraqitja më negative në historinë e ekipit kombëtar.<ref>{{cite news|url=https://fivethirtyeight.com/features/the-worst-loss-in-the-history-of-u-s-mens-soccer/|title=The Worst Loss In The History Of U.S. Men's Soccer|trans-title=Humbja më e keqe e historisë të futbollit amerikan|author1=Michael Caley|author2=Geoff Foster|author3=Neil Paine|date=11 tetor 2017|publisher=FiveThirtyEight|language=en|access-date=21 maj 2018|archive-date=12 qershor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162544/https://fivethirtyeight.com/features/the-worst-loss-in-the-history-of-u-s-mens-soccer/|url-status=live}}</ref> Si rezultat i këtij dështimi, Arena dha dorëheqjen tre ditë më pas,<ref>{{cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2738130-bruce-arena-resigns-as-usa-mens-national-team-coach-after-1-year|title=Bruce Arena Resigns as USA Men's National Team Coach After 1 Year|trans-title=Bruce Arena jep dorëheqje si trajner i kombëtares amerikane pas 1 viti|publisher=Bleacher Report|language=en|date=13 tetor 2017|access-date=12 korrik 2023}}</ref> kurse [[Dave Sarachan]] u vendos në rolin e trajnerit të përkohëshëm.<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2017/10/24/bruce-arenas-assistant-named-interim-coach-of-u-s-soccer-team/|title=USA soccer names Bruce Arena's assistant as interim coach, but the search goes on|trans-title=Shba-ja emëron ndihmësin e Bruce Arena si trajner të përkohëshëm, por kërkimi vazhdon|author=Steven Goff|date=24 tetor 2017|newspaper=The Washington Post|language=en|access-date=2 dhjetor 2018|archive-date=3 dhjetor 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181203055543/https://www.washingtonpost.com/news/soccer-insider/wp/2017/10/24/bruce-arenas-assistant-named-interim-coach-of-u-s-soccer-team/|url-status=live}}</ref> Gjetja e një trajneri përfundimtar zgjati për më shumë se një vit dhe u mbyll në dhjetor 2018 me emërimin e ish futbollistit [[Gregg Berhalter]].<ref name="auto">{{cite news|author=Steven Goff|date=2 dhjetor 2018|title=Gregg Berhalter is announced as coach of U.S. men's soccer team|trans-title=Gregg Berhalter emërohet trajneri i kombëtares amerikane të futbollit|url=https://www.washingtonpost.com/sports/2018/12/02/gregg-berhalter-is-announced-coach-us-mens-soccer-team/?noredirect=on|newspaper=The Washington Post|language=en|access-date=2 dhjetor 2018|archive-date=6 janar 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106104414/https://www.washingtonpost.com/sports/2018/12/02/gregg-berhalter-is-announced-coach-us-mens-soccer-team/?noredirect=on|url-status=live}}</ref> ==Identiteti== ===Uniforma dhe stema=== Që nga ndeshja e tyre e parë jozyrtare kundër Kanadasë, uniforma më e zakonshme amerikane ka qenë me fanellë të bardhë dhe të shkurtra blu. Në vitin 1950, Shba-ja aplikoi një shirit diagonal të stilit Peruan ose "breshë" përgjatë fanellës. Shiriti ka qenë në uniformat e treta për vitet 2003, 2004 dhe 2006, si dhe uniformën për ndeshjet brënda, jashtë dhe të tretë. Një skemë shtesë ngjyrash e bazuar në flamurin amerikan është përdorur herë pas here (më së shumti në Kupën e Botës 1994 dhe kualifikueset 2012–13, si dhe nga [[Team America]] 1983 në NASL). Uniforma përfshin një fanellë me vija të kuqe dhe të bardha me të shkurtra blu. Marka gjermane [[Adidas]] prodhoi uniformën për Shtetet e Bashkuara nga viti 1984 deri në vitin 1994. Që nga viti 1995, kompania amerikane [[Nike]] ka qenë furnizuesi i uniformave.<ref>{{cite web|title=Better know a kit: A history of the modern U.S. soccer jersey|trans-title=Një histori e uniformës moderne të kombëtares amerikane|date=13 tetor 2009|publisher=[[Project 2010]]|language=en|url=http://project2010.wordpress.com/2009/10/13/better-know-a-kit-a-history-of-the-modern-u-s-soccer-jersey/|access-date=20 gusht 2014|archive-date=7 janar 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107034959/https://project2010.wordpress.com/2009/10/13/better-know-a-kit-a-history-of-the-modern-u-s-soccer-jersey/|url-status=live}}</ref> ====Prodhuesit e uniformës==== {| class="wikitable" style="text-align: left" ! Prodhuesi i fanellës !! Periudha !! Njoftimi<br />kontratës !! Kohëzgjatja e<br />kontratës !! Vlera !! Shënime |- | [[Adidas]] | 1984–1994 | E paditur | 1984–1994<ref>{{cite news|title=USMNT Jersey History|trans-title=Historia e fanellave të kombëtares amerikane|url=http://www.socceroverthere.com/wp-content/uploads/2013/09/1984white.jpg|publisher=Soccer Over There|language=en|access-date=3 gusht 2018|archive-date=22 nëntor 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191122074030/http://www.socceroverthere.com/wp-content/uploads/2013/09/1984white.jpg|url-status=live}}</ref> | E paditur | |- | rowspan="2"| [[Nike, Inc.|Nike]] | rowspan="2"| 1995–vazhdon | E paditur | 1995–2021 | E pazbuluar | |- | 10 nëntor 2021<ref>{{Cite web|url=https://www.ussoccer.com/stories/2021/11/us-soccer-and-nike-sign-historic-agreement-to-extend-partnership|title=U.S. Soccer and Nike Sign Historic Long-term Agreement to Extend Partnership|trans-title=Federata Amerikane dhe Nike firmosin kontratën historike afatgjate dhe vazhdojnë bashkëpunimin|website=ussoccer.com|publisher=U.S. Soccer|language=en|access-date=10 nëntor 2021|archive-date=10 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211110165335/https://www.ussoccer.com/stories/2021/11/us-soccer-and-nike-sign-historic-agreement-to-extend-partnership|url-status=live}}</ref> | 2022–2031<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/soccer-sports-business-international-soccer-28335b70c9d737c5e788358dae71bec6|title=Nike extends as US Soccer Federation equipment supplier|trans-title=Nike zgjat marrëveshjen si prodhursi i pajisjeve të Federatës Amerikane|date=11 nëntor 2021|website=AP NEWS|language=en|access-date=26 nëntor 2022|archive-date=26 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126135457/https://apnews.com/article/soccer-sports-business-international-soccer-28335b70c9d737c5e788358dae71bec6|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/us-soccer-extends-apparel-partnership-with-nike-2021-11-10/|title=U.S. Soccer extends apparel partnership with Nike|trans-title=Federata Amerikane zgjat bashkëpunimin me Nike|publisher=Reuters|language=en|date=10 nëntor 2021|access-date=26 nëntor 2022|archive-date=26 nëntor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221126135039/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/us-soccer-extends-apparel-partnership-with-nike-2021-11-10/|url-status=live}}</ref> | E pazbuluar | Vlera e marrëveshjes nuk është zbuluar,<br/> por Federata Amerikane e përshkroi<br/> si marrëveshjen komerciale<br/>më të madhe në historinë e tyre<br />dhe një nga më të mëdhajat në historinë e Nike.<ref>{{Cite web|url=https://www.sportspromedia.com/news/us-soccer-apparel-kit-partnership-extension-womens-soccer/?zephr_sso_ott=XXH03G|title=US Soccer seals 'record' Nike partnership extension|trans-title=Federata Amerikane vulos rinovimin 'rekord' të partneritetit me Nike|publisher=Sports Pro Media|language=en|author=Ed Dixon|date=11 nëntor 2021|access-date=4 janar 2023|archive-date=4 janar 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104205242/https://www.sportspromedia.com/news/us-soccer-apparel-kit-partnership-extension-womens-soccer/?zephr_sso_ott=XXH03G|url-status=live}}</ref> |} ===Media=== [[Warner Bros. Discovery Sports]] ka të drejtat e gjuhës angleze për transmetimet e ndeshjeve të kombëtares amerikane nga viti 2022 deri në 2030. Të gjitha ndeshjet transmetohen drejtpërdrejt në HBO Max; ndeshjet gjithashtu transmetohen në TNT dhe TBS. Në qershor 2021, [[CBS Sports]] fitoi të drejtat e pjesshme për të zgjedhur ndeshjet e futbollit të kombëtares amerikane, duke përfshirë kualifikueset e Kupës së Botës dhe finalet e Ligës së Kombeve, për t'u transmetuar kryesisht në CBS Sports Network dhe [[Paramount+]] për transmetim, me disa ndeshje që transmetohen në mbarë vendin në CBS. [[Telemundo]] ka të drejtat e gjuhës spanjolle për të gjitha transmetimet e futbollit të Shba-së nga viti 2023 deri në vitin 2030. Kjo marrëveshje nuk zbatohet për ndeshjet në transfertë të kualifikueseve të Kupës së Botës, të drejtat e të cilave shpërndahen nga vendi pritës.<ref>{{Cite web|url=https://www.ussoccer.com/about/media-services/faqs-world-cup-qualifying-television-rights|title=FAQs World Cup Qualifying Television Rights|trans-title=Pyetjet më të shpeshta të të të drejtave televizive të kualifikueseve të Kupës së Botës|website=ussoccer.com|language=en|access-date=15 mars 2017|archive-date=15 mars 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170315174856/https://www.ussoccer.com/about/media-services/faqs-world-cup-qualifying-television-rights|url-status=live}}</ref> Prandaj, këto ndeshje mund të gjenden shpesh në rrjete të tjera si [[Univision]] dhe Paramount+. ==Stadiumi== Shtetet e Bashkuara nuk kanë një stadium të dedikuar për ndeshjet ashtu si shumica e kombëtareve të tjera; ata i kanë luajtur ndeshjet në 119 stadiume në 29 shtete të ndryshme. [[Stadiumi Robert F. Kennedy Memorial]] ka organizuar plot 24 ndeshje të ekipit kombëtar, më shumë se çdo stadium tjetër.<ref>{{cite news|author=Sam Borden|date=16 qershor 2013|title=To U.S. Soccer Team, Home Field Is an Ever-Changing Thing|trans-title=Për kombëtaren amerikane, fusha brënda është një gjë që ndryshon shpesh|page=D2|url=https://www.nytimes.com/2013/06/17/sports/soccer/to-us-soccer-team-home-field-is-a-many-changing-thing.html|publisher=The New York Times|language=en|access-date=4 qershor 2015|archive-date=16 qershor 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150616053555/http://www.nytimes.com/2013/06/17/sports/soccer/to-us-soccer-team-home-field-is-a-many-changing-thing.html|url-status=live}}</ref> [[Kalifornia]] është shteti që ka organizuar më shumë ndeshje (114), kurse zona metropolitane e [[Los Angeles]] ka zhvilluar 77 ndeshje në disa stadiume në qytet. [[Los Angeles Memorial Coliseum]] mbajti 20 ndeshje nga viti 1965 e deri në vitin 2000, por nuk u përdor më për shkak të vjetërsisë. [[Rose Bowl]], një stadium me 92,000 ulëse në Pasadena,<ref>{{cite web|title=Rose Bowl, Los Angeles|url=https://www.fifa.com/fifa-tournaments/classic-stadiums/stadium=5003452/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150712002042/http://www.fifa.com/fifa-tournaments/classic-stadiums/stadium=5003452/index.html|url-status=dead|archive-date=12 korrik 2015|publisher=FIFA|language=en|access-date=8 korrik 2015}}</ref> ka zhvilluar 17 ndeshje të ekipit kombëtar, si dhe finalen e Kupës së Botës 1994, finalen e Kupës së Botës për Femra 1999 dhe Finalen për medaljen e artë të lojërave olimpike 1984.<ref>{{cite news|author1=Ronald Blum|author2=Barry Wilner|date=9 qershor 2003|title=USSF to propose Women's World Cup final in Carson|trans-title=Federata Amerikane do të propozojë finalen e Kupës së Botës për femra në Carson|agency=Associated Press|publisher=USA Today|language=en|url=https://www.usatoday.com/sports/soccer/world/2003-06-09-wwc-sites_x.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110211174949/http://www.usatoday.com/sports/soccer/world/2003-06-09-wwc-sites_x.htm|archive-date=11 shkurt 2011|access-date=15 korrik 2017}}</ref> ==Tifozët== [[Skeda:USWNT vs. Japan American Outlaws (27215605820).jpg|parapamje|majtas|250px|The American Outlaws janë grupimi kryesor i tifozëve të ekipit kombëtar.]] Dy grupet kryesore që mbështesin kombëtaren amerikane janë [[Sam's Army]] dhe [[The American Outlaws]]. Sam's Army u krijua pak pas përfundimit të Kupës së Botës 1994 që u zhvillua në Shtetet e Bashkuara dhe ishin aktivë deri në vitin 2014.<ref>{{cite news|title=The Trials of the U.S. Soccer Fan|author=John Weinbach|date=9 qershor 2006|url=https://www.wsj.com/articles/SB114981336927375669|publisher=[[The Wall Street Journal]]|language=en|access-date=12 qershor 2010|archive-date=26 dhjetor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226214607/http://www.wsj.com/articles/SB114981336927375669|url-status=live}}</ref> Anëtarët e Sam's Army visheshin me të kuqe në ndeshje dhe e mbështesnin ekipin kombëtar dhe këngë dhe kore përgjatë ndeshjeve. Ata shpesh sillnin flamuj të mëdhenj amerikanë dhe baderola të ndryshme. American Outlaws u krijua në [[Lincoln, Nebraska]] në vitin 2007 si një grup lokal tifozësh.<ref>{{cite news|author=Mike Foss|url=http://ftw.usatoday.com/2014/04/meet-the-fans-who-are-dropping-everything-for-a-month-to-support-u-s-soccer/|title=Meet the U.S. soccer fans who are dropping everything for the World Cup|trans-title=Njihuni me tifozët amerikan që po hedhin gjithçka për Kupën e Botës|publisher=USA Today|language=en|date=9 prill 2014|access-date=20 gusht 2014|archive-date=16 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816024628/http://ftw.usatoday.com/2014/04/meet-the-fans-who-are-dropping-everything-for-a-month-to-support-u-s-soccer|url-status=live}}</ref> Anëtarësia e grupit u përpoq të adresonte mungesën e vazhdimësisë nga ndeshja në ndeshje në organizimin e tifozëve dhe eventet sociale në ditët e ndeshjeve.<ref>{{cite web|url=https://abcnews.go.com/Sports/american-outlaws-us-soccer/story?id=24194324|title=How the American Outlaws Are Getting the US into Soccer|trans-title=Si po hyn në futboll grupin American Outlaws|date=18 qershor 2014|author=Rheana Murray|publisher=[[ABC News]]|language=en|access-date=20 gusht 2014|archive-date=21 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140821182204/http://abcnews.go.com/Sports/american-outlaws-us-soccer/story?id=24194324|url-status=live}}</ref> Për të arritur këtë objektiv, American Outlaws u bë një organizatë tifozësh jo-fitimprurës. Tifozët e këtij grupi zakonisht veshin bandana në ballë dhe shallë për të mbështetur ekipin. Disa degë të tjera kanë shallë të personalizuar të degëve të tyre. Kombëtarja amerikane ka një numër të madh njekësish në rrjetet sociale, veçanërisht në [[Twitter]] dhe [[Instagram]], duke pasur një rritje të madhe në vitet e fundit. Interesi në talentet e rinjë amerikan dhe vëmëndja që ato sjellin ka shkaktuar rritje të investimeve të huaja në lojtarët amerikan.<ref>{{Cite web|url=https://chasingacup.com/a-transfer-window-to-remember/|title=Increase in European USMNT player interest|trans-title=Rritje e interesimit evropian për lojtarët e kombëtares amerikane|website=chasingacup.com|language=en|date=4 shkurt 2021|access-date=4 shkurt 2021|archive-date=4 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210204174313/https://chasingacup.com/a-transfer-window-to-remember/|url-status=live}}</ref> ==Rivalët== ===Meksika=== [[Skeda:TQL Stadium - North End USA vs. Mexico.jpg|parapamje|220px|djathtas|Shtetet e Bashkuara duke luajtur kundër Meksikës në një ndeshje kualifikuese të Kupës së Botës 2022; Meksika është rivali kryesor i Shba-së.]] Amerika dhe [[Kombëtarja meksikane e futbollit|Meksika]] konsiderohen si dy superfuqitë e konfederatës [[CONCACAF]]. Ndeshjet midis dy ekipeve tërheqin interesin e medias dhe publikut të të dy shteteve. Edhe pse ndeshja e parë midis tyre u luajt në vitin 1934, rivaliteti i tyre nisi në vitet 1980', vite në të cilat të dy ekipet konkuronin në Kupat CONCACAF. Më 15 gusht 2012, Shba-ja mposhti Meksikën në [[Estadio Azteca]] duke regjistruar fitoren e parë në tokën meksikane pas 75 vitesh.<ref>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/world_now/2012/08/mexico-united-states-friendly-rivalry-soccer.html|title=Mexico's first loss to U.S. at home, on a Mexican American's goal|trans-title=Humbja e parë e Meksikës në shtëpi nga Shba-ja, falë një goli të një amerikano-meksikani|publisher=[[Los Angeles Times]]|language=en|date=16 gusht 2012|access-date=20 gusht 2014|archive-date=9 gusht 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809065802/http://latimesblogs.latimes.com/world_now/2012/08/mexico-united-states-friendly-rivalry-soccer.html|url-status=live}}</ref> Shba-ja dhe Meksika kanë luajtur 74 ndeshje që nga takimi i parë në vitin 1934, me Meksikën që kryeson me 36 fitore kundrejt 22 të Shba-së, kurse 16 ndeshje janë mbyllur në barazim; golavarazhi është në favor të Meksikës 144–86. Shba-ja filloi të ngushtonte diferencës në vitet 1990' kohë në të cilën futbolli pësoi një rritje të madhe në vend. Ata kanë pasur një rekord më të mirë në shekullin e 21të, duke fituar 17 ndeshje, humbur 9 dhe barazuar 7. Amerika dhe Meksika i kanë fituar të gjitha edicionet e [[CONCACAF Kupa Gold|CONCACAF Kupës Gold]] me përjashtim të edicionit 2000, vit në të cilën triumfoi Kanadaja. ===Kanadaja=== Shba-ja ka një rivalitet të dytë me doza më të ulta me [[Kombëtarja kanadeze e futbollit|Kanadanë]]. Të dy ekipet përballen rregullisht në Kupën Gold por Shtetet e Bashkuara kanë qënë historikisht ekipi më dominues. Amerika dhe Kanadaja janë ndeshur 40 herë me njëri-tjetrin, me amerikanët që kanë fituar 18 ndeshje, kanë barazuar 11 dhe humbur 11. Shba-ja është kualifikuar në 11 edicione të Kupës së Botës kurse Kanadaja në 2. Kanadaja nuk është parë si një rival i Shba-së deri në vitet e fundit nga tifozët amerikan, pasi ata kishin 34 vite pa fitore kundër Shba-së.<ref>{{cite news|url=https://dailyhive.com/vancouver/canada-beats-usa-men-soccer|title=Canada beats USA in men's soccer for first time in 34 years|trans-title=Kanadaja mposht Shba-në në futbollin e meshkujve për herë të parë pas 34 vitesh|publisher=Offside|language=en|date=16 tetor 2019|access-date=1 dhjetor 2021|archive-date=1 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201201604/https://dailyhive.com/vancouver/canada-beats-usa-men-soccer|url-status=live}}</ref> Kanadaja i dha fund këtij rekordi negativ më 15 tetor 2019 me një fitore 2–0 në [[Toronto]]. Një muaj më vonë, Shba-ja i mposhti 4–1 në [[Orlando]], dhe që nga ajo ndeshje, takimet midis këtyre ekipeve kanë qënë shumë kompetitive. Më 18 qershor 2023, Shba-ja mposhti Kanadanë në finalen e [[CONCACAF Liga e Kombeve|CONCACAF Ligës së Kombeve]]; kjo ishte finalja e parë midis këtyre dy shteteve.<ref>{{Cite web|title=USMNT Player Ratings: Gio Reyna dismantles Canada in Nations League final|trans-title=Vlerësimet e lojtarëve të kombëtares amerikane: Gio Reyna çmonton Kanadanë në finalen e Ligës së Kombeve|url=https://www.mlssoccer.com/news/usmnt-player-ratings-gio-reyna-dismantles-canada-in-nations-league-final|access-date=20 qershor 2013|publisher=Major League Soccer|language=en}}</ref> ===Kosta Rika=== Në vitet e fundit Shba-ja ka krijuar një rivalitet edhe me [[Kombëtarja kosta-rikane e futbollit|Kosta Rikën]].<ref>{{cite web|author=Kevin Trahan|title=The Unlikely Rivalry Between Costa Rica and the U.S. Began With a Snow Game|trans-title=Rivaliteti i Kosta Rikës me Shba-në filloi me një ndeshje bore|url=https://sports.vice.com/ca/article/the-unlikely-rivalry-between-costa-rica-and-the-us-began-with-a-snow-game|publisher=Vice Sports|language=en|access-date=8 qershor 2016|archive-date=14 shtator 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160914211926/https://sports.vice.com/ca/article/the-unlikely-rivalry-between-costa-rica-and-the-us-began-with-a-snow-game|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Guillermo Rivera|title=Costa Rica consider matchup against the USA a CONCACAF Clasico|trans-title=Kosta Rika e konsideron ndeshjen kundër Shba-së si një klasike e CONCACAF|url=http://www.mlssoccer.com/post/2016/06/07/costa-rica-consider-matchup-against-usa-concacaf-clasico|website=Major League Soccer|language=en|access-date=8 qershor 2016|archive-date=10 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610190530/http://www.mlssoccer.com/post/2016/06/07/costa-rica-consider-matchup-against-usa-concacaf-clasico|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|author=Spenser Davis|title=No changes to USMNT lineup against Costa Rica|trans-title=Nuk ka ndryshime në formacionin e kombëtares amerikane kundër Kosta Rikës|url=http://www.sounderatheart.com/2016/6/7/11879914/no-changes-to-usmnt-lineup-against-costa-rica|website=Sounder at Heart|language=en|date=7 qershor 2016|publisher=SB Nation|access-date=8 qershor 2016|archive-date=9 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160609124202/http://www.sounderatheart.com/2016/6/7/11879914/no-changes-to-usmnt-lineup-against-costa-rica|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Godfrey|first1=John|title=The US Men's Soccer Team Is Starting To Develop An Unlikely Rivalry With Costa Rica|trans-title=Kombëtarja amerikane po krijon një rivalitet me Kosta Rikën|url=http://www.businessinsider.com/us-vs-costa-rica-rivalry-at-gold-cup-2013-7/?r=AU&IR=T|website=Business Insider|language=en|access-date=8 qershor 2016|archive-date=30 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160630031017/http://www.businessinsider.com/us-vs-costa-rica-rivalry-at-gold-cup-2013-7/?r=AU&IR=T|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Costa Rica keen to renew rivalry with U.S.|trans-title=Kosta Rika gati të rinovojë rivalitetin me Shba-në|url=http://www.concacaf.com/article/costa-rica-keen-to-renew-rivalry-with-u-s|publisher=CONCACAF|language=en|access-date=8 qershor 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160625071050/http://www.concacaf.com/article/costa-rica-keen-to-renew-rivalry-with-u-s|archive-date=25 qershor 2016}}</ref> Ndeshja më e dalluar, ajo që solli edhe lindjen e këtij rivaliteti, ishte ajo e luajtur më 22 mars 2013 e vlefshme për kualifikueset e Kupës së Botës 2014. Shba-ja fitoi 1–0 në një ndeshje e cila i zhvillua në kushte të rënda meterologjike, duke bërë që Kosta Rika të bënte një ankesë në FIFA për kushtet jo të zakonshme në të cilën ndeshja u luajt.<ref>{{Cite web|author=Donald Wine|date=18 tetor 2018|title=Throwback Thursday: Let it Snow Clasico|url=https://www.starsandstripesfc.com/usmnt-news/2018/10/18/17995000/throwback-thursday-tbt-usa-usmnt-snow-clasico-costa-rica-world-cup-qualifying-hex|access-date=15 shkurt 2022|website=Stars and Stripes FC|language=en|archive-date=15 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215094721/https://www.starsandstripesfc.com/usmnt-news/2018/10/18/17995000/throwback-thursday-tbt-usa-usmnt-snow-clasico-costa-rica-world-cup-qualifying-hex|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|last=McGeorge|first=Alex|date=3 mars 2019|title=Snow Clasico History {{!}} Looking back at past snow games at DICK'S Sporting Goods Park|trans-title=Historia e Klasikes së dëborës {{!}} Duke parë ndeshjet e së kaluarës me dëborë në DICK'S Sporting Goods Park|url=https://www.coloradorapids.com/news/snow-clasico-history-looking-back-past-snow-games-dicks-sporting-goods-park|access-date=15 shkurt 2022|website=Colorado Rapids|language=en|archive-date=15 shkurt 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215102833/https://www.coloradorapids.com/news/snow-clasico-history-looking-back-past-snow-games-dicks-sporting-goods-park|url-status=live}}</ref> Kjo gjë bëri që media ta etikonte ndeshjen si "Klasikja e dëborës". Shba-ja nuk e ka mposhtur asnjë Kosta Rikën në transfertë, duke humbur dhjetë ndeshje dhe barazuar dy.<ref>{{Cite magazine|author=Brian Straus|date=29 mars 2022|title=High Stakes, Oddities and How the USMNT Is Approaching a Decisive Qualifier it Can Lose By 5|url=https://www.si.com/soccer/2022/03/30/usmnt-costa-rica-world-cup-qualifying-finale-approach|access-date=30 gusht 2022|magazine=Sports Illustrated|language=en|archive-date=30 gusht 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220830233628/https://www.si.com/soccer/2022/03/30/usmnt-costa-rica-world-cup-qualifying-finale-approach|url-status=live}}</ref> ==Lojtarët== ===Skuadra aktuale=== Njëzetetre lojtarët e mëposhtëm u emëruan për të luajtur në [[CONCACAF Kupa Gold 2023|CONCACAF Kupën Gold 2023]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ussoccer.com/stories/2023/06/callaghan-names-23-player-roster-for-2023-concacaf-gold-cup|title=Callaghan names 23-Player Roster for 2023 CONCACAF Gold Cup|trans-title=Callaghan emëron ekipin me 23 lojtar për CONCACAF Kupën Gold 2023|website=ussoccer.com|language=en|access-date=21 korrik 2023}}</ref> <br>''Ndeshjet dhe golat janë përditësuar më 12 korrik 2023 pas ndeshjes me Panamanë.'' {{nat fs g start|background=#002868}} {{nat fs g player|no=1|pos=GK|name={{sortname|Matt|Turner|dab=soccer}}|age={{birth date and age|24|6|1994}}|caps=32|goals=0|club=[[Arsenal F.C.|Arsenal]]|clubnat=ENG}} {{nat fs g player|no=18|pos=GK|name={{sortname|Sean|Johnson|dab=soccer}}|age={{birth date and age|31|5|1989}}|caps=13|goals=0|club=[[Toronto FC]]|clubnat=CAN}} {{nat fs g player|no=23|pos=GK|name={{sortname|Gabriel|Slonina}}|age={{birth date and age|15|5|2004}}|caps=1|goals=0|club=[[Chelsea F.C.|Chelsea]]|clubnat=ENG}} {{nat fs break|background=#002868}} {{nat fs g player|no=2|pos=DF|name={{sortname|DeAndre|Yedlin}}|age={{birth date and age|9|7|1993}}|caps=81|goals=0|club=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=3|pos=DF|name={{sortname|Aaron|Long|dab=soccer}}|age={{birth date and age|12|10|1992}}|caps=35|goals=3|club=[[Los Angeles FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=4|pos=DF|name={{sortname|Matt|Miazga}}|age={{birth date and age|19|7|1995}}|caps=28|goals=1|club=[[FC Cincinnati]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=5|pos=DF|name={{sortname|Bryan|Reynolds|dab=soccer}}|age={{birth date and age|28|6|2001}}|caps=7|goals=1|club=[[A.S. Roma|Roma]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=12|pos=DF|name={{sortname|Miles|Robinson|dab=soccer}}|age={{birth date and age|14|3|1997}}|caps=26|goals=3|club=[[Atlanta United FC|Atlanta United]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=15|pos=DF|name={{sortname|DeJuan|Jones}}|age={{birth date and age|24|6|1997}}|caps=6|goals=0|club=[[New England Revolution]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=20|pos=DF|name={{sortname|Jalen|Neal}}|age={{birth date and age|24|8|2003}}|caps=6|goals=0|club=[[LA Galaxy]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=21|pos=DF|name={{sortname|John|Tolkin}}|age={{birth date and age|31|7|2002}}|caps=3|goals=0|club=[[New York Red Bulls]]|clubnat=USA}} {{nat fs break|background=#002868}} {{nat fs g player|no=6|pos=MF|name={{sortname|Gianluca|Busio}}|age={{birth date and age|28|5|2002}}|caps=13|goals=1|club=[[Venezia F.C.|Venezia]]|clubnat=ITA}} {{nat fs g player|no=8|pos=MF|name={{sortname|James|Sands}}|age={{birth date and age|6|7|2000}}|caps=13|goals=0|club=[[New York City FC]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=10|pos=MF|name={{sortname|Cristian|Roldan}}|age={{birth date and age|3|6|1995}}|caps=37|goals=0|club=[[Seattle Sounders FC|Seattle Sounders]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=14|pos=MF|name={{sortname|Djordje|Mihailovic}}|age={{birth date and age|10|11|1998}}|caps=11|goals=3|club=[[AZ Alkmaar]]|clubnat=NED}} {{nat fs g player|no=16|pos=MF|name={{sortname|Aidan|Morris}}|age={{birth date and age|16|11|2001}}|caps=4|goals=0|club=[[Columbus Crew]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=24|pos=MF|name={{sortname|Jackson|Yueill}}|age={{birth date and age|19|3|1997}}|caps=16|goals=0|club=[[San Jose Earthquakes]]|clubnat=USA}} {{nat fs break|background=#002868}} {{nat fs g player|no=9|pos=FW|name={{sortname|Jesús|Ferreira}}|age={{birth date and age|24|12|2000}}|caps=23|goals=15|club=[[FC Dallas]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=11|pos=FW|name={{sortname|Cade|Cowell}}|age={{birth date and age|14|10|2003}}|caps=8|goals=1|club=[[San Jose Earthquakes]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=13|pos=FW|name={{sortname|Jordan|Morris}}|age={{birth date and age|26|10|1994}}|caps=55|goals=11|club=[[Seattle Sounders FC|Seattle Sounders]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=17|pos=FW|name={{sortname|Alejandro|Zendejas}}|age={{birth date and age|7|2|1998}}|caps=7|goals=1|club=[[Club América|América]]|clubnat=MEX}} {{nat fs g player|no=19|pos=FW|name={{sortname|Brandon|Vázquez}}|age={{birth date and age|14|10|1998}}|caps=8|goals=4|club=[[FC Cincinnati]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no=22|pos=FW|name={{sortname|Julian|Gressel}}|age={{birth date and age|16|12|1993}}|caps=6|goals=0|club=[[Vancouver Whitecaps FC|Vancouver Whitecaps]]|clubnat=CAN}} {{nat fs end}} ==Stafi== {{See also|Lista e trajnerëve të kombëtares amerikane të futbollit}} '''Stafi drejtues''' {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri |- | Trajneri | {{flagicon|USA}} [[Gregg Berhalter]] |- | Ndihmës-trajneri | {{flagicon|USA}} [[B. J. Callaghan]] |- | Trajneri i portierëve | {{flagicon|ENG}} Aron Hyde |- | Analisti i kundërshtarit | {{flagicon|USA}} Eric Laurie |- | Eksperti kryesor i performancës |{{flagicon|USA}} Steve Tashjian |- | Trajneri i lëvizjes dhe kondicionimit |{{flagicon|USA}} Darcy Norman |- | Trajneri i gjuajtjeve të lira |{{flagicon|DEN}} Lars Knudsen |} '''Stafi teknik''' {| class="wikitable" |- ! Pozicioni ! Emri ! Data e nisjes ! Ref. |- | Drejtori sportiv |{{flamuri|Uellsi}} [[Matt Crocker]] | prill 2023 |<ref>{{Cite web|url=https://www.ussoccer.com/stories/2023/04/us-soccer-federation-appoints-matt-crocker-to-role-of-sporting-director|title=US soccer federation appoints Matt Crocker to role of sporting director|trans-title=Federata Amerikane punëson Matt Crocker në rolin e drejtorit sportiv|website=ussoccer.com|publisher=U.S. Soccer|language=en}}</ref> |- | Zëvëndës-president | {{flagicon|USA}} [[Oguchi Onyewu]] | maj 2023 |<ref>{{Cite web|url=https://www.ussoccer.com/stories/2023/05/us-soccer-federation-names-oguchi-onyewu-as-vice-president-of-sporting|title=U.S. Soccer Federation Names Oguchi Onyewu As Vice President Of Sporting|trans-title=Federata Amerikane emëron Oguchi Onyewu si zëvëndës drejtorin sportiv|website=ussoccer.com|publisher=U.S. Soccer|language=en}}</ref> |- | Menaxher i përgjithshëm | bosh | | |} ==Rekordet individuale== {{updated|18 qershor 2023}}.<ref>{{cite web|author=Roberto Mamrud|title=USA – Record International Players|trans-title=Shba – Rekordi i lojtarëve ndërkombëtar|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/usa-recintlp.html|website=RSSSF|language=en|access-date=2 shkurt 2023|archive-date=6 dhjetor 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206151125/https://www.rsssf.org/miscellaneous/usa-recintlp.html|url-status=live}}</ref> ===Më shumë ndeshje=== [[File:Cobi Jones (cropped).jpg|thumb|right|[[Cobi Jones]] është lojtari me më shumë ndeshje në historinë e kombetares amerikane (164).]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- ! style="width:30px;" sort-data- type="number"|Renditja ! style="width:150px; class=unsortable"|Lojtari ! style="width:50px;" sort-data- type="number"|Ndsh ! style="width:50px;" sort-data- type="number"|Gola ! style="width:100px;"|Periudha |- | 1 ||align=left| [[Cobi Jones]] || 164 || 15 || {{nowrap|1992–2004}} |- | 2 ||align=left| [[Landon Donovan]] || 157 || 57 || 2000–2014 |- | 3 ||align=left| [[Michael Bradley (soccer)|Michael Bradley]] || 151 || 17 || 2006–2019 |- | 4 ||align=left| [[Clint Dempsey]] || 141 || 57 || 2004–2017 |- | 5 ||align=left| [[Jeff Agoos]] || 134 || 4 || 1988–2003 |- | 6 ||align=left| [[Marcelo Balboa]] || 127 || 13 || 1988–2000 |- | 7 ||align=left| [[DaMarcus Beasley]] || 126 || 17 || 2001–2017 |- | 8 ||align=left| [[Tim Howard]] || 121 || 0 || 2002–2017 |- | 9 ||align=left| [[Jozy Altidore]]|| 115|| 42 || 2007–2019 |- | 10||align=left| [[Claudio Reyna]] || 112 || 8 || 1994–2006 |} ===Më shumë gola=== {{multiple image | image1=WikiLando.jpg | width1=150 | image2=Clint Dempsey 2013.jpg | width2=120 | footer =[[Landon Donovan]] dhe [[Clint Dempsey]] kanë shënuar secili nga 57 gola.}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |- ! style="width:30px;" sort-data- type="number"|Renditja ! style="width:150px; class=unsortable"|Lojtari ! style="width:50px;" sort-data- type="number"|Gola ! style="width:50px;" sort-data- type="number"|Ndsh ! style="width:50px;" sort-data- type="number"|Mesatarja ! style="width:100px;"|Periudha |- | rowspan=2 | 1 ||align=left| [[Clint Dempsey]] || [[List of international goals scored by Clint Dempsey|57]] || 141|| {{#expr:57/141 round 3}} || {{nowrap|2004–2017}} |- |align=left| [[Landon Donovan]] || [[List of international goals scored by Landon Donovan|57]] || 157 || {{#expr:57/157 round 3}} || 2000–2014 |- | 3 ||align=left| [[Jozy Altidore]] || 42 || 115 || {{#expr:42/115 round 3}} || 2007–2019 |- | 4 ||align=left| [[Eric Wynalda]] || 34 || 106 || {{#expr:34/106 round 3}} || 1990–2000 |- | 5 ||align=left| [[Brian McBride]] || 30 || 95 || {{#expr:30/95 round 3}} || 1993–2006 |- | 6 ||align=left| '''[[Christian Pulisic]]''' || 25 || 60 || {{#expr:25/60 round 3}} || 2016–vazhdon |- | 7 ||align=left| [[Joe-Max Moore]] || 24 || 100 || 0.240 || 1992–2002 |- | 8 ||align=left| [[Bruce Murray (soccer)|Bruce Murray]] || 21 || 85 || {{#expr:21/85 round 3}} || 1985–1993 |- | 9 ||align=left| [[Eddie Johnson (American soccer)|Eddie Johnson]] || 19 || 63 || {{#expr:19/63 round 3}} || 2004–2014 |- |rowspan=3| 10 ||align=left| [[Earnie Stewart]] || 17 || 101 || {{#expr:17/101 round 3}} || 1990–2004 |- |align=left| [[DaMarcus Beasley]] || 17 || 126 || {{#expr:17/126 round 3}} || 2001–2017 |- |align=left| [[Michael Bradley (soccer)|Michael Bradley]] || 17 || 151 || {{#expr:17/151 round 3}} || 2006–2019 |} ==Rekordi kompetitiv== Shtetet e Bashkuara marrin pjesë rregullisht në [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës]], [[CONCACAF Kupa Gold|CONCACAF Kupën Gold]], [[CONCACAF Liga e Kombeve|CONCACAF Ligën e Kombeve]] dhe [[Lojërat Olimpike Verore]]. Ata gjithashtu kanë luajtur në [[FIFA Kupa e Konfederatave|FIFA Kupën e Konfederateve]] dhe [[Copa América]], kompeticion në të cilën kanë marrë ftesë, si dhe në disa kompeticione të tjera të vogla. Rezultati më i mirë i Shba-së në Kupën e Botës është një vend i tretë i arritur në edicionin e vitit [[1930 FIFA Kupa e Botës|1930]]. Pjesë e atij ekipi ishte gjashtë lojtarë të natyralizuar: pesë nga Anglia dhe një nga Skocia.<ref>{{cite web|url=http://www.phillysoccerpage.net/2014/03/19/the-us-at-the-1930-world-cup/|title=The US at the 1930 World Cup|trans-title=Shba-ja në Kupën e Botës 1930|publisher=The Philly Soccer Page|language=en|author=Ed Farnsworth|date=19 mars 2014|access-date=20 gusht 2014|archive-date=15 qershor 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140615045734/http://www.fifa.com.phillysoccerpage.net/2014/03/19/the-us-at-the-1930-world-cup/|url-status=live}}</ref> Rezultati më i mirë i arritur në kohët moderne është çerek-finalja e edicionit të vitit 2002. Rezultati më negativ i arritur kanë qënë eliminimet në fazën e grupeve të edicioneve 1990, 1998 dhe 2006. Në Kupën e Konfederateve, Shba-ja u rendit në vendin e tretë në edicionet e viteve 1992 dhe 1999, si dhe ishte finalist në vitin 2009. Kjo ishte finalja e parë e tyre në një turnament ndërkombëtar.<ref>{{cite news|url=http://goal.blogs.nytimes.com/2009/06/28/match-tracking-confederation-cup-final-us-vs-brazil/|title=Match Tracking Confederations Cup Final: Brazil 3, U.S. 2|trans-title=Ndjekja e ndeshjes; finalja e Kupës së Konfederatave: Brazil 3, Shba 2|author=Jack Bell|publisher=The New York Times|language=en|date=28 qershor 2009|access-date=20 gusht 2014|archive-date=15 prill 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140415191146/http://goal.blogs.nytimes.com/2009/06/28/match-tracking-confederation-cup-final-us-vs-brazil/|url-status=live}}</ref> Pasi morën një rezultat surprizë 2–0 kundër [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjës]] në gjysëm-finale, Shtetet e Bashkuara u mposhtën 3–2 në finale kundër [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazilit]] pavarësisht se e mbyllën pjesën e parë në avantazh të dy golave.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2009/06/29/sports/soccer/29soccer.html|title=U.S. Lets Confederations Cup Slip Away|trans-title=Shba-së i rrëshket Kupa e Konfederatave|publisher=The New York Times|language=en|date=28 qershor 2009|access-date=22 korrik 2023}}</ref> Kombëtarja amerikane ka luajtur në lojtërat olimpike që nga viti 1924. Që nga ai edicion e deri në vitin 1980, vetëm ekipet amatore dhe ato të sponzorizuara nga shtetet e Evropës lindore ishin të lejuar të merrnin pjesë në turnament. Lojërat olimpike u bë një turnament i plotë ndërkombëtar pas vitit 1984 pasi [[Komiteti Olimpik Ndërkombëtar]] lejoi ekipet e plota kombëtare të shteteve jashtë konfederatave të [[CONMEBOL]] dhe [[UEFA]]s. Që nga viti 1992, turnamenti ka vendosur rregullin e kufizimit të moshës; të gjithë lojtarët me përjashtim të tre nuk duhen të jenë më të mëdhenjë se 23 vjeç. Shba-ja garon në këtë kompeticion me ekipin nën-23. Në kompeticionet rajonale, Shba-ja ka fituar Kupën Gold shtatë herë. Titulli i tyre i fundit daton në vitin 2021. Ata gjithashtu fituan edicionin e parë të Ligës së Kombeve. Rezultati më i mirë i arritur në Copa América është një vend i katërt i arritur në edicionet 1995 dhe 2016.<ref name="Copa 1995"/><ref name="Copa 2016"/> ===FIFA Kupa e Botës=== {{Main|Shtetet e Bashkuara në FIFA Kupën e Botës}} {{Shtetet e Bashkuara në FIFA Kupën e Botës}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align: center;font-size:90%;" |- |- !colspan=2|Historia në [[FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës]] |- | '''Ndeshja e parë''' | {{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 3–0 [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjikë]] {{flamuri|Belgjika}}<br />(13 korrik 1930; [[Montevideo]], [[Uruguaji]]) |- | '''Fitorja më e madhe''' | {{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 3–0 [[Kombëtarja belge e futbollit|Belgjikë]] {{flamuri|Belgjika}}<br />(13 korrik 1930; [[Montevideo]], [[Uruguaji]])<br />{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 3–0 [[Kombëtarja paraguajiane e futbollit|Paraguaji]] {{flamuri|Paraguaji}}<br />(17 korrik 1930; [[Montevideo]], [[Uruguaji]]) |- | '''Humbja më e madhe''' | {{fb|Italy|1861}} 7–1 Shtetet e Bashkuara {{flagicon|USA}}<br />(27 maj 1934; [[Romë]], [[Itali]]) |- | '''Rezultati më i mirë''' | '''Vendi i tretë''' në [[1930 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 1930]] |- | '''Rezultati i dytë më i mirë''' | '''Vendi i 8të''' në [[2002 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2002]] |- | '''Rezultati më i keq''' | '''Vendi i 32të''' në [[1998 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 1998]] |- | '''Rezultati i dytë më i keq''' | '''Vendi i 25të''' në [[2006 FIFA Kupa e Botës|FIFA Kupën e Botës 2006]] |- |} ===FIFA Kupa e Konfederatave=== {{Main|Shtetet e Bashkuara në FIFA Kupën e Konfederateve}} {{Shtetet e Bashkuara në FIFA Kupën e Konfederateve}} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !colspan=2|Historia në FIFA Kupën e Konfederateve |- !Ndeshja e parë |{{flamuri|Arabia Saudite}} Arabia Saudite 3–0 Shtetet e Bashkuara {{flagicon|USA}}<br> (15 tetor 1992; [[Riyadh]], Arabi Saudite) |- !Fitorja më e madhe |{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 5–2 Bregu i Fildishtë {{flagicon|Ivory Coast}}<br> (19 tetor 1992; [[Riyadh]], Arabi Saudite) |- !Humbja më e madhe |{{flamuri|Arabia Saudite}} Arabia Saudite 3–0 Shtetet e Bashkuara {{flagicon|USA}}<br> (15 tetor 1992; [[Riyadh]], Arabi Saudite) {{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 0–3 {{flamuri|Brazili}} Brazil<br> (18 qershor 2009; [[Pretoria]], Afrikë e Jugut) |- !Rezultati më i mirë |'''Finalist''' në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|2009]] |- !Rezultati më i keq |Faza e grupeve në [[FIFA Kupa e Konfederatave 2003|2003]] |} ===CONCACAF Kupa Gold=== {{main|Shtetet e Bashkuara në CONCACAF Kupën Gold}} ''Kampionati CONCACAF 1963–1989, CONCACAF Kupa Gold 1991–vazhdon'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Rekordi në [[CONCACAF Gold Cup|CONCACAF Kupën Gold]] |- !Viti !Rezultati !Pozicioni !{{Abbr|Ndsh|Ndeshje të luajtura}} !{{Abbr|F|Fitore}} !{{Abbr|B|Barazime}} !{{Abbr|H|Humbje}} !{{Abbr|G+|Gola të shënuar}} !{{Abbr|G-|Gola të pësuar}} !Ekipi |- ||{{flagicon|El Salvador}} [[Kampionati CONCACAF 1963|1963]]||rowspan=3 colspan=9|''Nuk hyri'' |- ||{{flamuri|Guatemala}} [[Kampionati CONCACAF 1965|1965]] |- ||{{flamuri|Hondurasi}} [[Kampionati CONCACAF 1967|1967]] |- ||{{flamuri|Kosta Rika}} [[Kampionati CONCACAF 1969|1969]]||colspan=9|''Nuk u kualifikua'' |- ||{{flagicon|Trinidad and Tobago}} [[Kampionati CONCACAF 1971|1971]]||colspan=9|''Nuk hyri'' |- ||{{flamuri|Haiti}} [[Kampionati CONCACAF 1973|1973]]||rowspan=3 colspan=9|''Nuk u kualifikua'' |- ||{{flamuri|Meksika}} [[Kampionati CONCACAF 1977|1977]] |- ||{{flamuri|Hondurasi}} [[Kampionati CONCACAF 1981|1981]] |- |[[Kampionati CONCACAF 1985|1985]]||Faza e grupeve||6të||4||2||1||1||4||3 !— |-bgcolor=silver |[[Kampionati CONCACAF 1989|1989]]||'''Finalist'''||'''2të'''||'''8'''||'''4'''||'''3'''||'''1'''||'''6'''||'''3''' !— |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[Kampionati CONCACAF 1991|1991]]||'''Kampion'''||'''1rë'''||'''5'''||'''4'''||'''1'''||'''0'''||'''10'''||'''3'''||Ekipi |-bgcolor=silver |style="border: 3px solid red"|{{flamuri|Meksika}} {{flagicon|USA}} [[CONCACAF Kupa Gold 1993|1993]]||'''Finalist'''||'''2të'''||'''5'''||'''4'''||'''0'''||'''1'''||'''5'''||'''5'''||Ekipi |-bgcolor=#c96 |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|USA}} [[CONCACAF Kupa Gold 1993|1996]]||'''Vendi i tretë'''||style="background:#c96;"|'''3të'''||'''4'''||'''3'''||'''0'''||'''1'''||'''8'''||'''3'''||Ekipi |-bgcolor=silver |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|USA}} [[CONCACAF Kupa Gold 1998|1998]]||'''Finalist'''||style="background:silver;"|'''2të'''||'''4'''||'''3'''||'''0'''||'''1'''||'''6'''||'''2'''||Ekipi |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2000|2000]]||Çerek-finale||5të||3||2||1||0||6||2||Ekipi |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2002|2002]]||'''Kampion'''||'''1rë'''||'''5'''||'''4'''||'''1'''||'''0'''||'''9'''||'''1'''||Ekipi |-bgcolor=#c96 |style="border: 3px solid red"|{{flamuri|Meksika}} {{flagicon|USA}} [[CONCACAF Kupa Gold 2003|2003]]||'''Vendi i tretë'''||'''3të'''||'''5'''||'''4'''||'''0'''||'''1'''||'''13'''||'''4'''||Ekipi |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2005|2005]] ||'''Kampionë''' ||'''1rë''' ||'''6''' ||'''4''' ||'''2''' ||'''0''' ||'''11''' ||'''3''' ||Ekipi |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2007|2007]] ||'''Kampionë''' ||'''1rë''' ||'''6''' ||'''6''' ||'''0''' ||'''0''' ||'''13''' ||'''3''' ||Ekipi |-bgcolor=silver |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2009|2009]] ||'''Finalist''' ||'''2të''' ||'''6''' ||'''4''' ||'''1''' ||'''1''' ||'''12''' ||'''8''' ||Ekipi |-bgcolor=silver |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2011|2011]] ||'''Finalist''' ||'''2të''' ||'''6''' ||'''4''' ||'''0''' ||'''2''' ||'''9''' ||'''6''' ||Ekipi |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2013|2013]] ||'''Kampion''' ||'''1rë''' ||'''6''' ||'''6''' ||'''0''' ||'''0''' ||'''20''' ||'''4''' ||Ekipi |-bgcolor=#9acdff |style="border: 3px solid red"|{{flamuri|Kanadaja}} {{flagicon|USA}} [[CONCACAF Kupa Gold 2015|2015]]||'''Vendi i katërt'''||'''4të'''||'''6'''||'''3'''||'''2'''||'''1'''||'''12'''||'''5'''||Ekipi |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[2017 CONCACAF Gold Cup|2017]]||'''[[2017 CONCACAF Gold Cup Final|Champions]]'''||'''1st'''||'''6'''||'''5'''||'''1'''||'''0'''||'''13'''||'''4'''||[[2017 CONCACAF Gold Cup squads#United States|Squad]] |-bgcolor=silver |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|Costa Rica}} {{flagicon|Jamaica}} {{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2019|2019]] ||'''Finalist''' ||'''2të''' ||'''6''' ||'''5''' ||'''0''' ||'''1''' ||'''15''' ||'''2''' ||Ekipi |-bgcolor=gold |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2021|2021]] |'''Kampion'''||'''1rë'''||'''6'''||'''6'''||'''0'''||'''0'''||'''11'''||'''1'''||Ekipi |-bgcolor=#9acdff |style="border: 3px solid red"|{{flamuri|Kanadaja}} {{flagicon|US}} [[CONCACAF Kupa Gold 2023|2023]]||'''Gjysëm-finale'''||'''4të'''||'''5'''||'''2'''||'''3'''||'''0'''||'''16'''||'''4'''||Ekipi |- !'''Gjithsej'''||'''19/27'''||'''7 tituj'''||'''102'''||'''75'''||'''16'''||'''11'''||'''199'''||'''66'''|| |} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !colspan=2|Historia në Kampionatin CONCACAF & Kupën Gold |- !Ndeshja e parë |{{flagicon|Trinidad and Tobago}} Trinidad dhe Tabago 1–2 Shtetet e Bashkuara {{flagicon|USA}}<br> (15 maj 1985; [[St. Louis]], United States) |- !Fitorja më e madhe |{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 6–0 [[Kombëtarja kubaneze e futbollit|Kuba]] {{flamuri|Kuba}}<br>(18 korrik 2015; [[Baltimore]], Shtetet e Bashkuara)<br>{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 6–0 Trinidad dhe Tabago {{flagicon|Trinidad and Tobago}}<br>(22 qershor 2019; [[Cleveland]], Shtetet e Bashkuara)<br>{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 6–0 Saint Kitts and Nevis {{flagicon|Saint Kitts and Nevis}}<br>(28 qershor 2023; [[St. Louis]], Shtetet e Bashkuara)<br>{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 6–0 Trinidad dhe Tabago {{flagicon|Trinidad and Tobago}}<br>(2 korrik 2023; [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]], Shtetet e Bashkuara) |- !Humbja më e madhe |{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 0–5 {{fb-rt|Mexico}}<br> (26 korrik 2009; [[East Rutherford]], Shtetet e Bashkuara) |- !Rezultati më i mirë |'''Kampion''' në [[CONCACAF Kupa Gold 1991|1991]], [[CONCACAF Kupa Gold 2002|2002]], [[CONCACAF Kupa Gold 2005|2005]], [[CONCACAF Kupa Gold 2007|2007]], [[CONCACAF Kupa Gold 2013|2013]], [[CONCACAF Kupa Gold 2017|2017]], [[CONCACAF Kupa Gold 2021|2021]] |- !Rezultati më i keq |Faza e grupeve në [[Kampionati CONCACAF 1985|1985]] |} ===CONCACAF Liga e Kombeve=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !style="color:#002868; background:white;" colspan=22|Rekordi në [[CONCACAF Liga e Kombeve|CONCACAF Ligën e Kombeve]] |- !style="color:#002868; background:white;" colspan=12|Faza e Ligës !rowspan=6| !style="color:#002868; background:white;" colspan=9|Finalet |- !Sezoni !Divizioni !Grupi !{{Tooltip|Poz|Pozicioni në grup}} !{{Tooltip|Ndsh|Ndeshje të luajtura}} !{{Tooltip|F|Fitore}} !{{Tooltip|B|Barazime}}* !{{Tooltip|H|Humbje}} !{{Tooltip|G+|Gola të shënuar}} !{{Tooltip|G-|Gola të pësuar}} !{{Tooltip|P/R|Ngjitja dhe zbritja në fund të sezonit}} !Rangu !Viti !{{Tooltip|Poz|Pozicioni}} !{{Tooltip|Ndsh|Ndeshje të luajtura}} !{{Tooltip|F|Fitore}} !{{Tooltip|B|Barazime}}* !{{Tooltip|H|Humbje}} !{{Tooltip|G+|Gola të shënuar}} !{{Tooltip|G-|Gola të pësuar}} !{{Tooltip|Ekipi|Vetëm ekipi i finaleve}} |-bgcolor=gold |[[CONCACAF Liga e Kombeve 2019–20|2019–20]] |[[CONCACAF Liga e Kombeve Liga A 2019–20|A]] |[[CONCACAF Liga e Kombeve 2019–20 Liga A#Grupi A|A]] |'''1rë''' |'''4''' |'''3''' |'''0''' |'''1''' |'''15''' |'''3''' |{{same position}} |'''3të''' |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|USA}} [[Finalet e CONCACAF Ligës së Kombeve 2021|2021]] |'''1rë''' |'''2''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |'''4''' |'''2''' |'''Ekipi''' |-bgcolor=gold | [[CONCACAF Liga e Kombeve 2022–22|2022–23]] |[[CONCACAF Liga e Kombeve Liga A 2022–23|A]] |[[CONCACAF Liga e Kombeve 2022–23 Liga A#Grupi D|D]] |'''1rë''' |'''4''' |'''3''' |'''1''' |'''0''' |'''14''' |'''2''' |{{same position}} |'''1st''' |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|USA}} [[Finalet e CONCACAF Ligës së Kombeve 2023|2023]] |'''1rë''' |'''2''' |'''2''' |'''0''' |'''0''' |'''5''' |'''0''' |'''Ekipi''' |- |''[[2023–24 CONCACAF Nations League|2023–24]]'' |colspan=2|''[[Bye (sports)|Bye]]'' |colspan=9|N/A | | [[2023–24 CONCACAF Nations League#Nations League Finals|2024]]'' | ''Çerek-finale'' |colspan=7|''TBD'' |-style="color:#002868; background:white;" |colspan=4|'''Gjithsej''' |'''8''' |'''6''' |'''1''' |'''1''' |'''29''' |'''5''' |colspan=2|'''2 tituj''' |colspan=2|'''Gjithsej''' |'''4''' |'''4''' |'''0''' |'''0''' |'''9''' |'''2''' | |- |} {| class="wikitable collapsible collapsed" style="text-align: center;font-size:90%;" |- !colspan=2|Historia në CONCACAF Ligën e Kombeve |- !Ndeshja e parë |{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 7–0 Kuba {{flamuri|Kuba}}<br> (11 tetor 2019; [[Washington, D.C.]], Shtetet e Bashkuara) |- !Fitorja më e madhe |{{flagicon|USA}} Shtetet e Bashkuara 7–0 Kuba {{flamuri|Kuba}}<br> (11 tetor 2019; [[Washington, D.C.]], Shtetet e Bashkuara) |- !Humbja më e madhe |{{flamuri|Kanadaja}} Kanadaja 2–0 Shtetet e Bashkuara {{flagicon|USA}}<br> (15 tetor 2019; [[Toronto]], Kanada) |- !Rezultati më i mirë |'''Kampion''' në [[CONCACAF Liga e Kombeve 2019–20|2019–20]], [[CONCACAF Liga e Kombeve 2022–23|2022–23]] |- !Rezultati më i keq |— |} ===Copa América=== ''Kampionati Amerikano Jugor 1916–1967, Copa América 1975–vazhdon'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Rekordi në [[Copa América]] |- ! style="width:90px;"|Viti ! style="width:110px;"|Rezultati ! style="width:80px;"|Pozicioni ! style="width:30px;"|{{Abbr|Ndsh|Ndeshje të luajtura}} ! style="width:30px;"|{{Abbr|F|Fitore}} ! style="width:30px;"|{{Abbr|B|Barazime}} ! style="width:30px;"|{{Abbr|H|Humbje}} ! style="width:30px;"|{{Abbr|G+|Gola të shënuar}} ! style="width:30px;"|{{Abbr|G-|Gola të pëduar}} |- |[[Kampionati Amerikano Jugor 1916|1916]]–[[Copa América 1991|1991]]||colspan=8|''Nuk u ftua'' |- |{{flamuri|Ekuadori}} [[Copa América 1994|1993]] |Faza e grupeve |12të |3 |0 |1 |2 |3 |6 |-style="background:#9acdff;" |{{flamuri|Uruguaji}} [[Copa América 1995|1995]] |'''Vendi i katërt''' |'''4të''' |'''6''' |'''2''' |'''1''' |'''3''' |'''6''' |'''7''' |- |[[Copa América 1997|1997]]–[[Copa América 2004|2004]]||colspan=8|''Nuk u ftua'' |- |{{flamuri|Venezuela}} [[Copa América 2007|2007]] |Faza e grupeve |12të |3 |0 |0 |3 |2 |8 |- |[[Copa América 2011|2011]]–[[Copa América 2015|2015]]||colspan=8|''Nuk u ftua'' |-style="background:#9acdff;" |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|USA}} [[Copa América Centenario|2016]] |'''Vendi i katërt''' |'''4të''' |'''6''' |'''3''' |'''0''' |'''3''' |'''7''' |'''8''' |- |[[Copa América 2019|2019]]–[[Copa América 2021|2021]]||colspan=8|''Nuk u ftua'' |- |style="border: 3px solid red"|{{flagicon|USA}} [[Copa América 2014|2024]]||colspan=8|''Për t'u përcaktuar'' |- |'''Gjithsej''' |'''Ftesa''' |'''0 tituj''' |'''18''' |'''5''' |'''2''' |'''11''' |'''18''' |'''29''' |} ==Trofe== ===Kompeticione madhore=== * '''[[FIFA Kupa e Botës]]''' :Vendi i tretë (1): [[1930 FIFA Kupa e Botës|1930]] * '''[[FIFA Kupa e Konfederatave]]''' :Finalist (1): [[FIFA Kupa e Konfederatave 2009|2009]] :Vendi i tretë (2): [[Kupa e Mbretit Fahd 1992|1992]], [[FIFA Kupa e Konfederatave 1999|1999]] * '''[[Kampionati CONCACAF]] / [[CONCACAF Kupa Gold|Kupa Gold]]''' :'''Kampion (7):''' [[CONCACAF Kupa Gold 1991|1991]], [[CONCACAF Kupa Gold 2002|2002]], [[CONCACAF Kupa Gold 2005|2005]], [[CONCACAF Kupa Gold 2007|2007]], [[CONCACAF Kupa Gold 2013|2013]], [[CONCACAF Kupa Gold 2017|2017]], [[CONCACAF Kupa Gold 2021|2021]] :Finalist (6): [[Kampionati CONCACAF 1989|1989]], [[CONCACAF Kupa Gold 1993|1993]], [[CONCACAF Kupa Gold 1998|1998]], [[CONCACAF Kupa Gold 2009|2009]], [[CONCACAF Kupa Gold 2011|2011]], [[CONCACAF Kupa Gold 2019|2019]] :Vendi i tretë (2): [[CONCACAF Kupa Gold 1996|1996]], [[CONCACAF Kupa Gold 2003|2003]] :Çmimi Fair Play (6): [[CONCACAF Kupa Gold 2003|2003]], [[CONCACAF Kupa Gold 2009|2009]], [[CONCACAF Kupa Gold 2017|2017]], [[CONCACAF Kupa Gold 2019|2019]], [[CONCACAF Kupa Gold 2021|2021]], [[CONCACAF Kupa Gold 2023|2023]] * '''[[CONCACAF Liga e Kombeve]]''' :'''Kampion (2):''' [[CONCACAF Liga e Kombeve 2019–20|2019–20]], [[CONCACAF Liga e Kombeve 2022–23|2022–23]] * '''[[Futbolli në Lojërat Olimpike|Lojërat Olimpike Verore]]''' :Medalje e argjendë (1): 1904 :Medalje e bronztë (1): 1904 ===Kompeticione të tjera=== * '''[[Kupa CONCACAF]]''' :Finalist (1): [[Kupa CONCACAF|2015]] * '''[[CONCACAF Kualifikueset e Kampionatit Olimpik për Meshkuj]]''' :Finalist (2): 1972, 1980 :Vendi i tretë (1): 1964 * '''[[U.S. Cup]]''' :Kampion (3): [[U.S. Cup 1992|1992]], [[U.S. Cup 1995|1995]], [[U.S. Cup 2000|2000]] :Finalist (1): [[U.S. Cup 1999|1999]] :Vendi i tretë (2): [[U.S. Cup 1993|1993]], [[U.S. Cup 1996|1996]] * '''[[Kupa Marlboro (futboll)|Kupa Marlboro]]''' :Kampion (2): [[Kupa Marlboro (futboll)|1989]], [[Kupa Marlboro (futboll)|1989]] :Finalist (3): [[Kupa Marlboro (futboll)|1987]], [[Kupa Marlboro (futboll)|1988]], [[Kupa Marlboro (futboll)|1989]] :Vendi i tretë (1): [[Kupa Marlboro (futboll)|1990]] * '''[[Kupa e Kombeve të Amerikës së Veriut]]''' :Finalist (2): [[Kampipnati NAFC 1949|1949]], [[Kampipnati NAFC 1991|1991]] :Vendi i tretë (2): [[Kampipnati NAFC 1947|1947]], [[Kampipnati NAFC 1990|1990]] == Referime == {{reflist|3}} ==Shënime== <references group="lower-alpha"/> [[Kategoria:Kombëtare të futbollit|Amerikës]] [[Kategoria:Shtete të Bashkuara]] n07pwylajlacjq1vdf9lmsk0cbu6f3r 0 149042 2986305 2947258 2026-06-01T12:00:00Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2986305 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Elseid Hysaj | image = Elseid Hysaj, FC Salzburg versus SSC Napoli (UEFA Euroleague Achtelfinalrückspiel 14. März 2019) 08 (cropped).jpg | caption = Hysaj duke luajtur për [[SSC Napoli|Napolin]] në 2019 | birth_date = {{Birth date and age|20|2|1994|df=y}} | birth_place = [[Reç]], Shqipëri | height = 1.82 m | position = [[Mbrojtësi (futboll)|Mbrojtës i majtë]] | currentclub = [[SS Lazio|Lazio]] | clubnumber = 23 | youthyears1 = 2001–2002 | youthclubs1 = [[KF Shkodra|Shkodra]] | youthyears2 = 2002–2008 | youthclubs2 = [[KF Vllaznia|Vllaznia]] | youthyears3 = 2008–2012 | youthclubs3 = [[Empoli F.C.|Empoli]] | years1 = 2011–2015 | clubs1 = [[Empoli F.C.|Empoli]] | caps1 = 102 | goals1 = 1 | years2 = 2015–2021 | clubs2 = [[S.S.C. Napoli|Napoli]] | caps2 = 179 | goals2 = 1 | years3 = 2021– | clubs3 = [[SS Lazio|Lazio]] | caps3 = 99 | goals3 = 2 | nationalyears1 = 2010–2011 | nationalteam1 = [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|Shqipëria nën-17]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2013–2014 | nationalteam2 = [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipëria nën-21]] | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2013– | nationalteam3 = [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] | nationalcaps3 = 94 | nationalgoals3 = 2 | club-update = 4 tetor 2025 | nationalteam-update = 14 tetor 2025 }} '''Elseid Hysaj''' (lindur më 20 shkurt 1994) është një [[futbolli|futbollist]] profesionist [[shqiptarët|shqiptar]], i cili luan si [[Mbrojtësi (futboll)|mbrojtës i majtë]] për klubin italian [[S.S. Lazio|Lazio]] dhe [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|kombëtaren shqiptare]]. ==Jeta e hershme== Dy muaj pas lindjes së tij, babai i tij Gëzim Hysaj emigroi në [[Italia|Itali]] si shumë shqiptarë në vitet 90' që ishin në kërkim të punësimit për të mbajtur familjet e tyre. Hysaj u rrit në [[Shkodra|Shkodër]] me mamanë dhe gjyshërit e tij kurse babai i tij punoi në Itali si murator. Gjatë kohës që babai i tij punonte në shtëpinë e agjentit të futbollit Marco Piccioli, Gëzimi i përmendi atij se djali i tij ishte një lojtar i talentuar, por për shkak se Elseidi ishte vetëm 10 vjeç në atë kohë, Piccioli këshilloi Gëzimin që të priste. Kur Elseidi mbushi 14 vjeç, ai udhëtoi në Itali ku u vlerësua nga Piccioli dhe u provua në shumë klubeve të ndryshme, përfshirë edhe [[ACF Fiorentina|Fiorentinën]], përpara se të transferohej përfundimisht te akademia e [[Empoli F.C.|Empolit]]. ==Karriera me klube== ===Empoli=== Hysej bëri debutimin e tij me skuadrën e parë më 24 nëntor 2011 në ndeshjen e [[2011–12 Coppa Italia|Kupës së Italisë]] kundër Fiorentinës, ku Empoli u mposht 2–1 në transfertë.<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2011/11/24/italy/coppa-italia/acf-fiorentina/empoli-fc/1203338/|title=Fiorentina vs. Empoli 2 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=24 nëntor 2011|accessdate=8 mars 2014}}</ref> Më 20 tetor 2012, ai debutoi në [[Serie B]] në fitoren 3–0 kundër [[S.S. Virtus Lanciano 1924|Virtus Lanciano]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në minutën e 67të në vënd të [[Andrea Cristiano]]s.<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2012/10/20/italy/serie-b/ss-virtus-lanciano-1924/empoli-fc/1357638/|title=Virtus Lanciano vs. Empoli 0 – 3|publisher=Soccerway|language=en|date=20 tetor 2012|accessdate=8 mars 2014}}</ref> Empoli e mbylli kampionatin në vendin e katërt dhe falë këtij rezultati u kualifikua në fazën play-off për tu ngjitur në [[Serie A|elitë]]. Në gjysëm-finale, Empoli mposhti [[Novara Calcio|Novarën]] me rezultatin e përgjithshëm 5–2, me Hysajn i cili luajti 90 minuta të plota në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2013/05/22/italy/serie-b/novara-calcio/empoli-fc/1474646/|title=Novara vs. Empoli 1 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=22 maj 2013|accessdate=8 mars 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2013/05/26/italy/serie-b/empoli-fc/novara-calcio/1474647/|title=Empoli vs. Novara 4 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=26 maj 2013|accessdate=8 mars 2014}}</ref> Në finale kundër [[A.S. Livorno Calcio|Livornos]], Empoli u mposht me rezultatin e përgjithshëm 2–1 dhe humbi mundësinë që të luante në Serie A për sezonin e ardhshëm; Hysaj sërisht u aktivizua 90 minuta të plota në të dyja ndeshjet.<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2013/05/29/italy/serie-b/empoli-fc/as-livorno-calcio/1475607/|title=Empoli vs. Livorno 1 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=29 maj 2013|accessdate=8 mars 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2013/06/02/italy/serie-b/as-livorno-calcio/empoli-fc/1475608/|title=Livorno vs. Empoli 1 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=2 qershor 2013|accessdate=8 mars 2014}}</ref> Ai e mbylli sezonin 2012–13 me 35 ndeshje në të gjitha kompeticionet, përfshirë 30 në kampionat, 4 në fazën play-off të kampionatit dhe 1 në kupë. Më 19 shtator 2013, Hysaj rinovoi kontratën e tij me klubin deri në vitin 2015.<ref>{{cite web|url=http://asport.info/hysaj-rinovon-deri-ne-vitin-2015-me-empolin/|title=Hysaj rinovon deri në vitin 2015 me Empolin|publisher=Asport.info|language=sq|date=19 shtator 2013|accessdate=9 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722003012/http://asport.info/hysaj-rinovon-deri-ne-vitin-2015-me-empolin/|archive-date=22 korrik 2015|url-status=dead}}</ref> Më 17 prill 2014, Hysaj shënoi golin e parë në karrierën e tij si profesionist në humbjen 1–2 kundër Virtus Lanciano; goli erdhi pas vetëm 4 minutash pas një pasimi në hyrje të zonës, ku ai “gjarpëroi” mes dy-tre kundërshtarëve duke lëshuar një të majtë e cila u ndal në trekëndëshin e portës së skuadrës vendëse.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/hysaj-shenon-pas-dy-vitesh-por-empoli-mundet/|title=Hysaj shënon pas dy vitesh, por Empoli mundet|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=17 prill 2014|accessdate=19 prill 2014}}</ref> Më 31 gusht 2014, Hysaj bëri debutimin e tij në [[Serie A]] në ndeshjen e parë të [[2014–15 Serie A|sezonit 2014–15]], duke luajtur 90 minuta në humbjen 2–0 kundër [[Udinese Calcio|Udineses]]. Më 30 tetor, ai rinovoi kontratën e tij me Empolin deri në qershor 2017, duke pasur edhe një rritje të vogël rroge.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/rinovon-elseid-hysaj-deri-me-2017-en-tek-empoli/|title=Rinovon Elseid Hysaj, deri më 2017-ën tek Empoli|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=31 tetor 2014|accessdate=14 janar 2015}}</ref> ===Napoli=== Më 3 gusht 2015, Hysaj u transferua zyrtarisht te [[S.S.C. Napoli|Napoli]] për 5 milion €, duke firmosur një kontratë deri në qershor 2020.<ref>{{cite web|url=https://zeri.info/sport/44570/hysaj-firmos-per-5-vjet-me-napolin/|title=Hysaj firmos për 5 vjet me Napolin|publisher=Zëri.info|language=sq|date=31 korrik 2015|accessdate=19 qershor 2020|archive-date=21 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621031224/https://zeri.info/sport/44570/hysaj-firmos-per-5-vjet-me-napolin/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sot.com.al/sport/elseid-hysaj-zyrtarisht-i-napolit-p%C3%ABr-5-vjet-enigm%C3%AB-rroga|title=Elseid Hysaj zyrtarisht i Napolit për 5 vjet, enigmë rroga|website=Sot.com.al|language=sq|date=1 gusht 2015|accessdate=19 qershor 2020|archive-date=22 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622010533/https://sot.com.al/sport/elseid-hysaj-zyrtarisht-i-napolit-p%C3%ABr-5-vjet-enigm%C3%AB-rroga|url-status=dead}}</ref> Ky transferim e bëri atë lojtari e dytë shqiptar më të kushtueshëm në botë, pas [[Lorik Cana|Lorik Canës]], i cili në vit 2011 kaloi nga [[S.S. Lazio|Lazio]] te [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]] për 6.75 milion €.<ref>{{cite news|url=http://sportekspres.com/hysaj-gjen-akord-me-napolin/|title=Hysaj gjen akord me Napolin!|publisher=Sport Ekspres|language=sq|author=Anton Cicani|date=14 qershor 2015|accessdate=14 qershor 2015|archive-date=25 shtator 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925131308/http://sportekspres.com/hysaj-gjen-akord-me-napolin/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.napolisoccer.net/139793/ufficiale-il-napoli-ha-acquistato-elseid-hysaj-questa-la-scheda-tecnica-del-calciatore/|title=UFFICIALE: il Napoli ha acquistato Elseid Hysaj. Questa, la scheda tecnica del calciatore...|trans-title=Zyrtare: Napoli ka blerë Elseid Hysajn. Kjo është skeda teknike e lojtarit...|website=Napolisoccer.net|language=it|date=3 gusht 2015|accessdate=3 gusht 2015|archive-date=9 gusht 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150809092512/http://www.napolisoccer.net/139793/ufficiale-il-napoli-ha-acquistato-elseid-hysaj-questa-la-scheda-tecnica-del-calciatore/|url-status=dead}}</ref> Ai bëri debutimin e tij zyrtar me Napolin më 23 gusht në ndeshjen hapëse të kampionatit kundër [[U.C. Sampdoria|Sampdorias]], ku ekipi u mposht 2–1 në transfertë.<ref>{{cite web|url=https://demo.telesport.al/hysaj-90-minuta-te-plota-me-napolin-debuton-edhe-manaj-video|title=Hysaj, 90 minuta të plota me Napolin, debuton edhe Manaj (video)|publisher=Telesport.al|language=sq|author=Eduard Ilnica|date=23 gusht 2015|accessdate=19 qershor 2020|archive-date=19 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200619042434/https://demo.telesport.al/hysaj-90-minuta-te-plota-me-napolin-debuton-edhe-manaj-video|url-status=dead}}</ref> Hysaj zhvilloi paraqitje pozitive në muajt e tij të para me Napolin, duke siguruar një vend titullari në krahun e dajthtë, e cila ishte pronë e lojtarit të kombëtares italiane [[Christian Maggio]] për shtatë sezone.<ref>{{cite web|url=https://lajmi.net/hysaj-i-pazevendesueshem-te-napoli/|title=Hysaj i pazëvendësueshëm te Napoli|publisher=Lajmi.net|language=sq|date=23 gusht 2015|accessdate=19 qershor 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.football-italia.net/74618/agent-%E2%80%98maggio-wants-start%E2%80%99|title=Agent: ‘Maggio wants to start’|trans-title=Agent: ‘Maggio do të luajë si titullar’|publisher=Football Italia|language=en|date=21 tetor 2015|accessdate=21 tetor 2015}}</ref> Më 17 shtator, Hysaj bëri debutimin e tij në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligën e Evropës]] në fitoren 5–0 kundër [[Club Brugge KV|Club Brugge]] në fazën e grupeve.<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2016/matches/round=2000658/match=2016930/postmatch/report/index.html|title=Sparkly Napoli flatten Club Brugge|trans-title=Napoli rrafshon Club Brugge|publisher=UEFA|language=en|date=17 shtator 2015|accessdate=17 shtator 2015}}</ref> Ai e mbylli sezonin e parë me Napolin duke zhvilluar 43 paraqitje në të gjitha kompeticionet, përfshirë 37 në Serie A. [[File:Elseid Hysaj.jpg|thumb|left|Hysaj me [[SSC Napoli|Napolin]] në 2018]] Më 13 shtator 2016, Hysaj zhvilloi paraqitjen e tij të parë në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]] në fitoren 2–1 në trasfertë kundër [[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]].<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/elseid-hysaj-ndez-motoret-debuton-ne-ligen-e-kampioneve/|title=Elseid Hysaj ndez “motorët”, debuton në Ligën e Kampioneve|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=13 shtator 2016|accessdate=19 qershor 2020}}</ref> Më 21 tetor 2017, ai luajti ndeshjen e tij të 100të me Napolin në të gjitha kompeticionet në barazimin pa gola kundër [[F.C. Internazionale Milano|Interit]] në ndeshjen e javën e 9të të Serie A 2017–18.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/41708209|title=Napoli 0–0 Inter Milan|publisher=BBC Sport|language=en|date=21 tetor 2017|accessdate=22 tetor 2017}}</ref> Më 25 korrik 2020, Hysaj shënoi golin e tij të parë me Napolin në ndeshjen e tij të 193të në një fitore 2–0 kundër [[U.S. Sassuolo Calcio|Sassuolos]] në [[Stadio San Paolo]]; ky ishte gjithashtu goli i tij i parë në Serie A në ndeshjen e tij të 189të në këtë kompeticion.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/video-gol-historik-me-napolin-elseid-hysaj-shenon-per-here-te-pare-ne-serine-a/|title=VIDEO/ Gol historik me Napolin, Elseid Hysaj shënon për herë të parë në Serinë A|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=26 korrik 2020|accessdate=26 korrik 2020}}</ref> ===Lazio=== Më 1 korrik 2021, Hysaj firmosi një kontratë katër-vjeçare me [[S.S. Lazio|Lazion]] si lojtar i lirë, duke u ribashkuar me trajnerin Maurizio Sarri, i cili kishte kërkuar personalisht transferimin e lojtarit.<ref>{{cite news|title=Official: Ex-Napoli Full-Back Hysaj Has Signed a Four-Year Contract With Lazio|url=https://thelaziali.com/2021/08/20/hysaj-signed-four-contract-lazio/|publisher=The Laziali|language=en|date=17 korrik 2021|access-date=22 tetor 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sslazio.it/it/news/34-news-mobile/64643-hysaj-ritrova-sarri-i-precedenti-dell-albanese-con-il-tecnico-toscano|title=Hysaj ritrova Sarri: i precedenti dell’albanese con il tecnico toscano|publisher=S.S. Lazio|website=sslazio.it|language=it|access-date=20 gusht 2022|archive-date=20 gusht 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820071333/https://www.sslazio.it/it/news/34-news-mobile/64643-hysaj-ritrova-sarri-i-precedenti-dell-albanese-con-il-tecnico-toscano|url-status=dead}}</ref> Ai regjistroi 38 ndeshje në të gjitha kompeticionet në sezonin e tij të parë të parë me klubin, duke shënuar vetëm një gol; goli, i dyti i tij në Serie A, erdhi në fitoren 6–1 kundër [[Spezia Calcio|Spezias]] në javën e dytë.<ref>{{Cite web|url=https://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/seriea/serie-a-lazio-spezia-6-1-biancocelesti-show-sarri-a-punteggio-pieno_37419265-202102k.shtml|title=Serie A, Lazio-Spezia 6-1: biancocelesti show, Sarri a punteggio pieno|publisher=Sport Mediaset|language=it|access-date=30 gusht 2021}}</ref> Në shtator 2024, Hysaj u përjashtua nga ekipi, duke mos u thirrur për ndeshjet në kampionat dhe Ligën e Evropës.<ref>{{cite web|url=https://www.panorama.com.al/sport/vendim-drastik-lacio-con-nje-vit-ne-tribune-hysajn-mbrojtesi-vjen-ne-kombetare-si-i-papune/#gsc.tab=0|title=Vendim drastik! Lacio çon një vit në tribunë Hysajn, mbrojtësi vjen në Kombëtare si “i papunë”|publisher=Panorama Sport|date=2 shtator 2024|language=sq}}</ref> Në janar 2025, dëmtimet e shumta në repartin defensiv të Lazios e detyruan klubin ta rikthente sërish në listën e ndeshjeve. Ai u paraqit mirë në disa takime radhazi, madje dha edhe një asist duke treguar se ishte ende i gatshëm të kontribuonte.<ref>{{cite web|date=4 shkurt 2025|title=Hysaj i pafat, pas asistit me Lazion del i dëmtuar nga fusha e lojës|url=https://www.oranews.tv/sport/hysaj-i-pafat-pas-asistit-me-lazion-del-i-demtuar-nga-fusha-e-lojes-i1217920|publisher=OraNews|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|date=7 shkurt 2025|title=Lazio regjistron Hysajn në listën e Europa League|url=https://www.oranews.tv/sport/jashte-fushave-per-40-dite-lazio-regjistron-hysajn-ne-listen-e-europa-leag-i1218708|publisher=OraNews|language=sq}}</ref> Prap n 2025, Më 27 nëntor 2025, Lazio dorëzoi listën e re të regjistrimeve për [[Serie A 2025–26|sezonin 2025–26]] në [[Serie A]] dhe emri i Hysajt nuk ishte më aty. Vendin e tij e zuri mesfushori nigerian [[Fisayo Dele-Bashiru]], i cili u rikthye në listë pas rikuperimit nga dëmtimi.<ref>{{cite web|date=27 nëntor 2025|title=Official: Dele-Bashiru replaces Hysaj on Lazio’s Serie A squad list|url=https://www.thelaziali.com/2025/11/27/official-lazio-elseid-hysaj-fisayo-dele-bashiru-serie-a-squad-list/|publisher=TheLaziali|language=en}}</ref><ref>{{cite web|date=27 nëntor 2025|title=Lazio reinstate Dele-Bashiru and cut one player from squad|url=https://football-italia.net/lazio-reinstate-dele-bashiru-to-serie-a-squad-list/|publisher=Football Italia|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===Të rinjtë=== [[File:Elseid Hysaj01.jpg|thumb|Hysaj me [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|Shqipërinë U21]] në vitin 2014|250px]] Hysaj luajti tre ndeshje me [[Kombëtarja shqiptare nën-17 e futbollit|kombëtaren nën-17]] në [[Raundi kualifikues i UEFA Kampionatit Europian nën-17 të futbollit 2011|kualifikueset e UEFA Kampionatit Evropian nën-17 të futbollit 2011]]: më 25 shtator 2010 kundër [[Kombëtarja norvegjeze nën-17 e futbollit|Norvegjisë]] (humbje 2–0), më 27 shtator kundër [[Kombëtarja irlandeze nën-17 e futbollit|Irlandës]] (humbje 2–0) dhe më 30 shtator kundër [[Kombëtarja maltase nën-17 e futbollit|Maltës]] (barazim 1–1).<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2010/09/25/europe/uefa-u17-championship/norway-under-17/albania-under-17/1000331/|title=Norway U17 vs. Albania U17 2 – 0|trans-title=Norvegji U17 vs. Shqipëri U17 2 – 0|publisher=Soccerway|language=en|date=25 shtator 2010|accessdate=9 mars 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2010/09/27/europe/uefa-u17-championship/albania-under-17/ireland-republic-under-17/1000338/|title=Albania U17 vs. Republic of Ireland U17 0 – 2|trans-title=Shqipëri U17 vs. Republika e Irlandës 0 – 2|publisher=Soccerway|language=en|date=27 shtator 2010|accessdate=9 mars 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2010/09/30/europe/uefa-u17-championship/malta-under-17/albania-under-17/1000346/|title=Malta U17 vs. Albania U17 1 – 1|trans-title=Maltë U17 vs. Shqipëri U17 1 – 1|publisher=Soccerway|language=en|date=30 shtator 2010|accessdate=9 mars 2014}}</ref> Pas debutimit me ekipin e parë, Hysaj kaloi përkohësisht në [[Kombëtarja shqiptare nën-21 e futbollit|ekipin nën-21]] ku u thirr për të luajtur në ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja austriake nën-21 e futbollit|Austrisë]].<ref>{{cite web|url=http://asport.info/elseid-hysaj-e-tomas-strakosha-dy-blerjete-geges-ne-ekipin-e-shpresave/|title=Elseid Hysaj e Tomas Strakosha dy “blerjet”e Gegës në ekipin e shpresave|publisher=Asport.info|language=sq|accessdate=9 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331071451/http://asport.info/elseid-hysaj-e-tomas-strakosha-dy-blerjete-geges-ne-ekipin-e-shpresave/|archive-date=31 mars 2014|url-status=dead}}</ref> Në tetor 2013, Hysaj zhvilloi paraqitjen e dytë me ekipin nën-21 në humbjen minimale në shtëpi kundër [[Kombëtarja boshnjake nën-21 e futbollit|Bosnje dhe Hercegovinës]], kurse më 18 nëntor, vetëm tre ditë pasi ishte aktivizuar me ekipin e parë, ai luajti edhe në humbjen 2–0 kundër [[Kombëtarja spanjolle U–21 e futbollit|Spanjës]] në një [[Raundi kualifikues i UEFA Kampionatit Europian nën-21 të futbollit 2015|kualifikuese të UEFA Kampionatit Evropian 2015]].<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2013/11/19/shqiperia-u-21-ben-te-djersije-spanjen/|title=Shqipëria U-21 bën të djersijë Spanjën|publisher=Gazeta Shqip|language=sq|date=19 nëntor 2013|accessdate=18 qershor 2020|archive-date=18 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618094954/https://www.gazeta-shqip.com/2013/11/19/shqiperia-u-21-ben-te-djersije-spanjen/|url-status=dead}}</ref> ===Ekipi i parë=== Hysaj debutoi me [[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipërinë]] në një ndeshje miqësore kundër [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]] më 6 shkurt 2013. Në moshën 18 vjeç, ai u bë lojtari i tretë më i ri pas [[Blendi Nallbani]] dhe [[Iljaz Çeço]]s.<ref name="Gazetashqip1">{{cite web|url=https://www.gazeta-shqip.com/2013/02/06/elseid-hysaj-historia-e-nje-endrre-te-bere-realitet/|title=Elseid Hisaj, historia e një ëndrre të bërë realitet|publisher=Gazeta Shqip|language=sq|date=6 shkurt 2013|accessdate=9 mars 2014|archive-date=18 qershor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618095135/https://www.gazeta-shqip.com/2013/02/06/elseid-hysaj-historia-e-nje-endrre-te-bere-realitet/|url-status=dead}}</ref> Në tetor, Hysaj u rikthye sërisht në ekipin e parë për ndeshjen miqësore kundër [[Kombëtarja bjelloruse e futbollit|Bjellorusisë]].<ref>{{cite web|url=http://asport.info/lista-anti-bjellorusi-de-biazi-rikthen-memushajn-sadikun-e-mehen-vajushi-e-salihi-jashte|title=Lista anti-Bjellorusi: De Biazi rikthen Memushajn, Sadikun e Mehën, Vajushi e Salihi jashtë|publisher=Asport.info|language=sq|accessdate=9 mars 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140208231859/http://asport.info/lista-anti-bjellorusi-de-biazi-rikthen-memushajn-sadikun-e-mehen-vajushi-e-salihi-jashte/|archive-date=8 shkurt 2014|url-status=dead}}</ref> ==Jeta personale== Më 9 qershor 2015, Hysaj u fejua me [[Miss Albania|Miss Shqipërinë]] 2013 Fiorenza Lekstakaj.<ref>{{cite web|url=http://sportal.al/fejesa-e-elseid-hysajt/|title=Fejesa e Elseid Hysajt|publisher=Sportal.al|language=sq|date=9 qershor 2015|accessdate=16 qershor 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170930222543/http://sportal.al/fejesa-e-elseid-hysajt/|archive-date=30 shtator 2017|url-status=dead}}</ref> Ai është gjithashtu mbështetës i [[Partia Socialiste e Shqipërisë|Partisë Socialiste të Shqipërisë]], duke marrë pjesë në fushatën zgjedhore të 2017 në Shkodër.<ref>{{cite web|url=http://www.panorama.com.al/sport/video-pas-armando-sadikut-edhe-elseid-hysaj-i-bashkohet-fushates-se-ps-se-ne-shkoder/|title=Video / Pas Armando Sadikut edhe Elseid Hysaj i bashkohet fushatës së PS-së në Shkodër|publisher=Panorama Sport|language=sq|date=14 qershor 2017|accessdate=16 qershor 2017}}</ref> ==Statistikat e karrierës== ===Klube=== {{updated|4 dhjetor 2025}}<ref>{{cite web|url=http://int.soccerway.com/players/elseid-husaj/155954/|title=Elseid Hysaj|publisher=Soccerway|language=en|accessdate=9 mars 2014}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionit |- !rowspan="2"|Klubi !rowspan="2"|Sezoni !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Kupa !colspan="2"|[[UEFA|Evropa]] !colspan="2"|Tjetër !colspan="2"|Gjithsej |- !Divizioni!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola!!Ndsh!!Gola |- |rowspan="5"|[[Empoli F.C.|Empoli]] |[[2011–12 Serie B|2011–12]] |rowspan="3"|[[Serie B]] |0||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |[[2012–13 Serie B|2012–13]] |34||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||0 |- |[[2013–14 Serie B|2013–14]] |32||1||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||34||1 |- |[[Serie A 2014–15|2014–15]] |rowspan="1|[[Serie A]] |36||0||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||39||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !102!!1!!7!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!109!!1 |- |rowspan="7"|[[S.S.C. Napoli|Napoli]] |[[Serie A 2015–16|2015–16]] |rowspan="6"|[[Serie A]] |37||0||1||0||5<ref group="lower-alpha" name="UEL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||43||0 |- |[[Serie A 2016–17|2016–17]] |35||0||3||0||7<ref group="lower-alpha" name="UCL">Të gjitha ndeshjet në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]]</ref>||0||colspan="2"|—||45||0 |- |[[2017–18 Serie A|2017–18]] |35||0||2||0||10<ref group="lower-alpha">Tetë ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], dy ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||47||0 |- |[[Serie A 2018–19|2018–19]] |27||0||1||0||7<ref group="lower-alpha">Tre ndeshje në [[UEFA Liga e Kampioneve|UEFA Ligën e Kampioneve]], katër ndeshje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës e Evropës]]</ref>||0||colspan="2"|—||35||0 |- |[[Serie A 2019–20|2019–20]] |20||1||4||0||0||0||colspan="2"|—||24||1 |- |[[Serie A 2020–21|2020–21]] |24||0||3||0||2{{efn|name=UEL}}||0||0||0||29||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !179!!1!!14!!0!!31!!0!!0!!0!!225!!1 |- |rowspan="6"|[[SS Lazio|Lazio]] |[[Serie A 2021–22|2021–22]] |rowspan="5"|Serie A |29||1||2||0||7{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||38||1 |- |[[Serie A 2022–23|2022–23]] |34||1||1||0||8{{efn|Gjashtë paraqitje në [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]], dy paraqitje në [[UEFA Liga e Konferencave|UEFA Ligën e Konferencave]]}}||0||colspan="2"|—||43||1 |- |[[Serie A 2023–24|2023–24]] |22||0||3||0||5{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Paraqitja në [[Supercoppa Italiana]]}}||0||31||0 |- |[[Serie A 2024–25|2024–25]] |11||0||1||0||2{{efn|name=UEL}}||0||colspan="2"|—||14||0 |- |[[Serie A 2025–26|2025–26]] |3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !colspan="2"|Gjithsej !99!!2!!7!!0!!22!!0!!1!!0!!129!!2 |- !colspan="3"|Gjithsej karriera !380!!4!!28!!0!!53!!0!!1!!0!!461!!4 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} ===Kombëtarja=== {{updated|4 dhjetor 2025}} {| class=wikitable style="text-align: center;" |+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vitit |- !Ekipi kombëtar!!Viti!!Ndsh!!Gola |- |rowspan=13|[[Kombëtarja shqiptare e futbollit|Shqipëria]] |2013||5||0 |- |2014||7||0 |- |2015||5||0 |- |2016||11||0 |- |2017||9||0 |- |2018||7||0 |- |2019||8||1 |- |2020||4||0 |- |2021||9||1 |- |2022||9||0 |- |2023||7||0 |- |2024||8||0 |- |2025||7||0 |- !colspan=2|Gjithsej||96||2 |} ====Golat me kombëtaren==== {{updated|4 dhjetor 2025}}. ''Rezultatet e Shqipërisë të listuara të parat, kolonat e golave tregojnë rezultatin pas çdo goli të shënuar nga Hysaj.''<ref name="EU"/> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ Golat me kombëtaren sipas datës, vendit, ndeshjes, kundërshtarit, rezultatit dhe kompeticionit |- !scope=col|Nr. !scope=col data-sort-type=date|Data !scope=col|Vendi !scope=col|Kundërshtari !scope=col|Goli !scope=col|Rezultati !scope=col|Kompeticioni |- !scope="text-align:center"|1 |10 shtator 2019||[[Elbasan Arena]], [[Elbasan]], Shqipëri||align=center|{{flamuri|Islanda}} [[Kombëtarja islandeze e futbollit|Islanda]]|| align="center" |2–1|| align="center" |4–2|| align="center" |Kualifikueset e [[UEFA Euro 2020]] |- !scope="text-align:center"|2 | 8 shtator 2021 || Elbasan Arena, Elbasan, Shqipëri || {{fb|SMR}} || style="text-align:center"|4–0 || style="text-align:center"|5–0 || [[Kualifikimi i Kupës së Botës FIFA 2022 – Grupi I i UEFA-s|Kualifikimi i Kupës së Botës FIFA 2022]] |} ==Trofetë== ;Napoli *[[Coppa Italia]]: [[2019–20 Coppa Italia|2019–20]] == Referime == {{reflist|2}} ==Lidhje të jashtme== {{commons}} * [http://www.transfermarkt.co.uk/en/elseid-hisaj/profil/spieler_200056.html Profili te Transfermarkt] * [http://int.soccerway.com/players/elseid-husaj/155954/ Profili te Soccerway] {{Skuadra S.S. Lazio}} {{DEFAULTSORT:Hysaj, Elseid}} [[Kategoria:Lindje 1994]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë shqiptarë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Shkodra]] [[Kategoria:Futbollistë në KF Vllaznia Shkodër]] [[Kategoria:Futbollistë në Empoli F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S.C. Napoli]] [[Kategoria:Futbollistë në S.S. Lazio]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie B]] [[Kategoria:Futbollistë në Serie A]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] biy1yh3s0hhnney4gaaxzdb8b1xvrlm 0 150583 2986516 2796128 2026-06-01T22:29:23Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Liqenet e Maqedonisë]] te [[Lista e liqeneve në Maqedoni të Veriut]] 2796128 wikitext text/x-wiki '''Liqenet e [[Maqedonia e Veriut|Maqedonisë së Veriut]]''' mbi 160 liqene, prej tyre rreth 50 janë natyrorë me sipërfaqe të përgjithshme prej rreth 500&nbsp;km². Së bashku me Shqipërinë përmenden Liqenet e Prespës dhe Ohrit në rajonet kufitare. ==Klasifikimi i liqeneve== Relievi është kryesisht kodrinor dhe malor. Lumi më i gjatë është Vardarit 388&nbsp;km (nga të cilat 301&nbsp;km në Maqedoninë e Veriut) dhe më së shumti rrjedh nëpër pjesën qendrore të shtetit, në luginën më i madh është Pellagonisë që lashtat janë rritur shumë specifik në këtë rajon klimatike të kufirit jugor të Maqedonisë së Veriut shtrihen tre liqene të mëdha natyrore: * [[Liqeni i Ohrit]] cili është i ndarë në mes Maqedonisë së Veriut (2/3) dhe Shqipëria (1/3) * [[Liqeni i Prespës]] është e ndarë në mes Maqedonisë së Veriut, Shqipërisë dhe Greqisë * [[Liqeni i Dojranit]] është i ndarë në mes Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë Liqenet në sipërfaqen e Tokës kanë origjinë të ndryshme. Faktorët që kanë ndikuar në krijimin e tyre nuk kanë qenë të njëjtë. Në krijimin e tyre në radhë të parë janë faktorët e brendshëm tektonikë, pastaj edhe ata të jashtëm. Prej këtyre të fundit janë faktorët (agjensat) fluvialë, glacialë, eolikë dhe vetë faktori antropogjen. Agjensat e jashtëm mund të krijojnë liqene erozivë dhe akumulativë. Liqenet mund të ndahen sipas disa kritereve. Më poshtë do ta japim ndarjen e tyre sipas kritereve, edhe atë: me siparfaqe më të madhe, më të pasur me ujë, më të thellë depresivë, më të thellë kriptodepresivë, në lartësi më të madhe absolute, salanitet më të madh, me tejdukshmëri më të madhe dhe me amplitudë më të madhe të sezhit (në botë, në Evropë e Maqedonisë së Veriut). ==Referime== [http://www.bn-mk.org/sq/content/m%C3%AB-tep%C3%ABr-p%C3%ABr-maqedonin%C3%AB#sthash.qmXsXjXw.dpuf bn-mk.org]{{Lidhje e thyer}} [[Kategoria:Natyrë]] [[Kategoria:Gjeografia e Maqedonisë së Veriut]] [[Kategoria:Liqene në Maqedoni të Veriut|*]] 9dvwlb8xsc3iqx747rmetc0zqxwr0hj 0 155844 2986656 1663228 2026-06-02T00:01:35Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Aeroplanë civilë]]; added [[Category:Avionë civilë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986656 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Aeroflot Tupolev Tu-114.jpg|parapamje|{{lang|ru|Ту-114 «Россия»}}<br />{{lang|en|Tu-114 «Rossiya» (Cleat)}}]] '''Tupolev Tu-114''' ({{lang|ru|Ту-114}}）- avion i prodhimit sovjetik. Avion me helika. Hyn ne prodhim në [[24 prill]] të [[1961]] dhe doli nga shërbimi 1991. Zinte një sasi pasagjeres 224 personash. Ka pasur linje Moske-Tirane-Moske me këtë tip avioni. [[Kategoria:Avionë civilë]] mxjf02zf0iuokhctkci514xcmrkzv72 14 155845 2986654 2841721 2026-06-02T00:01:26Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Aeroplanë civilë]] te [[Kategoria:Avionë civilë]] pa lënë një ridrejtim 2841721 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Aeronautikë]] [[Kategoria:Aeroplanë]] 4ueuidp9baas8i9gjm6a6y1en8kbh9s 0 156164 2986715 2865321 2026-06-02T04:58:10Z ~2026-32693-38 188545 /* Shiko edhe */ 2986715 wikitext text/x-wiki Kjo është një listë e '''Ministrave të Mbrojtjes''' së Shqipërisë që prej shpalljes së pavarësisë në 1987-1989 dhe ne vitin 1992-1993. {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor=#cccccc ! # ! colspan=2 | Ministri i Luftës !! Marr adminstratimin !! Lëshoj adminstratimin !! Partia |-bgcolor=#cccccc || 1 || [[Mehmet Pashë Deralla]] ''(Ministër i Udhës)''|| [[Skeda:MPDeralla.jpg|60px]] || [[15 dhjetor]] [[1912]] || [[22 janar]] [[1914]] || |-bgcolor=#cccccc || 2 || [[Esad pashë Toptani]] || [[Skeda:Essad_Pasha_Toptani.jpg|60px]] || [[14 Mars]] [[1914]] || [[20 maj]] [[1914]] || |- bgcolor=#cccccc || 3 || [[Kara Seit Pasha]] || - || [[28 maj]] [[1914]] || [[3 shtator]] [[1914]] || |- bgcolor=#E6E6AA || 4 || [[Jusuf Dibra]] || || [[5 tetor]] [[1914]] || [[11 korrik]] [[1917]] || |- bgcolor=#cccccc || 5 || [[Ali Riza Kolonja]] || - || [[11 korrik]] [[1920]] || [[2 gusht]] [[1920]] || |- bgcolor=#cccccc || 6 || [[Selahudin Shkoza]] || || [[2 gusht]] [[1920]] || [[1 qershor]] [[1921]] || |-bgcolor=#e6e6ab || 7 || [[Isuf Gjinali]] || || [[1 qershor]] [[1921]] || [[22 korrik]] [[1921]] || |-bgcolor=#e6e6ab || 8 || [[Zija Dibra]] || || [[22 korrik]] [[1921]] || [[2 gusht]] [[1921]] || |- bgcolor=#cccccc || 9 || [[Shefki Kosturi]] || - || [[2 gusht]] [[1921]] || [[25 dhjetor]] [[1921]] || |- bgcolor=#cccccc || 10 || [[Ismail Haki Tatzati]] || - || [[25 dhjetor]] [[1921]] || [[19 gusht]] [[1923]] || |- bgcolor=#cccccc || 11 || [[Mustafa Aranitasi]] || - || [[19 gusht]] [[1923]] || [[10 qershor]] [[1924]]|| |- bgcolor=#cccccc || 12 || [[Kasem Qafëzezi]] || - || 16 qershor 1924 ||24 dhjetor 1924|| |-bgcolor=#e6e6ap |} {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor=#cccccc ! # ! colspan=2 | Ministri i Mbrojtjes Kombëtare !! Marr adminstratimin !! Lëshoj adminstratimin !! Partia |-bgcolor=#cccccc || 1 || [[Enver Hoxha]] || [[Skeda:Enver_hoxha_3.jpg|60px]] || [[11 korrik]] [[1964]] || korrik-gusht 1974 || [[PKSH]] |- bgcolor=#e6e6ab || 2 || [[Beqir Balluku]] || || korrik-gusht 1974 || korrik-gusht 1978 || [[PKSH]] |-bgcolor=#e6e6ab || 3 || [[Mehmet Shehu]] || || korrik-gusht 1978 || [[mars-prill]] [[1986]] || [[PPSH]] |- bgcolor=#cccccc || 4 || [[Kadri Hazbiu]] || || [[mars-prill]] [[1986]]|| [[janar-shkurt]] [[1987]] || [[PPSH]] |-bgcolor=#e6e6ab || 5 || [[Prokop Murra]] || [[Skeda:Prokop_Murra.png|60px]] || [[janar-shkurt]] [[1987]] || [[11 korrik]] [[1987]] || [[PPSH]] |-bgcolor=#e6e6ab || 6 || [[Kiço Mustaqi]] || || [[11 korrik]] [[1987]] || [[11 korrik]] [[1989]] || [[PPSH]] |-bgcolor=#e6e6ab || 7 || [[Ndriçim Karakaçi]] || || [[11 korrik]] [[1989]] || korrik-gusht 1989 || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ab || 8 || [[Perikli Teta]] || || korrik-gusht 1989 || [[15 dhjetor]] [[1991]] || [[Partia Demokratike]] |-bgcolor=#e6e6ab || 9 || [[Alfred Moisiu]] || || [[15 dhjetor]] [[1991]] || [[11 korrik]] [[1992]] || |-bgcolor=#e6e6ab || 10 || [[Safet Zhulali]] || || [[11 korrik]] [[1992]] || [[1 qershor]] [[1993]] || [[Partia Demokratike]] |- bgcolor=#cccccc || 11 || [[Shaqir Vukaj]] || || [[1 qershor]] [[1993]] || [[22 korrik]] [[1993]] || |- bgcolor=#cccccc || 12 || [[Sabit Brokaj]] || || [[22 korrik]] [[1993]] || [[2 gusht]] [[1993]] || [[PSSH]] |- bgcolor=#cccccc || 13 || [[Luan Hajdaraga]] || || [[2 gusht]] [[1993]] || [[17 qershor-11 korrik]] [[1994]] || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ar || 14 || [[Ilir Gjoni]] || || [[11 korrik]] [[1994]] || [[17-18 korrik]] [[1994]] || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ar || 15 || [[Pandeli Majko]] || [[Skeda:Pandeli majko.jpg|60px]] || [[29 gusht]] [[1994]] || [[18 tetor]] [[1994]] || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6cr || 16 || [[Luan Rama]] || || [[18 tetor]] [[1994]] || [[11 korrik]] [[1998]] || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6cr || 17 || [[Pandeli Majko]] || [[Skeda:Pandeli majko.jpg|60px]] || [[11 korrik]] [[1998]] || [[24 korrik-2 gusht]] [[1998]] || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ap || 18 || [[Fatmir Mediu]] || [[Skeda:Fatmir_Mediu.jpg|60px]] || [[24 korrik-2 gusht]] [[1998]] || [[1 qershor]] [[1999]] || [[Partia Republikane e Shqipërisë]] |-bgcolor=#e6e6ap || 19 || [[Gazmend Oketa]] || [[Skeda:Gazmend_Oketa_080522-D-9880W-017.jpg|60px]] || [[1 qershor]] [[1999]] || [[22 korrik]] [[1999]] || [[Partia Demokratike]] |-bgcolor=#e6e6ap || 20 || [[Arben Imami]] || || [[22 korrik]] [[1999]] || [[2 gusht]] [[1999]] || [[Partia Demokratike]] |-bgcolor=#e6e6ap || 21 || [[Sajmir Tahiri]] || || [[2 gusht]] [[1999]] || [[28 gusht]] [[1999]] || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ap || 22 || [[Fatmir Xhafa]] || || [[11 korrik]] [[2017]] || Larguar || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ap || 23 || [[Olta Xhaçka]] |||| [[11 korrik]] [[2017]] || Larguar || [[PSSH]] |-bgcolor=#e6e6ap |} ==Shiko edhe== *[[Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë]] [[Kategoria:Ministra të Mbrojtjes së Shqipërisë]] [[Kategoria:Lista (politikë)|Mbrojtja]] [[Kategoria:Politika e Shqipërisë]] [[Kategoria:Lista (Shqipëri)|Mbrojtja]] ek62b8k9ilou75w6g10kayvzuafpunt 0 157086 2986720 2868148 2026-06-02T08:38:21Z Makenzis 95633 2986720 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | frame color = #2E8B57 | writing color = #FFFFFF | header color = #2E8B57 | clubname = Sporting CP | image = Sporting Clube de Portugal.svg | clubcolors = [[Skeda:600px Bianco e Verde orizzontale con leone Dorato.png|20px]] | image_size = 150 | fullname = Sporting Clube de Portugal | short name = Sporting | nickname = ''Leões'' (Luanët)<br>''Verde e brancos'' (Gjelbër dhe bardhë) | founded = {{Start date and age|df=yes|1906|7|1}} | ground = [[Estádio José Alvalade]] | capacity = 50,095 | league = [[Primeira Liga]] | position = Primeira Liga, '''2-e''' | season = 2025–26 | chrtitle = President | chairman = Bruno de Carvalho | manager = [[Jorge Jesus]] | pattern_la1 = _sporting1617h | pattern_b1 = _sporting1617h | pattern_ra1 = _sporting1617h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _sporting1617h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = 000000 | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _sporting1617a | pattern_b2 = _sporting1617a | pattern_ra2 = _sporting1617a | pattern_sh2 = _sporting1617a | pattern_so2 = _sporting1617a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 000000 | pattern_la3 = _sporting1617t | pattern_b3 = _sporting1617t | pattern_ra3 = _sporting1617t | pattern_sh3 = _sporting1617t | pattern_so3 = _sporting1617t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = 98fb6a | website = http://www.sporting.pt/ }} '''Sporting Clube de Portugal''' (shqiptim portugalisht: [[Gjuha portugeze|[spɔɾtĩɡ klub ( ɨ ) dɨ puɾtuɡaɫ]]]) ose '''CP Sporting''' (shpesh e njohur si ''Sporting'' në vendet lusophone dhe gabimisht si ''Sporting Lisbonën'' në vendet anglofone) pavarësisht nga fakti se Lisbonës është jo ku në emrin e plotë e klubit , është një klub portugez multi- sportive i bazuar në kryeqytetin e [[Portugalia|Portugalisë]] e [[Lisbona|Lisbonë]]. Edhe pse ata të konkurrojnë në një numër te sporteve të ndryshme, Sporting është mirë i njohur për ekipin e vet e futbollit. E themeluar në Lisbonë më 1 korrik 1906, ajo është një nga "Tres Grandes" (Tre Gjigandët) klubeve të futbollit në Portugali. Me më shumë se 100,000 anëtarë të regjistruar klubit, ekipet e saj, atletët dhe përkrahësit janë shpesh me nofkën Leões (anglisht: Lions) nga tifozët e saj. Sporting ishte një nga anëtarët themelues të Primeira Liga dhe, së bashku me Benfica dhe Porto, ajo kurrë nuk ka qenë të larguara nga Divizionin e Parë të futbollit portugez që nga themelimi i saj në vitin 1934. Sporting ështëmë i suksesshëm klubi i tretë i futbollit portugez me 44 tituj në konkurse Portugalisht brendshme dhe një titull ndërkombëtar. Në futboll brendshëm, Sporting kanë fituar gjithsej 20 tituj të Primeira Liga, 15 Kupat portugeze, 4 kampionatin e titujve të Portugalisë (një rekord i lidhur me Porto) dhe 7 tituj Portugalisht Supercup . Ndërkombëtarisht, Sporting fitoi kupën e 1963-1964 Evropiane Kupës Fituesve dhe ishin të nënkampion në 2004-05 UEFA Cup. Sporting Clube de Portugal është renditur e 33 në renditjen e UEFA klubit. == Referime == {{reflist}} {{Klubet e Primeira Liga}} [[Kategoria:Klube futbolli]] [[Kategoria:Klube futbolli në Portugali]] so56y85khoirjbbz30gzvnxbw7p8riw 3 167080 2986489 2983984 2026-06-01T21:08:34Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-23 */ pjesë e re 2986489 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{tung|--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST)}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> c4ezbqmuu3zc55djhp0b1ahtlxt28uz 2986683 2986489 2026-06-02T04:17:09Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi 2]] 2986683 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{tung|--[[Përdoruesi:Liridon|Liridon]] ([[Përdoruesi diskutim:Liridon|diskutimet]]) 29 qershor 2015 15:33 (CEST)}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 maj 2026 23:52 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> n8g8qkcy6mlck4iewlukh9wj4wukqej 0 167834 2986607 2865244 2026-06-01T22:51:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Finlandës]] te [[Lista e qyteteve dhe qytezave në Finlandë]] 2865244 wikitext text/x-wiki ''Në vazhdim është një "listë e qyteteve në [[Finlanda|Finlandë]]"'' Në vitin 1977 dallimi juridik në mes të qyteteve, qytezave dhe [[Komunat e Finlandës|komunave]] u hoq. Sot njihen vetëm komunat, disa prej të cilave akoma u referohen si qytete (''kaupunki'' në finlandisht, ''stad'' në suedisht). Komuna mund të vendosë vetë, nëse do të përdor emërtimin si komunës ose qytet/qytetëzë. == Qytetet== [[File:Finland-CIA WFB Map.png|thumb|250px|Harta e [[Finlanda|Finlandës]]]] [[File:Suurkirkko Helsinki maaliskuu 2002 IMG 0629.JPG|thumb|right|250px|[[Helsinki]], [[Kryeqyteti i Finlandës]]]] [[File:Kaakkoista Espoota 23 kesä 2009.jpg|thumb|right|250px|[[Espoo, Finlandë|Espoo]]]] [[File:Downtown Tampere1.jpg|thumb|right|250px|[[Tampere, Finlandë|Tampere]]]] [[File:Kielotorni4.JPG|thumb|right|250px|[[Vantaa, Finlandë|Vantaa]]]] [[File:View from Turku Cathedral tower.jpg|thumb|right|250px|[[Turku]]]] [[File:Välivainio 20060903.jpg|thumb|right|250px|[[Oulu]]]] [[File:SS Suomi approaching Äijälänsalmi.jpg|thumb|right|250px|[[Jyväskylä]]]] {| class="wikitable sortable" !Emri finlandisht !Emri suedisht !Qarku !Viti i themelimit !Popullsia{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë}} |- |[[Akaa]] |Ackas | |2007 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|akaa}} |- |[[Alajärvi]] | | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|alajärvi}} |- |[[Alavus]] |Alavo | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|alavus}} |- |[[Espoo]] |Esbo | |1972 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|espoo}} |- |[[Forssa]] | | |1964 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|forssa}} |- |[[Haapajärvi]] |Aspsjö | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|haapajärvi}} |- |[[Haapavesi]] | | |1996 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|haapavesi}} |- |[[Hamina]] |Fredrikshamn | |1653 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|hamina}} |- |[[Hanko, Finland|Hanko]] |Hangö | |1874 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|hanko}} |- |[[Harjavalta]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|harjavalta}} |- |[[Haukipudas]] | | |1866 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|haukipudas}} |- |[[Heinola]] | | |1839 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|heinola}} |- |[[Helsinki]] |Helsingfors | |1550 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|helsinki}} |- |[[Huittinen]] |Vittis | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|huittinen}} |- |[[Hyvinkää]] |Hyvinge | |1960 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|hyvinkää}} |- |[[Hämeenlinna]] |Tavastehus | |1639 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|hämeenlinna}} |- |[[Iisalmi]] |Idensalmi | |1891 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|iisalmi}} |- |[[Ikaalinen]] |Ikalis | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|ikaalinen}} |- |[[Imatra]] | | |1971 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|imatra}} |- |Pietarsaari |[[Jakobstad]] | |1652 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|jakobstad}} |- |[[Joensuu]] | | |1848 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|joensuu}} |- |[[Juankoski]] |Strömsdal | |1998 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|juankoski}} |- |[[Jyväskylä]] | | |1837 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|jyväskylä}} |- |[[Jämsä]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|jämsä}} |- |[[Järvenpää]] |Träskända | |1967 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|järvenpää}} |- |[[Kaarina]] |Sankt Karins | |1993 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kaarina}} |- |[[Kajaani]] |Kajana | |1651 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kajaani}} |- |[[Kalajoki]] | | |1865 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kalajoki}} |- |[[Kankaanpää]] | | |1972 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kankaanpää}} |- |[[Kannus]] | | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kannus}} |- |[[Karkkila]] |Högfors | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|karkkila}} |- |[[Kaskinen]] |Kaskö | |1785 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kaskinen}} |- |[[Kauhajoki]] | | |2001 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kauhajoki}} |- |[[Kauhava]] | | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kauhava}} |- |[[Kauniainen]] |Grankulla | |1972 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kauniainen}} |- |[[Kemi]] | | |1869 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kemi}} |- |[[Kemijärvi]] |Kemiträsk | |1973 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kemijärvi}} |- |[[Kerava]] |Kervo | |1970 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kerava}} |- |[[Keuruu]] |Keuru | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|keuruu}} |- |[[Kitee]] |Kides | |1992 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kitee}} |- |[[Kiuruvesi]] | | |1993 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kiuruvesi}} |- |[[Kokemäki]] |Kumo | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kokemäki}} |- |[[Kokkola]] |Karleby | |1620 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kokkola}} |- |[[Kotka]] | | |1878 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kotka}} |- |[[Kouvola]] | | |1960 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kouvola}} |- |Kristiinankaupunki |[[Kristinestad]] | |1649 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kristinestad}} |- |[[Kuhmo]] | | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kuhmo}} |- |[[Kuopio]] | | |1775 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kuopio}} |- |[[Kurikka]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kurikka}} |- |[[Kuusamo]] | | |2000 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|kuusamo}} |- |[[Lahti]] |Lahtis | |1905 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|lahti}} |- |[[Laitila]] |Letala | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|laitila}} |- |[[Lappeenranta]] |Villmanstrand | |1649 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|lappeenranta}} |- |[[Lapua]] |Lappo | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|lapua}} |- |[[Lieksa]] | | |1973 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|lieksa}} |- |[[Lohja]] |Lojo | |1969 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|lohja}} |- |[[Loimaa]] | | |1969 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|loimaa}} |- |[[Loviisa]] |Lovisa | |1745 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|loviisa}} |- |Maarianhamina |[[Mariehamn]] | |1861 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|mariehamn}} |- |[[Mikkeli]] |Sankt Michel | |1838 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|mikkeli}} |- |[[Mänttä-Vilppula]] |Mänttä-Filpula | |2009 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|mänttä-vilppula}} |- |[[Naantali]] |Nådendal | |1443 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|naantali}} |- |[[Nilsiä]] | | |1998 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|nilsiä}} |- |[[Nivala]] | | |1992 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|nivala}} |- |[[Nokia, Finland|Nokia]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|nokia, finland}} |- |[[Nurmes]] | | |1974 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|nurmes}} |- |Uusikaarlepyy |[[Nykarleby]] | |1620 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|nykarleby}} |- |Närpiö |[[Närpes]] | |1993 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|närpes}} |- |[[Orimattila]] | | |1992 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|orimattila}} |- |[[Orivesi]] | | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|orivesi}} |- |[[Oulainen]] |Oulais | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|oulainen}} |- |[[Oulu]] |Uleåborg | |1605 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|oulu}} |- |[[Outokumpu, Finland|Outokumpu]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|outokumpu, finland}} |- |[[Paimio]] |Pemar | |1997 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|paimio}} |- |Parainen |[[Pargas]] | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|pargas}} |- |[[Parkano]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|parkano}} |- |[[Pieksämäki]] | | |1962 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|pieksämäki}} |- |[[Pori]] |Björneborg | |1558 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|pori}} |- |[[Porvoo]] |Borgå | |1346 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|porvoo}} |- |[[Pudasjärvi]] | | |2004 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|pudasjärvi}} |- |[[Pyhäjärvi]] | | |1993 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|pyhäjärvi}} |- |[[Raahe]] |Brahestad | |1649 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|raahe}} |- |Raasepori |[[Raseborg]] | |2009 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|raseborg}} |- |[[Raisio]] |Reso | |1974 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|raisio}} |- |[[Rauma, Finland|Rauma]] |Raumo | |1442 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|rauma, finland}} |- |[[Riihimäki]] | | |1960 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|riihimäki}} |- |[[Rovaniemi]] | | |1960 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|rovaniemi}} |- |[[Saarijärvi]] | | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|saarijärvi}} |- |[[Salo, Finland|Salo]] | | |1960 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|salo, finland}} |- |[[Sastamala]] | | |2009 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|sastamala}} |- |[[Savonlinna]] |Nyslott | |1639 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|savonlinna}} |- |[[Seinäjoki]] |Östermyra | |1960 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|seinäjoki}} |- |[[Siuntio]] |Sjundeå | |1382 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|siuntio}} |- |[[Somero]] | | |1993 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|somero}} |- |[[Suonenjoki]] | | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|suonenjoki}} |- |[[Tampere]] |Tammerfors | |1779 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|tampere}} |- |[[Tornio]] |Torneå | |1621 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|tornio}} |- |[[Turku]] |Åbo | |1200–1300 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|turku}} |- |[[Ulvila]] |Ulvsby | |1365 to 1558, later 2000 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|ulvila}} |- |[[Uusikaupunki]] |Nystad | |1617 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|uusikaupunki}} |- |[[Vaasa]] |Vasa | |1606 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|vaasa}} |- |[[Valkeakoski]] | | |1963 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|valkeakoski}} |- |[[Vantaa]] |Vanda | |1974 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|vantaa}} |- |[[Varkaus]] | | |1962 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|varkaus}} |- |[[Viitasaari]] | | |1996 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|viitasaari}} |- |[[Virrat]] |Virdois | |1977 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|virrat}} |- |[[Ylivieska]] | | |1971 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|ylivieska}} |- |[[Ylöjärvi]] | | |2004 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|ylöjärvi}} |- |[[Ähtäri]] |Etseri | |1986 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|ähtäri}} |- |[[Äänekoski]] | | |1973 |{{Infobox Komunat Finlandeze/numri i popullsisë|äänekoski}} |} ==Shih edhe == *[[Lista e qyteteve]] *[[Lista e zonave urbane në Finlandë sipas popullsisë]] == Referime == <references /> ==Lidhje të jashtme== {{commons category|Cities in Finland|Qytet në Finlandë}} *[https://archive.today/20121209013125/http://www.world-gazetteer.com/s/p_fi.htm Harta] [[Kategoria:Lista e qyteteve sipas vendit]] [[Kategoria:Qytete në Finlandë]] [[Kategoria:Lista e qyteteve në Evropë]] 1vy9nj7nb02it9c4tmpa65olmetozrk 0 185914 2986520 2049796 2026-06-01T22:31:23Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Bosnjë dhe Hercegovinë]]; removed {{uncategorized}} using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986520 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=maj 2016}} '''Liqenet Natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë ''' përfshijnë një territor prej 61.5 km2, e cila është më pak se 0.12% të totalit të sipërfaqes së [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnje dhe Hercegovinës]]. Busko Blato  është liqeni më i madhë , sipërfaqja e tij është 56.7 km2. Blidinje është liqeni më i madh malor-natyror  në Bosnje dhe Hercegovinë, me sipërfaqe të ndryshme mes 2,5 dhe 6 km2, dhe Busko Blato liqeni me madhësinë e tij të përgjithshme 56.7 km2 është liqeni më i madhë artificial  në Bosnjë dhe Hercegovinë; megjithatë kjo nuk është e harruar se ky liqen është bërë nga akumulimi i ujit nga moçalet , më herët në mënyrë natyrale nga kënetat  dhe  nga sistemi batak.Madhësia e përgjithshme e të gjithë liqeneve është 1/10 më e madhe se mesatarja botërore. Për shkak të kësaj, liqenet natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë nuk janë ekonomikisht të rëndësishme. Supozohet se liqenet natyrore të  Bosnjës dhe Hercegovinës janë më të rinj se 9000 vjet, ndryshe nga liqenet e tjera evropiane. Kjo është konstatuar pas eksplorimeve  të moshës absolute nga balta e liqenit. Është shkruar në literaturën e vjetër se liqenet malore të Bosnjë-Hercegovinës janë bërë për shkak të lëvizjeve akullnajore.. Nëse nuk ka pasur liqene natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë, pastaj liqenet artificiale janë krijuar, për shembull liqeni Jugovo në malet Zelengora. Hutovo Blato është krijuar në luginën e lumit Neretva dhe kjo  jetesë varet nga [[Energjia|energji]]<nowiki/>a  dhe përmirësuesnë përpjekjet në  lumit [[Neretva]] . Kërkimet natyrore të liqenit të Bosnjës dhe Hercegovinës kanë filluar në vitin 1924 dhe se kërkimi ishte i vendosur në  mundësi të mira natyrore dhe biologjike për kultivimin e peshkut. == References == {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20091125132929/http://www.bistrobih.ba/Jezera_u_Bosni_i_Hercegovini.php Bistro BiH - Anglers web portalin e Bosnjës dhe Hercegovinës] [[Kategoria:Bosnjë dhe Hercegovinë]] hyaa816gogylg0x0wymin7v98qyz9xr 2986522 2986520 2026-06-01T22:32:09Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Liqene në Bosnjë dhe Hercegovinë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986522 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=maj 2016}} '''Liqenet Natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë ''' përfshijnë një territor prej 61.5 km2, e cila është më pak se 0.12% të totalit të sipërfaqes së [[Bosnja dhe Hercegovina|Bosnje dhe Hercegovinës]]. Busko Blato  është liqeni më i madhë , sipërfaqja e tij është 56.7 km2. Blidinje është liqeni më i madh malor-natyror  në Bosnje dhe Hercegovinë, me sipërfaqe të ndryshme mes 2,5 dhe 6 km2, dhe Busko Blato liqeni me madhësinë e tij të përgjithshme 56.7 km2 është liqeni më i madhë artificial  në Bosnjë dhe Hercegovinë; megjithatë kjo nuk është e harruar se ky liqen është bërë nga akumulimi i ujit nga moçalet , më herët në mënyrë natyrale nga kënetat  dhe  nga sistemi batak.Madhësia e përgjithshme e të gjithë liqeneve është 1/10 më e madhe se mesatarja botërore. Për shkak të kësaj, liqenet natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë nuk janë ekonomikisht të rëndësishme. Supozohet se liqenet natyrore të  Bosnjës dhe Hercegovinës janë më të rinj se 9000 vjet, ndryshe nga liqenet e tjera evropiane. Kjo është konstatuar pas eksplorimeve  të moshës absolute nga balta e liqenit. Është shkruar në literaturën e vjetër se liqenet malore të Bosnjë-Hercegovinës janë bërë për shkak të lëvizjeve akullnajore.. Nëse nuk ka pasur liqene natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë, pastaj liqenet artificiale janë krijuar, për shembull liqeni Jugovo në malet Zelengora. Hutovo Blato është krijuar në luginën e lumit Neretva dhe kjo  jetesë varet nga [[Energjia|energji]]<nowiki/>a  dhe përmirësuesnë përpjekjet në  lumit [[Neretva]] . Kërkimet natyrore të liqenit të Bosnjës dhe Hercegovinës kanë filluar në vitin 1924 dhe se kërkimi ishte i vendosur në  mundësi të mira natyrore dhe biologjike për kultivimin e peshkut. == References == {{Reflist}} * [https://web.archive.org/web/20091125132929/http://www.bistrobih.ba/Jezera_u_Bosni_i_Hercegovini.php Bistro BiH - Anglers web portalin e Bosnjës dhe Hercegovinës] [[Kategoria:Bosnjë dhe Hercegovinë]] [[Kategoria:Liqene në Bosnjë dhe Hercegovinë]] 0cylbwxd40c31h609lm8tvzwt2naqgl 0 186709 2986558 2750410 2026-06-01T22:42:22Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Lista në lidhje me Kosovën]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986558 wikitext text/x-wiki [[File:Ujvara e Mirushes Klinë.jpg|thumb|[[Ujëvarat e Mirushës]]]] [[File:Drini i Bardhë (Weißer Drin), Kosovo - panoramio.jpg|thumb|[[Drini i Bardhë]]]] [[File:Lumi Sitnica,Vushtrri, Kosova.JPG|thumb|[[Sitnica|Lumi Sillnica]]]] [[File:&quot;Lumëbardhi&quot;-Prizren.jpg|thumb|[[Lumbardhi i Prizrenit]]]] '''Lista e lumenjve në Kosovë''': == Lista == {| class="wikitable sortable" |- ! Emri në gjuhën shqipe !! Emri në serbokroatisht !! Gjatësia !! Vendburimi !! Derdhet |- | [[Drini i Bardhë]] || Beli Drim || 122 km || Radavc || [[Lumi i Drinit]] |- | [[Lumi i Sitnicës]] || Sitnica || 90 km || Ruboc || [[Lumi i Ibrit]] |- | [[Lumi Llap]] || Lab || 76,8 km|| Kopaoniku || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Lumbardhi i Pejës]] || Pećka Bistrica || 62 km || Mokna || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Morava e Binçës]] || Binačka Morava || 60 km || Karadak || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Klinës]] || Klina || 60 km || Mali i Thatë || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Lepencit]] || Lepenac || 53 km || Oshlak || [[Lumi i Vardarit]] |- | [[Lumbardhi i Deçanit]] || Dečanska Bistrica || 53 km || Gjeravica || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Ereniku]] || Erenik || 51 km || Malet e Junikut || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi Drenica]] || Drenica || 50 km || Bretenc (Carralevë) || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Lumi i Ibrit]] || Ibar || 42 km || Hajla || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Nerodimës]] || Nerodimka || 41 km || Mali i Nerodimës || [[Lumi i Lepencit]] |- | [[Lumi i Mirushës]] || Miruša || 35 km || Malet e Carralevës || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumbardhi i Prizrenit]] || Prizrenska Bistrica || 34 km || Srecka || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Shtimes]] || Štimska reka || 26 km || Malet e Carralevës || [[Lumi i Vardarit]] |- | [[Lumi Krena]] || Krena || 23 km || Krojet e Hasan Agës || [[Ereniku]] |- | [[Lumi i Istogut]] || Istočka reka || 23 km || Bjeshkët e Burimit || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Plavës]] || Pljavski Potok || 21 km || Guri i Zi || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Lushtës]] || Ljušta || 19 km || Lubovec || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Prishtinës]] ||Prištevka || 15 km || Grashticë || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Graçanicës]] || Gračanka || 15 km || Badoc || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Drenit]] || Drenska reka || 15 km || Bellobrda || [[Lumi i Ibrit]] |- | [[Lumi i Krylevës]] || Krileva reka || || Krylevë ||[[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Remnikut]] || Remniċka reka || || Gërgavicë || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Restelicës]] || Resteliċka reka || || Malet e Sharrit || [[Lumi i Drinit]] |- | [[Lumi i Brodit]]||Brodska reka|| || Malet e Sharrit || [[Lumi i Drinit]] |- | [[Lumi i Zhegrës]] || Žegranska reka || || Karadak || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Livoçit]] || Livoċka reka || || Malet e Gollakut || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Batllavës]] || Batlavska reka || || Bërvenica || [[Lumi i Llapit]] |- | [[Lumi i Tërstenës]] || Trstenka || || Kopaonik || [[Lumi i Ibrit]] |- | [[Lumi i Radikës]] || Radika || || Malet e Sharrit || [[Drini i Zi]] |- | [[Lumi i Lumbardhit të Shalës|Lumbardhi i Shalës]] || Šaljska Bistrica || || Malet e Rrëzhanës || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Smrekonicës]] || Smrekoniċka || || Rekë - Rashan || [[Sitnica|Lumi i Sillnicës]] |- | [[Lumi i Murzhicës]] || Murżiċka || || Malet e Sharrit || [[Lumi i Vardarit]] |- | [[Lumi i Studimes]] || Studimska || || Skoçna || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Toplluha]] || Topluga || || Krushicë || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumkuqi]] || Slakovacka || || Sllakoc || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Lumi i Murgullës]] || Murgula reka || || Shatorica || [[Lumi i Llapit]] |- | [[Lumi i Kaçanollit]] || Kacanolska reka || || Maja e Bajrakut || [[Lumi i Llapit]] |- | [[Lumi Shqiptar]] || || || || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Sharticës]] || || || || [[Lumbardhi i Prizrenit]] |- | [[Lumi i Lubinjës]] || || || || [[Lumbardhi i Prizrenit]] |} == Shih edhe == * [[Liqenet e Kosovës]] * [[Turizmi në Kosovë]] * [[Gjeografia e Kosovës]] * [[Hidrografia e Kosovës]] * [[Biodiversiteti në Kosovë]] * [[Lista e lumenjve në Shqipëri]] * [[Zonat e mbrojtura të natyrës në Kosovë]] [[Kategoria:Lumenj në Kosovë]] [[Kategoria:Formacione natyrore në Kosovë]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Kosovën]] 94m8crc5d0g858d1sst630a75qny3oi 2986565 2986558 2026-06-01T22:44:28Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kosovë]] te [[Lista e lumenjve të Kosovës]] 2986558 wikitext text/x-wiki [[File:Ujvara e Mirushes Klinë.jpg|thumb|[[Ujëvarat e Mirushës]]]] [[File:Drini i Bardhë (Weißer Drin), Kosovo - panoramio.jpg|thumb|[[Drini i Bardhë]]]] [[File:Lumi Sitnica,Vushtrri, Kosova.JPG|thumb|[[Sitnica|Lumi Sillnica]]]] [[File:&quot;Lumëbardhi&quot;-Prizren.jpg|thumb|[[Lumbardhi i Prizrenit]]]] '''Lista e lumenjve në Kosovë''': == Lista == {| class="wikitable sortable" |- ! Emri në gjuhën shqipe !! Emri në serbokroatisht !! Gjatësia !! Vendburimi !! Derdhet |- | [[Drini i Bardhë]] || Beli Drim || 122 km || Radavc || [[Lumi i Drinit]] |- | [[Lumi i Sitnicës]] || Sitnica || 90 km || Ruboc || [[Lumi i Ibrit]] |- | [[Lumi Llap]] || Lab || 76,8 km|| Kopaoniku || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Lumbardhi i Pejës]] || Pećka Bistrica || 62 km || Mokna || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Morava e Binçës]] || Binačka Morava || 60 km || Karadak || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Klinës]] || Klina || 60 km || Mali i Thatë || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Lepencit]] || Lepenac || 53 km || Oshlak || [[Lumi i Vardarit]] |- | [[Lumbardhi i Deçanit]] || Dečanska Bistrica || 53 km || Gjeravica || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Ereniku]] || Erenik || 51 km || Malet e Junikut || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi Drenica]] || Drenica || 50 km || Bretenc (Carralevë) || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Lumi i Ibrit]] || Ibar || 42 km || Hajla || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Nerodimës]] || Nerodimka || 41 km || Mali i Nerodimës || [[Lumi i Lepencit]] |- | [[Lumi i Mirushës]] || Miruša || 35 km || Malet e Carralevës || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumbardhi i Prizrenit]] || Prizrenska Bistrica || 34 km || Srecka || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Shtimes]] || Štimska reka || 26 km || Malet e Carralevës || [[Lumi i Vardarit]] |- | [[Lumi Krena]] || Krena || 23 km || Krojet e Hasan Agës || [[Ereniku]] |- | [[Lumi i Istogut]] || Istočka reka || 23 km || Bjeshkët e Burimit || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Plavës]] || Pljavski Potok || 21 km || Guri i Zi || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Lushtës]] || Ljušta || 19 km || Lubovec || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Prishtinës]] ||Prištevka || 15 km || Grashticë || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Graçanicës]] || Gračanka || 15 km || Badoc || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Drenit]] || Drenska reka || 15 km || Bellobrda || [[Lumi i Ibrit]] |- | [[Lumi i Krylevës]] || Krileva reka || || Krylevë ||[[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Remnikut]] || Remniċka reka || || Gërgavicë || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Restelicës]] || Resteliċka reka || || Malet e Sharrit || [[Lumi i Drinit]] |- | [[Lumi i Brodit]]||Brodska reka|| || Malet e Sharrit || [[Lumi i Drinit]] |- | [[Lumi i Zhegrës]] || Žegranska reka || || Karadak || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Livoçit]] || Livoċka reka || || Malet e Gollakut || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Batllavës]] || Batlavska reka || || Bërvenica || [[Lumi i Llapit]] |- | [[Lumi i Tërstenës]] || Trstenka || || Kopaonik || [[Lumi i Ibrit]] |- | [[Lumi i Radikës]] || Radika || || Malet e Sharrit || [[Drini i Zi]] |- | [[Lumi i Lumbardhit të Shalës|Lumbardhi i Shalës]] || Šaljska Bistrica || || Malet e Rrëzhanës || [[Lumi i Moravës]] |- | [[Lumi i Smrekonicës]] || Smrekoniċka || || Rekë - Rashan || [[Sitnica|Lumi i Sillnicës]] |- | [[Lumi i Murzhicës]] || Murżiċka || || Malet e Sharrit || [[Lumi i Vardarit]] |- | [[Lumi i Studimes]] || Studimska || || Skoçna || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Toplluha]] || Topluga || || Krushicë || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumkuqi]] || Slakovacka || || Sllakoc || [[Lumi i Sitnicës]] |- | [[Lumi i Murgullës]] || Murgula reka || || Shatorica || [[Lumi i Llapit]] |- | [[Lumi i Kaçanollit]] || Kacanolska reka || || Maja e Bajrakut || [[Lumi i Llapit]] |- | [[Lumi Shqiptar]] || || || || [[Drini i Bardhë]] |- | [[Lumi i Sharticës]] || || || || [[Lumbardhi i Prizrenit]] |- | [[Lumi i Lubinjës]] || || || || [[Lumbardhi i Prizrenit]] |} == Shih edhe == * [[Liqenet e Kosovës]] * [[Turizmi në Kosovë]] * [[Gjeografia e Kosovës]] * [[Hidrografia e Kosovës]] * [[Biodiversiteti në Kosovë]] * [[Lista e lumenjve në Shqipëri]] * [[Zonat e mbrojtura të natyrës në Kosovë]] [[Kategoria:Lumenj në Kosovë]] [[Kategoria:Formacione natyrore në Kosovë]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Kosovën]] 94m8crc5d0g858d1sst630a75qny3oi 14 187443 2986584 2494562 2026-06-01T22:49:12Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] pa lënë një ridrejtim 2494562 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Mbretër]] [[Kategoria:Epiri]] 3u8fhho57bwxbkbp2sdb8jrkmjd5442 4 196848 2986488 2986202 2026-06-01T21:08:34Z MediaWiki message delivery 56618 /* Tech News: 2026-23 */ pjesë e re 2986488 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wikipedia:Buletini Teknik/styles.css" /> <div class="header"> <div class="main-grid"> <div>[[Skeda:Wiki-tech-logo.svg|100px|link=|alt=Stema e Buletinit Teknik]]</div> <div><div class="title">Buletini Teknik</div></div> <div>{{Archives|style=display:unset; float:none; margin:auto; padding:0; background:none; border:none;|image=none|auto=short|age=3|bot=MajavahBot}}</div> </div> <div class="details"> Këtu gjenden informacione për zhvillimet më të fundit teknike. Faqja përditësohet automatikisht nga [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] sa herë që kemi lajmërime të reja.<br><br>Nëse dëshironi që lajmërime të tilla t'i merrni dhe në faqen tuaj personale të diskutimit, mund të abonoheni duke ndjekur udhëzimet [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|këtu]].<br><br>Nëse faqja ndryshon në të ardhmen, sigurohuni që përveç lidhjes më lart, të bëni dhe ndryshimin e nevojshëm te faqja [[m:Distribution list/Technical Village Pumps distribution list|këtu]]. </div> {{Shortcut|WP:BT}} </div> __TOC__ {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia:Buletini Teknik/Arkivi %(counter)d |algo = old(3d) |counter = 2 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <section begin="dritare" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 qershor 2026 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 --> 4nygkhms8xnvnw5xsgo9bz2ckq96wfc 0 216535 2986340 2915356 2026-06-01T14:32:24Z Mitrovica02 128863 2986340 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Kaliopi Bukle | alias = | image = [[Skeda:ESC2016 - Macedonia 14.jpg |220px]] | titulli = | birth_name = | birth_date = [[28 dhjetor]] [[1966]] <br /> [[Ohri]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] | death_date = | years_active = | origin = | instrument = Vokal | genre = [[Muzika pop|Pop]] | occupation = Këngëtare | label = | associated_acts = | website = }} '''Kaliopi Bukle''' ([[Gjuha maqedone|maqedonisht]]: '''Калиопи Букле''') lindi më [[28 dhjetor]] [[1966]] në [[Ohri]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]]. Është një këngëtare maqedonase me prejardhje vllehe. ==Diskografia== * 2000: "Oboi Me" * 2001: "Ako Denot Mi E Nokj" * 2004: "Ne Mi Go Zemaj Vremeto" * 2008: "Zelim Ti Reci" * 2010: "Poraka" * 2013: "Melem" {{pa referenca}} {{biografi-cung}} [[Kategoria:Këngëtarë maqedonas]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Ohri]] 7er1caipx7ehtrqh2i936nw5n759887 0 216663 2986581 1860468 2026-06-01T22:45:02Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kazakistan]] te [[Lista e lumenjve të Kazakistanit]] 1860468 wikitext text/x-wiki '''Lumenjtë e [[Kazakistan]]''' përfshijnë: * Lumi Ajaguz * Lumi Akan-Burluk * Lumi Aksu River (Kazakhstan)|Aksu * Lumi Arys River * Lumi Asa River (Kazakhstan) * Lumi Aschiagar * Lumi Ayat * Lumi Badam * Lumi Bolshoy Uzen * Lumi Boralday * Lumi Bugun * Lumi Bukhtarma * Lumi Byan * Lumi Charyn * Lumi Chu * Lumi Emba * Lumi Ilek * Lumi Ili *[[Lumi Irtysh]] * Lumi Ishim * Lumi Kapal * Lumi Karatal * Lumi Koksu * Lumi Lepsy * Lumi Nura * Lumi O * Lumi Syr * Lumi Talas * Lumi Tobol * Lumi Tuolba * Lumi Turgai * Lumi Uba * Lumi Ubagan * Lumi Uil * Lumi Ulba * Lumi Ural * Lumi Iman-Burluk * Lumi Irgiz River (Kazakhstan) * Lumi Irtysh * Lumi Katun * Lumi Kigach * Lumi Keles * Lumi Koluton * Lumi Kurchum * Lumi Lukina * Lumi Narym * Lumi Noor * Lumi Sarisu * Lumi Sytasty * Lumi Tersakkan [[Kategoria:Lumenj në Kazakistan]] 3rx3ahe7t43xe7310b6icmbepjheir5 0 221294 2986329 2952648 2026-06-01T13:38:16Z Mitrovica02 128863 /* Jeta e hershme */ 2986329 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Emre Mor | image = Emre mor (cropped).jpg | image_size = | caption = | fullname = Emre Mor | birth_date = {{birth date and age|24|7|1997|df=y}} | birth_place = [[Brønshøj]], [[Danimarka|Danimarkë]] | height = 1.69 m<ref>{{Cite web|url=http://www.bvb.de/ger/Mannschaften/Profis/Emre-Mor|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=6 gusht 2017|archive-date=23 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170723171725/http://www.bvb.de/ger/Mannschaften/Profis/Emre-Mor}}</ref> | position = [[Mesfushori|Anësor]] | currentclub = [[Celta de Vigo|Celta]] | clubnumber = 7 | youthyears1 = 2001–2006 | youthclubs1 = [[Brønshøj Boldklub|Brønshøj BK]] | youthyears2 = 2006–2015 | youthclubs2 = [[Lyngby Boldklub|Lyngby BK]] | youthyears3 = 2015 | youthclubs3 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]] | years1 = 2015–2016 | clubs1 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]] | caps1 = 13 | goals1 = 2 | years2 = 2016–2017 | clubs2 = [[Borussia Dortmund]] | caps2 = 12 | goals2 = 1 | years3 = 2017– | clubs3 = [[Celta de Vigo|Celta]] | caps3 = 30 | goals3 = 1 | nationalyears1 = 2013–2014 | nationalteam1 = Danimarka U17 | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = Danimarka U18 | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2015 | nationalteam3 = Danimarka | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 2 | nationalyears4 = 2016 | nationalteam4 = Turqia U21 | nationalcaps4 = 1 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2016– | nationalteam5 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] | nationalcaps5 = 15 | nationalgoals5 = 1 }} '''Emre Mor''' (lindi më 24 korrik 1997) është futbollist turk i cili luan për klubin gjerman [[Borussia Dortmund]] si mesfushor anësor. Ai poashtu luan edhe në [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtaren turke]]. ==Jeta e hershme== Emre Mor lindi dhe u rrit në [[Brønshøj]], lagje në [[Kopenhaga|Kopenhagë]]. Babai i tij është turk, ndërsa nëna e tij është shqiptare.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3629506/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor-Turkish-teenager-snubs-Liverpool.html/ Borussia Dortmund sign Emre Mor as Turkish teenager snubs Liverpool]</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3633151/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor-5m-talented-Turkish-teenager.html/ Borussia Dortmund sign Emre Mor for £5m... but who is the talented Turkish teenager?]</ref><ref name="bold.dk">{{Cite web|url=http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/emre-mor-vaelger-tyrkisk-landshold/|title=Emre Mor vælger tyrkisk landshold|author=Jesper Helmin|work=bold.dk|publisher=bold.dk Danmark ApS/Sport Publish OÜ|date=2016-02-11|accessdate=2017-02-27}}</ref> Ai është përkrahës i klubit [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning|title=Teen Emre Mor a great Euro 2016 hope and sign of Turkey’s future tide turning {{!}} The National|access-date=2016-10-05|url-status=dead|archive-date=3 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103184313/http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning}}</ref> ==Karriera== Në moshën 16 vjeçare në dhjetor 2013, Emre ishte në stërvitje me [[AS Saint-Étienne]] por nuk morri kontratë.<ref>{{cite web|title=St. Etienne tester ung Lyngby-duo|url=http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/St-Etienne-tester-ung-Lyngby-duo/|work=bold.dk|date=12 dhjetor 2013}}</ref> Emre luajti në Lyngby në nivelet U17 dhe U19 para se të lëshohet nga klubi në janar 2015.<ref name="foot">{{cite web|title=Lyngby ophæver kontrakten med Emre Mor|url=http://www.lyngby-boldklub.dk/lyngby-ophæver-kontrakten-med-emre-mor|work=Lyngby Boldklub|date=janar 2015|access-date=29 dhjetor 2020|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304191355/http://www.lyngby-boldklub.dk/lyngby-oph%C3%A6ver-kontrakten-med-emre-mor|url-status=dead}}</ref> Mesazhi i klubit ishte "Përfundimi është se talenti nuk mund të shpengohet në Lyngby Boldklub".<ref name = "foot"/> ===FC Nordsjælland=== Më 31 janar 2015, u konfirmua se Emre shënoi kontratë me [[FC Nordsjælland]].<ref>{{cite web|title=Stortalent bekræfter: Jeg skifter til FC Nordsjælland|url=http://www.tipsbladet.dk/nyhed/superliga/stortalent-bekraefter-jeg-skifter-til-fc-nordsjaelland|work=Tipsbladet|date=31 janar 2015}}</ref> Qëllimi ishte që Emre të luaj për U19. Emre luajti për herë të parë kundër [[Randers FC]] në [[Superligaen|Superligën Daneze]]. Emre e zëvendësoi [[Guðmundur Þórarinsson]] në minutën e 84. Në ndeshjen e ligës tjetër pas debutimit të tij, Emre ishte në formacionin e fillimit kundër [[Brøndby IF]].<ref>{{cite web|title=Nordsjælland vs. Brøndby 0 - 2|url=http://nr.soccerway.com/matches/2015/12/06/denmark/superliga/fc-nordsjalland/brondby-if/2048570/|work=Scoresway|date=6 dhjetor 2015|access-date=6 gusht 2017|archive-date=5 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105163201/https://nr.soccerway.com/matches/2015/12/06/denmark/superliga/fc-nordsjalland/brondby-if/2048570/|url-status=dead}}</ref> Performanca e Emres i dha atij një kontratë të ri dhe një vend në skuadrën e parë duke filuar në janar 2016.<ref>{{cite web|title=FC Nordsjælland forlænger med Emre Mor|url=http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/fc-nordsjaelland-forlaenger-med-emre-mor/|work=bold.dk|date=7 dhjetor 2015}}</ref> ===Borussia Dortmund=== [[Borussia Dortmund]] konfirmoi që lojtari Emre shënoi kontratë më 7 qershor 2016<ref>{{cite web|title=Borussia Dortmund: Emre Mor becomes fourth summer signing|url=http://www.bbc.com/sport/football/36472185|work=BBC News|date=7 qershor 2016}}</ref> dhe njoftoi se kontrata është pesë vjeçare.<ref>{{cite web|title=Borussia Dortmund sign Emre Mor|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor|work=Borussia Dortmund|date=7 qershor 2016|access-date=6 gusht 2017|archive-date=25 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160625000115/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor|url-status=dead}}</ref> Që nga atëhere ai luan rregullisht në Bundesliga dhe UEFA Liga e Kampionëve për Borussia Dortmund, shpesh luan si zëvendësues në krahun e djathtë ose si mesfushor sulmues. ==Karriera ndërkombëtare== Ai ka përfaqësuar Danimarkën në skuadrat U17, U18 dhe U19. Sidoqoftë, në vitin 2016 ai ndryshoi aleancën në [[Federata Turke e Futbollit]], me babain e tij duke nënshkruar letrat e Emres për nështetësi prej burgut,<ref>{{Cite web|url=http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning|title=Teen Emre Mor a great Euro 2016 hope and sign of Turkey’s future tide turning {{!}} The National|access-date=2016-10-05|url-status=dead|archive-date=3 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103184313/http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning}}</ref> dhe u thirr në skuadrë U21 në kualifikimin e Kampionatit Evropian U21 në vitin 2017 kundër Sllovakisë U21.<ref>[http://www.tff.org/default.aspx?pageID=471&ftxtID=24737 Turkish Football Federation]</ref> Ai luajti për herë të parë për Turqinë kundër [[Kombëtarja malazeze e futbollit|Mali të Zi]] në [[Antalia]] në maj 2016. Ai luajti në skuadrën [[Kombëtarja turke e futbollit|profesioniste turke]] në [[UEFA Euro 2016]], duke u bë lojtari më i ri në turne<ref>{{cite web|title=UEFA EURO 2016|url=http://www.uefa.com/uefaeuro-finals/season=2016/teams/team=135/squad/index.html|work=UEFA|accessdate=12 qershor 2016}}</ref><ref name="jben">{{cite news|author=James Benson|title=Liverpool boss Jurgen Klopp battles Dortmund for wonderkid set to appear at Euro 2016|url=http://www.express.co.uk/sport/football/677573/Liverpool-Jurgen-Klopp-Borussia-Dortmund-Wonderkid-Euro-2016-Transfer-News-Gossip-Rumours|accessdate=7 qershor 2016|work=Express|date=7 qershor 2016}}</ref> dhe doli për ta zëvendësuar [[Cenk Tosun]] në lojën kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]]. Ai luajti në ndeshjen e fundit kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] dhe bëri një asistim [[Burak Yılmaz]] për të shënuar golë. == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Mor, Emre}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë turq]] [[Kategoria:Futbollistë danezë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren turke]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Nordsjælland]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Celta de Vigo]] [[Kategoria:Futbollistë në Superligaen]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] sx1c1jfke4l12z9kn974x3uqzi4r66c 2986331 2986329 2026-06-01T13:38:44Z Mitrovica02 128863 /* Referime */ 2986331 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Emre Mor | image = Emre mor (cropped).jpg | image_size = | caption = | fullname = Emre Mor | birth_date = {{birth date and age|24|7|1997|df=y}} | birth_place = [[Brønshøj]], [[Danimarka|Danimarkë]] | height = 1.69 m<ref>{{Cite web|url=http://www.bvb.de/ger/Mannschaften/Profis/Emre-Mor|title=Kopje e arkivuar|url-status=dead|access-date=6 gusht 2017|archive-date=23 korrik 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170723171725/http://www.bvb.de/ger/Mannschaften/Profis/Emre-Mor}}</ref> | position = [[Mesfushori|Anësor]] | currentclub = [[Celta de Vigo|Celta]] | clubnumber = 7 | youthyears1 = 2001–2006 | youthclubs1 = [[Brønshøj Boldklub|Brønshøj BK]] | youthyears2 = 2006–2015 | youthclubs2 = [[Lyngby Boldklub|Lyngby BK]] | youthyears3 = 2015 | youthclubs3 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]] | years1 = 2015–2016 | clubs1 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]] | caps1 = 13 | goals1 = 2 | years2 = 2016–2017 | clubs2 = [[Borussia Dortmund]] | caps2 = 12 | goals2 = 1 | years3 = 2017– | clubs3 = [[Celta de Vigo|Celta]] | caps3 = 30 | goals3 = 1 | nationalyears1 = 2013–2014 | nationalteam1 = Danimarka U17 | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2014–2015 | nationalteam2 = Danimarka U18 | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2015 | nationalteam3 = Danimarka | nationalcaps3 = 9 | nationalgoals3 = 2 | nationalyears4 = 2016 | nationalteam4 = Turqia U21 | nationalcaps4 = 1 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2016– | nationalteam5 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] | nationalcaps5 = 15 | nationalgoals5 = 1 }} '''Emre Mor''' (lindi më 24 korrik 1997) është futbollist turk i cili luan për klubin gjerman [[Borussia Dortmund]] si mesfushor anësor. Ai poashtu luan edhe në [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtaren turke]]. ==Jeta e hershme== Emre Mor lindi dhe u rrit në [[Brønshøj]], lagje në [[Kopenhaga|Kopenhagë]]. Babai i tij është turk, ndërsa nëna e tij është shqiptare.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3629506/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor-Turkish-teenager-snubs-Liverpool.html/ Borussia Dortmund sign Emre Mor as Turkish teenager snubs Liverpool]</ref><ref>[http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3633151/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor-5m-talented-Turkish-teenager.html/ Borussia Dortmund sign Emre Mor for £5m... but who is the talented Turkish teenager?]</ref><ref name="bold.dk">{{Cite web|url=http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/emre-mor-vaelger-tyrkisk-landshold/|title=Emre Mor vælger tyrkisk landshold|author=Jesper Helmin|work=bold.dk|publisher=bold.dk Danmark ApS/Sport Publish OÜ|date=2016-02-11|accessdate=2017-02-27}}</ref> Ai është përkrahës i klubit [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning|title=Teen Emre Mor a great Euro 2016 hope and sign of Turkey’s future tide turning {{!}} The National|access-date=2016-10-05|url-status=dead|archive-date=3 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103184313/http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning}}</ref> ==Karriera== Në moshën 16 vjeçare në dhjetor 2013, Emre ishte në stërvitje me [[AS Saint-Étienne]] por nuk morri kontratë.<ref>{{cite web|title=St. Etienne tester ung Lyngby-duo|url=http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/St-Etienne-tester-ung-Lyngby-duo/|work=bold.dk|date=12 dhjetor 2013}}</ref> Emre luajti në Lyngby në nivelet U17 dhe U19 para se të lëshohet nga klubi në janar 2015.<ref name="foot">{{cite web|title=Lyngby ophæver kontrakten med Emre Mor|url=http://www.lyngby-boldklub.dk/lyngby-ophæver-kontrakten-med-emre-mor|work=Lyngby Boldklub|date=janar 2015|access-date=29 dhjetor 2020|archive-date=4 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304191355/http://www.lyngby-boldklub.dk/lyngby-oph%C3%A6ver-kontrakten-med-emre-mor|url-status=dead}}</ref> Mesazhi i klubit ishte "Përfundimi është se talenti nuk mund të shpengohet në Lyngby Boldklub".<ref name = "foot"/> ===FC Nordsjælland=== Më 31 janar 2015, u konfirmua se Emre shënoi kontratë me [[FC Nordsjælland]].<ref>{{cite web|title=Stortalent bekræfter: Jeg skifter til FC Nordsjælland|url=http://www.tipsbladet.dk/nyhed/superliga/stortalent-bekraefter-jeg-skifter-til-fc-nordsjaelland|work=Tipsbladet|date=31 janar 2015}}</ref> Qëllimi ishte që Emre të luaj për U19. Emre luajti për herë të parë kundër [[Randers FC]] në [[Superligaen|Superligën Daneze]]. Emre e zëvendësoi [[Guðmundur Þórarinsson]] në minutën e 84. Në ndeshjen e ligës tjetër pas debutimit të tij, Emre ishte në formacionin e fillimit kundër [[Brøndby IF]].<ref>{{cite web|title=Nordsjælland vs. Brøndby 0 - 2|url=http://nr.soccerway.com/matches/2015/12/06/denmark/superliga/fc-nordsjalland/brondby-if/2048570/|work=Scoresway|date=6 dhjetor 2015|access-date=6 gusht 2017|archive-date=5 nëntor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105163201/https://nr.soccerway.com/matches/2015/12/06/denmark/superliga/fc-nordsjalland/brondby-if/2048570/|url-status=dead}}</ref> Performanca e Emres i dha atij një kontratë të ri dhe një vend në skuadrën e parë duke filuar në janar 2016.<ref>{{cite web|title=FC Nordsjælland forlænger med Emre Mor|url=http://www.bold.dk/fodbold/nyheder/fc-nordsjaelland-forlaenger-med-emre-mor/|work=bold.dk|date=7 dhjetor 2015}}</ref> ===Borussia Dortmund=== [[Borussia Dortmund]] konfirmoi që lojtari Emre shënoi kontratë më 7 qershor 2016<ref>{{cite web|title=Borussia Dortmund: Emre Mor becomes fourth summer signing|url=http://www.bbc.com/sport/football/36472185|work=BBC News|date=7 qershor 2016}}</ref> dhe njoftoi se kontrata është pesë vjeçare.<ref>{{cite web|title=Borussia Dortmund sign Emre Mor|url=http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor|work=Borussia Dortmund|date=7 qershor 2016|access-date=6 gusht 2017|archive-date=25 qershor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160625000115/http://www.bvb.de/eng/News/Overview/Borussia-Dortmund-sign-Emre-Mor|url-status=dead}}</ref> Që nga atëhere ai luan rregullisht në Bundesliga dhe UEFA Liga e Kampionëve për Borussia Dortmund, shpesh luan si zëvendësues në krahun e djathtë ose si mesfushor sulmues. ==Karriera ndërkombëtare== Ai ka përfaqësuar Danimarkën në skuadrat U17, U18 dhe U19. Sidoqoftë, në vitin 2016 ai ndryshoi aleancën në [[Federata Turke e Futbollit]], me babain e tij duke nënshkruar letrat e Emres për nështetësi prej burgut,<ref>{{Cite web|url=http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning|title=Teen Emre Mor a great Euro 2016 hope and sign of Turkey’s future tide turning {{!}} The National|access-date=2016-10-05|url-status=dead|archive-date=3 nëntor 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161103184313/http://www.thenational.ae/sport/euros/teen-emre-mor-a-great-euro-2016-hope-and-sign-of-turkeys-future-tide-turning}}</ref> dhe u thirr në skuadrë U21 në kualifikimin e Kampionatit Evropian U21 në vitin 2017 kundër Sllovakisë U21.<ref>[http://www.tff.org/default.aspx?pageID=471&ftxtID=24737 Turkish Football Federation]</ref> Ai luajti për herë të parë për Turqinë kundër [[Kombëtarja malazeze e futbollit|Mali të Zi]] në [[Antalia]] në maj 2016. Ai luajti në skuadrën [[Kombëtarja turke e futbollit|profesioniste turke]] në [[UEFA Euro 2016]], duke u bë lojtari më i ri në turne<ref>{{cite web|title=UEFA EURO 2016|url=http://www.uefa.com/uefaeuro-finals/season=2016/teams/team=135/squad/index.html|work=UEFA|accessdate=12 qershor 2016}}</ref><ref name="jben">{{cite news|author=James Benson|title=Liverpool boss Jurgen Klopp battles Dortmund for wonderkid set to appear at Euro 2016|url=http://www.express.co.uk/sport/football/677573/Liverpool-Jurgen-Klopp-Borussia-Dortmund-Wonderkid-Euro-2016-Transfer-News-Gossip-Rumours|accessdate=7 qershor 2016|work=Express|date=7 qershor 2016}}</ref> dhe doli për ta zëvendësuar [[Cenk Tosun]] në lojën kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]]. Ai luajti në ndeshjen e fundit kundër [[Kombëtarja çeke e futbollit|Republikës Çeke]] dhe bëri një asistim [[Burak Yılmaz]] për të shënuar golë. == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Mor, Emre}} [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Futbollistë turq]] [[Kategoria:Futbollistë danezë]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren turke]] [[Kategoria:Futbollistë në FC Nordsjælland]] [[Kategoria:Futbollistë në Borussia Dortmund]] [[Kategoria:Futbollistë në Celta de Vigo]] [[Kategoria:Futbollistë në Superligaen]] [[Kategoria:Futbollistë në Bundesliga]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2016]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] 65ds0i4qdki75hb3f9ee7oah625qd6t 0 230082 2986676 2815338 2026-06-02T03:47:06Z Link3ple 98270 /* */ Jam vet Personi. Ju lutem fshiheni kit faqe. Gjermanisht ekziston. Nuk është Nevoja me ekzistu Elvis Grezda. Pas Marteses e ka Emrin Elvis Alieva 2986676 wikitext text/x-wiki == Jeta == Pasi përfundoi shkollën e mesme, ai shkoi në Vjenë, ku në vitin 2013 filloj studimet në [http://www.schauspielschulekrauss.at/ shkollën e aktrimit Krauss]. Megjithatë, ai ndërpreu studimet para përfundimit të vitit të dytë, për shkak të angazhimeve të shumta që kishte. Që nga viti 2016 është anëtar i [http://www.odeon-theater.at/290.0.html Serapions Ensemble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204171654/http://www.odeon-theater.at/290.0.html |date=4 dhjetor 2017 }} në [http://www.odeon-theater.at/willkommen.0.html teatrin Odeon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129221940/http://www.odeon-theater.at/willkommen.0.html |date=29 nëntor 2017 }}. Përveç punës, ai është anëtar i 7 klubeve sportive dhe gjithashtu bën kurse në [http://www.usi.at/ Universität Sport Institut në Vjenë]: skermë (épée dhe sabre), iaido, shigjetari, capoeira, kickbox, taekwondo, muay thai, shaolin kung fu, jujitsu, parkour, not, kërcim notim, akrobaci, trampolinë, gjimnastikë, jazz dance dhe balet. Gjithashtu ai jep provimet për musical dhe operetë në [https://www.younion.at/cms/C01/C01_5.2.8.a/1342570905160/das-sind-wir/wiener-hauptgruppen/hauptgruppe-viii/paritaetische-pruefungskommission Paritätische Prüfungskommission], në Vjenë. Ai ishte 5 vjet basist dhe zë i dytë i rock bendit The Strings në [[Kosovë]]. Elvisi luan kontrabas, violonçel, kitarë, bass-kitarë, bateri dhe tarabukë. == Filmografia == === Film === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! Viti ! Titulli ! Roli ! Gjuha ! Regjisori |- |2014 | [http://docuwiki.net/index.php?title=Operation_stonehenge:_what_lies_beneath Operation Stonehenge – What Lies Beneath] |Biri | Anglisht | Jeremy Turner |} === Televizion === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! Viti ! Titulli ! Roli ! Gjuha ! Regjisori |- |2015 |''SOKO Donau'' | Mike | Gjermanisht | Heinrich Ambrosch |- |2017 |''Trakehnerblut'' | Julio | Gjermanisht | Andreas Herzog dhe Christopher Schier |- |2018–2019 |''CopStories'' | Nuri Mudarow | Gjermanisht | Barbara Eder dhe Umut Dag |} == Teatër == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 82px;" ! Jahr ! Titulli ! Roli ! Gjuha ! Regjisori ! Teatri |- | 2014 | [https://web.archive.org/web/20160606115953/http://alt.volkstheater.at/home/archiv/1709/Die+V%C3%B6gel Die Vögel] | Ansambli i zogjëve | Gjermanisht | Thomas Schulte-Michels | [http://www.volkstheater.at/ Volkstheater Wien] |- | 2015 | Schönberg in Erwartung | Trupa e vallëzimit | Gjermanisht | Elisabeth Gabriel | [http://www.neueoperwien.at/ Neue Oper Wien] |- | 2015 | [https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html Im Weißen Rössl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205093045/https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html |date=5 dhjetor 2017 }} |Kuzhinieri |Gjermanisht | Josef E. Köpplinger | [https://www.volksoper.at/ Volksoper Wien] |- | 2016 | Agrippina |Role të ndryshme dhe Stunt <br /> | Gjermanisht | Robert Carsen | [https://www.theater-wien.at/de/home Theater an der Wien] |- | 2016 | [https://web.archive.org/web/20171205194643/http://signa.dk/projects?pid=94111 Wir Hunde / Us Dogs] | Rex | Gjermanisht | Signa Köstler und Arthur Köstler | [http://www.volkstheater.at/ Volkstheater Wien] |- | 2016 | [https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html Im Weißen Rössl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205093045/https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html |date=5 dhjetor 2017 }} | Kuzhinieri | Gjermanisht | Josef E. Köpplinger | [https://www.volksoper.at/ Volksoper Wien] |- | 2017 | [http://www.odeon-theater.at/658.0.html Fidèles d’amour 1 – Das Rauschen der Flügel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042315/http://www.odeon-theater.at/658.0.html |date=5 dhjetor 2017 }} | Djaloshi (Roli kryesor) | Gjermanisht | Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann | [http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- | 2017 | [http://www.odeon-theater.at/661.0.html Fidèles d’amour 2 – Rebellion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042316/http://www.odeon-theater.at/661.0.html |date=5 dhjetor 2017 }} |Djaloshi (Roli kryesor) |Gjermanisht | Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann | [http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- |2018 |[http://www.odeon-theater.at/691.0.html Fidèles d’amour 3 – Der Ruf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042215/http://www.odeon-theater.at/691.0.html |date=5 dhjetor 2017 }} |Djaloshi (Roli kryesor) |Gjermanisht |Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann |[http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- |2019 |Lamento Allegro |Ansambël |Gjermanisht, Shqip, Portugalisht |Max Kaufmann, Mario Mattiazzo und Erwin Piplits |[http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- |2019 |Carmen – Das Musical |Ansambël |Gjermanisht |Erik Petersen |[http://www.musicalsommer-winzendorf.at/ Musicalsommer Winzendorf] |} == Shpërblime == * 2016: [http://www.nestroypreis.at/show_content2.php?s2id=234 Nestroy-Theaterpreis – Spezialpreis] për [https://web.archive.org/web/20171205194643/http://signa.dk/projects?pid=94111 Wir Hunde / Us Dogs] == Lidhjet e jashtme == * [http://elvisgrezda.com/ Elvis Grezda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204222950/http://elvisgrezda.com/ |date=4 dhjetor 2017 }} Web faqja oficiale * [https://filmmakers.de/actor/view?rid=a8985240051452f5348847a168e5a40e&searchid=134934831 Elvis Grezda] filmmakers.de * [http://www.odeon-theater.at/290.0.html Elvis Grezda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204171654/http://www.odeon-theater.at/290.0.html |date=4 dhjetor 2017 }} Serapions Ensemble [[Kategoria:Lindje 1991]] 106yr6e29r3qntwoesi6e6lke4aybcx 2986677 2986676 2026-06-02T03:54:36Z Link3ple 98270 Link3ple zhvendosi faqen [[Elvis Grezda]] te [[Elvis Alieva]]: Ky odht emri Ofizial i ndërruar në Vien pas Marteses, po ashtu Emri që perdoret si aktor 2986676 wikitext text/x-wiki == Jeta == Pasi përfundoi shkollën e mesme, ai shkoi në Vjenë, ku në vitin 2013 filloj studimet në [http://www.schauspielschulekrauss.at/ shkollën e aktrimit Krauss]. Megjithatë, ai ndërpreu studimet para përfundimit të vitit të dytë, për shkak të angazhimeve të shumta që kishte. Që nga viti 2016 është anëtar i [http://www.odeon-theater.at/290.0.html Serapions Ensemble] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204171654/http://www.odeon-theater.at/290.0.html |date=4 dhjetor 2017 }} në [http://www.odeon-theater.at/willkommen.0.html teatrin Odeon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171129221940/http://www.odeon-theater.at/willkommen.0.html |date=29 nëntor 2017 }}. Përveç punës, ai është anëtar i 7 klubeve sportive dhe gjithashtu bën kurse në [http://www.usi.at/ Universität Sport Institut në Vjenë]: skermë (épée dhe sabre), iaido, shigjetari, capoeira, kickbox, taekwondo, muay thai, shaolin kung fu, jujitsu, parkour, not, kërcim notim, akrobaci, trampolinë, gjimnastikë, jazz dance dhe balet. Gjithashtu ai jep provimet për musical dhe operetë në [https://www.younion.at/cms/C01/C01_5.2.8.a/1342570905160/das-sind-wir/wiener-hauptgruppen/hauptgruppe-viii/paritaetische-pruefungskommission Paritätische Prüfungskommission], në Vjenë. Ai ishte 5 vjet basist dhe zë i dytë i rock bendit The Strings në [[Kosovë]]. Elvisi luan kontrabas, violonçel, kitarë, bass-kitarë, bateri dhe tarabukë. == Filmografia == === Film === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! Viti ! Titulli ! Roli ! Gjuha ! Regjisori |- |2014 | [http://docuwiki.net/index.php?title=Operation_stonehenge:_what_lies_beneath Operation Stonehenge – What Lies Beneath] |Biri | Anglisht | Jeremy Turner |} === Televizion === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! Viti ! Titulli ! Roli ! Gjuha ! Regjisori |- |2015 |''SOKO Donau'' | Mike | Gjermanisht | Heinrich Ambrosch |- |2017 |''Trakehnerblut'' | Julio | Gjermanisht | Andreas Herzog dhe Christopher Schier |- |2018–2019 |''CopStories'' | Nuri Mudarow | Gjermanisht | Barbara Eder dhe Umut Dag |} == Teatër == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 82px;" ! Jahr ! Titulli ! Roli ! Gjuha ! Regjisori ! Teatri |- | 2014 | [https://web.archive.org/web/20160606115953/http://alt.volkstheater.at/home/archiv/1709/Die+V%C3%B6gel Die Vögel] | Ansambli i zogjëve | Gjermanisht | Thomas Schulte-Michels | [http://www.volkstheater.at/ Volkstheater Wien] |- | 2015 | Schönberg in Erwartung | Trupa e vallëzimit | Gjermanisht | Elisabeth Gabriel | [http://www.neueoperwien.at/ Neue Oper Wien] |- | 2015 | [https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html Im Weißen Rössl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205093045/https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html |date=5 dhjetor 2017 }} |Kuzhinieri |Gjermanisht | Josef E. Köpplinger | [https://www.volksoper.at/ Volksoper Wien] |- | 2016 | Agrippina |Role të ndryshme dhe Stunt <br /> | Gjermanisht | Robert Carsen | [https://www.theater-wien.at/de/home Theater an der Wien] |- | 2016 | [https://web.archive.org/web/20171205194643/http://signa.dk/projects?pid=94111 Wir Hunde / Us Dogs] | Rex | Gjermanisht | Signa Köstler und Arthur Köstler | [http://www.volkstheater.at/ Volkstheater Wien] |- | 2016 | [https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html Im Weißen Rössl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205093045/https://www.volksoper.at/produktion/im-weissen-rossl-2015.de.html |date=5 dhjetor 2017 }} | Kuzhinieri | Gjermanisht | Josef E. Köpplinger | [https://www.volksoper.at/ Volksoper Wien] |- | 2017 | [http://www.odeon-theater.at/658.0.html Fidèles d’amour 1 – Das Rauschen der Flügel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042315/http://www.odeon-theater.at/658.0.html |date=5 dhjetor 2017 }} | Djaloshi (Roli kryesor) | Gjermanisht | Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann | [http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- | 2017 | [http://www.odeon-theater.at/661.0.html Fidèles d’amour 2 – Rebellion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042316/http://www.odeon-theater.at/661.0.html |date=5 dhjetor 2017 }} |Djaloshi (Roli kryesor) |Gjermanisht | Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann | [http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- |2018 |[http://www.odeon-theater.at/691.0.html Fidèles d’amour 3 – Der Ruf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171205042215/http://www.odeon-theater.at/691.0.html |date=5 dhjetor 2017 }} |Djaloshi (Roli kryesor) |Gjermanisht |Erwin Piplits, Mario Mattiazzo dhe Ivana Rauchmann |[http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- |2019 |Lamento Allegro |Ansambël |Gjermanisht, Shqip, Portugalisht |Max Kaufmann, Mario Mattiazzo und Erwin Piplits |[http://www.odeon-theater.at/ Odeon Theater] |- |2019 |Carmen – Das Musical |Ansambël |Gjermanisht |Erik Petersen |[http://www.musicalsommer-winzendorf.at/ Musicalsommer Winzendorf] |} == Shpërblime == * 2016: [http://www.nestroypreis.at/show_content2.php?s2id=234 Nestroy-Theaterpreis – Spezialpreis] për [https://web.archive.org/web/20171205194643/http://signa.dk/projects?pid=94111 Wir Hunde / Us Dogs] == Lidhjet e jashtme == * [http://elvisgrezda.com/ Elvis Grezda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204222950/http://elvisgrezda.com/ |date=4 dhjetor 2017 }} Web faqja oficiale * [https://filmmakers.de/actor/view?rid=a8985240051452f5348847a168e5a40e&searchid=134934831 Elvis Grezda] filmmakers.de * [http://www.odeon-theater.at/290.0.html Elvis Grezda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204171654/http://www.odeon-theater.at/290.0.html |date=4 dhjetor 2017 }} Serapions Ensemble [[Kategoria:Lindje 1991]] 106yr6e29r3qntwoesi6e6lke4aybcx 0 230163 2986729 2953338 2026-06-02T10:57:11Z StructuralMind 185975 Jeta personale 2986729 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Orhidea Latifi | alias = Kida | birth_date = [[17 Nentor]] [[1997]] | death_date = | years_active = {{F|2013}} - | origin = {{flagicon|KOS}} [[Rahovec]],<ref name="Biography">{{cite web|title=Kida–Biografia|url=https://www.teksteshqip.com/kida|website=teksteshqip.com|accessdate=8 shkurt 2020|language=sq}}</ref> [[Kosova|Kosovë]] | instrumenti = | genre = [[Muzika Pop|pop]], [[R&B]] | associated_acts = [[Bimbimma]],[[Mc.kresha]], [[Ermal Fejzullahu]], [[Mozzik]], [[Getinjo]], [[Fero]] [[Xhensila Myrtezaj]], [[Tayna]] | label |foto=|foto_madhësia=}} '''Orhidea Latifi''' (lindi më 21 Dhjetor 1997 ne Rahovec) është këngëtare shqiptare e njohur si '''Kida'''.<ref name="fambir">{{Cite web|url=http://www.famousbirthdays.com/people/kida.html|title=Kida - Bio, Facts, Family|work=Famous Birthdays|accessdate=2017-04-29|language=en}}</ref> Ajo jeton në Prishtinë me prindërit e saj, ku gjithashtu kalon shumicën e kohës duke punuar. Kida është njëra ndër artistes më të njohura të estradës shqiptare, e cila ndër vite ka publikuar shumë hite me artist shqipëtar por edhe artist të huaj. Më datë 11 Janar 2014, Kida publikon videoklipin "Murder". Muzika e këngës u punua nga Zzap And Chriss, ndërsa për orkestrimin u kujdes Zzap And Chriss. Kida u be fillimisht e njohur për publikun në performancën e saj në skenën e koncertit të DMX dhe videoklipi i "Murder" ka skena pikërisht nga ky koncert. Më datë 27 Prill 2014, Kida publikon videoklipin "Rikthejm Na", në bashkëpunim me Mc Kresha. Muzika e këngës u punua nga Zzap And Chriss, teksti u shkrua nga BimBimma, Mc Kresha, ndërsa për orkestrimin u kujdes Zzap And Chriss. Videoklipi u prodhua nga Imagine Films. Me këtë këngë, Kida u paraqit në këto festivale: Zhurma Show 2014 (2014), Kosova Fest 2014 (2014), SVFM 2014 (2014). Në vitin 2024, në ditën e saj të lindjes këngëtares i është propozuar për martesë. ==Diskografia== * 2013: ''No Love Allowed'' * 2014: ''Murder'' (me [[BimBimma]]) * 2014: ''Rikthejm na'' (me [[Kreshnik Fazliu-Mc Kresha|Mc Kresha]]) * 2014: ''O`najr'' * 2014: ''M`ke rrejt'' * 2015: ''Boni Zo'' * 2015: ''Premtimet'' (me [[Mozzik]]) * 2015: ''Ski Ide'' * 2016: ''Mi Amore'' (me [[Ermal Fejzullahu]]) * 2016: ''Ja kem nis'' * 2016: ''Ku je'' (me [[Getinjo]]) * 2016: ''Uh Baby'' (me [[Xhensila Myrtezaj|Xhensila]]) * 2017: ''Anderr'' * 2017: ''Don´t Say No More'' (me Hcue) * 2017: ''Pe du'' * 2017: ''Harroj'' (me [[Fero]]) * 2017: ''Kce'' * 2018: ''Ti'' * 2018: ''Bileta'' * 2018: ''Mas'' * 2018: ''Merri Krejt'' * 2018: ''Ka Je'' * 2019: ''Deja Vu'' (me [[Lyrical Son]]) * 2019: ''Tela'' (me [[Ermal Fejzullahu]]) * 2020: ''Moti'' * 2020: ''PP'' (me Mozzik) * 2020: ''Edhe Sa'' Kënga e fundit e Kidës, PP në bashkepunim me Mozzik u publikua 5 vite pas këngës Premtimet. *2021 : "Dale" ( me Butrint Imeri dhe Ledri Vula ) *2022: "Tela" ( me Ermal Fejzullahun ) == Referime == <references/> [[Kategoria:Lindje 1996]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Rahoveci]] [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] 52p2u2p59dci7ir4vd4f5hq9yuu692b 1 230188 2986679 2528904 2026-06-02T03:54:36Z Link3ple 98270 Link3ple zhvendosi faqen [[Diskutim:Elvis Grezda]] te [[Diskutim:Elvis Alieva]]: Ky odht emri Ofizial i ndërruar në Vien pas Marteses, po ashtu Emri që perdoret si aktor 2528904 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Elvis Grezda/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} --[[Përdoruesi:Link3ple|Link3ple]] ([[Përdoruesi diskutim:Link3ple|diskutimet]]) 6 dhjetor 2017 04:50 (CET) jdwfac6ddit9h71026157fi9h8okvez 0 238388 2986631 2984801 2026-06-01T23:39:42Z Ensar Tahiri 185011 Italics 2986631 wikitext text/x-wiki '''Giuseppe Ungaretti''' ([[Aleksandria e Egjiptit|Aleksandri]], 8 shkurt 1888<ref name="datelindja">G. Ungaretti, ''Vita d'un Uomo'' (Poemat e plota), Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore]], 1969.</ref> – [[Milano]], 2 qershor 1970) ishte një poet, shkrimtar, përkthyes dhe gazetar italian. [[Skeda:Giuseppe Ungaretti.jpg|parapamje|djathtas|Giuseppe Ungaretti në vitin 1967]] [[Skeda:Ungaretti firma.png|parapamje|djathtas|Nënshkruar nga Giuseppe Ungaretti]] Ai ishte një nga poetët kryesorë të letërsisë italiane të shekullit të 20-të. Poetika e tij, fillimisht e ndikuar nga simbolizmi francez, u karakterizua në ditët e para nga kompozime shumë të shkurtra, që përbëheshin nga disa fjalë thelbësore dhe ndonjëherë analogji guximtare, kryesisht të përfshira në koleksionin ''L'Allegria'' (1919);<ref>Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Firence, Sandron, 1963.</ref> Më pas ai kaloi në vepra më komplekse dhe të punuara me përmbajtje konceptuale sfiduese. Një fazë e tretë e evolução-s së tij poetik, e shënuar nga [[vajtimi]] për humbjen e parakohshme të djalit të tij, përfshinte vepra meditative me reflektim të thellë mbi gjendjen njerëzore. Në vitet e tij të fundit, poezitë e tij pasqyronin [[urtësia|urtësinë]], por edhe largimin dhe trishtimin e pleqërisë. Ai gjithashtu konsiderohej nga disa kritikë si një pararojë e [[hermetizmi (letërsi)|hermetizmit]].<ref>Francesco Flora, ''La poesia ermetica'', Bari, Laterza, 1936.</ref> {{Citat|Poetika është poetikë kur mban një sekret brenda vetes.|Giuseppe Ungaretti<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wFXMBFNQYTg Intervistë në Rai] nga [[Ettore Della Giovanna]], 1961</ref>}} == Biografia == === Vitet e hershme === Giuseppe Ungaretti lindi në [[Aleksandria e Egjiptit|Aleksandri]], në lagjen Moharrem Bek,<ref name="Vita d'un uomo LVII">G. Ungaretti, ''Vita d'un Uomo'' (Poemat e plota), Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore]], 1969, f. LVII.</ref> më 8 shkurt 1888<ref name="datelindja" /> nga prindër [[italianë]] me origjinë nga [[Lucca]].<ref>Giulio Ferroni, Antonio Saccone, </ref>[https://www.google.it/books/edition/La_sabbia_e_il_marmo/aUsAEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&pg=PA25&printsec=frontcover ''La sabbia e il marmo''], Donzelli, 2012, f. 25.</ref>. Babai i tij, Antonio (1842–1890), ishte një punëtor i angazhuar në gërmimet e [[Kanali i Suezit|Kanalit të Suezit]], i cili vdiq dy vjet pas lindjes së poetit të ardhshëm nga [[edema|hidropisia]], një sëmundje e marrë gjatë viteve të punës së rëndë.<ref>Që Antonio Ungaretti vdiq nga një sëmundje e marrë ndërsa punonte si punëtor në Kanalin e Suezit rrëfehet nga vetë poeti (G. Ungaretti, ''Il lavoro degli italiani'', në ''Gazzetta del Popolo'', 6 gusht 1931); e njëjta hipotezë përsëritet nga Leone Piccioni (''Vita d'un poeta'', Milano, Rizzoli, 1970) dhe nga Walter Mauro (''Vita di Giuseppe Ungaretti'', Camunia, Milano 1990). Studiues të tjerë propozojnë hipotezën e një aksidenti në punë (M. Diacono dhe L. Rebay, ''Cronologia'' në ''Saggi e Interventi'', Milano, Mondadori, 1974). Një tezë pak më ndryshe paraqitet në C. Auria, ''La vita nascosta di Giuseppe Ungaretti'', Firence, Le Monnier, 2019, fq. 5 dhe 319–320, ku – pjesërisht bazuar në një artikull të frymëzuar nga vetë poeti (G. Ansaldo, ''Giuseppe Ungaretti'', ''Il Lavoro'' i Gjenovës, 22 gusht 1933) – vihet re se Antonio Ungaretti nuk punoi si punëtor në Suez, por si mbikëqyrës kantieri.</ref> Nëna e tij, Maria Lunardini (1850–1926), drejtonte një [[furrë]] familjare, gjë që i mundësoi asaj të financonte arsimin e djalit të saj, duke e lejuar atë të regjistrohej në një nga shkollat më prestigjioze në Aleksandri, École artistique Jacot zvicerane.<ref name="Vita d'un uomo LVII"/> Ai ia kushtoi nënës së tij poezinë ''La madre'', të shkruar në vitin 1930, katër vjet pas vdekjes së saj.<ref>Maria Grazia Di Filippo, Chiara Smirne, [https://books.google.it/books?id=IMJNoEOuv34C&pg=PA115 ''Poesia italiana del Novecento''], De Agostini, 2011, f. 115.</ref> Dashuria e tij për [[poezinë]] filloi të formohej gjatë viteve të shkollës, duke u forcuar falë miqësive që krijoi në qytetin egjiptian, një vend po aq i pasur me tradita të lashta sa edhe me ndikime të reja, që vinin nga prania e njerëzve nga kaq shumë vende të botës; Ungaretti vetë kishte një kujdestare nga [[Sudani]], një shërbëtore [[Kroacia|kroate]] dhe një kujdestare [[Argjentina|argjentinase]]. Gjatë këtyre viteve, përmes revistës ''[[Mercure de France]]'', i riu u njoh me letërsinë franceze dhe, falë abonimit të tij në ''[[La Voce (revistë)|La Voce]]'',<ref>Ungaretti mori një abonim për ''La Voce'' në vitin 1910 (Letër nga Ungaretti për Prezzolini, datuar më 22 mars 1911, ''Lettere a Giuseppe Prezzolini'', redaktuar nga M. A. Terzoli, Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 2000, f. 3).</ref> si dhe letërsinë [[italiane]]. Ai kështu filloi të lexojë, ndër të tjera, veprat e [[Arthur Rimbaud]], [[Stéphane Mallarmé]], [[Giacomo Leopardi]], [[Friedrich Nietzsche]] dhe [[Charles Baudelaire]], këtë të fundit falë mikut të tij [[Moammed Sceab]].<ref>Muḥammad Shihāb, nga një familje mjaft e pasur egjiptiane (Ungaretti e përshkroi atë, me theks poetik, si "djalin e emirëve nomadë"), lindi në [[Aleksandria e Egjiptit|Aleksandri]] më 23 janar 1887 nga Ibrāhīm Shihāb dhe ʿĀʾisha, mbiemri i së cilës, megjithatë, nuk është regjistruar. Ai ishte mik i ngushtë i poetit të ardhshëm, pasi të dy ndoqën Liceun Jacot, ku zhvilluan një pasion për veprat e Baudelaire-it dhe Nietzsche-së. Në vitin 1912, në moshën vetëm njëzet e pesë vjeç, ai emigroi në [[Franca|Francë]], në [[Parisi|Paris]], ku së shpejti iu bashkua Ungaretti. Ai vuajti gjendjen frustruese të një mërgimi (në një përpjekje të kotë për t'u integruar në shoqërinë pariziane, ai madje i kishte vënë vetes emrin Marcel), duke u mbajtur si kontabilist. Ai i dha fund jetës më 9 shtator 1913, në të njëjtën shtëpi me qira në 5 Rue des Carmes ku kishte jetuar me Ungaretti. Moammed Sceab u varros në varrezat e [[Ivry-sur-Seine]], siç e kujton shoku i tij i përkushtuar dhe i dashur i shkollës dhe miku i tij nga rinia në njërën prej poezive të tij.</ref> Ai gjithashtu korrespondoi me [[Giuseppe Prezzolini]]. Në vitin 1906, ai takoi [[Enrico Pea]], i cili sapo kishte emigruar në [[Khedivati i Egjiptit|Egjipt]], me të cilin ndau përvojën e "Baracca Rossa", një depo për mermer dhe druri e pikturuar në të kuqe, një vendtakim për [[socializmi|socialistët]] dhe [[anarkizmi|anarkistët]].<ref>Giuseppe Ungaretti, ''Vita d'un uomo - Saggi e interventi'', Segrate, [[Arnoldo Mondadori Editore]], 1974, f. 681. ISBN 978-88-04-11459-8.</ref> Ai filloi të punojë si korrespondent tregtar, një rol që e mbajti për një kohë, por bëri disa vendime të dobëta investimi; më pas u zhvendos në [[Parisi|Paris]] për të ndjekur studimet universitare. === Qëndrimi i tij në Francë === Në vitin 1912, pas një qëndrimi të shkurtër në [[Kajro|Kajro]], ai la Egjiptin dhe udhëtoi për në [[Franca|Francë]]. Gjatë udhëtimit, ai pa [[Italia (1861–1946)|Italinë]] dhe [[peizazh malor|peizazhin malor]] e saj për herë të parë. Në Paris, ai ndoqi për dy vjet ligjëratat e mbajtura nga filozofi [[Henri Bergson]], gjuhëtari [[Joseph Bédier]] dhe [[Fortunat Strowski]], në [[Sorbonne]] (duke dorëzuar një [[disertacion]] mbi [[Maurice de Guérin]] me Strowski) dhe në [[Collège de France]]. Pasi hyri në një rreth artistik ndërkombëtar, ai takoi [[Guillaume Apollinaire]], me të cilin krijoi një miqësi të ngushtë, [[Giovanni Papini]], [[Ardengo Soffici]], [[Aldo Palazzeschi]], [[Pablo Picasso]], [[Giorgio de Chirico]], [[Amedeo Modigliani]] dhe [[Georges Braque]]. I ftuar nga Papini, Soffici dhe Palazzeschi, ai së shpejti filloi të kontribuojë në revistën ''[[Lacerba]]'', duke botuar midis shkurtit dhe majit 1915 poezi me frymëzim [[futurizmi|futurist]] (disa nga vargjet e tij pasqyrojnë drejtpërdrejt ato të Palazzeschit). Në vitin 1913, miku i tij i fëmijërisë [[Moammed Sceab]] vdiq, pasi i dha fund jetës në dhomën e tij të hotelit në [[rue des Carmes]],<ref>Në afërsi të menjëhershme të ndalesës aktuale "Maubert-Mutualité" në metrosë e Parisit.</ref> të cilën e ndante me Ungaretti. Në vitin 1916, brenda koleksionit të poezive ''[[Il porto sepolto]]'', u botua poezia e dedikuar atij, ''In memoria''. Figura e mikut që kreu vetëvrasje në Paris përmendet edhe në tekste të tjera, si: ''Roman cinéma'' (në frëngjisht) dhe ''Chiaroscuro''. Ungaretti i referohet atij gjithashtu disa herë në korrespondencën e tij.<ref>[https://www.eer.cz/artkey/eer-202202-0005_stereoscopie-ungarettiane-in-memoria-e-roman-cinema-v.php Stereoskopitë e Ungaretti-t: ''In memoria'' dhe ''Roman cinéma''].</ref> Në Francë, Ungaretti reflektoi mbi përvojat e tij të mëparshme, duke përmirësuar njohuritë e tij letrare dhe stilin poetik. Pas disa botimeve në ''Lacerba'' (16 poezi), të mundësuara falë mbështetjes së Papini, Soffici dhe Palazzeschi, ai vendosi të regjistrohej vullnetar<ref>Kërkesa se poeti ishte regjistruar vullnetar u paraqit për herë të parë nga Mario Puccini në vitin 1927 (''Mistikizmi në Poesi: Ungaretti, një Njeri i Pikëllimit'', ''Bilycnis'', nr. 208, prill 1927, f. 248) dhe më vonë nga Luciano Rebay në 1962 (''Le origini della poesia di Giuseppe Ungaretti'', Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 1962, f. 13). Megjithatë, disa studiues kanë vënë në dukje se poeti nuk u regjistrua vullnetarisht, pasi kjo ishte një mobilizim "normal" pas mobilizimit të përgjithshëm: N. Bultrini – L. Fabi, ''Pianto di pietra. La Grande Guerra di Giuseppe Ungaretti'', Guidonia, Iacobelli, 2018, f. 19; P. Montefoschi, ''Cronologia di Viaggi e Lezioni'', Milano, Mondadori, 2000, f. LXXIII; C. Auria, ''La vita nascosta di Giuseppe Ungaretti'', Le Monnier, Firence 2019, f. 97–98. Pjesë nga dokumentet ushtarake që lidhen me pjesëmarrjen e Ungaretti-t në Luftën e Parë Botërore dhe informacione mbi praninë e tij në front dhe në prapavijë janë botuar në [http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/partecipazione-alla-prima-guerra-mondiale/ Giuseppe Ungaretti La Grande Guerra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200323123057/http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/partecipazione-alla-prima-guerra-mondiale/partecipazione-alla-prima-guerra-mondiale/ |date=23 mars 2020 }}</ref> për [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Madhe]]. === Lufta e Parë Botërore === {{Infobox person | name = Giuseppe Ungaretti | image = Ungaretti Giovane.jpg | caption = Ungaretti me uniformën e kaporalit | birth_date = 8 shkurt 1888 | birth_place = [[Aleksandria]], Egjipt | death_date = 1 qershor 1970 | death_place = [[Milano]], Itali | occupation = [[Poet]], shkrimtar | awards = '''Shërbimi ushtarak:''' 1915–1919 <br> '''Grada:''' [[Kaporal]] <br> '''Luftërat:''' [[Lufta e Parë Botërore]] }} Kur shpërtheu [[Lufta e Parë Botërore]] në 1914, Ungaretti mori pjesë aktivisht në fushatën [[intervencionizëm|intervencioniste]], duke u regjistruar më pas në [[regjimenti]] e 19-të të [[këmbësorisë]] të [[Brigadës së Mekanizuar "Brescia" |Brigada "Brescia"]] kur, më 24 maj 1915, [[Italia]] hyri në luftë. Pas betejave në [[Karst]] ai filloi të mbante një bllok me poezi, të cilat më vonë u mblodhën nga miku i tij [[Ettore Serra]] (një oficer i ri) dhe u shtypën, në tetëdhjetë kopje, në Stabilimento Tipografico Friulano në [[Udine]] në vitin 1916, me titullin ''Il porto sepolto''. Në atë kohë, ai gjithashtu kontribuonte në gazetën ''[[Sempre Avanti]]''. Ai kaloi një periudhë të shkurtër në [[Napoli]] në vitin 1916 (siç dëshmohet nga disa nga poezitë e tij, për shembull ''Natale'': ''"Nuk kam dëshirë / të zhytem / në një rrëmujë rrugësh...")''. <ref>G. Ungaretti, ''Tutte le poesie, cit.'', f. 62</ref> Më 26 janar 1917, në [[Santa Maria la Longa]], pranë Udine-s, ai shkroi poezinë e famshme ''[[Mattina (Ungaretti)|Mattina]]''. Në pranverën e vitit 1918, regjimenti ku bënte pjesë Ungaretti shkoi të luftonte në [[Franca|Francë]], në [[Champagne-Ardenne|Shampanjë]], me [[Korpusi II i Ushtrisë Italiane në Francë|Korpusin e Dytë të Ushtrisë Italiane]] të gjeneralit [[Alberico Albricci]]. Në korrik 1918, ai shkroi ''[[Soldati (poemë)|Soldati]]'', të krijuar në pyjet e Courtonit.<ref name="Courton">në [[Montagne de Reims]] (shih: {{cite web|url=http://www.geonames.org/3022874/bois-de-courton.html |publisher=geonames.org |title=Bois de Courton|language=it}}), afër, në [[Chaumuzy]], është përuruar një monument për ushtarët italianë që luftuan në Luftën e Parë Botërore.</ref> Kur u kthye në Paris më 9 nëntor 1918, ai e gjeti mikun e tij [[Guillaume Apollinaire]] në shtratin e tij, i goditur nga [[gripi spanjoll]]. [[Skeda:Casa sinistrata Piave.jpg|parapamje|majtas|Vëllimi poetik ''[[Allegria di naufragi]]'' i është kushtuar luftës (foto nga [[Luigi Marzocchi]])]] === Periudha ndërmjet dy luftërave === Pas luftës, Ungaretti mbeti në kryeqytetin francez, fillimisht si korrespondent i gazetës ''[[Il Popolo d'Italia]]'', të redaktuar nga [[Benito Mussolini]], dhe më vonë si nëpunës në zyrën e shtypit të ambasadës italiane. Në vitin 1919, u botua në Paris përmbledhja e tij me poezi në [[gjuhë frënge|frëngjisht]], ''La guerre - Une poésie''; kjo përmbledhje do të përfshihej më vonë në vëllimin e tij të dytë, ''[[Allegria di naufragi]]'', të botuar në [[Firence]] po atë vit. Në vitin 1920, ai u martua me Jeanne Dupoix, me të cilën pati tre fëmijë: Jean-Claude (i cili vdiq foshnjë në vitin 1921), Anna Maria (e njohur si Ninon, 1925–2015) dhe Antonio Benito (i njohur si Antonietto, 1930–1939).<ref>{{cite web|url=http://www.povo.it/ad/pdf/060505dantecult.pdf|title=Ninon e Antonietto Ungaretti estudantes em São Paulo|language=pt}}</ref> [[Skeda:Duello Ungaretti Bontempelli.jpg|parapamje|majtas|Dueli me armë të mprehta midis Giuseppe Ungaretti dhe Massimo Bontempelli (1926)]] Në vitin 1921, ai u zhvendos me familjen në Marino, në [[Provinca e Romës|provincën e Romës]], dhe punoi në zyrën e shtypit të Ministrisë së Punëve të Jashtme. Vitet 1920 shënuan një kthesë në jetën private dhe kulturore të poetit. Ai iu bashkua [[Partia Nacional-Fashiste|Partisë Fashiste]] dhe në vitin 1925 nënshkroi [[Manifesti i Intelektualëve Fashistë|Manifestin e Intelektualëve Fashistë]].<ref>C. Auria, ''La vita nascosta di Giuseppe Ungaretti'', Firence, Le Monnier, 2019, fq. 259–261.</ref> Gjatë atyre viteve, ai ishte shumë aktiv si shkrimtar për gazetat dhe revistat franceze (''[[Commerce (revistë)|Commerce]]'' dhe ''Mesures'') dhe botimet italiane (përfshirë ''[[La Gazzetta del Popolo]]''). Ai ndërmori disa udhëtime brenda dhe jashtë [[Italia|Italisë]] për të mbajtur ligjërata, ndërkohë që mori disa nderime zyrtare, si [[Premio del Gondoliere]]. Këto ishin gjithashtu vitet kur u realizua vepra ''[[Sentimento del Tempo]]''; botimet e para të disa poezive të kësaj vepre u shfaqën në ''[[L'Italia letteraria]]'' dhe ''Commerce''. Në vitin 1923, ''Il porto sepolto'' u ribotua në [[La Spezia]], me një parathënie nga [[Benito Mussolini]], të cilin e kishte takuar në vitin 1915 gjatë fushatës së socialistëve ndërhyrës.<ref>{{cite web |url=http://www.novecentoletterario.it/profili/profilo%20di%20ungaretti.htm |title=Giuseppe Ungaretti/biography |access-date=31 gusht 2008 |archive-date=7 shtator 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190907034847/http://www.novecentoletterario.it/profili/profilo%20di%20ungaretti.htm |url-status=dead |language=it}}</ref> Në vitin 1925, ai ishte ndër nënshkruesit e [[Manifesti i Intelektualëve Fashistë|Manifestit të Intelektualëve Fashistë]], i cili lavdëronte fashizmin si një lëvizje revolucionare. Më 8 gusht 1926, në vilën e [[Luigi Pirandello]], ai sfidoi [[Massimo Bontempelli]]-n në një duel për shkak të një polemike në gazetën ''Il Tevere'': Ungaretti u plagos lehtë në krahun e djathtë dhe dueli përfundoi me pajtim.<ref>{{cite web|url=https://www.sslazioscherma.com/wordpress/wp-content/uploads/2015/08/duello-212.pdf|title=Dueli Ungaretti–Bontempelli|access-date=26 tetor 2023|language=it}}</ref> Gjithashtu në verën e vitit 1926, ai u zhvendos në Marino, ku shkroi poezinë ''Stelle''. Ai banoi fillimisht në Corso Vittoria Colonna, dhe nga shtatori i vitit 1931 në një vilë të vogël të njohur si 'Ghibellino', ku jetoi deri në vitin 1934 me gruan e tij Jeanne Dupoix dhe vajzën e tij Anna Maria. Në vitin 1928, ai kaloi një [[konvertimi fetar|konvertim fetar]] në [[katolicizëm]], siç dëshmohet edhe në veprën ''[[Sentimento del Tempo]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.aleteia.org/it/arte/articolo/ungaretti-vita-conversione-poesia-guerra-cristo-pasqua-5775481987137536 |title=Ungaretti: vita, conversione e poesia |access-date=7 mars 2015|language=it}}</ref> Që nga viti 1931, poeti u emërua korrespondent special për ''La Gazzetta del Popolo'' dhe udhëtoi në Egjipt, [[Korsikë]], [[Holanda|Holandë]] dhe [[Italia e Jugut|Italinë e Jugut]]. Këto përvoja u përmblodhën në koleksionin ''Il povero nella città'' (1949) dhe më vonë në ''Il deserto e dopo'' (1961). Në vitin 1933, poeti kishte arritur kulmin e famës së tij. Në vitin 1936, gjatë një udhëtimi në [[Argjentina|Argjentinë]], iu ofrua katedra e Letërsisë Italiane në [[Universiteti i São Paulos]] në [[Brazili|Brazil]], të cilën Ungaretti e pranoi. Ai u zhvendos atje me familjen dhe qëndroi deri në vitin 1942. Në São Paulo, djali i tij Antonietto vdiq në vitin 1939, në moshën nëntëvjeçare, nga një apendicit i trajtuar keq. Kjo tragjedi e la poetin në një gjendje pikëllimi të thellë, gjë që pasqyrohet në vëllimet ''Il Dolore'' (1947) dhe Un ''Grido e Paesaggi'' (1952). === Lufta e Dytë Botërore dhe periudha pas luftës === [[Skeda:Giuseppe_Ungaretti_e_Arnoldo_Mondadori_archivi_Mondadori_AA205209.jpg|parapamje|Giuseppe Ungaretti (majtas) me botuesin [[Arnoldo Mondadori]] dhe shkrimtarin Tommaso Antongini në vitet 1940.]] Në vitin 1942, Ungaretti u kthye në Itali, ku u emërua profesor i Letërsisë Italiane Moderne dhe Bashkëkohore në [[Universiteti i Romës La Sapienza|Universitetin e Romës]]. Ai vazhdoi të shkruante dhe të botonte poezi që reflektonin tmerret e luftës dhe dhimbjen njerëzore. [[Skeda:Photo_Portrait_of_the_Italian_poet_and_writer_Giuseppe_Ungaretti_aboard_the_ship_Cristoforo_Colombo_1964_-_Touring_Club_Italiano_11_5598.jpg|parapamje|majtas|Portret i poetit në bordin e anijes Cristoforo Colombo në vitin 1964.]] Në vitin 1942, Ungaretti u kthye në Itali dhe u emërua anëtar i [[Accademia d'Italia]] dhe, "në bazë të reputacionit të tij të shquar", profesor i Letërsisë Moderne dhe Kontemporane në [[Sapienza – Università di Roma|Universitetin "La Sapienza" të Romës]]. Në mars 1943, Ungaretti mbajti një ligjëratë në [[Universiteti i Zagrebit]] mbi "Leopardi, pionieri i poezisë moderne lirike",<ref>Rodogno Davide, ''The New Mediterranean Order. The Occupation Policies of Fascist Italy in Europe (1940–1943)'' Bollati Boringhieri, 2003, f. 274.</ref> si pjesë e politikave më të gjera të Musolinit për depërtim kulturor të [[Mbretërisë së Italisë (1861–1946)|Italisë]] në [[Shtetin e Pavarur të Kroacisë|Kroaci]]. Pavarësisht meritat e tij letrare dhe akademike, poeti u bë viktimë e [[Komisionit të Pastrimit|pastrimit]] që pasoi [[Rënien e Fashizmit|rënien e regjimit fashist]]: sidomos nga korriku i vitit 1944, viti në të cilin Ministri i Arsimit [[Guido De Ruggiero]] nënshkroi dekretin që pezullonte Ungaretti-n nga mësimdhënia, deri në shkurt të vitit 1947, kur ministri i ri i arsimit [[Guido Gonella]] e riktheu përfundimisht poetin si lektor. <ref>Historia rrëfehet, përmes dëshmive dokumentare dhe korrespondencës, në librin ''L'allegria è il mio elemento. Trecento lettere a Leone Piccioni'', Milano, Mondadori, 2013.</ref> Si dëshmi e përpjekjeve të tij të palodhta për t'u rikthyer në detyrë, ekziston një letër, e datuar më 17 korrik 1946, e dërguar [[Kryeministrit]] të atëhershëm [[Alcide De Gasperi]],<ref>Letra e Ungaretti-t për De Gasperi-n riprodhohet në koleksionin e letrave ''L'allegria è il mio elemento. Trecento lettere a Leone Piccioni'', Milano, Mondadori, 2013.</ref> në të cilën Ungaretti mbrojti çështjen e tij, duke listuar arritjet e tij të shumta në Itali dhe jashtë saj. Poeti më pas do të mbante rolin e tij si lektor universitar deri në vitin 1958 dhe më pas, si 'lektor nderi', deri në vitin 1965. Rreth katedrës së tij u formuan një numër intelektualësh që më vonë do të dalloheshin përmes aktiviteteve të rëndësishme kulturore dhe akademike, si [[Leone Piccioni]], [[Luigi Silori]], [[Mario Petrucciani]], [[Raffaello Brignetti]], [[Ornella Sobrero]], [[Franco Costabile]], dhe [[Elio Filippo Accrocca]]. Që nga viti 1942, shtëpia botuese [[Arnoldo Mondadori Editore|Mondadori]] filloi të botojë veprat e plota të Ungaretti-t, me titullin ''Vita d'un uomo''. Në periudhën pas-luftës, Ungaretti botoi koleksione të reja poezish, duke iu përkushtuar me entuziazëm udhëtimeve që i lejonin të përhapnin mesazhin e tij dhe duke fituar çmime të rëndësishme, si [[Çmimi Montefeltro]] në 1960 dhe [[Çmimi Etna-Taormina]] në 1966. Ai botoi një përkthim shumë të vlerësuar të ''[[Phaedra (Racine)|Fedra]]'' nga [[Jean Racine]] dhe në vitin 1954 iu afrua fitimit të [[Çmimit Nobel për Letërsi]].<ref>Koleksioni i letrave ''L'allegria è il mio elemento. Trecento lettere a Leone Piccioni'' (Mondadori, 2013) përmban letrat në të cilat Ungaretti diskuton ndërhyrjet akademike (një shënim në fund të faqes transkripton letrën nga kritiku Giuseppe De Robertis për Akademinë Suedeze) dhe politike të bëra në vitin 1954 për të mbështetur kandidaturën e tij për Çmimin Nobel në Letërsi. </ref> Ungaretti u hidhërua thellë nga mosdhënia e çmimit.<ref>Në një letër të dërguar më 4 nëntor 1959 mikut të tij francez Jean Lescure—i cili, rastësisht, e kishte ndihmuar vazhdimisht në përpjekjen e tij për Çmimin Nobel—Ungaretti e përshkroi hidhur [[Salvatore Quasimodo|Quasimodon]] si një "opportunist", duke vënë në dyshim antifašizmin e tij të majtë dhe duke e akuzuar se kishte "bashkëpunuar për njëzet vjet me revistat më të ashpra fashiste". Për më tepër, Ungaretti gabimisht pretendoi se Quasimodo u bë profesor në vitin 1944 falë bashkëpunimit të tij me [[Republikën Sociale Italiane|Republikën e Salò-s]] (në të vërtetë, emërimi ishte në vitin 1941). Mërzia e tij ndaj Akademisë Suedeze e çoi të pretendonte se juria përbëhej nga "katër poetë qesharakë" dhe se Çmimi Nobel ishte "plehra". Giuseppe Ungaretti – Jean Lescure. Korrespondenca (1951–1966) </ref><ref>[https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/&#x20;2018/12/Ungaretti-Quasimodo-Montale-lunica-volta-insieme-in-TV-89fca767-1992-4436-9769-5972bb024b05.html Ungaretti, Quasimodo, Montale: hera e vetme së bashku në TV]{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Vitet e fundit === Në vitet e tij të fundit, Giuseppe Ungaretti nisi një lidhje romantike me [[Bruna Bianco]], të cilën e takoi në Brazil. Katërqind letra mbeten si dëshmi e marrëdhënies së tyre pasionante. Në vitin 1968, Ungaretti arriti një sukses të madh televiziv duke lexuar fragmente nga ''[[Odissea (miniseri)|Odissea]]'' e Franco Rossit, duke magjepsur audiencën me interpretimin e tij ekspresiv. Në ditëlindjen e tij të tetëdhjetë, ai u nderua në [[Campidoglio]] në prani të kryeministrit [[Aldo Moro]], ku mori vlerësime edhe nga rivalët e tij [[Eugenio Montale]] dhe [[Salvatore Quasimodo]].<ref>[http://www.letteratura.rai.it/articoli/ungaretti-quasimodo-montale-l%E2%80%99unica-volta-insieme-in-tv/2250/default.aspx Letërsia - 80-vjetori i Ungaretti-t]</ref> [[Skeda:Ungaretti, 1968.jpg|parapamje|Giuseppe Ungaretti në vitin 1968]] Në vitin 1969, shtëpia botuese Mondadori nisi serinë prestigjioze [[Meridiani Mondadori|Meridiani]] me veprat e tij të plota. Natën midis 31 dhjetorit 1969 dhe 1 janarit 1970, ai shkroi poezinë e tij të fundit, ''L'Impietrito e il Velluto''. Në vitin 1970, gjatë një udhëtimi në [[New York]], shëndeti i tij u përkeqësua. Ai vdiq në [[Milano]], natën midis 1 dhe 2 qershorit 1970, në moshën 82-vjeçare nga [[bronkopneumonia]]. Varrimi u zhvillua në Romë, në [[Bazilika e Shën Lorencit jashtë mureve]], por pa pjesëmarrjen zyrtare të qeverisë italiane. Ai prehet në [[Varrezat Verano]], pranë bashkëshortes së tij Jeanne dhe vajzës Ninon. == Poetikë == ''L'Allegria'' shënon një moment kyç në historinë e letërsisë italiane: Ungaretti ripërpunon mesazhin formal të simbolistëve (në veçanti vargjet e copëtuara dhe pa pikësim të ''Calligrammes'' të [[Guillaume Apollinaire]]) në një mënyrë origjinale, duke e kombinuar atë me përvojën tmerrshme të luftës. Dëshira për vëllazëri në vuajtje shoqërohet me kërkimin e një 'harmonie' të re me kozmosin, e cila kulmon në poezinë "[[Mattina (Ungaretti)|Mattina]]" (1917).<ref>E. Gioanola, ''Storia letteraria del Novecento in Italia'', Torino, 1976.</ref> Ky shpirt mistik-fetar do të evoluonte në konvertimin e tij në ''[[Sentimento del Tempo]]'', ku fokusi te vlera e fjalës tregon poezinë si të vetmen mundësi për njeriun për t'u shpëtuar nga "mbytja universale". Në poezitë si ''[[Veglia (poezi)|Veglia]]'' dhe ''Non Gridate Più'', elementi i përbashkët është dëshira për të çuar përpara "vrullin jetësor" (''slancio vitale''), që buron nga ndjenja e pasigurisë dhe vizioni i vdekjes. Çasti më dramatik në udhëtimin e tij rrëfehet në ''Il Dolore'': vdekja e djalit të tij, Antonio, në Brazil. Ky hidhërim i brendshëm e shoqëroi poetin deri në vdekje, duke u ndërprerë vetëm nga çaste të shkurtra drite, si pasioni për poeten [[Bruna Bianco]] apo kujtimet e fëmijërisë për Dunja-n, dadën e moshuar që e quante "univers":<ref>G. Ungaretti, ''Vita d'un uomo'' (Tutte le poesie), Mondadori, f. 326.</ref> [[Skeda:Giuseppe Ungaretti (basco).jpg|parapamje|majtas|Ungaretti me beretën e tij të famshme]] {{Citat|Mëndafshi i shikimit të Dunjas<br />Mëshira kthehet si një shkëlqim.|nga ''L'Impietrito e il Velluto'', 1970}} == Suksesi i Ungaretti-t == Poezia e Ungaretti-t shkaktoi konfuzion që nga shfaqja e parë e ''Porto Sepolto''. Ajo u mirëprit mirë nga intelektualët e revistës ''[[La Voce]]'' dhe nga miqtë e tij francezë si [[Guillaume Apollinaire]] dhe [[Louis Aragon]]. Megjithatë, nuk munguan polemikat; kritikët tradicionalë, si ndjekësit e [[Benedetto Croce]], nuk e kuptuan dhe e dënuan natyrën e saj fragmentare. === Trashëgimia dhe ndikimi === Ishin mbi të gjitha poetët e [[Hermeticizmi (letërsi)|hermetizmit]] që e njohën Ungaretti-n si poetin që kishte arritur i pari të rinovonte në mënyrë formale dhe të thellë vargun e traditës italiane. Pas botimit të ''Sentimento del Tempo'', ata e përshëndetën Ungaretti-n si mjeshtrin dhe pararojën e shkollës së tyre poetike, si iniciatorin e "poezisë së pastër". Që atëherë, krijimtaria e Ungaretti-t ka pasur një sukses të pandërprerë. Shumë poetë të gjysmës së dytë të shekullit të 20-të e konsideruan atë, së bashku me [[Umberto Saba]] dhe [[Eugenio Montale]], si një pikënisje thelbësore për letërsinë moderne italiane. == Veprat == === Poezi === * ''[[Il porto sepolto]]'', [[Udine]], Stabilimento tipografico friulano, dhjetor 1916; [[La Spezia]], Stamperia Apuana, 1923. * ''Natale'', [[Napoli]], 26 dhjetor 1916. * ''La guerre. Une poésie'', [[Paris]], Etablissements lux, 1919. Ribotim: [[Nantes]], Le passeur, 1999 (nën kujdesin e [[Jean-Charles Vegliante|J.-Charles Vegliante]]). * ''[[Allegria di naufragi]]'', [[Firence]], Vallecchi, 1919. * ''[[L'allegria]]'', [[Milano]], Preda, 1931. * ''[[Sentimento del tempo]]'', Firence, Vallecchi, 1933. * ''Poesie disperse'', Milano, A. Mondadori, 1945. [1915-1927] * ''La guerra'', botimi i parë italian, Milano, 1947. * ''Il dolore. 1937-1946'', Milano, A. Mondadori, 1947. * ''Derniers Jours. 1919'', Milano, Garzanti, 1947. * ''La terra promessa. Frammenti'', Milano, A. Mondadori, 1950. * ''Gridasti soffoco...'', Milano, Edizioni Fiumara, 1951. * ''Un grido e paesaggi'', Milano, Schwarz, 1952. * ''Les cinq livres'', tekst në frëngjisht nga autori dhe [[Jean Lescure]], Paris, Les éditions de minuit, 1953. * ''Il taccuino del vecchio'', Milano, A. Mondadori, 1960. * ''Dialogo'', me [[Bruna Bianco]], Milano, Fògola, 1968. === Proza dhe eseistika === * ''Il povero na città'', Milano, Edizioni della meridiana, 1949. * ''Il deserto e dopo'', Milano, A. Mondadori, 1961. * ''Saggi e interventi'', Milano, A. Mondadori, 1974. * ''Invenzione della poesia moderna. Lezioni brasiliane di letteratura (1937-1942)'', nën kujdesin e Paola Montefoschi, Napoli, Edizioni scientifiche italiane, 1984. === Përkthime === * ''Traduzioni. Saint-John Perse, William Blake, Gongora, Esenin, Jean Paulhan, Affrica'', Romë, Edizioni di Novissima, 1936. * ''22 sonetti di Shakespeare'', Romë, Documento, Editore Libraio, 1944. * ''40 sonetti di Shakespeare'', Milano, A. Mondadori, 1946. * ''Da Góngora e da Mallarmé'', Milano, A. Mondadori, 1948. * [[Jean Racine]], ''Fedra'', Milano, A. Mondadori, 1950. * ''Visioni di William Blake'', Milano, A. Mondadori, 1965. === Korespondenca === * ''Letra nga Fronti për [[Gherardo Marone]] (1916–1918)'', redaktuar nga Armando Marone, me një parathënie nga [[Leone Piccioni]], Milano, A. Mondadori, 1978; me titull të ri ''Nga një pllakë betoni. Letra nga Fronti'', botim i ri, hyrje dhe redaktim nga Francesca Bernardini Napoletano, seria Meridiani paperback, Mondadori, 2015, ISBN 978-88-046-5352-3. * ''Letra për [[Ardengo Soffici|Soffici]], 1917–1930'', redaktuar nga Paola Montefoschi dhe Leone Piccioni, seria Nuovi Saggi, Firence, Sansoni, 1981. * ''Letra për [[Enrico Pea]]'', redaktuar nga Jole Soldateschi, me një shënim hyrës nga [[Giorgio Luti]], Milano, Libri Scheiwiller, 1983, ISBN 978-88-764-4016-8. * G. Ungaretti – [[Giuseppe De Robertis]], ''Korrespondenca 1931–1962, me një shtojcë me dorëshkrime të papublikuara të poezive të Ungaretti-t'', hyrje, tekste dhe shënime të redaktuara nga Domenico De Robertis, Milano, Il Saggiatore, 1984. * ''Letra për [[Giovanni Papini]]. 1915–1948'', redaktuar nga Maria Antonietta Terzoli, parathënie nga Leone Piccioni, seria Saggi e testi, Milano, A. Mondadori, 1988, ISBN 978-88-043-1572-8. * ''Cahiers [[Jean Paulhan]] 5. Correspondence between Jean Paulhan and Giuseppe Ungaretti, 1921–1968'', redaktuar dhe komentuar nga Jacqueline Paulhan, Luciano Rebay dhe Jean-Charles Vegliante, me një parathënie nga Luciano Rebay, Paris, Gallimard, 1989, ISBN 978-20-707-1665-4. * [[Vincenzo Cardarelli]] – G. Ungaretti, ''Letra për Corrado Pavolini'', redaktuar nga F. Bernardini Napoletano dhe M. Mascia Galateria, seria Carte e carteggi del Novecento, Romë, Bulzoni, 1989, ISBN 978-88-711-9045-7. * G. Ungaretti – [[Piero Bigongiari]], ''Carteggio'', Instituti i Studimeve Letrare të Kohës së Re, Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1992, ISBN 978-88-710-4371-5. * ''Letra për [[Giuseppe Prezzolini]] 1911–1969'', redaktuar nga Maria Antonietta Terzoli, seria Epistolar, Korespondencë dhe Dëshmi, Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 2001, ISBN 978-88-871-1472-0. * Piero Bigongiari – G. Ungaretti, '''Siguria e Poesisë'. Letra (1942–1970)''', redaktuar nga T. Spignoli, Polistampa, 2008, ISBN 978-88-596-0430-3. * [[Carlo Betocchi]] – G. Ungaretti, ''Letra 1946–1970'', redaktuar nga E. Lima, Firence, Società Editrice Fiorentina, 2012, ISBN 978-88-603-2198-5. * ''Gëzimi është elementi im. Treqind letra me Leone Piccioni'', me një kontribut nga L. Piccioni, redaktuar nga Silvia Zoppi Garampi, seria Oscar Shkrimtarë Modernë, Milano, Mondadori, 2013, ISBN 978-88-046-3120-0. * [[Vittorio Sereni]] – G. Ungaretti, ''Një pikë ujë për të shuar etjen. Letra 1949–1969'', redaktuar nga G. Palli Baroni, seria Lettere, Milano, Archinto, 2013, ISBN 978-88-776-8638-1. * ''Letra nga fronti për [[Mario Puccini]]'', redaktuar nga F. De Nicola, Milano, Archinto, 2015, ISBN 978-88-776-8671-8. * [[Luigi Nono (kompozitor)|Luigi Nono]] – G. Ungaretti, ''Për një zjarr të pezulluar. Letra 1950–1969'', redaktuar nga Paolo Dal Molin dhe Maria Carla Papini, Milano, Il Saggiatore, 2016, ISBN 978-88-428-2115-1. * ''Letra për [[Bruna Bianco|Bruna]]'', redaktuar nga [[Silvio Ramat]], seria Oscar Moderni. Baobab, Milano, Mondadori, 2017, ISBN 978-88-046-8113-7. * ''Giuseppe Ungaretti in Borromeo'', korrespondencë midis [[Cesare Angelini]] dhe Giuseppe Ungaretti, redaktuar nga Fabio Maggi, në "Quaderni borromaici", nr. 4, Pavia, fq. 109–121, 2017. * ''Letrat e një jete 1909–1970'', redaktuar nga Francesca Bernardini Napoletano, seria Oscar Moderni. Baobab, Milano, Mondadori, 2022, ISBN 978-88-047-2495-7. === Veprat e plota === * ''Vita d'un uomo'' (Jeta e një njeriu): ** Vëll. I, ''L'Allegria. 1914–1919'', Milano, 1942. ** Vëll. II, ''Sentimento del Tempo. 1919–1935'', Milano, 1943. ** Vëll. III, ''Poesie disperse'', Milano, 1945. ** Vëll. IV, ''40 sonetti di Shakespeare'', Milano, 1946. ** Vëll. V, ''Il Dolore. 1937–1946'', Milano, 1947. ** Vëll. VI, ''Da Góngora e da Mallarmé'', Milano, 1948. ** Vëll. VII, ''Fedra di Jean Racine'', Milano, 1950. ** Vëll. VIII, ''La Terra Promessa. Frammenti'', Milano, 1954. ** Vëll. IX, ''Un grido e paesaggi'', Milano, 1954. ** Vëll. X, ''Il taccuino del vecchio'', Milano, 1960. ** Vëll. XI, ''Il deserto e dopo. 1931–1946'', Milano, 1961. ** Vëll. XII, ''Visioni di William Blake'', Milano, 1965. * ''Vita d'un uomo. Tutte le poesie'', redaktuar nga Leone Piccioni, seria I Meridiani, Milano, Mondadori, 1969; botim i ri i zgjeruar nga [[Carlo Ossola]], 2009. * ''Vita d'un uomo. Saggi e interventi'', redaktuar nga Mario Diacono dhe Luciano Rebay, Milano, Mondadori, 1974. * ''Vita d'un uomo. Viaggi e lezioni'', redaktuar nga Paola Montefoschi, seria I Meridiani, Milano, Mondadori, 2000. * ''Vita d'un uomo. Traduzioni poetiche'', redaktuar nga Carlo Ossola dhe G. Radin, seria I Meridiani, Milano, Mondadori, 2010. === Albume === * ''[[La vita, amico, è l'arte dell'incontro]]'', 1969, në bashkëpunim me [[Sergio Endrigo]] dhe [[Vinícius de Moraes]]. == Arkivi == Koleksioni Giuseppe Ungaretti ruhet në Arkivin Bashkëkohor "Alessandro Bonsanti" të [[Gabinetto Vieusseux]] në Firence, dhuruar në prill të vitit 2000 nga vajza e poetit, Anna Maria Ungaretti.<ref>{{cite web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=comparc&Chiave=302627|title=Arkiva Giuseppe Ungaretti|publisher=SIUSA|access-date=8 janar 2018|language=it}}</ref> Koleksioni përmban korrespondencën, dorëshkrimet dhe esetë e tij kritike. == Homazhe == * Një avion [[Airbus A320]] i kompanisë [[Alitalia]] (regjistrimi EI-DTM) mban emrin e Giuseppe Ungaretti-t.<ref>{{cite web|url=https://www.azfleet.info/aerei/airbus-a320/ei-dtm|title=Avionët e Alitalia-s: EI-DTM|access-date=6 shkurt 2021|language=it}}</ref> == Në kulturën popullore == * Ungaretti shfaqet si personazh në romanin ''Il coraggio del pettirosso'' nga [[Maurizio Maggiani]]. == Nderime dhe çmime == * [[Skeda:Cordone di gran Croce OMRI BAR.svg|40px]] '''Kalorës i Kryqit të Madh të Urdhrit të Meritës së Republikës Italiane''' — dhënë më 2 qershor 1958.<ref name="quirinale">{{cite web|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/32645|title=Insigniti: Ungaretti Giuseppe|publisher=Presidenca e Republikës Italiane|access-date=2 maj 2026|language=it}}</ref> * '''[[Çmimi Montefeltro]]''' (1960). * '''[[Çmimi Etna-Taormina]]''' (1966). * '''Çmimi Ndërkombëtar i Librit i Universitetit të Oklahomës''' (1970). == Referimet == {{Reflist}} 041zxmwcw0nzoe13e13qkhvuyduiez8 2986724 2986631 2026-06-02T09:26:53Z Ensar Tahiri 185011 /* */ Rregullova gabime drejtshkrimore 2986724 wikitext text/x-wiki '''Giuseppe Ungaretti''' ([[Aleksandria e Egjiptit|Aleksandri]], 8 shkurt 1888<ref name="datelindja">G. Ungaretti, ''Vita d'un Uomo'' (Poemat e plota), Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore]], 1969.</ref> – [[Milano]], 2 qershor 1970) ishte një poet, shkrimtar, përkthyes dhe gazetar italian. [[Skeda:Giuseppe Ungaretti.jpg|parapamje|djathtas|Giuseppe Ungaretti në vitin 1967]] [[Skeda:Ungaretti firma.png|parapamje|djathtas|Nënshkruar nga Giuseppe Ungaretti]] Ai ishte një nga poetët kryesorë të letërsisë italiane të shekullit të 20-të. Poetika e tij, fillimisht e ndikuar nga simbolizmi francez, u karakterizua në ditët e para nga kompozime shumë të shkurtra, që përbëheshin nga disa fjalë thelbësore dhe ndonjëherë analogji guximtare, kryesisht të përfshira në koleksionin ''L'Allegria'' (1919);<ref>Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Firence, Sandron, 1963.</ref> Më pas ai kaloi në vepra më komplekse dhe të punuara me përmbajtje konceptuale sfiduese. Një fazë e tretë e evolucionit të tij poetik, e shënuar nga [[vajtimi]] për humbjen e parakohshme të djalit të tij, përfshinte vepra meditative me reflektim të thellë mbi gjendjen njerëzore. Në vitet e tij të fundit, poezitë e tij pasqyronin [[urtësia|urtësinë]], por edhe largimin dhe trishtimin e pleqërisë. Ai gjithashtu konsiderohej nga disa kritikë si një pararojë e [[hermetizmi (letërsi)|hermetizmit]].<ref>Francesco Flora, ''La poesia ermetica'', Bari, Laterza, 1936.</ref> {{Citat|Poetika është poetikë kur mban një sekret brenda vetes.|Giuseppe Ungaretti<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wFXMBFNQYTg Intervistë në Rai] nga [[Ettore Della Giovanna]], 1961</ref>}} == Biografia == === Vitet e hershme === Giuseppe Ungaretti lindi në [[Aleksandria e Egjiptit|Aleksandri]], në lagjen Moharrem Bek,<ref name="Vita d'un uomo LVII">G. Ungaretti, ''Vita d'un Uomo'' (Poemat e plota), Milano, [[Arnoldo Mondadori Editore]], 1969, f. LVII.</ref> më 8 shkurt 1888<ref name="datelindja" /> nga prindër [[italianë]] me origjinë nga [[Lucca]].<ref>Giulio Ferroni, Antonio Saccone, </ref>[https://www.google.it/books/edition/La_sabbia_e_il_marmo/aUsAEAAAQBAJ?hl=it&gbpv=1&pg=PA25&printsec=frontcover ''La sabbia e il marmo''], Donzelli, 2012, f. 25.</ref>. Babai i tij, Antonio (1842–1890), ishte një punëtor i angazhuar në gërmimet e [[Kanali i Suezit|Kanalit të Suezit]], i cili vdiq dy vjet pas lindjes së poetit të ardhshëm nga [[edema|hidropisia]], një sëmundje e marrë gjatë viteve të punës së rëndë.<ref>Që Antonio Ungaretti vdiq nga një sëmundje e marrë ndërsa punonte si punëtor në Kanalin e Suezit rrëfehet nga vetë poeti (G. Ungaretti, ''Il lavoro degli italiani'', në ''Gazzetta del Popolo'', 6 gusht 1931); e njëjta hipotezë përsëritet nga Leone Piccioni (''Vita d'un poeta'', Milano, Rizzoli, 1970) dhe nga Walter Mauro (''Vita di Giuseppe Ungaretti'', Camunia, Milano 1990). Studiues të tjerë propozojnë hipotezën e një aksidenti në punë (M. Diacono dhe L. Rebay, ''Cronologia'' në ''Saggi e Interventi'', Milano, Mondadori, 1974). Një tezë pak më ndryshe paraqitet në C. Auria, ''La vita nascosta di Giuseppe Ungaretti'', Firence, Le Monnier, 2019, fq. 5 dhe 319–320, ku – pjesërisht bazuar në një artikull të frymëzuar nga vetë poeti (G. Ansaldo, ''Giuseppe Ungaretti'', ''Il Lavoro'' i Gjenovës, 22 gusht 1933) – vihet re se Antonio Ungaretti nuk punoi si punëtor në Suez, por si mbikëqyrës kantieri.</ref> Nëna e tij, Maria Lunardini (1850–1926), drejtonte një [[furrë]] familjare, gjë që i mundësoi asaj të financonte arsimin e djalit të saj, duke e lejuar atë të regjistrohej në një nga shkollat më prestigjioze në Aleksandri, École artistique Jacot zvicerane.<ref name="Vita d'un uomo LVII"/> Ai ia kushtoi nënës së tij poezinë ''La madre'', të shkruar në vitin 1930, katër vjet pas vdekjes së saj.<ref>Maria Grazia Di Filippo, Chiara Smirne, [https://books.google.it/books?id=IMJNoEOuv34C&pg=PA115 ''Poesia italiana del Novecento''], De Agostini, 2011, f. 115.</ref> Dashuria e tij për [[poezinë]] filloi të formohej gjatë viteve të shkollës, duke u forcuar falë miqësive që krijoi në qytetin egjiptian, një vend po aq i pasur me tradita të lashta sa edhe me ndikime të reja, që vinin nga prania e njerëzve nga kaq shumë vende të botës; Ungaretti vetë kishte një kujdestare nga [[Sudani]], një shërbëtore [[Kroacia|kroate]] dhe një kujdestare [[Argjentina|argjentinase]]. Gjatë këtyre viteve, përmes revistës ''[[Mercure de France]]'', i riu u njoh me letërsinë franceze dhe, falë abonimit të tij në ''[[La Voce (revistë)|La Voce]]'',<ref>Ungaretti mori një abonim për ''La Voce'' në vitin 1910 (Letër nga Ungaretti për Prezzolini, datuar më 22 mars 1911, ''Lettere a Giuseppe Prezzolini'', redaktuar nga M. A. Terzoli, Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 2000, f. 3).</ref> si dhe letërsinë [[italiane]]. Ai kështu filloi të lexojë, ndër të tjera, veprat e [[Arthur Rimbaud]], [[Stéphane Mallarmé]], [[Giacomo Leopardi]], [[Friedrich Nietzsche]] dhe [[Charles Baudelaire]], këtë të fundit falë mikut të tij [[Moammed Sceab]].<ref>Muḥammad Shihāb, nga një familje mjaft e pasur egjiptiane (Ungaretti e përshkroi atë, me theks poetik, si "djalin e emirëve nomadë"), lindi në [[Aleksandria e Egjiptit|Aleksandri]] më 23 janar 1887 nga Ibrāhīm Shihāb dhe ʿĀʾisha, mbiemri i së cilës, megjithatë, nuk është regjistruar. Ai ishte mik i ngushtë i poetit të ardhshëm, pasi të dy ndoqën Liceun Jacot, ku zhvilluan një pasion për veprat e Baudelaire-it dhe Nietzsche-së. Në vitin 1912, në moshën vetëm njëzet e pesë vjeç, ai emigroi në [[Franca|Francë]], në [[Parisi|Paris]], ku së shpejti iu bashkua Ungaretti. Ai vuajti gjendjen frustruese të një mërgimi (në një përpjekje të kotë për t'u integruar në shoqërinë pariziane, ai madje i kishte vënë vetes emrin Marcel), duke u mbajtur si kontabilist. Ai i dha fund jetës më 9 shtator 1913, në të njëjtën shtëpi me qira në 5 Rue des Carmes ku kishte jetuar me Ungaretti. Moammed Sceab u varros në varrezat e [[Ivry-sur-Seine]], siç e kujton shoku i tij i përkushtuar dhe i dashur i shkollës dhe miku i tij nga rinia në njërën prej poezive të tij.</ref> Ai gjithashtu korrespondoi me [[Giuseppe Prezzolini]]. Në vitin 1906, ai takoi [[Enrico Pea]], i cili sapo kishte emigruar në [[Khedivati i Egjiptit|Egjipt]], me të cilin ndau përvojën e "Baracca Rossa", një depo për mermer dhe druri e pikturuar në të kuqe, një vendtakim për [[socializmi|socialistët]] dhe [[anarkizmi|anarkistët]].<ref>Giuseppe Ungaretti, ''Vita d'un uomo - Saggi e interventi'', Segrate, [[Arnoldo Mondadori Editore]], 1974, f. 681. ISBN 978-88-04-11459-8.</ref> Ai filloi të punojë si korrespondent tregtar, një rol që e mbajti për një kohë, por bëri disa vendime të dobëta investimi; më pas u zhvendos në [[Parisi|Paris]] për të ndjekur studimet universitare. === Qëndrimi i tij në Francë === Në vitin 1912, pas një qëndrimi të shkurtër në [[Kajro|Kajro]], ai la Egjiptin dhe udhëtoi për në [[Franca|Francë]]. Gjatë udhëtimit, ai pa [[Italia (1861–1946)|Italinë]] dhe [[peizazh malor|peizazhin malor]] e saj për herë të parë. Në Paris, ai ndoqi për dy vjet ligjëratat e mbajtura nga filozofi [[Henri Bergson]], gjuhëtari [[Joseph Bédier]] dhe [[Fortunat Strowski]], në [[Sorbonne]] (duke dorëzuar një [[disertacion]] mbi [[Maurice de Guérin]] me Strowski) dhe në [[Collège de France]]. Pasi hyri në një rreth artistik ndërkombëtar, ai takoi [[Guillaume Apollinaire]], me të cilin krijoi një miqësi të ngushtë, [[Giovanni Papini]], [[Ardengo Soffici]], [[Aldo Palazzeschi]], [[Pablo Picasso]], [[Giorgio de Chirico]], [[Amedeo Modigliani]] dhe [[Georges Braque]]. I ftuar nga Papini, Soffici dhe Palazzeschi, ai së shpejti filloi të kontribuojë në revistën ''[[Lacerba]]'', duke botuar midis shkurtit dhe majit 1915 poezi me frymëzim [[futurizmi|futurist]] (disa nga vargjet e tij pasqyrojnë drejtpërdrejt ato të Palazzeschit). Në vitin 1913, miku i tij i fëmijërisë [[Moammed Sceab]] vdiq, pasi i dha fund jetës në dhomën e tij të hotelit në [[rue des Carmes]],<ref>Në afërsi të menjëhershme të ndalesës aktuale "Maubert-Mutualité" në metrosë e Parisit.</ref> të cilën e ndante me Ungaretti. Në vitin 1916, brenda koleksionit të poezive ''[[Il porto sepolto]]'', u botua poezia e dedikuar atij, ''In memoria''. Figura e mikut që kreu vetëvrasje në Paris përmendet edhe në tekste të tjera, si: ''Roman cinéma'' (në frëngjisht) dhe ''Chiaroscuro''. Ungaretti i referohet atij gjithashtu disa herë në korrespondencën e tij.<ref>[https://www.eer.cz/artkey/eer-202202-0005_stereoscopie-ungarettiane-in-memoria-e-roman-cinema-v.php Stereoskopitë e Ungaretti-t: ''In memoria'' dhe ''Roman cinéma''].</ref> Në Francë, Ungaretti reflektoi mbi përvojat e tij të mëparshme, duke përmirësuar njohuritë e tij letrare dhe stilin poetik. Pas disa botimeve në ''Lacerba'' (16 poezi), të mundësuara falë mbështetjes së Papini, Soffici dhe Palazzeschi, ai vendosi të regjistrohej vullnetar<ref>Kërkesa se poeti ishte regjistruar vullnetar u paraqit për herë të parë nga Mario Puccini në vitin 1927 (''Mistikizmi në Poesi: Ungaretti, një Njeri i Pikëllimit'', ''Bilycnis'', nr. 208, prill 1927, f. 248) dhe më vonë nga Luciano Rebay në 1962 (''Le origini della poesia di Giuseppe Ungaretti'', Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 1962, f. 13). Megjithatë, disa studiues kanë vënë në dukje se poeti nuk u regjistrua vullnetarisht, pasi kjo ishte një mobilizim "normal" pas mobilizimit të përgjithshëm: N. Bultrini – L. Fabi, ''Pianto di pietra. La Grande Guerra di Giuseppe Ungaretti'', Guidonia, Iacobelli, 2018, f. 19; P. Montefoschi, ''Cronologia di Viaggi e Lezioni'', Milano, Mondadori, 2000, f. LXXIII; C. Auria, ''La vita nascosta di Giuseppe Ungaretti'', Le Monnier, Firence 2019, f. 97–98. Pjesë nga dokumentet ushtarake që lidhen me pjesëmarrjen e Ungaretti-t në Luftën e Parë Botërore dhe informacione mbi praninë e tij në front dhe në prapavijë janë botuar në [http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/partecipazione-alla-prima-guerra-mondiale/ Giuseppe Ungaretti La Grande Guerra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200323123057/http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/partecipazione-alla-prima-guerra-mondiale/partecipazione-alla-prima-guerra-mondiale/ |date=23 mars 2020 }}</ref> për [[Lufta e Parë Botërore|Luftën e Madhe]]. === Lufta e Parë Botërore === {{Infobox person | name = Giuseppe Ungaretti | image = Ungaretti Giovane.jpg | caption = Ungaretti me uniformën e kaporalit | birth_date = 8 shkurt 1888 | birth_place = [[Aleksandria]], Egjipt | death_date = 1 qershor 1970 | death_place = [[Milano]], Itali | occupation = [[Poet]], shkrimtar | awards = '''Shërbimi ushtarak:''' 1915–1919 <br> '''Grada:''' [[Kaporal]] <br> '''Luftërat:''' [[Lufta e Parë Botërore]] }} Kur shpërtheu [[Lufta e Parë Botërore]] në 1914, Ungaretti mori pjesë aktivisht në fushatën [[intervencionizëm|intervencioniste]], duke u regjistruar më pas në [[regjimenti]] e 19-të të [[këmbësorisë]] të [[Brigadës së Mekanizuar "Brescia" |Brigada "Brescia"]] kur, më 24 maj 1915, [[Italia]] hyri në luftë. Pas betejave në [[Karst]] ai filloi të mbante një bllok me poezi, të cilat më vonë u mblodhën nga miku i tij [[Ettore Serra]] (një oficer i ri) dhe u shtypën, në tetëdhjetë kopje, në Stabilimento Tipografico Friulano në [[Udine]] në vitin 1916, me titullin ''Il porto sepolto''. Në atë kohë, ai gjithashtu kontribuonte në gazetën ''[[Sempre Avanti]]''. Ai kaloi një periudhë të shkurtër në [[Napoli]] në vitin 1916 (siç dëshmohet nga disa nga poezitë e tij, për shembull ''Natale'': ''"Nuk kam dëshirë / të zhytem / në një rrëmujë rrugësh...")''. <ref>G. Ungaretti, ''Tutte le poesie, cit.'', f. 62</ref> Më 26 janar 1917, në [[Santa Maria la Longa]], pranë Udine-s, ai shkroi poezinë e famshme ''[[Mattina (Ungaretti)|Mattina]]''. Në pranverën e vitit 1918, regjimenti ku bënte pjesë Ungaretti shkoi të luftonte në [[Franca|Francë]], në [[Champagne-Ardenne|Shampanjë]], me [[Korpusi II i Ushtrisë Italiane në Francë|Korpusin e Dytë të Ushtrisë Italiane]] të gjeneralit [[Alberico Albricci]]. Në korrik 1918, ai shkroi ''[[Soldati (poemë)|Soldati]]'', të krijuar në pyjet e Courtonit.<ref name="Courton">në [[Montagne de Reims]] (shih: {{cite web|url=http://www.geonames.org/3022874/bois-de-courton.html |publisher=geonames.org |title=Bois de Courton|language=it}}), afër, në [[Chaumuzy]], është përuruar një monument për ushtarët italianë që luftuan në Luftën e Parë Botërore.</ref> Kur u kthye në Paris më 9 nëntor 1918, ai e gjeti mikun e tij [[Guillaume Apollinaire]] në shtratin e tij, i goditur nga [[gripi spanjoll]]. [[Skeda:Casa sinistrata Piave.jpg|parapamje|majtas|Vëllimi poetik ''[[Allegria di naufragi]]'' i është kushtuar luftës (foto nga [[Luigi Marzocchi]])]] === Periudha ndërmjet dy luftërave === Pas luftës, Ungaretti mbeti në kryeqytetin francez, fillimisht si korrespondent i gazetës ''[[Il Popolo d'Italia]]'', të redaktuar nga [[Benito Mussolini]], dhe më vonë si nëpunës në zyrën e shtypit të ambasadës italiane. Në vitin 1919, u botua në Paris përmbledhja e tij me poezi në [[gjuhë frënge|frëngjisht]], ''La guerre - Une poésie''; kjo përmbledhje do të përfshihej më vonë në vëllimin e tij të dytë, ''[[Allegria di naufragi]]'', të botuar në [[Firence]] po atë vit. Në vitin 1920, ai u martua me Jeanne Dupoix, me të cilën pati tre fëmijë: Jean-Claude (i cili vdiq foshnjë në vitin 1921), Anna Maria (e njohur si Ninon, 1925–2015) dhe Antonio Benito (i njohur si Antonietto, 1930–1939).<ref>{{cite web|url=http://www.povo.it/ad/pdf/060505dantecult.pdf|title=Ninon e Antonietto Ungaretti estudantes em São Paulo|language=pt}}</ref> [[Skeda:Duello Ungaretti Bontempelli.jpg|parapamje|majtas|Dueli me armë të mprehta midis Giuseppe Ungaretti dhe Massimo Bontempelli (1926)]] Në vitin 1921, ai u zhvendos me familjen në Marino, në [[Provinca e Romës|provincën e Romës]], dhe punoi në zyrën e shtypit të Ministrisë së Punëve të Jashtme. Vitet 1920 shënuan një kthesë në jetën private dhe kulturore të poetit. Ai iu bashkua [[Partia Nacional-Fashiste|Partisë Fashiste]] dhe në vitin 1925 nënshkroi [[Manifesti i Intelektualëve Fashistë|Manifestin e Intelektualëve Fashistë]].<ref>C. Auria, ''La vita nascosta di Giuseppe Ungaretti'', Firence, Le Monnier, 2019, fq. 259–261.</ref> Gjatë atyre viteve, ai ishte shumë aktiv si shkrimtar për gazetat dhe revistat franceze (''[[Commerce (revistë)|Commerce]]'' dhe ''Mesures'') dhe botimet italiane (përfshirë ''[[La Gazzetta del Popolo]]''). Ai ndërmori disa udhëtime brenda dhe jashtë [[Italia|Italisë]] për të mbajtur ligjërata, ndërkohë që mori disa nderime zyrtare, si [[Premio del Gondoliere]]. Këto ishin gjithashtu vitet kur u realizua vepra ''[[Sentimento del Tempo]]''; botimet e para të disa poezive të kësaj vepre u shfaqën në ''[[L'Italia letteraria]]'' dhe ''Commerce''. Në vitin 1923, ''Il porto sepolto'' u ribotua në [[La Spezia]], me një parathënie nga [[Benito Mussolini]], të cilin e kishte takuar në vitin 1915 gjatë fushatës së socialistëve ndërhyrës.<ref>{{cite web |url=http://www.novecentoletterario.it/profili/profilo%20di%20ungaretti.htm |title=Giuseppe Ungaretti/biography |access-date=31 gusht 2008 |archive-date=7 shtator 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190907034847/http://www.novecentoletterario.it/profili/profilo%20di%20ungaretti.htm |url-status=dead |language=it}}</ref> Në vitin 1925, ai ishte ndër nënshkruesit e [[Manifesti i Intelektualëve Fashistë|Manifestit të Intelektualëve Fashistë]], i cili lavdëronte fashizmin si një lëvizje revolucionare. Më 8 gusht 1926, në vilën e [[Luigi Pirandello]], ai sfidoi [[Massimo Bontempelli]]-n në një duel për shkak të një polemike në gazetën ''Il Tevere'': Ungaretti u plagos lehtë në krahun e djathtë dhe dueli përfundoi me pajtim.<ref>{{cite web|url=https://www.sslazioscherma.com/wordpress/wp-content/uploads/2015/08/duello-212.pdf|title=Dueli Ungaretti–Bontempelli|access-date=26 tetor 2023|language=it}}</ref> Gjithashtu në verën e vitit 1926, ai u zhvendos në Marino, ku shkroi poezinë ''Stelle''. Ai banoi fillimisht në Corso Vittoria Colonna, dhe nga shtatori i vitit 1931 në një vilë të vogël të njohur si 'Ghibellino', ku jetoi deri në vitin 1934 me gruan e tij Jeanne Dupoix dhe vajzën e tij Anna Maria. Në vitin 1928, ai kaloi një [[konvertimi fetar|konvertim fetar]] në [[katolicizëm]], siç dëshmohet edhe në veprën ''[[Sentimento del Tempo]]''.<ref>{{cite web |url=http://www.aleteia.org/it/arte/articolo/ungaretti-vita-conversione-poesia-guerra-cristo-pasqua-5775481987137536 |title=Ungaretti: vita, conversione e poesia |access-date=7 mars 2015|language=it}}</ref> Që nga viti 1931, poeti u emërua korrespondent special për ''La Gazzetta del Popolo'' dhe udhëtoi në Egjipt, [[Korsikë]], [[Holanda|Holandë]] dhe [[Italia e Jugut|Italinë e Jugut]]. Këto përvoja u përmblodhën në koleksionin ''Il povero nella città'' (1949) dhe më vonë në ''Il deserto e dopo'' (1961). Në vitin 1933, poeti kishte arritur kulmin e famës së tij. Në vitin 1936, gjatë një udhëtimi në [[Argjentina|Argjentinë]], iu ofrua katedra e Letërsisë Italiane në [[Universiteti i São Paulos]] në [[Brazili|Brazil]], të cilën Ungaretti e pranoi. Ai u zhvendos atje me familjen dhe qëndroi deri në vitin 1942. Në São Paulo, djali i tij Antonietto vdiq në vitin 1939, në moshën nëntëvjeçare, nga një apendicit i trajtuar keq. Kjo tragjedi e la poetin në një gjendje pikëllimi të thellë, gjë që pasqyrohet në vëllimet ''Il Dolore'' (1947) dhe Un ''Grido e Paesaggi'' (1952). === Lufta e Dytë Botërore dhe periudha pas luftës === [[Skeda:Giuseppe_Ungaretti_e_Arnoldo_Mondadori_archivi_Mondadori_AA205209.jpg|parapamje|Giuseppe Ungaretti (majtas) me botuesin [[Arnoldo Mondadori]] dhe shkrimtarin Tommaso Antongini në vitet 1940.]] Në vitin 1942, Ungaretti u kthye në Itali, ku u emërua profesor i Letërsisë Italiane Moderne dhe Bashkëkohore në [[Universiteti i Romës La Sapienza|Universitetin e Romës]]. Ai vazhdoi të shkruante dhe të botonte poezi që reflektonin tmerret e luftës dhe dhimbjen njerëzore. [[Skeda:Photo_Portrait_of_the_Italian_poet_and_writer_Giuseppe_Ungaretti_aboard_the_ship_Cristoforo_Colombo_1964_-_Touring_Club_Italiano_11_5598.jpg|parapamje|majtas|Portret i poetit në bordin e anijes Cristoforo Colombo në vitin 1964.]] Në vitin 1942, Ungaretti u kthye në Itali dhe u emërua anëtar i [[Accademia d'Italia]] dhe, "në bazë të reputacionit të tij të shquar", profesor i Letërsisë Moderne dhe Kontemporane në [[Sapienza – Università di Roma|Universitetin "La Sapienza" të Romës]]. Në mars 1943, Ungaretti mbajti një ligjëratë në [[Universiteti i Zagrebit]] mbi "Leopardi, pionieri i poezisë moderne lirike",<ref>Rodogno Davide, ''The New Mediterranean Order. The Occupation Policies of Fascist Italy in Europe (1940–1943)'' Bollati Boringhieri, 2003, f. 274.</ref> si pjesë e politikave më të gjera të Musolinit për depërtim kulturor të [[Mbretërisë së Italisë (1861–1946)|Italisë]] në [[Shtetin e Pavarur të Kroacisë|Kroaci]]. Pavarësisht meritat e tij letrare dhe akademike, poeti u bë viktimë e [[Komisionit të Pastrimit|pastrimit]] që pasoi [[Rënien e Fashizmit|rënien e regjimit fashist]]: sidomos nga korriku i vitit 1944, viti në të cilin Ministri i Arsimit [[Guido De Ruggiero]] nënshkroi dekretin që pezullonte Ungaretti-n nga mësimdhënia, deri në shkurt të vitit 1947, kur ministri i ri i arsimit [[Guido Gonella]] e riktheu përfundimisht poetin si lektor. <ref>Historia rrëfehet, përmes dëshmive dokumentare dhe korrespondencës, në librin ''L'allegria è il mio elemento. Trecento lettere a Leone Piccioni'', Milano, Mondadori, 2013.</ref> Si dëshmi e përpjekjeve të tij të palodhta për t'u rikthyer në detyrë, ekziston një letër, e datuar më 17 korrik 1946, e dërguar [[Kryeministrit]] të atëhershëm [[Alcide De Gasperi]],<ref>Letra e Ungaretti-t për De Gasperi-n riprodhohet në koleksionin e letrave ''L'allegria è il mio elemento. Trecento lettere a Leone Piccioni'', Milano, Mondadori, 2013.</ref> në të cilën Ungaretti mbrojti çështjen e tij, duke listuar arritjet e tij të shumta në Itali dhe jashtë saj. Poeti më pas do të mbante rolin e tij si lektor universitar deri në vitin 1958 dhe më pas, si 'lektor nderi', deri në vitin 1965. Rreth katedrës së tij u formuan një numër intelektualësh që më vonë do të dalloheshin përmes aktiviteteve të rëndësishme kulturore dhe akademike, si [[Leone Piccioni]], [[Luigi Silori]], [[Mario Petrucciani]], [[Raffaello Brignetti]], [[Ornella Sobrero]], [[Franco Costabile]], dhe [[Elio Filippo Accrocca]]. Që nga viti 1942, shtëpia botuese [[Arnoldo Mondadori Editore|Mondadori]] filloi të botojë veprat e plota të Ungaretti-t, me titullin ''Vita d'un uomo''. Në periudhën pas-luftës, Ungaretti botoi koleksione të reja poezish, duke iu përkushtuar me entuziazëm udhëtimeve që i lejonin të përhapnin mesazhin e tij dhe duke fituar çmime të rëndësishme, si [[Çmimi Montefeltro]] në 1960 dhe [[Çmimi Etna-Taormina]] në 1966. Ai botoi një përkthim shumë të vlerësuar të ''[[Phaedra (Racine)|Fedra]]'' nga [[Jean Racine]] dhe në vitin 1954 iu afrua fitimit të [[Çmimit Nobel për Letërsi]].<ref>Koleksioni i letrave ''L'allegria è il mio elemento. Trecento lettere a Leone Piccioni'' (Mondadori, 2013) përmban letrat në të cilat Ungaretti diskuton ndërhyrjet akademike (një shënim në fund të faqes transkripton letrën nga kritiku Giuseppe De Robertis për Akademinë Suedeze) dhe politike të bëra në vitin 1954 për të mbështetur kandidaturën e tij për Çmimin Nobel në Letërsi. </ref> Ungaretti u hidhërua thellë nga mosdhënia e çmimit.<ref>Në një letër të dërguar më 4 nëntor 1959 mikut të tij francez Jean Lescure—i cili, rastësisht, e kishte ndihmuar vazhdimisht në përpjekjen e tij për Çmimin Nobel—Ungaretti e përshkroi hidhur [[Salvatore Quasimodo|Quasimodon]] si një "opportunist", duke vënë në dyshim antifašizmin e tij të majtë dhe duke e akuzuar se kishte "bashkëpunuar për njëzet vjet me revistat më të ashpra fashiste". Për më tepër, Ungaretti gabimisht pretendoi se Quasimodo u bë profesor në vitin 1944 falë bashkëpunimit të tij me [[Republikën Sociale Italiane|Republikën e Salò-s]] (në të vërtetë, emërimi ishte në vitin 1941). Mërzia e tij ndaj Akademisë Suedeze e çoi të pretendonte se juria përbëhej nga "katër poetë qesharakë" dhe se Çmimi Nobel ishte "plehra". Giuseppe Ungaretti – Jean Lescure. Korrespondenca (1951–1966) </ref><ref>[https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/&#x20;2018/12/Ungaretti-Quasimodo-Montale-lunica-volta-insieme-in-TV-89fca767-1992-4436-9769-5972bb024b05.html Ungaretti, Quasimodo, Montale: hera e vetme së bashku në TV]{{Lidhje e vdekur}}</ref> === Vitet e fundit === Në vitet e tij të fundit, Giuseppe Ungaretti nisi një lidhje romantike me [[Bruna Bianco]], të cilën e takoi në Brazil. Katërqind letra mbeten si dëshmi e marrëdhënies së tyre pasionante. Në vitin 1968, Ungaretti arriti një sukses të madh televiziv duke lexuar fragmente nga ''[[Odissea (miniseri)|Odissea]]'' e Franco Rossit, duke magjepsur audiencën me interpretimin e tij ekspresiv. Në ditëlindjen e tij të tetëdhjetë, ai u nderua në [[Campidoglio]] në prani të kryeministrit [[Aldo Moro]], ku mori vlerësime edhe nga rivalët e tij [[Eugenio Montale]] dhe [[Salvatore Quasimodo]].<ref>[http://www.letteratura.rai.it/articoli/ungaretti-quasimodo-montale-l%E2%80%99unica-volta-insieme-in-tv/2250/default.aspx Letërsia - 80-vjetori i Ungaretti-t]</ref> [[Skeda:Ungaretti, 1968.jpg|parapamje|Giuseppe Ungaretti në vitin 1968]] Në vitin 1969, shtëpia botuese Mondadori nisi serinë prestigjioze [[Meridiani Mondadori|Meridiani]] me veprat e tij të plota. Natën midis 31 dhjetorit 1969 dhe 1 janarit 1970, ai shkroi poezinë e tij të fundit, ''L'Impietrito e il Velluto''. Në vitin 1970, gjatë një udhëtimi në [[New York]], shëndeti i tij u përkeqësua. Ai vdiq në [[Milano]], natën midis 1 dhe 2 qershorit 1970, në moshën 82-vjeçare nga [[bronkopneumonia]]. Varrimi u zhvillua në Romë, në [[Bazilika e Shën Lorencit jashtë mureve]], por pa pjesëmarrjen zyrtare të qeverisë italiane. Ai prehet në [[Varrezat Verano]], pranë bashkëshortes së tij Jeanne dhe vajzës Ninon. == Poetikë == ''L'Allegria'' shënon një moment kyç në historinë e letërsisë italiane: Ungaretti ripërpunon mesazhin formal të simbolistëve (në veçanti vargjet e copëtuara dhe pa pikësim të ''Calligrammes'' të [[Guillaume Apollinaire]]) në një mënyrë origjinale, duke e kombinuar atë me përvojën tmerrshme të luftës. Dëshira për vëllazëri në vuajtje shoqërohet me kërkimin e një 'harmonie' të re me kozmosin, e cila kulmon në poezinë "[[Mattina (Ungaretti)|Mattina]]" (1917).<ref>E. Gioanola, ''Storia letteraria del Novecento in Italia'', Torino, 1976.</ref> Ky shpirt mistik-fetar do të evoluonte në konvertimin e tij në ''[[Sentimento del Tempo]]'', ku fokusi te vlera e fjalës tregon poezinë si të vetmen mundësi për njeriun për t'u shpëtuar nga "mbytja universale". Në poezitë si ''[[Veglia (poezi)|Veglia]]'' dhe ''Non Gridate Più'', elementi i përbashkët është dëshira për të çuar përpara "vrullin jetësor" (''slancio vitale''), që buron nga ndjenja e pasigurisë dhe vizioni i vdekjes. Çasti më dramatik në udhëtimin e tij rrëfehet në ''Il Dolore'': vdekja e djalit të tij, Antonio, në Brazil. Ky hidhërim i brendshëm e shoqëroi poetin deri në vdekje, duke u ndërprerë vetëm nga çaste të shkurtra drite, si pasioni për poeten [[Bruna Bianco]] apo kujtimet e fëmijërisë për Dunja-n, dadën e moshuar që e quante "univers":<ref>G. Ungaretti, ''Vita d'un uomo'' (Tutte le poesie), Mondadori, f. 326.</ref> [[Skeda:Giuseppe Ungaretti (basco).jpg|parapamje|majtas|Ungaretti me beretën e tij të famshme]] {{Citat|Mëndafshi i shikimit të Dunjas<br />Mëshira kthehet si një shkëlqim.|nga ''L'Impietrito e il Velluto'', 1970}} == Suksesi i Ungaretti-t == Poezia e Ungaretti-t shkaktoi konfuzion që nga shfaqja e parë e ''Porto Sepolto''. Ajo u mirëprit mirë nga intelektualët e revistës ''[[La Voce]]'' dhe nga miqtë e tij francezë si [[Guillaume Apollinaire]] dhe [[Louis Aragon]]. Megjithatë, nuk munguan polemikat; kritikët tradicionalë, si ndjekësit e [[Benedetto Croce]], nuk e kuptuan dhe e dënuan natyrën e saj fragmentare. === Trashëgimia dhe ndikimi === Ishin mbi të gjitha poetët e [[Hermeticizmi (letërsi)|hermetizmit]] që e njohën Ungaretti-n si poetin që kishte arritur i pari të rinovonte në mënyrë formale dhe të thellë vargun e traditës italiane. Pas botimit të ''Sentimento del Tempo'', ata e përshëndetën Ungaretti-n si mjeshtrin dhe pararojën e shkollës së tyre poetike, si iniciatorin e "poezisë së pastër". Që atëherë, krijimtaria e Ungaretti-t ka pasur një sukses të pandërprerë. Shumë poetë të gjysmës së dytë të shekullit të 20-të e konsideruan atë, së bashku me [[Umberto Saba]] dhe [[Eugenio Montale]], si një pikënisje thelbësore për letërsinë moderne italiane. == Veprat == === Poezi === * ''[[Il porto sepolto]]'', [[Udine]], Stabilimento tipografico friulano, dhjetor 1916; [[La Spezia]], Stamperia Apuana, 1923. * ''Natale'', [[Napoli]], 26 dhjetor 1916. * ''La guerre. Une poésie'', [[Paris]], Etablissements lux, 1919. Ribotim: [[Nantes]], Le passeur, 1999 (nën kujdesin e [[Jean-Charles Vegliante|J.-Charles Vegliante]]). * ''[[Allegria di naufragi]]'', [[Firence]], Vallecchi, 1919. * ''[[L'allegria]]'', [[Milano]], Preda, 1931. * ''[[Sentimento del tempo]]'', Firence, Vallecchi, 1933. * ''Poesie disperse'', Milano, A. Mondadori, 1945. [1915-1927] * ''La guerra'', botimi i parë italian, Milano, 1947. * ''Il dolore. 1937-1946'', Milano, A. Mondadori, 1947. * ''Derniers Jours. 1919'', Milano, Garzanti, 1947. * ''La terra promessa. Frammenti'', Milano, A. Mondadori, 1950. * ''Gridasti soffoco...'', Milano, Edizioni Fiumara, 1951. * ''Un grido e paesaggi'', Milano, Schwarz, 1952. * ''Les cinq livres'', tekst në frëngjisht nga autori dhe [[Jean Lescure]], Paris, Les éditions de minuit, 1953. * ''Il taccuino del vecchio'', Milano, A. Mondadori, 1960. * ''Dialogo'', me [[Bruna Bianco]], Milano, Fògola, 1968. === Proza dhe eseistika === * ''Il povero na città'', Milano, Edizioni della meridiana, 1949. * ''Il deserto e dopo'', Milano, A. Mondadori, 1961. * ''Saggi e interventi'', Milano, A. Mondadori, 1974. * ''Invenzione della poesia moderna. Lezioni brasiliane di letteratura (1937-1942)'', nën kujdesin e Paola Montefoschi, Napoli, Edizioni scientifiche italiane, 1984. === Përkthime === * ''Traduzioni. Saint-John Perse, William Blake, Gongora, Esenin, Jean Paulhan, Affrica'', Romë, Edizioni di Novissima, 1936. * ''22 sonetti di Shakespeare'', Romë, Documento, Editore Libraio, 1944. * ''40 sonetti di Shakespeare'', Milano, A. Mondadori, 1946. * ''Da Góngora e da Mallarmé'', Milano, A. Mondadori, 1948. * [[Jean Racine]], ''Fedra'', Milano, A. Mondadori, 1950. * ''Visioni di William Blake'', Milano, A. Mondadori, 1965. === Korespondenca === * ''Letra nga Fronti për [[Gherardo Marone]] (1916–1918)'', redaktuar nga Armando Marone, me një parathënie nga [[Leone Piccioni]], Milano, A. Mondadori, 1978; me titull të ri ''Nga një pllakë betoni. Letra nga Fronti'', botim i ri, hyrje dhe redaktim nga Francesca Bernardini Napoletano, seria Meridiani paperback, Mondadori, 2015, ISBN 978-88-046-5352-3. * ''Letra për [[Ardengo Soffici|Soffici]], 1917–1930'', redaktuar nga Paola Montefoschi dhe Leone Piccioni, seria Nuovi Saggi, Firence, Sansoni, 1981. * ''Letra për [[Enrico Pea]]'', redaktuar nga Jole Soldateschi, me një shënim hyrës nga [[Giorgio Luti]], Milano, Libri Scheiwiller, 1983, ISBN 978-88-764-4016-8. * G. Ungaretti – [[Giuseppe De Robertis]], ''Korrespondenca 1931–1962, me një shtojcë me dorëshkrime të papublikuara të poezive të Ungaretti-t'', hyrje, tekste dhe shënime të redaktuara nga Domenico De Robertis, Milano, Il Saggiatore, 1984. * ''Letra për [[Giovanni Papini]]. 1915–1948'', redaktuar nga Maria Antonietta Terzoli, parathënie nga Leone Piccioni, seria Saggi e testi, Milano, A. Mondadori, 1988, ISBN 978-88-043-1572-8. * ''Cahiers [[Jean Paulhan]] 5. Correspondence between Jean Paulhan and Giuseppe Ungaretti, 1921–1968'', redaktuar dhe komentuar nga Jacqueline Paulhan, Luciano Rebay dhe Jean-Charles Vegliante, me një parathënie nga Luciano Rebay, Paris, Gallimard, 1989, ISBN 978-20-707-1665-4. * [[Vincenzo Cardarelli]] – G. Ungaretti, ''Letra për Corrado Pavolini'', redaktuar nga F. Bernardini Napoletano dhe M. Mascia Galateria, seria Carte e carteggi del Novecento, Romë, Bulzoni, 1989, ISBN 978-88-711-9045-7. * G. Ungaretti – [[Piero Bigongiari]], ''Carteggio'', Instituti i Studimeve Letrare të Kohës së Re, Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1992, ISBN 978-88-710-4371-5. * ''Letra për [[Giuseppe Prezzolini]] 1911–1969'', redaktuar nga Maria Antonietta Terzoli, seria Epistolar, Korespondencë dhe Dëshmi, Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 2001, ISBN 978-88-871-1472-0. * Piero Bigongiari – G. Ungaretti, '''Siguria e Poesisë'. Letra (1942–1970)''', redaktuar nga T. Spignoli, Polistampa, 2008, ISBN 978-88-596-0430-3. * [[Carlo Betocchi]] – G. Ungaretti, ''Letra 1946–1970'', redaktuar nga E. Lima, Firence, Società Editrice Fiorentina, 2012, ISBN 978-88-603-2198-5. * ''Gëzimi është elementi im. Treqind letra me Leone Piccioni'', me një kontribut nga L. Piccioni, redaktuar nga Silvia Zoppi Garampi, seria Oscar Shkrimtarë Modernë, Milano, Mondadori, 2013, ISBN 978-88-046-3120-0. * [[Vittorio Sereni]] – G. Ungaretti, ''Një pikë ujë për të shuar etjen. Letra 1949–1969'', redaktuar nga G. Palli Baroni, seria Lettere, Milano, Archinto, 2013, ISBN 978-88-776-8638-1. * ''Letra nga fronti për [[Mario Puccini]]'', redaktuar nga F. De Nicola, Milano, Archinto, 2015, ISBN 978-88-776-8671-8. * [[Luigi Nono (kompozitor)|Luigi Nono]] – G. Ungaretti, ''Për një zjarr të pezulluar. Letra 1950–1969'', redaktuar nga Paolo Dal Molin dhe Maria Carla Papini, Milano, Il Saggiatore, 2016, ISBN 978-88-428-2115-1. * ''Letra për [[Bruna Bianco|Bruna]]'', redaktuar nga [[Silvio Ramat]], seria Oscar Moderni. Baobab, Milano, Mondadori, 2017, ISBN 978-88-046-8113-7. * ''Giuseppe Ungaretti in Borromeo'', korrespondencë midis [[Cesare Angelini]] dhe Giuseppe Ungaretti, redaktuar nga Fabio Maggi, në "Quaderni borromaici", nr. 4, Pavia, fq. 109–121, 2017. * ''Letrat e një jete 1909–1970'', redaktuar nga Francesca Bernardini Napoletano, seria Oscar Moderni. Baobab, Milano, Mondadori, 2022, ISBN 978-88-047-2495-7. === Veprat e plota === * ''Vita d'un uomo'' (Jeta e një njeriu): ** Vëll. I, ''L'Allegria. 1914–1919'', Milano, 1942. ** Vëll. II, ''Sentimento del Tempo. 1919–1935'', Milano, 1943. ** Vëll. III, ''Poesie disperse'', Milano, 1945. ** Vëll. IV, ''40 sonetti di Shakespeare'', Milano, 1946. ** Vëll. V, ''Il Dolore. 1937–1946'', Milano, 1947. ** Vëll. VI, ''Da Góngora e da Mallarmé'', Milano, 1948. ** Vëll. VII, ''Fedra di Jean Racine'', Milano, 1950. ** Vëll. VIII, ''La Terra Promessa. Frammenti'', Milano, 1954. ** Vëll. IX, ''Un grido e paesaggi'', Milano, 1954. ** Vëll. X, ''Il taccuino del vecchio'', Milano, 1960. ** Vëll. XI, ''Il deserto e dopo. 1931–1946'', Milano, 1961. ** Vëll. XII, ''Visioni di William Blake'', Milano, 1965. * ''Vita d'un uomo. Tutte le poesie'', redaktuar nga Leone Piccioni, seria I Meridiani, Milano, Mondadori, 1969; botim i ri i zgjeruar nga [[Carlo Ossola]], 2009. * ''Vita d'un uomo. Saggi e interventi'', redaktuar nga Mario Diacono dhe Luciano Rebay, Milano, Mondadori, 1974. * ''Vita d'un uomo. Viaggi e lezioni'', redaktuar nga Paola Montefoschi, seria I Meridiani, Milano, Mondadori, 2000. * ''Vita d'un uomo. Traduzioni poetiche'', redaktuar nga Carlo Ossola dhe G. Radin, seria I Meridiani, Milano, Mondadori, 2010. === Albume === * ''[[La vita, amico, è l'arte dell'incontro]]'', 1969, në bashkëpunim me [[Sergio Endrigo]] dhe [[Vinícius de Moraes]]. == Arkivi == Koleksioni Giuseppe Ungaretti ruhet në Arkivin Bashkëkohor "Alessandro Bonsanti" të [[Gabinetto Vieusseux]] në Firence, dhuruar në prill të vitit 2000 nga vajza e poetit, Anna Maria Ungaretti.<ref>{{cite web|url=http://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=comparc&Chiave=302627|title=Arkiva Giuseppe Ungaretti|publisher=SIUSA|access-date=8 janar 2018|language=it}}</ref> Koleksioni përmban korrespondencën, dorëshkrimet dhe esetë e tij kritike. == Homazhe == * Një avion [[Airbus A320]] i kompanisë [[Alitalia]] (regjistrimi EI-DTM) mban emrin e Giuseppe Ungaretti-t.<ref>{{cite web|url=https://www.azfleet.info/aerei/airbus-a320/ei-dtm|title=Avionët e Alitalia-s: EI-DTM|access-date=6 shkurt 2021|language=it}}</ref> == Në kulturën popullore == * Ungaretti shfaqet si personazh në romanin ''Il coraggio del pettirosso'' nga [[Maurizio Maggiani]]. == Nderime dhe çmime == * [[Skeda:Cordone di gran Croce OMRI BAR.svg|40px]] '''Kalorës i Kryqit të Madh të Urdhrit të Meritës së Republikës Italiane''' — dhënë më 2 qershor 1958.<ref name="quirinale">{{cite web|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/32645|title=Insigniti: Ungaretti Giuseppe|publisher=Presidenca e Republikës Italiane|access-date=2 maj 2026|language=it}}</ref> * '''[[Çmimi Montefeltro]]''' (1960). * '''[[Çmimi Etna-Taormina]]''' (1966). * '''Çmimi Ndërkombëtar i Librit i Universitetit të Oklahomës''' (1970). == Referimet == {{Reflist}} ns0r82htvzfa0fkrh4ofeyd22ur9bm3 0 238389 2986372 2984695 2026-06-01T15:49:13Z Eraqena 181813 2986372 wikitext text/x-wiki [[File:Eugenio Montale.jpg|thumb|Eugenio Montale (1965)]] '''Eugenio Montale''' ([[Gjenova|Genova]], [[12 tetor]] [[1896]] – [[Milano|Mila]]<nowiki/>no, [[12 Shtator|12 shtator]] [[1981]]) ishte një [[Poeti|poet]] dhe [[Shkrimtari|shkrimtar]] [[Italia|Italian]], [[Çmimi Nobel për Letërsi|fitues i çmimit Nobël për letërsi]] në [[1975|vitin 1975]]. == Biografi == === Vitet e rinisë === Eugenio Montale ka lindur në Xhenova, në një ndërtesë të bulevardit të tanishëm Dogali, në zonën ''Princi'', më 12 tetor [[1896]], i fundit i pesë fëmijëve të Domenico Montale dhe Giuseppina Ricci, anëtarë të shtresës së mesme xhenoveze.<ref>Prima di Eugenio nacquero Salvatore, Ugo, Ernesto (morto subito dopo la nascita), Alberto e Marianna; Giorgio Zampa, ''Cronologia'', in E. Montale, ''Tutte le poesie'', Milano, Oscar Mondadori, 1990, p.</ref> I ati ishte bashkëpronar i një firme të produkteve kimike, kompania ''G. G. Montale, & C.'', ndër të tjera, furnizuesit e Venezia S.p.A., ku ishte punësuar [[Italo Svevo]]<ref>[http://www.unige.ch/lettres/roman/italien/recherche/Avant/recherche0809/LocandinaScaffai.pdf unige.ch]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.minerva.unito.it/Home/Schede/EugenioMontale.htm|title=minerva.unito.it|url-status=dead|access-date=14 shkurt 2018|archive-date=11 mars 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190311124815/http://www.minerva.unito.it/Home/Schede/EugenioMontale.htm|language=it}}</ref>. == Biografia == {{Blockquote|Quando entrai nel Partito d'Azione scrissi articoli per il "Mondo", poi vidi che Calamandrei si lasciava abbindolare da persone mediocri. Quella del Partito d'Azione fu una vera moda: quando Milano fu liberata ci furono trecentomila domande di tessera, ma gli iscritti effettivi furono soltanto tremila.|Annalisa Cima, ''Le reazioni di Montale (conversazioni). Profilo di un autore: Eugenio Montale'', a cura di [[Annalisa Cima]] e [[Cesare Segre]], BUR, Milano, 1977}} {{Blockquote|L'argomento della mia poesia (...) è la condizione umana in sé considerata: non questo o quello avvenimento storico. Ciò non significa estraniarsi da quanto avviene nel mondo; significa solo coscienza, e volontà, di non scambiare l'essenziale col transitorio (...). Avendo sentito fin dalla nascita una totale disarmonia con la realtà che mi circondava, la materia della mia ispirazione non poteva essere che quella disarmonia.|E. Montale in ''Confessioni di scrittori (Intervista con se stessi)'', Milano, 1976}} === Rinia dhe formimi === Eugenio Montale lindi në Xhenova, në një ndërtesë në rrugën aktuale Corso Dogali, pranë Castello d'Albertis, më 12 tetor 1896, i fundit nga gjashtë fëmijët e Domenico Montale dhe Giuseppina Ricci, që i përkisnin [[Borgjezia|borgjezisë]] gjenoveze. Babai i tij ishte bashkëpronar i një kompanie [[Përbërja kimike|produktesh kimike]], kompanisë GG Montale & C., e cila ishte gjithashtu furnizuese e Veneziani SpA, një kompani ku ishte i punësuar [[Italo Svevo]], dhëndri i Venezianit.<ref>{{Cite web |title=Eugenio Montale |url=http://www.minerva.unito.it/Home/Schede/EugenioMontale.htm|language=it}}</ref> === Rritja === Ai filloi studimet në institutin "Vittorino Da Feltre" në Via Maragliano, të drejtuar nga Barnabitët (rektori ishte Ati Rodolfo Trabattoni, zëvendësrektori ishte Ati Giovanni Semeria). Për shkak të shëndetit të tij të pasigurt, i cili e çoi në bronkopneumoni të ndryshme, studimet teknike u preferuan ndaj atyre klasike më të gjata, kështu që në vitin 1911 ai u regjistrua në institutin teknik tregtar "Vittorio Emanuele", ku në vitin 1915 u diplomua në kontabilitet<ref>Anche Giuseppe Ungaretti conseguì il diploma di ragioniere. Ungaretti si diplomò ad Alessandria d'Egitto nel 1906 presso l'Ecole Suisse Jacot, un prestigioso istituto svizzero. Ungaretti, però, diversamente da Montale, terrà sempre nascosto quel suo percorso di studi, preferendo dichiarare di aver svolto studi classici ({{Citation |url=http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/la-formazione/ |postscript=nessuno |title=Kopje e arkivuar |access-date=24 maj 2026 |archive-date=23 mars 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200323122841/http://www.ungarettivitanascosta.it/biografia/luoghi-comuni-falsi/la-formazione/ |url-status=dead |language=it}}).</ref> me nota të mira; megjithatë, Montale i ri pati mundësinë të kultivonte interesat e tij kryesisht letrare duke frekuentuar bibliotekat e qytetit dhe duke ndjekur mësimet private të filozofisë së motrës së tij Marianna, e cila ishte regjistruar në fakultetin e [[Shkencat humane|letërsisë dhe filozofisë]] . Arsimimi i tij autodidakt i lejoi të zbulonte interesat dhe thirrjet e tij përmes një rruge të lirë. Ai zhvilloi një pasion për letërsinë, veçanërisht për [[Dante Aligieri|Dante Alighierin]], [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarkën]], [[Xhovani Bokaço|Giovanni Boccaccion]] dhe Gabriele D'Annunzion, autorë që vetë Montale pretendonte se i kishte ''lexuar'', dhe kultivoi një interes për [[Gjuha e dytë|gjuhët e huaja]]. Riviera Liguriane, me qytetet e Rapallos dhe Cinque Terre, ku familja kalonte pushimet, do të ndikonte në prodhimin e tij letrar. "E ashpër dhe thelbësore", siç e përshkroi ai atdheun e tij, rinia e Montales formësoi një botëkuptim të dominuar nga ndjenjat private dhe një vëzhgim i thellë dhe i kujdesshëm i gjërave të pakta përreth tij: natyrës mesdhetare dhe grave të familjes së tij. Këtu ai u angazhua në lexim të gjerë, duke synuar mbi të gjitha kënaqësinë e dijes dhe zbulimit. Gjatë kësaj periudhe formuese, Montale kultivoi gjithashtu një pasion për të kënduar, duke studiuar nga viti 1915 deri në vitin 1923 me ish- baritonin Ernesto Sivori, një përvojë që i la atij një interes të madh për muzikën, edhe pse ai nuk performoi kurrë në publik. Megjithatë, që në vitin 1942, ai mori dedikime nga Tommaso Landolfi, bashkëthemelues i revistës ''Letteratura'' . === Lufta e Parë Botërore dhe periudha e fashizmit === Në vitin 1917 Montale u shpall i aftë për shërbim ushtarak dhe u mobilizua në regjimentin e 23-të të këmbësorisë në [[Novara]] ; ai ndoqi kursin e kadetëve të oficerëve rezervë në [[Parma]], duke marrë gradën e togerit të dytë [[Këmbësoria|të këmbësorisë]] dhe kërkoi të dërgohej në front. Nga prilli i vitit 1917 ai luftoi në Vallarsa, u regjistrua në "Luanët e Ligurias" të Regjimentit të 158-të të Këmbësorisë dhe më 3 nëntor 1918 përfundoi përvojën e tij luftarake duke hyrë në Rovereto . Më pas, ai u transferua në Chienes, pastaj në kampin e veteranëve të luftës në Eremo di Lanzo dhe, më në fund, u lirua me gradën e [[Togeri|togerit]] në fillim të vitit 1920. [[Skeda:Casa_di_Eugenio_Montale_a_Monterosso_al_Mare.jpg|djathtas|parapamje|Një shtëpi në stilin Art Nouveau në Monterosso al Mare që dikur ishte në pronësi të prindërve të Montales dhe të cilën ai e quante me dashuri "faltore e verdhë". Koleksioni "Ossi di seppia" është i lidhur pazgjidhshmërisht me qëndrimet e tij në Monterosso.]] Midis viteve 1919 dhe 1923, në Monterosso, ai takoi Anna degli Uberti (1904-1959), protagonisten femër në një përmbledhje me poezi të Montales, të cilat gjenden në të gjitha veprat e tij të ndryshme, të njohura si "cikli Arletta" (i quajtur edhe ''Annetta'' ose ''capinera'' ). Në vitin 1924, ai takoi Paola "Edda" Nicoli, e lindur [[Peruja|në Peru]], e cila shfaqet gjithashtu në ''Ossi di seppia'' dhe ''Le occasioni'' . Është koha e afirmimit të [[Fashizmi|fashizmit]], nga e cila Montale distancohet menjëherë duke nënshkruar Manifestin e Intelektualëve Antifashistë të [[Benedetto Croce]]-s në vitin 1925. [[Kundërfashizmi|Antifashizmi]] i tij ka një dimension që nuk është aq politik sa kulturor: ai ushqehet nga një shqetësim ekzistencial dhe një ndjenjë keqdashjeje ndaj qytetërimit modern ''tout court''. Antifashizmi i tij është aristokratik dhe snob.<ref name="Romano Luperini 1997, p. 365" /> Montale e jeton këtë periudhë në "izolimin" e provincës Liguriane, e cila frymëzon tek ai një vizion thellësisht negativ të jetës. Pesimizmi i tij, duke mos qenë i atribuueshëm menjëherë politikës, pasi nuk ndikohet nga gjeneza mjedisore, mbijeton edhe pas ardhjes së demokracisë: është i dukshëm në ''La bufera e altro ,'' në zgjedhjen e saktë të mosnjohjes së vetes në dy partitë masive ([[Democrazia Cristiana|DC]] dhe PCI) dhe në shoqërinë e konsumit. === Qëndrimi në Firence === [[Skeda:Tanzi_Montale_Frankl.jpg|majtas|parapamje|Eugenio Montale me Drusilla Tanzi dhe Gerti Frankl në 1928]] Në vitin 1927 Montale u transferua në [[Firencia|Firence]] për punën e redaktorit që kishte marrë në shtëpinë botuese Bemporad . Në kryeqytetin toskan, vitet e mëparshme kishin qenë vendimtare për lindjen e poezisë moderne italiane, mbi të gjitha falë hapjeve të kulturës fiorentine ndaj gjithçkaje që po ndodhte në [[Evropa|Evropë]]: ''botimet e La Voce'' ; ''Canti Orfici'' nga Dino Campana (1914); vargjet e para nga [[Giuseppe Ungaretti|Ungaretti]] për ''Lacerba'' dhe mikpritja e poetëve të tillë si Vincenzo Cardarelli dhe Umberto Saba . Pas botimit të ''Ossi-t'' në vitin 1925 Eugenio Montale në vitin 1929 u emërua drejtor kabinetin shkencor letrar G. P. Vieusseux .Siç kujtonte vetë Montale, ai ishte përfshirë në listën e kandidatëve të mundshëm nga Paolo Emilio Pavolini dhe u zgjodh nga podestai i atëhershëm i Firences, Giuseppe Della Gherardesca, pasi ishte i vetmi që nuk ishte regjistruar në Partinë Fashiste . Dhjetë vjet më vonë, për të njëjtën arsye, Montale u largua nga detyra, pasi për 18 muaji ishte pezulluar paga me qëllim që të nxitej të anëtarësohej në Partinë Kombëtare Fashiste, PNF-në. Në ato vite Eugenio Montale ishte mysafir i Anna Maria Ichino-s, bashkëpunoi me revistën ''Solaria'', frekuentoi takimet letrare të kafenesë Le Giubbe Rosse, duke takuar Carlo Emilio Gadda-n, Tommaso Landolfi-n dhe [[Elio Vittorini|Elio Vittorini-n]] dhe shkroi për pothuajse të gjitha revistat e reja letrare që lindën dhe vdiqën në ato vite të kërkimit poetik. Në këtë kontekst, ai provoi edhe pikturën, duke mësuar nga Elio Romano se si të përziente ngjyrat dhe të përdorte furçat. Në vitin 1929, ai ishte mysafir në shtëpinë e Drusilla Tanzi-t (të cilën e kishte takuar në vitin 1927) dhe të bashkëshortit të saj, historianit të artit Matteo Marangoni,<ref>{{Citation|url=http://www.librexmontale.com/cronologia.htm|title=Kopje e arkivuar|access-date=24 maj 2026|archive-date=30 nëntor 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130160253/http://www.librexmontale.com/cronologia.htm|url-status=dead|language=it}}</ref> shtëpinë ku dy vjet më parë ishte prezantuar edhe me Gerti Frankl. Jeta në Firence, megjithatë, u zvarrit për poetin mes pasigurisë financiare dhe marrëdhënieve të ndërlikuara sentimentale; në vitin 1933 ai takoi italianen amerikane Irma Brandeis, me të cilën filloi një lidhje dashurie pesëvjeçare, duke e lavdëruar atë me emrin Clizia në shumë nga poezitë që u mblodhën në ''Le occurioni''. Ai lexoi gjerësisht Danten dhe Svevo-n, si dhe klasikët amerikanë. Deri në vitin 1948, vitin kur u transferua në Milano, ai botoi ''Le occurioni'' dhe poezitë e para të atyre që do të formonin ''La bufera e altro'' (e cila u botua në vitin 1956). Montale, i cili nuk ishte bashkuar me Partinë Fashiste dhe që kishte nënshkruar manifestin e Croce-s pas vrasjes së Giacomo Matteotti-t, u përpoq të bashkohej me Partinë e Veprimit menjëherë pas luftës, por u largua shumë shpejt pas kësaj.<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Quando entrai nel Partito d'Azione scrissi articoli per il "Mondo", poi vidi che Calamandrei si lasciava abbindolare da persone mediocri. Quella del Partito d'Azione fu una vera moda: quando Milano fu liberata ci furono trecentomila domande di tessera, ma gli iscritti effettivi furono soltanto tremila.|Annalisa Cima, ''Le reazioni di Montale (conversazioni). Profilo di un autore: Eugenio Montale'', a cura di [[Annalisa Cima]] e [[Cesare Segre]], BUR, Milano, 1977}} === Qëndrimi në Milano === <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'argomento della mia poesia (...) è la condizione umana in sé considerata: non questo o quello avvenimento storico. Ciò non significa estraniarsi da quanto avviene nel mondo; significa solo coscienza, e volontà, di non scambiare l'essenziale col transitorio (...). Avendo sentito fin dalla nascita una totale disarmonia con la realtà che mi circondava, la materia della mia ispirazione non poteva essere che quella disarmonia.|E. Montale in ''Confessioni di scrittori (Intervista con se stessi)'', Milano, 1976}} [[Skeda:Eugenio_Montale_nel_1964.jpg|parapamje|Eugenio Montale fotografuar në Milano nga Federico Patellani, 1964]] Nga viti 1948 deri në fund të jetës, Montale jetoi në Milano. Ai u bë redaktor i ''Corriere della Sera'', duke u marrë në veçanti me Teatro alla Scala (pasuar nga Duilio Courir, Paolo Isotta dhe Enrico Girardi ) dhe kritik muzike<ref>{{Cite book |title=Un palco all'opera. Il Teatro alla Scala |publisher=Rizzoli |year=2006 |isbn=88-17-01278-5 |location=Milano|language=it}}</ref> për ''Corriere d'Informazione'' . Ai gjithashtu shkroi raporte kulturore nga vende të ndryshme (përfshirë [[Lindja e Mesme|Lindjen e Mesme]], të vizituara me rastin e pelegrinazhit të [[Pali VI|Papa Palit VI]] në [[Toka e Shenjtë|Tokën e Shenjtë]] ). Ai gjithashtu shkroi për letërsinë anglo-amerikane për faqen e tretë, duke përfituar edhe nga bashkëpunimi i mikut të tij amerikan Henry Furst, i cili i dërgoi shumë artikuj mbi autorë dhe tema të kërkuara prej tij. Historia u zbulua nga Mario Soldati në tregimin ''Dy miq'' (Montale dhe Furst) në vëllimin ''Rami secchi'' (Rizzoli, 1989) dhe mbi të gjitha nga Marcello Staglieno, me botimin në një faqe të tretë të ''gazetës'' të drejtuar nga Indro Montanelli të disa prej letrave të pabotuara të Montales drejtuar mikut të tij. Në vitin 1956, përveç ''La bufera'', u botua edhe përmbledhja e prozës ''Farfalla di Dinard'' . Ai gjithashtu donte të bashkëpunonte me artistë të ndryshëm, si Renzo Sommaruga, skulptor dhe artist figurativ, për të cilin shkroi prezantimin e ekspozitës së tij personale në Paris në vitin 1957, e cila mund të gjendet në ''Secondo Mestiere'' . Më 23 korrik 1962 në Montereggi, pranë Fiesole, ai u martua me Drusilla Tanzi-n, njëmbëdhjetë vjet më të madhe se ai, me të cilën jetonte që nga viti 1939, në një ceremoni fetare; ceremonia civile u festua në Firence më 30 prill 1963 ( Mateo Marangoni, burri i saj i parë, kishte vdekur në vitin 1958).<ref name="ReferenceA">Eugenio Montale, ''Tutte le poesie'', Mondadori, Milano 1984, ISBN 978-88-04-52722-0, pag. {{Smallcaps|LXXVII}}</ref> Megjithatë, gruaja, shëndeti i së cilës ishte përkeqësuar me shpejtësi për shkak të një frakture [[Femuri i njeriut|të femurit]] pas një rënieje aksidentale në gusht të atij viti,<ref name="ReferenceA" /> vdiq në Milano më 20 tetor, në moshën 77 vjeç. Në vitin 1969 u botua një antologji e reportazheve të Montale-s, e titulluar ''Fuori di casa'', duke iu referuar temës së udhëtimit. Bota e Montale-s tani banon në "vetminë ëndërrimtare", siç e përcakton Angelo Marchese, të apartamentit të tij milanez në Via Bigli, ku ai ndihmohet me dashuri, pas vdekjes së Drusilla-s, nga Gina Tiossi. === Vitet e fundit === [[File:Eugenio_montale.jpg|parapamje|Eugenio Montale i portretizuar në një fotografi në vitet e tij të fundit të jetës]] [[Skeda:Cimitero_di_san_felice_a_ema,_tomba_di_eugenio_montale_e_Drusilla_Tanzi.jpg|parapamje|Guri i varrit, varrezat e Galluzzo-s, një fshat i [[Firencia|Firences]]]] Veprat e fundit poetike të Eugenio Montale,si Xenia (1966, kushtuar bashkëshortes së tij Drusilla Tanzi, e cila vdiq në vitin 1963), ''Satura'' (1971) dhe ''Diario del ’71 e del ’72'' (1973), dëshmojnë në mënyrë përfundimtare shkëputjen e poetit — ironik dhe kurrë i hidhur — nga “Jeta” me shkronjë të madhe. “Kam menduar herët, dhe ende mendoj, se arti është forma e jetës së atij që në të vërtetë nuk jeton: (Montale, ''Intenzioni. Intervista immaginaria'', Milano 1976).Po në vitin 1966, Montale botoi edhe esetë ''Auto da fé'', një reflektim i qartë dhe i thellë mbi transformimet kulturore që po ndodhnin në atë periudhë. Ai nuk ishte anëtar i asnjë partie politike, me përjashtim të një periudhe të shkurtër në Partito d'Azione. Megjithatë, ai e përkufizonte veten si konservator. Në vitin 1967, ai ishte ndër nënkryetarët e Una Voce Italia, një shoqatë ndërkombëtare për mbrojtjen dhe ruajtjen e Meshës Tridentine. Në mes të debatit civil mbi nevojën për angazhim politik midis intelektualëve, Montale vazhdoi të ishte një poet i lexuar gjerësisht në Itali.Në vitin 1975 ai mori [[Çmimi Nobel për Letërsi|Çmimin Nobel për Letërsi]] "për poetikën e tij të shquar e cila, me ndjeshmëri të madhe artistike, ka interpretuar vlerat njerëzore nën simbolin e një vizioni të jetës pa iluzione". <ref name="nobelprize.org">{{Cite web |title=Motivazione del Premio Nobel per la Letteratura 1975 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1975/|language=en}}</ref> Me atë rast, ai mbajti një fjalim me titull "A është poezia ende e mundur?", në të cilin u shpreh me optimizëm për këtë mundësi, duke besuar se poezia e vërtetë rrjedh nga brendësia e shpirtit, thelbi intim i qenies njerëzore.<ref>{{Cite web |last=Alice Figini |title=“La poesia” nella definizione in versi di Eugenio Montale |url=https://www.sololibri.net/La-poesia-Eugenio-Montale-testo-analisi-definizione.html |language=it}}</ref> Në vitin 1976 Eugenio Montale shkroi fjalën e lamtumirës mortore për kolegun e tij poet, Alfonso Gatto nga Salerno. Një vit më vonë, ai u pyet nëse, në rast se do të zgjidhej me short, do ta pranonte detyrën e gjyqtarit popullor në një proces kundër Brigate Rosse: "Nuk mendoj kështu", u përgjigj poeti i moshuar, “Besoj se jo”, u përgjigj poeti i moshuar, “jam një njeri si të tjerët dhe askujt nuk mund t’i kërkohet të bëhet hero ”.<ref>''[[Blu notte - Misteri italiani|Blu Notte - Misteri Italiani]]'', "La storia delle Brigate Rosse", Rai 3; la puntata è {{Citation |url=https://www.youtube.com/watch?v=4-LZzT8xo3w |postscript=nessuno}} [[YouTube]]</ref> Eugenio Montale vdiq në Milano në mbrëmjen e 12 shtatorit 1981,një muaj para se të mbushte 85 vjeç. Në klinikën San Pio X ku ndodhej i shtruar në spital për shkak të problemeve që vinin nga një vaskulopati cerebrale. Funerali shtetëroru mbajt dy ditë më vonë në Katedralen Duomo di Milano, dhe u drejtua nga kryepeshkopi i atëhershëm i dioqezës,Carlo Maria Martini. Ai u varros në varrezat pranë kishës San Felice a Ema, një lagje në periferi jugore të Firences, pranë bashkëshortes së tij Drusilla. Në seancën e mëvonshme të 8 tetorit pasardhës, Senato della Repubblica Italiana përkujtoi figurën e Montales, përmes fjalimeve të Senatit Amintore Fanfani dhe kryeministrit Giovanni Spadolini. Arkivi i tij (së bashku me libra, vizatime, mobilie dhe vepra arti) ruhet sot në Centro per gli studi sulla tradizione manoscritta di autori moderni e contemporanei pranë Università di Pavia.<ref>{{Cite web |title=Montale, Eugenio (sec. XX) |url=https://lombardiarchivi.servizirl.it/groups/UniPV_CentroManoscritti/fonds/45526|language=it}}</ref> == Shënime == <references /> {{DEFAULTSORT:Montale, Eugenio}} [[Kategoria:Shkrimtarë italianë]] [[Kategoria:Vdekje 1981]] [[Kategoria:Lindje 1896]] [[Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi]] exz02glsc7pvjbfacyqezltth1sw0kr 0 249591 2986320 2967452 2026-06-01T13:02:33Z StructuralMind 185975 /* Albumet */ Albumi i ri 2986320 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Tayna | alias = | image = | birth_name = Doruntina Shala | birth_date = {{birth_date_and_age}} | birth_place = [[Prizren]], [[Kosovë]] | death_date = | years_active = 2010-aktive | occupation = repere, këngëtare, kompozitore | genre = {{hlist|[[Hip hop]]<ref name="TeksteShqip">{{cite web|publisher=TeksteShqip|title=Tayna–Biografia|url=https://www.teksteshqip.com/tayna/biografia|access-date=11 korrik 2020|language=sq}}</ref>|[[R&B]]<ref name="TeksteShqip"/>|[[Muzika elektronike|elektronik]]}} | label = {{flatlist| *Friends Entertainment *[[Sony Music|Sony]]}} | associated_acts = [[Cricket (producent)|Cricket]] |caption=Tayna 2025}} '''Doruntina Shala''' (lindur më 14 dhjetor 1996), e njohur edhe me [[Emri artistik|emrin artistik]] '''Tayna''', është një [[Reperi|repere]] dhe këngëtare [[Kosovarët|kosovare-shqiptare]]. E lindur dhe e rritur në [[Prizren]], ajo u bë e njohur gjatë periudhës së vitit 2018 pas publikimit të pesë këngëve më të mira të tre këngëve. Suksesi i saj u forcua më tej me përparimin e saj në Evropën gjermanishtfolëse në vitin 2020 pasi nënshkroi një kontratë rekord me [[Sony Music]]. == Jeta dhe karriera == === 1996–2019: Jeta e hershme dhe fillimet e karrierës === Doruntina Shala ka lindur më 14 dhjetor 1996 në një familje shqiptare në qytetin e [[Prizreni]]t, atëherë pjesë e [[Jugosllavia|Jugosllavisë]], tani Kosovë,<ref name="TeksteShqip"/><ref>{{cite web|publisher=[[Bota Sot]]|title=E njohim si Tayna, por ky është emri i vërtetë i reperes|url=https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/941090/e-njohim-si-tayna-por-ky-eshte-emri-i-vertete-i-reperes/|access-date=2 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219173142/https://www.botasot.info/mediale-vip-showbiz/941090/e-njohim-si-tayna-por-ky-eshte-emri-i-vertete-i-reperes/|archive-date=19 dhjetor 2020|language=sq|date=26 gusht 2018|url-status=live}}</ref> Shala kaloi pa sukses në audicionin e sezonit të parë të ''Talent X'' në vitin 2016.<ref>{{cite web|last=Gashi|first=Fjolla|work=[[Telegrafi]]|title=Tayna, Enca Haxhia dhe Rina Balaj – Rrugëtimi i artisteve nga 'talent show' në majat e suksesit|url=https://telegrafi.com/tayna-enca-haxhia-dhe-rina-balaj-rrugetimi-artisteve-nga-talent-show-ne-majat-e-suksesit/|access-date=15 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210103231852/https://telegrafi.com/tayna-enca-haxhia-dhe-rina-balaj-rrugetimi-artisteve-nga-talent-show-ne-majat-e-suksesit/|archive-date=3 janar 2021|language=sq|date=3 janar 2021|url-status=live}}</ref> Ajo bëri përparimin e saj në Ballkanin shqipfolës, pas publikimeve të "Columbiana" dhe "Shqipe" që kryesuan listat në Shqipëri.<ref>{{cite web|work=[[Telegrafi]]|title=Tayna në njëvjetorin e publikimit të këngë "Columbiana": Populli të rrëzon dhe të ngritë|url=https://telegrafi.com/tayna-ne-njevjetorin-e-publikimit-te-kenge-columbiana-populli-te-rrezon-dhe-te-ngrite/|access-date=2 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219174022/https://telegrafi.com/tayna-ne-njevjetorin-e-publikimit-te-kenge-columbiana-populli-te-rrezon-dhe-te-ngrite/|archive-date=19 dhjetor 2020|language=sq|date=1 qershor 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|publisher=[[RTV21]]|title=Pas 'Columbianës', Tayna vjen me 'Shqipe'|url=http://rtv21.tv/pas-columbianes-tayna-vjen-me-shqipe/|access-date=2 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200202195645/http://rtv21.tv/pas-columbianes-tayna-vjen-me-shqipe/|archive-date=19 dhjetor 2020|language=sq|date=30 qershor 2018|url-status=live}}</ref> Në gusht 2018, ajo performoi në [[Festivali Sunny Hill|Festivalin Sunny Hill]] në Prishtinë së bashku me artistë të tjerë të mirënjohur si [[Action Bronson]], [[Martin Garrix]] and [[Dua Lipa]].<ref>{{cite web|publisher=Lajmi|title=Tayna 'thyhet' në mes për të pasme të mëdha, gati për 'Sunny Hill Festival'|url=https://lajmi.net/tayna-thyhet-ne-mes-per-te-pasme-te-medha-gati-per-sunny-hill-festival/|access-date=2 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219174326/https://lajmi.net/tayna-thyhet-ne-mes-per-te-pasme-te-medha-gati-per-sunny-hill-festival/|archive-date=19 dhjetor 2020|language=sq|date=10 gusht 2018|url-status=live}}</ref> Në dhjetor 2018, ajo publikoi këngën e saj vijuese "Aje" me reperin shqiptar nga Kosova [[Ledri Vula]].<ref>{{cite web|work=[[Telegrafi]]|title=Tayna dhe Ledri Vula publikojnë bashkëpunimin e ri 'Aje'|url=https://telegrafi.com/tayna-dhe-ledri-vula-publikojne-bashkepunimin-e-ri-aje/|access-date=2 shkurt 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201219174553/https://telegrafi.com/tayna-dhe-ledri-vula-publikojne-bashkepunimin-e-ri-aje/|archive-date=19 dhjetor 2020|language=sq|date=18 dhjetor 2018|url-status=live}}</ref> Në të njëjtin muaj, ajo u emërua si personaliteti i vitit nga programi televiziv kosovar ''Privé''.<ref>{{cite web|publisher=Privé|title=Personazhi i vitit 2018: Tayna|url=https://prive.al/personazhi-i-vitit-2018-tayna-video/|access-date=27 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201227154756/https://prive.al/personazhi-i-vitit-2018-tayna-video/|archive-date=27 dhjetor 2020|language=sq|date=1 janar 2019|url-status=live}}</ref> Në shkurt 2019, Shala publikoi këngën vijuese të titulluar "Ring Ring" dhe arriti kulmin në vendin e tetë në Shqipëri.<ref>{{cite web|work=[[Koha Ditore|Koha]]|title=Tayna publikon këngën e re 'Ring Ring'|url=https://www.koha.net/showbiz/145557/tayna-publikon-kengen-e-re-ring-ring/|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190217125807/https://www.koha.net/showbiz/145557/tayna-publikon-kengen-e-re-ring-ring/|archive-date=17 shkurt 2019|language=sq|date=16 shkurt 2019|url-status=live}}</ref> "Ring Ring" u pasua nga dy top 10-tekje, duke përfshirë "Kce" dhe "Caliente", ky i fundit me producentin shqiptar [[Cricket (producent)|Cricket]].<ref>{{cite web|publisher=[[RTV21|Radio Televizioni 21]] (RTV21)|title=Tayna publikon këngën e re, përfshinë shprehjen 'A bon me fol'|url=https://rtv21.tv/tayna-publikon-kengen-e-re-perfshine-shprehjen-a-bon-me-fol/|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190324145741/http://rtv21.tv/tayna-publikon-kengen-e-re-perfshine-shprehjen-a-bon-me-fol/|archive-date=27 shkurt 2021|language=sq|date=13 mars 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|work=[[Telegraf (gazetë)|Telegrafi]]|title=Tayna dhe Cricket publikojnë këngën e re 'Caliente'|url=https://telegrafi.com/tayna-dhe-cricket-publikojne-kengen-e-re-caliente/|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227192310/https://telegrafi.com/tayna-dhe-cricket-publikojne-kengen-e-re-caliente/|archive-date=27 shkurt 2021|language=sq|date=15 qershor 2019|url-status=live}}</ref> Në gusht 2019, ajo bashkëpunoi me reperët shqiptarë [[Lyrical Son]] dhe [[MC Kresha]] në “Pasite”.<ref>{{cite web|publisher=Indeks Online|title=Tayna publikon bashkëpunimin me dyshen fantastike, Mc Kresha dhe Lyrical Son|url=https://indeksonline.net/tayna-publikon-bashkepunimin-me-dyshen-fantastike-mc-kresha-dhe-lyrical-son/|accessdate=27 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201227152914/https://indeksonline.net/tayna-publikon-bashkepunimin-me-dyshen-fantastike-mc-kresha-dhe-lyrical-son/|archive-date=27 dhjetor 2020|language=sq|date=5 gusht 2019|url-status=live}}</ref> Tayna arriti numrin një në Shqipëri dhe arriti në vendin e 155 në top listat e Spotify në Zvicër. Megjithatë, bashkëpunimi i mëpasshëm me këngëtaren shqiptare nga Kosova [[Dafina Zeqiri]], "Bye Bye", arriti gjithashtu numrin një në vendlindjen e saj. "Sicko" dhe "Sorry", publikimet e mëpasshme, arritën sukses në Shqipëri, duke u renditur përkatësisht në vendin e dytë dhe të 13-të në top-listën vendase. Në qershor 2019, Shala nënshkroi kontratë dyvjeçare me kompaninë kosovare të kafesë [[Devolli Corporation]].<ref>{{cite web|publisher=[[Klan Kosova|Privé]]|title=Këtë të përbashkët kanë tani Tayna dhe Xhensila, nuk është muzika|url=https://prive.al/kete-te-perbashket-kane-tani-tayna-dhe-xhensila-nuk-eshte-muzika/|access-date=28 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617223304/https://prive.al/kete-te-perbashket-kane-tani-tayna-dhe-xhensila-nuk-eshte-muzika/|archive-date=17 qershor 2019|language=sq|date=15 qershor 2019|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|publisher=[[Klan Kosova]]|title=Tayna bëhet imazh i Prince Instant - nesër koncert madhështor në Prishtinë|date=26 qershor 2019|url=https://klankosova.tv/tayna-behet-imazh-i-prince-instant-neser-koncert-madheshtor-ne-prishtine-foto/|access-date=28 shkurt 2021|language=sq|url-status=live}}</ref> === 2020–tani: ''Bipolar'' dhe suksesi i vazhdueshëm === Në janar 2020, Shala bashkëpunoi me reperin [[Mozzik]] në këngën e tyre "[[Edhe ti]]", e cila u publikua me sukses komercial në Shqipëri dhe Evropën gjermanishtfolëse.<ref>{{cite web|work=[[Koha Ditore|Koha]]|title=Tayna e Mozziku publikojnë këngën 'Edhe ti'|url=https://www.koha.net/showbiz/205024/tayna-e-mozziku-publikojne-kengen-edhe-ti/|access-date=27 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201227153937/https://www.koha.net/showbiz/205024/tayna-e-mozziku-publikojne-kengen-edhe-ti/|archive-date=27 dhjetor 2020|language=sq|date=22 janar 2020|url-status=live}}</ref> Në korrik 2020, reperi nënshkroi një kontratë diskografike me labelin filial gjerman të [[Sony Music]].<ref>{{cite web|last=Medwedeff|first=Frank|publisher=Musik Woche|title=Tayna rappt für Sony Music|url=https://beta.musikwoche.de/details/452063|access-date=27 dhjetor 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812070700/https://beta.musikwoche.de/details/452063|archive-date=27 dhjetor 2020|language=de|date=10 korrik 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Velija|first=Kreizia|publisher=[[Top Channel|Top Albania Radio]]|title=Tayna nënshkruan kontratë me kompaninë gjigante 'Sony Music'|url=https://www.topalbaniaradio.com/v7/tayna-nenshkruan-kontrate-me-kompanine-gjigante-sony-music/|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227200708/https://www.topalbaniaradio.com/v7/tayna-nenshkruan-kontrate-me-kompanine-gjigante-sony-music/|archive-date=27 shkurt 2021|language=sq|date=10 korrik 2020|url-status=live}}</ref> Pasardhja e "Bass", kënge e vetme "Qe Qe", arriti në vendin e nëntë në Shqipëri dhe arriti në numrin 45 në Zvicër. Në janar 2021, ajo publikoi këngën "Moona" me reperin francezo-algjerian [[L'Algérino]] ndërsa arrinte në numrin 83 në Zvicër. Një tjetër bashkëpunim në charting pasoi në qershor 2021 me publikimin e "Ti harro" me reperin gjermano-shqiptar [[Azet (reper)|Azet]]. Në të njëjtin muaj, Shala u zgjodh si protagoniste në koleksionin veror të titulluar Playboy x DEF të filialit gjerman të Playboy dhe markës gjermane të veshjeve në rrugë DefShop.<ref>{{cite web|work=[[Telegrafi (gazetë)|Telegrafi]]|title=Tayna imazh i koleksionit të ri të brendit gjerman, Def Shop në bashkëpunim me PlayBoy|url=https://telegrafi.com/tayna-imazh-koleksionit-te-ri-te-def-shop-ne-bashkepunim-playboy/|access-date=30 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130141205/https://telegrafi.com/tayna-imazh-koleksionit-te-ri-te-def-shop-ne-bashkepunim-playboy/|archive-date=30 nëntor 2021|language=sq|date=20 qershor 2021|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|publisher=[[Playboy]]|title=Playboy x Def: Gewinnen Sie hier die besten Pieces der Kollektion|url=https://www.playboy.de/gewinnspiel-PLAYBOY-DEFSHOP-Kollektion|access-date=30 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130140900/https://www.playboy.de/gewinnspiel-PLAYBOY-DEFSHOP-Kollektion|archive-date=30 nëntor 2021|language=de|date=2 gusht 2021|url-status=live}}</ref> Në nëntor 2021, ajo bashkëpunoi për herë të dytë me Ledri Vulën në këngën vijuese "Hala", e cila u ngjit në numrin 55 në Zvicër. Videoja e saj më e shikuar në YouTube është kënga "Bye Bye" me Dafina Zeqirin, e publikuar në vitin 2021, e cila ka grumbulluar mbi 84 milionë shikime.<ref>{{Citation|title=Tayna & Dafina Zeqiri – Bye Bye|url=https://genius.com/Tayna-and-dafina-zeqiri-bye-bye-lyrics|access-date=2025-06-11}}</ref> Dedikuar grave shqiptare, "Heroinat" u publikua si kënga hyrëse e albumit të ardhshëm debutues të Shalës, ''Bipolar'', më 28 nëntor 2021, që përkon me festën e Pavarësisë së Shqipërisë.<ref name="Bipolar">{{cite web|work=[[Telegrafi (gazetë)|Telegrafi]]|title=Publikohet 'intro', Tayna iu këndon heroinave shqiptare|url=https://telegrafi.com/heroinat-publikohet-nga-tayna/|access-date=28 nëntor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211128181903/https://telegrafi.com/heroinat-publikohet-nga-tayna/|archive-date=28 nëntor 2021|language=sq|date=28 nëntor 2021|url-status=live}}</ref> "OFG" u publikua si kënga e dytë e albumit në dhjetor 2021.<ref>{{cite web|work=[[Telegrafi (gazetë)|Telegrafi]]|title=Tayna publikon këngën e re 'OFG' në ditëlindjen e saj të 25-të|url=https://telegrafi.com/tayna-publikon-kengen-e-re-ofg-ne-ditelindjen-e-saj-te-25-te/|access-date=21 dhjetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221155133/https://telegrafi.com/tayna-publikon-kengen-e-re-ofg-ne-ditelindjen-e-saj-te-25-te/|archive-date=21 dhjetor 2021|language=sq|date=14 dhjetor 2021|url-status=live}}</ref> Në qershor të vitit 2024, Tayna publikoi këngën e saj të rikthimit "Si Ai". Kënga u bë virale në TikTok dhe platforma të tjera, duke e afruar artisten me audienca të reja. Pas një ndarjeje të diskutuar me menaxherin e saj, kënga u hoq nga platformat e transmetimit, por u rikthye disa javë më vonë pas arritjes së një marrëveshjeje mes tyre.<ref>{{Cite web|title=Ende pa u bërë 24 orë, Tayna “bllokohet” nga ish menaxheri Rinor Hykolli|url=https://insajderi.org/ende-pa-u-bere-24-ore-tayna-bllokohet-nga-ish-menaxheri-rinor-hykolli/|access-date=2025-06-11|language=en-US|archive-date=9 korrik 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240709215757/https://insajderi.org/ende-pa-u-bere-24-ore-tayna-bllokohet-nga-ish-menaxheri-rinor-hykolli/|url-status=dead}}</ref> "Si Ai" është kënga më e transmetuar e Taynës deri më sot, me mbi 67 milionë dëgjime vetëm në Spotify. == Artistika == Stili muzikor i Shalës është shpesh i lidhur me hip-hop dhe R&B, megjithëse muzika e saj përfshin gjithashtu stile të ndryshme si reggaeton dhe dance.<ref>{{Cite web|title=Tayna|url=https://teksteshqip.com/tayna|access-date=2025-06-11|website=teksteshqip.com}}</ref><ref>{{Cite news|title=Tanizzle - Who Is Tayna? the Lyrical Albanian Bombshell|language=en|work=Tanizzle|url=https://tanizzle.com/articles/84/|access-date=2025-06-11}}</ref><ref>{{Cite web|last=Generations|date=2021-01-15|title=Generations|url=https://generations.fr/video/clip/58757/tayna-invite-l-algerino-a-poser-sur-moona|access-date=2025-06-11|website=Generations|language=fr-FR}}</ref> Ajo është e pasionuar pas letërsisë dhe ka shprehur shpesh dashurinë për leximin dhe për librat që kanë ndikuar në jetën e saj.<ref>{{Cite web|date=941690|title=Tayna e pranon se ka raste kur ndihet keq, por e ka gjetur ilaçin!|url=https://insajderi.com/tayna-ndihet-e-bekuar-dhe-falenderuese-per-ato-qe-i-ka-ne-jete/|access-date=2025-06-11|website=Gazeta Online INSAJDERI|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=1970-01-01|title=Si arrin Tayna të qëndrojë e motivuar dhe me energji pozitive rreth saj|url=https://www.anabelmagazine.com/news/52033/si-arrin-tayna-te-qendroje-e-motivuar-dhe-me-energji-pozitive-rreth-saj|access-date=2025-06-11|website=www.anabelmagazine.com}}</ref> Duke ndërthurur zhanre si rap-pop, alternative R&B, etno-electronic dhe afrobeats, stili i saj artistik bashkon energjinë urbane me ndjeshmëri lirike. Ajo shquhet për praninë vokale, thellësinë lirike, drejtimin artistik, rrëfimin vizual dhe meloditë me ngarkesë shpirtërore. == Jeta personale == Tayna aktualisht jeton në Prishtinë. Ajo flet rrjedhshëm [[Gjuha angleze|anglisht]] dhe [[Gjuha shqipe|shqip]], dhe ka njohuri të mira në [[Gjuha spanjolle|spanjisht]] dhe [[Gjuha gjermane|gjermanisht]]. Ajo është themeluese e Fondacionit Tayna, i cili synon të fuqizojë të rinjtë dhe komunitetet përmes arsimit, gazetarisë, artit dhe kulturës. Në vitin 2025, fondacioni dhuroi mbi 25,000 euro për krijimin e një Laboratori Mobil për Gazetari dhe Podkaste në [[Universiteti i Prishtinës|Universitetin e Prishtinës]].<ref>{{Cite web|title=UP Inaugurates "Mobile Journalism & UPpodcast Lab," Funded by "Tayna Foundation"|url=http://uni-pr.edu/page.aspx?id=2,37,3286&utm_source=chatgpt.com|access-date=2025-06-11|website=uni-pr.edu|language=sq-AL}}</ref><ref>{{Cite web|date=Mars 2025|title=The "UPpodcast Mobile Journalism Laboratory" was inaugurated, funded by this singer.|url=https://kosovapress.com/en/Uppodcast-mobile-journalism-lab-inaugurated--funded-by-this-singer?utm_source=chatgpt.com|website=Kosovapress|language=en}}</ref> Tayna vepron si artiste e pavarur, nën etiketën e saj muzikore Pendragon. == Diskografia == === Albumet === * ''Bipolar'' (2023)<ref name="Bipolar"/> * Genesis (2026) <ref>{{Cite web |title=Genesis |url=https://teksteshqip.com/tayna/albumi/19491 |language=sq}}</ref> === EP === * 2025 – ''Tayna New Year Edition'' === Single-t === '''•''' 2017: ''Thirri Krejt Shoqet'' • 2018: ''Columbiana (feat. Don Phenom)'' • 2018: ''Shqipe'' • 2018: ''Fake'' • 2018: ''Doruntina'' • 2018: ''Pow Pow'' • 2018: ''Aje (feat. Ledri Vula)'' • 2019: ''Ring Ring'' • 2019: ''Kce'' • 2019: ''Caliente (feat. Cricket)'' • 2019: ''Pasite (feat. Mc Kresha & Lyrical Son)'' • 2019: ''Bye Bye (feat. [[Dafina Zeqiri (këngëtare)|Dafina Zeqiri)]]'' • 2019 : ''Sicko'' • 2019: ''Sorry'' • 2020: ''Edhe Ti (feat. [[Mozzik]])'' • 2020: ''A jo'' • 2020: ''Bass'' • 2020: ''QE QE'' • 2020: ''Johnny'' • 2021: ''Moona (feat. L'Algérino)'' • 2021: ''Magdalena (feat. [[Flori Mumajesi]] & Cricket)'' • 2021: ''WTF (feat. Ivorian Doll)'' • 2021: ''Ti Harro (feat. Azet)'' • 2021: ''La Boca (feat. L'Algérino)'' • 2021: ''Taka'' • 2021: ''Hala (feat. [[Ledri Vula]])'' • 2021: ''Heroinat'' • 2021: ''OFG'' • 2021: ''Pijetore (feat. Cricket)'' • 2022: ''Sdu me ni (feat. GESKO)'' • 2022: ''Alpha Omega (feat. Marin)'' • 2022: ''Pare (feat. Butrint Imeri & Mozzik)'' • 2022: ''Tequilla (feat. Azet)'' • 2022: ''Valle (feat. Lumi B)'' • 2022: ''Teket'' • 2022: ''Anaconda (feat. Kidda)'' • 2023: ''Merri'' • 2023: ''BIPOLAR [ALBUM]'' • 2023: ''Kalle'' • 2023: ''4X4 (feat. Rzon & II Ghost & Marin)'' • 2023: ''Xhelozi'' • 2023: ''Crazy Albanian Chick'' • 2023: ''Shqipet 2'' • 2023: ''O Jetë (feat. [[Ardian Bujupi]])'' • 2024: ''UNAZA (feat. Bardhi)'' • 2024: ''Vetëdija'' • 2024: ''Si Ai'' •2024 : ''U Bo Kohe (feat. [[Noizy]] & Varrosi)'' • 2024: ''Hotel California (feat. Light)'' • 2024: ''Folem Pak'' • 2024: ''NA 2 (feat. [[Loredana Zefi|Loredana]])'' • 2025: ''Amal'' • 2025: ''Thana'' • 2025: ''Lot (feat. [[Butrint Imeri|Butrint Imeri)]]'' ==== Si artiste kryesore ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" | Titulli ! scope="col" rowspan="2" | Viti ! scope="col" colspan="3" | Pozitat më të larta në toplistë ! scope="col" rowspan="2" | Album? |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[The Top List|ALB]] !style="width:3em; font-size:85%" | [[GfK Entertainment Charts|GER]] ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Swiss Hitparade|SWI]] |- ! scope="row" | "Columbiana"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Columbiana{{Snd}}Single by Tayna featuring Don Phenom on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/columbiana-single/1522893131|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227190551/https://music.apple.com/de/album/columbiana-single/1522893131|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=11 qershor 2018|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(me Don Phenom)}} | rowspan="6" | 2018 | 1 || — || — | rowspan="24" {{n/a|Non-album single}} |- ! scope="row" | "Shqipe"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Shqipe{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/shqipe-single/1424621293|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227190125/https://music.apple.com/de/album/shqipe-single/1424621293|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=10 gusht 2018|url-status=live}}</ref> | 2 || — || — |- ! scope="row" | "Fake"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Fake{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/fake-single/1522892964|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227185946/https://music.apple.com/de/album/fake-single/1522892964|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=18 gusht 2018|url-status=dead}}</ref> | 3 || — || — |- ! scope="row" | "Doruntina"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Doruntina{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/doruntina-single/1522893084|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227185835/https://music.apple.com/de/album/doruntina-single/1522893084|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=25 shtator 2018|url-status=live}}</ref> | 1 || — || — |- ! scope="row" | "Pow Pow"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Pow Pow{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/pow-pow-single/1522893078|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227185704/https://music.apple.com/de/album/pow-pow-single/1522893078|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=18 nëntor 2018|url-status=dead}}</ref> | 11 || — || — |- ! scope="row" | "Aje"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Aje{{Snd}}Single by Tayna featuring Ledri Vula on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/aje-single/1522892632|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227185531/https://music.apple.com/de/album/aje-single/1522892632|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=18 dhjetor 2018|url-status=dead}}</ref><br />{{Small|(feat. [[Ledri Vula]])}} | 2 || — || — |- ! scope="row" | "Ring Ring"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Ring Ring{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/ring-ring-single/1522892788|access-date=27 shkurt 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210227185403/https://music.apple.com/de/album/ring-ring-single/1522892788|archive-date=27 shkurt 2021|language=de|date=16 shkurt 2019|url-status=live}}</ref> | rowspan="7" | 2019 | 8 || — || — |- ! scope="row" | "Kce"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Kce{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/kce-single/1522893036|access-date=27 shkurt 2021|language=de|date=13 mars 2019|url-status=live}}</ref> | 2 || — || — |- ! scope="row" | "Caliente"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Caliente{{Snd}}Single by Tayna and Cricket on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/caliente-single/1522893157|access-date=27 shkurt 2021|language=de|date=15 qershor 2019|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(with [[Cricket (producer)|Cricket]])}} | 4 || — || — |- ! scope="row" | "Pasite"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Pasite{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/pasite-single/1522893008|access-date=27 shkurt 2021|language=de|date=5 gusht 2019|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(me [[Lyrical Son]] dhe [[MC Kresha]])}} | 1 || — || — |- ! scope="row" | "Bye Bye"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Bye Bye{{Snd}}Single by Tayna featuring Dafina Zeqiri on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/bye-bye-single/1522893094|access-date=27 shkurt 2021|language=de|date=11 gusht 2019|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(me [[Dafina Zeqiri]])}} | 1 || — || — |- ! scope="row" | "Sicko"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Sicko{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/sicko-single/1522895658|access-date=27 shkurt 2021|language=de|date=15 tetor 2019|url-status=live}}</ref> | 2 || — || — |- ! scope="row" | "Sorry"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Sorry{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/sorry-single/1522893696|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=6 dhjetor 2019|url-status=live}}</ref> | 13 || — || — |- ! scope="row" | "[[Edhe ti]]"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Edhe ti{{Snd}}Single by Tayna and Mozzik on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/edhe-ti-single/1522892520|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=22 janar 2020|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(me [[Mozzik]])}} | rowspan="5"| 2020 | 2 || 90 || 26 |- ! scope="row" | "A jo"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=A jo{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/a-jo-single/1522905247|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=14 prill 2020|url-status=live}}</ref> | — || — || — |- ! scope="row" | "Bass"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Bass{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/bass-single/1522461282|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=11 korrik 1992|url-status=live}}</ref> | 11 || 07 || 1992 |- ! scope="row" | "Qe Qe"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Qe Qe{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/qe-qe-single/1527570696|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=21 gusht 2020|url-status=live}}</ref> | 02 || 08 || 1992 |- ! scope="row" | "Johnny"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Johnny{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/johnny-single/1543722868|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=18 dhjetor 2020|url-status=live}}</ref> | 20 || 09 || 1992 |- ! scope="row" | "Moona"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Moona{{Snd}}Single by Tayna featuring L'Algérino on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/moona-single/1547408184|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=15 janar 2021|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(feat. [[L'Algérino]])}} | rowspan="7" | 2021 | 01 || 06 || 1993 |- ! scope="row" | "Magdalena"<ref>{{cite web|publisher=[[Apple Music]]|title=Magdalena{{Snd}}Single by Tayna on Apple Music|url=https://music.apple.com/de/album/magdalena-single/1553743888|access-date=21 shkurt 2021|language=de|date=19 shkurt 2021|url-status=live}}</ref><br />{{Small|(me [[Flori Mumajesi]] dhe Cricket)}} | 22 || 07 || 1993 |- ! scope="row" | "WTF"<br />{{Small|(me [[Ivorian Doll]])}} | 02 || 08 || 1993 |- ! scope="row" | "Ti harro"<br />{{Small|(me [[Azet (reper)|Azet]])}} | 15-23 || 08 || 1993 |- ! scope="row" | "Taka" | 28-29 || 08 || 1993 |- ! scope="row" | "Hala"<br />{{Small|(me Ledri Vula)}} | 17 || 06 || 1994 |- ! scope="row" | "Heroinat" | 11 || 07 || 1994 | | |- ! scope="row" | "OFG" | | 14-15 || 07 || 1994 | | | | | | |- | colspan="11" style="font-size:90%" | "—" shënon një inçizim që nuk u paraqit në toplistë apo nuk u publikua në atë territor. |} ==== Si artiste mysafire ==== == Referime == {{Reflist||liststyle=col}} [[Kategoria:Lindje 1996]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Muzikantë nga Prizreni]] [[Kategoria:Këngëtarë kosovarë]] [[Kategoria:Reperë kosovarë]] 28wucyxdka806ya443soyzfq0l1fgj4 3 250105 2986395 2983986 2026-06-01T16:53:31Z MediaWiki message delivery 56618 /* This Month in Education: May 2026 */ pjesë e re 2986395 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Rinazh/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} <div style="float:left; border:1px solid lightgrey; padding:10px 20px; margin-bottom:10px;"> <div class="Stampa_Simulim_titujsh_2" style="margin:0 0 .6em 0; padding-top:.5em; padding-bottom:.17em; background:none; font-size:150%; color:black; font-weight:normal; border-bottom:1px solid lightgrey;"> Përshëndetje {{PAGENAME}}, mirëserdhe në Wikipedian në shqip ![[Skeda:Gtk-dialog-info.svg|djathtas|20px]] </div> {| | style="padding-right:20px; vertical-align:top;" | Kjo është [[Ndihmë:Faqja e diskutimit|faqja juaj e diskutimit]], në të cilën do të merrni mesazhe nga përdoruesit e tjerë. Në qoftë se ke pyetje mund të adresohesh pa ngurrim tek '''[[Wikipedia:Oda e fillestarëve|Oda e fillestarëve]]''', ku një përdorues me eksperiencë do të ketë mirësinë të të përgjigjet sa më shpejt. Përpara se të redaktoni një faqe në Wikipedia ne do t’iu rekomandonim të lexonit se si '''[[Ndihmë:Redaktimi i faqeve|redaktohet]]''' dhe '''[[Ndihmë:Formatimi i tekstit|formatohet]]''' një faqe. Gjithashtu është e këshillueshme që të përdorni [[Wikipedia:Livadhi|livadhin tonë]] për të eksperimentuar përpara se të redaktoni një artikull në Wikipedia. Në qoftë se dëshironi të krijoni një artikull të ri ndiqni '''[[Wikipedia:Kujdestari i artikujve|Kujdestarin e artikujve]]''', i cili do t’iu ofrojë ndihmë hap pas hapi. Kujdes, ju [[Wikipedia:Të drejta autori|nuk duhet]] të kopjoni tekst nga faqet e tjera në internet dhe ta vendosni në Wikipedia! Gjithashtu gjatë katër ditëve të para të krijimit të llogarisë nuk do të mund të zhvendosni faqe nën një titull të ri alternativ. Për t’iu përgjigjur një mesazhi nga një përdorues tjetër, duhet të shkoni në faqen e tij të diskutimit dhe të shtypni komandën “Shto një temë (të re diskutimi)”. Mos harro që diskutimet e tua duhet ti nënshkruash me (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) ose thjesht shtyp butonin [[Skeda:Insert-signature.png]] në fund të mesazhit tënd. Në [[User:{{PAGENAME}}|faqen tuaj të {{GENDER:{{ROOTPAGENAME}}|përdoruesit|përdorueses}}]] ju mund të shkruani shkurtimisht rreth vetes tuaj në mënyrë që [[Wikipedia:Wikipedianët|wikipedianët]] e tjerë të të njohim më lehtë. E këshillueshme do të qe përdorimi si stampës {{stampa|Babel}}. Në qoftë se dëshiron ti mund të vendosësh edhe vendbanimin tënd aktual në [[Wikipedia:Harta e wikipedianëve|hartën e wikipedianëve]]. Mos harroni të ndryshoni [[Speciale:Preferencat|preferencat]] tuaja. Wikipedianët të urojnë punë të mbarë! [[Përdoruesi:Olsi|Olsi]] ([[Përdoruesi_diskutim:Olsi|diskutimet]]) 9 gusht 2018 16:55 (CEST) | style="width:200px; padding-left:20px; border-left:1px solid lightgrey; vertical-align:top;" | Në ndihmën tënde janë faqet: * [[Wikipedia:Pesë shtyllat]] * [[Wikipedia:Fillimi]] * [[Wikipedia:Ndihmë]] * [[Wikipedia:FAQ|Wikipedia:Pyetje dhe përgjigje]] <br /> [[Wikipedia:Ambasadat|Not Albanian? sq-0? Click here!]] |} </div> <br style="clear:both;" /> == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 1 qershor 2026 18:53 (CEST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> 1ezv20bjm4ahaakh6l4fygc5dii7f48 0 251794 2986345 2597983 2026-06-01T14:38:49Z Mitrovica02 128863 /* Lidhje të jashtme */ 2986345 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | birth_name = Gerald Xhari | birth_date = 1 korrik 1986<br>[[Tirana|Tiranë]], [[Shqipëria|Shqipëri]] | death_date = | years_active = 2003-prezent | occupation = Këngëtar, kompozitor | associated_acts = [[Vesa Luma]] <br /> [[Samanta Karavello]] <br /> [[Dr. Flori]] <br /> [[Eranda Libohova]] }} '''Gerald Xhari''' (lindi më 12 korrik 1986) i njohur si '''Big Basta''', është këngëtarë dhe kompozitorë shqiptarë. == Karriera == Big Basta filloi karrierën e tij në vitin 2003 dhe ishte anëtar i grupit "Sweed Company". Ai mori pjesë në edicionin e dytë të [[Top Fest|Top Festit]] dhe fitoi çmimin për artistin më të mirë të ri. Në vitin 2006 ai mori pjesë në [[Kënga Magjike 2006|Kënga Magjike]] së bashku me Vini dhe me këngën "Ndize". Ata përfunduan në vendin e 20 në konkurrim. Së bashku me [[Eranda Libohova]], ai lansoi ​​këngën "Çoko dhe Kakao". Ai gjithashtu lansoi këngë me [[Çiljeta]], [[Samanta Karavello]] dhe [[Vesa Luma]]. Ai mori pjesë me Anxhelo në [[Kënga Magjike 2011]] me këngën "Si melodi". Ata u ndanë në çmimin përfundimtar për hip hop më të mirë. Ai ngriti me këngën "All That", së bashku me [[Enca Haxhia]] në [[Kënga Magjike 2012]], ku morën 243 pikë dhe fituan vendin e 27 në konkurs. Ai shkroi këngën "Dua te jetoj" ku [[Venera Lumani]] mori pjesë në [[Festivali i 53-të i Këngës në RTSH|Festivalin e 53-të të Këngës]]. Në vitin 2016, ai shkroi tekstin e këngës "Botë" kënduar nga [[Lindita Halimi]] në [[Festivali i 53-të i Këngës në RTSH|Festivalin e 53-të të Këngës]]. Në finale ajo fitoi më shumë pikë dhe kështu ajo përfaqëoi Shqipërinë në [[Festivali Evropian i Këngës 2016|Festivalin Evropian të Këngës 2016]] me këngën Xharis. == Jeta personale == Big Basta është i martuar me këngëtaren kosovare [[Vesa Luma]]. == Diskografia == *2006 – "Ndize" (me Vini) *2008 – "Çoko dhe Kakao" (me Eranda Libohova) *2010 – "Big Basta" *2011 – "Start" (me Samanta Karavello dhe Lyrical Son) *2011 – "Nak Nak" (me Blerina Braka) *2011 – "Welcome to AL" *2011 – "Si melodi" (me Anxhelo) *2012 – "Boom" (me Vesa Luma) *2012 – "Bounce With the Star" *2012 – "All That" (me Enca) == Lidhje të jashtme == *[https://www.teksteshqip.com/big-basta/biografia Biografia e Big Bastës] në Tekste Shqip [[Kategoria:Lindje 1986]] [[Kategoria:Muzikantë nga Tirana]] [[Kategoria:Këngëtarë shqiptarë]] [[Kategoria:Kompozitorë shqiptarë]] ch6l0ao1jeos67ubovb9nptma02oqm0 3 260856 2986454 2986279 2026-06-01T18:19:38Z Leutrim.P 113691 +Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi 2986454 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Edukatori/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Tung| — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 9 mars 2019 22:30 (CET)}} == Medalje == Për punën e vazhdueshme në lidhje me artikujt për pedagogjinë. {{Medalje}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:17 (CEST) Shumë faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Respekt juve dhe suksese në punën tuaj fisnike. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:31 (CEST) :Faleminderit! Ju lutem, konsiderojeni mundësinë të shkruani diçka në faqen tuaj personale të përdoruesit pasi krijimi i saj lehtëson komunikimin dhe përfshirjen në komunitet. Gjithsesi mbetet në dëshirën tuaj. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2019 00:28 (CEST) == Kategoritë == Kam vënë re se krijon vazhdimisht kategori të reja si pjesë e punës tënde me artikujt arsimor. Të lutem, hidhi një sy faqes [[Ndihmë:Kategoria]] përpara se të vazhdosh të krijosh kategori të tjera. Po vepron siç duhet, thjesht do të ishte mirë të shtoje dhe atë përshkrimin shabllon siç përshkruhet te faqja më sipër. Kjo dhe mbase të vendosnit dhe kategoritë për kategoritë e krijuara. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2019 17:04 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Doni të thoni të jap shënime të ngjashme siq janë në këtë faqe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Biografi Kategoria:Biografi]. :Me nderime: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 9 qershor 2019 19:26 (CEST) ::Pak a shumë. Ideja ajo është, thjesht teksti është ndryshe. Kemi një tekst shabllon që është mirë të përdorim për t'i standardizuar. Shiko për shembuj kategoritë e mëposhtme: ::*[[:Kategoria:IT-gjeo-cung]]; ::*[[:Kategoria:Stampa referimi]]; ::Shtyp ''Përpunoni burim'' te faqet më sipër që ta shohësh tërë kodin përbërës. Do të vësh re që teksti ndryshon pak nga njëri shembull te tjetri. Kjo është në varësi të faktit nëse kategoria është e prirur të ndahet në kategori të tjera bija apo jo. Lexoje me kujdes faqen e ndihmës më sipër paralelisht me kodin përbërës të faqeve shembuj e besoj se do të jetë më e qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 03:21 (CEST) :::Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], shihe si të duket kjo këtu : [[:Kategoria:Psikologji pedagogjike]]; Nderimet e mia --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 qershor 2019 17:47 (CEST) ::::Kategoria që ke sjellë si shembull ndahet në kategori të tjera bija kështu që duhej vetëm pjesa e parë e përshkrimit. Pjesa e plotë do të duhej nëse kategoria nuk do të përmbante kategori të tjera por vetëm artikuj. Shikoje vetë se e ndryshova siç duhet. Shembulli tregon më shumë se fjalët. :) ::::Këshillë: Vazhdimisht shtyp "Përpunoni burim" dhe shikoni kodin përbërës të faqeve që keni interes. Pastaj mjafton ta kopjosh siç është dhe të ndryshosh vetëm pjesët që të nevojiten për të replikuar të njëjtin rezultat diku. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 18:26 (CEST) == Medalje == {{Medalje sociologjie}}–[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 14 nëntor 2019 11:55 (CET) == Përkthimet == Përshëndetje, Drenisa! :) Po shoh morinë e artikujve të rinj që po krijon së fundmi. Po përdor veglën e përkthimeve? Si funksionon, mirë? Ke pasur probleme gjatë përdorimit? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 17:23 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Faleminderit për interesimin tuaj. Nganjëherë edhe kam probleme të vogla me veglën e përkthimit ose si pasojë e mosfunksionimit mbase të rrjetit e ndoshta edhe me nivelin e (mos) njohjes së gjuhës angleze. Tjera probleme nuk kam vërejtur. Gjithë të mirat. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:24 (CET) :Kuptoj. Pyes pasi, nëse i keni ndjekur diskutimet në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] këto kohë, sapo e kemi aktivizuar si vegël për të gjithë dhe disa përdorues kanë raportuar probleme teknike në lidhje me funksionimin e saj. Butona të caktuara që kur i shtyp nuk kryejnë asnjë funksion, etj. Gjëra të tilla. Është mirë që këto raste të raportohen që ta rregullojmë sa më mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:40 (CET) == Medalje == {{Medalje përkthimi}} Përshëndetje [[Drenisa]]! Thjesh dua të të falenderoj e përgëzoj për punën e mirë që po bën më përkthimin e disa artikujve e t'iu inkurajoj të vazhdoni po kështu. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 8 dhjetor 2019 21:42 (CET) == Artikujt ne lidhje me COVID-19 == Përshëndetje [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]]! Pashë që ke krijuar artikuj me temën shumë aktuale të COVID-19. Edhe unë jam i interesuar të shkruaj artikuj në lidhje me këtë temë. Nëse ke dëshirë, mund të bashkëpunojmë dhe të shkruajmë disa artikuj për këtë. P.sh. Artikuj për shtetet që janë prekur me sëmundjen, ose artikuj për virusin, etj, që janë paralelë në EnWiki. Unë jam shumë i gatshëm. Të përshëndes, [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:29 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]]. Pashë se mungonte artikulli dhe e përktheva. Nuk e kam në plan të merrem me tema të tilla. Artikullin në fjalë (Covid 19) kur të kesh mundësi, shihe mos më është përvidhur ndonjë lëshim. Respekt për kontributin tuaj të mrekullueshëm. Gjithë të mirat. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:42 (CET) :Mendova se do të doje të shkruaje. Sidoqoftë faleminderit dhe vazhdo redaktimet me tema të tjera. Punë të palodhshme! - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:48 (CET) ::{{@|Sadsadas}} mund të kesh interes për diskutimin e mësipërm. Kam vënë re që je marrë dhe ti me temën. Mbase gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 14:50 (CET) :::{{@|Berishasinan}} Pershendetje! :::Me pelqen shume nisma per te shkruajtur artikuj mbi temen e Covid-19.Do te doja te ndihmoja dhe une ne shkrimin e tyre. Jam shume e gatshme. Te lutem me ver ne dijeni per cdo gje. - [[Përdoruesi:Florinda Gjypi|Florinda Gjypi]] ([[Përdoruesi diskutim:Florinda Gjypi|diskutimet]]) 15 mars 2020 17:15 (CET) ::::Doja t'ju vija në vëmendje këtë publikim në ''Facebook'' nga ''Fondacioni Wikimedia'': ''[https://www.facebook.com/wikimediafoundation/posts/770671413338523 On Wikipedia, a fight is raging over coronavirus disinformation]''. Këtu theksohet rëndësia e vërtetësisë te artikujt që prekin këto tema këto ditë. Edhe nëse nuk krijoni artikuj të rinj, mjafton të siguroheni për të korrigjuar informacionin te ato ekzistues. Kontrollimi i informacioneve bëhet duke parë burimet dhe duke u siguruar për plotësimin e saktë të referimeve dhe prejardhjen e tyre nga organe serioze, mundësisht me një lidhje me shëndetësinë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:47 (CET) :::Faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Pikërisht kjo më shtyri që ta përktheja. Nderimet e mia: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:53 (CET) ::::Përshëndetje {{ping|Drenisa}} Dëshiron të kontrollosh dhe shikosh redaktimet e mia blu apo jeshile (shqyrtimi)?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:31 (CET) :Përshëndetje {{ping|Saklanan gerçekler}} BLU koleg i nderuar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:44 (CET) ::Edhe shqyrtimi e redaktimet?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 15:07 (CET) == Medalje == {{Medalje gjeografie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 prill 2020 13:43 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar {{@|Klein Muçi}} shumë faleminderit ... gjithashtu edhe juve ju dëshiroj suksese të tjera. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 27 prill 2020 15:17 (CEST) == Kontrollim == Përshëndetje, Drenisa! Je në dijeni të kësaj faqes [[Speciale:PendingChanges|këtu]]? Aty listohen të gjitha faqet me ndryshime në pritje në Wikipedia-n shqip. Meqë tashmë je përdoruese me përvojë për sa i përket artikujve këtu, po pate kohë ndonjëherë, ndihma jote në aprovimin ose refuzimin e ndryshimeve në pritje te lista e mësipërme do të ishte mëse e mirëpritur. Aktualisht ajo listë mirëmbahet vetëm nga 1 përdorues (Timi). Me ndihmën tënde mund të ulim ndjeshëm kohën e pritjes së kontrollit për artikujt, që është fatkeqësisht mbi 100 ditë (ka qenë gati dyfish përpara se të përfshihej Timi). Detyra e mësipërme është me përgjegjësi, pasi aty vendoset çfarë shfaqet në në një artikull e çfarë jo, e për pasojë, përcaktohet përmbajtja që do të shfaqet në rezultatet e motorëve të kërkimit në botë. Duke pasur parasysh këtë, situata ka qenë paksa si thikë me dy presa pasi, nga një anë na duhen shumë kontrollues aktivë që të mbajmë numrin e ndryshimeve në pritje nën kontroll dhe nga ana tjetër duhet të ketë një lloj përzgjedhjeje mbi përdoruesit që e ushtrojnë atë funksion për shkak të përgjegjësisë së detyrës. Ti je një zgjedhje e mirë për atë gjë, kështu që mendova të ta sjell në vëmendje si mundësi. Gjithsesi sjellja e vazhdueshme e artikujve të rinj nga ana jote është një ndihmë e vetëmjaftueshme për komunitetin. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 prill 2020 18:45 (CEST) == Edhe një herë për Gurrën e Hoxhës! == Ne se do te shkruante seicli si eshte ne dialektin e tij atehere do te ishet lulla e Babilonit! Ne kete rast mendoj se do te duhet qe titulli te jete korrekt dhe brenda te shkruhet qe vendasit e quajne keshtu! Kjo vjen sepse ne kete rast emertimi eshte transparent dhe ne nuk na leverdis qe dikur dikush te shkrau Hoxh e dikush te shkruaje Hosës... Me kupton!!! Tung--[[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]] ([[Përdoruesi diskutim:Varrea e Fterres|diskutimet]]) 17 maj 2020 14:36 (CEST) Përshëndetje koleg [[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]]. Për mua nuk është aspak problem nëse do të jetë titulli Gurra e Hoxhs apo Gurra e Hoxhës. Artikullin e kam përkthyer sepse sido që të jetë titulli i këtij toponimi tingëllon shqip, gjë e cila për territorin e Kosovës nuk është edhe aq e shpeshtë të gjesh emërtime të tilla. Tani ka edhe njerëz të tjerë këtu në Wikipedia të cilët me kontributet dhe përvojën e tyre të gjatë, mund ta vlerësojnë më drejtë dhe më saktë këtë çështje. Sa për mua nuk është aspak problem, po qe nevoja e zhvendos tani faqen nga Gurra e Hoxhs në Gurra e Hoxhës. Vetëm një gjë nuk duhet harruar, e kjo është që ne ishim për rreth një shekull nën pushtimin jugosllav, dhe kur është fjala tek toponimet, kjo ka lënë pasojat e saj. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 17 maj 2020 22:46 (CEST) == Medalje == Për kontributin e vazhduar në lidhje me lashtësinë ilire {{Medalje historie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 gusht 2020 14:53 (CEST) == Kontroll == I kontrollon dot redaktimet e mia, të lutem?--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 gusht 2020 13:11 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2019|përdoruesi=Drenisa}} Ju faleminderit koleg wikipedianë. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 shtator 2020 11:36 (CEST) == Medalje == Është një tematikë gati tërësisht e paprekur në komunitet kështu që të falënderojmë për kontributet. :) {{Medalje rruge}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2020 11:46 (CEST) == Medalje == {{Medalje udhëzimi}}–[[Përdoruesi:Anjen01|Anjen01]] ([[Përdoruesi diskutim:Anjen01|diskutimet]]) 26 dhjetor 2020 23:44 (CET) == Falenderim == Përshëndetje, doja t'i shpreh mirënjohjen për punën që ndërmore për rregullimin e artikujve mbi komunat e Kosovës (redaktimet e tua me 10 maj 2020). U kënaqa kur pashë që artikujt gjermane mbi komunat (të cilët e mirëmbaj unë kryesisht) po shërbejnë si "shabllon". Paske përkthyer shumë gjëra kështuqe iu shtua shumë përmbajtje të ri. Gëzohem në qoftë se do të shoh prapë diçka prej teje lidhur me këtë drejtim. Nderime!--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 21 janar 2021 03:39 (CET) == Shqyrtim == Shqyrtoni redaktime ime?--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 11 mars 2021 23:54 (CET) Përshëndetje. Shpresoj të mos jetë urgjente. Kontributi juaj nuk humbet dhe kur të i vie rendi kontributi juaj do të shqyrtohet, qoftë nga une qoftë nga dikush tjetër. Sa për informimin tuaj ja ku janë faqet me ndryshime në pritje [[Speciale:PendingChanges|shih këtu]]. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 mars 2021 00:43 (CET) Atëherë më vie keq por nuk mund të kontriboj në asnjë artikull, përveç rikuperimit të dëmeve të shkaktuara nga Ikranjani, pa u shqyrtuar redaktimet e mia ekzistuese, nuk bëhem ortak në lojëra të pista pukjane.--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 12 mars 2021 01:02 (CET) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2020|përdoruesi=Drenisa}} == Abetare == Edhe [[Elifba]] dhe [[Alfabeti i Stambollit]]? Perkthimi nga [[Daut Boriçi]] dhe [[Rexhep Voka]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F|2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F]] 3 tetor 2021 14:45 (CEST) :Jo për përkthimit i [[:en:Elifba alphabet]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0|2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0]] 8 tetor 2021 12:35 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtare goxha aktive në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je e ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:25 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku railway station]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 01:45 (CEST) :Thank you very much for the new article and all the best! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 09:52 (CEST) == Wikimediani i Muajit == Përshëndetje Drenisa, Po të kontaktoj në emër të Grupit të Përdoruesve Wikimedianët e Gjuhës Shqipe (Wikimedians of Albanian Language User Group - WoALUG), dëshirojm të ju përzgjedhim si “Wikimediani i Muajit” për muajin shkurt, si falenderim për kontributin e juaj në Wikipedia. A mundesh të lutem të na kontaktosh për më shumë informacion në: [[Mailto:info@wikimediashqip.org|info@wikimediashqip.org]]<nowiki>. – ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 19 janar 2022 16:59 (CET) == Sondazh == Pershendetje! Jemi studente qe duam te bejme nje studim per lajmet e rreme dhe vandalizmin ne Wikipedian Shqip. Ju lutemi, do na ndihmonte shume ne qofte se na kushtoni disa minuta kohe per te plotesuar formularin me poshte: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO7Z-CW0HWn8vAhyu1aHFPILSWNJFbzRn8-juFI6rcsQXesw/viewform?usp=sf_link Shume faleminderit! Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Anapecini|Anapecini]] ([[Përdoruesi diskutim:Anapecini|diskutimet]]) 23 janar 2022 13:43 (CET) == Fiset shqiptare == Pershendetje. E pash qe disa nga shkrimet e mija qe i kam bere i pasket bere delete, edhe pse kishin burime dhe prova shume me te sakta se tuajat. Ju kisha lut qe te mos e beni gabimin e njejte pa qene e/i sigurte. Faleminderit [[Speciale:Kontributet/185.173.204.3|185.173.204.3]] 10 shkurt 2022 14:03 (CET) Përshëndetje. I kam hequr arbëreshët sepse nuk kishin referencë dhe nuk janē fis ilir por shqiptar. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 16:44 (CET) == Shqyrtim == Pershendejte, nese keni mundesi ta shqyrtoni artikullin https://sq.wikipedia.org/wiki/Gazeta_e_Pavarur Faleminderit! :Përshëndetje! Dëshironi të kontrolloni kontributet e mia dhe t'i bëni ato blu?--[[Përdoruesi:Doardear|Doardear]] ([[Përdoruesi diskutim:Doardear|diskutimet]]) 17 prill 2022 19:19 (CEST) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Përkthime == Përshëndetje, ju bëni përkthime mjaft të mira. A doni ta përktheni artikullin [[Dialekti Zetë–Rashkë]] ([[:en:Zeta–Raška dialect]])?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85|2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85]] 30 mars 2022 15:48 (CEST) :Jo? 😢--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.88|88.128.92.88]] 3 prill 2022 08:01 (CEST) ::Nëse ke mundësi edhe këtë shikoje [[:en:Musić noble family]] në [[Musiq]]. ::[[:en:Milivoje Đurković]] - [[Milivoje Gjurkoviq]]--[[Speciale:Kontributet/82.114.73.107|82.114.73.107]] 5 prill 2022 21:23 (CEST) :Përshëndetje kolegë. Nuk po i refuzoj, do ti përkthej kur të kem kohë sepse kam edhe mbi 2200 faqe në listën e mbikëqyrjes. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 prill 2022 21:37 (CEST) ::Edhe [[:en:Vladan Glišić]] në [[Vladan Glishiq]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8|2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8]] 19 prill 2022 01:01 (CEST) :::{{ping|Drenisa}} Faleminderit. A po vijnë akoma artikujt e tjerë?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964|2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964]] 26 prill 2022 23:25 (CEST) ::::Shih edhe këtë: [[:en:Jovan Grković-Gapon]] në [[Jovan Gapon]]. Paraprakisht faleminderit koleg ... --[[Speciale:Kontributet/37.35.67.1|37.35.67.1]] 27 prill 2022 00:10 (CEST) :::::Ka shumë pak artikuj që duhen përkthyer.--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E|2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E]] 2 nëntor 2022 10:09 (CET) ::::::{{ping|Drenisa}} Shumë të shkurtër janë [[hatibi]] ([[:en:Khatib]]) dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287|2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287]] 17 nëntor 2022 20:56 (CET) Përshëndetje koleg. Po mi zgjedh artikujt për ti përkthyer si me i pas propozuar ndonjë shkavell.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 nëntor 2022 15:12 (CET) :Dëshironi të krijoni ata artikuj të rëndësishëm?--[[Speciale:Kontributet/24.134.186.201|24.134.186.201]] 26 tetor 2023 13:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje sporti}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2022 03:56 (CEST) == Scodra dhe Shkodra == Përshëndetje @[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]], të përgëzoj për punën e përkthimeve. Mendoj se do ishte më mirë që artikulli Scodra të vendoset në seksionin e historisë së artikullit [[Shkodra]], ose të riemërohet në Shkodra e lashtë. [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 3 gusht 2022 19:45 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar. Po pajtohem që titulli të jetë [[Shkodra e lashtë]]. Të falëminderit për mirëkuptimin, respekt [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 3 gusht 2022 22:45 (CEST) == Medalje == {{Medalje pune}} -- [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 23 gusht 2022 13:07 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Drenisa}} == Gostitje dhënë më 8 shtator 2022 13:36 (CEST) == {{Fli}}-[[Përdoruesi:Astronomi06|Astronomi06]] ([[Përdoruesi diskutim:Astronomi06|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:36 (CEST) :Shumë faleminderit koleg i nderuar. Respekt. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:40 (CEST) == Toponimet e antikitetit == Pershendetje Drenisa! Po shoh qe po orienton titujt e artikujve qe lidhen me emertime te antikitetit drejt shqiperimeve. Duhet ta kem propozuar edhe ne kuvend, por kete ''shqiperim'' te perdhunshem e mendoj demtues per syrin e lexuesit qe mund te mendoje te informohet permes wiki-t, tek e fundit eshte edukuese sikur lexuesi (nxenesi mundesisht) te mesoje se '''c''' ne latinishten klasike shqiptohej '''k''', p.sh. Si dhe te mesohet te perballet me kete permase te emertimeve klasike qe nuk besoj se ndonje vend qe kemi si reference kulturore, i ndryshon dhe njetrajteson keshtu. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:24 (CEST) :Përshëndetje koleg. Për cilin redaktim e ke fjalën, nëse ke mundësi të më tregosh? [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:28 (CEST) :: Po ja p.sh. [[Sesaretia]] qe e shqiperove nga transkriptimi qe i behet emertimit ne greqishte. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:34 (CEST) :::E përktheva koleg i nderuar. Tani nuk do të thot se duhet të mbetet pikërisht ashtu si e kam përkthyer une. Mund edhe të kem gabuar. Greqishten nuk e njoh. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:39 (CEST) ::::Ne fakt ajo qe ke bere me titullin perben ''shqiperim'' e nderuar, sepse teknikisht titulli eshte i '''pa'''perkthyeshem, vetem i transkriptueshem per volitje drejtshqiptuese. Nuk po them qe i yti eshte varianti perfundimtar, por meqe i ke hy kesaj vadeje, mendova se mos mund te te duket e arsyeshme... sidoqofte, te lumshin duart. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:42 (CEST) :::::Faleminderit koleg i nderuar. Po përpiqem. Sa për [[Sesaretia]] të të them të drejtën nuk e di se si do të ishte titulli i saktë në gjuhën shqipe, sepse ka shumë emra që vështirë përkthehen. Respekt juve. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:46 (CEST) :::::Kur është puna tek emërtimet e titujve të toponimeve antike, ke shumë të drejtë, sepse ka një varg emërtimesh për të cilat nuk kam qenë i sigurt se si duhet të jetë në gjuhën shqipe. p.sh. latinisht është '''Dimalum''' greqisht '''Dimalitan''' ndërsa shqip e kanë përkthyer '''Dimali''', pastaj '''Vicianum''' e kanë përkthyer [[Viciana]], etj. ja edhe një që në anglisht ka qenë '''Berginium''' ndërsa une e kam përkthyer [[Bergini]] duke u nisur nga ajo që më mirë është të ekzistojë kështu edhe nëse nuk është në rregull se sa të mos ekzistojë fare. Nuk kam asgjë kundër që artikuj të tillë të zhendosen në emërtimin tjetër simotër, si p.sh. në këtë rast '''Berginium'''. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 7 tetor 2022 00:03 (CEST) == Përkthimi shqip🤗 == Përshëndetje Drenisa, ju lutem nëse e bëj në gjuhë të tjera në gjuhën shqipe në Wikipedia😍🤗? [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 17:53 (CEST) :Përshëndetje koleg AlexBTR. Më trego cilët artikuj duhet t'i bëj në shqip. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 20:16 (CEST) Për [[Florin Salam]], Elena Çaushesku, [[Adrian Minune]] dhe Denisa. Përshëndetje nga cigani kosovar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 22:47 (CEST) Koleg i nderuar, {{@|AlexBTR}} kur të kesh mundësi përktheje këtë artikull në gjuhën rumune, nëse mundesh, nëse jo nuk ka problem, [[:en:Accession of Kosovo to the European Union|Accession of Kosovo to the European Union]]. Me nderime (Kosovari cigan ose Cigani nga Kosova): --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:05 (CEST) Të dua Drenisa! [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:38 (CEST) :Ai e bëri përkthimin në rumanisht: [[:ro:Aderarea Kosovo la Uniunea Europeană]]. [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 5 maj 2024 17:11 (CEST) == Kryetare kosovare == Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]]. [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E|2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E]] 23 tetor 2022 17:35 (CEST) :{{ping|Drenisa}} Vetëm disa mungojnë ose janë shumë të shkurtra.--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.127|88.128.92.127]] 18 dhjetor 2022 12:49 (CET) == Çamëri/shqiptarë në Greqi, dhe fe == Ju jeni tani në atë temë. Dëshironi të krijoni [[My Blood My Compromise]] ([[:en:My Blood My Compromise]])? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC|2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC]] 4 shkurt 2023 12:22 (CET) :Jo?--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE|2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE]] 9 shkurt 2023 20:36 (CET) ::Ky janë xhamitë shqiptare.--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5|2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5]] 25 shkurt 2023 14:31 (CET) == Medalje dhënë më 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == Kategorizimi == Përshëndetje! Prej disa kohësh je angazhuar në procesin e kategorizimit duke ndihmuar në një çështje që pak përdorues ndihmojnë. Prej vitesh pema e kategorive në Wikipedia-n shqip është në një situatë të rënduar pasi ka munguar në mënyrë të vazhduar mirëmbajtja në lidhje me të kështu që kontributi yt në këtë çështje vlerësohet së tepërmi. Do të të këshilloja të lexoje [[en:WP:CG]] nëse s'e ke lexuar ende e të hidhje një sy te pema e kategorive në Wikipedia-n anglisht: [[en:Category:Contents]]. Ky është trungu i pemës nga ku buron çdo kategori e nënkategori tjetër atje. Sa më shumë t'i afrohemi një sistemi të ngjashëm, aq më e lehtë do të bëhej gjetja e përpunimi i informacionit (kategoritë kanë rëndësi të veçantë në punët automatike pasi shërbejnë si grupe tematike nga ku robotët e vegla të ndryshme mund të vjelin e përpunojnë informacion me lehtësi). Në fakt kam disa kohë që mendoj të fillojmë një fushatë për sistemimin e pemës së kategorive në Wikipedian-n shqip por ti e ke nisur para meje de facto si proces kështu që mendova se mbase mund të ishe i interesuar "ta nisje me themel". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 04:14 (CET) :Përshëndetje, koleg. Ka kohë që e kam vërejtur se kur përkthej artikuj mungojnë shumë kategori në gjuhën shqipe. Ato kategori të artikujve që i përkthej e që krahas anglishtes ekzistojnë edhe në shumë gjuhë ose në disa gjuhë të tjera zakonisht i krijoj. Nuk kam shumë njohuri rreth rregullave të krijimit të artikujve, kështu që do të përpiqem ta respektoj pemën e kategorizimit të artikujve në gjuhë të tjera. [[en:WP:CG]] nuk e kam lexuar por do të përpiqem ta lexoj me kujdes. Nëse vëren ndonjë gabim ose devijim timin të lutem më korigjo. Faleminderit koleg. Respekt. Me nderime: [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 mars 2023 18:33 (CET) ::Patjetër. Faqja e lartpërmendur tregon me hollësi çdo gjë rreth kategorive. Mbase së shpejti mund të marrësh guximin të kalosh pak dhe ato kategoritë teknike përveç atyre të përmbajtjes. Për çdo lloj ndihme që mund të të duhet rreth koncepteve të shpjeguara te faqja në fjalë, mos ngurro të më pyesësh. Puna e mbarë! {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1678478907819:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt">—&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 21:08 (CET)</span> == Një turk, disa turq == Përshëndetje! :) Fjala "turq" nuk përmban Ë në drejtshkrim kështu që besoj që rikategorizimet e tua të fundit në lidhje me të duhet të kthehen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:22 (CEST) :Përshëndetje koleg. Nuk e kisha konsultuar drejtshkrimin. Shihe tani se më duket e përfundova. Dhe faleminderit për kujdesin. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:46 (CEST) ::Asgjë. :) Vetëm një këshillë: Ridrejtimet nuk funksionojnë me kategoritë. Në një ridrejtim të zakonshëm, lexuesi do të ridrejtohet automatikisht te faqja e re nëse shtyp te lidhja e ridrejtimit. Në rastin e kategorive, nëse një artikull kategorizohet te kategoria e vjetër, ai do të mbetet aty, nuk do të ridrejtohet automatikisht te kategoria e re. Duke pasur këtë parasysh, nëse ndodh një gabim me faqet e kategorive është mirë që të vendoset stampa {{tl|Grise}} te faqja e vjetër e thjesht të krijohet një e re në vend të zhvendosjes.<span id="Klein_Muçi:1680528383414:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2023 15:26 (CEST)</span> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 --> == Kërkesë për përkthim të faqes Amin Syla në anglisht. == Përshëndetje, a do të ishte e mundur që ju të përktheni faqen [[Amin Syla]] në [[anglisht]]? [[Speciale:Kontributet/185.100.245.105|185.100.245.105]] 13 gusht 2023 16:10 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 18 gusht 2023 23:58 (CEST) :[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], Hello - Xoş gəlmisiniz!<br/>Please translate this article in Azerbaijani language Wikipedia: [[:en:Prishtina Bus Station]]<span id="Drenisa:1692398093200:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 00:34 (CEST)</span> ::Hello. ::I have created the article [[:az:Priştina Avtovağzalı]]. Can you create the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? ::Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 08:57 (CEST) :::Thank you very much for the new article! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 12:38 (CEST) ::::[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], [[Arsimi në Azerbajxhan]] këtë artikull e ke gratis, koleg i nderuar. Respekt.<span id="Drenisa:1692447687637:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 14:21 (CEST)</span> :::::Thank you very much! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 18:28 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Çmimi për mirëmbajtjen e kategorive == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e kategorive|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Kategorizimi: Faqet e veçanta == Përshëndetje! Meqë merresh shpesh me kategoritë, nëse nuk e di ende, doja të të thoja se faqet e veçanta mund të jenë një vend i mirë për t'i përpunuar ato. Shko te [[Special:SpecialPages]] (e ke dhe te mjetet majtas si "Faqet e veçanta") dhe shiko për ''Kategori të dëshiruara'', ''Kategori të pakategorizuara'' dhe ''Kategori të papërdorura''. Të treja ato lista kanë nevojë prej vëmendje prej vitesh tashmë dhe puna jote në to do të ishte më se e mirëpritur. Si gjithmonë, më thuaj nëse të lindin probleme rrugës. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 shtator 2023 12:05 (CEST) :[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Përshëndetje. Posa i shikova. Për dy të fundit e kuptova se çka kërkohet ndërsa për të parën, ''Kategori të dëshiruara'' nuk po kuptoj. Faleminderit koleg. Respekt.<span id="Drenisa:1695462617463:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 23 shtator 2023 11:50 (CEST)</span> ::Ato janë thjeshtë "kategori të kuqe", pra kategori që janë përdorur në faqe të ndryshme por faqet e tyre nuk janë krijuar ende (ose janë grisur). Në këtë kuptim janë "të dëshiruara", sepse kërkohet ekzistenca e tyre nga faqet ku janë përdorur. Këto lloj kategorish ose duhen krijuar, ose duhen hequr nga faqet ku kërkohen.<span id="Klein_Muçi:1695464616109:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shtator 2023 12:23 (CEST)</span> :::Shënim: Kam harruar pa përmendur këtë më sipër: [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|FaqeTëPakategorizuara]]<span id="Klein_Muçi:1699751830458:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 nëntor 2023 02:17 (CET)</span> == Medalje dhënë më 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Për punën e vazhduar në lidhje me mirëmbajtjen e kategorive, një hapësirë që ka pasur nevojë për mirëmbajtje prej kohësh. {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2020:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 21:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fëmijëria në luftë]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646057|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fëmijëria në luftë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2001:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 02:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Turqi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648280|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Turqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2020:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2024 21:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ChatGPT në arsim]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648325|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ChatGPT në arsim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2023:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 00:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Göldi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Göldi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Maria Schwegelin]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648452|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Maria Schwegelin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur|BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margherita Sarrocchi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2649219|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margherita Sarrocchi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202024,%2015:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2024 16:17 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burimet e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650350|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burimet e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202024,%2016:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2024 17:39 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Microsoft Copilot]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650669|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Microsoft Copilot]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tay (chatbot)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tay (chatbot)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Turqit në Ballkan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651100|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Turqit në Ballkan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2013:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 14:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Evropiane]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651113|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Evropiane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2014:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 15:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjeorgji]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651247|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjeorgji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652371|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2017:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 18:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kinema Rustaveli]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652384|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kinema Rustaveli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2018:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 19:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Majda Kirmizi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Majda Kirmizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tatjana Bokan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652774|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tatjana Bokan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Đurđina Jauković]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653642|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Đurđina Jauković]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653717|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20prill%202024,%2021:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 prill 2024 23:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Akademia Austriake e Shkencave]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2655321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Akademia Austriake e Shkencave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202024,%2015:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2024 17:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Tiranës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656507|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Tiranës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2015:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 17:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656521|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Monumente në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656543|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edgar Morin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2658987|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edgar Morin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20prill%202024,%2020:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 prill 2024 22:01 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tito Beliçanec]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659515|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tito Beliçanec]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202024,%2020:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2024 22:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Egjipt]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659789|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Egjipt]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20prill%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 prill 2024 19:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grottaferrata]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grottaferrata]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shën Vasili]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661134|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shën Vasili]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të pa emëruar|Parametra të pa emëruar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me emrat e parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unrecognized parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2021:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 23:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Poezia mesjetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2663408|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Poezia mesjetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202024,%2019:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2024 21:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frédéric Boissonnas]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664817|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frédéric Boissonnas]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 13:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Livandula]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664997|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Livandula]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2021:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 23:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Samovari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2666516|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Samovari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202024,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2024 23:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Radical (film)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2667689|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Radical (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202024,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2024 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Code.org]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2668785|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Code.org]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202024,%2017:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2024 19:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agron (emër)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2669456|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agron (emër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20qershor%202024,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 qershor 2024 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sporti në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670112|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sporti në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20qershor%202024,%2010:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 qershor 2024 12:32 (CEST) == Lidhje == përshendje. Kam nevoj per ndihmen tuaj. Jan disa faqe ne sq.wiki që un kam krijuar por nuk kam mundesi qe ti lidh me wikipediat e tjera te gjuheve te tjera (kjo për shkak se un redaktoi nga telefoni). A keni mundesi t m ndihmoni. Faqet (qe me se shumti jan artikuj futbollistesh) ndodhen ketu: Kategoria:Articles without Wikidata item. Te falenderoj. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 17 qershor 2024 14:21 (CEST) :[[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], Po<span id="Edukatori:1718635260747:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 17 qershor 2024 16:41 (CEST)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Aarhus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670807|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Aarhus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202024,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2024 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ilir Boçka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2671811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ilir Boçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20qershor%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674438|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2016:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 18:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674467|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2017:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 19:55 (CEST) == Need help == Hello. I've been trying to update for a while. I need help on something. I'm not expert enough. I have made many updates to the [Selam Taraku] page. Could you review these for me, please? Thanks! [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:20 (CEST) :[[Selami Taraku]] [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Observatori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676083|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Observatori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2015:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 17:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkeoastronomia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676455|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkeoastronomia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676607|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2024 12:06 (CEST) == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik, që me shumë gjasa është mercenarizëm i ulët hakmarrës ndaj pasardhësve të Mësuesit të Popullit. Ju jeni i detyruar që të shpjegoheni për këtë akt të ulët. {| class="wikitable" |1 |<bdi>[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]</bdi> |[[xtools:topedits/sq.wikipedia.org/Edukatori/0/Sali Nivica|Top Edits]] · [[xtools:ec/sq.wikipedia.org/Edukatori|Edit Counter]] |1 |1 |100% |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |0 |51 |} [[Përdoruesi:Altin Goxhaj|Altin Goxhaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Altin Goxhaj|diskutimet]]) 25 korrik 2024 08:59 (CEST) Gabim e ke se unë nuk kam redaktuar te artikulli i Sali Nivicës, shihe historikun, dhe ti që më sulmon mua më mirë do të ishte të kontribuoje me ndonjë artikull në Wikipedia Shqipe sepse kemi mbetur Wikipedia me numrin më të vogël të artikujve në Ballkan. == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rose Wilder Lane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679540|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rose Wilder Lane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Clive James]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679567|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Clive James]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Torontos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679719|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Torontos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2017:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 19:35 (CEST) == [[Adem Kastrati]] == Pershendetje, uroj te jeni mire. Ju kihsa lutur qe te aprovoni ndryshimin e fundit tek faqja Adem Kastrati, per ekspoziten e fundit. Gjithe te mirat @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] [[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|A.Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 1 gusht 2024 19:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fashizmi i krishterë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2680965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fashizmi i krishterë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20gusht%202024,%2014:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 gusht 2024 16:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202024,%2011:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2024 13:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2012:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2024 14:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lakonia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697006|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lakonia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shtator%202024,%2017:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shtator 2024 19:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slobodna Dalmacija]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697405|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slobodna Dalmacija]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 14:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jutarnji list]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697416|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jutarnji list]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2013:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 15:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2699848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202024,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2024 23:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2700334|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202024,%2017:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2024 19:56 (CEST) == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2023|përdoruesi=Edukatori}} == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dorothee Sölle]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2702945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dorothee Sölle]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202024,%2018:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2024 20:10 (CEST) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Njoftim! == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukator]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron maksimalisht me datën: 6 Nëntor. Nëse do doje të votosh, votimi bëhet këtu, [[:Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Faleminderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] 13 tetor 2024 13:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Semafori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2705636|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Semafori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202024,%2020:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2024 22:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti si përvojë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2707089|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti si përvojë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202024,%2008:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2024 10:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bukuroshi i Zi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bukuroshi i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202024,%2017:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2024 19:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e Fëmijëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e Fëmijëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2016:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 18:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arthur Mee]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arthur Mee]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2709518|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202024,%2014:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2024 15:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712201|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20n%C3%ABntor%202024,%2016:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 nëntor 2024 17:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Loja me role]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Loja me role]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20n%C3%ABntor%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 nëntor 2024 18:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Etnolinguistika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Etnolinguistika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20n%C3%ABntor%202024,%2017:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 nëntor 2024 18:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka akademike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713641|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka akademike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20n%C3%ABntor%202024,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 nëntor 2024 20:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Artikulli shkencor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Artikulli shkencor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20n%C3%ABntor%202024,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 nëntor 2024 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indeksi i citimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714343|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indeksi i citimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 17:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Projektori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Projektori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2021:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 22:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi fizik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715267|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi fizik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 21:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi punues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi punues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2022:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 23:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Saarlandit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Saarlandit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tradita]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tradita]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2013:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 14:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dita e sportit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716487|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dita e sportit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2016:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 17:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Media në Prishtinë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2717271|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Media në Prishtinë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20n%C3%ABntor%202024,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 nëntor 2024 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Provimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718012|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Provimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718022|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diploma]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2719723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diploma]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20n%C3%ABntor%202024,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 nëntor 2024 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi arsimor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2720103|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi arsimor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20n%C3%ABntor%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 nëntor 2024 11:06 (CET) == Sushica & Shushica !! (vazhdim diskutimi) == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], besoj se tani jane te permbledhura te gjitha ne keto dy faqe kthjelluese dhe se problemi eshte zgjidhur. [[Sushica (faqe kthjelluese)|'''Sushica (faqe kthjelluese)''']] [[Shushica (faqe kthjelluese)|'''Shushica (faqe kthjelluese)''']] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 14:46 (CET) :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], Faleminderit. Respekt. Suksese.<span id="Edukatori:1732725750482:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 17:42 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2722865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202024,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klima mesdhetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2723859|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klima mesdhetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2000:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 01:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cecilia Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724176|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cecilia Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diana Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724178|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diana Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nicolas Berggruen]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nicolas Berggruen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2023:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 00:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shushunja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724911|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shushunja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202024,%2014:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 15:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Totemizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2729099|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Totemizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon vija ndarëse|Mungon vija ndarëse]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon vija ndarëse mes parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing pipe|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20dhjetor%202024,%2018:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 dhjetor 2024 19:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antonio Rodotà]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730264|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antonio Rodotà]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Andy Varipapa]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730721|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Andy Varipapa]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202024,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2024 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisignano]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2731162|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisignano]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20dhjetor%202024,%2019:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 dhjetor 2024 20:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi formues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738298|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi formues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20janar%202025,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 janar 2025 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Testi i standardizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Testi i standardizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikometria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikometria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:36 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 janar 2025 07:24 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[TV Most]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2745061|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:TV Most]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202025,%2012:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2025 13:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kajo Babjeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746109|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kajo Babjeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202025,%2019:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 20:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746459|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20shkurt%202025,%2017:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 18:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202025,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2025 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747794|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon adresa|Mungon adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur janë referime interneti pa adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: requires URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2018:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 19:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747868|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2023:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 00:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748122|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2011:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 12:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Milot-Klos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748390|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Milot-Klos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Fier-Vlorë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748904|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Fier-Vlorë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shkurt%202025,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 20:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Miniera e Crepules]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2750404|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Miniera e Crepules]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2752705|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kreshnik Rustemi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762146|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kreshnik Rustemi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romuva]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764827|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romuva]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi baltik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764845|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi baltik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta dhe Paqja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta dhe Paqja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2022:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 23:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2016:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 17:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2004:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 05:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2007:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 08:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2011:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 12:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2013:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 14:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 21:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2005:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 06:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2010:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 11:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2011:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 12:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2013:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 14:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2004:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 05:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 12:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 16:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2017:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 18:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kotiledoni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2773915|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kotiledoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202025,%2016:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2025 17:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjermani]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2778685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjermani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202025,%2017:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2025 19:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Greqi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2784249|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Greqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20prill%202025,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 prill 2025 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erich von Däniken]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2785940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erich von Däniken]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202025,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2025 18:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Beratit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2790685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Beratit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20prill%202025,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2025 01:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2791111|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202025,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2025 23:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2792448|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20maj%202025,%2022:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2025 00:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793125|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20maj%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 maj 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793555|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20maj%202025,%2009:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 maj 2025 11:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Maltë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794014|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Maltë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202025,%2022:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 00:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Portugali]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Portugali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202025,%2018:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 20:24 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Irlandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794828|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Irlandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202025,%2023:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 maj 2025 01:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Rusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2795723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Rusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20maj%202025,%2010:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 maj 2025 12:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha grënlandeze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2798670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha grënlandeze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202025,%2018:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2025 20:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF “Liria” në Tetovë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2800585|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF “Liria” në Tetovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20maj%202025,%2017:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 maj 2025 19:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Bjellorusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2801385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Bjellorusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202025,%2018:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2025 20:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Dituria" në Saraj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802313|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Dituria" në Saraj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20maj%202025,%2018:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 maj 2025 20:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përparimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802612|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përparimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202025,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2025 19:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Kultura", Mateç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806420|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Kultura", Mateç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2019:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 qershor 2025 21:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806469|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "11 Tetori", Urviç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806644|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "11 Tetori", Urviç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20qershor%202025,%2014:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 16:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2808917|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20qershor%202025,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 qershor 2025 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Tunizi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811072|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Tunizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202025,%2022:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2025 00:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Praktikat e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811777|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Praktikat e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202025,%2008:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2025 10:08 (CEST) == Administrator == Urime për rezultatin! Tashmë për një vit zotëron privilegjet e administratorit të zakonshëm. Ndër detyra të ndryshme administrative, unë do të të tërhiqja vëmendjen drejt [[Speciale:FaqetSpeciale|Faqeve të veçanta]]. Aty gjenden faqe të ndryshme që ndihmojnë në mirëmbajtjen e projektit dhe që shpeshherë nuk kanë shumë vëmendje nga komuniteti aktual. Përveç kësaj, zbrazja e [[Speciale:PendingChanges|ndryshimeve në pritje për kontroll]] dhe zgjidhja e tematikave në dritaret e kuqe në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] janë detyra të zakonshme këto kohë të administratës. Suksese dhe njëherë dhe puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 qershor 2025 09:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erasmus+]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erasmus+]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20qershor%202025,%2013:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 qershor 2025 15:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812665|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20qershor%202025,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 qershor 2025 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Afrikë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2815299|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Afrikë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20korrik%202025,%2015:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 korrik 2025 17:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Plevlës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2833004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Plevlës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shtator%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shtator 2025 20:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mark Bazaiti]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835795|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mark Bazaiti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2025 20:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Optogjenetika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835876|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Optogjenetika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2022:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shtator 2025 00:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839236|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202025,%2019:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2025 21:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Prizrenit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Prizrenit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2840514|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shtator%202025,%2020:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shtator 2025 22:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841302|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2008:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 10:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkia e Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841395|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkia e Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2013:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 15:34 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Politeknik i Athinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841788|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Politeknik i Athinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202025,%2007:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2025 09:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842028|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2007:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 09:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e Shkupit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842055|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e Shkupit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2009:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 11:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842780|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202025,%2021:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2025 23:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842982|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Daltonizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2843312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Daltonizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20tetor%202025,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 tetor 2025 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844330|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Valentin Haüy]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2847761|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Valentin Haüy]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20tetor%202025,%2022:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 tetor 2025 00:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Émile Jaques-Dalcroze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2850529|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Émile Jaques-Dalcroze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20tetor%202025,%2021:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 tetor 2025 23:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mary L. Matthews]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2851554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mary L. Matthews]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202025,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2025 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857120|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20tetor%202025,%2021:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 tetor 2025 23:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jean Marc Gaspard Itard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857892|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jean Marc Gaspard Itard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202025,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2025 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e futbollit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2858589|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2025 19:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2859972|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2860008|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stili i shkrimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2862887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stili i shkrimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20tetor%202025,%2017:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 tetor 2025 19:49 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi akademik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2865335|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi akademik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202025,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2025 21:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzika arabe]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879603|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzika arabe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20dhjetor%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 dhjetor 2025 19:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjenealogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjenealogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20dhjetor%202025,%2012:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 dhjetor 2025 13:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lojës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883410|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lojës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883929|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20dhjetor%202025,%2017:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 dhjetor 2025 18:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi kontekstual]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884601|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi kontekstual]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884611|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2885855|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20janar%202026,%2001:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 janar 2026 02:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Islandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2889539|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Islandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20janar%202026,%2022:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 janar 2026 23:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Seymour Papert]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2891002|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Seymour Papert]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20janar%202026,%2011:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 janar 2026 12:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi problemor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi problemor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20janar%202026,%2018:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 janar 2026 19:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kurrikula e fshehur]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898664|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kurrikula e fshehur]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20shkurt%202026,%2014:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2022:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 23:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899663|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2023:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 00:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899889|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899896|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedariumi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900450|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedariumi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2016:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 17:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Primozh Trubar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900471|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Primozh Trubar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2017:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 18:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alma Wittlin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900696|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alma Wittlin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2016:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 17:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Entomologjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900741|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Entomologjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2021:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 22:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Suka e Dërmanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900897|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Suka e Dërmanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shkurt 2026 19:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fashist]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901191|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fashist]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2010:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 11:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi popullor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2903401|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi popullor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202026,%2016:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 17:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dare the School Build a New Social Order?]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dare the School Build a New Social Order?]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali kulturor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali kulturor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pabarazia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904860|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pabarazia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Philip W. Jackson]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Philip W. Jackson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2019:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Di Lellio]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906084|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Di Lellio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2012:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 13:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Softueri edukativ]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906352|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Softueri edukativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aritmometri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906586|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aritmometri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2014:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 15:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abakusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906595|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abakusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2015:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 16:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i programuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906629|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i programuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2017:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 18:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i personalizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906646|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i personalizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2018:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 19:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slojdi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slojdi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi pasiv]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907255|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi pasiv]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20mars%202026,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 00:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Benedetto Croce]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907388|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Benedetto Croce]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2016:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 17:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tabela e bardhë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907447|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tabela e bardhë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2022:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 23:01 (CET) == Kontrollues – kërkesë == Përshëndetje, Kam bërë një kërkesë për rolin kontrollues në Wikipedia shqip, por nuk jam i sigurt nëse është parë ende. Nëse keni mundësi, do ta vlerësoja shumë shqyrtimin e kërkesës time. Faleminderit! [[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]] ([[Përdoruesi diskutim:Nalaass138|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:10 (CET) :@[[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]], përshëndetje, e pashë rastësisht mesazhin tuaj këtu dhe mendova t'ju përgjigjem që të keni shpejtësi në përgjigje. Kushtet për të marrë privilegjet e kontrolluesit diktojnë +50 redaktime dhe +3 muaj aktivitet, siç shkruhet [[WP:AK|këtu]]. Aktualisht llogaria juaj ka mbi 50 redaktime por nuk ka arritur ende kufirin e 3 muajve aktivitet. Do t'ju sugjeroja të provonit sërish pas një muaji dhe ndërkohë mund të rritni dhe numrin e redaktimeve për të pasur një kandidaturë më të mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja e Shkollës së Re]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908119|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja e Shkollës së Re]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2000:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 01:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Beatrice Ensor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908245|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Beatrice Ensor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2014:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 15:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Forumi Botëror i Arsimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908275|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Forumi Botëror i Arsimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2016:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 17:21 (CET) == Medalje == == Medalje == {{Medalje zelli}} [[Përdoruesi:56tfu|56tfu]] ([[Përdoruesi diskutim:56tfu|diskutimet]]) 10 mars 2026 17:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Charles Austin Beard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Charles Austin Beard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2018:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 19:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909044|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katerina Cilka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katerina Cilka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2001:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 02:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkalla arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909941|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkalla arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 22:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lartë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910003|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lartë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2022:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910115|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910117|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2017:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 18:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jonathan Kozol]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910886|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jonathan Kozol]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20mars%202026,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 mars 2026 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Bourdieu]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Bourdieu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2021:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2026 22:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Sorbonës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Sorbonës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2023:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2026 00:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abckiria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920053|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abckiria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2000:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2016:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 18:51 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjon Renësi I]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984123|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjon Renësi I]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2017:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 19:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[JSTOR]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984953|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:JSTOR]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ISSN]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984962|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ISSN]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Michael Polanyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2985628|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Michael Polanyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20maj%202026,%2015:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 maj 2026 17:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni VI Kantakuzeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni VI Kantakuzeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Gjilanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Gjilanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Pejës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986274|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Pejës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 12:11 (CEST) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) trm5xte0uvu0r6his354pp60gnjb9rq 2986459 2986454 2026-06-01T18:50:06Z Edukatori 112234 /* Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi */ 2986459 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Edukatori/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Tung| — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 9 mars 2019 22:30 (CET)}} == Medalje == Për punën e vazhdueshme në lidhje me artikujt për pedagogjinë. {{Medalje}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:17 (CEST) Shumë faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Respekt juve dhe suksese në punën tuaj fisnike. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:31 (CEST) :Faleminderit! Ju lutem, konsiderojeni mundësinë të shkruani diçka në faqen tuaj personale të përdoruesit pasi krijimi i saj lehtëson komunikimin dhe përfshirjen në komunitet. Gjithsesi mbetet në dëshirën tuaj. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2019 00:28 (CEST) == Kategoritë == Kam vënë re se krijon vazhdimisht kategori të reja si pjesë e punës tënde me artikujt arsimor. Të lutem, hidhi një sy faqes [[Ndihmë:Kategoria]] përpara se të vazhdosh të krijosh kategori të tjera. Po vepron siç duhet, thjesht do të ishte mirë të shtoje dhe atë përshkrimin shabllon siç përshkruhet te faqja më sipër. Kjo dhe mbase të vendosnit dhe kategoritë për kategoritë e krijuara. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2019 17:04 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Doni të thoni të jap shënime të ngjashme siq janë në këtë faqe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Biografi Kategoria:Biografi]. :Me nderime: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 9 qershor 2019 19:26 (CEST) ::Pak a shumë. Ideja ajo është, thjesht teksti është ndryshe. Kemi një tekst shabllon që është mirë të përdorim për t'i standardizuar. Shiko për shembuj kategoritë e mëposhtme: ::*[[:Kategoria:IT-gjeo-cung]]; ::*[[:Kategoria:Stampa referimi]]; ::Shtyp ''Përpunoni burim'' te faqet më sipër që ta shohësh tërë kodin përbërës. Do të vësh re që teksti ndryshon pak nga njëri shembull te tjetri. Kjo është në varësi të faktit nëse kategoria është e prirur të ndahet në kategori të tjera bija apo jo. Lexoje me kujdes faqen e ndihmës më sipër paralelisht me kodin përbërës të faqeve shembuj e besoj se do të jetë më e qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 03:21 (CEST) :::Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], shihe si të duket kjo këtu : [[:Kategoria:Psikologji pedagogjike]]; Nderimet e mia --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 qershor 2019 17:47 (CEST) ::::Kategoria që ke sjellë si shembull ndahet në kategori të tjera bija kështu që duhej vetëm pjesa e parë e përshkrimit. Pjesa e plotë do të duhej nëse kategoria nuk do të përmbante kategori të tjera por vetëm artikuj. Shikoje vetë se e ndryshova siç duhet. Shembulli tregon më shumë se fjalët. :) ::::Këshillë: Vazhdimisht shtyp "Përpunoni burim" dhe shikoni kodin përbërës të faqeve që keni interes. Pastaj mjafton ta kopjosh siç është dhe të ndryshosh vetëm pjesët që të nevojiten për të replikuar të njëjtin rezultat diku. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 18:26 (CEST) == Medalje == {{Medalje sociologjie}}–[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 14 nëntor 2019 11:55 (CET) == Përkthimet == Përshëndetje, Drenisa! :) Po shoh morinë e artikujve të rinj që po krijon së fundmi. Po përdor veglën e përkthimeve? Si funksionon, mirë? Ke pasur probleme gjatë përdorimit? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 17:23 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Faleminderit për interesimin tuaj. Nganjëherë edhe kam probleme të vogla me veglën e përkthimit ose si pasojë e mosfunksionimit mbase të rrjetit e ndoshta edhe me nivelin e (mos) njohjes së gjuhës angleze. Tjera probleme nuk kam vërejtur. Gjithë të mirat. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:24 (CET) :Kuptoj. Pyes pasi, nëse i keni ndjekur diskutimet në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] këto kohë, sapo e kemi aktivizuar si vegël për të gjithë dhe disa përdorues kanë raportuar probleme teknike në lidhje me funksionimin e saj. Butona të caktuara që kur i shtyp nuk kryejnë asnjë funksion, etj. Gjëra të tilla. Është mirë që këto raste të raportohen që ta rregullojmë sa më mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:40 (CET) == Medalje == {{Medalje përkthimi}} Përshëndetje [[Drenisa]]! Thjesh dua të të falenderoj e përgëzoj për punën e mirë që po bën më përkthimin e disa artikujve e t'iu inkurajoj të vazhdoni po kështu. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 8 dhjetor 2019 21:42 (CET) == Artikujt ne lidhje me COVID-19 == Përshëndetje [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]]! Pashë që ke krijuar artikuj me temën shumë aktuale të COVID-19. Edhe unë jam i interesuar të shkruaj artikuj në lidhje me këtë temë. Nëse ke dëshirë, mund të bashkëpunojmë dhe të shkruajmë disa artikuj për këtë. P.sh. Artikuj për shtetet që janë prekur me sëmundjen, ose artikuj për virusin, etj, që janë paralelë në EnWiki. Unë jam shumë i gatshëm. Të përshëndes, [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:29 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]]. Pashë se mungonte artikulli dhe e përktheva. Nuk e kam në plan të merrem me tema të tilla. Artikullin në fjalë (Covid 19) kur të kesh mundësi, shihe mos më është përvidhur ndonjë lëshim. Respekt për kontributin tuaj të mrekullueshëm. Gjithë të mirat. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:42 (CET) :Mendova se do të doje të shkruaje. Sidoqoftë faleminderit dhe vazhdo redaktimet me tema të tjera. Punë të palodhshme! - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:48 (CET) ::{{@|Sadsadas}} mund të kesh interes për diskutimin e mësipërm. Kam vënë re që je marrë dhe ti me temën. Mbase gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 14:50 (CET) :::{{@|Berishasinan}} Pershendetje! :::Me pelqen shume nisma per te shkruajtur artikuj mbi temen e Covid-19.Do te doja te ndihmoja dhe une ne shkrimin e tyre. Jam shume e gatshme. Te lutem me ver ne dijeni per cdo gje. - [[Përdoruesi:Florinda Gjypi|Florinda Gjypi]] ([[Përdoruesi diskutim:Florinda Gjypi|diskutimet]]) 15 mars 2020 17:15 (CET) ::::Doja t'ju vija në vëmendje këtë publikim në ''Facebook'' nga ''Fondacioni Wikimedia'': ''[https://www.facebook.com/wikimediafoundation/posts/770671413338523 On Wikipedia, a fight is raging over coronavirus disinformation]''. Këtu theksohet rëndësia e vërtetësisë te artikujt që prekin këto tema këto ditë. Edhe nëse nuk krijoni artikuj të rinj, mjafton të siguroheni për të korrigjuar informacionin te ato ekzistues. Kontrollimi i informacioneve bëhet duke parë burimet dhe duke u siguruar për plotësimin e saktë të referimeve dhe prejardhjen e tyre nga organe serioze, mundësisht me një lidhje me shëndetësinë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:47 (CET) :::Faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Pikërisht kjo më shtyri që ta përktheja. Nderimet e mia: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:53 (CET) ::::Përshëndetje {{ping|Drenisa}} Dëshiron të kontrollosh dhe shikosh redaktimet e mia blu apo jeshile (shqyrtimi)?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:31 (CET) :Përshëndetje {{ping|Saklanan gerçekler}} BLU koleg i nderuar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:44 (CET) ::Edhe shqyrtimi e redaktimet?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 15:07 (CET) == Medalje == {{Medalje gjeografie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 prill 2020 13:43 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar {{@|Klein Muçi}} shumë faleminderit ... gjithashtu edhe juve ju dëshiroj suksese të tjera. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 27 prill 2020 15:17 (CEST) == Kontrollim == Përshëndetje, Drenisa! Je në dijeni të kësaj faqes [[Speciale:PendingChanges|këtu]]? Aty listohen të gjitha faqet me ndryshime në pritje në Wikipedia-n shqip. Meqë tashmë je përdoruese me përvojë për sa i përket artikujve këtu, po pate kohë ndonjëherë, ndihma jote në aprovimin ose refuzimin e ndryshimeve në pritje te lista e mësipërme do të ishte mëse e mirëpritur. Aktualisht ajo listë mirëmbahet vetëm nga 1 përdorues (Timi). Me ndihmën tënde mund të ulim ndjeshëm kohën e pritjes së kontrollit për artikujt, që është fatkeqësisht mbi 100 ditë (ka qenë gati dyfish përpara se të përfshihej Timi). Detyra e mësipërme është me përgjegjësi, pasi aty vendoset çfarë shfaqet në në një artikull e çfarë jo, e për pasojë, përcaktohet përmbajtja që do të shfaqet në rezultatet e motorëve të kërkimit në botë. Duke pasur parasysh këtë, situata ka qenë paksa si thikë me dy presa pasi, nga një anë na duhen shumë kontrollues aktivë që të mbajmë numrin e ndryshimeve në pritje nën kontroll dhe nga ana tjetër duhet të ketë një lloj përzgjedhjeje mbi përdoruesit që e ushtrojnë atë funksion për shkak të përgjegjësisë së detyrës. Ti je një zgjedhje e mirë për atë gjë, kështu që mendova të ta sjell në vëmendje si mundësi. Gjithsesi sjellja e vazhdueshme e artikujve të rinj nga ana jote është një ndihmë e vetëmjaftueshme për komunitetin. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 prill 2020 18:45 (CEST) == Edhe një herë për Gurrën e Hoxhës! == Ne se do te shkruante seicli si eshte ne dialektin e tij atehere do te ishet lulla e Babilonit! Ne kete rast mendoj se do te duhet qe titulli te jete korrekt dhe brenda te shkruhet qe vendasit e quajne keshtu! Kjo vjen sepse ne kete rast emertimi eshte transparent dhe ne nuk na leverdis qe dikur dikush te shkrau Hoxh e dikush te shkruaje Hosës... Me kupton!!! Tung--[[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]] ([[Përdoruesi diskutim:Varrea e Fterres|diskutimet]]) 17 maj 2020 14:36 (CEST) Përshëndetje koleg [[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]]. Për mua nuk është aspak problem nëse do të jetë titulli Gurra e Hoxhs apo Gurra e Hoxhës. Artikullin e kam përkthyer sepse sido që të jetë titulli i këtij toponimi tingëllon shqip, gjë e cila për territorin e Kosovës nuk është edhe aq e shpeshtë të gjesh emërtime të tilla. Tani ka edhe njerëz të tjerë këtu në Wikipedia të cilët me kontributet dhe përvojën e tyre të gjatë, mund ta vlerësojnë më drejtë dhe më saktë këtë çështje. Sa për mua nuk është aspak problem, po qe nevoja e zhvendos tani faqen nga Gurra e Hoxhs në Gurra e Hoxhës. Vetëm një gjë nuk duhet harruar, e kjo është që ne ishim për rreth një shekull nën pushtimin jugosllav, dhe kur është fjala tek toponimet, kjo ka lënë pasojat e saj. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 17 maj 2020 22:46 (CEST) == Medalje == Për kontributin e vazhduar në lidhje me lashtësinë ilire {{Medalje historie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 gusht 2020 14:53 (CEST) == Kontroll == I kontrollon dot redaktimet e mia, të lutem?--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 gusht 2020 13:11 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2019|përdoruesi=Drenisa}} Ju faleminderit koleg wikipedianë. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 shtator 2020 11:36 (CEST) == Medalje == Është një tematikë gati tërësisht e paprekur në komunitet kështu që të falënderojmë për kontributet. :) {{Medalje rruge}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2020 11:46 (CEST) == Medalje == {{Medalje udhëzimi}}–[[Përdoruesi:Anjen01|Anjen01]] ([[Përdoruesi diskutim:Anjen01|diskutimet]]) 26 dhjetor 2020 23:44 (CET) == Falenderim == Përshëndetje, doja t'i shpreh mirënjohjen për punën që ndërmore për rregullimin e artikujve mbi komunat e Kosovës (redaktimet e tua me 10 maj 2020). U kënaqa kur pashë që artikujt gjermane mbi komunat (të cilët e mirëmbaj unë kryesisht) po shërbejnë si "shabllon". Paske përkthyer shumë gjëra kështuqe iu shtua shumë përmbajtje të ri. Gëzohem në qoftë se do të shoh prapë diçka prej teje lidhur me këtë drejtim. Nderime!--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 21 janar 2021 03:39 (CET) == Shqyrtim == Shqyrtoni redaktime ime?--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 11 mars 2021 23:54 (CET) Përshëndetje. Shpresoj të mos jetë urgjente. Kontributi juaj nuk humbet dhe kur të i vie rendi kontributi juaj do të shqyrtohet, qoftë nga une qoftë nga dikush tjetër. Sa për informimin tuaj ja ku janë faqet me ndryshime në pritje [[Speciale:PendingChanges|shih këtu]]. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 mars 2021 00:43 (CET) Atëherë më vie keq por nuk mund të kontriboj në asnjë artikull, përveç rikuperimit të dëmeve të shkaktuara nga Ikranjani, pa u shqyrtuar redaktimet e mia ekzistuese, nuk bëhem ortak në lojëra të pista pukjane.--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 12 mars 2021 01:02 (CET) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2020|përdoruesi=Drenisa}} == Abetare == Edhe [[Elifba]] dhe [[Alfabeti i Stambollit]]? Perkthimi nga [[Daut Boriçi]] dhe [[Rexhep Voka]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F|2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F]] 3 tetor 2021 14:45 (CEST) :Jo për përkthimit i [[:en:Elifba alphabet]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0|2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0]] 8 tetor 2021 12:35 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtare goxha aktive në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je e ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:25 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku railway station]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 01:45 (CEST) :Thank you very much for the new article and all the best! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 09:52 (CEST) == Wikimediani i Muajit == Përshëndetje Drenisa, Po të kontaktoj në emër të Grupit të Përdoruesve Wikimedianët e Gjuhës Shqipe (Wikimedians of Albanian Language User Group - WoALUG), dëshirojm të ju përzgjedhim si “Wikimediani i Muajit” për muajin shkurt, si falenderim për kontributin e juaj në Wikipedia. A mundesh të lutem të na kontaktosh për më shumë informacion në: [[Mailto:info@wikimediashqip.org|info@wikimediashqip.org]]<nowiki>. – ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 19 janar 2022 16:59 (CET) == Sondazh == Pershendetje! Jemi studente qe duam te bejme nje studim per lajmet e rreme dhe vandalizmin ne Wikipedian Shqip. Ju lutemi, do na ndihmonte shume ne qofte se na kushtoni disa minuta kohe per te plotesuar formularin me poshte: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO7Z-CW0HWn8vAhyu1aHFPILSWNJFbzRn8-juFI6rcsQXesw/viewform?usp=sf_link Shume faleminderit! Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Anapecini|Anapecini]] ([[Përdoruesi diskutim:Anapecini|diskutimet]]) 23 janar 2022 13:43 (CET) == Fiset shqiptare == Pershendetje. E pash qe disa nga shkrimet e mija qe i kam bere i pasket bere delete, edhe pse kishin burime dhe prova shume me te sakta se tuajat. Ju kisha lut qe te mos e beni gabimin e njejte pa qene e/i sigurte. Faleminderit [[Speciale:Kontributet/185.173.204.3|185.173.204.3]] 10 shkurt 2022 14:03 (CET) Përshëndetje. I kam hequr arbëreshët sepse nuk kishin referencë dhe nuk janē fis ilir por shqiptar. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 16:44 (CET) == Shqyrtim == Pershendejte, nese keni mundesi ta shqyrtoni artikullin https://sq.wikipedia.org/wiki/Gazeta_e_Pavarur Faleminderit! :Përshëndetje! Dëshironi të kontrolloni kontributet e mia dhe t'i bëni ato blu?--[[Përdoruesi:Doardear|Doardear]] ([[Përdoruesi diskutim:Doardear|diskutimet]]) 17 prill 2022 19:19 (CEST) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Përkthime == Përshëndetje, ju bëni përkthime mjaft të mira. A doni ta përktheni artikullin [[Dialekti Zetë–Rashkë]] ([[:en:Zeta–Raška dialect]])?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85|2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85]] 30 mars 2022 15:48 (CEST) :Jo? 😢--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.88|88.128.92.88]] 3 prill 2022 08:01 (CEST) ::Nëse ke mundësi edhe këtë shikoje [[:en:Musić noble family]] në [[Musiq]]. ::[[:en:Milivoje Đurković]] - [[Milivoje Gjurkoviq]]--[[Speciale:Kontributet/82.114.73.107|82.114.73.107]] 5 prill 2022 21:23 (CEST) :Përshëndetje kolegë. Nuk po i refuzoj, do ti përkthej kur të kem kohë sepse kam edhe mbi 2200 faqe në listën e mbikëqyrjes. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 prill 2022 21:37 (CEST) ::Edhe [[:en:Vladan Glišić]] në [[Vladan Glishiq]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8|2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8]] 19 prill 2022 01:01 (CEST) :::{{ping|Drenisa}} Faleminderit. A po vijnë akoma artikujt e tjerë?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964|2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964]] 26 prill 2022 23:25 (CEST) ::::Shih edhe këtë: [[:en:Jovan Grković-Gapon]] në [[Jovan Gapon]]. Paraprakisht faleminderit koleg ... --[[Speciale:Kontributet/37.35.67.1|37.35.67.1]] 27 prill 2022 00:10 (CEST) :::::Ka shumë pak artikuj që duhen përkthyer.--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E|2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E]] 2 nëntor 2022 10:09 (CET) ::::::{{ping|Drenisa}} Shumë të shkurtër janë [[hatibi]] ([[:en:Khatib]]) dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287|2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287]] 17 nëntor 2022 20:56 (CET) Përshëndetje koleg. Po mi zgjedh artikujt për ti përkthyer si me i pas propozuar ndonjë shkavell.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 nëntor 2022 15:12 (CET) :Dëshironi të krijoni ata artikuj të rëndësishëm?--[[Speciale:Kontributet/24.134.186.201|24.134.186.201]] 26 tetor 2023 13:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje sporti}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2022 03:56 (CEST) == Scodra dhe Shkodra == Përshëndetje @[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]], të përgëzoj për punën e përkthimeve. Mendoj se do ishte më mirë që artikulli Scodra të vendoset në seksionin e historisë së artikullit [[Shkodra]], ose të riemërohet në Shkodra e lashtë. [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 3 gusht 2022 19:45 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar. Po pajtohem që titulli të jetë [[Shkodra e lashtë]]. Të falëminderit për mirëkuptimin, respekt [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 3 gusht 2022 22:45 (CEST) == Medalje == {{Medalje pune}} -- [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 23 gusht 2022 13:07 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Drenisa}} == Gostitje dhënë më 8 shtator 2022 13:36 (CEST) == {{Fli}}-[[Përdoruesi:Astronomi06|Astronomi06]] ([[Përdoruesi diskutim:Astronomi06|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:36 (CEST) :Shumë faleminderit koleg i nderuar. Respekt. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:40 (CEST) == Toponimet e antikitetit == Pershendetje Drenisa! Po shoh qe po orienton titujt e artikujve qe lidhen me emertime te antikitetit drejt shqiperimeve. Duhet ta kem propozuar edhe ne kuvend, por kete ''shqiperim'' te perdhunshem e mendoj demtues per syrin e lexuesit qe mund te mendoje te informohet permes wiki-t, tek e fundit eshte edukuese sikur lexuesi (nxenesi mundesisht) te mesoje se '''c''' ne latinishten klasike shqiptohej '''k''', p.sh. Si dhe te mesohet te perballet me kete permase te emertimeve klasike qe nuk besoj se ndonje vend qe kemi si reference kulturore, i ndryshon dhe njetrajteson keshtu. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:24 (CEST) :Përshëndetje koleg. Për cilin redaktim e ke fjalën, nëse ke mundësi të më tregosh? [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:28 (CEST) :: Po ja p.sh. [[Sesaretia]] qe e shqiperove nga transkriptimi qe i behet emertimit ne greqishte. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:34 (CEST) :::E përktheva koleg i nderuar. Tani nuk do të thot se duhet të mbetet pikërisht ashtu si e kam përkthyer une. Mund edhe të kem gabuar. Greqishten nuk e njoh. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:39 (CEST) ::::Ne fakt ajo qe ke bere me titullin perben ''shqiperim'' e nderuar, sepse teknikisht titulli eshte i '''pa'''perkthyeshem, vetem i transkriptueshem per volitje drejtshqiptuese. Nuk po them qe i yti eshte varianti perfundimtar, por meqe i ke hy kesaj vadeje, mendova se mos mund te te duket e arsyeshme... sidoqofte, te lumshin duart. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:42 (CEST) :::::Faleminderit koleg i nderuar. Po përpiqem. Sa për [[Sesaretia]] të të them të drejtën nuk e di se si do të ishte titulli i saktë në gjuhën shqipe, sepse ka shumë emra që vështirë përkthehen. Respekt juve. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:46 (CEST) :::::Kur është puna tek emërtimet e titujve të toponimeve antike, ke shumë të drejtë, sepse ka një varg emërtimesh për të cilat nuk kam qenë i sigurt se si duhet të jetë në gjuhën shqipe. p.sh. latinisht është '''Dimalum''' greqisht '''Dimalitan''' ndërsa shqip e kanë përkthyer '''Dimali''', pastaj '''Vicianum''' e kanë përkthyer [[Viciana]], etj. ja edhe një që në anglisht ka qenë '''Berginium''' ndërsa une e kam përkthyer [[Bergini]] duke u nisur nga ajo që më mirë është të ekzistojë kështu edhe nëse nuk është në rregull se sa të mos ekzistojë fare. Nuk kam asgjë kundër që artikuj të tillë të zhendosen në emërtimin tjetër simotër, si p.sh. në këtë rast '''Berginium'''. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 7 tetor 2022 00:03 (CEST) == Përkthimi shqip🤗 == Përshëndetje Drenisa, ju lutem nëse e bëj në gjuhë të tjera në gjuhën shqipe në Wikipedia😍🤗? [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 17:53 (CEST) :Përshëndetje koleg AlexBTR. Më trego cilët artikuj duhet t'i bëj në shqip. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 20:16 (CEST) Për [[Florin Salam]], Elena Çaushesku, [[Adrian Minune]] dhe Denisa. Përshëndetje nga cigani kosovar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 22:47 (CEST) Koleg i nderuar, {{@|AlexBTR}} kur të kesh mundësi përktheje këtë artikull në gjuhën rumune, nëse mundesh, nëse jo nuk ka problem, [[:en:Accession of Kosovo to the European Union|Accession of Kosovo to the European Union]]. Me nderime (Kosovari cigan ose Cigani nga Kosova): --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:05 (CEST) Të dua Drenisa! [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:38 (CEST) :Ai e bëri përkthimin në rumanisht: [[:ro:Aderarea Kosovo la Uniunea Europeană]]. [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 5 maj 2024 17:11 (CEST) == Kryetare kosovare == Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]]. [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E|2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E]] 23 tetor 2022 17:35 (CEST) :{{ping|Drenisa}} Vetëm disa mungojnë ose janë shumë të shkurtra.--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.127|88.128.92.127]] 18 dhjetor 2022 12:49 (CET) == Çamëri/shqiptarë në Greqi, dhe fe == Ju jeni tani në atë temë. Dëshironi të krijoni [[My Blood My Compromise]] ([[:en:My Blood My Compromise]])? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC|2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC]] 4 shkurt 2023 12:22 (CET) :Jo?--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE|2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE]] 9 shkurt 2023 20:36 (CET) ::Ky janë xhamitë shqiptare.--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5|2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5]] 25 shkurt 2023 14:31 (CET) == Medalje dhënë më 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == Kategorizimi == Përshëndetje! Prej disa kohësh je angazhuar në procesin e kategorizimit duke ndihmuar në një çështje që pak përdorues ndihmojnë. Prej vitesh pema e kategorive në Wikipedia-n shqip është në një situatë të rënduar pasi ka munguar në mënyrë të vazhduar mirëmbajtja në lidhje me të kështu që kontributi yt në këtë çështje vlerësohet së tepërmi. Do të të këshilloja të lexoje [[en:WP:CG]] nëse s'e ke lexuar ende e të hidhje një sy te pema e kategorive në Wikipedia-n anglisht: [[en:Category:Contents]]. Ky është trungu i pemës nga ku buron çdo kategori e nënkategori tjetër atje. Sa më shumë t'i afrohemi një sistemi të ngjashëm, aq më e lehtë do të bëhej gjetja e përpunimi i informacionit (kategoritë kanë rëndësi të veçantë në punët automatike pasi shërbejnë si grupe tematike nga ku robotët e vegla të ndryshme mund të vjelin e përpunojnë informacion me lehtësi). Në fakt kam disa kohë që mendoj të fillojmë një fushatë për sistemimin e pemës së kategorive në Wikipedian-n shqip por ti e ke nisur para meje de facto si proces kështu që mendova se mbase mund të ishe i interesuar "ta nisje me themel". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 04:14 (CET) :Përshëndetje, koleg. Ka kohë që e kam vërejtur se kur përkthej artikuj mungojnë shumë kategori në gjuhën shqipe. Ato kategori të artikujve që i përkthej e që krahas anglishtes ekzistojnë edhe në shumë gjuhë ose në disa gjuhë të tjera zakonisht i krijoj. Nuk kam shumë njohuri rreth rregullave të krijimit të artikujve, kështu që do të përpiqem ta respektoj pemën e kategorizimit të artikujve në gjuhë të tjera. [[en:WP:CG]] nuk e kam lexuar por do të përpiqem ta lexoj me kujdes. Nëse vëren ndonjë gabim ose devijim timin të lutem më korigjo. Faleminderit koleg. Respekt. Me nderime: [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 mars 2023 18:33 (CET) ::Patjetër. Faqja e lartpërmendur tregon me hollësi çdo gjë rreth kategorive. Mbase së shpejti mund të marrësh guximin të kalosh pak dhe ato kategoritë teknike përveç atyre të përmbajtjes. Për çdo lloj ndihme që mund të të duhet rreth koncepteve të shpjeguara te faqja në fjalë, mos ngurro të më pyesësh. Puna e mbarë! {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1678478907819:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt">—&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 21:08 (CET)</span> == Një turk, disa turq == Përshëndetje! :) Fjala "turq" nuk përmban Ë në drejtshkrim kështu që besoj që rikategorizimet e tua të fundit në lidhje me të duhet të kthehen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:22 (CEST) :Përshëndetje koleg. Nuk e kisha konsultuar drejtshkrimin. Shihe tani se më duket e përfundova. Dhe faleminderit për kujdesin. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:46 (CEST) ::Asgjë. :) Vetëm një këshillë: Ridrejtimet nuk funksionojnë me kategoritë. Në një ridrejtim të zakonshëm, lexuesi do të ridrejtohet automatikisht te faqja e re nëse shtyp te lidhja e ridrejtimit. Në rastin e kategorive, nëse një artikull kategorizohet te kategoria e vjetër, ai do të mbetet aty, nuk do të ridrejtohet automatikisht te kategoria e re. Duke pasur këtë parasysh, nëse ndodh një gabim me faqet e kategorive është mirë që të vendoset stampa {{tl|Grise}} te faqja e vjetër e thjesht të krijohet një e re në vend të zhvendosjes.<span id="Klein_Muçi:1680528383414:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2023 15:26 (CEST)</span> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 --> == Kërkesë për përkthim të faqes Amin Syla në anglisht. == Përshëndetje, a do të ishte e mundur që ju të përktheni faqen [[Amin Syla]] në [[anglisht]]? [[Speciale:Kontributet/185.100.245.105|185.100.245.105]] 13 gusht 2023 16:10 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 18 gusht 2023 23:58 (CEST) :[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], Hello - Xoş gəlmisiniz!<br/>Please translate this article in Azerbaijani language Wikipedia: [[:en:Prishtina Bus Station]]<span id="Drenisa:1692398093200:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 00:34 (CEST)</span> ::Hello. ::I have created the article [[:az:Priştina Avtovağzalı]]. Can you create the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? ::Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 08:57 (CEST) :::Thank you very much for the new article! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 12:38 (CEST) ::::[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], [[Arsimi në Azerbajxhan]] këtë artikull e ke gratis, koleg i nderuar. Respekt.<span id="Drenisa:1692447687637:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 14:21 (CEST)</span> :::::Thank you very much! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 18:28 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Çmimi për mirëmbajtjen e kategorive == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e kategorive|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Kategorizimi: Faqet e veçanta == Përshëndetje! Meqë merresh shpesh me kategoritë, nëse nuk e di ende, doja të të thoja se faqet e veçanta mund të jenë një vend i mirë për t'i përpunuar ato. Shko te [[Special:SpecialPages]] (e ke dhe te mjetet majtas si "Faqet e veçanta") dhe shiko për ''Kategori të dëshiruara'', ''Kategori të pakategorizuara'' dhe ''Kategori të papërdorura''. Të treja ato lista kanë nevojë prej vëmendje prej vitesh tashmë dhe puna jote në to do të ishte më se e mirëpritur. Si gjithmonë, më thuaj nëse të lindin probleme rrugës. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 shtator 2023 12:05 (CEST) :[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Përshëndetje. Posa i shikova. Për dy të fundit e kuptova se çka kërkohet ndërsa për të parën, ''Kategori të dëshiruara'' nuk po kuptoj. Faleminderit koleg. Respekt.<span id="Drenisa:1695462617463:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 23 shtator 2023 11:50 (CEST)</span> ::Ato janë thjeshtë "kategori të kuqe", pra kategori që janë përdorur në faqe të ndryshme por faqet e tyre nuk janë krijuar ende (ose janë grisur). Në këtë kuptim janë "të dëshiruara", sepse kërkohet ekzistenca e tyre nga faqet ku janë përdorur. Këto lloj kategorish ose duhen krijuar, ose duhen hequr nga faqet ku kërkohen.<span id="Klein_Muçi:1695464616109:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shtator 2023 12:23 (CEST)</span> :::Shënim: Kam harruar pa përmendur këtë më sipër: [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|FaqeTëPakategorizuara]]<span id="Klein_Muçi:1699751830458:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 nëntor 2023 02:17 (CET)</span> == Medalje dhënë më 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Për punën e vazhduar në lidhje me mirëmbajtjen e kategorive, një hapësirë që ka pasur nevojë për mirëmbajtje prej kohësh. {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2020:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 21:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fëmijëria në luftë]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646057|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fëmijëria në luftë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2001:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 02:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Turqi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648280|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Turqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2020:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2024 21:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ChatGPT në arsim]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648325|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ChatGPT në arsim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2023:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 00:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Göldi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Göldi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Maria Schwegelin]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648452|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Maria Schwegelin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur|BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margherita Sarrocchi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2649219|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margherita Sarrocchi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202024,%2015:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2024 16:17 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burimet e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650350|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burimet e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202024,%2016:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2024 17:39 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Microsoft Copilot]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650669|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Microsoft Copilot]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tay (chatbot)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tay (chatbot)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Turqit në Ballkan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651100|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Turqit në Ballkan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2013:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 14:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Evropiane]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651113|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Evropiane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2014:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 15:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjeorgji]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651247|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjeorgji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652371|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2017:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 18:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kinema Rustaveli]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652384|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kinema Rustaveli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2018:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 19:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Majda Kirmizi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Majda Kirmizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tatjana Bokan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652774|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tatjana Bokan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Đurđina Jauković]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653642|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Đurđina Jauković]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653717|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20prill%202024,%2021:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 prill 2024 23:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Akademia Austriake e Shkencave]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2655321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Akademia Austriake e Shkencave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202024,%2015:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2024 17:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Tiranës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656507|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Tiranës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2015:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 17:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656521|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Monumente në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656543|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edgar Morin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2658987|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edgar Morin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20prill%202024,%2020:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 prill 2024 22:01 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tito Beliçanec]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659515|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tito Beliçanec]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202024,%2020:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2024 22:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Egjipt]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659789|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Egjipt]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20prill%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 prill 2024 19:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grottaferrata]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grottaferrata]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shën Vasili]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661134|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shën Vasili]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të pa emëruar|Parametra të pa emëruar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me emrat e parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unrecognized parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2021:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 23:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Poezia mesjetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2663408|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Poezia mesjetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202024,%2019:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2024 21:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frédéric Boissonnas]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664817|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frédéric Boissonnas]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 13:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Livandula]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664997|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Livandula]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2021:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 23:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Samovari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2666516|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Samovari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202024,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2024 23:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Radical (film)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2667689|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Radical (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202024,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2024 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Code.org]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2668785|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Code.org]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202024,%2017:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2024 19:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agron (emër)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2669456|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agron (emër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20qershor%202024,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 qershor 2024 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sporti në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670112|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sporti në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20qershor%202024,%2010:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 qershor 2024 12:32 (CEST) == Lidhje == përshendje. Kam nevoj per ndihmen tuaj. Jan disa faqe ne sq.wiki që un kam krijuar por nuk kam mundesi qe ti lidh me wikipediat e tjera te gjuheve te tjera (kjo për shkak se un redaktoi nga telefoni). A keni mundesi t m ndihmoni. Faqet (qe me se shumti jan artikuj futbollistesh) ndodhen ketu: Kategoria:Articles without Wikidata item. Te falenderoj. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 17 qershor 2024 14:21 (CEST) :[[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], Po<span id="Edukatori:1718635260747:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 17 qershor 2024 16:41 (CEST)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Aarhus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670807|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Aarhus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202024,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2024 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ilir Boçka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2671811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ilir Boçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20qershor%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674438|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2016:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 18:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674467|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2017:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 19:55 (CEST) == Need help == Hello. I've been trying to update for a while. I need help on something. I'm not expert enough. I have made many updates to the [Selam Taraku] page. Could you review these for me, please? Thanks! [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:20 (CEST) :[[Selami Taraku]] [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Observatori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676083|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Observatori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2015:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 17:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkeoastronomia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676455|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkeoastronomia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676607|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2024 12:06 (CEST) == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik, që me shumë gjasa është mercenarizëm i ulët hakmarrës ndaj pasardhësve të Mësuesit të Popullit. Ju jeni i detyruar që të shpjegoheni për këtë akt të ulët. {| class="wikitable" |1 |<bdi>[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]</bdi> |[[xtools:topedits/sq.wikipedia.org/Edukatori/0/Sali Nivica|Top Edits]] · [[xtools:ec/sq.wikipedia.org/Edukatori|Edit Counter]] |1 |1 |100% |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |0 |51 |} [[Përdoruesi:Altin Goxhaj|Altin Goxhaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Altin Goxhaj|diskutimet]]) 25 korrik 2024 08:59 (CEST) Gabim e ke se unë nuk kam redaktuar te artikulli i Sali Nivicës, shihe historikun, dhe ti që më sulmon mua më mirë do të ishte të kontribuoje me ndonjë artikull në Wikipedia Shqipe sepse kemi mbetur Wikipedia me numrin më të vogël të artikujve në Ballkan. == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rose Wilder Lane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679540|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rose Wilder Lane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Clive James]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679567|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Clive James]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Torontos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679719|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Torontos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2017:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 19:35 (CEST) == [[Adem Kastrati]] == Pershendetje, uroj te jeni mire. Ju kihsa lutur qe te aprovoni ndryshimin e fundit tek faqja Adem Kastrati, per ekspoziten e fundit. Gjithe te mirat @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] [[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|A.Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 1 gusht 2024 19:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fashizmi i krishterë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2680965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fashizmi i krishterë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20gusht%202024,%2014:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 gusht 2024 16:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202024,%2011:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2024 13:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2012:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2024 14:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lakonia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697006|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lakonia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shtator%202024,%2017:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shtator 2024 19:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slobodna Dalmacija]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697405|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slobodna Dalmacija]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 14:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jutarnji list]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697416|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jutarnji list]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2013:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 15:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2699848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202024,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2024 23:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2700334|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202024,%2017:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2024 19:56 (CEST) == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2023|përdoruesi=Edukatori}} == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dorothee Sölle]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2702945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dorothee Sölle]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202024,%2018:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2024 20:10 (CEST) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Njoftim! == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukator]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron maksimalisht me datën: 6 Nëntor. Nëse do doje të votosh, votimi bëhet këtu, [[:Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Faleminderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] 13 tetor 2024 13:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Semafori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2705636|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Semafori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202024,%2020:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2024 22:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti si përvojë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2707089|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti si përvojë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202024,%2008:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2024 10:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bukuroshi i Zi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bukuroshi i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202024,%2017:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2024 19:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e Fëmijëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e Fëmijëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2016:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 18:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arthur Mee]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arthur Mee]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2709518|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202024,%2014:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2024 15:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712201|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20n%C3%ABntor%202024,%2016:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 nëntor 2024 17:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Loja me role]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Loja me role]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20n%C3%ABntor%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 nëntor 2024 18:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Etnolinguistika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Etnolinguistika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20n%C3%ABntor%202024,%2017:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 nëntor 2024 18:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka akademike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713641|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka akademike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20n%C3%ABntor%202024,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 nëntor 2024 20:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Artikulli shkencor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Artikulli shkencor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20n%C3%ABntor%202024,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 nëntor 2024 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indeksi i citimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714343|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indeksi i citimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 17:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Projektori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Projektori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2021:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 22:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi fizik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715267|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi fizik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 21:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi punues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi punues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2022:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 23:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Saarlandit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Saarlandit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tradita]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tradita]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2013:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 14:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dita e sportit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716487|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dita e sportit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2016:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 17:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Media në Prishtinë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2717271|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Media në Prishtinë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20n%C3%ABntor%202024,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 nëntor 2024 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Provimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718012|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Provimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718022|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diploma]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2719723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diploma]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20n%C3%ABntor%202024,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 nëntor 2024 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi arsimor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2720103|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi arsimor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20n%C3%ABntor%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 nëntor 2024 11:06 (CET) == Sushica & Shushica !! (vazhdim diskutimi) == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], besoj se tani jane te permbledhura te gjitha ne keto dy faqe kthjelluese dhe se problemi eshte zgjidhur. [[Sushica (faqe kthjelluese)|'''Sushica (faqe kthjelluese)''']] [[Shushica (faqe kthjelluese)|'''Shushica (faqe kthjelluese)''']] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 14:46 (CET) :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], Faleminderit. Respekt. Suksese.<span id="Edukatori:1732725750482:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 17:42 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2722865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202024,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klima mesdhetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2723859|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klima mesdhetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2000:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 01:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cecilia Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724176|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cecilia Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diana Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724178|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diana Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nicolas Berggruen]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nicolas Berggruen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2023:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 00:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shushunja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724911|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shushunja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202024,%2014:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 15:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Totemizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2729099|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Totemizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon vija ndarëse|Mungon vija ndarëse]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon vija ndarëse mes parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing pipe|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20dhjetor%202024,%2018:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 dhjetor 2024 19:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antonio Rodotà]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730264|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antonio Rodotà]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Andy Varipapa]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730721|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Andy Varipapa]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202024,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2024 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisignano]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2731162|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisignano]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20dhjetor%202024,%2019:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 dhjetor 2024 20:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi formues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738298|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi formues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20janar%202025,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 janar 2025 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Testi i standardizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Testi i standardizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikometria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikometria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:36 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 janar 2025 07:24 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[TV Most]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2745061|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:TV Most]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202025,%2012:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2025 13:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kajo Babjeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746109|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kajo Babjeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202025,%2019:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 20:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746459|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20shkurt%202025,%2017:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 18:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202025,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2025 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747794|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon adresa|Mungon adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur janë referime interneti pa adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: requires URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2018:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 19:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747868|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2023:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 00:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748122|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2011:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 12:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Milot-Klos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748390|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Milot-Klos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Fier-Vlorë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748904|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Fier-Vlorë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shkurt%202025,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 20:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Miniera e Crepules]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2750404|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Miniera e Crepules]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2752705|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kreshnik Rustemi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762146|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kreshnik Rustemi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romuva]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764827|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romuva]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi baltik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764845|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi baltik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta dhe Paqja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta dhe Paqja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2022:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 23:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2016:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 17:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2004:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 05:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2007:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 08:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2011:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 12:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2013:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 14:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 21:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2005:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 06:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2010:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 11:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2011:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 12:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2013:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 14:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2004:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 05:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 12:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 16:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2017:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 18:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kotiledoni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2773915|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kotiledoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202025,%2016:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2025 17:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjermani]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2778685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjermani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202025,%2017:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2025 19:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Greqi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2784249|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Greqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20prill%202025,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 prill 2025 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erich von Däniken]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2785940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erich von Däniken]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202025,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2025 18:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Beratit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2790685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Beratit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20prill%202025,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2025 01:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2791111|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202025,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2025 23:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2792448|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20maj%202025,%2022:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2025 00:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793125|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20maj%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 maj 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793555|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20maj%202025,%2009:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 maj 2025 11:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Maltë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794014|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Maltë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202025,%2022:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 00:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Portugali]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Portugali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202025,%2018:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 20:24 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Irlandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794828|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Irlandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202025,%2023:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 maj 2025 01:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Rusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2795723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Rusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20maj%202025,%2010:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 maj 2025 12:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha grënlandeze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2798670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha grënlandeze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202025,%2018:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2025 20:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF “Liria” në Tetovë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2800585|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF “Liria” në Tetovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20maj%202025,%2017:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 maj 2025 19:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Bjellorusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2801385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Bjellorusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202025,%2018:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2025 20:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Dituria" në Saraj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802313|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Dituria" në Saraj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20maj%202025,%2018:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 maj 2025 20:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përparimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802612|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përparimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202025,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2025 19:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Kultura", Mateç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806420|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Kultura", Mateç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2019:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 qershor 2025 21:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806469|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "11 Tetori", Urviç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806644|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "11 Tetori", Urviç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20qershor%202025,%2014:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 16:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2808917|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20qershor%202025,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 qershor 2025 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Tunizi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811072|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Tunizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202025,%2022:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2025 00:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Praktikat e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811777|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Praktikat e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202025,%2008:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2025 10:08 (CEST) == Administrator == Urime për rezultatin! Tashmë për një vit zotëron privilegjet e administratorit të zakonshëm. Ndër detyra të ndryshme administrative, unë do të të tërhiqja vëmendjen drejt [[Speciale:FaqetSpeciale|Faqeve të veçanta]]. Aty gjenden faqe të ndryshme që ndihmojnë në mirëmbajtjen e projektit dhe që shpeshherë nuk kanë shumë vëmendje nga komuniteti aktual. Përveç kësaj, zbrazja e [[Speciale:PendingChanges|ndryshimeve në pritje për kontroll]] dhe zgjidhja e tematikave në dritaret e kuqe në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] janë detyra të zakonshme këto kohë të administratës. Suksese dhe njëherë dhe puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 qershor 2025 09:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erasmus+]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erasmus+]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20qershor%202025,%2013:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 qershor 2025 15:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812665|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20qershor%202025,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 qershor 2025 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Afrikë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2815299|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Afrikë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20korrik%202025,%2015:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 korrik 2025 17:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Plevlës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2833004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Plevlës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shtator%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shtator 2025 20:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mark Bazaiti]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835795|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mark Bazaiti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2025 20:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Optogjenetika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835876|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Optogjenetika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2022:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shtator 2025 00:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839236|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202025,%2019:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2025 21:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Prizrenit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Prizrenit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2840514|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shtator%202025,%2020:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shtator 2025 22:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841302|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2008:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 10:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkia e Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841395|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkia e Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2013:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 15:34 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Politeknik i Athinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841788|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Politeknik i Athinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202025,%2007:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2025 09:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842028|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2007:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 09:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e Shkupit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842055|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e Shkupit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2009:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 11:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842780|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202025,%2021:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2025 23:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842982|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Daltonizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2843312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Daltonizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20tetor%202025,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 tetor 2025 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844330|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Valentin Haüy]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2847761|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Valentin Haüy]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20tetor%202025,%2022:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 tetor 2025 00:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Émile Jaques-Dalcroze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2850529|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Émile Jaques-Dalcroze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20tetor%202025,%2021:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 tetor 2025 23:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mary L. Matthews]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2851554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mary L. Matthews]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202025,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2025 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857120|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20tetor%202025,%2021:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 tetor 2025 23:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jean Marc Gaspard Itard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857892|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jean Marc Gaspard Itard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202025,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2025 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e futbollit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2858589|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2025 19:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2859972|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2860008|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stili i shkrimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2862887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stili i shkrimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20tetor%202025,%2017:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 tetor 2025 19:49 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi akademik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2865335|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi akademik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202025,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2025 21:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzika arabe]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879603|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzika arabe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20dhjetor%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 dhjetor 2025 19:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjenealogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjenealogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20dhjetor%202025,%2012:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 dhjetor 2025 13:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lojës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883410|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lojës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883929|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20dhjetor%202025,%2017:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 dhjetor 2025 18:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi kontekstual]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884601|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi kontekstual]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884611|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2885855|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20janar%202026,%2001:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 janar 2026 02:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Islandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2889539|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Islandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20janar%202026,%2022:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 janar 2026 23:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Seymour Papert]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2891002|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Seymour Papert]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20janar%202026,%2011:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 janar 2026 12:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi problemor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi problemor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20janar%202026,%2018:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 janar 2026 19:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kurrikula e fshehur]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898664|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kurrikula e fshehur]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20shkurt%202026,%2014:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2022:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 23:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899663|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2023:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 00:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899889|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899896|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedariumi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900450|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedariumi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2016:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 17:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Primozh Trubar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900471|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Primozh Trubar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2017:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 18:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alma Wittlin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900696|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alma Wittlin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2016:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 17:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Entomologjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900741|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Entomologjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2021:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 22:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Suka e Dërmanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900897|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Suka e Dërmanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shkurt 2026 19:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fashist]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901191|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fashist]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2010:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 11:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi popullor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2903401|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi popullor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202026,%2016:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 17:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dare the School Build a New Social Order?]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dare the School Build a New Social Order?]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali kulturor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali kulturor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pabarazia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904860|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pabarazia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Philip W. Jackson]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Philip W. Jackson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2019:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Di Lellio]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906084|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Di Lellio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2012:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 13:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Softueri edukativ]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906352|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Softueri edukativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aritmometri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906586|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aritmometri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2014:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 15:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abakusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906595|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abakusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2015:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 16:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i programuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906629|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i programuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2017:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 18:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i personalizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906646|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i personalizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2018:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 19:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slojdi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slojdi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi pasiv]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907255|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi pasiv]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20mars%202026,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 00:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Benedetto Croce]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907388|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Benedetto Croce]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2016:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 17:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tabela e bardhë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907447|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tabela e bardhë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2022:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 23:01 (CET) == Kontrollues – kërkesë == Përshëndetje, Kam bërë një kërkesë për rolin kontrollues në Wikipedia shqip, por nuk jam i sigurt nëse është parë ende. Nëse keni mundësi, do ta vlerësoja shumë shqyrtimin e kërkesës time. Faleminderit! [[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]] ([[Përdoruesi diskutim:Nalaass138|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:10 (CET) :@[[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]], përshëndetje, e pashë rastësisht mesazhin tuaj këtu dhe mendova t'ju përgjigjem që të keni shpejtësi në përgjigje. Kushtet për të marrë privilegjet e kontrolluesit diktojnë +50 redaktime dhe +3 muaj aktivitet, siç shkruhet [[WP:AK|këtu]]. Aktualisht llogaria juaj ka mbi 50 redaktime por nuk ka arritur ende kufirin e 3 muajve aktivitet. Do t'ju sugjeroja të provonit sërish pas një muaji dhe ndërkohë mund të rritni dhe numrin e redaktimeve për të pasur një kandidaturë më të mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja e Shkollës së Re]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908119|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja e Shkollës së Re]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2000:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 01:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Beatrice Ensor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908245|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Beatrice Ensor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2014:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 15:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Forumi Botëror i Arsimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908275|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Forumi Botëror i Arsimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2016:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 17:21 (CET) == Medalje == == Medalje == {{Medalje zelli}} [[Përdoruesi:56tfu|56tfu]] ([[Përdoruesi diskutim:56tfu|diskutimet]]) 10 mars 2026 17:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Charles Austin Beard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Charles Austin Beard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2018:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 19:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909044|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katerina Cilka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katerina Cilka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2001:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 02:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkalla arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909941|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkalla arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 22:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lartë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910003|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lartë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2022:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910115|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910117|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2017:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 18:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jonathan Kozol]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910886|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jonathan Kozol]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20mars%202026,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 mars 2026 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Bourdieu]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Bourdieu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2021:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2026 22:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Sorbonës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Sorbonës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2023:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2026 00:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abckiria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920053|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abckiria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2000:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2016:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 18:51 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjon Renësi I]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984123|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjon Renësi I]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2017:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 19:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[JSTOR]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984953|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:JSTOR]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ISSN]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984962|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ISSN]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Michael Polanyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2985628|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Michael Polanyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20maj%202026,%2015:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 maj 2026 17:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni VI Kantakuzeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni VI Kantakuzeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Gjilanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Gjilanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Pejës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986274|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Pejës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 12:11 (CEST) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) Përshëndetje. Faleminderit për njoftimin. Mua më del se kam bërë shumë më shumë se sa 200 redaktime e bukur do grisje dhe zhvendosje por nuk kam bërë asnjë bllokim e as mbrojtje të faqeve (artikujve). Deri më 1 korrik do përpiqem të plotësojë edhe këto mangësi. Sido që të jetë, respekt dhe suksese edhe juve. Mirëulexofshim. Me nderime : --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:49 (CEST) ih01ai8cgc4kx4chrgcogqt6mzai5tu 2986510 2986459 2026-06-01T22:05:06Z Leutrim.P 113691 /* Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi */ Përgjigje 2986510 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Edukatori/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Tung| — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 9 mars 2019 22:30 (CET)}} == Medalje == Për punën e vazhdueshme në lidhje me artikujt për pedagogjinë. {{Medalje}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:17 (CEST) Shumë faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Respekt juve dhe suksese në punën tuaj fisnike. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:31 (CEST) :Faleminderit! Ju lutem, konsiderojeni mundësinë të shkruani diçka në faqen tuaj personale të përdoruesit pasi krijimi i saj lehtëson komunikimin dhe përfshirjen në komunitet. Gjithsesi mbetet në dëshirën tuaj. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2019 00:28 (CEST) == Kategoritë == Kam vënë re se krijon vazhdimisht kategori të reja si pjesë e punës tënde me artikujt arsimor. Të lutem, hidhi një sy faqes [[Ndihmë:Kategoria]] përpara se të vazhdosh të krijosh kategori të tjera. Po vepron siç duhet, thjesht do të ishte mirë të shtoje dhe atë përshkrimin shabllon siç përshkruhet te faqja më sipër. Kjo dhe mbase të vendosnit dhe kategoritë për kategoritë e krijuara. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2019 17:04 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Doni të thoni të jap shënime të ngjashme siq janë në këtë faqe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Biografi Kategoria:Biografi]. :Me nderime: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 9 qershor 2019 19:26 (CEST) ::Pak a shumë. Ideja ajo është, thjesht teksti është ndryshe. Kemi një tekst shabllon që është mirë të përdorim për t'i standardizuar. Shiko për shembuj kategoritë e mëposhtme: ::*[[:Kategoria:IT-gjeo-cung]]; ::*[[:Kategoria:Stampa referimi]]; ::Shtyp ''Përpunoni burim'' te faqet më sipër që ta shohësh tërë kodin përbërës. Do të vësh re që teksti ndryshon pak nga njëri shembull te tjetri. Kjo është në varësi të faktit nëse kategoria është e prirur të ndahet në kategori të tjera bija apo jo. Lexoje me kujdes faqen e ndihmës më sipër paralelisht me kodin përbërës të faqeve shembuj e besoj se do të jetë më e qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 03:21 (CEST) :::Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], shihe si të duket kjo këtu : [[:Kategoria:Psikologji pedagogjike]]; Nderimet e mia --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 qershor 2019 17:47 (CEST) ::::Kategoria që ke sjellë si shembull ndahet në kategori të tjera bija kështu që duhej vetëm pjesa e parë e përshkrimit. Pjesa e plotë do të duhej nëse kategoria nuk do të përmbante kategori të tjera por vetëm artikuj. Shikoje vetë se e ndryshova siç duhet. Shembulli tregon më shumë se fjalët. :) ::::Këshillë: Vazhdimisht shtyp "Përpunoni burim" dhe shikoni kodin përbërës të faqeve që keni interes. Pastaj mjafton ta kopjosh siç është dhe të ndryshosh vetëm pjesët që të nevojiten për të replikuar të njëjtin rezultat diku. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 18:26 (CEST) == Medalje == {{Medalje sociologjie}}–[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 14 nëntor 2019 11:55 (CET) == Përkthimet == Përshëndetje, Drenisa! :) Po shoh morinë e artikujve të rinj që po krijon së fundmi. Po përdor veglën e përkthimeve? Si funksionon, mirë? Ke pasur probleme gjatë përdorimit? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 17:23 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Faleminderit për interesimin tuaj. Nganjëherë edhe kam probleme të vogla me veglën e përkthimit ose si pasojë e mosfunksionimit mbase të rrjetit e ndoshta edhe me nivelin e (mos) njohjes së gjuhës angleze. Tjera probleme nuk kam vërejtur. Gjithë të mirat. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:24 (CET) :Kuptoj. Pyes pasi, nëse i keni ndjekur diskutimet në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] këto kohë, sapo e kemi aktivizuar si vegël për të gjithë dhe disa përdorues kanë raportuar probleme teknike në lidhje me funksionimin e saj. Butona të caktuara që kur i shtyp nuk kryejnë asnjë funksion, etj. Gjëra të tilla. Është mirë që këto raste të raportohen që ta rregullojmë sa më mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:40 (CET) == Medalje == {{Medalje përkthimi}} Përshëndetje [[Drenisa]]! Thjesh dua të të falenderoj e përgëzoj për punën e mirë që po bën më përkthimin e disa artikujve e t'iu inkurajoj të vazhdoni po kështu. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 8 dhjetor 2019 21:42 (CET) == Artikujt ne lidhje me COVID-19 == Përshëndetje [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]]! Pashë që ke krijuar artikuj me temën shumë aktuale të COVID-19. Edhe unë jam i interesuar të shkruaj artikuj në lidhje me këtë temë. Nëse ke dëshirë, mund të bashkëpunojmë dhe të shkruajmë disa artikuj për këtë. P.sh. Artikuj për shtetet që janë prekur me sëmundjen, ose artikuj për virusin, etj, që janë paralelë në EnWiki. Unë jam shumë i gatshëm. Të përshëndes, [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:29 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]]. Pashë se mungonte artikulli dhe e përktheva. Nuk e kam në plan të merrem me tema të tilla. Artikullin në fjalë (Covid 19) kur të kesh mundësi, shihe mos më është përvidhur ndonjë lëshim. Respekt për kontributin tuaj të mrekullueshëm. Gjithë të mirat. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:42 (CET) :Mendova se do të doje të shkruaje. Sidoqoftë faleminderit dhe vazhdo redaktimet me tema të tjera. Punë të palodhshme! - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:48 (CET) ::{{@|Sadsadas}} mund të kesh interes për diskutimin e mësipërm. Kam vënë re që je marrë dhe ti me temën. Mbase gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 14:50 (CET) :::{{@|Berishasinan}} Pershendetje! :::Me pelqen shume nisma per te shkruajtur artikuj mbi temen e Covid-19.Do te doja te ndihmoja dhe une ne shkrimin e tyre. Jam shume e gatshme. Te lutem me ver ne dijeni per cdo gje. - [[Përdoruesi:Florinda Gjypi|Florinda Gjypi]] ([[Përdoruesi diskutim:Florinda Gjypi|diskutimet]]) 15 mars 2020 17:15 (CET) ::::Doja t'ju vija në vëmendje këtë publikim në ''Facebook'' nga ''Fondacioni Wikimedia'': ''[https://www.facebook.com/wikimediafoundation/posts/770671413338523 On Wikipedia, a fight is raging over coronavirus disinformation]''. Këtu theksohet rëndësia e vërtetësisë te artikujt që prekin këto tema këto ditë. Edhe nëse nuk krijoni artikuj të rinj, mjafton të siguroheni për të korrigjuar informacionin te ato ekzistues. Kontrollimi i informacioneve bëhet duke parë burimet dhe duke u siguruar për plotësimin e saktë të referimeve dhe prejardhjen e tyre nga organe serioze, mundësisht me një lidhje me shëndetësinë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:47 (CET) :::Faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Pikërisht kjo më shtyri që ta përktheja. Nderimet e mia: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:53 (CET) ::::Përshëndetje {{ping|Drenisa}} Dëshiron të kontrollosh dhe shikosh redaktimet e mia blu apo jeshile (shqyrtimi)?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:31 (CET) :Përshëndetje {{ping|Saklanan gerçekler}} BLU koleg i nderuar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:44 (CET) ::Edhe shqyrtimi e redaktimet?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 15:07 (CET) == Medalje == {{Medalje gjeografie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 prill 2020 13:43 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar {{@|Klein Muçi}} shumë faleminderit ... gjithashtu edhe juve ju dëshiroj suksese të tjera. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 27 prill 2020 15:17 (CEST) == Kontrollim == Përshëndetje, Drenisa! Je në dijeni të kësaj faqes [[Speciale:PendingChanges|këtu]]? Aty listohen të gjitha faqet me ndryshime në pritje në Wikipedia-n shqip. Meqë tashmë je përdoruese me përvojë për sa i përket artikujve këtu, po pate kohë ndonjëherë, ndihma jote në aprovimin ose refuzimin e ndryshimeve në pritje te lista e mësipërme do të ishte mëse e mirëpritur. Aktualisht ajo listë mirëmbahet vetëm nga 1 përdorues (Timi). Me ndihmën tënde mund të ulim ndjeshëm kohën e pritjes së kontrollit për artikujt, që është fatkeqësisht mbi 100 ditë (ka qenë gati dyfish përpara se të përfshihej Timi). Detyra e mësipërme është me përgjegjësi, pasi aty vendoset çfarë shfaqet në në një artikull e çfarë jo, e për pasojë, përcaktohet përmbajtja që do të shfaqet në rezultatet e motorëve të kërkimit në botë. Duke pasur parasysh këtë, situata ka qenë paksa si thikë me dy presa pasi, nga një anë na duhen shumë kontrollues aktivë që të mbajmë numrin e ndryshimeve në pritje nën kontroll dhe nga ana tjetër duhet të ketë një lloj përzgjedhjeje mbi përdoruesit që e ushtrojnë atë funksion për shkak të përgjegjësisë së detyrës. Ti je një zgjedhje e mirë për atë gjë, kështu që mendova të ta sjell në vëmendje si mundësi. Gjithsesi sjellja e vazhdueshme e artikujve të rinj nga ana jote është një ndihmë e vetëmjaftueshme për komunitetin. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 prill 2020 18:45 (CEST) == Edhe një herë për Gurrën e Hoxhës! == Ne se do te shkruante seicli si eshte ne dialektin e tij atehere do te ishet lulla e Babilonit! Ne kete rast mendoj se do te duhet qe titulli te jete korrekt dhe brenda te shkruhet qe vendasit e quajne keshtu! Kjo vjen sepse ne kete rast emertimi eshte transparent dhe ne nuk na leverdis qe dikur dikush te shkrau Hoxh e dikush te shkruaje Hosës... Me kupton!!! Tung--[[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]] ([[Përdoruesi diskutim:Varrea e Fterres|diskutimet]]) 17 maj 2020 14:36 (CEST) Përshëndetje koleg [[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]]. Për mua nuk është aspak problem nëse do të jetë titulli Gurra e Hoxhs apo Gurra e Hoxhës. Artikullin e kam përkthyer sepse sido që të jetë titulli i këtij toponimi tingëllon shqip, gjë e cila për territorin e Kosovës nuk është edhe aq e shpeshtë të gjesh emërtime të tilla. Tani ka edhe njerëz të tjerë këtu në Wikipedia të cilët me kontributet dhe përvojën e tyre të gjatë, mund ta vlerësojnë më drejtë dhe më saktë këtë çështje. Sa për mua nuk është aspak problem, po qe nevoja e zhvendos tani faqen nga Gurra e Hoxhs në Gurra e Hoxhës. Vetëm një gjë nuk duhet harruar, e kjo është që ne ishim për rreth një shekull nën pushtimin jugosllav, dhe kur është fjala tek toponimet, kjo ka lënë pasojat e saj. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 17 maj 2020 22:46 (CEST) == Medalje == Për kontributin e vazhduar në lidhje me lashtësinë ilire {{Medalje historie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 gusht 2020 14:53 (CEST) == Kontroll == I kontrollon dot redaktimet e mia, të lutem?--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 gusht 2020 13:11 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2019|përdoruesi=Drenisa}} Ju faleminderit koleg wikipedianë. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 shtator 2020 11:36 (CEST) == Medalje == Është një tematikë gati tërësisht e paprekur në komunitet kështu që të falënderojmë për kontributet. :) {{Medalje rruge}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2020 11:46 (CEST) == Medalje == {{Medalje udhëzimi}}–[[Përdoruesi:Anjen01|Anjen01]] ([[Përdoruesi diskutim:Anjen01|diskutimet]]) 26 dhjetor 2020 23:44 (CET) == Falenderim == Përshëndetje, doja t'i shpreh mirënjohjen për punën që ndërmore për rregullimin e artikujve mbi komunat e Kosovës (redaktimet e tua me 10 maj 2020). U kënaqa kur pashë që artikujt gjermane mbi komunat (të cilët e mirëmbaj unë kryesisht) po shërbejnë si "shabllon". Paske përkthyer shumë gjëra kështuqe iu shtua shumë përmbajtje të ri. Gëzohem në qoftë se do të shoh prapë diçka prej teje lidhur me këtë drejtim. Nderime!--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 21 janar 2021 03:39 (CET) == Shqyrtim == Shqyrtoni redaktime ime?--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 11 mars 2021 23:54 (CET) Përshëndetje. Shpresoj të mos jetë urgjente. Kontributi juaj nuk humbet dhe kur të i vie rendi kontributi juaj do të shqyrtohet, qoftë nga une qoftë nga dikush tjetër. Sa për informimin tuaj ja ku janë faqet me ndryshime në pritje [[Speciale:PendingChanges|shih këtu]]. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 mars 2021 00:43 (CET) Atëherë më vie keq por nuk mund të kontriboj në asnjë artikull, përveç rikuperimit të dëmeve të shkaktuara nga Ikranjani, pa u shqyrtuar redaktimet e mia ekzistuese, nuk bëhem ortak në lojëra të pista pukjane.--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 12 mars 2021 01:02 (CET) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2020|përdoruesi=Drenisa}} == Abetare == Edhe [[Elifba]] dhe [[Alfabeti i Stambollit]]? Perkthimi nga [[Daut Boriçi]] dhe [[Rexhep Voka]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F|2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F]] 3 tetor 2021 14:45 (CEST) :Jo për përkthimit i [[:en:Elifba alphabet]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0|2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0]] 8 tetor 2021 12:35 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtare goxha aktive në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je e ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:25 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku railway station]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 01:45 (CEST) :Thank you very much for the new article and all the best! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 09:52 (CEST) == Wikimediani i Muajit == Përshëndetje Drenisa, Po të kontaktoj në emër të Grupit të Përdoruesve Wikimedianët e Gjuhës Shqipe (Wikimedians of Albanian Language User Group - WoALUG), dëshirojm të ju përzgjedhim si “Wikimediani i Muajit” për muajin shkurt, si falenderim për kontributin e juaj në Wikipedia. A mundesh të lutem të na kontaktosh për më shumë informacion në: [[Mailto:info@wikimediashqip.org|info@wikimediashqip.org]]<nowiki>. – ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 19 janar 2022 16:59 (CET) == Sondazh == Pershendetje! Jemi studente qe duam te bejme nje studim per lajmet e rreme dhe vandalizmin ne Wikipedian Shqip. Ju lutemi, do na ndihmonte shume ne qofte se na kushtoni disa minuta kohe per te plotesuar formularin me poshte: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO7Z-CW0HWn8vAhyu1aHFPILSWNJFbzRn8-juFI6rcsQXesw/viewform?usp=sf_link Shume faleminderit! Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Anapecini|Anapecini]] ([[Përdoruesi diskutim:Anapecini|diskutimet]]) 23 janar 2022 13:43 (CET) == Fiset shqiptare == Pershendetje. E pash qe disa nga shkrimet e mija qe i kam bere i pasket bere delete, edhe pse kishin burime dhe prova shume me te sakta se tuajat. Ju kisha lut qe te mos e beni gabimin e njejte pa qene e/i sigurte. Faleminderit [[Speciale:Kontributet/185.173.204.3|185.173.204.3]] 10 shkurt 2022 14:03 (CET) Përshëndetje. I kam hequr arbëreshët sepse nuk kishin referencë dhe nuk janē fis ilir por shqiptar. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 16:44 (CET) == Shqyrtim == Pershendejte, nese keni mundesi ta shqyrtoni artikullin https://sq.wikipedia.org/wiki/Gazeta_e_Pavarur Faleminderit! :Përshëndetje! Dëshironi të kontrolloni kontributet e mia dhe t'i bëni ato blu?--[[Përdoruesi:Doardear|Doardear]] ([[Përdoruesi diskutim:Doardear|diskutimet]]) 17 prill 2022 19:19 (CEST) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Përkthime == Përshëndetje, ju bëni përkthime mjaft të mira. A doni ta përktheni artikullin [[Dialekti Zetë–Rashkë]] ([[:en:Zeta–Raška dialect]])?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85|2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85]] 30 mars 2022 15:48 (CEST) :Jo? 😢--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.88|88.128.92.88]] 3 prill 2022 08:01 (CEST) ::Nëse ke mundësi edhe këtë shikoje [[:en:Musić noble family]] në [[Musiq]]. ::[[:en:Milivoje Đurković]] - [[Milivoje Gjurkoviq]]--[[Speciale:Kontributet/82.114.73.107|82.114.73.107]] 5 prill 2022 21:23 (CEST) :Përshëndetje kolegë. Nuk po i refuzoj, do ti përkthej kur të kem kohë sepse kam edhe mbi 2200 faqe në listën e mbikëqyrjes. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 prill 2022 21:37 (CEST) ::Edhe [[:en:Vladan Glišić]] në [[Vladan Glishiq]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8|2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8]] 19 prill 2022 01:01 (CEST) :::{{ping|Drenisa}} Faleminderit. A po vijnë akoma artikujt e tjerë?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964|2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964]] 26 prill 2022 23:25 (CEST) ::::Shih edhe këtë: [[:en:Jovan Grković-Gapon]] në [[Jovan Gapon]]. Paraprakisht faleminderit koleg ... --[[Speciale:Kontributet/37.35.67.1|37.35.67.1]] 27 prill 2022 00:10 (CEST) :::::Ka shumë pak artikuj që duhen përkthyer.--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E|2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E]] 2 nëntor 2022 10:09 (CET) ::::::{{ping|Drenisa}} Shumë të shkurtër janë [[hatibi]] ([[:en:Khatib]]) dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287|2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287]] 17 nëntor 2022 20:56 (CET) Përshëndetje koleg. Po mi zgjedh artikujt për ti përkthyer si me i pas propozuar ndonjë shkavell.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 nëntor 2022 15:12 (CET) :Dëshironi të krijoni ata artikuj të rëndësishëm?--[[Speciale:Kontributet/24.134.186.201|24.134.186.201]] 26 tetor 2023 13:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje sporti}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2022 03:56 (CEST) == Scodra dhe Shkodra == Përshëndetje @[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]], të përgëzoj për punën e përkthimeve. Mendoj se do ishte më mirë që artikulli Scodra të vendoset në seksionin e historisë së artikullit [[Shkodra]], ose të riemërohet në Shkodra e lashtë. [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 3 gusht 2022 19:45 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar. Po pajtohem që titulli të jetë [[Shkodra e lashtë]]. Të falëminderit për mirëkuptimin, respekt [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 3 gusht 2022 22:45 (CEST) == Medalje == {{Medalje pune}} -- [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 23 gusht 2022 13:07 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Drenisa}} == Gostitje dhënë më 8 shtator 2022 13:36 (CEST) == {{Fli}}-[[Përdoruesi:Astronomi06|Astronomi06]] ([[Përdoruesi diskutim:Astronomi06|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:36 (CEST) :Shumë faleminderit koleg i nderuar. Respekt. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:40 (CEST) == Toponimet e antikitetit == Pershendetje Drenisa! Po shoh qe po orienton titujt e artikujve qe lidhen me emertime te antikitetit drejt shqiperimeve. Duhet ta kem propozuar edhe ne kuvend, por kete ''shqiperim'' te perdhunshem e mendoj demtues per syrin e lexuesit qe mund te mendoje te informohet permes wiki-t, tek e fundit eshte edukuese sikur lexuesi (nxenesi mundesisht) te mesoje se '''c''' ne latinishten klasike shqiptohej '''k''', p.sh. Si dhe te mesohet te perballet me kete permase te emertimeve klasike qe nuk besoj se ndonje vend qe kemi si reference kulturore, i ndryshon dhe njetrajteson keshtu. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:24 (CEST) :Përshëndetje koleg. Për cilin redaktim e ke fjalën, nëse ke mundësi të më tregosh? [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:28 (CEST) :: Po ja p.sh. [[Sesaretia]] qe e shqiperove nga transkriptimi qe i behet emertimit ne greqishte. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:34 (CEST) :::E përktheva koleg i nderuar. Tani nuk do të thot se duhet të mbetet pikërisht ashtu si e kam përkthyer une. Mund edhe të kem gabuar. Greqishten nuk e njoh. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:39 (CEST) ::::Ne fakt ajo qe ke bere me titullin perben ''shqiperim'' e nderuar, sepse teknikisht titulli eshte i '''pa'''perkthyeshem, vetem i transkriptueshem per volitje drejtshqiptuese. Nuk po them qe i yti eshte varianti perfundimtar, por meqe i ke hy kesaj vadeje, mendova se mos mund te te duket e arsyeshme... sidoqofte, te lumshin duart. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:42 (CEST) :::::Faleminderit koleg i nderuar. Po përpiqem. Sa për [[Sesaretia]] të të them të drejtën nuk e di se si do të ishte titulli i saktë në gjuhën shqipe, sepse ka shumë emra që vështirë përkthehen. Respekt juve. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:46 (CEST) :::::Kur është puna tek emërtimet e titujve të toponimeve antike, ke shumë të drejtë, sepse ka një varg emërtimesh për të cilat nuk kam qenë i sigurt se si duhet të jetë në gjuhën shqipe. p.sh. latinisht është '''Dimalum''' greqisht '''Dimalitan''' ndërsa shqip e kanë përkthyer '''Dimali''', pastaj '''Vicianum''' e kanë përkthyer [[Viciana]], etj. ja edhe një që në anglisht ka qenë '''Berginium''' ndërsa une e kam përkthyer [[Bergini]] duke u nisur nga ajo që më mirë është të ekzistojë kështu edhe nëse nuk është në rregull se sa të mos ekzistojë fare. Nuk kam asgjë kundër që artikuj të tillë të zhendosen në emërtimin tjetër simotër, si p.sh. në këtë rast '''Berginium'''. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 7 tetor 2022 00:03 (CEST) == Përkthimi shqip🤗 == Përshëndetje Drenisa, ju lutem nëse e bëj në gjuhë të tjera në gjuhën shqipe në Wikipedia😍🤗? [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 17:53 (CEST) :Përshëndetje koleg AlexBTR. Më trego cilët artikuj duhet t'i bëj në shqip. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 20:16 (CEST) Për [[Florin Salam]], Elena Çaushesku, [[Adrian Minune]] dhe Denisa. Përshëndetje nga cigani kosovar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 22:47 (CEST) Koleg i nderuar, {{@|AlexBTR}} kur të kesh mundësi përktheje këtë artikull në gjuhën rumune, nëse mundesh, nëse jo nuk ka problem, [[:en:Accession of Kosovo to the European Union|Accession of Kosovo to the European Union]]. Me nderime (Kosovari cigan ose Cigani nga Kosova): --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:05 (CEST) Të dua Drenisa! [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:38 (CEST) :Ai e bëri përkthimin në rumanisht: [[:ro:Aderarea Kosovo la Uniunea Europeană]]. [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 5 maj 2024 17:11 (CEST) == Kryetare kosovare == Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]]. [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E|2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E]] 23 tetor 2022 17:35 (CEST) :{{ping|Drenisa}} Vetëm disa mungojnë ose janë shumë të shkurtra.--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.127|88.128.92.127]] 18 dhjetor 2022 12:49 (CET) == Çamëri/shqiptarë në Greqi, dhe fe == Ju jeni tani në atë temë. Dëshironi të krijoni [[My Blood My Compromise]] ([[:en:My Blood My Compromise]])? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC|2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC]] 4 shkurt 2023 12:22 (CET) :Jo?--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE|2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE]] 9 shkurt 2023 20:36 (CET) ::Ky janë xhamitë shqiptare.--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5|2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5]] 25 shkurt 2023 14:31 (CET) == Medalje dhënë më 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == Kategorizimi == Përshëndetje! Prej disa kohësh je angazhuar në procesin e kategorizimit duke ndihmuar në një çështje që pak përdorues ndihmojnë. Prej vitesh pema e kategorive në Wikipedia-n shqip është në një situatë të rënduar pasi ka munguar në mënyrë të vazhduar mirëmbajtja në lidhje me të kështu që kontributi yt në këtë çështje vlerësohet së tepërmi. Do të të këshilloja të lexoje [[en:WP:CG]] nëse s'e ke lexuar ende e të hidhje një sy te pema e kategorive në Wikipedia-n anglisht: [[en:Category:Contents]]. Ky është trungu i pemës nga ku buron çdo kategori e nënkategori tjetër atje. Sa më shumë t'i afrohemi një sistemi të ngjashëm, aq më e lehtë do të bëhej gjetja e përpunimi i informacionit (kategoritë kanë rëndësi të veçantë në punët automatike pasi shërbejnë si grupe tematike nga ku robotët e vegla të ndryshme mund të vjelin e përpunojnë informacion me lehtësi). Në fakt kam disa kohë që mendoj të fillojmë një fushatë për sistemimin e pemës së kategorive në Wikipedian-n shqip por ti e ke nisur para meje de facto si proces kështu që mendova se mbase mund të ishe i interesuar "ta nisje me themel". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 04:14 (CET) :Përshëndetje, koleg. Ka kohë që e kam vërejtur se kur përkthej artikuj mungojnë shumë kategori në gjuhën shqipe. Ato kategori të artikujve që i përkthej e që krahas anglishtes ekzistojnë edhe në shumë gjuhë ose në disa gjuhë të tjera zakonisht i krijoj. Nuk kam shumë njohuri rreth rregullave të krijimit të artikujve, kështu që do të përpiqem ta respektoj pemën e kategorizimit të artikujve në gjuhë të tjera. [[en:WP:CG]] nuk e kam lexuar por do të përpiqem ta lexoj me kujdes. Nëse vëren ndonjë gabim ose devijim timin të lutem më korigjo. Faleminderit koleg. Respekt. Me nderime: [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 mars 2023 18:33 (CET) ::Patjetër. Faqja e lartpërmendur tregon me hollësi çdo gjë rreth kategorive. Mbase së shpejti mund të marrësh guximin të kalosh pak dhe ato kategoritë teknike përveç atyre të përmbajtjes. Për çdo lloj ndihme që mund të të duhet rreth koncepteve të shpjeguara te faqja në fjalë, mos ngurro të më pyesësh. Puna e mbarë! {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1678478907819:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt">—&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 21:08 (CET)</span> == Një turk, disa turq == Përshëndetje! :) Fjala "turq" nuk përmban Ë në drejtshkrim kështu që besoj që rikategorizimet e tua të fundit në lidhje me të duhet të kthehen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:22 (CEST) :Përshëndetje koleg. Nuk e kisha konsultuar drejtshkrimin. Shihe tani se më duket e përfundova. Dhe faleminderit për kujdesin. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:46 (CEST) ::Asgjë. :) Vetëm një këshillë: Ridrejtimet nuk funksionojnë me kategoritë. Në një ridrejtim të zakonshëm, lexuesi do të ridrejtohet automatikisht te faqja e re nëse shtyp te lidhja e ridrejtimit. Në rastin e kategorive, nëse një artikull kategorizohet te kategoria e vjetër, ai do të mbetet aty, nuk do të ridrejtohet automatikisht te kategoria e re. Duke pasur këtë parasysh, nëse ndodh një gabim me faqet e kategorive është mirë që të vendoset stampa {{tl|Grise}} te faqja e vjetër e thjesht të krijohet një e re në vend të zhvendosjes.<span id="Klein_Muçi:1680528383414:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2023 15:26 (CEST)</span> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 --> == Kërkesë për përkthim të faqes Amin Syla në anglisht. == Përshëndetje, a do të ishte e mundur që ju të përktheni faqen [[Amin Syla]] në [[anglisht]]? [[Speciale:Kontributet/185.100.245.105|185.100.245.105]] 13 gusht 2023 16:10 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 18 gusht 2023 23:58 (CEST) :[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], Hello - Xoş gəlmisiniz!<br/>Please translate this article in Azerbaijani language Wikipedia: [[:en:Prishtina Bus Station]]<span id="Drenisa:1692398093200:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 00:34 (CEST)</span> ::Hello. ::I have created the article [[:az:Priştina Avtovağzalı]]. Can you create the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? ::Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 08:57 (CEST) :::Thank you very much for the new article! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 12:38 (CEST) ::::[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], [[Arsimi në Azerbajxhan]] këtë artikull e ke gratis, koleg i nderuar. Respekt.<span id="Drenisa:1692447687637:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 14:21 (CEST)</span> :::::Thank you very much! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 18:28 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Çmimi për mirëmbajtjen e kategorive == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e kategorive|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Kategorizimi: Faqet e veçanta == Përshëndetje! Meqë merresh shpesh me kategoritë, nëse nuk e di ende, doja të të thoja se faqet e veçanta mund të jenë një vend i mirë për t'i përpunuar ato. Shko te [[Special:SpecialPages]] (e ke dhe te mjetet majtas si "Faqet e veçanta") dhe shiko për ''Kategori të dëshiruara'', ''Kategori të pakategorizuara'' dhe ''Kategori të papërdorura''. Të treja ato lista kanë nevojë prej vëmendje prej vitesh tashmë dhe puna jote në to do të ishte më se e mirëpritur. Si gjithmonë, më thuaj nëse të lindin probleme rrugës. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 shtator 2023 12:05 (CEST) :[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Përshëndetje. Posa i shikova. Për dy të fundit e kuptova se çka kërkohet ndërsa për të parën, ''Kategori të dëshiruara'' nuk po kuptoj. Faleminderit koleg. Respekt.<span id="Drenisa:1695462617463:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 23 shtator 2023 11:50 (CEST)</span> ::Ato janë thjeshtë "kategori të kuqe", pra kategori që janë përdorur në faqe të ndryshme por faqet e tyre nuk janë krijuar ende (ose janë grisur). Në këtë kuptim janë "të dëshiruara", sepse kërkohet ekzistenca e tyre nga faqet ku janë përdorur. Këto lloj kategorish ose duhen krijuar, ose duhen hequr nga faqet ku kërkohen.<span id="Klein_Muçi:1695464616109:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shtator 2023 12:23 (CEST)</span> :::Shënim: Kam harruar pa përmendur këtë më sipër: [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|FaqeTëPakategorizuara]]<span id="Klein_Muçi:1699751830458:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 nëntor 2023 02:17 (CET)</span> == Medalje dhënë më 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Për punën e vazhduar në lidhje me mirëmbajtjen e kategorive, një hapësirë që ka pasur nevojë për mirëmbajtje prej kohësh. {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2020:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 21:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fëmijëria në luftë]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646057|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fëmijëria në luftë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2001:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 02:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Turqi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648280|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Turqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2020:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2024 21:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ChatGPT në arsim]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648325|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ChatGPT në arsim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2023:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 00:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Göldi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Göldi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Maria Schwegelin]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648452|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Maria Schwegelin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur|BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margherita Sarrocchi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2649219|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margherita Sarrocchi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202024,%2015:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2024 16:17 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burimet e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650350|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burimet e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202024,%2016:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2024 17:39 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Microsoft Copilot]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650669|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Microsoft Copilot]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tay (chatbot)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tay (chatbot)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Turqit në Ballkan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651100|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Turqit në Ballkan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2013:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 14:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Evropiane]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651113|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Evropiane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2014:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 15:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjeorgji]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651247|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjeorgji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652371|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2017:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 18:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kinema Rustaveli]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652384|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kinema Rustaveli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2018:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 19:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Majda Kirmizi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Majda Kirmizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tatjana Bokan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652774|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tatjana Bokan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Đurđina Jauković]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653642|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Đurđina Jauković]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653717|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20prill%202024,%2021:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 prill 2024 23:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Akademia Austriake e Shkencave]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2655321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Akademia Austriake e Shkencave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202024,%2015:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2024 17:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Tiranës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656507|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Tiranës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2015:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 17:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656521|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Monumente në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656543|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edgar Morin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2658987|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edgar Morin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20prill%202024,%2020:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 prill 2024 22:01 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tito Beliçanec]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659515|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tito Beliçanec]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202024,%2020:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2024 22:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Egjipt]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659789|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Egjipt]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20prill%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 prill 2024 19:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grottaferrata]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grottaferrata]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shën Vasili]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661134|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shën Vasili]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të pa emëruar|Parametra të pa emëruar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me emrat e parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unrecognized parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2021:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 23:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Poezia mesjetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2663408|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Poezia mesjetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202024,%2019:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2024 21:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frédéric Boissonnas]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664817|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frédéric Boissonnas]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 13:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Livandula]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664997|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Livandula]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2021:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 23:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Samovari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2666516|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Samovari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202024,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2024 23:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Radical (film)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2667689|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Radical (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202024,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2024 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Code.org]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2668785|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Code.org]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202024,%2017:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2024 19:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agron (emër)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2669456|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agron (emër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20qershor%202024,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 qershor 2024 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sporti në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670112|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sporti në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20qershor%202024,%2010:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 qershor 2024 12:32 (CEST) == Lidhje == përshendje. Kam nevoj per ndihmen tuaj. Jan disa faqe ne sq.wiki që un kam krijuar por nuk kam mundesi qe ti lidh me wikipediat e tjera te gjuheve te tjera (kjo për shkak se un redaktoi nga telefoni). A keni mundesi t m ndihmoni. Faqet (qe me se shumti jan artikuj futbollistesh) ndodhen ketu: Kategoria:Articles without Wikidata item. Te falenderoj. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 17 qershor 2024 14:21 (CEST) :[[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], Po<span id="Edukatori:1718635260747:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 17 qershor 2024 16:41 (CEST)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Aarhus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670807|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Aarhus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202024,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2024 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ilir Boçka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2671811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ilir Boçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20qershor%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674438|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2016:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 18:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674467|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2017:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 19:55 (CEST) == Need help == Hello. I've been trying to update for a while. I need help on something. I'm not expert enough. I have made many updates to the [Selam Taraku] page. Could you review these for me, please? Thanks! [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:20 (CEST) :[[Selami Taraku]] [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Observatori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676083|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Observatori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2015:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 17:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkeoastronomia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676455|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkeoastronomia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676607|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2024 12:06 (CEST) == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik, që me shumë gjasa është mercenarizëm i ulët hakmarrës ndaj pasardhësve të Mësuesit të Popullit. Ju jeni i detyruar që të shpjegoheni për këtë akt të ulët. {| class="wikitable" |1 |<bdi>[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]</bdi> |[[xtools:topedits/sq.wikipedia.org/Edukatori/0/Sali Nivica|Top Edits]] · [[xtools:ec/sq.wikipedia.org/Edukatori|Edit Counter]] |1 |1 |100% |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |0 |51 |} [[Përdoruesi:Altin Goxhaj|Altin Goxhaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Altin Goxhaj|diskutimet]]) 25 korrik 2024 08:59 (CEST) Gabim e ke se unë nuk kam redaktuar te artikulli i Sali Nivicës, shihe historikun, dhe ti që më sulmon mua më mirë do të ishte të kontribuoje me ndonjë artikull në Wikipedia Shqipe sepse kemi mbetur Wikipedia me numrin më të vogël të artikujve në Ballkan. == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rose Wilder Lane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679540|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rose Wilder Lane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Clive James]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679567|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Clive James]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Torontos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679719|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Torontos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2017:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 19:35 (CEST) == [[Adem Kastrati]] == Pershendetje, uroj te jeni mire. Ju kihsa lutur qe te aprovoni ndryshimin e fundit tek faqja Adem Kastrati, per ekspoziten e fundit. Gjithe te mirat @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] [[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|A.Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 1 gusht 2024 19:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fashizmi i krishterë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2680965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fashizmi i krishterë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20gusht%202024,%2014:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 gusht 2024 16:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202024,%2011:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2024 13:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2012:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2024 14:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lakonia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697006|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lakonia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shtator%202024,%2017:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shtator 2024 19:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slobodna Dalmacija]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697405|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slobodna Dalmacija]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 14:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jutarnji list]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697416|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jutarnji list]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2013:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 15:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2699848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202024,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2024 23:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2700334|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202024,%2017:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2024 19:56 (CEST) == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2023|përdoruesi=Edukatori}} == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dorothee Sölle]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2702945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dorothee Sölle]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202024,%2018:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2024 20:10 (CEST) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Njoftim! == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukator]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron maksimalisht me datën: 6 Nëntor. Nëse do doje të votosh, votimi bëhet këtu, [[:Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Faleminderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] 13 tetor 2024 13:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Semafori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2705636|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Semafori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202024,%2020:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2024 22:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti si përvojë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2707089|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti si përvojë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202024,%2008:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2024 10:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bukuroshi i Zi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bukuroshi i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202024,%2017:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2024 19:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e Fëmijëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e Fëmijëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2016:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 18:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arthur Mee]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arthur Mee]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2709518|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202024,%2014:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2024 15:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712201|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20n%C3%ABntor%202024,%2016:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 nëntor 2024 17:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Loja me role]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Loja me role]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20n%C3%ABntor%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 nëntor 2024 18:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Etnolinguistika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Etnolinguistika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20n%C3%ABntor%202024,%2017:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 nëntor 2024 18:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka akademike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713641|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka akademike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20n%C3%ABntor%202024,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 nëntor 2024 20:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Artikulli shkencor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Artikulli shkencor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20n%C3%ABntor%202024,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 nëntor 2024 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indeksi i citimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714343|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indeksi i citimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 17:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Projektori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Projektori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2021:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 22:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi fizik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715267|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi fizik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 21:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi punues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi punues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2022:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 23:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Saarlandit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Saarlandit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tradita]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tradita]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2013:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 14:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dita e sportit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716487|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dita e sportit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2016:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 17:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Media në Prishtinë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2717271|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Media në Prishtinë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20n%C3%ABntor%202024,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 nëntor 2024 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Provimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718012|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Provimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718022|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diploma]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2719723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diploma]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20n%C3%ABntor%202024,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 nëntor 2024 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi arsimor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2720103|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi arsimor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20n%C3%ABntor%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 nëntor 2024 11:06 (CET) == Sushica & Shushica !! (vazhdim diskutimi) == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], besoj se tani jane te permbledhura te gjitha ne keto dy faqe kthjelluese dhe se problemi eshte zgjidhur. [[Sushica (faqe kthjelluese)|'''Sushica (faqe kthjelluese)''']] [[Shushica (faqe kthjelluese)|'''Shushica (faqe kthjelluese)''']] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 14:46 (CET) :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], Faleminderit. Respekt. Suksese.<span id="Edukatori:1732725750482:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 17:42 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2722865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202024,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klima mesdhetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2723859|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klima mesdhetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2000:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 01:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cecilia Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724176|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cecilia Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diana Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724178|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diana Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nicolas Berggruen]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nicolas Berggruen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2023:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 00:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shushunja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724911|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shushunja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202024,%2014:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 15:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Totemizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2729099|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Totemizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon vija ndarëse|Mungon vija ndarëse]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon vija ndarëse mes parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing pipe|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20dhjetor%202024,%2018:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 dhjetor 2024 19:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antonio Rodotà]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730264|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antonio Rodotà]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Andy Varipapa]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730721|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Andy Varipapa]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202024,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2024 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisignano]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2731162|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisignano]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20dhjetor%202024,%2019:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 dhjetor 2024 20:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi formues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738298|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi formues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20janar%202025,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 janar 2025 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Testi i standardizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Testi i standardizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikometria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikometria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:36 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 janar 2025 07:24 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[TV Most]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2745061|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:TV Most]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202025,%2012:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2025 13:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kajo Babjeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746109|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kajo Babjeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202025,%2019:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 20:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746459|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20shkurt%202025,%2017:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 18:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202025,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2025 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747794|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon adresa|Mungon adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur janë referime interneti pa adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: requires URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2018:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 19:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747868|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2023:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 00:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748122|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2011:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 12:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Milot-Klos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748390|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Milot-Klos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Fier-Vlorë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748904|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Fier-Vlorë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shkurt%202025,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 20:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Miniera e Crepules]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2750404|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Miniera e Crepules]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2752705|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kreshnik Rustemi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762146|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kreshnik Rustemi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romuva]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764827|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romuva]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi baltik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764845|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi baltik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta dhe Paqja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta dhe Paqja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2022:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 23:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2016:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 17:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2004:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 05:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2007:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 08:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2011:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 12:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2013:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 14:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 21:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2005:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 06:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2010:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 11:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2011:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 12:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2013:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 14:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2004:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 05:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 12:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 16:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2017:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 18:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kotiledoni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2773915|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kotiledoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202025,%2016:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2025 17:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjermani]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2778685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjermani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202025,%2017:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2025 19:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Greqi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2784249|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Greqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20prill%202025,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 prill 2025 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erich von Däniken]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2785940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erich von Däniken]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202025,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2025 18:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Beratit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2790685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Beratit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20prill%202025,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2025 01:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2791111|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202025,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2025 23:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2792448|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20maj%202025,%2022:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2025 00:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793125|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20maj%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 maj 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793555|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20maj%202025,%2009:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 maj 2025 11:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Maltë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794014|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Maltë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202025,%2022:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 00:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Portugali]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Portugali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202025,%2018:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 20:24 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Irlandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794828|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Irlandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202025,%2023:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 maj 2025 01:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Rusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2795723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Rusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20maj%202025,%2010:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 maj 2025 12:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha grënlandeze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2798670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha grënlandeze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202025,%2018:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2025 20:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF “Liria” në Tetovë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2800585|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF “Liria” në Tetovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20maj%202025,%2017:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 maj 2025 19:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Bjellorusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2801385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Bjellorusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202025,%2018:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2025 20:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Dituria" në Saraj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802313|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Dituria" në Saraj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20maj%202025,%2018:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 maj 2025 20:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përparimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802612|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përparimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202025,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2025 19:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Kultura", Mateç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806420|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Kultura", Mateç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2019:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 qershor 2025 21:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806469|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "11 Tetori", Urviç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806644|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "11 Tetori", Urviç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20qershor%202025,%2014:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 16:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2808917|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20qershor%202025,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 qershor 2025 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Tunizi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811072|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Tunizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202025,%2022:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2025 00:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Praktikat e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811777|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Praktikat e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202025,%2008:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2025 10:08 (CEST) == Administrator == Urime për rezultatin! Tashmë për një vit zotëron privilegjet e administratorit të zakonshëm. Ndër detyra të ndryshme administrative, unë do të të tërhiqja vëmendjen drejt [[Speciale:FaqetSpeciale|Faqeve të veçanta]]. Aty gjenden faqe të ndryshme që ndihmojnë në mirëmbajtjen e projektit dhe që shpeshherë nuk kanë shumë vëmendje nga komuniteti aktual. Përveç kësaj, zbrazja e [[Speciale:PendingChanges|ndryshimeve në pritje për kontroll]] dhe zgjidhja e tematikave në dritaret e kuqe në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] janë detyra të zakonshme këto kohë të administratës. Suksese dhe njëherë dhe puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 qershor 2025 09:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erasmus+]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erasmus+]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20qershor%202025,%2013:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 qershor 2025 15:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812665|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20qershor%202025,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 qershor 2025 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Afrikë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2815299|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Afrikë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20korrik%202025,%2015:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 korrik 2025 17:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Plevlës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2833004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Plevlës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shtator%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shtator 2025 20:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mark Bazaiti]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835795|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mark Bazaiti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2025 20:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Optogjenetika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835876|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Optogjenetika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2022:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shtator 2025 00:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839236|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202025,%2019:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2025 21:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Prizrenit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Prizrenit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2840514|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shtator%202025,%2020:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shtator 2025 22:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841302|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2008:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 10:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkia e Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841395|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkia e Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2013:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 15:34 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Politeknik i Athinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841788|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Politeknik i Athinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202025,%2007:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2025 09:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842028|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2007:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 09:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e Shkupit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842055|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e Shkupit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2009:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 11:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842780|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202025,%2021:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2025 23:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842982|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Daltonizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2843312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Daltonizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20tetor%202025,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 tetor 2025 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844330|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Valentin Haüy]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2847761|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Valentin Haüy]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20tetor%202025,%2022:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 tetor 2025 00:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Émile Jaques-Dalcroze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2850529|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Émile Jaques-Dalcroze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20tetor%202025,%2021:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 tetor 2025 23:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mary L. Matthews]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2851554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mary L. Matthews]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202025,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2025 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857120|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20tetor%202025,%2021:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 tetor 2025 23:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jean Marc Gaspard Itard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857892|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jean Marc Gaspard Itard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202025,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2025 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e futbollit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2858589|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2025 19:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2859972|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2860008|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stili i shkrimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2862887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stili i shkrimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20tetor%202025,%2017:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 tetor 2025 19:49 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi akademik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2865335|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi akademik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202025,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2025 21:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzika arabe]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879603|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzika arabe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20dhjetor%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 dhjetor 2025 19:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjenealogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjenealogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20dhjetor%202025,%2012:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 dhjetor 2025 13:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lojës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883410|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lojës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883929|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20dhjetor%202025,%2017:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 dhjetor 2025 18:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi kontekstual]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884601|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi kontekstual]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884611|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2885855|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20janar%202026,%2001:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 janar 2026 02:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Islandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2889539|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Islandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20janar%202026,%2022:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 janar 2026 23:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Seymour Papert]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2891002|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Seymour Papert]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20janar%202026,%2011:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 janar 2026 12:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi problemor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi problemor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20janar%202026,%2018:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 janar 2026 19:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kurrikula e fshehur]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898664|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kurrikula e fshehur]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20shkurt%202026,%2014:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2022:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 23:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899663|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2023:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 00:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899889|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899896|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedariumi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900450|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedariumi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2016:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 17:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Primozh Trubar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900471|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Primozh Trubar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2017:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 18:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alma Wittlin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900696|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alma Wittlin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2016:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 17:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Entomologjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900741|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Entomologjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2021:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 22:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Suka e Dërmanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900897|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Suka e Dërmanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shkurt 2026 19:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fashist]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901191|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fashist]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2010:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 11:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi popullor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2903401|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi popullor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202026,%2016:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 17:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dare the School Build a New Social Order?]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dare the School Build a New Social Order?]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali kulturor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali kulturor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pabarazia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904860|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pabarazia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Philip W. Jackson]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Philip W. Jackson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2019:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Di Lellio]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906084|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Di Lellio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2012:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 13:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Softueri edukativ]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906352|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Softueri edukativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aritmometri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906586|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aritmometri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2014:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 15:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abakusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906595|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abakusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2015:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 16:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i programuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906629|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i programuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2017:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 18:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i personalizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906646|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i personalizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2018:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 19:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slojdi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slojdi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi pasiv]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907255|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi pasiv]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20mars%202026,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 00:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Benedetto Croce]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907388|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Benedetto Croce]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2016:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 17:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tabela e bardhë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907447|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tabela e bardhë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2022:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 23:01 (CET) == Kontrollues – kërkesë == Përshëndetje, Kam bërë një kërkesë për rolin kontrollues në Wikipedia shqip, por nuk jam i sigurt nëse është parë ende. Nëse keni mundësi, do ta vlerësoja shumë shqyrtimin e kërkesës time. Faleminderit! [[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]] ([[Përdoruesi diskutim:Nalaass138|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:10 (CET) :@[[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]], përshëndetje, e pashë rastësisht mesazhin tuaj këtu dhe mendova t'ju përgjigjem që të keni shpejtësi në përgjigje. Kushtet për të marrë privilegjet e kontrolluesit diktojnë +50 redaktime dhe +3 muaj aktivitet, siç shkruhet [[WP:AK|këtu]]. Aktualisht llogaria juaj ka mbi 50 redaktime por nuk ka arritur ende kufirin e 3 muajve aktivitet. Do t'ju sugjeroja të provonit sërish pas një muaji dhe ndërkohë mund të rritni dhe numrin e redaktimeve për të pasur një kandidaturë më të mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja e Shkollës së Re]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908119|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja e Shkollës së Re]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2000:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 01:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Beatrice Ensor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908245|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Beatrice Ensor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2014:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 15:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Forumi Botëror i Arsimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908275|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Forumi Botëror i Arsimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2016:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 17:21 (CET) == Medalje == == Medalje == {{Medalje zelli}} [[Përdoruesi:56tfu|56tfu]] ([[Përdoruesi diskutim:56tfu|diskutimet]]) 10 mars 2026 17:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Charles Austin Beard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Charles Austin Beard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2018:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 19:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909044|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katerina Cilka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katerina Cilka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2001:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 02:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkalla arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909941|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkalla arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 22:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lartë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910003|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lartë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2022:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910115|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910117|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2017:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 18:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jonathan Kozol]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910886|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jonathan Kozol]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20mars%202026,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 mars 2026 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Bourdieu]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Bourdieu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2021:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2026 22:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Sorbonës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Sorbonës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2023:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2026 00:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abckiria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920053|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abckiria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2000:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2016:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 18:51 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjon Renësi I]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984123|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjon Renësi I]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2017:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 19:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[JSTOR]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984953|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:JSTOR]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ISSN]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984962|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ISSN]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Michael Polanyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2985628|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Michael Polanyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20maj%202026,%2015:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 maj 2026 17:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni VI Kantakuzeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni VI Kantakuzeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Gjilanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Gjilanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Pejës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986274|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Pejës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 12:11 (CEST) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) Përshëndetje. Faleminderit për njoftimin. Mua më del se kam bërë shumë më shumë se sa 200 redaktime e bukur do grisje dhe zhvendosje por nuk kam bërë asnjë bllokim e as mbrojtje të faqeve (artikujve). Deri më 1 korrik do përpiqem të plotësojë edhe këto mangësi. Sido që të jetë, respekt dhe suksese edhe juve. Mirëulexofshim. Me nderime : --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:49 (CEST) :Ke pasur aktivitet, mungesa vërejta te; "50 veprimet administrative". Kjo eshte pasi nuk ke qene shume aktiv ne detyra administrative, me shume ne pjesen e artikujve. Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Leutrim.P/Projekti_Post-100K Projekti Post-100K] ka shumë raste kur duhet të barten përmbajtje dhe më pas kryhen grisje, të pata ftuar shumë herë në procese por nuk merrje pjesë dhe fillova të mos etiketoj pasi ndoshta nuk kishe vullnet ose kohë të merreshe me raste të tilla. Shumë nga problemet kryesore të Wikipedias janë të listuara aty, dhe besoj se nëse i'u kushton vëmendje, do e zësh hapin dhe na ndihmon ne të ecim më shpejtë, njëkohësisht e arrin cakun për 50 veprimet administrative. Këto kohë do mundohem të ftoj ku kërkohet vëmendje. Mbrojtet dhe bllokimet kryhen vetëm në raste kur është e nevojshme jo vazhdimisht, kurse të tjera veprime si zhvendosje, grisje etj janë të përditshme, dmth sipas rastit. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:05 (CEST) ebtp1uehc61nmr73030ilfi3wawq0oa 2986512 2986510 2026-06-01T22:18:05Z Leutrim.P 113691 /* Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi */ 2986512 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Përdoruesi diskutim:Edukatori/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1MB |archiveheader = {{Archives}} |minthreadstoarchive = 1 |minthreadsleft = 0 }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Tung| — [[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 9 mars 2019 22:30 (CET)}} == Medalje == Për punën e vazhdueshme në lidhje me artikujt për pedagogjinë. {{Medalje}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:17 (CEST) Shumë faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Respekt juve dhe suksese në punën tuaj fisnike. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 14 maj 2019 20:31 (CEST) :Faleminderit! Ju lutem, konsiderojeni mundësinë të shkruani diçka në faqen tuaj personale të përdoruesit pasi krijimi i saj lehtëson komunikimin dhe përfshirjen në komunitet. Gjithsesi mbetet në dëshirën tuaj. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2019 00:28 (CEST) == Kategoritë == Kam vënë re se krijon vazhdimisht kategori të reja si pjesë e punës tënde me artikujt arsimor. Të lutem, hidhi një sy faqes [[Ndihmë:Kategoria]] përpara se të vazhdosh të krijosh kategori të tjera. Po vepron siç duhet, thjesht do të ishte mirë të shtoje dhe atë përshkrimin shabllon siç përshkruhet te faqja më sipër. Kjo dhe mbase të vendosnit dhe kategoritë për kategoritë e krijuara. Puna e mbarë! :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 9 qershor 2019 17:04 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Doni të thoni të jap shënime të ngjashme siq janë në këtë faqe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Biografi Kategoria:Biografi]. :Me nderime: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 9 qershor 2019 19:26 (CEST) ::Pak a shumë. Ideja ajo është, thjesht teksti është ndryshe. Kemi një tekst shabllon që është mirë të përdorim për t'i standardizuar. Shiko për shembuj kategoritë e mëposhtme: ::*[[:Kategoria:IT-gjeo-cung]]; ::*[[:Kategoria:Stampa referimi]]; ::Shtyp ''Përpunoni burim'' te faqet më sipër që ta shohësh tërë kodin përbërës. Do të vësh re që teksti ndryshon pak nga njëri shembull te tjetri. Kjo është në varësi të faktit nëse kategoria është e prirur të ndahet në kategori të tjera bija apo jo. Lexoje me kujdes faqen e ndihmës më sipër paralelisht me kodin përbërës të faqeve shembuj e besoj se do të jetë më e qartë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 03:21 (CEST) :::Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], shihe si të duket kjo këtu : [[:Kategoria:Psikologji pedagogjike]]; Nderimet e mia --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 qershor 2019 17:47 (CEST) ::::Kategoria që ke sjellë si shembull ndahet në kategori të tjera bija kështu që duhej vetëm pjesa e parë e përshkrimit. Pjesa e plotë do të duhej nëse kategoria nuk do të përmbante kategori të tjera por vetëm artikuj. Shikoje vetë se e ndryshova siç duhet. Shembulli tregon më shumë se fjalët. :) ::::Këshillë: Vazhdimisht shtyp "Përpunoni burim" dhe shikoni kodin përbërës të faqeve që keni interes. Pastaj mjafton ta kopjosh siç është dhe të ndryshosh vetëm pjesët që të nevojiten për të replikuar të njëjtin rezultat diku. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 qershor 2019 18:26 (CEST) == Medalje == {{Medalje sociologjie}}–[[Përdoruesi:Βατο|Βατο]] ([[Përdoruesi diskutim:Βατο|diskutimet]]) 14 nëntor 2019 11:55 (CET) == Përkthimet == Përshëndetje, Drenisa! :) Po shoh morinë e artikujve të rinj që po krijon së fundmi. Po përdor veglën e përkthimeve? Si funksionon, mirë? Ke pasur probleme gjatë përdorimit? - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 17:23 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Faleminderit për interesimin tuaj. Nganjëherë edhe kam probleme të vogla me veglën e përkthimit ose si pasojë e mosfunksionimit mbase të rrjetit e ndoshta edhe me nivelin e (mos) njohjes së gjuhës angleze. Tjera probleme nuk kam vërejtur. Gjithë të mirat. Me nderime --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:24 (CET) :Kuptoj. Pyes pasi, nëse i keni ndjekur diskutimet në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] këto kohë, sapo e kemi aktivizuar si vegël për të gjithë dhe disa përdorues kanë raportuar probleme teknike në lidhje me funksionimin e saj. Butona të caktuara që kur i shtyp nuk kryejnë asnjë funksion, etj. Gjëra të tilla. Është mirë që këto raste të raportohen që ta rregullojmë sa më mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 16 nëntor 2019 19:40 (CET) == Medalje == {{Medalje përkthimi}} Përshëndetje [[Drenisa]]! Thjesh dua të të falenderoj e përgëzoj për punën e mirë që po bën më përkthimin e disa artikujve e t'iu inkurajoj të vazhdoni po kështu. --'''[[Përdoruesi:Euriditi|<span style="text-shadow:#000 0.1em 0.1em 0.1em; background: #C44747; color:white;">&nbsp;Euriditi&nbsp;</span>]]''' 8 dhjetor 2019 21:42 (CET) == Artikujt ne lidhje me COVID-19 == Përshëndetje [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]]! Pashë që ke krijuar artikuj me temën shumë aktuale të COVID-19. Edhe unë jam i interesuar të shkruaj artikuj në lidhje me këtë temë. Nëse ke dëshirë, mund të bashkëpunojmë dhe të shkruajmë disa artikuj për këtë. P.sh. Artikuj për shtetet që janë prekur me sëmundjen, ose artikuj për virusin, etj, që janë paralelë në EnWiki. Unë jam shumë i gatshëm. Të përshëndes, [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:29 (CET) Përshëndetje koleg i nderuar [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]]. Pashë se mungonte artikulli dhe e përktheva. Nuk e kam në plan të merrem me tema të tilla. Artikullin në fjalë (Covid 19) kur të kesh mundësi, shihe mos më është përvidhur ndonjë lëshim. Respekt për kontributin tuaj të mrekullueshëm. Gjithë të mirat. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:42 (CET) :Mendova se do të doje të shkruaje. Sidoqoftë faleminderit dhe vazhdo redaktimet me tema të tjera. Punë të palodhshme! - [[Përdoruesi:Berishasinan|Berishasinan]] ([[Përdoruesi diskutim:Berishasinan|diskutimet]]) 15 mars 2020 13:48 (CET) ::{{@|Sadsadas}} mund të kesh interes për diskutimin e mësipërm. Kam vënë re që je marrë dhe ti me temën. Mbase gabohem. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 14:50 (CET) :::{{@|Berishasinan}} Pershendetje! :::Me pelqen shume nisma per te shkruajtur artikuj mbi temen e Covid-19.Do te doja te ndihmoja dhe une ne shkrimin e tyre. Jam shume e gatshme. Te lutem me ver ne dijeni per cdo gje. - [[Përdoruesi:Florinda Gjypi|Florinda Gjypi]] ([[Përdoruesi diskutim:Florinda Gjypi|diskutimet]]) 15 mars 2020 17:15 (CET) ::::Doja t'ju vija në vëmendje këtë publikim në ''Facebook'' nga ''Fondacioni Wikimedia'': ''[https://www.facebook.com/wikimediafoundation/posts/770671413338523 On Wikipedia, a fight is raging over coronavirus disinformation]''. Këtu theksohet rëndësia e vërtetësisë te artikujt që prekin këto tema këto ditë. Edhe nëse nuk krijoni artikuj të rinj, mjafton të siguroheni për të korrigjuar informacionin te ato ekzistues. Kontrollimi i informacioneve bëhet duke parë burimet dhe duke u siguruar për plotësimin e saktë të referimeve dhe prejardhjen e tyre nga organe serioze, mundësisht me një lidhje me shëndetësinë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:47 (CET) :::Faleminderit koleg i nderuar [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]]. Pikërisht kjo më shtyri që ta përktheja. Nderimet e mia: --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 15 mars 2020 18:53 (CET) ::::Përshëndetje {{ping|Drenisa}} Dëshiron të kontrollosh dhe shikosh redaktimet e mia blu apo jeshile (shqyrtimi)?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:31 (CET) :Përshëndetje {{ping|Saklanan gerçekler}} BLU koleg i nderuar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 26 mars 2020 14:44 (CET) ::Edhe shqyrtimi e redaktimet?--[[Përdoruesi:Saklanan gerçekler|Saklanan gerçekler]] ([[Përdoruesi diskutim:Saklanan gerçekler|diskutimet]]) 26 mars 2020 15:07 (CET) == Medalje == {{Medalje gjeografie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 27 prill 2020 13:43 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar {{@|Klein Muçi}} shumë faleminderit ... gjithashtu edhe juve ju dëshiroj suksese të tjera. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 27 prill 2020 15:17 (CEST) == Kontrollim == Përshëndetje, Drenisa! Je në dijeni të kësaj faqes [[Speciale:PendingChanges|këtu]]? Aty listohen të gjitha faqet me ndryshime në pritje në Wikipedia-n shqip. Meqë tashmë je përdoruese me përvojë për sa i përket artikujve këtu, po pate kohë ndonjëherë, ndihma jote në aprovimin ose refuzimin e ndryshimeve në pritje te lista e mësipërme do të ishte mëse e mirëpritur. Aktualisht ajo listë mirëmbahet vetëm nga 1 përdorues (Timi). Me ndihmën tënde mund të ulim ndjeshëm kohën e pritjes së kontrollit për artikujt, që është fatkeqësisht mbi 100 ditë (ka qenë gati dyfish përpara se të përfshihej Timi). Detyra e mësipërme është me përgjegjësi, pasi aty vendoset çfarë shfaqet në në një artikull e çfarë jo, e për pasojë, përcaktohet përmbajtja që do të shfaqet në rezultatet e motorëve të kërkimit në botë. Duke pasur parasysh këtë, situata ka qenë paksa si thikë me dy presa pasi, nga një anë na duhen shumë kontrollues aktivë që të mbajmë numrin e ndryshimeve në pritje nën kontroll dhe nga ana tjetër duhet të ketë një lloj përzgjedhjeje mbi përdoruesit që e ushtrojnë atë funksion për shkak të përgjegjësisë së detyrës. Ti je një zgjedhje e mirë për atë gjë, kështu që mendova të ta sjell në vëmendje si mundësi. Gjithsesi sjellja e vazhdueshme e artikujve të rinj nga ana jote është një ndihmë e vetëmjaftueshme për komunitetin. :) - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 29 prill 2020 18:45 (CEST) == Edhe një herë për Gurrën e Hoxhës! == Ne se do te shkruante seicli si eshte ne dialektin e tij atehere do te ishet lulla e Babilonit! Ne kete rast mendoj se do te duhet qe titulli te jete korrekt dhe brenda te shkruhet qe vendasit e quajne keshtu! Kjo vjen sepse ne kete rast emertimi eshte transparent dhe ne nuk na leverdis qe dikur dikush te shkrau Hoxh e dikush te shkruaje Hosës... Me kupton!!! Tung--[[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]] ([[Përdoruesi diskutim:Varrea e Fterres|diskutimet]]) 17 maj 2020 14:36 (CEST) Përshëndetje koleg [[Përdoruesi:Varrea e Fterres|Varrea e Fterres]]. Për mua nuk është aspak problem nëse do të jetë titulli Gurra e Hoxhs apo Gurra e Hoxhës. Artikullin e kam përkthyer sepse sido që të jetë titulli i këtij toponimi tingëllon shqip, gjë e cila për territorin e Kosovës nuk është edhe aq e shpeshtë të gjesh emërtime të tilla. Tani ka edhe njerëz të tjerë këtu në Wikipedia të cilët me kontributet dhe përvojën e tyre të gjatë, mund ta vlerësojnë më drejtë dhe më saktë këtë çështje. Sa për mua nuk është aspak problem, po qe nevoja e zhvendos tani faqen nga Gurra e Hoxhs në Gurra e Hoxhës. Vetëm një gjë nuk duhet harruar, e kjo është që ne ishim për rreth një shekull nën pushtimin jugosllav, dhe kur është fjala tek toponimet, kjo ka lënë pasojat e saj. Me nderime:--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 17 maj 2020 22:46 (CEST) == Medalje == Për kontributin e vazhduar në lidhje me lashtësinë ilire {{Medalje historie}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 17 gusht 2020 14:53 (CEST) == Kontroll == I kontrollon dot redaktimet e mia, të lutem?--[[Speciale:Kontributet/185.106.120.141|185.106.120.141]] 23 gusht 2020 13:11 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2019|përdoruesi=Drenisa}} Ju faleminderit koleg wikipedianë. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 shtator 2020 11:36 (CEST) == Medalje == Është një tematikë gati tërësisht e paprekur në komunitet kështu që të falënderojmë për kontributet. :) {{Medalje rruge}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 5 tetor 2020 11:46 (CEST) == Medalje == {{Medalje udhëzimi}}–[[Përdoruesi:Anjen01|Anjen01]] ([[Përdoruesi diskutim:Anjen01|diskutimet]]) 26 dhjetor 2020 23:44 (CET) == Falenderim == Përshëndetje, doja t'i shpreh mirënjohjen për punën që ndërmore për rregullimin e artikujve mbi komunat e Kosovës (redaktimet e tua me 10 maj 2020). U kënaqa kur pashë që artikujt gjermane mbi komunat (të cilët e mirëmbaj unë kryesisht) po shërbejnë si "shabllon". Paske përkthyer shumë gjëra kështuqe iu shtua shumë përmbajtje të ri. Gëzohem në qoftë se do të shoh prapë diçka prej teje lidhur me këtë drejtim. Nderime!--[[Përdoruesi:Hyllvegu|Hyllvegu]] ([[Përdoruesi diskutim:Hyllvegu|diskutimet]]) 21 janar 2021 03:39 (CET) == Shqyrtim == Shqyrtoni redaktime ime?--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 11 mars 2021 23:54 (CET) Përshëndetje. Shpresoj të mos jetë urgjente. Kontributi juaj nuk humbet dhe kur të i vie rendi kontributi juaj do të shqyrtohet, qoftë nga une qoftë nga dikush tjetër. Sa për informimin tuaj ja ku janë faqet me ndryshime në pritje [[Speciale:PendingChanges|shih këtu]]. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 mars 2021 00:43 (CET) Atëherë më vie keq por nuk mund të kontriboj në asnjë artikull, përveç rikuperimit të dëmeve të shkaktuara nga Ikranjani, pa u shqyrtuar redaktimet e mia ekzistuese, nuk bëhem ortak në lojëra të pista pukjane.--[[Speciale:Kontributet/185.248.102.118|185.248.102.118]] 12 mars 2021 01:02 (CET) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2020|përdoruesi=Drenisa}} == Abetare == Edhe [[Elifba]] dhe [[Alfabeti i Stambollit]]? Perkthimi nga [[Daut Boriçi]] dhe [[Rexhep Voka]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F|2003:E6:2F00:1A00:7182:2F06:670C:941F]] 3 tetor 2021 14:45 (CEST) :Jo për përkthimit i [[:en:Elifba alphabet]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0|2003:E6:2F00:1A00:386C:1A26:7EC3:FDF0]] 8 tetor 2021 12:35 (CEST) == Kandidaturë për burokrat == Përshëndetje! Si një anëtare goxha aktive në komunitetin e Wikipedia-s shqip, je e ftuar të marrësh pjesë në votimin që po zhvillohet në faqen [[Wikipedia:Burokratë/Kandidatura/Klein Muçi]] ku po kandidoj për të përfituar privilegjet e burokratit. Votimi i fundit për burokracinë në Wikipedia-n shqip ka ndodhur më shumë se 12 vjet më parë kështu që mirë do të ishte të kishte sa më shumë pjesëmarrje. Ki parasysh që mund të votosh {{tl|PËR}}, {{tl|KUNDËR}} ose {{tl|ASNJANËS}} dhe votën ta shoqërosh me një koment të shkurtër. Vendimi yt është i mirëpritur. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 tetor 2021 10:25 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku railway station]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 01:45 (CEST) :Thank you very much for the new article and all the best! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 16 tetor 2021 09:52 (CEST) == Wikimediani i Muajit == Përshëndetje Drenisa, Po të kontaktoj në emër të Grupit të Përdoruesve Wikimedianët e Gjuhës Shqipe (Wikimedians of Albanian Language User Group - WoALUG), dëshirojm të ju përzgjedhim si “Wikimediani i Muajit” për muajin shkurt, si falenderim për kontributin e juaj në Wikipedia. A mundesh të lutem të na kontaktosh për më shumë informacion në: [[Mailto:info@wikimediashqip.org|info@wikimediashqip.org]]<nowiki>. – ~~~~</nowiki> [[Përdoruesi:Ritamaliqi|Ritamaliqi]] ([[Përdoruesi diskutim:Ritamaliqi|diskutimet]]) 19 janar 2022 16:59 (CET) == Sondazh == Pershendetje! Jemi studente qe duam te bejme nje studim per lajmet e rreme dhe vandalizmin ne Wikipedian Shqip. Ju lutemi, do na ndihmonte shume ne qofte se na kushtoni disa minuta kohe per te plotesuar formularin me poshte: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO7Z-CW0HWn8vAhyu1aHFPILSWNJFbzRn8-juFI6rcsQXesw/viewform?usp=sf_link Shume faleminderit! Gjithe te mirat! --[[Përdoruesi:Anapecini|Anapecini]] ([[Përdoruesi diskutim:Anapecini|diskutimet]]) 23 janar 2022 13:43 (CET) == Fiset shqiptare == Pershendetje. E pash qe disa nga shkrimet e mija qe i kam bere i pasket bere delete, edhe pse kishin burime dhe prova shume me te sakta se tuajat. Ju kisha lut qe te mos e beni gabimin e njejte pa qene e/i sigurte. Faleminderit [[Speciale:Kontributet/185.173.204.3|185.173.204.3]] 10 shkurt 2022 14:03 (CET) Përshëndetje. I kam hequr arbëreshët sepse nuk kishin referencë dhe nuk janē fis ilir por shqiptar. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 shkurt 2022 16:44 (CET) == Shqyrtim == Pershendejte, nese keni mundesi ta shqyrtoni artikullin https://sq.wikipedia.org/wiki/Gazeta_e_Pavarur Faleminderit! :Përshëndetje! Dëshironi të kontrolloni kontributet e mia dhe t'i bëni ato blu?--[[Përdoruesi:Doardear|Doardear]] ([[Përdoruesi diskutim:Doardear|diskutimet]]) 17 prill 2022 19:19 (CEST) == Kontroll == Përshëndetje! Ky është një mesazh automatik i dërguar te të gjithë kontrolluesit shqipfolës që kanë qenë aktivë së fundmi. Aktualisht në listën e faqeve me ndryshime në pritje gjenden rreth 4000 faqe, disa prej tyre në pritje për më shumë se 1 viti. Kontrollimi i ndryshimeve në pritje është një nga përgjegjësitë bazë të çdo komuniteti Wiki kështu që ju ftojmë të ndihmoni ta zbrazim atë listë. Lista mund të gjendet [[Speciale:PendingChanges|këtu]]. - [[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 16 mars 2022 15:04 (CET) <!-- Message sent by User:Klein Muçi@sqwiki using the list at https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Kontrolluesit_aktiv%C3%AB&oldid=2421118 --> == Përkthime == Përshëndetje, ju bëni përkthime mjaft të mira. A doni ta përktheni artikullin [[Dialekti Zetë–Rashkë]] ([[:en:Zeta–Raška dialect]])?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85|2003:E6:2F07:B400:DD48:88D8:772B:5D85]] 30 mars 2022 15:48 (CEST) :Jo? 😢--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.88|88.128.92.88]] 3 prill 2022 08:01 (CEST) ::Nëse ke mundësi edhe këtë shikoje [[:en:Musić noble family]] në [[Musiq]]. ::[[:en:Milivoje Đurković]] - [[Milivoje Gjurkoviq]]--[[Speciale:Kontributet/82.114.73.107|82.114.73.107]] 5 prill 2022 21:23 (CEST) :Përshëndetje kolegë. Nuk po i refuzoj, do ti përkthej kur të kem kohë sepse kam edhe mbi 2200 faqe në listën e mbikëqyrjes. Respekt. --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 12 prill 2022 21:37 (CEST) ::Edhe [[:en:Vladan Glišić]] në [[Vladan Glishiq]]?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8|2003:E6:2F49:3100:A0CF:4EB8:9F82:7BA8]] 19 prill 2022 01:01 (CEST) :::{{ping|Drenisa}} Faleminderit. A po vijnë akoma artikujt e tjerë?--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964|2003:E6:2F49:3100:5C30:E299:B5D8:7964]] 26 prill 2022 23:25 (CEST) ::::Shih edhe këtë: [[:en:Jovan Grković-Gapon]] në [[Jovan Gapon]]. Paraprakisht faleminderit koleg ... --[[Speciale:Kontributet/37.35.67.1|37.35.67.1]] 27 prill 2022 00:10 (CEST) :::::Ka shumë pak artikuj që duhen përkthyer.--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E|2003:E6:2F27:4800:4003:EB82:CD12:C33E]] 2 nëntor 2022 10:09 (CET) ::::::{{ping|Drenisa}} Shumë të shkurtër janë [[hatibi]] ([[:en:Khatib]]) dhe [[Ebu Dherr el-Gifari]].--[[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287|2003:E6:2F27:4800:19AB:A4:3440:E287]] 17 nëntor 2022 20:56 (CET) Përshëndetje koleg. Po mi zgjedh artikujt për ti përkthyer si me i pas propozuar ndonjë shkavell.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 nëntor 2022 15:12 (CET) :Dëshironi të krijoni ata artikuj të rëndësishëm?--[[Speciale:Kontributet/24.134.186.201|24.134.186.201]] 26 tetor 2023 13:51 (CEST) == Medalje == {{Medalje sporti}}–[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 15 maj 2022 03:56 (CEST) == Scodra dhe Shkodra == Përshëndetje @[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]], të përgëzoj për punën e përkthimeve. Mendoj se do ishte më mirë që artikulli Scodra të vendoset në seksionin e historisë së artikullit [[Shkodra]], ose të riemërohet në Shkodra e lashtë. [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 3 gusht 2022 19:45 (CEST) :Përshëndetje koleg i nderuar. Po pajtohem që titulli të jetë [[Shkodra e lashtë]]. Të falëminderit për mirëkuptimin, respekt [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 3 gusht 2022 22:45 (CEST) == Medalje == {{Medalje pune}} -- [[Përdoruesi:AT44|AT44]] ([[Përdoruesi diskutim:AT44|diskutimet]]) 23 gusht 2022 13:07 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2021|përdoruesi=Drenisa}} == Gostitje dhënë më 8 shtator 2022 13:36 (CEST) == {{Fli}}-[[Përdoruesi:Astronomi06|Astronomi06]] ([[Përdoruesi diskutim:Astronomi06|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:36 (CEST) :Shumë faleminderit koleg i nderuar. Respekt. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 8 shtator 2022 13:40 (CEST) == Toponimet e antikitetit == Pershendetje Drenisa! Po shoh qe po orienton titujt e artikujve qe lidhen me emertime te antikitetit drejt shqiperimeve. Duhet ta kem propozuar edhe ne kuvend, por kete ''shqiperim'' te perdhunshem e mendoj demtues per syrin e lexuesit qe mund te mendoje te informohet permes wiki-t, tek e fundit eshte edukuese sikur lexuesi (nxenesi mundesisht) te mesoje se '''c''' ne latinishten klasike shqiptohej '''k''', p.sh. Si dhe te mesohet te perballet me kete permase te emertimeve klasike qe nuk besoj se ndonje vend qe kemi si reference kulturore, i ndryshon dhe njetrajteson keshtu. [[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:24 (CEST) :Përshëndetje koleg. Për cilin redaktim e ke fjalën, nëse ke mundësi të më tregosh? [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:28 (CEST) :: Po ja p.sh. [[Sesaretia]] qe e shqiperove nga transkriptimi qe i behet emertimit ne greqishte. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:34 (CEST) :::E përktheva koleg i nderuar. Tani nuk do të thot se duhet të mbetet pikërisht ashtu si e kam përkthyer une. Mund edhe të kem gabuar. Greqishten nuk e njoh. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:39 (CEST) ::::Ne fakt ajo qe ke bere me titullin perben ''shqiperim'' e nderuar, sepse teknikisht titulli eshte i '''pa'''perkthyeshem, vetem i transkriptueshem per volitje drejtshqiptuese. Nuk po them qe i yti eshte varianti perfundimtar, por meqe i ke hy kesaj vadeje, mendova se mos mund te te duket e arsyeshme... sidoqofte, te lumshin duart. --[[Përdoruesi:Ikranjani|Ikranjani]] ([[Përdoruesi diskutim:Ikranjani|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:42 (CEST) :::::Faleminderit koleg i nderuar. Po përpiqem. Sa për [[Sesaretia]] të të them të drejtën nuk e di se si do të ishte titulli i saktë në gjuhën shqipe, sepse ka shumë emra që vështirë përkthehen. Respekt juve. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 6 tetor 2022 23:46 (CEST) :::::Kur është puna tek emërtimet e titujve të toponimeve antike, ke shumë të drejtë, sepse ka një varg emërtimesh për të cilat nuk kam qenë i sigurt se si duhet të jetë në gjuhën shqipe. p.sh. latinisht është '''Dimalum''' greqisht '''Dimalitan''' ndërsa shqip e kanë përkthyer '''Dimali''', pastaj '''Vicianum''' e kanë përkthyer [[Viciana]], etj. ja edhe një që në anglisht ka qenë '''Berginium''' ndërsa une e kam përkthyer [[Bergini]] duke u nisur nga ajo që më mirë është të ekzistojë kështu edhe nëse nuk është në rregull se sa të mos ekzistojë fare. Nuk kam asgjë kundër që artikuj të tillë të zhendosen në emërtimin tjetër simotër, si p.sh. në këtë rast '''Berginium'''. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 7 tetor 2022 00:03 (CEST) == Përkthimi shqip🤗 == Përshëndetje Drenisa, ju lutem nëse e bëj në gjuhë të tjera në gjuhën shqipe në Wikipedia😍🤗? [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 17:53 (CEST) :Përshëndetje koleg AlexBTR. Më trego cilët artikuj duhet t'i bëj në shqip. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 20:16 (CEST) Për [[Florin Salam]], Elena Çaushesku, [[Adrian Minune]] dhe Denisa. Përshëndetje nga cigani kosovar. Respekt.--[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 22:47 (CEST) Koleg i nderuar, {{@|AlexBTR}} kur të kesh mundësi përktheje këtë artikull në gjuhën rumune, nëse mundesh, nëse jo nuk ka problem, [[:en:Accession of Kosovo to the European Union|Accession of Kosovo to the European Union]]. Me nderime (Kosovari cigan ose Cigani nga Kosova): --[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:05 (CEST) Të dua Drenisa! [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 16 tetor 2022 23:38 (CEST) :Ai e bëri përkthimin në rumanisht: [[:ro:Aderarea Kosovo la Uniunea Europeană]]. [[Përdoruesi:AlexBTR|AlexBTR]] ([[Përdoruesi diskutim:AlexBTR|diskutimet]]) 5 maj 2024 17:11 (CEST) == Kryetare kosovare == Mungojnë thuajse tërësisht artikujt dhe kategorite. Lista e plotë është këtu: [[:en:Category:Mayors of places in Kosovo]]. [[Speciale:Kontributet/2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E|2003:E6:2F20:A300:8942:161C:96C6:F53E]] 23 tetor 2022 17:35 (CEST) :{{ping|Drenisa}} Vetëm disa mungojnë ose janë shumë të shkurtra.--[[Speciale:Kontributet/88.128.92.127|88.128.92.127]] 18 dhjetor 2022 12:49 (CET) == Çamëri/shqiptarë në Greqi, dhe fe == Ju jeni tani në atë temë. Dëshironi të krijoni [[My Blood My Compromise]] ([[:en:My Blood My Compromise]])? [[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC|2A02:3102:6A55:FF8D:BCCE:97C6:627F:99AC]] 4 shkurt 2023 12:22 (CET) :Jo?--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE|2A02:3102:6A55:FF8D:7054:4527:882D:BE]] 9 shkurt 2023 20:36 (CET) ::Ky janë xhamitë shqiptare.--[[Speciale:Kontributet/2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5|2A02:3102:6A55:FF8D:3C35:2059:5456:CB5]] 25 shkurt 2023 14:31 (CET) == Medalje dhënë më 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 14 shkurt 2023 19:50 (CET) == Kategorizimi == Përshëndetje! Prej disa kohësh je angazhuar në procesin e kategorizimit duke ndihmuar në një çështje që pak përdorues ndihmojnë. Prej vitesh pema e kategorive në Wikipedia-n shqip është në një situatë të rënduar pasi ka munguar në mënyrë të vazhduar mirëmbajtja në lidhje me të kështu që kontributi yt në këtë çështje vlerësohet së tepërmi. Do të të këshilloja të lexoje [[en:WP:CG]] nëse s'e ke lexuar ende e të hidhje një sy te pema e kategorive në Wikipedia-n anglisht: [[en:Category:Contents]]. Ky është trungu i pemës nga ku buron çdo kategori e nënkategori tjetër atje. Sa më shumë t'i afrohemi një sistemi të ngjashëm, aq më e lehtë do të bëhej gjetja e përpunimi i informacionit (kategoritë kanë rëndësi të veçantë në punët automatike pasi shërbejnë si grupe tematike nga ku robotët e vegla të ndryshme mund të vjelin e përpunojnë informacion me lehtësi). Në fakt kam disa kohë që mendoj të fillojmë një fushatë për sistemimin e pemës së kategorive në Wikipedian-n shqip por ti e ke nisur para meje de facto si proces kështu që mendova se mbase mund të ishe i interesuar "ta nisje me themel". - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 04:14 (CET) :Përshëndetje, koleg. Ka kohë që e kam vërejtur se kur përkthej artikuj mungojnë shumë kategori në gjuhën shqipe. Ato kategori të artikujve që i përkthej e që krahas anglishtes ekzistojnë edhe në shumë gjuhë ose në disa gjuhë të tjera zakonisht i krijoj. Nuk kam shumë njohuri rreth rregullave të krijimit të artikujve, kështu që do të përpiqem ta respektoj pemën e kategorizimit të artikujve në gjuhë të tjera. [[en:WP:CG]] nuk e kam lexuar por do të përpiqem ta lexoj me kujdes. Nëse vëren ndonjë gabim ose devijim timin të lutem më korigjo. Faleminderit koleg. Respekt. Me nderime: [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 10 mars 2023 18:33 (CET) ::Patjetër. Faqja e lartpërmendur tregon me hollësi çdo gjë rreth kategorive. Mbase së shpejti mund të marrësh guximin të kalosh pak dhe ato kategoritë teknike përveç atyre të përmbajtjes. Për çdo lloj ndihme që mund të të duhet rreth koncepteve të shpjeguara te faqja në fjalë, mos ngurro të më pyesësh. Puna e mbarë! {{smiley|:-)}}<span id="Klein_Muçi:1678478907819:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt">—&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 10 mars 2023 21:08 (CET)</span> == Një turk, disa turq == Përshëndetje! :) Fjala "turq" nuk përmban Ë në drejtshkrim kështu që besoj që rikategorizimet e tua të fundit në lidhje me të duhet të kthehen. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:22 (CEST) :Përshëndetje koleg. Nuk e kisha konsultuar drejtshkrimin. Shihe tani se më duket e përfundova. Dhe faleminderit për kujdesin. [[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 2 prill 2023 20:46 (CEST) ::Asgjë. :) Vetëm një këshillë: Ridrejtimet nuk funksionojnë me kategoritë. Në një ridrejtim të zakonshëm, lexuesi do të ridrejtohet automatikisht te faqja e re nëse shtyp te lidhja e ridrejtimit. Në rastin e kategorive, nëse një artikull kategorizohet te kategoria e vjetër, ai do të mbetet aty, nuk do të ridrejtohet automatikisht te kategoria e re. Duke pasur këtë parasysh, nëse ndodh një gabim me faqet e kategorive është mirë që të vendoset stampa {{tl|Grise}} te faqja e vjetër e thjesht të krijohet një e re në vend të zhvendosjes.<span id="Klein_Muçi:1680528383414:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 3 prill 2023 15:26 (CEST)</span> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 13 August 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translators/40&oldid=25451578 --> == Kërkesë për përkthim të faqes Amin Syla në anglisht. == Përshëndetje, a do të ishte e mundur që ju të përktheni faqen [[Amin Syla]] në [[anglisht]]? [[Speciale:Kontributet/185.100.245.105|185.100.245.105]] 13 gusht 2023 16:10 (CEST) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 18 gusht 2023 23:58 (CEST) :[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], Hello - Xoş gəlmisiniz!<br/>Please translate this article in Azerbaijani language Wikipedia: [[:en:Prishtina Bus Station]]<span id="Drenisa:1692398093200:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 00:34 (CEST)</span> ::Hello. ::I have created the article [[:az:Priştina Avtovağzalı]]. Can you create the article [[:en:Baku State University]] in Albanian Wikipedia? ::Yours sincerely, [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 08:57 (CEST) :::Thank you very much for the new article! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 12:38 (CEST) ::::[[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]], [[Arsimi në Azerbajxhan]] këtë artikull e ke gratis, koleg i nderuar. Respekt.<span id="Drenisa:1692447687637:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 19 gusht 2023 14:21 (CEST)</span> :::::Thank you very much! [[Përdoruesi:Multituberculata|Multituberculata]] ([[Përdoruesi diskutim:Multituberculata|diskutimet]]) 19 gusht 2023 18:28 (CEST) == Çmimi për krijimin e artikujve të rinj == {{Çmim i parë|1=krijimin e artikujve të rinj|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Çmimi për mirëmbajtjen e kategorive == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e kategorive|viti=2022|përdoruesi=Drenisa}} == Kategorizimi: Faqet e veçanta == Përshëndetje! Meqë merresh shpesh me kategoritë, nëse nuk e di ende, doja të të thoja se faqet e veçanta mund të jenë një vend i mirë për t'i përpunuar ato. Shko te [[Special:SpecialPages]] (e ke dhe te mjetet majtas si "Faqet e veçanta") dhe shiko për ''Kategori të dëshiruara'', ''Kategori të pakategorizuara'' dhe ''Kategori të papërdorura''. Të treja ato lista kanë nevojë prej vëmendje prej vitesh tashmë dhe puna jote në to do të ishte më se e mirëpritur. Si gjithmonë, më thuaj nëse të lindin probleme rrugës. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 22 shtator 2023 12:05 (CEST) :[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]], Përshëndetje. Posa i shikova. Për dy të fundit e kuptova se çka kërkohet ndërsa për të parën, ''Kategori të dëshiruara'' nuk po kuptoj. Faleminderit koleg. Respekt.<span id="Drenisa:1695462617463:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Drenisa|Drenisa]] ([[Përdoruesi diskutim:Drenisa|diskutimet]]) 23 shtator 2023 11:50 (CEST)</span> ::Ato janë thjeshtë "kategori të kuqe", pra kategori që janë përdorur në faqe të ndryshme por faqet e tyre nuk janë krijuar ende (ose janë grisur). Në këtë kuptim janë "të dëshiruara", sepse kërkohet ekzistenca e tyre nga faqet ku janë përdorur. Këto lloj kategorish ose duhen krijuar, ose duhen hequr nga faqet ku kërkohen.<span id="Klein_Muçi:1695464616109:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 shtator 2023 12:23 (CEST)</span> :::Shënim: Kam harruar pa përmendur këtë më sipër: [[Speciale:FaqeTëPakategorizuara|FaqeTëPakategorizuara]]<span id="Klein_Muçi:1699751830458:Përdoruesi_diskutimFTTCLNDrenisa" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 12 nëntor 2023 02:17 (CET)</span> == Medalje dhënë më 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Për punën e vazhduar në lidhje me mirëmbajtjen e kategorive, një hapësirë që ka pasur nevojë për mirëmbajtje prej kohësh. {{Medalje pune}}-[[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 21 tetor 2023 21:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202024,%2020:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2024 21:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fëmijëria në luftë]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646057|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fëmijëria në luftë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2000:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 01:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2646824|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pikëpamjet feministe për gjuetinë e shtrigave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20mars%202024,%2001:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 mars 2024 02:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Turqi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648280|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Turqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2020:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2024 21:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ChatGPT në arsim]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648325|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ChatGPT në arsim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202024,%2023:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 00:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Göldi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Göldi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Maria Schwegelin]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2648452|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Maria Schwegelin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur|BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20mars%202024,%2016:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 mars 2024 17:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Margherita Sarrocchi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2649219|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Margherita Sarrocchi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202024,%2015:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2024 16:17 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burimet e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650350|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burimet e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202024,%2016:39)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2024 17:39 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Microsoft Copilot]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650669|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Microsoft Copilot]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tay (chatbot)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2650673|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tay (chatbot)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202024,%2020:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2024 21:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Turqit në Ballkan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651100|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Turqit në Ballkan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2013:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 14:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Evropiane]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651113|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Evropiane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2014:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 mars 2024 15:21 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651241|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu i Pushtimit Sovjetik (Tbilisi)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjeorgji]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2651247|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjeorgji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20mars%202024,%2023:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 mars 2024 00:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652371|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzeu Gjeorgjian i Arteve të Bukura]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2017:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 18:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kinema Rustaveli]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652384|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kinema Rustaveli]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20mars%202024,%2018:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 mars 2024 19:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Majda Kirmizi]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Majda Kirmizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tatjana Bokan]]'' == Përshëndetje, Drenisa! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2652774|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tatjana Bokan]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20mars%202024,%2018:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 mars 2024 19:41 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dushko Markoviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653316|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dushko Markoviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20mars%202024,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 mars 2024 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vuk Vrçeviq]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653542|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vuk Vrçeviq]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Đurđina Jauković]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653642|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Đurđina Jauković]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 18:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653717|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Eparkia e Horës së Arbëreshëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2653979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Java e Shenjtë e Eparkisë së Lungros]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20prill%202024,%2021:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 prill 2024 23:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Akademia Austriake e Shkencave]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2655321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Akademia Austriake e Shkencave]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20prill%202024,%2015:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 prill 2024 17:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Tiranës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656507|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Tiranës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2015:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 17:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Monumente në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656521|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Monumente në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:08 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2656543|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Tiranë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20prill%202024,%2016:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 prill 2024 18:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edgar Morin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2658987|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edgar Morin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20prill%202024,%2020:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 prill 2024 22:01 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tito Beliçanec]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659515|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tito Beliçanec]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202024,%2020:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2024 22:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Egjipt]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2659789|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Egjipt]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20prill%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 prill 2024 19:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2660990|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2014:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 16:30 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Grottaferrata]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Grottaferrata]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2017:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 19:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shën Vasili]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2661134|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shën Vasili]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Parametra të pa emëruar|Parametra të pa emëruar]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me emrat e parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: unrecognized parameter|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202024,%2021:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2024 23:59 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Poezia mesjetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2663408|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Poezia mesjetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20maj%202024,%2019:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 maj 2024 21:58 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Frédéric Boissonnas]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664817|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Frédéric Boissonnas]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 13:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Livandula]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2664997|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Livandula]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202024,%2021:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2024 23:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Samovari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2666516|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Samovari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202024,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2024 23:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Radical (film)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2667689|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Radical (film)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202024,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2024 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Code.org]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2668785|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Code.org]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20qershor%202024,%2017:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 qershor 2024 19:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agron (emër)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2669456|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agron (emër)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20qershor%202024,%2019:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 qershor 2024 21:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sporti në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670112|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sporti në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20qershor%202024,%2010:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 qershor 2024 12:32 (CEST) == Lidhje == përshendje. Kam nevoj per ndihmen tuaj. Jan disa faqe ne sq.wiki që un kam krijuar por nuk kam mundesi qe ti lidh me wikipediat e tjera te gjuheve te tjera (kjo për shkak se un redaktoi nga telefoni). A keni mundesi t m ndihmoni. Faqet (qe me se shumti jan artikuj futbollistesh) ndodhen ketu: Kategoria:Articles without Wikidata item. Te falenderoj. [[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]] ([[Përdoruesi diskutim:Sadsadas|diskutimet]]) 17 qershor 2024 14:21 (CEST) :[[Përdoruesi:Sadsadas|Sadsadas]], Po<span id="Edukatori:1718635260747:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 17 qershor 2024 16:41 (CEST)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Aarhus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2670807|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Aarhus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve|Emra shifrorë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur te parametri i emrit të autorëve përdoren vlera të përbëra vetëm nga shifra e shenja pikësimi. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: numeric names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202024,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 qershor 2024 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ilir Boçka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2671811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ilir Boçka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20qershor%202024,%2019:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 qershor 2024 21:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674438|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Trashëgimia kulturore jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2016:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 18:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura jomateriale]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2674467|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura jomateriale]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20korrik%202024,%2017:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 korrik 2024 19:55 (CEST) == Need help == Hello. I've been trying to update for a while. I need help on something. I'm not expert enough. I have made many updates to the [Selam Taraku] page. Could you review these for me, please? Thanks! [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:20 (CEST) :[[Selami Taraku]] [[Përdoruesi:Rondaik|Rondaik]] ([[Përdoruesi diskutim:Rondaik|diskutimet]]) 12 korrik 2024 23:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Observatori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676083|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Observatori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20korrik%202024,%2015:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 korrik 2024 17:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arkeoastronomia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676455|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arkeoastronomia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2676607|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Autostrada Prishtinë–Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20korrik%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 korrik 2024 12:06 (CEST) == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik == Redaktimi që ju i keni bërë Faqes së Sali Nivicës është një akt i ulët dhe jo etik, që me shumë gjasa është mercenarizëm i ulët hakmarrës ndaj pasardhësve të Mësuesit të Popullit. Ju jeni i detyruar që të shpjegoheni për këtë akt të ulët. {| class="wikitable" |1 |<bdi>[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]]</bdi> |[[xtools:topedits/sq.wikipedia.org/Edukatori/0/Sali Nivica|Top Edits]] · [[xtools:ec/sq.wikipedia.org/Edukatori|Edit Counter]] |1 |1 |100% |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |[[Speciale:Diff/2542875|2023-04-08 15:09]] |0 |51 |} [[Përdoruesi:Altin Goxhaj|Altin Goxhaj]] ([[Përdoruesi diskutim:Altin Goxhaj|diskutimet]]) 25 korrik 2024 08:59 (CEST) Gabim e ke se unë nuk kam redaktuar te artikulli i Sali Nivicës, shihe historikun, dhe ti që më sulmon mua më mirë do të ishte të kontribuoje me ndonjë artikull në Wikipedia Shqipe sepse kemi mbetur Wikipedia me numrin më të vogël të artikujve në Ballkan. == Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have. This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called "regional wishlist list"), and many other options. ''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.'' Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here'''] Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 26 korrik 2024 15:07 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rose Wilder Lane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679540|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rose Wilder Lane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2012:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 14:06 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rudolf Otto von Ottenfeld]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:07 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Clive James]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679567|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Clive James]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20korrik%202024,%2015:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 korrik 2024 17:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alfred Renyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679687|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alfred Renyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2010:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 12:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Torontos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2679719|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Torontos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20korrik%202024,%2017:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 korrik 2024 19:35 (CEST) == [[Adem Kastrati]] == Pershendetje, uroj te jeni mire. Ju kihsa lutur qe te aprovoni ndryshimin e fundit tek faqja Adem Kastrati, per ekspoziten e fundit. Gjithe te mirat @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] [[Përdoruesi:Shkupi Kumanova 1234|A.Saiti]] ([[Përdoruesi diskutim:Shkupi Kumanova 1234|diskutimet]]) 1 gusht 2024 19:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fashizmi i krishterë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2680965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fashizmi i krishterë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20gusht%202024,%2014:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 gusht 2024 16:25 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Konfederata e Varshavës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2686723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Konfederata e Varshavës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20gusht%202024,%2022:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 gusht 2024 00:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(31%20gusht%202024,%2011:17)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 31 gusht 2024 13:17 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Evropa dhe demi (Dresden)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2689259|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Evropa dhe demi (Dresden)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2012:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shtator 2024 14:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ura e Ibrit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2690633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ura e Ibrit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shtator%202024,%2022:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shtator 2024 00:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lakonia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697006|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lakonia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20shtator%202024,%2017:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 shtator 2024 19:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slobodna Dalmacija]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697405|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slobodna Dalmacija]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2012:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 14:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jutarnji list]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2697416|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jutarnji list]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202024,%2013:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2024 15:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Mitrovicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2699848|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Mitrovicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202024,%2021:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2024 23:03 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2700334|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Regjistrimi i popullsisë në Kosovë 2011]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202024,%2017:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2024 19:56 (CEST) == Çmimi për mirëmbajtjen e faqes kryesore == {{Çmim i parë|1=mirëmbajtjen e faqes kryesore|viti=2023|përdoruesi=Edukatori}} == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dorothee Sölle]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2702945|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dorothee Sölle]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20tetor%202024,%2018:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 tetor 2024 20:10 (CEST) == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Përdoruesi:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Përdoruesi diskutim:MediaWiki message delivery|diskutimet]]) 7 tetor 2024 14:10 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == Njoftim! == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukator]], Kleini më propozoi si administrator, votimi bëhet në administratë dhe mbaron maksimalisht me datën: 6 Nëntor. Nëse do doje të votosh, votimi bëhet këtu, [[:Wikipedia:Administrata/Administratorë/Kandidatura/Leutrim.P]]. Faleminderit. [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] 13 tetor 2024 13:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Semafori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2705636|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Semafori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202024,%2020:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2024 22:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arti si përvojë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2707089|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arti si përvojë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202024,%2008:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2024 10:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bukuroshi i Zi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708062|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bukuroshi i Zi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20tetor%202024,%2017:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 tetor 2024 19:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e Fëmijëve]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e Fëmijëve]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2016:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 18:20 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Enciklopedia e ilustruar për fëmijë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arthur Mee]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2708351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arthur Mee]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20tetor%202024,%2017:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 tetor 2024 19:52 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2709518|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Fazat e zhvillimit të fëmijës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202024,%2014:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2024 15:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712201|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Manastirit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20n%C3%ABntor%202024,%2016:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 nëntor 2024 17:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Loja me role]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2712763|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Loja me role]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20n%C3%ABntor%202024,%2017:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 nëntor 2024 18:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Etnolinguistika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713038|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Etnolinguistika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20n%C3%ABntor%202024,%2017:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 nëntor 2024 18:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka akademike]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713641|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka akademike]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20n%C3%ABntor%202024,%2019:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 nëntor 2024 20:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Artikulli shkencor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2713938|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Artikulli shkencor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20n%C3%ABntor%202024,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 nëntor 2024 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indeksi i citimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714343|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indeksi i citimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2016:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 17:08 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Projektori]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2714443|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Projektori]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20n%C3%ABntor%202024,%2021:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 nëntor 2024 22:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi fizik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715267|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi fizik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2020:03)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 21:03 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Edukimi punues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2715311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Edukimi punues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20n%C3%ABntor%202024,%2022:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 nëntor 2024 23:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Burimeve Natyrore dhe Shkencave të Jetës në Vjenë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Saarlandit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716288|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Saarlandit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2010:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 11:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tradita]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tradita]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2013:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 14:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dita e sportit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2716487|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dita e sportit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20n%C3%ABntor%202024,%2016:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 nëntor 2024 17:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Media në Prishtinë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2717271|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Media në Prishtinë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20n%C3%ABntor%202024,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 nëntor 2024 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Provimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718012|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Provimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:13)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:13 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2718022|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20n%C3%ABntor%202024,%2022:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 nëntor 2024 23:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diploma]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2719723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diploma]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20n%C3%ABntor%202024,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 nëntor 2024 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi arsimor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2720103|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi arsimor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20n%C3%ABntor%202024,%2010:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 nëntor 2024 11:06 (CET) == Sushica & Shushica !! (vazhdim diskutimi) == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], besoj se tani jane te permbledhura te gjitha ne keto dy faqe kthjelluese dhe se problemi eshte zgjidhur. [[Sushica (faqe kthjelluese)|'''Sushica (faqe kthjelluese)''']] [[Shushica (faqe kthjelluese)|'''Shushica (faqe kthjelluese)''']] [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 14:46 (CET) :[[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]], Faleminderit. Respekt. Suksese.<span id="Edukatori:1732725750482:Përdoruesi_diskutimFTTCLNEdukatori" class="FTTCmt"> —&nbsp;[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 17:42 (CET)</span> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2722865|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shqiptarët në Amerikën e Jugut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20n%C3%ABntor%202024,%2017:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 nëntor 2024 18:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Klima mesdhetare]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2723859|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Klima mesdhetare]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2000:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 01:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Cecilia Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724176|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Cecilia Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Diana Bolocco]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724178|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Diana Bolocco]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2013:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 nëntor 2024 14:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Nicolas Berggruen]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724565|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Nicolas Berggruen]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20n%C3%ABntor%202024,%2023:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 00:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shushunja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2724911|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shushunja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20dhjetor%202024,%2014:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 dhjetor 2024 15:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Totemizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2729099|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Totemizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon vija ndarëse|Mungon vija ndarëse]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon vija ndarëse mes parametrave të tyre. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing pipe|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20dhjetor%202024,%2018:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 dhjetor 2024 19:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja Kaçake]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730054|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja Kaçake]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2011:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 12:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Antonio Rodotà]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730264|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Antonio Rodotà]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20dhjetor%202024,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 dhjetor 2024 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Andy Varipapa]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2730721|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Andy Varipapa]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202024,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2024 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bisignano]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2731162|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bisignano]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20dhjetor%202024,%2019:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 dhjetor 2024 20:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Vlerësimi formues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738298|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Vlerësimi formues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20janar%202025,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 janar 2025 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Testi i standardizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738862|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Testi i standardizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Psikometria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2738874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Psikometria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20janar%202025,%2020:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 janar 2025 21:36 (CET) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 janar 2025 07:24 (CET) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[TV Most]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2745061|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:TV Most]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20shkurt%202025,%2012:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 shkurt 2025 13:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kajo Babjeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746109|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kajo Babjeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20shkurt%202025,%2019:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 shkurt 2025 20:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2746459|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20shkurt%202025,%2017:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 shkurt 2025 18:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stacioni hekurudhor i Laçit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20shkurt%202025,%2017:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 shkurt 2025 18:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747794|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudhat ushtarake Austro-Hungareze në Shqipëri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon adresa|Mungon adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur janë referime interneti pa adresa. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: requires URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2018:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 shkurt 2025 19:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2747868|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dekovili Vlorë-Selenicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa|Adresa]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: URL|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20shkurt%202025,%2023:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 00:37 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748122|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Rrogozhinë-Fier]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2011:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 12:10 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Milot-Klos]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748390|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Milot-Klos]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresë e zhveshur|Adresë e zhveshur]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë adresa pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: bare URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20shkurt%202025,%2018:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 shkurt 2025 19:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Hekurudha Fier-Vlorë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2748904|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Hekurudha Fier-Vlorë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shkurt%202025,%2019:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shkurt 2025 20:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Miniera e Crepules]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2750404|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Miniera e Crepules]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2752705|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ndërmarrja Publike Banesore e Prishtinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20shkurt%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 shkurt 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kreshnik Rustemi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762146|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kreshnik Rustemi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2017:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 18:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rocky Lekaj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2762163|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rocky Lekaj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202025,%2020:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2025 21:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Romuva]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764827|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Romuva]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi baltik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764845|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi baltik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2020:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 21:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lufta dhe Paqja]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2764894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lufta dhe Paqja]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(25%20shkurt%202025,%2022:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 25 shkurt 2025 23:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shkurt%202025,%2020:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shkurt 2025 21:46 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202025,%2018:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2025 19:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:04 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2011:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 12:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2016:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 17:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 18:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:12 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2019:59)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 mars 2025 20:59 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Thomas Pynchon]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2765175|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Thomas Pynchon]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20mars%202025,%2023:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 00:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2000:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 01:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2004:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 05:27 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2007:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 08:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2011:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 12:00 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2013:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 14:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20mars%202025,%2020:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 mars 2025 21:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2005:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 06:11 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2010:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 11:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2011:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 12:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202025,%2013:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2025 14:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2001:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 02:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2004:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 05:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2011:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 12:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2015:35)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 16:35 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Maria Edgeworth]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2766569|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Maria Edgeworth]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202025,%2017:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2025 18:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kotiledoni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2773915|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kotiledoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(20%20mars%202025,%2016:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2025 17:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Gjermani]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2778685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Gjermani]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20prill%202025,%2017:50)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 prill 2025 19:50 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Greqi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2784249|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Greqi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20prill%202025,%2016:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 prill 2025 18:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erich von Däniken]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2785940|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erich von Däniken]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20prill%202025,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 prill 2025 18:44 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kultura e Beratit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2790685|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kultura e Beratit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20prill%202025,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 prill 2025 01:28 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2791111|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shtëpia e Halilit dhe Nexhibës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20prill%202025,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 prill 2025 23:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2792448|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20maj%202025,%2022:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 maj 2025 00:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793125|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Biblioteka "14 Nëntori" në Bujanoc]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20maj%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 maj 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2793555|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kompleksi i Xhamisë së Ibrahim Pashës në Preshevë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20maj%202025,%2009:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 maj 2025 11:53 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Maltë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794014|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Maltë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20maj%202025,%2022:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 00:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Portugali]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794284|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Portugali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(6%20maj%202025,%2018:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 6 maj 2025 20:24 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Irlandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2794828|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Irlandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20maj%202025,%2023:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 maj 2025 01:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Rusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2795723|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Rusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20maj%202025,%2010:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 maj 2025 12:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjuha grënlandeze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2798670|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjuha grënlandeze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20maj%202025,%2018:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 maj 2025 20:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF “Liria” në Tetovë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2800585|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF “Liria” në Tetovë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20maj%202025,%2017:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 maj 2025 19:11 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Bjellorusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2801385|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Bjellorusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202025,%2018:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2025 20:54 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Dituria" në Saraj]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802313|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Dituria" në Saraj]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20maj%202025,%2018:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 maj 2025 20:09 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përparimi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2802612|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përparimi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202025,%2017:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2025 19:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Kultura", Mateç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806420|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Kultura", Mateç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2019:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 qershor 2025 21:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806469|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "5 Tetori", Nikushtak]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20qershor%202025,%2022:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 00:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "11 Tetori", Urviç]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2806644|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "11 Tetori", Urviç]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(5%20qershor%202025,%2014:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 qershor 2025 16:22 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2808917|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:SHF "Josip Broz Tito", Zheranicë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20qershor%202025,%2020:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 qershor 2025 22:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Tunizi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811072|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Tunizi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20qershor%202025,%2022:46)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 qershor 2025 00:46 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Praktikat e hapura arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2811777|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Praktikat e hapura arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20qershor%202025,%2008:08)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 qershor 2025 10:08 (CEST) == Administrator == Urime për rezultatin! Tashmë për një vit zotëron privilegjet e administratorit të zakonshëm. Ndër detyra të ndryshme administrative, unë do të të tërhiqja vëmendjen drejt [[Speciale:FaqetSpeciale|Faqeve të veçanta]]. Aty gjenden faqe të ndryshme që ndihmojnë në mirëmbajtjen e projektit dhe që shpeshherë nuk kanë shumë vëmendje nga komuniteti aktual. Përveç kësaj, zbrazja e [[Speciale:PendingChanges|ndryshimeve në pritje për kontroll]] dhe zgjidhja e tematikave në dritaret e kuqe në [[Wikipedia:Kuvendi|Kuvend]] janë detyra të zakonshme këto kohë të administratës. Suksese dhe njëherë dhe puna e mbarë! - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 23 qershor 2025 09:31 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Erasmus+]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812332|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Erasmus+]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20qershor%202025,%2013:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 qershor 2025 15:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2812665|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Korpusi Evropian i Solidaritetit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20qershor%202025,%2015:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 qershor 2025 17:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Afrikë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2815299|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Afrikë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20korrik%202025,%2015:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 korrik 2025 17:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Plevlës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2833004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Plevlës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(10%20shtator%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 10 shtator 2025 20:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mark Bazaiti]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835795|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mark Bazaiti]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shtator 2025 20:42 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Optogjenetika]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2835876|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Optogjenetika]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shtator%202025,%2022:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shtator 2025 00:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839236|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Instituti Evropian i Teknologjisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20shtator%202025,%2019:04)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 shtator 2025 21:04 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Sanxhaku i Prizrenit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2839894|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Sanxhaku i Prizrenit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shtator%202025,%2018:55)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shtator 2025 20:55 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2840514|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Këshilli Evropian i Inovacionit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shtator%202025,%2020:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shtator 2025 22:14 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841302|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rruga Lefteros Vasilissis Olgas (Selanik)]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2008:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 10:26 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Bashkia e Selanikut]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841395|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Bashkia e Selanikut]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20shtator%202025,%2013:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 shtator 2025 15:34 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti Politeknik i Athinës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2841788|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti Politeknik i Athinës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shtator%202025,%2007:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shtator 2025 09:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842028|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla Bujqësore Amerikane]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull|Archived copy si titull]] - Referimet shfaqin këtë problem kur është vendosur gabimisht nga robotët vlera archived copy si titull. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: archived copy as title URL|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2007:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 09:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e Shkupit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842055|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e Shkupit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shtator%202025,%2009:05)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shtator 2025 11:05 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Maqedonisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842780|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Maqedonisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(29%20shtator%202025,%2021:37)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 29 shtator 2025 23:37 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842979|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:16 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tiflopedagogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2842982|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tiflopedagogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20shtator%202025,%2018:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 shtator 2025 20:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Daltonizmi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2843312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Daltonizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20tetor%202025,%2021:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 tetor 2025 23:02 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844321|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:23)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:23 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Kanada]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2844330|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Kanada]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20tetor%202025,%2019:41)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 3 tetor 2025 21:41 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Valentin Haüy]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2847761|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Valentin Haüy]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20tetor%202025,%2022:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 5 tetor 2025 00:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Émile Jaques-Dalcroze]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2850529|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Émile Jaques-Dalcroze]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20tetor%202025,%2021:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 tetor 2025 23:45 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mary L. Matthews]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2851554|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mary L. Matthews]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20tetor%202025,%2013:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 tetor 2025 15:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857120|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e ekipit kombëtar të futbollit të Shqipërisë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20tetor%202025,%2021:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 tetor 2025 23:43 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jean Marc Gaspard Itard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2857892|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jean Marc Gaspard Itard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20tetor%202025,%2018:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 tetor 2025 20:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Historia e futbollit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2858589|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Historia e futbollit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20tetor%202025,%2017:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 tetor 2025 19:48 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2859972|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:33 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[4-H]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2860008|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:4-H]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20tetor%202025,%2013:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 tetor 2025 15:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Stili i shkrimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2862887|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Stili i shkrimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20tetor%202025,%2017:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 tetor 2025 19:49 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi akademik]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2865335|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi akademik]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20tetor%202025,%2020:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 tetor 2025 21:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Muzika arabe]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2879603|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Muzika arabe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(9%20dhjetor%202025,%2018:56)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 9 dhjetor 2025 19:56 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjenealogjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882965|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjenealogjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20dhjetor%202025,%2012:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 dhjetor 2025 13:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lojës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883410|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lojës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(22%20dhjetor%202025,%2021:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 22 dhjetor 2025 22:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883929|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kisha e “Shën Nikollë Arbanasit” Ohër]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20dhjetor%202025,%2017:36)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 dhjetor 2025 18:36 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi kontekstual]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884601|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi kontekstual]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2884611|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20dhjetor%202025,%2016:33)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 dhjetor 2025 17:33 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkrimi bashkëpunues]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2885855|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkrimi bashkëpunues]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20janar%202026,%2001:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 janar 2026 02:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi në Islandë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2889539|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi në Islandë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(13%20janar%202026,%2022:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 13 janar 2026 23:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Seymour Papert]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2891002|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Seymour Papert]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20janar%202026,%2011:53)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 janar 2026 12:53 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi problemor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2893004|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi problemor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20janar%202026,%2018:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 janar 2026 19:52 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kurrikula e fshehur]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2898664|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kurrikula e fshehur]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20shkurt%202026,%2014:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899655|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2022:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 11 shkurt 2026 23:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899663|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve|Emra të shumëfishtë: lista e autorëve]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret një parametër i vetëm në njëjës për të listuar disa vlera të autorëve njëkohësisht. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(11%20shkurt%202026,%2023:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 00:09 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899889|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: parametri i aksesimit|parametri i aksesimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrat e llojit <param>-access. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: param-access|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:07)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:07 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Teknologjia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2899896|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Teknologjia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Emër i përgjithshëm|Emër i përgjithshëm]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me parametrin name. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: DOI|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20shkurt%202026,%2018:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 shkurt 2026 19:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedariumi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900450|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedariumi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2016:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 17:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Primozh Trubar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900471|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Primozh Trubar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20shkurt%202026,%2017:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 shkurt 2026 18:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alma Wittlin]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900696|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alma Wittlin]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2016:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 17:01 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Entomologjia]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900741|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Entomologjia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20shkurt%202026,%2021:25)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 shkurt 2026 22:25 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Suka e Dërmanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2900897|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Suka e Dërmanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20shkurt%202026,%2018:16)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 shkurt 2026 19:16 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fashist]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2901191|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fashist]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20shkurt%202026,%2010:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 shkurt 2026 11:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi popullor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2903401|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi popullor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(21%20shkurt%202026,%2016:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 21 shkurt 2026 17:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dare the School Build a New Social Order?]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904351|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dare the School Build a New Social Order?]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20shkurt%202026,%2017:26)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 shkurt 2026 18:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Kapitali kulturor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904856|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Kapitali kulturor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pabarazia arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2904860|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pabarazia arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20shkurt%202026,%2022:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 shkurt 2026 23:47 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Philip W. Jackson]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2905811|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Philip W. Jackson]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(27%20shkurt%202026,%2019:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 27 shkurt 2026 20:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Anna Di Lellio]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906084|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Anna Di Lellio]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2012:30)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 13:30 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Softueri edukativ]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906352|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Softueri edukativ]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20shkurt%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Aritmometri]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906586|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Aritmometri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2014:57)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 15:57 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abakusi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906595|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abakusi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2015:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 16:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i programuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906629|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i programuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2017:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 18:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi i personalizuar]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906646|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi i personalizuar]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20mars%202026,%2018:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 mars 2026 19:20 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906874|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rrjeti i Studentëve Erasmus]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2016:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 17:24 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Slojdi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2906951|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Slojdi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20mars%202026,%2022:49)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 mars 2026 23:49 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Mësimi pasiv]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907255|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Mësimi pasiv]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(3%20mars%202026,%2023:28)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 00:28 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Benedetto Croce]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907388|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Benedetto Croce]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2016:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 17:38 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Tabela e bardhë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2907447|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Tabela e bardhë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20mars%202026,%2022:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 mars 2026 23:01 (CET) == Kontrollues – kërkesë == Përshëndetje, Kam bërë një kërkesë për rolin kontrollues në Wikipedia shqip, por nuk jam i sigurt nëse është parë ende. Nëse keni mundësi, do ta vlerësoja shumë shqyrtimin e kërkesës time. Faleminderit! [[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]] ([[Përdoruesi diskutim:Nalaass138|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:10 (CET) :@[[Përdoruesi:Nalaass138|Nalaass138]], përshëndetje, e pashë rastësisht mesazhin tuaj këtu dhe mendova t'ju përgjigjem që të keni shpejtësi në përgjigje. Kushtet për të marrë privilegjet e kontrolluesit diktojnë +50 redaktime dhe +3 muaj aktivitet, siç shkruhet [[WP:AK|këtu]]. Aktualisht llogaria juaj ka mbi 50 redaktime por nuk ka arritur ende kufirin e 3 muajve aktivitet. Do t'ju sugjeroja të provonit sërish pas një muaji dhe ndërkohë mund të rritni dhe numrin e redaktimeve për të pasur një kandidaturë më të mirë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 mars 2026 15:26 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Lëvizja e Shkollës së Re]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908119|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Lëvizja e Shkollës së Re]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2000:02)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 01:02 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Beatrice Ensor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908245|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Beatrice Ensor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2014:45)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 15:45 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Forumi Botëror i Arsimit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908275|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Forumi Botëror i Arsimit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(8%20mars%202026,%2016:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 8 mars 2026 17:21 (CET) == Medalje == == Medalje == {{Medalje zelli}} [[Përdoruesi:56tfu|56tfu]] ([[Përdoruesi diskutim:56tfu|diskutimet]]) 10 mars 2026 17:05 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Charles Austin Beard]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909007|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Charles Austin Beard]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2018:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 19:51 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909044|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:06)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:06 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Myles Horton]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909050|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Myles Horton]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Adresa e arkivimit|Adresa e arkivimit]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me adresat e arkivimit të vendosura në to. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: archive-url|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(12%20mars%202026,%2022:14)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 12 mars 2026 23:14 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Katerina Cilka]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Katerina Cilka]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(14%20mars%202026,%2001:18)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 14 mars 2026 02:18 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkalla arsimore]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2909941|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkalla arsimore]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2021:42)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 22:42 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Shkolla e lartë]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910003|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Shkolla e lartë]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20mars%202026,%2022:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 mars 2026 23:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910115|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Arsimi fillor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910117|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Arsimi fillor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(16%20mars%202026,%2016:48)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 16 mars 2026 17:48 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910311|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2017:43)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 18:43 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Burrat në arsimin parashkollor]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910329|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Burrat në arsimin parashkollor]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjuhë e panjohur|Gjuhë e panjohur]] - Referimet shfaqin këtë problem kur parametri language ka një vlerë të panjohur. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: unrecognized language|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20mars%202026,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 mars 2026 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Jonathan Kozol]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2910886|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Jonathan Kozol]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(18%20mars%202026,%2016:58)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 18 mars 2026 17:58 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pierre Bourdieu]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911240|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pierre Bourdieu]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2021:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 mars 2026 22:40 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Universiteti i Sorbonës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2911279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Universiteti i Sorbonës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20mars%202026,%2023:31)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 20 mars 2026 00:31 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abckiria]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920053|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abckiria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2000:12)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 02:12 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Abecedari]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2920279|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Abecedari]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(4%20prill%202026,%2016:51)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 4 prill 2026 18:51 (CEST) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 28 prill 2026 22:11 (CEST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 --> == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjon Renësi I]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984123|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjon Renësi I]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2017:21)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 19:21 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[JSTOR]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984953|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:JSTOR]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:15 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[ISSN]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984962|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:ISSN]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(28%20maj%202026,%2017:32)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 28 maj 2026 19:32 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Michael Polanyi]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2985628|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Michael Polanyi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(30%20maj%202026,%2015:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 30 maj 2026 17:29 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjoni VI Kantakuzeni]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986258|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjoni VI Kantakuzeni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:19 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Gjilanit]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986269|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Gjilanit]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2009:38)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 11:38 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rajoni i Pejës]]'' == Përshëndetje, Edukatori! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986274|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rajoni i Pejës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2010:11)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 12:11 (CEST) == Njoftim për mungesë aktiviteti administrativ dhe afat reflektimi == Përshëndetje [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], njoftim lidhur me [[Wikipedia:Administratorët#Heqja e të drejtave|rregulloren për ruajtjen e statusit të administratorëve]].<br> Sipas kësaj rregulloreje, një administrator/burokrat konsiderohet joaktiv dhe i nënshtrohet heqjes së privilegjeve nëse:<br> '''Nuk ke kryer të paktën 200 redaktime dhe 50 veprime administrative nga data 1 qershor 2025 deri më 1 qershor 2026.''' <br> '''Nuk ke kryer asnjë veprim administrativ gjatë kësaj periudhe.'''<br> Pas verifikimit të log-ve dhe kontributeve, rezulton se nuk i ke përmbushur këto kritere. Prandaj, ke një afat reflektimi deri më 1 korrik 2026 për të reaguar në lidhje me këtë çështje. Nëse nuk ka reflektim apo rikthim në aktivitetin administrativ deri atëherë, do të bëhet kërkesa te Kujdestarët e Meta-s për heqjen e të drejtave administrative, sipas procedurës së përshkruar në rregullore.<br> Me respekt për kontributin e deritanishëm je i/e mirëpritur të rikthehesh aktiv në çdo moment. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:19 (CEST) Përshëndetje. Faleminderit për njoftimin. Mua më del se kam bërë shumë më shumë se sa 200 redaktime e bukur do grisje dhe zhvendosje por nuk kam bërë asnjë bllokim e as mbrojtje të faqeve (artikujve). Deri më 1 korrik do përpiqem të plotësojë edhe këto mangësi. Sido që të jetë, respekt dhe suksese edhe juve. Mirëulexofshim. Me nderime : --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 20:49 (CEST) :Ke pasur aktivitet, mungesa vërejta te; "50 veprimet administrative". Kjo eshte pasi nuk ke qene shume aktiv ne detyra administrative, me shume ne pjesen e artikujve. Te [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi:Leutrim.P/Projekti_Post-100K Projekti Post-100K] ka shumë raste kur duhet të barten përmbajtje dhe më pas kryhen grisje, të pata ftuar shumë herë në procese por nuk merrje pjesë dhe fillova të mos etiketoj pasi ndoshta nuk kishe vullnet ose kohë të merreshe me raste të tilla. Shumë nga problemet kryesore të Wikipedias janë të listuara aty, dhe besoj se nëse i'u kushton vëmendje, do e zësh hapin dhe na ndihmon ne të ecim më shpejtë, njëkohësisht e arrin cakun për 50 veprimet administrative. Këto kohë do mundohem të ftoj ku kërkohet vëmendje. Mbrojtet dhe bllokimet kryhen vetëm në raste kur është e nevojshme jo vazhdimisht, kurse të tjera veprime si zhvendosje, grisje etj janë të përditshme, dmth sipas rastit. Si shtesë unë do kërkoja nga ti të votosh te [[Wikipedia:Forumi i grisjes|FG]] dhe [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Artikuj_t%C3%AB_mir%C3%AB AM], [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Artikuj_t%C3%AB_p%C3%ABrkryer AP]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:05 (CEST) s2ar2q04r9m784rpjkemq9p2nxtiyh2 0 261002 2986504 2391145 2026-06-01T21:57:03Z Edukatori 112234 added [[Category:Pedagogji e përgjithshme]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986504 wikitext text/x-wiki '''Pedagogjia e përgjithshme''' është [[Disiplina (akademi)|disiplinë akademike (degë)]] fundamentale e [[shkencë]]s së [[Pedagogjia|pedagogjisë]] e cila studion ligjshmëritë dhe problemet e përgjithshme të [[mësimi]]t, [[Mësimdhënia|mësimdhënies]], [[arsimi]]t dhe [[edukatë]]s. Si disiplinë fundamentale e pedagogjisë ajo studion përmbajtjet, normat, ligjësitë, teoritë dhe drejtimet pedagogjike. Problemet themelore të pedagogjisë së përgjithshme janë: sinteza e mendimit pedagogjik, konstituimi i pedagogjisë si shkencë e pavarur, kategoritë dhe nocionet pedagogjike, qëllimi dhe detyrat e edukatës, mundësitë dhe kufizimet e realizimit të edukatës, dimensionet e edukatës, faktorët për zhvillimin e individit, raporti i pedagogjisë me shkencat tjera si dhe raporti i pedagogjisë me teorinë dhe praktikën pedagogjike.<ref>[[Xheladin Murati]]: Pedagogjia e përgjithshme. Logos - A, Shkup, 1998, fq. 75 - 76. </ref> <ref>Jan Průcha: Pedagogická encyklopedie. Praha: Portál, 2009. ISBN 978-80-7367-546-2. S. 645 - 650.</ref> Fillet e pedagogjisë së përgjithshme si disiplinë shkencore lidhen me kontributin e filozofit dhe pedagogut gjerman [[Johann Friedrich Herbart]]i dhe sidomos me veprën e tij me titull, ''"[[Pedagogjia e përgjithshme (J. F. Herbart)|Pedagogjia e përgjithshme e nxjerrë nga qëllimi i edukatës]]"'' (Allgemeine Pädagogik aus dem Zweck der Erziehung abgeleitet) botuar në vitin 1806.<ref>[[Johann Friedrich Herbart]]: Allgemeine Pädagogik aus dem Zweck der Erziehung abgeleitet. Röwer, Göttingen, 1806</ref> ==Disiplinat pedagogjike== *Pedagogjia e përgjithshme *[[Pedagogjia digjitale]] *[[Historia e pedagogjisë]] *Metodologjia e pedagogjisë *Pedagogjia familjare *[[Pedagogjia parashkollore]] *[[Pedagogjia shkollore]] *Pedagogjia e konvikteve *[[Pedagogjia speciale]] *[[Pedagogjia sociale]] *[[Andragogjia|Pedagogjia e të rriturve - Andragogjia]] *Pedagogjia e kohës së lirë *[[Didaktika]] *Metodika *Pedagogjia futurologjike *[[Gjerontogogjia]]<ref>[[Xheladin Murati]]: Pedagogjia e përgjithshme. Logos-A. Shkup.1998. fq. 75 - 82</ref> ==Drejtimet pedagogjike== * [[Pedagogjia progresive]] * [[Pedagogjia valdorfiane]] * [[Pedagogjia eksperimentale]] *Pedagogjia funksionale *Pedagogjia ekzistencialiste *Pedagogjia pragmatiste *Pedagogjia komparative *Pedagogjia pozitiviste *Pedagogjia individuale *Pedagogjia shpirtërore<ref>[[Xheladin Murati]]: Pedagogjia e përgjithshme. Logos-A. Shkup.1998. fq. 108 - 128</ref> == Shih edhe == * [[Arsimi]] * [[Edukata]] * [[Pedagogjia]] * [[Mësimdhënia]] * [[Pedagogjia e përgjithshme (J. F. Herbart)]] == Referime == [[Kategoria:Disiplina pedagogjike]] [[Kategoria:Pedagogji e përgjithshme]] s3xrur0h0eakxccqk73dmq4rsi28dqv 1 265995 2986685 2981830 2026-06-02T04:17:55Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Hyundai Motor Company/Arkivi 1]] 2986685 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Hyundai Motor Company/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} arp2xbxlb9bn3955s0sibh5rrtejq4m 1 267178 2986687 2981796 2026-06-02T04:18:42Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Historia e kombëtares spanjolle të futbollit/Arkivi 1]] 2986687 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Historia e kombëtares spanjolle të futbollit/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} jf6bhqt2cuua8t98cdyiyljsngrutjn 1 267284 2986689 2981840 2026-06-02T04:19:02Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Ivan Rakitić/Arkivi 1]] 2986689 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Ivan Rakitić/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} hrt1ng5il2ichbyva4txnoyet4mfj4e 1 267319 2986691 2981847 2026-06-02T04:19:22Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Javier Hernández Balcázar/Arkivi 1]] 2986691 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Javier Hernández Balcázar/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 2ech2fgs6blyou2ac496rdzd892sfp2 1 267320 2986693 2981849 2026-06-02T04:19:42Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Javier Zanetti/Arkivi 1]] 2986693 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Javier Zanetti/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} rv5x9c1eqrc23voqtraxircd38nxgxq 1 267420 2986695 2981861 2026-06-02T04:20:02Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)/Arkivi 1]] 2986695 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 1tawlprgk7edlxmbsj29ej2n1g3vkd3 1 267565 2986697 2981910 2026-06-02T04:20:22Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kobe Bryant/Arkivi 1]] 2986697 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kobe Bryant/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} izrp1fbkd6l4vl35t9xm98jo6jjbjzd 1 267786 2986699 2982022 2026-06-02T04:20:42Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Licenca Publike e Përgjithshme GNU/Arkivi 1]] 2986699 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Licenca Publike e Përgjithshme GNU/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 3cejarjxe1j4r3f1ybsygaffxb99c0p 1 267954 2986701 2982128 2026-06-02T04:21:02Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Marc Bartra/Arkivi 1]] 2986701 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marc Bartra/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 1jplr9lujy9e3t8j5d2l6oxu9flqcm4 1 270528 2986703 2981832 2026-06-02T04:22:14Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:IPhone/Arkivi 1]] 2986703 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:IPhone/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} l9cnlvfop6szmy5tquld86ivn02g78a 1 271061 2986571 2037548 2026-06-01T22:44:37Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e lumenjve në Kinë]] te [[Diskutim:Lista e lumenjve të Kinës]]: Standardizim 2037548 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Lista e lumenjve në Kinë]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037547 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130512032921/http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter1/chapter10106.htm për lidhjen http://albanian.cri.cn/chinaabc/chapter1/chapter10106.htm. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 01:55 (CEST) j76zqq9czjtzio4iw6wvkwk2ui1734l 1 271121 2986705 2982130 2026-06-02T04:22:34Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Marcelo Brozović/Arkivi 1]] 2986705 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Marcelo Brozović/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} o4iz12li19t60d3gtlgftctozl1mxl4 0 271975 2986721 2955787 2026-06-02T09:09:03Z StructuralMind 185975 Shtim informacioni lidhur me jeten personale 2986721 wikitext text/x-wiki {{Për përmirësim}} '''Bardhyl Idrizi''' i njohur ndryshe si '''Bardhi''' është një reper, këngëtar dhe kantautor shqipëtar. Ai u bë i njohur me hitin "Betohemi" e cila pati sukses të menjëhershëm. Ai është krijues i shumë hiteve të suksesshme dhe për artistë të tjerë shqiptarë. Bardhi është i martuar me influenceren dhe moderatoren shqiptare Sara Gjordeni. Çifti ka një vajzë dhe në vitin 2026 deklaruar që janë në pritje të fëmijës së tyre të dytë. <ref>{{Cite web |title=Sara Gjordeni në pritje të fëmijës së saj të dytë |url=https://www.anabelmagazine.com/sara-gjordeni-ne-pritje-te-femijes-se-saj-te-dyte-i87645 |language=sq}}</ref> == Biografia == Bardhi i lindur në Kumanovë, Maqedoni e Veriut është artist i njohur shqipëtar.<ref>{{cite web|publisher=[[Top Channel|Top Music Awards]]|title=Bardhi #Bio|date=8 tetor 2020|url=http://topawards.top-channel.tv/index.php/artist/bardhi/|access-date=23 tetor 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023140151/http://topawards.top-channel.tv/index.php/artist/bardhi/|archive-date=23 tetor 2021|language=sq|url-status=live}}</ref> Ai u bë i njohur me këngën "Betohemi" dhe më pas me bashkëpunimin me artistin gjermano-turk Eren Can "Interes. Ai debutoi në krye me të dyja këngët në renditjen e TOP Awards. Më pas publikoj "Du&Ich","Do te doja" "DIVA", "LOT" dhe bashkëpunimin me [[Lumi B]] "QEF. Në nëntor ai publikon albumin a parë i titulluar "Trëndafil" ku disa nga këngët që u bënë të njohura menjëherë me publikun janë "Emanuela", "A JE", "Merri Merri" në bashkëpunim me Alketa Turkaj. Ai është krijues i shumë hiteve për artistë të tjerë si [[Butrint Imeri]], [[Orhidea Latifi|Kida]], [[Alketa Turkaj|Alketa]], Melinda Ademi etj. BARDHI njihet po ashtu për bashkëpunimet më artistë të njohur si [[Azet (reper)|Azet]], [[Elvana Gjata]], Alketa, DJ Gimi-O, Majk, [[Ledri Vula]], Lumi B etj. Ku kënga "[[:en:Ex_(Elvana_Gjata,_DJ_Gimi-O_and_Bardhi_song)|EX]]" pati një sukses absolut. == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == <references group="Referenca" responsive="" /> * [https://www.instagram.com/bardhi/ Instagram] * [https://open.spotify.com/artist/7aLbqaCIv1zAI6HCfPCMjI Spotify] * https://www.teksteshqip.com/bardhi-idrizi * [https://genius.com/artists/Bardhi?_gl=1*142s6cn*_ga*YW1wLVo1UDc1QUtNcFF6Nl92ckxKOG45QnF6ZUFEaGVnd3ZOT1U1N0hHdnBWdjRlSUU5VzZSdjNiY042MmxpaHk3RUk. https://genius.com/artists/Bardhi] [[Kategoria:Lindje 1997]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Njerëz nga Kumanova]] rn7qbsecsqa5k219hc5kmttb022oo7b 0 276069 2986409 2068126 2026-06-01T17:25:14Z Leutrim.P 113691 2986409 wikitext text/x-wiki [[Zekë Bërdynaj|Mulla Zekë Berdynaj]] Intelektual, atdhetar e prijës fetar, libër me autor [[Frashër Demaj]], Botuar në [[Prishtinë]] nga Instituti i Historisë " Ali Hadri" në vitin 2016, faqe 250. ISBN 978-9951-409-58-2 [[Kategoria:Libra]] l4r1jaaz5606q7d0e874thk6jpk4z7z 1 281179 2986537 2640331 2026-06-01T22:35:33Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e liqeneve në Kosovë]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve të Kosovës]] 2091408 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liqenet e Kosovës]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2091407 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029135121/http://www.radoniqi.com/ për lidhjen http://www.radoniqi.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 prill 2020 09:03 (CEST) sty2soxn4li432nlvuot5grctohlxz9 1 283836 2986391 2106845 2026-06-01T16:43:34Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Diskutim:Dita ndërkombëtare e fëmijëve]] te [[Diskutim:Dita e fëmijëve]]: pretendohet të jetë botërore por si duket as e tillë nuk është prandaj preferohet ky titull 2106845 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Dita ndërkombëtare e fëmijëve]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2106844 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.ishp.gov.al/ishp03/wp-content/uploads/2015/kalendar/Dita%20Boterore%20e%20Femijeve.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 03:17 (CEST) f5s8crtz2mf8u3tnp3sqz7k6osz0196 1 287949 2986518 2115917 2026-06-01T22:29:23Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Liqenet e Maqedonisë]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve në Maqedoni të Veriut]] 2115917 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Liqenet e Maqedonisë]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2115916 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.bn-mk.org/sq/content/m%C3%AB-tep%C3%ABr-p%C3%ABr-maqedonin%C3%AB. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 08:41 (CEST) ip9wsx8ebujkttwdeedzjf7s3gl2tom 1 287986 2986707 2982132 2026-06-02T04:23:25Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Mario Balotelli/Arkivi 1]] 2986707 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Mario Balotelli/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} j29noijziiuj0j6s3dpvwrb45jwo6uv 1 292128 2986709 2981900 2026-06-02T04:23:48Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Kevin De Bruyne/Arkivi 1]] 2986709 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Kevin De Bruyne/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} {{Projekti Futbolli}} 0cojdw46ao4witq6qm1yo9x8mzalg6a 1 292205 2986684 2873799 2026-06-02T04:17:45Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Hyundai Motor Company]] 2986684 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 7 lidhjet e jashtme në [[Hyundai Motor Company]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1987616 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://archive.is/20131118234348/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html te http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html *U shtua arkivi https://archive.is/20131118234449/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html te http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20131026161418/http://www.chinacartimes.com/2010/11/15/hawtai-to-launch-b35-suv-at-years-end/ te http://www.chinacartimes.com/2010/11/15/hawtai-to-launch-b35-suv-at-years-end/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20120401031845/http://www.chinacartimes.com/2007/10/11/huatai-hyundai-and-roewe-hook-up-to-stick-18t-in-santefe/ te http://www.chinacartimes.com/2007/10/11/huatai-hyundai-and-roewe-hook-up-to-stick-18t-in-santefe/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110713030424/http://www.industryweek.com/articles/hyundai_considers_czech_auto_plant_11336.aspx te http://www.industryweek.com/articles/hyundai_considers_czech_auto_plant_11336.aspx *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130703143628/http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=29073&title=hyundai-among-leaders-in-development-of-environmentally-friendly-vehicles-for-the-21st-century te http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=29073&title=hyundai-among-leaders-in-development-of-environmentally-friendly-vehicles-for-the-21st-century *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130703143611/http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=28751&title=hyundais-clean-green-machine-the-tb-hev-hybrid-electric-vehicle te http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=28751&title=hyundais-clean-green-machine-the-tb-hev-hybrid-electric-vehicle Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 3 shtator 2019 22:17 (CEST) == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Hyundai Motor Company]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991735 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://autos.globaltimes.cn/china/2009-09/469979.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20151209111444/http://hyundaicanada.net/ te http://www.hyundaicanada.net/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 22:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049568 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234348/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234449/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131026161418/http://www.chinacartimes.com/2010/11/15/hawtai-to-launch-b35-suv-at-years-end/ për lidhjen http://www.chinacartimes.com/2010/11/15/hawtai-to-launch-b35-suv-at-years-end/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151209111444/http://hyundaicanada.net/ për lidhjen http://hyundaicanada.net/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 17:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069821 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234348/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234449/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://autos.globaltimes.cn/china/2009-09/469979.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110713030424/http://www.industryweek.com/articles/hyundai_considers_czech_auto_plant_11336.aspx për lidhjen http://www.industryweek.com/articles/hyundai_considers_czech_auto_plant_11336.aspx. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130703143628/http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=29073&title=hyundai-among-leaders-in-development-of-environmentally-friendly-vehicles-for-the-21st-century për lidhjen http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=29073&title=hyundai-among-leaders-in-development-of-environmentally-friendly-vehicles-for-the-21st-century. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130703143611/http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=28751&title=hyundais-clean-green-machine-the-tb-hev-hybrid-electric-vehicle për lidhjen http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=28751&title=hyundais-clean-green-machine-the-tb-hev-hybrid-electric-vehicle. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151209111444/http://hyundaicanada.net/ për lidhjen http://hyundaicanada.net/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2020 07:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107419 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234348/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234449/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://autos.globaltimes.cn/china/2009-09/469979.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110713030424/http://www.industryweek.com/articles/hyundai_considers_czech_auto_plant_11336.aspx për lidhjen http://www.industryweek.com/articles/hyundai_considers_czech_auto_plant_11336.aspx. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130703143628/http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=29073&title=hyundai-among-leaders-in-development-of-environmentally-friendly-vehicles-for-the-21st-century për lidhjen http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=29073&title=hyundai-among-leaders-in-development-of-environmentally-friendly-vehicles-for-the-21st-century. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130703143611/http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=28751&title=hyundais-clean-green-machine-the-tb-hev-hybrid-electric-vehicle për lidhjen http://hyundainews.com/us/en-us/Media/PressRelease.aspx?mediaid=28751&title=hyundais-clean-green-machine-the-tb-hev-hybrid-electric-vehicle. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151209111444/http://hyundaicanada.net/ për lidhjen http://hyundaicanada.net/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 05:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2221637 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121020115621/http://orgsci.journal.informs.org/content/9/4/506 për lidhjen http://orgsci.journal.informs.org/content/9/4/506. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 maj 2021 15:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2222231 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110708144604/http://chinaautoweb.com/2010/08/a-new-bentley-no-it-is-a-hawtai-b11/ për lidhjen http://chinaautoweb.com/2010/08/a-new-bentley-no-it-is-a-hawtai-b11/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2021 17:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2223233 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304074400/http://chinaautoweb.com/2010/10/hyundai-picks-sichuan-nanjun-for-commercial-vehicle-joint-venture/ për lidhjen http://chinaautoweb.com/2010/10/hyundai-picks-sichuan-nanjun-for-commercial-vehicle-joint-venture/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2021 21:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2223999 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110708144733/http://chinaautoweb.com/2011/01/top-10-best-selling-sedans-and-suvs-in-2010/ për lidhjen http://chinaautoweb.com/2011/01/top-10-best-selling-sedans-and-suvs-in-2010/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 maj 2021 11:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2224529 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151016064607/http://www.reuters.com/article/2012/01/02/us-hyundai-kia-idUSTRE8000IM20120102 për lidhjen http://www.reuters.com/article/2012/01/02/us-hyundai-kia-idUSTRE8000IM20120102. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151016064607/http://www.reuters.com/article/2013/01/02/hyundai-sales-idUSL4N0A50XG20130102 për lidhjen http://www.reuters.com/article/2013/01/02/hyundai-sales-idUSL4N0A50XG20130102. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 maj 2021 17:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2244483 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140201205839/http://worldwide.hyundai.com/WW/Corporate/Network/Manufacturing/index.html për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/WW/Corporate/Network/Manufacturing/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140201205839/http://worldwide.hyundai.com/WW/Corporate/Network/Manufacturing/index.html për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/WW/Corporate/Network/Manufacturing/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 gusht 2021 15:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262693 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234348/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20131118234449/http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html për lidhjen http://org-www2.hyundai.com/in/en/MediaCenter/GlobalNews/DF_WW_GLOBALNEWSVIEW_130102_2.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 17:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377996 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150904041534/http://worldwide.hyundai.com/WW/Corporate/Network/GlobalNetworks/index.html për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/WW/Corporate/Network/GlobalNetworks/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 11:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2380258 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110605050704/http://www.sae.org/automag/global-asia/02.htm për lidhjen http://www.sae.org/automag/global-asia/02.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2022 04:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2495350 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20081210093831/http://praguemonitor.com/2008/11/07/first-czech-made-hyundai-cars-leaving-no%C5%A1ovice-plant për lidhjen http://praguemonitor.com/2008/11/07/first-czech-made-hyundai-cars-leaving-no%C5%A1ovice-plant. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2022 14:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2499386 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150909224351/http://www.hyundai.co.za/ për lidhjen http://www.hyundai.co.za/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 dhjetor 2022 15:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2551526 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130303105255/http://www.hyundai.com/in/en/main/ për lidhjen http://www.hyundai.com/in/en/main/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 maj 2023 09:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2579424 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.ph/20130419034234/http://worldwide.hyundai.com/company-overview/profile/research-and-development.html për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/company-overview/profile/research-and-development.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.ph/20110712233807/http://worldwide.hyundai.com/web/news/View.aspx?ListNum=1&idx=92&page=1&strSearchColumn=&strSearchWord=Beijing%20Hyundai për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/web/news/View.aspx?ListNum=1&idx=92&page=1&strSearchColumn=&strSearchWord=Beijing%20Hyundai. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110712233812/http://worldwide.hyundai.com/web/news/View.aspx?ListNum=0&idx=185&page=1&strSearchColumn=&strSearchWord=Beijing%20Hyundai për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/web/news/View.aspx?ListNum=0&idx=185&page=1&strSearchColumn=&strSearchWord=Beijing%20Hyundai. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091019100329/http://worldwide.hyundai.com/ për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 gusht 2023 19:28 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2581041 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151016064606/http://worldwide.hyundai.com/wcm/idc/groups/sggeneralcontent/@hmc/documents/sitecontent/mdaw/mdi2/~edisp/hw026556.pdf për lidhjen http://worldwide.hyundai.com/wcm/idc/groups/sggeneralcontent/@hmc/documents/sitecontent/mdaw/mdi2/~edisp/hw026556.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 gusht 2023 17:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2623160 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160304115722/http://autonews.gasgoo.com/china-news/huatai-automobile-to-manufacture-hyundai-matrix-080806.shtml për lidhjen http://autonews.gasgoo.com/china-news/huatai-automobile-to-manufacture-hyundai-matrix-080806.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 nëntor 2023 20:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2656025 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101114113401/http://www.automoblog.net/2010/03/04/hyundai-i-flow-concept-revelead-at-geneva/ për lidhjen http://www.automoblog.net/2010/03/04/hyundai-i-flow-concept-revelead-at-geneva/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150923181027/http://www.automoblog.net/2012/03/06/geneva-hyundai-i-oniq-concept-evolves-hyundai-design/ për lidhjen http://www.automoblog.net/2012/03/06/geneva-hyundai-i-oniq-concept-evolves-hyundai-design/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 prill 2024 16:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2661223 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150921101931/http://www.hyundai-europe.com/ për lidhjen http://www.hyundai-europe.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 maj 2024 10:38 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2749703 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111203160336/http://www.ghabbourauto.com/ për lidhjen http://www.ghabbourauto.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 shkurt 2025 10:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2765715 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130331072454/http://www.hyundai.com/tr/tr/Aboutus/LocalCompany/index.html për lidhjen http://www.hyundai.com/tr/tr/Aboutus/LocalCompany/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 shkurt 2025 17:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2868675 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100612035957/http://oica.net/wp-content/uploads/world-ranking-2008.pdf për lidhjen http://oica.net/wp-content/uploads/world-ranking-2008.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 nëntor 2025 06:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Hyundai Motor Company]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981829 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180524133007/http://money.cnn.com/2010/01/04/autos/hyundai_competition.fortune/index.htm për lidhjen http://money.cnn.com/2010/01/04/autos/hyundai_competition.fortune/index.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 06:54 (CEST) 1ebxnbw3gfswvhaqkt4cgt2issu95um 1 292207 2986692 2864884 2026-06-02T04:19:32Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Javier Zanetti]] 2986692 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 7 lidhjet e jashtme në [[Javier Zanetti]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992067 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U rregulluaformatimi/përdorimi për http://www.iht.com/articles/ap/2008/08/24/sports/EU-SOC-Italian-Roundup.php *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://home.skysports.com/worldcup/article.aspx?hlid=387534&plid=7321&clid=632&cpid=4 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20131018152004/http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&task=view&id=6364&Itemid=251 te http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&task=view&id=6364&Itemid=251 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110711102809/http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html te http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20040418080518/http://www2.afa.uolsinectis.com.ar/Seleccion_Nacional/Mayores/Equipos/Jugadores.htm?Op=101&Cod_Jugador=39 te http://www.afa.uolsinectis.com.ar/Seleccion_Nacional/Mayores/Equipos/Jugadores.htm?Op=101&Cod_Jugador=39 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20121223035113/http://www.soydebanfield.com.ar/tgg_fana_029.shtml te http://www.soydebanfield.com.ar/tgg_fana_029.shtml *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110711061731/http://www.futbolpunto.com/jugadores/Javier-Adelmar-Zanetti te http://www.futbolpunto.com/jugadores/Javier-Adelmar-Zanetti *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130603085613/http://www.inter.it/en/squadra/G0683 te http://www.inter.it/en/squadra/G0683 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 23:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Javier Zanetti]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2004237 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150305115051/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/ për lidhjen http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/seria-a/juventus-perfekt-nje-sezon-rekord/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://home.skysports.com/worldcup/article.aspx?hlid=387534&plid=7321&clid=632&cpid=4 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 11:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049630 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150305115051/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/ për lidhjen http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/03/03/nga-stervitjet-2-ore-perpara-dasmes-te-refuzimi-realit/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/seria-a/juventus-perfekt-nje-sezon-rekord/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080914174131/http://www.iht.com/articles/ap/2008/08/24/sports/EU-SOC-Italian-Roundup.php për lidhjen http://www.iht.com/articles/ap/2008/08/24/sports/EU-SOC-Italian-Roundup.php. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://home.skysports.com/worldcup/article.aspx?hlid=387534&plid=7321&clid=632&cpid=4. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131018152004/http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&task=view&id=6364&Itemid=251 për lidhjen http://www.tuttoabruzzo.it/index.php?option=com_content&task=view&id=6364&Itemid=251. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110711102809/http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html për lidhjen http://www.goaledor.com/argentina-national-team/argentina-batistuta-and-zanetti-winning-home-their-respective-records.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20040418080518/http://www2.afa.uolsinectis.com.ar/Seleccion_Nacional/Mayores/Equipos/Jugadores.htm?Op=101&Cod_Jugador=39 për lidhjen http://www2.afa.uolsinectis.com.ar/Seleccion_Nacional/Mayores/Equipos/Jugadores.htm?Op=101&Cod_Jugador=39. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121223035113/http://www.soydebanfield.com.ar/tgg_fana_029.shtml për lidhjen http://www.soydebanfield.com.ar/tgg_fana_029.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110711061731/http://www.futbolpunto.com/jugadores/Javier-Adelmar-Zanetti për lidhjen http://www.futbolpunto.com/jugadores/Javier-Adelmar-Zanetti. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130603085613/http://www.inter.it/en/squadra/G0683 për lidhjen http://www.inter.it/en/squadra/G0683. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 17:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2079895 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130608025923/http://javierzanetti.com/ për lidhjen http://www.javierzanetti.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 mars 2020 07:45 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2086969 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231204223/http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/ për lidhjen http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130608025923/http://javierzanetti.com/ për lidhjen http://javierzanetti.com/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2020 16:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2119123 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200101200940/https://www.inter.it/en/news/48223 për lidhjen http://www.inter.it/en/news/48223. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231204223/http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/ për lidhjen http://www.panorama.com.al/sport/foto-cilet-jane-9-vellezerit-deshtake-te-yjeve-te-futbollit/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130608025923/http://javierzanetti.com/ për lidhjen http://javierzanetti.com/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200103005537/https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0683/javier-zanetti për lidhjen https://www.inter.it/en/archivio_giocatore/G0683/javier-zanetti. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190526172000/https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html për lidhjen https://www.national-football-teams.com/player/307/Javier_Zanetti.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 maj 2020 21:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170193 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180814210638/http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos për lidhjen http://www.afa.com.ar/3023/la-seleccion-de-todos-los-tiempos. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2020 12:04 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2176028 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229192142/https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/ për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport-zanetti-do-te-jete-zvpresident-i-interit-12946/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 janar 2021 09:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2181105 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231213157/http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/ për lidhjen http://infoalbania.al/interi-terheq-fanellen-e-zanettit/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2021 22:23 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2194733 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229145637/http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/ për lidhjen http://www.zonalmarking.net/2012/11/04/juventus-1-3-inter-unbeaten-run-ends-at-49/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141021082102/http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587 për lidhjen http://www.fcinter1908.it/in-evidenza/javier-zanetti-il-mio-segreto-la-costanza-16587. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 shkurt 2021 11:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2232538 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191019123538/https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html për lidhjen https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/england/9939779/World-Cup-1998-Argentina-2-England-2-Argentina-win-4-3-on-pens-match-report.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 korrik 2021 06:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2237924 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190427194623/https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html për lidhjen https://www.independent.co.uk/sport/football/international/copa-america-argentina-squad-preview-2299050.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 gusht 2021 06:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2240547 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140826114437/http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/ për lidhjen http://blogs.reuters.com/faithworld/2013/08/13/pope-francis-has-divided-loyalties-in-italy-argentina-soccer-match/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2021 00:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369024 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230150928/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html për lidhjen https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2007/m=3/news=saudi-arabia-1995-denmark-come-from-the-cold-501839.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191226061738/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D1025/match%3D8784/index.html për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=1025/match=8784/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231030618/https://www.fifa.com/confederationscup/news/y%3D2005/m%3D6/news%3Dcenturion-zanetti-celebrates-style-27258.html për lidhjen https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2005/m=6/news=centurion-zanetti-celebrates-style-27258.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 13:08 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378153 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231214548/https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional për lidhjen https://www.goal.com/en-india/news/2292/editorials/2014/05/12/4812070/javier-zanetti-the-model-professional. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200115133405/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php për lidhjen http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2002/04/23/Sport/Calcio/CALCIO-J-ZANETTI-IL-PIU-SPORTIVO-A-LUI-PALLONE-DARGENTO_134400.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228012414/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D632651.html për lidhjen https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=632651.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230041355/https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html për lidhjen https://fr.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1683537.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230213002/https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/ për lidhjen https://www.calciosudamericano.it/copa-america-storia-di-un-mito-paraguay-1999/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140923191015/http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html për lidhjen http://www.ole.com.ar/futbol-internacional/Pupi-Milito_0_343765689.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 13:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2380368 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210116220807/https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/ për lidhjen https://www.figc.it/it/formazione-ed-eventi/news/totti-zanetti-e-allegri-tra-i-premiati-dell-8-edizione-della-hall-of-fame-del-calcio-italiano/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 janar 2022 08:59 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2384005 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200103210151/http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/ për lidhjen http://www.veriu.info/ish-futbollisti-i-interit-rrefen-historine-prekese-smunda-ti-ktheja-mesazhin-nenes-ajo-kishte-shkuar-ne-boten-tjeter/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 janar 2022 11:27 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487139 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191227161135/https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2001/05/11/ac-milan-hammered-inter-6-0.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190720074822/https://www.inter.it/it/news/5173 për lidhjen http://www.inter.it/it/news/5173. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829220417/https://www.inter.it/en/news/2003/08/9/inter-captain-javier-zanetti-turns-30.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/9865/inter-captain-javier-zanetti-turns-30. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829220424/https://www.inter.it/en/news/2003/08/6/jzanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/9806/j-zanetti-ive-renewed-my-contract-with-inter-until-2007. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201002020455/https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2004/07/7/mancini-is-new-inter-coach.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 tetor 2022 01:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 34 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2488739 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228011619/https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html për lidhjen https://www.inter.it/it/news/2004/11/9/javier-zanetti-verso-la-300a-in-serie-a.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201018210442/https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2007/05/28/inters-historic-200607-serie-a-season.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130219224720/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=29399&L=en për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/06/2/jose-mourinho-joins-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228000232/https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2008/09/24/inter-and-zanetti-600-times-together.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228233523/https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2010/03/8/9-march-2010-happy-birthday-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228172602/https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html për lidhjen https://sport.sky.it/calcio/2009/08/29/milan_inter_commento_derby_seconda_giornata.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228173739/https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2009/10/17/serie-a-five-star-inter-stun-genoa.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191219191304/https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2009/10/29/serie-a-inter-5-3-palermo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228202357/https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2010/03/27/serie-a-roma-2-1-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228201040/https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2010/05/16/serie-a-siena-0-1-inter-campioni-ditalia.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228213001/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/inter-v-bologna-4-1-from-stankovic-to-etoo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228212958/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/zanetti-i-love-this-black-and-blue-jersey.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228213003/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/moratti-zanetti-is-a-great-athlete-and-human-being.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228213000/https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/01/15/cordoba-zanetti-the-pride-of-inter.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228231557/https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/05/29/coppa-italia-final-inter-3-1-palermo.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229003316/https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/09/20/novara-3-1-inter-cambiasso-not-enough.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229003907/https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/09/28/photos-zanetti-757-numbers-records-and-trophies.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229191441/https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2012/12/26/2012-special-zanetti-800-games-and-counting.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229145631/https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2012/08/23/vaslui-v-inter-800-games-for-captain-zanetti.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229145942/https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html për lidhjen https://sport.sky.it/calcio/2012/10/05/i_numeri_del_derby_di_milano.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230155215/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-0-3-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230163011/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/serie-a-inter-2-0-livorno.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230163008/https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2013/11/9/zanetti-dedicated-to-massimo-moratti.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230163307/https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2013/11/10/nagatomo-dedicates-goal-to-zanetti-and-cordoba.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210227061551/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/zanetti-an-emotional-evening-but-were-focused-on-lazio.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229190725/https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2014/05/10/serie-a-inter-4-1-lazio.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229192338/https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2014/05/18/serie-a-chievo-2-1-inter.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200102205232/https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2002/05/24/official-world-cup-squad-for-zanettis-argentina-side.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231022512/https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html për lidhjen https://www.inter.it/it/news/2003/06/8/javier-zanetti-festeggia-con-un-gol-la-prima-partita-da-capitano-della-nazionale-argentina.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200101010002/https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti për lidhjen https://www.copa90.com/en/all/2015/4/story-of-a-legend-javier-zanetti. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200101170055/https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2007/10/9/leoni-di-potrero-project-update.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231204222/https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2007/09/14/cambiasso-zanetti-only-inter-counts.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200101171633/https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2018/03/9/hall-of-fame-the-first-editions-4-winners.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200102215804/https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2014/05/9/zanetti-the-record-man.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 tetor 2022 09:00 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2495363 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190706155957/https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php për lidhjen https://www.ilcalcio.net/serie-A-2008-09.php. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2022 17:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2503243 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130920064511/http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/ për lidhjen http://www.catholicnewsagency.com/news/dutch-soccer-player-who-scored-winning-goal-against-brazil-is-catholic-convert/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 dhjetor 2022 07:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2541628 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190320190641/https://www.inter.it/it/news/57683 për lidhjen https://www.inter.it/it/news/2012/04/23/inter-club-a-lucio-il-pirata-doro.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 prill 2023 12:23 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2557411 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130317004615/http://www.inter.it/it/news/61819 për lidhjen http://www.inter.it/it/news/61819. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 qershor 2023 14:29 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2588347 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191231022516/https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/ për lidhjen https://ronaldo.com/football-news/on-this-day-brazil-defeated-argentina-in-the-2004-copa-america-final/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 shtator 2023 21:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2618356 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191221080923/http://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/ për lidhjen https://colgadosporelfutbol.com/en/the-goal-that-saved-a-life/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 nëntor 2023 19:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2675962 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200829220430/https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin për lidhjen https://sot.com.al/sport/vendimi-interi-shkarkon-strama%C3%A7ionin. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 korrik 2024 01:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2690055 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191229185422/http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258 për lidhjen http://english.astroawani.com/sports-news/javier-zanetti-extends-contracts-inter-16258. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 shtator 2024 10:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2694983 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20221129014536/https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/ për lidhjen https://thesefootballtimes.co/2019/10/10/the-great-serie-a-title-race-of-2001-02/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 shtator 2024 18:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2770623 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191226182052/http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998 për lidhjen http://inbedwithmaradona.com/journal/2016/5/19/the-great-and-the-controversial-serie-a-1997-1998. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 mars 2025 17:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2803875 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 maj 2025 20:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2851840 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191228231041/https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2011/01/19/inter-3-2-cesena-etoo-milito-chivu.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191230155216/https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html për lidhjen https://www.inter.it/en/news/2013/11/3/serie-a-udinese-v-inter-line-ups.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200101010618/https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/ për lidhjen https://www.elartedf.com/gentleman-first-champion-zanetti/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 12 tetor 2025 02:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Zanetti]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981848 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191226173609/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/dtotd-javier-zanetti-first-red-card-548-serie-163203343.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 09:27 (CEST) 1efbgnoksdecnqlqzbujbh35hg2wpv9 1 293007 2986688 2529207 2026-06-02T04:18:52Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Ivan Rakitić]] 2986688 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 6 lidhjet e jashtme në [[Ivan Rakitić]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991971 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140221215242/http://www.insidespanishfootball.com/58256/sevilla-1-2-real-sociedad-rakitics-own-goal-puts-real-sociedad-back-in-fourth-place/ te http://www.insidespanishfootball.com/58256/sevilla-1-2-real-sociedad-rakitics-own-goal-puts-real-sociedad-back-in-fourth-place/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140205185046/http://www.insidespanishfootball.com/96983/rakitic-i-can-assure-you-my-number-one-choice-is-sevilla/ te http://www.insidespanishfootball.com/96983/rakitic-i-can-assure-you-my-number-one-choice-is-sevilla/ *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140604190011/http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2184/ivan-rakitic te http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2184/ivan-rakitic *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160116140623/http://en.archive.uefa.com/competitions/euro2012/history/season=2008/round=15094/match=301700/report=mbm.html te http://en.archive.uefa.com/competitions/euro2012/history/season=2008/round=15094/match=301700/report=mbm.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160116140623/http://en.archive.uefa.com/competitions/euro2012/history/season=2008/round=15094/match=301700/report=mbm.html te http://en.archive.uefa.com/competitions/euro2012/history/season=2008/round=15094/match=301700/report=mbm.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140604190011/http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2184/ivan-rakitic te http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2184/ivan-rakitic Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 23:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli [[Ivan Rakitić]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2004172 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2013/09/barca-fitore-mes-polemikash-ndaj-seviljas/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2013/10/reali-shperthen-ne-gola-triplete-e-ronaldos/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/05/vendosin-penalltite-sevilja-fiton-ligen-e-europes/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/05/formacioni-i-sezonit-ne-la-liga-asnje-nga-barcelona/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/06/barcelona-gjen-akordin-me-sevijen-per-rakitic/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/06/ivan-rakitic-kalimi-te-barca-enderr-e-realizuar/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/08/barcelona-vetem-barazim-kunder-nises/ *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/08/rikthehet-mesi-barca-fiton-3-0/ *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150713190536/http://www.panorama-sport.com/2014/09/barca-perfekte-manita-levantes-2/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/2014/09/barca-perfekte-manita-levantes-2/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/09/barcelona-uragan-reali-mund-vijarealin/ *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150609000716/http://www.panorama-sport.com/2015/06/barcelona-rikthehet-ne-majen-e-europes-katalanasit-mundin-3-1-juventusin-ne-finale-video/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/2015/06/barcelona-rikthehet-ne-majen-e-europes-katalanasit-mundin-3-1-juventusin-ne-finale-video/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/2014/06/220088/ *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140913153633/http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/meksika-zbut-kroacine-dhe-kercenon-holanden/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/meksika-zbut-kroacine-dhe-kercenon-holanden/. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2069840 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140221215242/http://www.insidespanishfootball.com/58256/sevilla-1-2-real-sociedad-rakitics-own-goal-puts-real-sociedad-back-in-fourth-place/ për lidhjen http://www.insidespanishfootball.com/58256/sevilla-1-2-real-sociedad-rakitics-own-goal-puts-real-sociedad-back-in-fourth-place/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140205185046/http://www.insidespanishfootball.com/96983/rakitic-i-can-assure-you-my-number-one-choice-is-sevilla/ për lidhjen http://www.insidespanishfootball.com/96983/rakitic-i-can-assure-you-my-number-one-choice-is-sevilla/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140604190011/http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2184/ivan-rakitic për lidhjen http://www.sevillafc.es/nuevaweb/equipos/jugador/2184/ivan-rakitic. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 janar 2020 07:51 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2253233 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/68ohDnRdT?url=http://www.nacional.hr/clanak/34166/ivan-rakitic-blizi-sam-svicarskoj-jer-sam-ovdje-roden për lidhjen http://www.nacional.hr/articles/view/34166/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/69QLaauGx?url=http://www.nacional.hr/en/clanak/37195/rakitic-family-terror-in-switzerland për lidhjen http://www.nacional.hr/en/articles/view/37195/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090112083439/http://www.skysports.com/football/match_report/0,19764,11065_2933257,00.html për lidhjen http://www.skysports.com/football/match_report/0,19764,11065_2933257,00.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121012185459/http://soccernet.espn.go.com/report?id=225038&cc=3436 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=225038&cc=3436. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shtator 2021 17:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369012 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191029031439/https://www.fifa.com/fifa-tournaments/ për lidhjen http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=296633/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 13:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373545 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080822104948/http://www.yanks-abroad.com/get.php?mode=content&id=3983 për lidhjen http://www.yanks-abroad.com/get.php?mode=content&id=3983. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2021 01:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378103 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140623121207/http://www.ata.gov.al/brazil-2014-kroacia-mposht-thellesisht-4-0-kamerunin-131139.html për lidhjen http://www.ata.gov.al/brazil-2014-kroacia-mposht-thellesisht-4-0-kamerunin-131139.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 12:40 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2445981 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170806141058/http://www.fifadata.com/document/FWC/2014/pdf/FWC_2014_SquadLists.pdf për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fwc/2014/pdf/fwc_2014_squadlists.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 maj 2022 19:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Ivan Rakitić]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981839 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080604214556/http://de.eurosport.yahoo.com/30052008/30/lehmann-zweitaeltester-spieler-italien-aelteste.html për lidhjen http://de.eurosport.yahoo.com/30052008/30/lehmann-zweitaeltester-spieler-italien-aelteste.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 08:40 (CEST) eelgfgmd5jo2hen24odpzqpxtcdvnn1 1 293437 2986690 2881943 2026-06-02T04:19:12Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Javier Hernández Balcázar]] 2986690 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 3 lidhjet e jashtme në [[Javier Hernández Balcázar]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992065 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110711132837/http://guadalajarareporter.com/sports-mainmenu-89/26618-manchester-united-set-guadalajara-date.html te http://guadalajarareporter.com/sports-mainmenu-89/26618-manchester-united-set-guadalajara-date.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110714065245/http://www.mediotiempo.com/ficha.php?id_partido=34079 te http://www.mediotiempo.com/ficha.php?id_partido=34079 *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20160321225410/http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26todos%3D1%26id_liga%3D1 te http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26todos%3D1%26id_liga%3D1 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 23:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049628 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110711132837/http://guadalajarareporter.com/sports-mainmenu-89/26618-manchester-united-set-guadalajara-date.html për lidhjen http://guadalajarareporter.com/sports-mainmenu-89/26618-manchester-united-set-guadalajara-date.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110714065245/http://www.mediotiempo.com/ficha.php?id_partido=34079 për lidhjen http://www.mediotiempo.com/ficha.php?id_partido=34079. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141111230345/https://www.catholicvote.org/professional-soccer-player-facing-persecution-for-pre-game-catholic-prayer/comment-page-1/ për lidhjen https://www.catholicvote.org/professional-soccer-player-facing-persecution-for-pre-game-catholic-prayer/comment-page-1/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160321225410/http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26todos%3D1%26id_liga%3D1 për lidhjen http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26todos%3D1%26id_liga%3D1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 17:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2118063 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110714065245/http://www.mediotiempo.com/ficha.php?id_partido=34079 për lidhjen http://www.mediotiempo.com/ficha.php?id_partido=34079. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141111230345/https://www.catholicvote.org/professional-soccer-player-facing-persecution-for-pre-game-catholic-prayer/comment-page-1/ për lidhjen https://www.catholicvote.org/professional-soccer-player-facing-persecution-for-pre-game-catholic-prayer/comment-page-1/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170422011831/http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26id_liga%3D0%26id_torneo%3D243 për lidhjen http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26id_liga%3D0%26id_torneo%3D243. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160321225410/http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26todos%3D1%26id_liga%3D1 për lidhjen http://www.mediotiempo.com/jugador/javier-hernandez_1%26todos%3D1%26id_liga%3D1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 maj 2020 14:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2217424 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190927133030/https://www.goldcup.org/en/article/final-23-player-rosters-for-concacaf-cup-2015-chosen-by-mexico-and-united-states për lidhjen https://www.goldcup.org/en/article/final-23-player-rosters-for-concacaf-cup-2015-chosen-by-mexico-and-united-states. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 prill 2021 08:26 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2253240 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120227041058/http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/squad-lists-february-2012.pdf për lidhjen http://www.premierleague.com/content/dam/premierleague/site-content/News/publications/squad-lists/squad-lists-february-2012.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shtator 2021 17:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2262910 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101220135411/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=54588 për lidhjen http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=54588. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 18:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 7 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369022 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121109161517/http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1174550.html?cid=rssfeed&att= për lidhjen http://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=1174550.html?cid=rssfeed&att=. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110902040900/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249722/match%3D300061451/summary.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061451/summary.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110813042142/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061451/index.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249722/match=300061451/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101211170356/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round%3D249717/match%3D300061502/summary.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/matches/round=249717/match=300061502/summary.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110402072829/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/statistics/news/newsid%3D1259849/ për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/statistics/news/newsid=1259849/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181224182253/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331549/ për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331549/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180625141710/https://www.fifa.com/worldcup/players/player/228599/ për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/players/player/228599/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 13:08 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373551 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100823083730/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/146419/javier-hernandez?cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/146419/javier-hernandez?cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120509113554/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/146419/javier-hernandez?cc=4716 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/146419/javier-hernandez?cc=4716. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110622124014/http://soccernet.espn.go.com/report?id=289197&cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=289197&cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110629122237/http://soccernet.espn.go.com/report?cc=5739&id=292626 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?cc=5739&id=292626. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100607062908/http://soccernet.espn.go.com/world-cup/story/_/id/792607/ce/uk/?cc=4716&ver=global për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/world-cup/story/_/id/792607/ce/uk/?cc=4716&ver=global. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2021 01:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378151 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110502141859/http://www.mlssoccer.com/news/article/manchester-united-return-2011-att-mls-all-star-game për lidhjen http://www.mlssoccer.com/news/article/manchester-united-return-2011-att-mls-all-star-game. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 13:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2562962 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170209160904/https://www.premierleague.com/gallery/111326 për lidhjen https://www.premierleague.com/gallery/111326. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 qershor 2023 03:32 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2611075 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110716055730/http://www.femexfut.org.mx/portalv2/default.aspx?s=786&ep=869 për lidhjen http://www.femexfut.org.mx/portalv2/default.aspx?s=786&ep=869. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101215144427/http://femexfut.org.mx/portalv2/secciones.aspx?s=1368&ep=908&dd=1 për lidhjen http://www.femexfut.org.mx/portalv2/secciones.aspx?s=1368&ep=908&dd=1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 nëntor 2023 11:06 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2692990 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121104184728/http://sportsillustrated.cnn.com/2011/soccer/07/27/Javier.Hernandez.concussion.ap/index.html për lidhjen http://sportsillustrated.cnn.com/2011/soccer/07/27/Javier.Hernandez.concussion.ap/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 shtator 2024 08:51 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2701733 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161201030301/http://eleconomista.com.mx/deportes/2012/05/26/chicharito-embajador-unicef për lidhjen http://eleconomista.com.mx/deportes/2012/05/26/chicharito-embajador-unicef. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 tetor 2024 02:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2714782 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190923104246/http://www.sport.co.uk/football/man-utd-43-newcastle-match-report/88031/ për lidhjen http://www.sport.co.uk/football/man-utd-43-newcastle-match-report/88031/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151027103133/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd6-hernandez-strike-downs-mainz.jsp për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd6-hernandez-strike-downs-mainz.jsp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 nëntor 2024 22:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2716915 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230423072937/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd19n-january-player-of-the-month-candidates-chicharito-aubameyang-lewandowski-pizarro.jsp për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd19n-january-player-of-the-month-candidates-chicharito-aubameyang-lewandowski-pizarro.jsp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161002180737/http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd6v-september-player-of-the-month-vote.jsp për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd6v-september-player-of-the-month-vote.jsp. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2024 14:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2719031 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180127145331/https://talksport.com/football/transfer-report-west-ham-striker-javier-hernandez-talks-turkish-champions-besiktas për lidhjen https://talksport.com/football/transfer-report-west-ham-striker-javier-hernandez-talks-turkish-champions-besiktas. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 nëntor 2024 22:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2877491 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130729111454/http://www.worldfootball.net/spieler_profil/javier-hernandez_2/2/ për lidhjen http://www.worldfootball.net/spieler_profil/javier-hernandez_2/2/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 dhjetor 2025 05:47 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Javier Hernández Balcázar]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981846 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180623222038/https://www.telesurtv.net/english/news/Chicharito-Named-Bundesliga-Player-of-the-Month-in-November-20151206-0014.html për lidhjen http://www.telesurtv.net/english/news/Chicharito-Named-Bundesliga-Player-of-the-Month-in-November-20151206-0014.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 09:23 (CEST) afmnfa8uqsamjw3fmbiotukbgvtojef 1 293584 2986704 2909619 2026-06-02T04:22:24Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Marcelo Brozović]] 2986704 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037771 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150207195151/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/02/05/higuain-hero-ranokia-skandal/ për lidhjen http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/02/05/higuain-hero-ranokia-skandal/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170303101848/http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=player&id=137619 për lidhjen http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=player&id=137619. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 03:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2043505 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141018123020/http://www.panorama-sport.com/lajmi-kryesor/220088/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/lajmi-kryesor/220088/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 tetor 2019 11:25 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2046754 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150203052037/http://www.panorama-sport.com/seria-a/brozovic-per-interin-refuzova-milanin/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/seria-a/brozovic-per-interin-refuzova-milanin/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/seria-a/sasuolo-zhyt-interin-ne-krize/ Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2019 16:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2049850 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150207195151/http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/02/05/higuain-hero-ranokia-skandal/ për lidhjen http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2015/02/05/higuain-hero-ranokia-skandal/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141018123020/http://www.panorama-sport.com/lajmi-kryesor/220088/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/lajmi-kryesor/220088/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170303101848/http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=player&id=137619 për lidhjen http://www.scoresway.com/?sport=soccer&page=player&id=137619. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 tetor 2019 19:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369141 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141024115322/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=380000/index.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=380000/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 16:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374159 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141025190410/http://www.jutarnji.hr/marcelo-borozovic---nogometasi-se-ne-trebaju-zeniti-prije-35--/1230142 për lidhjen http://www.jutarnji.hr/marcelo-borozovic---nogometasi-se-ne-trebaju-zeniti-prije-35--/1230142/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 02:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2446089 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150611133541/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid%3D2255077.html për lidhjen http://www.fifadata.com/document/fwc/2014/pdf/fwc_2014_squadlists.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 maj 2022 00:58 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2449278 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150123151743/http://www.hrsport.net/mobile/analize/420920/nogomet-1-hnl/lokomotiva-cilja-na-ostanak/ për lidhjen http://www.hrsport.net/mobile/analize/420920/nogomet-1-hnl/lokomotiva-cilja-na-ostanak/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924051809/http://www.hrsport.net/vijesti/446038/nogomet-1-hnl/marcelo-brozovic-potpisao-sedmogodisnji-ugovor-s-dinamom/ për lidhjen http://www.hrsport.net/vijesti/446038/nogomet-1-hnl/marcelo-brozovic-potpisao-sedmogodisnji-ugovor-s-dinamom/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2022 05:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485999 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190331231737/https://www.inter.it/en/squadra/G0959 për lidhjen http://www.inter.it/en/squadra/G0959. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190331231737/https://www.inter.it/en/squadra/G0959 për lidhjen http://www.inter.it/en/squadra/G0959. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 tetor 2022 04:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2645751 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180622192824/https://www.inter.it/en/news/55899/inter-put-four-past-fiorentina për lidhjen http://www.inter.it/en/news/55899/inter-put-four-past-fiorentina. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220903173231/https://www.90min.com/posts/5976852-inter-to-make-an-example-of-playmaker-marcelo-brozovic-for-sarcastic-clap-towards-fans për lidhjen https://www.90min.com/posts/5976852-inter-to-make-an-example-of-playmaker-marcelo-brozovic-for-sarcastic-clap-towards-fans. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220903173233/https://www.fedenerazzurra.net/news/2018/5/29/agent-inter-fans-whistled-at-brozovic-and-now-he-is-their-idol-was-close-to-join-sevilla-in-january për lidhjen https://www.fedenerazzurra.net/news/2018/5/29/agent-inter-fans-whistled-at-brozovic-and-now-he-is-their-idol-was-close-to-join-sevilla-in-january. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180923124303/https://www.fourfourtwo.com/my/news/sampdoria-0-inter-1-brozovic-wins-it-late-after-var-takes-centre-stage për lidhjen https://www.fourfourtwo.com/my/news/sampdoria-0-inter-1-brozovic-wins-it-late-after-var-takes-centre-stage. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 3 mars 2024 23:35 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2647473 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220530204457/https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/the-mvps-of-the-serie-a-2021-1 për lidhjen https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/the-mvps-of-the-serie-a-2021-1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220504110505/https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/marcelo-brozovic-ea-sports-player-of-the-month-for-april-1 për lidhjen https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/marcelo-brozovic-ea-sports-player-of-the-month-for-april-1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 mars 2024 12:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662893 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190331231737/https://www.inter.it/en/squadra/G0959 për lidhjen http://www.inter.it/en/squadra/G0959. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150924051809/http://www.hrsport.net/vijesti/446038/nogomet-1-hnl/marcelo-brozovic-potpisao-sedmogodisnji-ugovor-s-dinamom/ për lidhjen http://www.hrsport.net/vijesti/446038/nogomet-1-hnl/marcelo-brozovic-potpisao-sedmogodisnji-ugovor-s-dinamom/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180622192824/https://www.inter.it/en/news/55899/inter-put-four-past-fiorentina për lidhjen http://www.inter.it/en/news/55899/inter-put-four-past-fiorentina. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220903173231/https://www.90min.com/posts/5976852-inter-to-make-an-example-of-playmaker-marcelo-brozovic-for-sarcastic-clap-towards-fans për lidhjen https://www.90min.com/posts/5976852-inter-to-make-an-example-of-playmaker-marcelo-brozovic-for-sarcastic-clap-towards-fans. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220903173233/https://www.fedenerazzurra.net/news/2018/5/29/agent-inter-fans-whistled-at-brozovic-and-now-he-is-their-idol-was-close-to-join-sevilla-in-january për lidhjen https://www.fedenerazzurra.net/news/2018/5/29/agent-inter-fans-whistled-at-brozovic-and-now-he-is-their-idol-was-close-to-join-sevilla-in-january. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180923124303/https://www.fourfourtwo.com/my/news/sampdoria-0-inter-1-brozovic-wins-it-late-after-var-takes-centre-stage për lidhjen https://www.fourfourtwo.com/my/news/sampdoria-0-inter-1-brozovic-wins-it-late-after-var-takes-centre-stage. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220530204457/https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/the-mvps-of-the-serie-a-2021-1 për lidhjen https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/the-mvps-of-the-serie-a-2021-1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220504110505/https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/marcelo-brozovic-ea-sports-player-of-the-month-for-april-1 për lidhjen https://www.legaseriea.it/en/press/news/info/marcelo-brozovic-ea-sports-player-of-the-month-for-april-1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 18:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2680357 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210814135900/https://www.sportbible.com/football/53021-best-defensive-midfielders-in-the-world-20210712 për lidhjen https://www.sportbible.com/football/53021-best-defensive-midfielders-in-the-world-20210712. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210815132332/https://crossbarhub.com/tactical-analysis/marcelo-brozovic-analysis-inter-revival/ për lidhjen https://crossbarhub.com/tactical-analysis/marcelo-brozovic-analysis-inter-revival/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 gusht 2024 05:18 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818541 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180624040014/https://www.calciomercato.com/en/news/serie-a-inter-sassuolo-confirmed-lineups-and-live-commentary-43623 për lidhjen https://www.calciomercato.com/en/news/serie-a-inter-sassuolo-confirmed-lineups-and-live-commentary-43623. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191007132927/https://www.calciomercato.com/en/news/inter-brozovic-is-a-dad-again-22688 për lidhjen https://www.calciomercato.com/en/news/inter-brozovic-is-a-dad-again-22688. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2025 22:27 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2889980 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241227113722/https://www.besoccer.com/new/official-brozovic-signs-for-al-nassr-1265577 për lidhjen https://www.besoccer.com/new/official-brozovic-signs-for-al-nassr-1265577. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 janar 2026 02:43 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2906048 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180622100010/https://dailyfootballshow.com/talking-points-benevento-1-inter-milan-2-brozovic-double-inspires-the-nerazzurri-to-rough-win-131/ për lidhjen http://dailyfootballshow.com/talking-points-benevento-1-inter-milan-2-brozovic-double-inspires-the-nerazzurri-to-rough-win-131/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shkurt 2026 07:31 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marcelo Brozović]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982129 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190921164117/https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/29-05-2019/inter-numeri-sorprendenti-che-brozovic-leader-4-statistiche-3302031775978.shtml për lidhjen https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Inter/29-05-2019/inter-numeri-sorprendenti-che-brozovic-leader-4-statistiche-3302031775978.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 05:11 (CEST) cv5maraxqvk39780l81q73nv1tbe2sa 1 296096 2986696 2664067 2026-06-02T04:20:12Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kobe Bryant]] 2986696 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli [[Kobe Bryant]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992830 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090302061400/http://www.nba.com/2009/news/features/rob_peterson/02/27/kobe_tops.mvp.20090227/index.html te http://www.nba.com/2009/news/features/rob_peterson/02/27/kobe_tops.mvp.20090227/index.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090507190209/http://www.nba.com/2009/news/05/04/mvp.release.20090504/index.html te http://www.nba.com/2009/news/05/04/mvp.release.20090504/index.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20100515121820/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/frank_hughes/05/11/lakers.jazz.game4/index.html te http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/frank_hughes/05/11/lakers.jazz.game4/index.html *U shtua arkivi https://www.webcitation.org/6CXl3UJzP?url=http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1 te http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1 *U rregullua formatimi/përdorimi për http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-nba-all-stars-20110221,0,6056869.story *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20110202152322/http://www.nba.com/news/kobe_ultimate.html te http://www.nba.com/news/kobe_ultimate.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 01:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 8 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2066463 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090302061400/http://www.nba.com/2009/news/features/rob_peterson/02/27/kobe_tops.mvp.20090227/index.html për lidhjen http://www.nba.com/2009/news/features/rob_peterson/02/27/kobe_tops.mvp.20090227/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090507190209/http://www.nba.com/2009/news/05/04/mvp.release.20090504/index.html për lidhjen http://www.nba.com/2009/news/05/04/mvp.release.20090504/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100611101249/http://articles.latimes.com/2010/may/01/sports/la-sp-lakers-thunder-20100501 për lidhjen http://articles.latimes.com/2010/may/01/sports/la-sp-lakers-thunder-20100501. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100515121820/http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/frank_hughes/05/11/lakers.jazz.game4/index.html për lidhjen http://sportsillustrated.cnn.com/2010/writers/frank_hughes/05/11/lakers.jazz.game4/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/6CXl3UJzP?url=http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1 për lidhjen http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101110203030/http://nbcsports.msnbc.com/id/40102216/ns/sports-nba/ për lidhjen http://nbcsports.msnbc.com/id/40102216/ns/sports-nba/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121010074224/http://nbcsports.msnbc.com/id/40001300/ns/sports-nba/ për lidhjen http://nbcsports.msnbc.com/id/40001300/ns/sports-nba/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110202152322/http://www.nba.com/news/kobe_ultimate.html për lidhjen http://www.nba.com/news/kobe_ultimate.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 janar 2020 18:22 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2168094 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://scores.espn.go.com/nba/recap?gameId=310210002. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-plaschke-20110211,0,2972210.column. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=ap-lakers-bryantslur. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=aw-wojnarowski_kobe_bryant_temper_concerns_lakers_041411. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://www.latimes.com/sports/basketball/nba/lakers/la-sp-plaschke-kobe-bryant-20110414,0,7666495.column. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/news?slug=txjimlitke041811. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 dhjetor 2020 00:55 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2227396 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100227032427/http://lakersblog.latimes.com/lakersblog/2010/02/kobe-bryants-game-winner-in-9998-victory-over-memphis-grizzlies-shows-clutchness-cant-be-duplicated.html për lidhjen http://lakersblog.latimes.com/lakersblog/2010/02/kobe-bryants-game-winner-in-9998-victory-over-memphis-grizzlies-shows-clutchness-cant-be-duplicated.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 qershor 2021 17:16 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2252179 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111002045326/http://www.cbssports.com/nba/gamecenter/recap/NBA_20081207_MIL%40LAL për lidhjen http://www.cbssports.com/nba/gamecenter/recap/NBA_20081207_MIL@LAL. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 shtator 2021 01:49 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2373657 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100602133918/http://www.sportingnews.com/nba/article/2010-05-29/lakers-beat-suns-set-rematch-boston për lidhjen http://www.sportingnews.com/nba/article/2010-05-29/lakers-beat-suns-set-rematch-boston. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 dhjetor 2021 15:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2402976 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/5yCBAZKIX?url=http://aol.sportingnews.com/nba/story/2011-04-21/kobe-bryant-lakers-teammates-appear-in-psa-touting-diversity për lidhjen http://aol.sportingnews.com/nba/story/2011-04-21/kobe-bryant-lakers-teammates-appear-in-psa-touting-diversity. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 shkurt 2022 18:53 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2440047 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://offthedribble.blogs.nytimes.com/2011/04/15/a-gay-former-player-responds-to-kobe-bryant/?scp=1&sq=john%20amaechi&st=cse. *U rregullua formatimi/përdorimi për lidhjen http://sports.espn.go.com/los-angeles/nba/news/story?id=6361970&campaign=rss&source=ESPNHeadlines. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 prill 2022 06:53 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2466130 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://www.webcitation.org/6CXl3UJzP?url=http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1 me https://web.archive.org/web/20120530133832/http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref%3Anbahpt1 te lidhja http://hangtime.blogs.nba.com/2010/06/18/no-doubt-about-the-mvp/?ls=iref:nbahpt1. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 korrik 2022 12:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487414 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110528101915/http://www.basketball-reference.com/players/b/bryanko01/gamelog/2009/ për lidhjen http://www.basketball-reference.com/players/b/bryanko01/gamelog/2009/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 tetor 2022 04:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2497193 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091004221954/http://multimedia.foxsports.com/basketball/la-lakers/kobe-bryant.htm për lidhjen http://multimedia.foxsports.com/basketball/la-lakers/kobe-bryant.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 26 nëntor 2022 00:27 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2545359 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110721094318/http://rumorsandrants.com/2011/03/kobe-bryant-passes-moses-malone-for-sixth-on-all-time-scoring-list.html për lidhjen http://rumorsandrants.com/2011/03/kobe-bryant-passes-moses-malone-for-sixth-on-all-time-scoring-list.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 prill 2023 01:55 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2551884 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130724083736/http://www.foxsportswest.com/11/02/10/Kobe-commits-to-Team-USA/landing_lakers.html?blockID=344392&feedID=3657 për lidhjen http://www.foxsportswest.com/11/02/10/Kobe-commits-to-Team-USA/landing_lakers.html?blockID=344392&feedID=3657. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 maj 2023 22:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2653238 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110629063407/http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009020218 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009020218. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110629063417/http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009121113 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/recap?gid=2009121113. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 mars 2024 13:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2654646 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150319090608/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AgS.y6ONBr1GQesWKE3tvGy8vLYF?gid=2009121615 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AgS.y6ONBr1GQesWKE3tvGy8vLYF?gid=2009121615. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150319085706/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlPw372uPqShjYE24OAV48G8vLYF?gid=2010010113 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlPw372uPqShjYE24OAV48G8vLYF?gid=2010010113. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150319085207/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=Aiz4y0_CZDBjwr0jykuwGeq8vLYF?gid=2010013102 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=Aiz4y0_CZDBjwr0jykuwGeq8vLYF?gid=2010013102. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150319090741/http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlE2BVZ0w4mrHxy_lzrfziy8vLYF?gid=2010030913 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/recap;_ylt=AlE2BVZ0w4mrHxy_lzrfziy8vLYF?gid=2010030913. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 prill 2024 21:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2660110 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121002174554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20020907&slug=hoop07 për lidhjen http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20020907&slug=hoop07. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2024 19:45 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kobe Bryant]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981909 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110629063349/http://sports.yahoo.com/nba/teams/lal/schedule?v=cal&m=11&y=2008 për lidhjen http://sports.yahoo.com/nba/teams/lal/schedule?v=cal&m=11&y=2008. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 18:26 (CEST) 1o8yjedzgyqiuqcjup3bxols82hr7h8 1 297674 2986694 2797841 2026-06-02T04:19:52Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]] 2986694 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 1 lidhjet e jashtme në [[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1992335 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20181013014459/https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html te https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 23:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1999078 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180708162553/https://www.cvk.lv/pub/public/31831.html për lidhjen https://www.cvk.lv/pub/public/31831.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te https://lau.news.yahoo.com/armenia-hold-early-parliamentary-polls-december-152747220--spt.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 12 shtator 2019 04:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107651 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180708162553/https://www.cvk.lv/pub/public/31831.html për lidhjen https://www.cvk.lv/pub/public/31831.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181013014459/https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html për lidhjen https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja https://lau.news.yahoo.com/armenia-hold-early-parliamentary-polls-december-152747220--spt.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 05:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2176202 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181216074500/https://www.caribbeanlifenews.com/stories/2018/3/2018-03-02-nk-antigua-general-elections-cl.html për lidhjen https://www.caribbeanlifenews.com/stories/2018/3/2018-03-02-nk-antigua-general-elections-cl.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 janar 2021 17:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263060 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181013014459/https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html për lidhjen https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 18:39 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378307 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180317101543/http://magyarhirlap.hu/cikk/107768/Aprilis_8ra_tuzte_ki_a_valasztast_az_allamfo për lidhjen http://magyarhirlap.hu/cikk/107768/Aprilis_8ra_tuzte_ki_a_valasztast_az_allamfo. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181128094827/http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2017/Jun-14/409624-cabinet-meets-in-key-vote-law-session.ashx për lidhjen http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2017/Jun-14/409624-cabinet-meets-in-key-vote-law-session.ashx. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 15:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2485482 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200618073225/http://www.electionguide.org/elections/ për lidhjen http://www.electionguide.org/elections/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 tetor 2022 22:08 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2703250 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180110114624/https://www.telesurtv.net/multimedia/Cuba-avanza-en-calendario-electoral-este-2018-20180108-0040.html për lidhjen https://www.telesurtv.net/multimedia/Cuba-avanza-en-calendario-electoral-este-2018-20180108-0040.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171007041707/https://www.telesurtv.net/opinion/Paraguay-a-elecciones-alternativas-y-continuidades-frente-al-conservadurismo-20171006-0060.html për lidhjen https://www.telesurtv.net/opinion/Paraguay-a-elecciones-alternativas-y-continuidades-frente-al-conservadurismo-20171006-0060.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 tetor 2024 11:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2775639 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151022232515/https://www.ndi.org/electionscalendar për lidhjen https://www.ndi.org/electionscalendar. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 mars 2025 04:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2791817 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180110114624/https://www.telesurtv.net/multimedia/Cuba-avanza-en-calendario-electoral-este-2018-20180108-0040.html për lidhjen https://www.telesurtv.net/multimedia/Cuba-avanza-en-calendario-electoral-este-2018-20180108-0040.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171007041707/https://www.telesurtv.net/opinion/Paraguay-a-elecciones-alternativas-y-continuidades-frente-al-conservadurismo-20171006-0060.html për lidhjen https://www.telesurtv.net/opinion/Paraguay-a-elecciones-alternativas-y-continuidades-frente-al-conservadurismo-20171006-0060.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180708162553/https://www.cvk.lv/pub/public/31831.html për lidhjen https://www.cvk.lv/pub/public/31831.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181013014459/https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html për lidhjen https://www.newshub.co.nz/home/world/2018/10/taiwan-to-hold-gay-marriage-referendum.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 prill 2025 02:22 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kalendari i zgjedhjeve nacionale (2018)]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981860 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180303050552/https://www.telesurtv.net/english/news/Venezuela-Electoral-Council-Guarantees-Transparency-in-May-Election-20180302-0008.html për lidhjen https://www.telesurtv.net/english/news/Venezuela-Electoral-Council-Guarantees-Transparency-in-May-Election-20180302-0008.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 11:45 (CEST) g4qexeth86wfy6xh2ohvvakz9cr5oed 0 304184 2986586 2772968 2026-06-01T22:49:33Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986586 wikitext text/x-wiki Në fron: 390/385 p.e.s - 370 p.e.s Paraardhës: Tarripa Pasardhës: Neoptolemi I, [[Aribbasi (Epir)|Aribba]] Babai: Tarripa Religjioni: Paganizëm Mbreti Alket I (në greqishten antike: Ἀλκέτας, Alkétas; në shqip: Alketi I (i parë) shekulli IV para Krishtit - shekulli IV para Krishtit) ishte një mbret i Epirit nga 390/385 para Krishtit, deri në vitin 370 para Krishtit dhe ai ishte i biri i Tarripa. == Biografia == Ai u përjashtua nga mbretëria e tij për arsye të panjohura dhe u strehua te Dionisi I i Sirakuzës, nga i cili u rivendos në fron. Pas ardhjes së tij në fron, ai u lidh me Athinën dhe Jasonin e Fere, Tagusin e [[Thesali|Thesalisë]] . Në vitin 373 para Krishtit, shkoi në Athinë me Jason, për të mbrojtur gjeneralin Athinas Timoteun, i cili përmes ndikimit të tyre u shpall i pafajshëm Pas vdekjes së tij, mbretëria u nda midis dy djemve të tij, Neoptolemus I dhe [[Aribbasi (Epir)|Aribba]] . == Bibliografi == ; Burimet primare * [[Pausania|Pausanias the Periegeta]] (i. 11. § 3). * [[Demosteni]] kundër Timoteut (pp.&nbsp;1187, 1190). * [[Diodori|Diodorus Siculus]] (XV, 13. 36. ) ; Burimet dytësore * (EN) William Smith (a cura di), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1870. {{Eacidi}} [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Mbretër]] [[Kategoria:Shekulli IV p.e.s.]] 6veu3ezdzx08f8s7x6040h60jeq8dfn 0 304235 2986362 2986051 2026-06-01T15:28:40Z Eraqena 181813 2986362 wikitext text/x-wiki {{Short description|Perandor Romak nga viti 177 deri në vitin 192}} {{Infobox mbretër | image = Commodo vestito da Ercole ai Musei Capitolini.jpg | caption = Komodi si [[Herkuli]] ([[192]]), njw nga skulpturat mw tw famshme romake.<ref>[https://www.museicapitolini.org/en/opera/busto-di-commodo-come-ercole#:~:text=The%20bust%20is%20one%20of,of%20the%20Greek%20hero's%20feats Bust of Commodus as Hercules.] ''Musei Capitolini''</ref> | alt = Statujë mermeri e Komodit si [[Herkuli]] | image_size = 273 | succession = [[Perandori romak|Perandor Romak]] | predecessor = [[Marcus Aurelius]] | successor = [[Pertinaksi]] | reign = Fillimi i vitit 177 - 31 dhjetor 192 | birth_date =31 gusht 161 | birth_place = Lanuvium, afër [[Romës]], [[Itali]] | death_date =31 dhjetor 191 (31 vjeç) | death_place = Romë, Itali | burial_place = [[Castel Sant'Angelo|Mauzoleumi i Hadrianit]] | father = [[Marcus Aurelius]] | mother = Faustina Minor | spouse = Brutia Krispina | full name = {{Lang|la|Lucius Aelius Aurelius Commodus}}{{sfn|Hammond|1957|pp=32–33}}<ref>[[s:de:RE:Aurelius 89|RE Aurelius 89]]</ref> <br/>{{Lang|la|Marcus Aurelius Commodus Antoninus}}<ref name="cooley">{{cite book|last=Cooley|first=Alison E.|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|url=https://books.google.al/books?id=VlghAwAAQBAJ|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|year=2012|isbn=978-0-521-84026-2|page=494}}</ref> | house-type = Dinastia | house = Nerva–Antonine | reg-type = Bashkë-perandorë | regent = [[Marcus Aurelius]] ([[177]]–[[180]]) }} '''Komodi''' ({{Lang|la|Commodus}} {{IPA|ˈkɔmmɔdʊs}}<ref>[http://www.dictionary.com/browse/commodus "Commodus"]. ''Random House Webster's Unabridged Dictionary''.</ref>; 31 gusht [[161]] - 31 dhjetor [[192]]) ishte perandor romak së bashku me babain e tij [[Mark Aureli|Mark Aurelin]] nga viti [[176]] deri në vdekjen e babait të tij në vitin [[180]], dhe i vetëm deri në vitin [[192]]. Mbretërimi i tij zakonisht konsiderohet të shënojë fundin e periudhës së artë të paqes në historinë e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] të njohur si [[Pax Romana]]. Komodi e shoqëroi babanë e tij gjatë Luftërave Markomanike në vitin [[172]] dhe në një turne në provincat Lindore në vitin [[176]]. Ai u bë konsulli më i ri në historinë romake në vitin [[177]] dhe u ngrit në bashkë-''august'' me babanë e tij, pasi iu dha titulli ''imperator'' në vitin [[176]]. Gjatë mbretërimit të tij të vetëm, perandoria gëzoi një periudhë konflikti ushtarak të reduktuar krahasuar me mbretërimin e [[Marcus Aurelius]]. Por intrigat dhe komplotet ishin të shumta, duke e çuar Komodin drejtë një stili drejtues gjithnjë e më diktatorial që kulmoi në një [[Kulti i individit|kult personaliteti]] të hyjnizuar, duke përfshirë shfaqjet e tija si një [[Gladiatori|gladiator]] në [[Koloseumi|Koloseum]]. Gjatë gjithë mbretërimit të tij ai ia besoi administrimin e punëve dhomës së pallatit të tij dhe prefektëve pretorianë të quajtur Saoter, Perenis dhe Kleander. Komodi do të vritej në vitin [[192]], duke shënuar fundin e dinastisë Nerva – Antonine. Ai u pasua nga [[Pertinaksi]], perandori i parë në Vitin e trazuar të Pesë Perandorëve. == Jeta e hershme dhe ngritja në pushtet (161–180) == === Jeta e hershme === [[Skeda:Faustina_Minor_&_twin_boys.jpg|parapamje|majtas|318px|Sesterc që kremton lindjen e Komodit dhe vëllait të tij binjak në vitin [[161]]]] Komodi lindi më 31 gusht pas Krishtit{{Nbsp}}[[161]] në Lanuvium, afër [[Roma e lashtë|Romës]].<ref name="HA LOC 1">''[[Historia Augusta]] – Life of Commodus'' 1</ref> Ai ishte djali i perandorit në fuqi, [[Mark Aureli|Marcus Aurelius]] dhe kushërirës së parë të Aurelit, Faustina e Reja ose Minor, vajza e vogël e perandorit [[Antonin Piu]], i cili kishte vdekur vetëm disa muaj më parë. Komodi kishte një vëlla të madh binjak, Tit Aurelius Fulv Antoninin, i cili vdiq në vitin [[165]]. Më 12 tetor [[166]], Komodi u bë çezar së bashku me vëllain e tij më të vogël, Mark Anius Verin.<ref>''[[Historia Augusta]]'' 12.8</ref><ref name="David 1">David L. Vagi ''Coinage and History of the Roman Empire'' Vol. One: History fq.248</ref> Ky i fundit vdiq në vitin [[169]], duke mos arritur të shërohej nga një operacion, i cili e la Komodin si djalin e vetëm të mbijetuar të [[Marcus Aurelius]]. [[Skeda:Bust of Commodus 180-192 AD.JPG|parapamje|majtas|246px|Komodi {{Rreth}} [[170]]–[[175]], Romano-Germanic Museum.]] Ai ishte nën kujdesin e mjekut të babait të tij, [[Galeni]]t,<ref name="SPM">Susan P. Mattern ''The Prince of Medicine: Galen in the Roman Empire'' fq. xx</ref><ref>[[Dion Kasi]] ''Roman History'' 71.33.1</ref> i cili trajtoi shumë nga sëmundjet e zakonshme të Komodit. Komodi mori një edukim të gjerë arsimor nga një mori mësuesish me përqendrim në edukimin intelektual.<ref name="Birley 197">Anthony R Birley ''Marcus Aurelius: A Biography'' fq.197</ref> Midis mësuesve të tij, përmenden Onesikrati, Antistius Capella, Titus Aius Sanctus dhe Pitholaus.<ref>''[[Historia Augusta]]'' 1.6</ref> Komodi dihet se ka qenë në Karnuntum, selia e [[Marcus Aurelius]] gjatë Luftërave Markomanike, në vitin [[172]]. Me sa duket atje, më 15 tetor të vitit [[172]], atij iu dha titulli i fitores ''Germanicus'', në prani të ushtrisë. Titulli sugjeron që Komodi ishte i pranishëm në fitoren e babait të tij mbi markomanët. Më 20 janar [[175]], Komodi hyri në Kolegjin e Pontifëve, pika fillestare e një karriere në jetën publike.<ref>[[Historia Augusta]] – [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Commodus*.html Life of Commodus]</ref> {{multiple image | total_width = 312 | direction = vertical | align = right | image1 = Marcus Aurelius und Commodus - Münzkabinett, Berlin - 5483205.jpg | image2 = COMMODUS-RIC III 633-78001797 DE GERMANIS.jpg | footer = '''Lartë''': Medalion që paraqet ''çezarin'' Komod (djathtas) me babain e tij [[Marcus Aurelius|Mark]] (majtas), [[172]]<br/>'''Poshtë''': Aureus i Komodit si bashkë-''august'', [[177]]<ref>Mbishkrimi: "Imperator Lucius Aurelius Commodus Augustus Germanicus Sermaticus, (mbajtës i) pushtetit tribunian për herë të dytë, [[Lista e konsujve romakë|konsull]], baba i kombit."</ref> }} Në prill të vitit [[175]], Avidius Kasiusi, guvernatori i Sirisë, e deklaroi veten perandor pas thashethemeve se [[Marcus Aurelius]] kishte vdekur. Pasi ishte pranuar si perandor nga Siria, Judea dhe Egjipti, Kasiusi e vazhdoi rebelimin e tij edhe pasi u bë e qartë se Marku ishte ende gjallë. Gjatë përgatitjeve për fushatën kundër Kasiusit, Komodi mori [[Toga (veshje)|toga virilis]] në [[Lumi i Danubit|frontin Danubian]] më 7 korrik të vitit [[175]], duke hyrë zyrtarisht në moshën e rritur. Kasiusi, megjithatë, u vra nga një prej centurionëve të tij para se të fillonte fushata kundër tij. [[Skeda:Marcus_Aurelius_bust_Istanbul_Archaeological_Museum_-_inv._5129_T.jpg|djathtas|parapamje|281px|Busti i [[Mark Aureli|Marcus Aurelius]] në Muzeun Arkeologjik të Stambollit, Turqi]] Më pas, Komodi do ta shoqëronte babain e tij në një udhëtim të gjatë në provincat Lindore, gjatë së cilës vizitoi Antiokinë. Perandori dhe djali i tij më pas udhëtuan në [[Athina|Athinë]], ku u iniciuan në Misteret Eleusiane. Ata më pas u kthyen në Romë në [[Vjeshta|vjeshtën]] e vitit [[176]].<ref>{{Cite book|author1=Dietmar Kienast|author2=Werner Eck|author3=Matthäus Heil|url=https://archive.org/details/romische-kaisertabelle|title=Römische Kaisertabelle: Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie|year=2017|publisher=Wissenschaftliche Buchgesellschaft|language=de|location=Darmstadt|isbn=978-3-5342-6724-8|pages=140-143}}</ref> === Sundimi i përbashkët me babain (176–180) === [[Mark Aureli|Marku]] ishte perandori i parë që nga koha e [[Vespaziani|Vespasianit]], që kishte një djalë biologjik legjitim, megjithëse ai vetë ishte i pesti në vijën e ashtuquajtur të Pesë Perandorëve të Mirë, gjithashtu të njohur si Perandorët Birësues, secili prej të cilëve kishte birësuar pasardhësin e tij. Komodi ishte i pari (dhe deri në vitin [[337]], i vetmi) perandor ''i lindur në purpur'', d.m.th. gjatë sundimit të babait të tij.<ref>{{Cite book|author=Marcel van Ackeren|url=https://books.google.al/books?id=yt78Z9GY8RgC&pg=PA234|title=A Companion to Marcus Aurelius|year=2012|publisher=John Wiley & Sons|language=en|isbn=978-1-4051-9285-9|page=234}}</ref> [[Skeda:L'Image_et_le_Pouvoir_-_Tête_de_Crispine_01.jpg|parapamje|majtas|255px|Busti i Brutia Krispina, gruaja e Komodit]] Më 27 nëntor [[176]], [[Marcus Aurelius]] i dha Komodit titullin ''Imperator''.<ref>[[Historia Augusta]], 2.4</ref> Autorët modernë e përdorin shpesh këtë datë si fillimin e sundimit të tij,<ref>{{Cite book|author=Alison E. Cooley|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|url=https://books.google.al/books?id=VIghAwAAQBAJ|year=2012|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-0-521-84026-2|page=494}}</ref> por kronologjia e saktë e ngjarjeve është e paqartë. Komodi përmendet për herë të parë si august (perandor) më 17 qershor [[177]], por ai e llogariste sundimin e tij që nga përshëndetja e tij në vitin [[176]]. dhe, në mes të vitit [[177]], titullin ''August'', duke i dhënë djalit të tij të njëjtin status me statusin e tij dhe zyrtarisht duke ndarë pushtetin.<ref>{{Cite journal|author=Mason Hammond|title=The Tribunician Day during the Early Empire|volume=15|issue=49–53|url=https://www.jstor.org/stable/4238599|journal=Memoirs of the American Academy in Rome|jstor=4238599|issn=0065-6801|doi=10.2307/4238599|language=en|pages=23-61}}</ref><ref>[https://books.google.al/books?id=RqgxAQAAMAAJ&pg=PR39 Greek Papyri in the British Museum], British Museum Department of Manustripts, isbn 978-0-7141-0486-7, Pap. 845, fq. xxxix</ref><ref>{{Cite journal|author=Mason Hammond|year=1956|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/4238640|title=The Transmission of the Powers of the Roman Emperor from the Death of Nero in A.D. 68 to That of Alexander Severus in A.D. 235|doi=10.2307/4238640|journal=Memoirs of the American Academy in Rome|volume=24|issue=104–105|jstor=4238640|issn=0065-6801|pages=61-133}}</ref> Më 23 dhjetor të vitit 176, të dy ''perandorët'' festuan një triumf të përbashkët<ref>[[Historia Augusta]], 12</ref> dhe Komodit iu dha pushteti gjykatës. Më 1 janar të vitit [[177]], Komodi u bë për herë të parë konsull, gjë që e bëri atë, 15 vjeç, konsullin më të ri në historinë romake deri në atë kohë. Ai më pas u martua me Brutia Krispinën, para se të shoqëronte babanë e tij në frontin danubian edhe një herë në vitin [[178]]. [[Marcus Aurelius]] do të vdiste atje në 17 mars [[180]], duke e lënë perandor të vetëm Komodin 18-vjeçar.<ref>[[Dion Kasi]], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/72*.html Roman History 72.33]</ref> [[Skeda:Bust of Emperor Commodus, front - Getty Museum (92.SA.48).jpg|parapamje|281px|Busti i Komodit, {{Rreth}}[[180]], Gatty Museum]] == Sundimi i vetëm (180–192) == Me ngjitjen e tij, Komodi e zhvlerësoi monedhën romake. Ai e zvogëloi peshën e denarit nga 96 për paund romak në 105 për paund romak (3.85&nbsp;gramë në 3.35&nbsp;gramë) Ai gjithashtu uli pastërtinë e [[argjendi]]t nga 79&nbsp;përqind në 76&nbsp;përqind&nbsp;- pesha e argjendit që ra nga 2.57&nbsp;gramë në 2.34&nbsp;gramë. Në vitin [[186]] ai e uli më tej pastërtinë dhe peshën e [[argjendi]]t në 74&nbsp;përqind dhe 2.22&nbsp;gramë përkatësisht, duke qenë 108 ndaj paundit romak.<ref>{{Cito web|language=en|title=Tulane University "Roman Currency of the Principate"|access-date=29 qershor 2021|url=http://www.tulane.edu/~august/handouts/601cprin.htm|url-status=dead|archive-date=10 shkurt 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210220413/http://www.tulane.edu/~august/handouts/601cprin.htm}}</ref> Zhvlerësimi i denarit gjatë sundimit të tij ishte më i madhi që nga zhvlerësimi i parë i perandorisë gjatë mbretërimit të [[Neroni|Neronit.]] [[Skeda:ObverseCommodusDenarius177-192CE.png|parapamje|majtas|281px|Imazh i Komodit në një denar argjendi ([[177]]-[[192]])]] Ndërsa mbretërimi i [[Mark Aureli|Marcus Aurelius]] ishte shënuar nga një luftë pothuajse e vazhdueshme, sundimi i Komodit ishte relativisht paqësor në kuptimin ushtarak, por karakterizohej gjithashtu nga grindje politike dhe sjellje gjithnjë e më arbitrare dhe kapriçioze të vetë perandorit. Sipas pikëpamjes së [[Dion Kasi|Dio Cassius]], pranimi i tij shënoi zbritjen "nga një mbretëri ari në një prej hekuri dhe ndryshku".<ref>[[Dion Kasi|Dio Cassius]] [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/72*.html#36 72.36.4], Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Pavarësisht famës së tij dhe duke marrë parasysh rëndësinë e mbretërimit të tij, vitet e Komodit në pushtet nuk janë kronikuar mirë. Burimet kryesore letrare të mbijetuara janë: [[Herodiani]], [[Dion Kasi]] (një vëzhgues bashkëkohor dhe nganjëherë i dorës së parë, senator gjatë mbretërimit të Komodit, por raportet e tij për këtë periudhë mbijetojnë vetëm si fragmente dhe shkurtesa) dhe ''[[Historia Augusta]]'' (e pabesueshme për karakterin e saj si një vepër letrare sesa historike, me elemente të trillimit të ngulitura në biografitë e saj; në rastin e Komodit, mund të qëndrojë mirë mbi atë që autori gjeti në burime të arsyeshme të mira bashkëkohore). [[Skeda:Commodus_denier_verso_ag1.jpg|parapamje|246px|Një denar me Komodin. Mbishkrimi: TR. P. VIII, PUN. VI, COS. IIII, PP - SC]] Komodusi qëndroi me ushtritë e [[Lumi i Danubit|Danubit]] vetëm për një kohë të shkurtër, përpara se të negocionte një traktat paqeje me fiset danubiane. Ai më pas u kthye në Romë dhe festoi një triumf për përfundimin e luftërave më 22 tetor të vitit [[180]]. Ndryshe nga perandorët e mëparshëm [[Trajani|Trajan]], [[Adriani]], [[Antonin Piu]] dhe [[Marcus Aurelius]], ai duket se kishte pak interes në punët e administratës dhe ishte i prirur gjatë gjithë sundimit të tij të linte drejtimin praktik të shtetit në një sërë favoritësh, duke filluar me Saoterin, një i liruar nga Nikomedia i cili ishte bërë çamberleni i tij. Pakënaqësia me këtë gjendje të punëve do të çonte në një sërë komplotesh dhe përpjekjesh për grushte shteti, të cilat nga ana e tyre provokuan përfundimisht Komodin për të marrë drejtimin e punëve, gjë që ai e bëri në një mënyrë gjithnjë e më diktatoriale. Sidoqoftë, megjithëse [[Senati Romak|urdhri senatorial]] do ta urrente dhe i frikësohej atij, provat sugjerojnë se ai mbeti popullor me ushtrinë dhe njerëzit e thjeshtë për pjesën më të madhe të mbretërimit të tij, jo më pak për shkak të shfaqjeve të tij të pasura luksoze madhështore (të regjistruara në monedhat e tij) dhe për shkak se ai vuri në skenë duke marë pjesë edhe vetë në luftimet spektakolare të [[Gladiatori|gladiatorëve]]. Ai nuk ishte një luftëtar i frymëzuar. Ai vriste kafshë me hark, duke qëndruar sipër arenës. Kur ai luftoi me gladiatorë, ata do të nënshtroheshin qëllimisht. Gjatë periudhës së tij [[ekonomia Romake]] do të pësonte rënie. Një nga mënyrat që ai pagoi për dhuruesit e tij (dhuratat perandorake) dhe argëtimet masive ishte të taksonte rendin senatorial, dhe në shumë mbishkrime, rendi tradicional i dy fuqive nominale të shtetit, senatit dhe popullit (''[[SPQR|Senatus Populusque Romanus]]'') u përmbys në mënyrë provokative (''Populus Senatusque)...'' === Komplotet e vitit 182 === [[Skeda:Commodus,_Hermitage_Museum.JPG|parapamje|majtas|Komodi me atributet e [[Heliosi]]t, [[Apoloni|Apollonit]] dhe Jupiterit, fundi i [[shekulli II|shek. të II-të]] pas Krishtit, reliev kameoje [[Oniksi|sardoniku]], Muzeu i Hermitazhit, Shën Petersburg.]] Në fillim të mbretërimit të tij, Komodi 18 vjeç, trashëgoi shumë këshilltarë të vjetër të babait të tij, veçanërisht Tiberius Klaudius Pompeianin (burri i dytë i motrës së madhe të Komodit, Lucilla), vjehrrin e tij Gaius Brutius Presensin, Tit Fundanius Vitrasius Pollionin dhe Aufidius Viktorinin, i cili ishte prefekt i qytetit të Romës. Ai gjithashtu kishte katër motra të mbijetuara, të gjitha me burra që ishin rivalë të mundshëm. Lucilla ishte mbi dhjetë vjet më e madhe se ai dhe mbante gradën augusta si e veja e burrit të saj të parë, Lucius Verit. Kriza e parë e mbretërimit erdhi në vitin [[182]], kur Lucilla krijoi një komplot kundër vëllait të saj. Motivi i saj pretendohet të ketë qenë zilia e perandoreshë Krispinës. Burri i saj, Pompeiani, nuk ishte i përfshirë, por dy burra që pretendohet se kanë qenë të dashurit e saj, Mark Umidius Kuadrat Aniani (konsulli i vitit [[167]], i cili ishte edhe kushëriri i saj i parë) dhe Apius Klaudius Kuintiani, u përpoqën të vrisnin Komodin ndërsa ai hyri në një teatër. Ata e lanë punën në mes dhe u kapën nga truproja e perandorit. Kuadrati dhe Kuintiani u ekzekutuan. Lucilla u internua në Kapri dhe më vonë u vra. Pompeiani u tërhoq nga jeta publike. Njëri nga dy prefektët pretorianë, Publius Tarrutenius Paterni, kishte qenë në të vërtetë i përfshirë në komplot, por përfshirja e tij nuk u zbulua deri më vonë dhe pas kësaj, ai dhe kolegu i tij, Sekst Tigidius Perenisi, ishin në gjendje të organizonin vrasjen e Saoterit, çamberleni i urryer. Komodi e mori keq humbjen e Saoterit dhe Perenisi tani e shfrytëzoi rastin për të përparuar duke implikuar Paternusin në një komplot të dytë, në pamje të parë të organizuar nga Publius Salvius Juliani, i cili ishte djali i juristit Salvius Juliani dhe u fejua me vajzën e Paternit. Salviusi dhe Paterni u ekzekutuan së bashku me një numër konsujsh dhe senatorësh të tjerë të shquar. [[Didius Juliani]], perandori i ardhshëm dhe një i afërm i Salvius Julianit, u shkarkua nga guvernatoriati i Germania Inferior. ==== Kleandri ==== Pas vrasjes së Saoterit të fuqishëm, Perenisi mori frenat e qeverisjes, ndërsa Komodi gjeti një çamberlen të ri dhe të parapëlqyer te Kleandri, një skllav [[Frigjia|frigjian]] i liruar, i cili ishte martuar me një prej dashnoreve të perandorit, Demostratia. Kleandri ishte në fakt personi që kishte vrarë Saoterin. Pas atyre përpjekjeve për jetën e tij, Komodi e kaloi pjesën më të madhe të kohës jashtë Romës, kryesisht në pronat e familjes në Lanuvium. Ndërsa ishte i fortë fizikisht, interesi i tij kryesor ishte në sport: ai mori pjesë në [[gara me kuaj]], karro dhe luftime me kafshë dhe burra, kryesisht në privat, por edhe me raste në publik. [[Skeda:Commodus,_Kunsthistorisches_Museum_Vienna_-_20100226.jpg|parapamje|291px|Një bust i Komodit (Muzeu Kunsthistorisches, Vjenë). Sipas [[Herodiani|Herodianit]]<ref>{{Cite book|last=Birley|first=Anthony R.|date=1 qershor 2002|publisher=Taylor & Francis|url=https://books.google.com/books?id=d7DhHGX6wZkC&pg=PA59|title=Septimius Severus: The African Emperor|language=en|isbn=978-020302859-9|via=Google Books}}</ref> ai ishte me proporcion të mirë dhe tërheqës, me flokë natyrorë biondë dhe kaçurrela.]] === Dakia dhe Britania === Komodi u përurua në vitin [[183]] si konsull me Aufidius Viktorinin si koleg dhe mori titullin ''Pius''. Lufta shpërtheu në [[Dakia|Daki]]: pak detaje janë në dispozicion, por duket se dy pretendentë të ardhshëm për fronin, Klodius Albini dhe Pescenius Nigeri, të dy u dalluan në fushatë. Gjithashtu, në Britani në vitin [[184]], guvernatori Ulpius Marceli e ri-avancoi kufirin romak në drejtim të veriut në Murin Antonin, por legjionarët u rebeluan kundër disiplinës së tij të ashpër dhe brohoritën një legat tjetër, Priskun, si perandor.<ref name="ReferenceA">[[Dion Kasi]] 73.10.2, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Priskusi refuzoi ti pranonte shpalljet e tyre dhe Perenisi i kishte të gjithë legatët legjionarë në Britani të liruar. Më 15 tetor [[184]] në Lojërat Kapitoline, një filozof cinik e denoncoi publikisht Perenisin përpara Komodit. Rrëfimi i tij u konsiderua i gënjeshtërt dhe ai u dënua menjëherë me vdekje. Sipas [[Dion Kasi]]t, Perenisi, megjithëse ishte i pamëshirshëm dhe ambicioz, nuk ishte personalisht i korruptuar dhe e administroi përgjithësisht mirë shtetin.<ref name="ReferenceA">[[Dion Kasi]] 73.10.2, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Sidoqoftë, vitin tjetër, një grupim ushtarësh nga Britania (ata ishin tërhequr në Itali për të shtypur brigandët) gjithashtu e denoncuan Perenisin tek perandori si komplotues për të bërë perandor djalin e tij (atyre u ishte mundësuar ta bënin këtë nga Kleandri, i cili ishte duke kërkuar ta rrëzonte rivalin e tij), dhe Komodi u dha atyre leje për ta ekzekutuar atë, si dhe gruan dhe djemtë e tij. Rënia e Perenisit solli një valë të re ekzekutimesh: Aufidius Viktorini bëri vetëvrasje. Ulpius Marceli u zëvendësua si guvernator i Britanisë nga [[Pertinaksi]]; të sjellë në Romë dhe të gjykuar për tradhti, Marceli mezi i shpëtoi vdekjes. === Zeniti dhe rënia e Kleandrit (185–190) === [[Skeda:1699_-_Archaeological_Museum,_Athens_-_A_youth,_possibly_Commodus_-_Photo_by_Giovanni_Dall'Orto,_Nov_11_2009.jpg|parapamje|majtas|Mbetje të një busti romak të një të riu me një mjekër të verdhë, që përshkruan ndoshta perandorin Komod, Muzeu Kombëtar Arkeologjik, Athinë]] Kleandri vazhdoi ta përqendronte pushtetin në duart e tij dhe të pasurohej duke u bërë përgjegjës për të gjitha zyrat publike: ai i shiti (dhe dhuroi vendet në) [[Senati Romak|senat]], postet komanduese të ushtrisë, guvernatorëve dhe, gjithnjë e më shumë, edhe konsullatave zëvendësuese për ofertuesin më të lartë. Trazirat përgjatë perandorisë u rritën, me një numër të madh të dezertorëve të ushtrisë duke shkaktuar telashe në Gali dhe Gjermani. Pescenius Nigeri u përballë me dezertorët në Gali në një fushatë ushtarake. Një revoltë në Bretanjë u shtyp nga dy legjionet e sjella nga Britania. Në vitin [[187]], një nga udhëheqësit e dezertorëve, Materni, erdhi nga Galia duke synuar të vriste Komodin në Festivalin e Hyjneshës së Madhe në Mars, por u tradhtua dhe u ekzekutua. Në të njëjtin vit, [[Pertinaksi]] demaskoi një komplot nga dy armiq të Kleandrit&nbsp;- Antistius Burrit (një nga kunetërit e Komodit) dhe Arrius Antoninit. Si rezultat, Komodi u shfaq edhe më rrallë në publik, duke preferuar të jetonte në pronat e tij. Në fillim të vitit [[188]], Kleandri rrëzoi prefektin pretorian në fuqi, Atilius Aebutianin dhe mori komandën supreme të [[Garda pretoriane|Gardës Pretoriane]] në rangun e ri të një ''pugione'' ("mbajtës kame"), me dy prefektët pretorianë të varur prej tij. Tani në kulmin e fuqisë së tij, Kleandri vazhdoi të shiste poste publike si biznesin e tij privat. Pika kulmore erdhi në vitin [[190]], i cili kishte 25 konsuj zëvendësues&nbsp;- një rekord në historinë 1000-vjeçare të konsullatës romake - të gjithë të emëruar nga Kleandri (ata përfshinin perandorin e ardhshëm [[Septim Severi]]n). Në pranverën e vitit [[190]], [[Roma e lashtë|Roma]] u prek nga një mungesë ushqimi, për të cilën ''praefectus annonae'', Papirius Dionisiusi, zyrtari faktikisht i ngarkuar me furnizimin me grurë, u përpoq tia hidhte fajin Kleandrit. Në fund të qershorit, një turmë demonstroi kundër Kleandrit, gjatë një gare me kuaj në Cirkun Maksim: ai dërgoi [[Garda pretoriane|Gardën Pretoriane]] për të shuar rrëmujat, por [[Pertinaksi]], i cili tani ishte prefekti i qytetit të Romës, dërgoi ''Vigiles Urbani'' për t'iu kundërvënë atyre. Kleandri u largua te Komodi, i cili ishte në Laurentum në shtëpinë e Kuinktilëve, për mbrojtje, por turma e ndoqi duke i kërkuar kokën. Me nxitjen e dashnores së tij Marcia, Komodi i preu kokën Kleandri dhe vrau djalin e tij. Viktima të tjera në këtë kohë ishin prefekti pretorian Julius Juliani, kushërira e Komodit Ania Fundania Faustina dhe kunati i tij Mamertini. u ekzekutua gjithashtu Papirius Dionisiusi. Perandori tani ndryshoi emrin e tij në Lucius Elius Aurelius Komodi. Në vitin [[191]], në moshën 29 vjeçare, ai i mori më shumë frenat e pushtetit, megjithëse vazhdoi të sundonte përmes një grupimi të përbërë nga Marcia, çamberleni i tij i ri, Eklekti dhe prefekti i ri pretorian Kuint Emilius Laeti. [[Skeda:Denarius_of_Commodus_(YORYM_2000_4292)_obverse.jpg|parapamje|291px|Një denar i Komodit. Mbishkrimi: LL COMMODVS ANTONINVS AVG.]] === Megalomania (190–192) === Në kundërshtim me [[Senati Romak|senatin]], në prononcimet dhe ikonografinë e tij, Komodi gjithmonë e kishte theksuar statusin e tij unik si një burim fuqie hyjnore, liberaliteti dhe aftësie fizike. Shtatore të panumërta përreth perandorisë u vendosën, duke e portretizuar atë me maskën e [[Herkuli]]t, duke përforcuar imazhin e tij si një gjysmëperëndi, një gjigant fizik, një mbrojtës dhe një luftëtar që luftonte kundër njerëzve dhe kafshëve (shih "[[Komodi#Komodi dhe Herkuli|Komodi dhe Herkuli]]" dhe "[[Komodi#Komodi Gladiator|Komodi Gladiator]]" më poshtë). Për më tepër, si [[Herkuli|Herkul]], ai mund të pretendonte të ishte djali i Jupiterit, perëndisë supreme të [[feja romake|Panteonit Romak]]. Këto tendenca tani u rritën në përmasa [[Çrregullimi narcizik i personalitetit|megalomane.]] Larg nga kremtimi i prejardhjes së tij nga [[Marcus Aurelius]], burimi faktik i fuqisë së tij, ai theksoi veçantinë e tij personale si krijues i një rendi të ri, duke kërkuar të rindërtonte perandorinë në imazhin e tij. Gjatë vitit [[191]], qyteti i Romës u dëmtua gjerësisht nga një zjarr që vijoi për disa ditë, gjatë të cilit shumë ndërtesa publike, duke përfshirë Tempullin e Paqes, Tempullin e Vestës dhe pjesë të pallatit perandorak u shkatërruan. [[Skeda:Medallion of Commodus as Hercules.jpg|parapamje|majtas|372px|Medalion i Komodit që e paraqet atë si [[Herkuli]]n, [[192]]]] Mbase duke e parë këtë si një mundësi, në fillim të vitit [[192]] Komodi, duke e shpallur veten [[Romulus|Romulusin]] e ri, ritualisht e rithemeloi Romën, duke e riemëruar qytetin ''Colonia Lucia Annia Commodiana''. Të gjithë muajt e vitit u riemërtuan për të korresponduar saktësisht me emrat e tij (tani dymbëdhjetë): ''Lucius'', ''Aelius'', ''Aurelius'', ''Commodus'', ''Augustus'', ''Herculeus'', ''Romanus'', ''Exsuperatorius'', ''Amazonius'', ''Invictus'', ''Felix'' dhe ''Pius''. Legjionet u riemëruan ''Commodianae'', flota, e cila importonte drithëra nga [[Afrika]], u quajt ''Alexandria Commodiana Togata'', [[SPQR|senati]] u titullua Senati Fatlum Komodian, pallati i tij dhe vetë populli romak të gjithëve u dha emrin ''Commodianus'' dhe dita në të cilën këto reforma u dekretuan do të quhej ''Dies Commodianus''.<ref>{{Cito web|title=Roman Emperors – DIR commodus|url=http://www.roman-emperors.org/commod.htm|website=De Imperatoribus Romanorum|language=en}}</ref> Kështu, ai e paraqiti veten si burimin e [[Perandoria Romake|Perandorisë]], jetës dhe [[feja romake|Fesë Romake]]. Ai gjithashtu e zëvendësoi kokën e Kolosit të Neronit, ngjitur me [[Koloseumi|Koloseun]] me portretin e tij, i dha një kopan, vendosi një [[Luani|luan]] [[Bronzi|prej bronzi]] në këmbët e tij për ta bërë atë të dukej si ''Hercules Romanus'' dhe shtoi një mbishkrim që mburrej se ishte "i vetmi luftëtar mëngjarash që pushtoi dymbëdhjetë herë një mijë veta".<ref>[[Dion Kasi]], 73.22.3</ref> [[Skeda:Römermuseum_Osterburken_(DerHexer)_2012-09-30_008.jpg|parapamje|327px|''Damnatio memoriae'' e Komodi në një mbishkrim në Muzeun e Historisë Romake në Osterburken, Gjermani. Shkurtesa "CO" është restauruar me bojë.]] === Vrasja (192) === Në nëntor të vitit [[192]], Komodi zhvilloi Lojërat Plebeiane, në të cilat gjuajti qindra kafshë me shigjeta dhe shtiza çdo mëngjes dhe luftoi si gladiator çdo pasdite, duke i fituar të gjitha luftimet. Në dhjetor, ai njoftoi synimin e tij për të përuruar vitin [[193]] si konsull dhe gladiator më 1 janar. [[Skeda:Commode_pièce.jpg|parapamje|majtas|372px|Tetradrahmë e Komodit. Mbishkrimi: ΑΥΤ. DHC KOMMOΔΟC CEB. / ΓEP. CAP ΔHMαρχικής EΞουσίας Δ΄, YΠATος B΄ (mbishkrim grek për GER. SAR Autoriteti bashkiak IV, konsulli II).]] Kur Marcia gjati një listë të njerëzve që Komodi synonte ti ekzekutonte, ajo zbuloi se ajo, prefekti Laeti dhe Eklekti ndodheshin në të. Tre nga prej tyre komplotuan për ta vrarë perandorin. Në këtë pikë, prefekti Laeti organizoi një komplot me Eklektin për të zëvendësuar Komodin me [[Pertinaksi]]n. Më 31 dhjetor, Marcia helmoi ushqimin e Komodit, por ai e volli helmin, kështu që komplotistët dërguan partnerin e tij të mundjes, Narcisin që ta mbyste atë në banjën e tij.<ref>[[Dion Kasi]], 73.22</ref> Pas vdekjes së tij, [[Senati Romak]] e shpalli atë një armik publik (një ''de facto'' ''damnatio memoriae'') dhe rivendosi emrin origjinal të qytetit të Romës dhe institucioneve të tij. Shtatoret e Komodit u shkatërruan. Trupi i tij u varros në [[Castel Sant'Angelo|Mauzoleun e Adrianit]]. Vdekja e Komodit shënoi fundin e Dinastisë Nerva–Antonine. Komodi u pasua nga [[Pertinaksi]], mbretërimi i të cilit do të ishte jetëshkurtër; ai do të bëhej pretenduesi i parë që u uzurpua gjatë Vitit të Pesë Perandorëve. Në vitin [[195]], perandori [[Septim Severi]], duke u përpjekur të fitonte mbështetjen e familjes së [[Mark Aureli]]t, rehabilitoi kujtesën e Komodit dhe [[Senati Romak]] e hyjnizoi atë.{{Efn|Për ''të pranuar farefisninë me Komodin&nbsp;... the vendimi i trashë pragmatik u mor për ta hyjnizuar perandorin e mëparshëm, duke legjitimuar marjen e pushtetit nga [[Septim Severi|Severi]]''. Shiko Annelise Freisenbruch, ''Caesars' Wives: Sex, Power, and Politics in the Roman Empire'' ([[Londra|Londër]] dhe [[New York]]: Free Press, 2010), fq. 187.}} [[Skeda:Commodo,_180-192_dc,_collez._albani.JPG|parapamje|281px|Busti i Komodit në Museo Capitolino]] == Karakteri dhe aftësia fizike == === Karakteri dhe motivimet === [[Dion Kasi]], një dëshmitar i dorës së parë, e përshkruan atë si "jo natyrshëm të lig, por përkundrazi, si pa hile si çdo njeri që ka jetuar ndonjëherë. Thjeshtësia e tij e madhe, megjithatë, së bashku me frikacakërinë e tij, e bënë atë skllav të shokëve të tij dhe pikërisht përmes tyre ai në fillim nga injoranca, humbi jetën më të mirë dhe më pas u çua në zakone epshore dhe mizore, të cilat së shpejti u bënë natyra e tij e dytë."<ref>[[Dion Kasi]], 73.1.2, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Veprimet e tij të regjistruara kanë prirjen të tregojnë një refuzim të politikave të babait të tij, këshilltarëve të babait të tij dhe veçanërisht të jetesës së rreptësisht të kursyer të babait të tij dhe një tëhuajsim nga anëtarët e mbijetuar të familjes së tij. Duket e mundshme që ai ishte rritur në atmosferën e [[Asketizmi|asketizmit]] [[Stoicizmi|stoik]], të cilën ai e hodhi poshtë plotësisht me ngjitjen e tij në sundimin i vetëm. Pas përpjekjeve të përsëritura ndaj jetës së Komodit, qytetarë romakë shpesh vriteshin sepse e kishin zemëruar atë. Një ngjarje e tillë e njohur ishte përpjekja për shfarosjen e shtëpisë së Kuinktilëve. Kondiani dhe Maksimi u ekzekutuan me pretekstin se, ndërsa ata nuk ishin të implikuar në ndonjë komplot, pasuria dhe talenti i tyre do t'i bënte ata të pakënaqur me gjendjen atëhershme të punëve.<ref>[[Dion Kasi]], 73.5.3, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Një ngjarje tjetër - siç është regjistruar nga historiani Aelius Lampridius - ndodhi në banjot romake në Terme Taurine, ku perandori e hodhi një shoqërues në një furrë pasi gjeti ujin e tij të vakët.<ref>[[Historia Augusta]]. C 1, 9. – Historia Augusta Bd. 1, eingeleitet und übersetzt von E. Hohl, bearbeitet und übersetzt von E. Merten (1976) 138. – E. Mer-ten, Bäder und Badegepflogenheiten in der Darstel-lung der Historia Augusta (Antiquitas. Reihe 4, Bd. 16. 1983) 123.</ref><ref>{{Cite journal|author=W. Heinz|year=1986|title=Die Terme Taurine von Civitavecchia – ein römisches Heilbad|journal=Antike Welt|volume=17|issue=4|language=de|pages=22–43}}</ref> === Ndryshimet e emrit === {{multiple image | align = left | direction = horizontal | width = 224 | image1 = INC-1818-a Ауреус Коммод ок. 186-187 гг. (аверс).png | image2 = INC-2954-a Ауреус. Коммод. Ок. 192 г. (аверс) (cropped).png | footer = Dy monedha ''aureus'' të viteve [[186]] dhe [[192]] që paraqesin ndryshimin e emrit të Komodit nga "Marcus Aurelius Commodus Antoninus" në emrin e tij origjinal "Lucius Aelius Aurelius Commodus" | total_width = | alt1 = | caption1 = }} Emri i tij origjinal ishte Lucius Aelius Aurelius Commodus.{{Sfn|Hamond|1957|p=32}} Me vdekjen e babait të tij në vitin [[180]], Komodi e ndryshoi këtë në Marcus Aurelius Antoninus Commodus, para se të kthehej prapë te emri i tij i lindjes në vitin [[191]].{{Sfn|Hammond|1957|pp=32-33}} Më vonë atë vit ai adoptoi emërtimin e tij të plotë titullar ''Lucius Aelius Aurelius Commodus Augustus Herculeus Romanus Exsuperatorius Amazonius Invictus Felix Pius'' (rendi i disa prej këtyre titujve ndryshon me burimet). "''Exsuperatorius''" (supremi) ishte një titull i dhënë Jupiterit, ndërsa "''Amazonius''" e identifikonte atë prapë me [[Herkuli]]n. Një altar i gdhendur nga Dura-Europos në [[Lumi i Eufratit|Eufrat]], tregon se titujt e Komodit dhe riemërtimi i muajve u shpërndanë deri në skajet më të largëta të perandorisë; për më tepër, që edhe njësitë ushtarake ndihmëse morën titullin Commodiana dhe se Komodi pretendoi dy tituj shtesë: ''Pacator Orbis'' (paqësues i botës) dhe ''Dominus Noster'' (zoti ynë). Ky i fundit përfundimisht do të përdorej si një titull konvencional nga [[Perandori romak|Perandorët Romakë]], duke filluar rreth një shekull më vonë, por Komodi duket se ka qenë i pari që e mori atë.<ref>{{Cite journal|last=Spiedel|first=M. P.|year=1993|title=Commodus the God-Emperor and the Army|journal=Journal of Roman Studies|volume=83|jstor=300981|doi=10.2307/300981|language=en|pages=109–114}}</ref> === Komodi dhe Herkuli === Duke shpërfillur prirjet më filozofike të babait të tij, Komodi ishte jashtëzakonisht krenar për aftësitë e tij fizike. Historiani [[Herodiani|Herodian]], një bashkëkohës, e përshkroi Komodin si një njeri jashtëzakonisht të bukur.<ref>Grant, Michael. The Roman Emperors (1985) fq. 99.</ref> Siç u përmend më lart, ai urdhëroi të bëheshin shumë shtatore që e tregonin të veshur si [[Herkuli]] me një luan dhe një kopan. Ai e mendonte veten si rimishërimin e [[Herkuli]]t, duke imituar shpesh bëmat e heroit legjendar, duke u shfaqur në arenë për të luftuar një shumëllojshmëri kafshësh të egra. Ai ishte mëngjarash dhe shumë krenar për këtë fakt.<ref>[[Dion Kasi]]. Roman History: Epitome of Book LXXIII fq. 111.</ref> [[Dion Kasi]] dhe shkrimtarët e ''[[Historia Augusta]]'' thonë se Komodi ishte një harkëtar i aftë, i cili mund të gjuante kokat [[Struci|strucëve]] në nga galop të plotë dhe të vriste një panterë ndërsa sulmonte një viktimë në arenë. === Komodi Gladiator === Komodi gjithashtu kishte një pasion për luftimin e [[gladiatori|gladiatorëve]], të cilin e mori aq a shumë përzemër sa të shkonte vetë në arenë, i veshur si një sekutor.<ref>Gibbon, Edward. The history of the decline and fall of the Roman Empire. Vol. 5. Methuen, 1898.</ref> [[Romakët]] i konsideronin luftimet e gladiatorëve të Komodit si skandaloze dhe të pahijshme.<ref>Herodian's Roman History F.L. Muller Edition 1.15.7</ref> Sipas [[Herodiani|Herodianit]], spektatorët e Komodit mendoni se ishte e papërshtatshme për një perandor të merrte armët në amfiteatrin sportiv, kur ai mund të bënte fushatë kundër [[Barbarët|barbarëve]] midis kundërshtarëve të tjerë të Romës. Konsensusi ishte se ishte nën nivelin e postit të tij të merte pjesë si një gladiator.<ref>Echols, Edward C. "Herodian of Antioch's History of the Roman Empire." përkthim anglisht) UCLA Press, Berkeley CA (1961), 1.15.1-9</ref> Thashethemet popullore u përhapën duke pretenduar se ai ishte në të vërtetë djali, jo i [[Marcus Aurelius]], por i një [[gladiatori]], të cilin nëna e tij, Faustina, e kishte marrë si të dashur në vendpushimin bregdetar të Caieta.<ref>''[[Historia Augusta]]'', Life of Marcus Aurelius, XIX. Filmi ''The Fall of the Roman Empire'' përdor këtë histori: një nga personazhet është një gladiator, që në vijim zbulon të jetë babai i vërtetë i Komodit.</ref> Në arenë, kundërshtarët e Komodit i nënshtroheshin gjithmonë perandorit; si rezultat ai kurrë nuk humbi. Komodi nuk i vrau kurrë kundërshtarët e tij gladiatorë, duke pranuar dorëzimet e tyre në vend të vrasjes. Fitoret e tij shpesh mirëpriteshin nga kundërshtarët e tij më të mirë, pasi shenjat e mbartjes së duarve të një perandori konsideroheshin si një shenjë fortësie.<ref>[[Dion Kasi]] dhe Earnest Cary. Roman History. Harvard University Press, 1961, 73.10.3</ref> [[Dion Kasi]], pohon se qytetarëve të Romës që u mungonin këmbët (nga ndonjë aksident ose sëmundje) dërgoheshin në arenë, ku ata lidheshin së bashku për Komodin për tu goditur me kopan për vdekje, ndërsa pretendonin se ishin gjigandë.<ref>[[Dion Kasi]], 73.20.3, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> [[Dion Kasi]] shkroi gjithashtu se ishte zakoni i Komodit që privatisht të përdorte armë vdekjeprurëse për të luftuar, duke i vrarë dhe gjymtuar kundërshtarët e tij gjatë praktikimit.<ref>[[Dion Kasi]], 73.10.3</ref> Për çdo paraqitje në arenë, ai ngarkoi qytetin e Romës një milion sestercë, duke e dobësuar ekonominë romake. Komodi ishte i njohur gjithashtu për luftimin e kafshëve ekzotike në arenë, shpesh për tmerrin dhe neverinë e popullit romak. Sipas [[Dion Kasi]]t, Komodi dikur vrau 100 luanë në një ditë të vetme.<ref>Gibbon p.. 106 "disgorged at once a hundred lions; a hundred darts"</ref> Më vonë ai i preu kokën një [[struci]] duke vrapuar me një shigjetë të projektuar posaçërisht<ref>Gibbon, Edward ''The Decline and Fall of the Roman Empire: Volume I'' Everyman's Library (Knopf) New York. 1910. fq. 106 "with arrows whose point was shaped in the form of a crescent"</ref> dhe më pas mbante shpatën e tij dhe kokën e përgjakur të shpendit të ngordhur në zonën e uljes së senatorëve dhe bëri me shenjë duke sugjeruar se e kishin radhën më pas.<ref name="foxcomm">Lane Fox, Robin ''The Classical World: An Epic History from Homer to Hadrian'' Basic Books. 2006 fq. 446 "brandishing a sword in one hand and bloodied neck... He gesticulated at the Senate."</ref> [[Dion Kasi]] vëren se senatorët e shënjestruar e panë këtë më shumë qesharake sesa të frikshme dhe përtypën [[Dafina (bimë)|gjethet e dafinës]] për të fshehur të qeshurat e tyre.<ref>[[Dion Kasi]], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/73*.html Roman History] penelope.uchicago.edu</ref> Në raste të tjera, Komodi vrau vetë ai tre elefantë në dyshemenë e arenës,<ref>Scullard, H. H ''The Elephant in the Greek and Roman World'' Thames and Hudson. 1974 fq. 252</ref> dhe një gjirafë.<ref>Gibbon fq. 107 "*1 Commodus killed a camelopardalis or giraffe&nbsp;... the most useless of the quadrupeds".</ref> <gallery mode="packed" heights="220px"> Skeda:The Emperor Commodus Leaving the Arena at the Head of the Gladiators by American muralist Edwin Howland Blashfield (1848-1936) 01 (cropped).jpg|''Perandori Komod duke lënë arenën në krye të gladiatorëve'' (hollësi) nga Edwin Howland Blashfield ([[1848]]–[[1936]]), Muzeu i dhe Kopshtet e Hermitazhit, Norfolk, Virxhinia. </gallery> == Në kulturën popullore == ===Letërsi=== * Në poezinë Nota di passaggio të Manlio Sgalambro (të përfshirë pastaj te dituria Marcisce anche il pensiero), nga e cila Franco Battiato nxori këngën Decline and Fall of the Roman Empire, citohet Komodi, bashkë me personazhe të tjera të historisë romake, si [[Neroni]], [[Titi]], [[Elagabali]] dhe Stilikoni. * Në serinë e librave të Rick Riordan, ''Gjykimet e Apollonit'', Komodi shfaqet si një nga antagonistët kryesorë dhe ish-i dashuri i [[Apoloni|Apollonit]], duke qenë pjesë e triumviratit të perandorëve të ligj romakë të hyjnizuar. ===Filmografi=== * I due gladiatori ([[1964]]), ku roli i Komodit interpretohet nga Mimmo Palmara. * Një Komod i lig dhe tepër [[narcizizmi|narcist]] është portretizuar nga aktori kanadez Christofer Plummer në filmin epik klasik ''The Fall of the Roman Empire'' (''Rënia e Perandorisë Romake'', [[1964]]), me regji të Anthony Mann. Ky film e paraqet të gjithë sundimin e tij, nga vdekja e [[Mark Aureli]]t deri në vdekjen e tij, ndërsa luftonte kundër heroit të trilluar Livius. * Në filmin [[Academy Award|fitues të Çmimit të Akademisë]] ''[[Gladiator (film 2000)|për Gladiatorin e]]'' Filmit më të Mirë (2000), një Komodi i trilluar shërben si antagonisti kryesor i filmit. Ai interpretohet nga aktori [[Joaquin Phoenix]], në një performancë e cila mori një nominim në kategorinë e Aktorit më të Mirë Mbështetës në Oskaret e vitit [[2001]].<ref>IMDB [https://web.archive.org/web/20150709123011/http://www.imd.com/character/ch0002128/ Commodus]</ref> * [[Netflix]] prodhoi në vitin [[2016]] serinë televizive ''Roman Empire'', të përqëndruar te figura e Komodit dhe perandorë e prijës të tjerë romakë. * Mini-seriali docu-drama 2017 ''Roman Empire: Reign of Blood'' (''Perandoria Romake: Mbretërimi i Gjakut'') ritregon historinë e tij.<ref>{{Cite web|last=Agius|first=Den|date=19 nëntor 2016|url=https://www.whatsontv.co.uk/news/blog/box-set-binge-432091/|title=Box Set Binge: Roman Empire: Reign of Blood, The Path and Deutschland 83|access-date=20 korrik 2018|website=What's on TV|publisher=TI Media Limited|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=O'Keefe|first=Meghan|date=25 nëntor 2016|title='Roman Empire: Reign Of Blood': Who Was The Real Lucilla?|url=https://decider.com/2016/11/15/roman-empire-reign-of-blood-lucilla-tai-berdinner-blades/|access-date=20 korrik 2018|website=Decider|publisher=NYP Holdings, Inc.|language=en}}</ref> Në këtë version, Narcisi e vret Komodin pasi mësoi se kundërshtarët e arenës së perandorit ishin armatosur vetëm me shpata pa tehe. Megjithëse ai e mbyt Komodin, ai fillimisht e sfidon atë në një duel dhe nuk ndodh në banjën e tij, por ndërsa ai po përgatitet për të. Aaron Jakubenko portretizon Komodin në serial. ===Të tjera=== * Artisti [[Ekspresionizmi Abstrakt|ekspresionist abstrakt]] Cy Twombly pikturoi serinë prej nëntë panelesh ''Diskutime mbi Komodin'' në vitin [[1963]]. * Komodi shfaqet në këngën ''Horrible Histories'' të ''Evil Emperors'', përkrahë Kaligulës, [[Elagabali]]t dhe [[Neroni]]t, një parodi e këngës [[Bad]] të [[Michael Jackson]]. * Një personazh në video lojën 2013 ''Ryse: Son of Rome'' quhet Commodus dhe është një nga antagonistët kryesorë të lojës. Djali i perandorit [[Neroni|Neron]], ai ndan disa tipare me Komodin historik.<ref>{{Cite web|last=Nichols|first=Derek|date=8 shkurt 2014|url=https://venturebeat.com/community/2014/02/08/history-behind-the-game-ryse-son-of-rome/|title=History Behind The Game – Ryse: Son of Rome|access-date=11 gusht 2018|website=Venture Beat|language=en|archive-date=11 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180811032917/https://venturebeat.com/community/2014/02/08/history-behind-the-game-ryse-son-of-rome/|url-status=dead}}</ref> * Commodus është një antagonist i vogël në video-lojën 2005 ''Colosseum: Road to Freedom''. Lojtari mund të luftojë Commodus në lojë, i cili vishet si perëndia Herkul. Loja merr liri me ngjarjet që lidhen me vdekjen e tij, me lojtarin që është ai që në të vërtetë e vret atë sesa mundësi Narcisus. {| class="collapsible collapsed" style="margin: 0.3em auto auto; clear:none; min-width:100%; width:100%; font-size:88%; border:1px solid #aaa;" ! style="padding:0.2em 0.3em 0.2em 0.3em;background:none; width:100%" |<templatestyles src="Module:Navbar/styles.css"></templatestyles><div class="navbar-ct-mini">Pema familjare e Komodit (Dinastia Nerva–Antonine)</div> |- | style="text-align:center" | {| style="border-spacing: 0px; border-collapse: separate; " | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Q.&nbsp;Marcius Barea Soranus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Quintus &nbsp;Marcius Barea Sura | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Antonia Furnilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M.&nbsp;Cocceius Nerva | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Sergia Plautilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |P.&nbsp;Aelius Hadrianus |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #c6bbf9;" | [[Perandori Titi|Titus]]<br /><br />(mb.v. &nbsp;79–81) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Marcia Furnilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Marcia | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Trajanus Pater | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Nerva]]<br /><br />(mb.v.&nbsp;96–98) | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Ulpia<ref group="lower-roman">Motra e babait të [[Trajani]]t: Giacosa (1977), fq.&nbsp;7.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Aelius Hadrianus Marullinus |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;border-bottom:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Julia Flavia<ref name="giac8" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq. 8.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Marciana | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C. Salonius Matidius<ref group="lower-roman">Burri i Ulpia Marcianës: Levick (2014), fq. 161.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Trajani|Trajan]] <br /><br />(mb.v.&nbsp;[[98]]–[[117]]) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plotina | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |P. Acilius Attianus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |P. Aelius Afer | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Paulina Major | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Lucius Mindius<br /><br />(2) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Libo Rupilius Frugi<br /><br />(3) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Matidia | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L. Vibius Sabinus<br />(1)<ref group="lower-roman">Burri i Salonia Matidias: Levick (2014), fq. 161.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Paulina Minor | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e5e5e5;" |L. Julius Ursus Servianus<ref name="Smith Servianus" group="lower-roman">Smith (1870), [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3125.html "Julius Servianus"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070125184755/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3125.html|date =25 janar 2007}}.</ref> |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Matidia Minor<ref name="giac9" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq. 9.</ref> | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |[[Gai Sueston Trankuili|Svetoni]]?<ref group="lower-roman">[[Svetoni]], një i dashur i mundshëm i Sabinës: Një interpretim i ''[[Historia Augusta|HA]] Hadrianus'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Hadrian/1*.html#11 11:3]</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Sabina<ref name="lev161" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 161.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Adriani|Hadrian]]<ref name="giac7" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq.&nbsp;7.</ref><ref name="Smith 1870a p. 319" group="lower-roman">Smith (1870), [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1427.html "Hadrian"] {{Webarchive|url = https://web.archive.org/web/20150123023957/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1427.html|date =23 janar 2015}}, fq. 319–322.</ref><ref name="DIR hadrian" group="lower-roman">''DIR'' kontributor (Herbert W. Benario, 2000), [http://www.roman-emperors.org/hadrian.htm "Hadrian"].</ref> (mb.v.&nbsp;[[117]]–[[138]]) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Antinous<ref group="lower-roman">Dashnor i [[Adriani]]t: Lambert (1984), fq.&nbsp;99 and ''passim''; hyjnizimi: Lamber (1984), fq.&nbsp;2–5, etf.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Julia Balbilla?<ref group="lower-roman">Julia Balbilla një dashnore e mundshme me Sabinës: A. R. Birley (1997), ''Hadrian, the Restless Emperor'', fq. 251, cituar te Levick (2014), fq. 30, i cili është skeptik për këtë sugjerim.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | style="border-right:1px dotted black;border-bottom:1px dotted black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C.&nbsp;Fuscus Salinator I | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Julia Serviana Paulina |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Annius Verus<ref group="lower-roman">Burri i Rupilia Faustina: Levick (2014), fq. 163.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Rupilia Faustina | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Boionia Procilla | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Cn. Arrius Antoninus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;border-bottom:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Ceionius Commodus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Appia Severa | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e5e5e5;" |C.&nbsp;Fuscus Salinator II | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Caesennius Paetus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Arria Antonina | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Arria Fadilla | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |T. Aurelius Fulvus | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L. Caesennius Antoninus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Commodus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautia | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |''ignota'' | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C. Avidius Nigrinus |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Annius Verus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Domitia Calvilla<ref group="lower-roman">Gruaja e M. Annius Verus: Giacosa (1977), fq. 10.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Fundania<ref group="lower-roman">Gruaja e M. Annius Libo: Levick (2014), fq. 163.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Annius Libo | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |FAUSTINA | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Antonin Piu]]<br /><br />(r.&nbsp;138–161) | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #f6dbef;" |L. Aelius Caesar | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Avidia | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Cornificia<ref name="lev163" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 163.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Mark Aureli|M<small>ARCUS</small> A<small>URELIUS</small>]]<br /><br />(mb.v.&nbsp;[[161]]–[[180]]) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |FAUSTINA Minor | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e5e5e5;" |C. Avidius Cassius<ref group="lower-roman">Epitomatori i [[Dion Kasi]]t ([http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/72*.html 72.22]) jep historinë se Faustina Maior premtoi të martohej me Avidius Cassius. Kësaj i bëhet jehonë edhe te ''[[Historia Augusta|HA]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Marcus_Aurelius/2*.html "Marcus Aurelius" 24].</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Aurelia Fadilla<ref name="lev162" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 162.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |L<small>UCIUS</small> V<small>ERUS</small><br /><br />(mb.v.&nbsp;[[161]]–[[169]])<ref name="lev164" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 164.</ref><br /><br />(1) | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Ceionia Fabia | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautius Quintillus<ref group="lower-roman">Burri i Ceionia Fabia: Levick (2014), fq. 164.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Q. Servilius Pudens | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Ceionia Plautia | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Cornificia Minor | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Petronius Sura | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |C<small>OMMODUS</small><br /><br />(mb.v.&nbsp;[[177]]–[[192]])<ref name="giac10" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq. 10.</ref> | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Fadilla<ref name="lev117" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 117.</ref> | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #f6dbef;" |M. Annius Verus Caesar | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background: #e5e5e5;" |Ti. Claudius Pompeianus<br /><br />(2) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Lucilla | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Plautius Quintillus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Junius Licinius Balbus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Servilia Ceionia |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Petronius Antoninus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Aurelius Agaclytus<br /><br />(2) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Aurelia Sabina | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L. Antistius Burrus<br /><br />(1) | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautius Quintillus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautia Servilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C. Furius Sabinus Timesitheus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Antonia Gordiana | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Junius Licinius Balbus? |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Furia Sabina Tranquillina | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #c6bbf9;" |G<small>ORDIAN</small> III<br /><br />(mb.v.&nbsp;[[238]]–[[244]]) |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | |} |- | style="text-align: left;" | {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" | * (1) = bashkëshort-i/ja e parë * (2) = bashkëshort-i/ja e dytë * (3) = bashkëshort-i/ja e tretë * <templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#e9a5d8; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;E purpurta në të kuqe tregon perandor të Dinastisë Nerva-Antonine </div><br /><br /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#f6dbef; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;E purpurta e hapur tregon trashëgimtar të paracaktuar të kësaj dinastie, që nuk mbretëroi dot kurrë</div><br /><br /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#e5e5e5; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;Grija tregon pretendent të pasuksesshëm perandorak</div><br /><br /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#c6bbf9; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;E purpurta në blu tregon perandorë të dinastive të tjera</div> * Vija të ndërprera tregojnë birësim; vija të pikëzuara tregojnë lidhje dashurore / marrëdhënie jashtë martesore * <span class="smallcaps">small caps</span> = hyjnizuar së prasmi (''Augusti, Augustae,'' ose të tjerë) |} |- | style="text-align: left;" |'''Shënime:''' Përveç ku shënohet ndryshe, shënimet më poshtë tregojnë se një lidhje farefisnore e individit është paraqitur në pemën e mësipërme familjare. <div class="reflist reflist-columns references-column-width reflist-lower-roman " style="column-width: 30em; "> <references group="lower-roman" responsive="0"></references> </div> |- | style="text-align: left;" |'''Referencat:''' * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFDIR_contributors2000">''DIR'' contributors (2000). [http://www.roman-emperors.org/ "De Imperatoribus Romanis: An Online Encyclopedia of Roman Rulers and Their Families"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200913043304/http://www.roman-emperors.org/ |date=13 shtator 2020 }}<span class="reference-accessdate">.</span><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">2015-04-14</span></span>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFGiacosa1977">Giacosa, Giorgio (1977). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFGiacosa1977">''Women of the Caesars: Their Lives and Portraits on Coins''. Translated by R. Ross Holloway. Milan: Edizioni Arte e Moneta. [[ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>0-8390-0193-2</bdi></nowiki>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLambert1984">Lambert, Royston (1984). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLambert1984">''Beloved and God: The Story of Hadrian and Antinous''. New York: Viking. [[ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>0-670-15708-2</bdi></nowiki>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLevick2014">Levick, Barbara (2014). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLevick2014">''Faustina I and II: Imperial Women of the Golden Age''. Oxford University Press. [[ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>978-0-19-537941-9</bdi></nowiki>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFWilliam_Smith1870">William Smith, ed. (1870). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFWilliam_Smith1870">''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology''.</cite> |} == Shiko edhe == {{Div col|rules=yes|colwidth=12em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Lista e Perandorëve Romakë]] * [[Perandoria Romake]] * [[Perandoria Romake Perëndimore]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Gladiatori]] * [[Gladiator (film 2000)]] * [[Narcizmi]] * [[Çrregullimi narcizik i personalitetit]] * [[Kulti i individit]] * [[Romulus]]i * [[Herkuli]] * [[Neroni]] * [[Otoni]] * [[Nerva]] * [[Klaudi]] * [[Tiberi]] * [[Vespaziani]] * [[Titi]] * [[Adriani]] * [[Mark Aureli]] * [[Pertinaksi]] * [[Didius Juliani]] * [[Antonin Piu]] * [[Caracalla|Karakala]] * [[Aleksandër Severus]] * [[Septim Severi]] * [[Klaudi II]] * [[Graciani]] * [[Arkadi]] * [[Teodosi I]] * [[Kostandini i Madh]] * [[Dinastia e Konstandinit]] * [[Juliani]] * [[Valentiniani I]] * [[Valentiniani II]] * [[Valensi]] * [[Teodosi II]] * [[Anastasi I]] * [[Marciani]] * [[Valentiniani III]] * [[Justiniani i Madh]] * [[Historia Augusta]] * [[SPQR]] * [[Senati Romak]] * [[Garda pretoriane]] * [[Pretori]] * [[Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake]] * [[Mauzoleumi i Augustit]] * [[Castel Sant'Angelo]] * [[Pax Romana]] * [[Galeni]] * [[Feja romake]] * [[Feja e lashtë greke]] * [[Arti romak]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Skllavëria në Romën e lashtë]] * [[Ekonomia Romake]] * [[Dion Kasi]] * [[Svetoni]] * [[Herodiani]] * [[Aurel Viktori]] {{Div col end}} ==Shënime== {{Notelist}} == Biografia == === Origjina familjare dhe rinia (161-180) === [[Skeda:Commodus_17-02-2009_11-27-10.JPG|majtas|parapamje|Komodi në rininë e tij]] Bir i perandorit mbretërues [[Mark Aureli]], ai lindi Lucius Aelius Aurelius Commodus në Lanuvium, Lanuviumi i lashtë pranë Romës. Ai kishte një vëlla binjak, Titus Aurelius Fulvius Antoninus, i cili vdiq në vitin 165. Më 12 tetor 166, Komodi u emërua Cezar së bashku me vëllain e tij më të vogël, Mark Annius Verus Cezar ; ky i fundit vdiq në vitin 169, duke e lënë Lucius Aurelius Commodus si djalin e vetëm mbijetues. Ai mori një arsim të mirë nga "një bollëk mësuesish të mirë", sipas fjalëve të Mark Aurelit. Në prill [[175|të vitit 175]], Avidius Cassius, guvernatori i Sirisë, e shpalli veten perandor pas thashethemeve se [[Mark Aureli]] kishte vdekur. I njohur si perandor nga Siria, Palestina dhe Egjipti, Kasiusi vazhdoi rebelimin e tij pavarësisht ekzistencës së vazhdueshme të Mark Aurelit. Gjatë përgatitjeve për fushatën kundër Kasit, princi mori togën e tij në frontin e [[Lumi i Danubit|Danubit]] më 7 korrik 175, duke hyrë kështu zyrtarisht në moshë madhore. Megjithatë, Kasi u vra nga një prej centurionëve të tij përpara se të fillonte fushata kundër tij. Komodi e shoqëroi të atin në një udhëtim të gjatë drejt provincave lindore, gjatë të cilit ai vizitoi Antiokinë . Perandori dhe djali i tij udhëtuan gjithashtu për në [[Athina|Athinë]], pastaj u kthyen në Romë në vjeshtën e vitit [[176|176.]] [[Mark Aureli]] ishte perandori i dytë pas [[Vespaziani|Vespasianit]] që pati një djalë, dhe duket se qëllimi i tij ka qenë që Komodi të bëhej trashëgimtar i tij, megjithëse perandorët, shpesh pa fëmijë të rritur meshkuj, i kishin adoptuar prej kohësh trashëgimtarët e tyre. Komodi ishte i vetmi nga shumë djemtë e Mark Aurelit që i mbijetoi atij (trashëgimtari tjetër i caktuar, Mark Annius Verus Cezari, kishte vdekur shumë i ri, dhe ende shumë i ri dhe larg Romës ishte nipi i tij i vetëm gjallë, Tiberius Claudius Severus Proculus, një nip i Komodit i cili më vonë u bë konsull nën [[Septim Severi|Septimius Severus]], si dhe vjehrri i [[Elagabali|Elagabalusit]]). Më 27 nëntor 176, Mark Aureli i dha Komodit gradën e ''[[Imperator|Perandorit]]'' dhe në [[177|vitin 177]], titullin e Augustit, duke i dhënë të birit të njëjtën pozicion si ai vetë dhe duke ndarë zyrtarisht pushtetin me të. Më 23 dhjetor të të njëjtit vit, ai mori ''tribunicia potestas'' . Më 1 janar 177, Komodi u bë konsull për herë të parë, në moshën 15 vjeç, konsulli më i ri në historinë romake deri në atë kohë. Gjatë mbretërimit të tij me të atin, Komodi nuk kreu asnjë çuditshmëri apo mizori. Ai më pas u martua me Bruttia Crispina përpara se të shoqëronte të atin edhe një herë në frontin e Danubit kundër barbarëve në [[178|vitin 178]], ku Mark Aureli më pas vdiq më 17 mars 180, duke e lënë Komodin nëntëmbëdhjetëvjeçar si perandor. === Ngjitja në fron (180) === [[Skeda:Delacroix-Marc_Aurèle-MBA-Lyon.jpg|parapamje|[[Eugène Delacroix]], ''Fjalët e Fundit të Perandorit Mark Aureli'', një përshkrim modern i vdekjes së Markut: perandori, në qendër, ulet në shtrat, i rrethuar nga miq dhe personalitete, dhe mban krahun e Komodit (në të djathtë), të veshur me të kuqe, të rruar pastër dhe të veshur në stilin oriental, me vathë dhe një kurorë, i cili duket i largët dhe i painteresuar.]] Pas një serie të re fitoresh vendimtare në vitet [[178|178-179]] kundër Markomanëve dhe [[179|Kuadëve]], babai i tij, Mark Aureli, u sëmur rëndë në [[180|vitin 180]], ndoshta i goditur edhe nga murtaja që kishte prekur perandorinë për vite me radhë . <ref>{{Sfn|Guido Clemente 2008|p. 636}}.</ref> Mark Aureli vdiq më 17 mars 180, rreth pesëdhjetë e nëntë vjeç, sipas Aureli Viktorit në [[Castra|qytetin e kampit]] të ''Vindobona'' ( [[Vjena|Vjenë]] ). <ref name="AurVitDeCaes16">{{Sfn|Aurelio Vittore, De Caesaribus|72, 36|Aurelio Vittore De Caesaribus}}.</ref> Sipas [[Tertuliani|Tertulianit]], një historian dhe apologjet bashkëkohor i krishterë, ai do të kishte vdekur në frontin sarmatik, jo shumë larg ''[[Sirmiumi|Sirmiumit]]'' ([[Mitrovica e Sremit|Sremska Mitrovica]] e sotme, në [[Serbia|Serbinë]] e sotme),<ref>{{Sfn|Tertulliano|25}}.</ref> i cili shërbeu si [[Selia|seli]] dimërore e trupave të tij, në prag të sulmit përfundimtar. Birley në fakt beson se Marku mund të ketë vdekur në ''Bononia'' në Danub (që me asonancë kujton vendin e ''Vindobona'' ), njëzet milje në veri të ''Sirmiumit''.<ref>{{Sfn|Birley 1990|p. 264}}.</ref> Duke filluar të ndihej keq, ai e thirri Komodusin pranë shtratit të tij dhe i kërkoi së pari që ta përfundonte luftën me nder, në mënyrë që të mos dukej sikur e kishte "tradhtuar" ''Res publica-n'' . Djali i tij premtoi se do të merrte kontrollin, por shqetësimi i tij kryesor ishte shëndeti i të atit. Prandaj, ai kërkoi të lejohej të priste disa ditë para se të largohej. Marku, duke ndjerë se ditët e tij po i afroheshin fundit dhe detyra e tij po përmbushej, pranoi me stoicizëm një vdekje të ndershme, duke abstenuar nga ushqimi dhe pijet, duke e përkeqësuar kështu sëmundjen e tij për t'i lejuar të vdiste sa më shpejt të ishte e mundur. Ditën e gjashtë, pasi i mblodhi miqtë e tij dhe "''duke u tallur me punët njerëzore",'' ai u tha atyre: " ''Pse qani për mua dhe nuk mendoni më tepër për murtajën dhe vdekjen e zakonshme? Nëse do të largoheni prej meje, po ju them, duke shkuar përpara jush, lamtumirë me mua'' ." Ndërsa ushtarët gjithashtu u dëshpëruan për të, kur u pyetën " ''kujt duhet t'ia besonte të birin'' ", ai u përgjigj vartësve të tij: " ''Juve, nëse është i denjë, dhe perëndive të pavdekshme'' ." Ditën e shtatë gjendja e tij u përkeqësua dhe për pak kohë lejoi vetëm të birin të vinte në prani të tij, por pothuajse menjëherë e largoi, në mënyrë që të mos e infektonte. Kur Komodi u largua, ai e mbuloi kokën sikur donte të flinte, si babai i tij Antoninus Pius, dhe vdiq atë natë. <ref>{{Sfn|Historia Augusta|''Marcus Aurelius'', 28}}.</ref> [[Dion Kasi|Cassius Dio Cocceianus]] shton se pati njëfarë neglizhence nga ana e mjekëve, të cilët donin të përshpejtonin trashëgiminë për t'i pëlqyer Komodit, por këto mund të ishin vetëm thashetheme. <ref>{{Sfn|Cassio Dione|72, 33}}.</ref> Mark Aureli besonte, gabimisht, se djali i tij do ta braktiste atë lloj jete kaq pak të përshtatshme për një ''[[Principati (Roma)|princeps]]'', duke marrë përsipër përgjegjësitë e nevojshme në qeverisjen e një Perandorie si ajo Romake . Dhe meqenëse Komodi nuk ishte i çmendur, siç pretendonin shumë, edhe pse i pëlqente të shfaqej si gladiator dhe në sprova force, ai me zgjuarsi siguroi menjëherë besnikërinë e ushtrisë dhe të popullit romak me donacione të mëdha ( ''donative'' dhe ''congiaria'' ), duke qeverisur kështu si një [[Monarkia absolute|monark absolut i]] vërtetë, i mbrojtur nga komplotet e vazhdueshme të Senatit dhe duke ruajtur pushtetin për dymbëdhjetë vjet të gjata. Në njërën nga këto komplote ishte e përfshirë edhe motra e tij, Lucilla (si dhe anëtarë të tjerë të familjes, si kunati i tij dhe një nip, bir i Kornifikisë), të cilin Komodi e dëboi fillimisht dhe më pas e vrau (jo burrin e saj, Pompeianin, i cili preferonte të vetë-dëbohej, dhe Kornifikinë). Një motër tjetër, Fadilla, ishte në vend të kësaj, së bashku me burrin e saj, një nga këshilltaret më besnike të vëllait të saj. <ref>{{Sfn|Erodiano|''Commodo'', I, 13.1}}; {{Sfn|Historia Augusta|''Commodus''}}</ref> Në fund të principatës së Mark Aurelit, Cassius Dio i shkroi një lavdërim perandorit, megjithëse e përshkruante kalimin te Komodi me dhimbje dhe keqardhje:{{Blockquote|In ogni caso non poté godere di quella fortuna che meritava perché non era fisicamente forte e perché dovette affrontare, per quasi tutta la durata del suo impero, moltissime difficoltà. Proprio per questo lo ammiro maggiormente, appunto perché egli, anche in mezzo a vicende avverse e straordinarie, non solo sopravvisse, ma salvò anche l'impero. Una sola cosa, però, lo rese infelice: il fatto che pur avendo allevato ed educato il figlio nel modo migliore possibile, questi deluse moltissimo le sue aspettative. Di costui, ora, dobbiamo parlare, dato che alle vicende dei Romani di quell'epoca accadde quello che avviene oggi alla nostra storia, decaduta da un regno aureo ad uno ferreo e rugginoso.|{{cita|Cassio Dione|72, 36.3-4}}.}} === Principata (180-192) === Ndër aktet e para të Komodit ishte, përveç hyjnizimit të babait të tij, ndërtimi i kolonës së madhe që festonte fitoret e babait të tij mbi popujt barbarë të Veriut . ==== Politika e jashtme ==== Ai e filloi mbretërimin e tij me një traktat paqeje të pafavorshëm me Marcomanni-t, Quadi-t dhe Buri-t (fise [[Gjermanikët|gjermanike]] ), të cilët kishin qenë në luftë kundër [[Mark Aureli|Mark Aureliusit]] . Më vonë, ai vetë zhvilloi luftëra kundër [[Gjermanikët|gjermanëve]], shpesh duke fituar fitore të pjesshme, për të cilat kërkoi edhe nderime nga [[Senati Romak|Senati]] . Ndryshe nga ajo që raportojnë disa historianë, Komodi nuk ishte, megjithatë, një strateg aq i keq sa mund të duket. ==== Politika e brendshme ==== Komodi vendosi shpërblime të majme për informatorët, me kusht që ata të zbulonin veset, virtytet dhe sekretet e çdo senatori. I përndjekur nga frika se të gjithë po komplotonin kundër tij - dhe këto frikëra shpesh ishin të bazuara - ai hartoi një dokument zyrtar, të përpiluar çdo ditë nga ai vetë, të quajtur ''lista e ndalimit'' : një sërë të dyshuarish, pak a shumë të bazuar, më pas dëboheshin ose ekzekutoheshin. ==== Shfaqje gladiatoriale ==== Komodi e shoqëroi të atin në një udhëtim të gjatë në provincat lindore, gjatë të cilit vizitoi '''Antioch'''. Perandori dhe djali i tij shkuan gjithashtu në '''Athens''', përpara se të ktheheshin në Romë në vjeshtën e vitit 176. Mark Aureli ishte perandori i dytë pas '''Vespasian''' që kishte një djalë biologjik, dhe duket se synonte që Komodi të bëhej trashëgimtari i tij. Për një kohë të gjatë, perandorët romakë, shpesh pa djem të rritur, kishin zakon të birësonin trashëgimtarët e tyre. Komodi ishte i vetmi nga shumë djemtë e Mark Aurelit që i mbijetoi atij. Trashëgimtari tjetër i caktuar, Marcus Annius Verus Caesar, kishte vdekur shumë i ri, ndërsa nipi i vetëm ende gjallë ishte '''Tiberius Claudius Severus Proc''' Komodi kishte një pasion - ashtu si nëna e tij Faustina dhe xhaxhai dhe kunati i tij [[Lucius Verus]] (bashkëperandori i Mark Aurelit) - për [[Gladiatori|luftimet gladiatorësh]] dhe luftimet kundër bishave, deri në atë pikë sa zbriste vetë në [[Amfiteatri|arenë]] i veshur si gladiator, si [[Herkuli|Herkuli romak]] i veshur me lëkurë luani dhe i stërvitur nga Narcis, një nga më të fortët në ato kohë në luftimet gladiatorësh, duke kaluar pothuajse të gjithë kohën e tij të vjedhur në kënaqësi dhe festa. Ai mori pjesë në 735 ndeshje, duke u shtirur sikur ishte i regjistruar dhe i paguar si një gladiator normal, por sigurisht askush nuk mundi ta mundte, falë edhe caktimit të armëve të topitura dhe mburojave të manipuluara; të gjithë të zgjedhurit përfunduan të mundur në mënyrë të pamëshirshme, dhe kushdo që e dinte mashtrimin, vendosej në një ''listë ndalimi'' me një dokument zyrtar dhe më pas dëbohej ose ekzekutohej. Në luftime trup më trup, ai kishte zgjedhur rolin e ''Sekutorit'', duke u përballur me kundërshtarët e tij me përkrenare, mburojë dhe shpatë; në fund, ai shpesh bënte sikur i kursente dhe pastaj i gjymtonte ose i shpërfytyronte. Ai gjithashtu vrau mijëra kafshë të egra, duke përfshirë elefantë, rinocerontë, hipopotamë, luanë, arinj, leopardë dhe strucë, ku këta të fundit ishin një pasion i tij sepse pasi u pritej koka, ata vazhdonin të vraponin për disa sekonda ; në një nga paraqitjet e tij të fundit në arenë, ai kapi kokën e një struci dhe ua tregoi senatorëve (siç raportohet nga [[Dion Kasi|Cassius Dio]]) dhe shpalli se do t'i bënte të njëjtën gjë të gjithë [[Senati|Senatit]] . Pjesëmarrja në lojërat në arenë konsiderohej skandaloze nga romakët: morali i zakonshëm i vendoste gladiatorët në nivelet më të ulëta të shkallës shoqërore. Duket se ajo e trashëgoi këtë pasion nga nëna e saj: sipas një legjende të raportuar në [[Historia Augusta|Historia Augusta,]] Faustina u dashurua marrëzisht me një gladiator dhe ia rrëfeu pasionin e saj burrit të saj, Mark Aurelit. Orakulli këshilloi t'i pritej fyti gladiatorit, në mënyrë që gruaja e Mark Aurelit të mund të zhytej në gjakun e të dashurit të saj para se të kryente marrëdhënie seksuale me perandorin, duke u çliruar kështu nga pasioni i paligjshëm. Nga kjo marrëdhënie lindi Komodi, i cili trashëgoi karakterin dhe pasionin e këtij gladiatori. Megjithatë, legjenda konsiderohet, nga ''vetë autori i Historia Augusta,'' si e pabazuar. ==== Oborri Perandorak dhe Veset Private ==== [[Skeda:The_Emperor_Commodus_Leaving_the_Arena_at_the_Head_of_the_Gladiators_by_American_muralist_Edwin_Howland_Blashfield_(1848-1936)_01.jpg|parapamje|350x350px|Edwin Howland Blashfield, Commodus Gladiatori në Arenë]] Paqëndrueshmëria e Komodit nuk kufizohej vetëm në këtë "hobi". Në [[190|vitin 190]], një pjesë e [[Roma|Romës]] u shkatërrua nga zjarri dhe Komodi shfrytëzoi rastin për ta "rithemeluar" atë, duke e quajtur ''Colonia Commodiana'' për nder të tij (siç ndoshta donte të bënte Neroni në vitin 64). Edhe muajt e kalendarit u riemëruan për nder të tij, dhe madje [[Senati Romak|Senati]] e ndryshoi emrin e tij në ''Senati i Fortuna Commodiana'', ndërsa ushtria u bë ''Ushtria Komodiane'', dhe kështu ndodhi edhe me flotën, ''Classis Commodiana'' . Një sjellje e tillë monarkike u konsiderua seriozisht fyese nga Senati. Ai gjithashtu kishte një prirje për gjërat seksualisht ekstravagante ose të pashëndetshme; ai abuzoi me të gjitha motrat e tij, i detyroi konkubinat e tij të përdornin emrin e nënës së tyre Faustina gjatë marrëdhënieve seksuale dhe kishte ngritur një lloj ''haremi'' me treqind vajza dhe treqind djem për përdorimin e rrethit të tij të miqve dhe oborrtarëve, duke vënë në skenë shfaqje orgjiatike me tema, të tilla si {{'}}''Rustik'''. === Konspiracionet === [[Skeda:Commodus_by_Rubens.jpg|parapamje|239x239px|[[Peter Paul Rubens]], ''Komodus'']] Në [[182|vitin 182,]] një grup anëtarësh të familjes perandorake u mblodhën rreth motrës së tij , Annia Aurelia Galeria Lucilla - vajza e saj nga martesa e parë, nip (djali i motrës së saj tjetër, Annia Cornificia Faustina Minor ), kushëriri i saj nga babai, ish-konsulli Marcus Numidius Quadratus dhe motra e këtij të fundit [[Numidia Cornificia Faustina|, Numidia Cornificia Faustina]] - planifikuan vrasjen e Komodit, duke imagjinuar se Luçila dhe burri i saj do të ishin sundimtarët e rinj të Romës. Nipi i Kuintinianit doli me vrull nga vendi i tij i fshehtë me një kamë, duke u përpjekur ta godiste Komodin. Ai i tha: "Ja ku është kama që po të dërgon Senati", duke zbuluar qëllimin e tij para se të mund të vepronte.<ref>{{Cite web |title=Lucilla |url=http://www.romanoimpero.com/2010/09/annia-lucilla.html |publisher=Romano Impero|language=it}}</ref> Rojet ishin më të shpejta se ai, dhe ai u mposht dhe u çarmatos pa arritur as ta plagoste perandorin. Komodi urdhëroi dënimin me vdekje të saj dhe të Markus Numidius Quadratus; Luçila, vajza e saj dhe Numidia Cornificia Faustina u internuan në ishullin e Kaprit . Një vit më vonë, Komodi dërgoi një centurion në Kapri për të vrarë të tre gratë.<ref>{{Cite web |title=Lucius Aurelius Commodus |url=http://www.roman-empire.net/highpoint/commodus.html |publisher=Roman Empire.net |language=en}}</ref> Komplote të tjera përfshinin përsëri burrin e dytë të Luçilës, Tiberius Claudius Pompeianus, i cili i shpëtoi represionit duke u vetë-internuar. Motra e saj tjetër që banonte në Romë, Fadilla, ishte shumë e afërt me Komodin dhe e mbështeti atë me burrin e saj si këshilltar. === Rënia dhe vdekja === Në vitin 192, Komodi u divorcua nga Bruttia Crispina, duke e dëbuar atë për shkak të tradhtisë bashkëshortore. Të përballur me pakënaqësinë në rritje për shkak të teprimeve të Komodit, prefekti pretorian Quintus Aemilius Leto dhe ''kubikularius'' Eclectus, të frikësuar për jetën e tyre pasi kishin kundërshtuar ekstravagancat e fundit të perandorit dhe ishin vendosur në një listë ndalimesh, organizuan një komplot. [[Konkubinimi|Konkubina]] e Komodit, Marcia Demetria, një nga të preferuarat e tij, ndoshta me [[Krishtërimi|besim të krishterë]] (ajo e kishte shtyrë Komodin të ndalonte persekutimet dhe të falte [[Viktori I|Papën Viktor I]] ), u përfshi shpejt, kështu që, duke përfituar nga afërsia e saj me princin, ata mund ta helmonin atë në mënyrë që ta vrisnin fshehurazi, në një mënyrë jo-mburravece ose të përgjakshme dhe pa një përballje fizike. [[Skeda:The_death_of_Emperor_Comodus,_by_Fernand_Pelez.jpg|parapamje|Fernand Pelez, ''Vdekja e Commodus'']] Atentati u krye më 31 dhjetor [[192]], në prag të inaugurimit të konsujve të rinj: gjatë një [[Gostia|banketi]], vera e tij u helmua. Perandori, megjithatë, duke besuar se ishte i rënduar nga vakti i bollshëm, u tërhoq në apartamentet e tij dhe u kërkoi shërbëtorëve të tij ta ndihmonin [[Vjellja|të vjellë]], duke shpëtuar kështu pa e ditur veten. Në atë pikë, pasi helmimi kishte dështuar dhe nga frika se mund të zbuloheshin së shpejti, komplotistët iu drejtuan kampionit të gladiatorëve Narcis, instruktorit personal të perandorit, duke i dhënë një shpatë; gladiatori, i shtyrë nga premtimi i një shpërblimi të madh dhe nga hakmarrja personale për vendosjen në një listë ndalimi, vrau Komodin po atë mbrëmje në banja, ndoshta duke e mbytur ose duke e therur. Vitin pasardhës, Narcis u ekzekutua si vrasësi i perandorit gjatë luftës civile, dhe Marcia u dënua me vdekje nga perandori i ri. Cassius Dio, megjithatë, mbijetoi dhe shkroi një nga rrëfimet e pakta të këtyre ngjarjeve. Të nesërmen, 1 janar [[193]], pas një periudhe shumë të shkurtër pushimi, komplotistët përhapën lajmin për vdekjen e papritur dhe të parashikueshme të Perandorit nga një goditje në tru dhe se si ajo ngjarje e rastësishme kishte penguar pikërisht në kohë planin e Komodit për të vrarë konsujt e emëruar, Quintus Pompeius Sosius Falcone dhe Gaius Julius Erucius Clarus Vibianus, dhe më pas për të shkuar në [[Senati Romak|Senat]], i shoqëruar nga një [[Gladiatori|gladiator]] dhe vetë i veshur me rroba [[Amfiteatri|arene]], për t'u shpallur konsull së bashku me ta për herë të tetë. Leto dhe Eklekti shkuan më pas te ''Praefectus Urbi'' [[Pertinaksi|Publius Helvius Pertinax]], [[Gjenerali|gjeneral]] dhe konsull në detyrë dhe koleg i perandorit të ndjerë, dhe i ofruan atij vjollcën perandorake . Pertinax, fillimisht i frikësuar për jetën e tij, u bind të pranonte vetëm kur, i çuar në [[Kodra Palatine|Palatinë]], pa trupin e pajetë të Komodusit. Në Romë, lajmi për vdekjen e Princit e shtyu [[Senati Romak|Senatin]] dhe popullin të kërkonin që [[Kufoma|trupi]] të tërhiqej me grep dhe të hidhej në Tiber, siç ishte një zakon i lashtë i diktuar për armiqtë e atdheut. "Le të fshihet plotësisht kujtimi i vrasësit dhe i gladiatorit. Le të rrëzohen statujat e vrasësit dhe të gladiatorit. Le të zhduket krejtësisht kujtesa e gladiatorit të turpshëm. Hidheni gladiatorin në varrin e përbashkët të kockave. Dëgjo, o Cezar: le të tërhiqet vrasësi me grep, sipas zakonit të etërve tanë; le të tërhiqet me grep vrasësi i Senatit. Më i egër se Domitian, më i poshtër se Nero. Atë që ai ua bëri të tjerëve, le t'i bëhet atij vetë. Ndërkaq, le të ruhet kujtimi i atyre që janë të pafajshëm. Le t'u rikthehen nderimet të pafajshmëve, ju lutem." (Historia Augusta, Commodo, 19.1.) Megjithatë, Pertinaksi dha urdhër që Komodi të varrosej fshehurazi në [[Castel Sant'Angelo|mauzoleun e Hadrianit]] . Pasi dëgjoi për këtë, Senati e shpalli Komodin ''hostis publicus'' dhe dekretoi ''damnatio memoriae'' të tij: emri i saktë i institucioneve u rivendos, ndërsa statujat dhe monumentet e tjera të ngritura nga Perandori i ndjerë u shembën. Vetëm dy vjet më vonë, megjithatë, në [[195|vitin 195]], perandori [[Septim Severi|Septimius Severus]], duke u përpjekur të legjitimonte pushtetin e tij duke u rilidhur me dinastinë e [[Mark Aureli|Mark Aurelit]] dhe në kundërshtim të hapur me Senatin, rehabilitoi kujtimin e Komodit, duke urdhëruar që të dekretohej apoteoza e tij. Prandaj, Komodi kaloi nga armik i Shtetit në gjendjen e ''divus'', me një flamen të veçantë në krye të kultit të tij. Në titullin perandorak, Severusi e shpalli veten bir të Mark Aurelit dhe vëlla të Komodit, sikur të kishte pasur një birësim të rregullt. == Referime == {{Reflist|2}} == Bibliografia == {{Refbegin|39em}} * {{Cite book|author=Geoff W. Adams|title=The Emperor Commodus: gladiator, Hercules or a tirant?|location=Boca Raton|publisher=BrownWalker Press|year=2013|language=en|ISBN=1612337228}} * {{Cite journal|author=G. Alföldy|title=Der Friedesschluss des Kaisers Commodus mit den Germanen|journal=Historia|volume=20|year=1971|language=de|pages=84–109}} * {{Cite journal|author=P. A. Brunt|title=The Fall of Perennis: Dio-Xiphilinus 79.9.2|url=https://archive.org/details/sim_classical-quarterly_1973-05_23_1/page/172|journal=Classical Quarterly|volume=23|language=en|year=1973|pages=172–77}} * {{Cite journal|author=J. Gagé|title=La mystique imperiale et l'épreuve des jeux. Commode-Hercule et l'anthropologie hercaléenne|journal=ANRW|volume=2.17.2|year=1981|language=en|pages=663–83}} * {{Cite journal|last=Hammond|first=Mason|year=1957|title=Imperial Elements in the Formula of the Roman Emperors during the First Two and a Half Centuries of the Empire|url=https://archive.org/details/memoirsofamerica25ameruoft|journal=Memoirs of the American Academy in Rome|volume=25|doi=10.2307/4238646|jstor=4238646|language=en|pages=19–64}} * {{Cite book|author=Olivier Hekster|title=Commodus: An Emperor at the Crossroads: Dutch monographs on ancient history and archaeology|volume=23|publisher=Brill|year=2002|url=https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0924-3550|ISSN=0924-3550|language=en}} * L. L. Howe, ''The Praetorian Prefect from Commodus to Diocletian (A.D. 180–305)''. [[Çikago]], [[1942]] * M. P. Speidel, "Commodus the God-Perandor and Army", ''Journal of Roman Studies'', '''83''' ([[1993]]), fq.&nbsp;109–14. * Jerry Toner, ''The Day Commodus Killed a Rhino: Understandin the Roman Games''. Johns Hopkins University Press, 2014. {{Refend}} == Linqe të jashtme == {{Commons category|Commodus|Komodi}} * [[Historia Augusta]] [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Commodus*.html: Life of Commodus] * [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/73*.html Book 73 of Cassius Dio’s History] * [https://www.livius.org/sources/content/herodian-s-roman-history/ Herodian’s Roman History] [[Kategoria:Perandorë romakë]] [[Kategoria:Lindje - Vitet 160]] [[Kategoria:Vdekje - Shekulli II]] [[Kategoria:Hyjni romake]] [[Kategoria:Faraonë]] [[Kategoria:Gladiatorë romakë]] 5b3lga7jbb9sy5szgu8q9p7muy0oewr 2986363 2986362 2026-06-01T15:29:59Z Eraqena 181813 Permiresova parametrat e gjuhes ne referenca, i heka do templates qe nuk po funksionojne ne wiki sq. Edhe te ky artikull mungojne referenca 2986363 wikitext text/x-wiki {{Short description|Perandor Romak nga viti 177 deri në vitin 192}} {{Infobox mbretër | image = Commodo vestito da Ercole ai Musei Capitolini.jpg | caption = Komodi si [[Herkuli]] ([[192]]), një nga skulpturat më të famshme romake.<ref>[https://www.museicapitolini.org/en/opera/busto-di-commodo-come-ercole#:~:text=The%20bust%20is%20one%20of,of%20the%20Greek%20hero's%20feats Bust of Commodus as Hercules.] ''Musei Capitolini''</ref> | alt = Statujë mermeri e Komodit si [[Herkuli]] | image_size = 273 | succession = [[Perandori romak|Perandor Romak]] | predecessor = [[Marcus Aurelius]] | successor = [[Pertinaksi]] | reign = Fillimi i vitit 177 - 31 dhjetor 192 | birth_date =31 gusht 161 | birth_place = Lanuvium, afër [[Romës]], [[Itali]] | death_date =31 dhjetor 191 (31 vjeç) | death_place = Romë, Itali | burial_place = [[Castel Sant'Angelo|Mauzoleumi i Hadrianit]] | father = [[Marcus Aurelius]] | mother = Faustina Minor | spouse = Brutia Krispina | full name = {{Lang|la|Lucius Aelius Aurelius Commodus}}{{sfn|Hammond|1957|pp=32–33}}<ref>[[s:de:RE:Aurelius 89|RE Aurelius 89]]</ref> <br/>{{Lang|la|Marcus Aurelius Commodus Antoninus}}<ref name="cooley">{{cite book|last=Cooley|first=Alison E.|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|url=https://books.google.al/books?id=VlghAwAAQBAJ|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|year=2012|isbn=978-0-521-84026-2|page=494}}</ref> | house-type = Dinastia | house = Nerva–Antonine | reg-type = Bashkë-perandorë | regent = [[Marcus Aurelius]] ([[177]]–[[180]]) }} '''Komodi''' ({{Lang|la|Commodus}} {{IPA|ˈkɔmmɔdʊs}}<ref>[http://www.dictionary.com/browse/commodus "Commodus"]. ''Random House Webster's Unabridged Dictionary''.</ref>; 31 gusht [[161]] - 31 dhjetor [[192]]) ishte perandor romak së bashku me babain e tij [[Mark Aureli|Mark Aurelin]] nga viti [[176]] deri në vdekjen e babait të tij në vitin [[180]], dhe i vetëm deri në vitin [[192]]. Mbretërimi i tij zakonisht konsiderohet të shënojë fundin e periudhës së artë të paqes në historinë e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] të njohur si [[Pax Romana]]. Komodi e shoqëroi babanë e tij gjatë Luftërave Markomanike në vitin [[172]] dhe në një turne në provincat Lindore në vitin [[176]]. Ai u bë konsulli më i ri në historinë romake në vitin [[177]] dhe u ngrit në bashkë-''august'' me babanë e tij, pasi iu dha titulli ''imperator'' në vitin [[176]]. Gjatë mbretërimit të tij të vetëm, perandoria gëzoi një periudhë konflikti ushtarak të reduktuar krahasuar me mbretërimin e [[Marcus Aurelius]]. Por intrigat dhe komplotet ishin të shumta, duke e çuar Komodin drejtë një stili drejtues gjithnjë e më diktatorial që kulmoi në një [[Kulti i individit|kult personaliteti]] të hyjnizuar, duke përfshirë shfaqjet e tija si një [[Gladiatori|gladiator]] në [[Koloseumi|Koloseum]]. Gjatë gjithë mbretërimit të tij ai ia besoi administrimin e punëve dhomës së pallatit të tij dhe prefektëve pretorianë të quajtur Saoter, Perenis dhe Kleander. Komodi do të vritej në vitin [[192]], duke shënuar fundin e dinastisë Nerva – Antonine. Ai u pasua nga [[Pertinaksi]], perandori i parë në Vitin e trazuar të Pesë Perandorëve. == Jeta e hershme dhe ngritja në pushtet (161–180) == === Jeta e hershme === [[Skeda:Faustina_Minor_&_twin_boys.jpg|parapamje|majtas|318px|Sesterc që kremton lindjen e Komodit dhe vëllait të tij binjak në vitin [[161]]]] Komodi lindi më 31 gusht pas Krishtit{{Nbsp}}[[161]] në Lanuvium, afër [[Roma e lashtë|Romës]].<ref name="HA LOC 1">''[[Historia Augusta]] – Life of Commodus'' 1</ref> Ai ishte djali i perandorit në fuqi, [[Mark Aureli|Marcus Aurelius]] dhe kushërirës së parë të Aurelit, Faustina e Reja ose Minor, vajza e vogël e perandorit [[Antonin Piu]], i cili kishte vdekur vetëm disa muaj më parë. Komodi kishte një vëlla të madh binjak, Tit Aurelius Fulv Antoninin, i cili vdiq në vitin [[165]]. Më 12 tetor [[166]], Komodi u bë çezar së bashku me vëllain e tij më të vogël, Mark Anius Verin.<ref>''[[Historia Augusta]]'' 12.8</ref><ref name="David 1">David L. Vagi ''Coinage and History of the Roman Empire'' Vol. One: History fq.248</ref> Ky i fundit vdiq në vitin [[169]], duke mos arritur të shërohej nga një operacion, i cili e la Komodin si djalin e vetëm të mbijetuar të [[Marcus Aurelius]]. [[Skeda:Bust of Commodus 180-192 AD.JPG|parapamje|majtas|246px|Komodi {{Rreth}} [[170]]–[[175]], Romano-Germanic Museum.]] Ai ishte nën kujdesin e mjekut të babait të tij, [[Galeni]]t,<ref name="SPM">Susan P. Mattern ''The Prince of Medicine: Galen in the Roman Empire'' fq. xx</ref><ref>[[Dion Kasi]] ''Roman History'' 71.33.1</ref> i cili trajtoi shumë nga sëmundjet e zakonshme të Komodit. Komodi mori një edukim të gjerë arsimor nga një mori mësuesish me përqendrim në edukimin intelektual.<ref name="Birley 197">Anthony R Birley ''Marcus Aurelius: A Biography'' fq.197</ref> Midis mësuesve të tij, përmenden Onesikrati, Antistius Capella, Titus Aius Sanctus dhe Pitholaus.<ref>''[[Historia Augusta]]'' 1.6</ref> Komodi dihet se ka qenë në Karnuntum, selia e [[Marcus Aurelius]] gjatë Luftërave Markomanike, në vitin [[172]]. Me sa duket atje, më 15 tetor të vitit [[172]], atij iu dha titulli i fitores ''Germanicus'', në prani të ushtrisë. Titulli sugjeron që Komodi ishte i pranishëm në fitoren e babait të tij mbi markomanët. Më 20 janar [[175]], Komodi hyri në Kolegjin e Pontifëve, pika fillestare e një karriere në jetën publike.<ref>[[Historia Augusta]] – [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Commodus*.html Life of Commodus]</ref> {{multiple image | total_width = 312 | direction = vertical | align = right | image1 = Marcus Aurelius und Commodus - Münzkabinett, Berlin - 5483205.jpg | image2 = COMMODUS-RIC III 633-78001797 DE GERMANIS.jpg | footer = '''Lartë''': Medalion që paraqet ''çezarin'' Komod (djathtas) me babain e tij [[Marcus Aurelius|Mark]] (majtas), [[172]]<br/>'''Poshtë''': Aureus i Komodit si bashkë-''august'', [[177]]<ref>Mbishkrimi: "Imperator Lucius Aurelius Commodus Augustus Germanicus Sermaticus, (mbajtës i) pushtetit tribunian për herë të dytë, [[Lista e konsujve romakë|konsull]], baba i kombit."</ref> }} Në prill të vitit [[175]], Avidius Kasiusi, guvernatori i Sirisë, e deklaroi veten perandor pas thashethemeve se [[Marcus Aurelius]] kishte vdekur. Pasi ishte pranuar si perandor nga Siria, Judea dhe Egjipti, Kasiusi e vazhdoi rebelimin e tij edhe pasi u bë e qartë se Marku ishte ende gjallë. Gjatë përgatitjeve për fushatën kundër Kasiusit, Komodi mori [[Toga (veshje)|toga virilis]] në [[Lumi i Danubit|frontin Danubian]] më 7 korrik të vitit [[175]], duke hyrë zyrtarisht në moshën e rritur. Kasiusi, megjithatë, u vra nga një prej centurionëve të tij para se të fillonte fushata kundër tij. [[Skeda:Marcus_Aurelius_bust_Istanbul_Archaeological_Museum_-_inv._5129_T.jpg|djathtas|parapamje|281px|Busti i [[Mark Aureli|Marcus Aurelius]] në Muzeun Arkeologjik të Stambollit, Turqi]] Më pas, Komodi do ta shoqëronte babain e tij në një udhëtim të gjatë në provincat Lindore, gjatë së cilës vizitoi Antiokinë. Perandori dhe djali i tij më pas udhëtuan në [[Athina|Athinë]], ku u iniciuan në Misteret Eleusiane. Ata më pas u kthyen në Romë në [[Vjeshta|vjeshtën]] e vitit [[176]].<ref>{{Cite book|author1=Dietmar Kienast|author2=Werner Eck|author3=Matthäus Heil|url=https://archive.org/details/romische-kaisertabelle|title=Römische Kaisertabelle: Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie|year=2017|publisher=Wissenschaftliche Buchgesellschaft|language=de|location=Darmstadt|isbn=978-3-5342-6724-8|pages=140-143}}</ref> === Sundimi i përbashkët me babain (176–180) === [[Mark Aureli|Marku]] ishte perandori i parë që nga koha e [[Vespaziani|Vespasianit]], që kishte një djalë biologjik legjitim, megjithëse ai vetë ishte i pesti në vijën e ashtuquajtur të Pesë Perandorëve të Mirë, gjithashtu të njohur si Perandorët Birësues, secili prej të cilëve kishte birësuar pasardhësin e tij. Komodi ishte i pari (dhe deri në vitin [[337]], i vetmi) perandor ''i lindur në purpur'', d.m.th. gjatë sundimit të babait të tij.<ref>{{Cite book|author=Marcel van Ackeren|url=https://books.google.al/books?id=yt78Z9GY8RgC&pg=PA234|title=A Companion to Marcus Aurelius|year=2012|publisher=John Wiley & Sons|language=en|isbn=978-1-4051-9285-9|page=234}}</ref> [[Skeda:L'Image_et_le_Pouvoir_-_Tête_de_Crispine_01.jpg|parapamje|majtas|255px|Busti i Brutia Krispina, gruaja e Komodit]] Më 27 nëntor [[176]], [[Marcus Aurelius]] i dha Komodit titullin ''Imperator''.<ref>[[Historia Augusta]], 2.4</ref> Autorët modernë e përdorin shpesh këtë datë si fillimin e sundimit të tij,<ref>{{Cite book|author=Alison E. Cooley|title=The Cambridge Manual of Latin Epigraphy|url=https://books.google.al/books?id=VIghAwAAQBAJ|year=2012|publisher=[[Cambridge University Press]]|language=en|isbn=978-0-521-84026-2|page=494}}</ref> por kronologjia e saktë e ngjarjeve është e paqartë. Komodi përmendet për herë të parë si august (perandor) më 17 qershor [[177]], por ai e llogariste sundimin e tij që nga përshëndetja e tij në vitin [[176]]. dhe, në mes të vitit [[177]], titullin ''August'', duke i dhënë djalit të tij të njëjtin status me statusin e tij dhe zyrtarisht duke ndarë pushtetin.<ref>{{Cite journal|author=Mason Hammond|title=The Tribunician Day during the Early Empire|volume=15|issue=49–53|url=https://www.jstor.org/stable/4238599|journal=Memoirs of the American Academy in Rome|jstor=4238599|issn=0065-6801|doi=10.2307/4238599|language=en|pages=23-61}}</ref><ref>[https://books.google.al/books?id=RqgxAQAAMAAJ&pg=PR39 Greek Papyri in the British Museum], British Museum Department of Manustripts, isbn 978-0-7141-0486-7, Pap. 845, fq. xxxix</ref><ref>{{Cite journal|author=Mason Hammond|year=1956|language=en|url=https://www.jstor.org/stable/4238640|title=The Transmission of the Powers of the Roman Emperor from the Death of Nero in A.D. 68 to That of Alexander Severus in A.D. 235|doi=10.2307/4238640|journal=Memoirs of the American Academy in Rome|volume=24|issue=104–105|jstor=4238640|issn=0065-6801|pages=61-133}}</ref> Më 23 dhjetor të vitit 176, të dy ''perandorët'' festuan një triumf të përbashkët<ref>[[Historia Augusta]], 12</ref> dhe Komodit iu dha pushteti gjykatës. Më 1 janar të vitit [[177]], Komodi u bë për herë të parë konsull, gjë që e bëri atë, 15 vjeç, konsullin më të ri në historinë romake deri në atë kohë. Ai më pas u martua me Brutia Krispinën, para se të shoqëronte babanë e tij në frontin danubian edhe një herë në vitin [[178]]. [[Marcus Aurelius]] do të vdiste atje në 17 mars [[180]], duke e lënë perandor të vetëm Komodin 18-vjeçar.<ref>[[Dion Kasi]], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/72*.html Roman History 72.33]</ref> [[Skeda:Bust of Emperor Commodus, front - Getty Museum (92.SA.48).jpg|parapamje|281px|Busti i Komodit, {{Rreth}}[[180]], Gatty Museum]] == Sundimi i vetëm (180–192) == Me ngjitjen e tij, Komodi e zhvlerësoi monedhën romake. Ai e zvogëloi peshën e denarit nga 96 për paund romak në 105 për paund romak (3.85&nbsp;gramë në 3.35&nbsp;gramë) Ai gjithashtu uli pastërtinë e [[argjendi]]t nga 79&nbsp;përqind në 76&nbsp;përqind&nbsp;- pesha e argjendit që ra nga 2.57&nbsp;gramë në 2.34&nbsp;gramë. Në vitin [[186]] ai e uli më tej pastërtinë dhe peshën e [[argjendi]]t në 74&nbsp;përqind dhe 2.22&nbsp;gramë përkatësisht, duke qenë 108 ndaj paundit romak.<ref>{{Cito web|language=en|title=Tulane University "Roman Currency of the Principate"|access-date=29 qershor 2021|url=http://www.tulane.edu/~august/handouts/601cprin.htm|url-status=dead|archive-date=10 shkurt 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210220413/http://www.tulane.edu/~august/handouts/601cprin.htm}}</ref> Zhvlerësimi i denarit gjatë sundimit të tij ishte më i madhi që nga zhvlerësimi i parë i perandorisë gjatë mbretërimit të [[Neroni|Neronit.]] [[Skeda:ObverseCommodusDenarius177-192CE.png|parapamje|majtas|281px|Imazh i Komodit në një denar argjendi ([[177]]-[[192]])]] Ndërsa mbretërimi i [[Mark Aureli|Marcus Aurelius]] ishte shënuar nga një luftë pothuajse e vazhdueshme, sundimi i Komodit ishte relativisht paqësor në kuptimin ushtarak, por karakterizohej gjithashtu nga grindje politike dhe sjellje gjithnjë e më arbitrare dhe kapriçioze të vetë perandorit. Sipas pikëpamjes së [[Dion Kasi|Dio Cassius]], pranimi i tij shënoi zbritjen "nga një mbretëri ari në një prej hekuri dhe ndryshku".<ref>[[Dion Kasi|Dio Cassius]] [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/72*.html#36 72.36.4], Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Pavarësisht famës së tij dhe duke marrë parasysh rëndësinë e mbretërimit të tij, vitet e Komodit në pushtet nuk janë kronikuar mirë. Burimet kryesore letrare të mbijetuara janë: [[Herodiani]], [[Dion Kasi]] (një vëzhgues bashkëkohor dhe nganjëherë i dorës së parë, senator gjatë mbretërimit të Komodit, por raportet e tij për këtë periudhë mbijetojnë vetëm si fragmente dhe shkurtesa) dhe ''[[Historia Augusta]]'' (e pabesueshme për karakterin e saj si një vepër letrare sesa historike, me elemente të trillimit të ngulitura në biografitë e saj; në rastin e Komodit, mund të qëndrojë mirë mbi atë që autori gjeti në burime të arsyeshme të mira bashkëkohore). [[Skeda:Commodus_denier_verso_ag1.jpg|parapamje|246px|Një denar me Komodin. Mbishkrimi: TR. P. VIII, PUN. VI, COS. IIII, PP - SC]] Komodusi qëndroi me ushtritë e [[Lumi i Danubit|Danubit]] vetëm për një kohë të shkurtër, përpara se të negocionte një traktat paqeje me fiset danubiane. Ai më pas u kthye në Romë dhe festoi një triumf për përfundimin e luftërave më 22 tetor të vitit [[180]]. Ndryshe nga perandorët e mëparshëm [[Trajani|Trajan]], [[Adriani]], [[Antonin Piu]] dhe [[Marcus Aurelius]], ai duket se kishte pak interes në punët e administratës dhe ishte i prirur gjatë gjithë sundimit të tij të linte drejtimin praktik të shtetit në një sërë favoritësh, duke filluar me Saoterin, një i liruar nga Nikomedia i cili ishte bërë çamberleni i tij. Pakënaqësia me këtë gjendje të punëve do të çonte në një sërë komplotesh dhe përpjekjesh për grushte shteti, të cilat nga ana e tyre provokuan përfundimisht Komodin për të marrë drejtimin e punëve, gjë që ai e bëri në një mënyrë gjithnjë e më diktatoriale. Sidoqoftë, megjithëse [[Senati Romak|urdhri senatorial]] do ta urrente dhe i frikësohej atij, provat sugjerojnë se ai mbeti popullor me ushtrinë dhe njerëzit e thjeshtë për pjesën më të madhe të mbretërimit të tij, jo më pak për shkak të shfaqjeve të tij të pasura luksoze madhështore (të regjistruara në monedhat e tij) dhe për shkak se ai vuri në skenë duke marë pjesë edhe vetë në luftimet spektakolare të [[Gladiatori|gladiatorëve]]. Ai nuk ishte një luftëtar i frymëzuar. Ai vriste kafshë me hark, duke qëndruar sipër arenës. Kur ai luftoi me gladiatorë, ata do të nënshtroheshin qëllimisht. Gjatë periudhës së tij [[ekonomia Romake]] do të pësonte rënie. Një nga mënyrat që ai pagoi për dhuruesit e tij (dhuratat perandorake) dhe argëtimet masive ishte të taksonte rendin senatorial, dhe në shumë mbishkrime, rendi tradicional i dy fuqive nominale të shtetit, senatit dhe popullit (''[[SPQR|Senatus Populusque Romanus]]'') u përmbys në mënyrë provokative (''Populus Senatusque)...'' === Komplotet e vitit 182 === [[Skeda:Commodus,_Hermitage_Museum.JPG|parapamje|majtas|Komodi me atributet e [[Heliosi]]t, [[Apoloni|Apollonit]] dhe Jupiterit, fundi i [[shekulli II|shek. të II-të]] pas Krishtit, reliev kameoje [[Oniksi|sardoniku]], Muzeu i Hermitazhit, Shën Petersburg.]] Në fillim të mbretërimit të tij, Komodi 18 vjeç, trashëgoi shumë këshilltarë të vjetër të babait të tij, veçanërisht Tiberius Klaudius Pompeianin (burri i dytë i motrës së madhe të Komodit, Lucilla), vjehrrin e tij Gaius Brutius Presensin, Tit Fundanius Vitrasius Pollionin dhe Aufidius Viktorinin, i cili ishte prefekt i qytetit të Romës. Ai gjithashtu kishte katër motra të mbijetuara, të gjitha me burra që ishin rivalë të mundshëm. Lucilla ishte mbi dhjetë vjet më e madhe se ai dhe mbante gradën augusta si e veja e burrit të saj të parë, Lucius Verit. Kriza e parë e mbretërimit erdhi në vitin [[182]], kur Lucilla krijoi një komplot kundër vëllait të saj. Motivi i saj pretendohet të ketë qenë zilia e perandoreshë Krispinës. Burri i saj, Pompeiani, nuk ishte i përfshirë, por dy burra që pretendohet se kanë qenë të dashurit e saj, Mark Umidius Kuadrat Aniani (konsulli i vitit [[167]], i cili ishte edhe kushëriri i saj i parë) dhe Apius Klaudius Kuintiani, u përpoqën të vrisnin Komodin ndërsa ai hyri në një teatër. Ata e lanë punën në mes dhe u kapën nga truproja e perandorit. Kuadrati dhe Kuintiani u ekzekutuan. Lucilla u internua në Kapri dhe më vonë u vra. Pompeiani u tërhoq nga jeta publike. Njëri nga dy prefektët pretorianë, Publius Tarrutenius Paterni, kishte qenë në të vërtetë i përfshirë në komplot, por përfshirja e tij nuk u zbulua deri më vonë dhe pas kësaj, ai dhe kolegu i tij, Sekst Tigidius Perenisi, ishin në gjendje të organizonin vrasjen e Saoterit, çamberleni i urryer. Komodi e mori keq humbjen e Saoterit dhe Perenisi tani e shfrytëzoi rastin për të përparuar duke implikuar Paternusin në një komplot të dytë, në pamje të parë të organizuar nga Publius Salvius Juliani, i cili ishte djali i juristit Salvius Juliani dhe u fejua me vajzën e Paternit. Salviusi dhe Paterni u ekzekutuan së bashku me një numër konsujsh dhe senatorësh të tjerë të shquar. [[Didius Juliani]], perandori i ardhshëm dhe një i afërm i Salvius Julianit, u shkarkua nga guvernatoriati i Germania Inferior. ==== Kleandri ==== Pas vrasjes së Saoterit të fuqishëm, Perenisi mori frenat e qeverisjes, ndërsa Komodi gjeti një çamberlen të ri dhe të parapëlqyer te Kleandri, një skllav [[Frigjia|frigjian]] i liruar, i cili ishte martuar me një prej dashnoreve të perandorit, Demostratia. Kleandri ishte në fakt personi që kishte vrarë Saoterin. Pas atyre përpjekjeve për jetën e tij, Komodi e kaloi pjesën më të madhe të kohës jashtë Romës, kryesisht në pronat e familjes në Lanuvium. Ndërsa ishte i fortë fizikisht, interesi i tij kryesor ishte në sport: ai mori pjesë në [[gara me kuaj]], karro dhe luftime me kafshë dhe burra, kryesisht në privat, por edhe me raste në publik. [[Skeda:Commodus,_Kunsthistorisches_Museum_Vienna_-_20100226.jpg|parapamje|291px|Një bust i Komodit (Muzeu Kunsthistorisches, Vjenë). Sipas [[Herodiani|Herodianit]]<ref>{{Cite book|last=Birley|first=Anthony R.|date=1 qershor 2002|publisher=Taylor & Francis|url=https://books.google.com/books?id=d7DhHGX6wZkC&pg=PA59|title=Septimius Severus: The African Emperor|language=en|isbn=978-020302859-9|via=Google Books}}</ref> ai ishte me proporcion të mirë dhe tërheqës, me flokë natyrorë biondë dhe kaçurrela.]] === Dakia dhe Britania === Komodi u përurua në vitin [[183]] si konsull me Aufidius Viktorinin si koleg dhe mori titullin ''Pius''. Lufta shpërtheu në [[Dakia|Daki]]: pak detaje janë në dispozicion, por duket se dy pretendentë të ardhshëm për fronin, Klodius Albini dhe Pescenius Nigeri, të dy u dalluan në fushatë. Gjithashtu, në Britani në vitin [[184]], guvernatori Ulpius Marceli e ri-avancoi kufirin romak në drejtim të veriut në Murin Antonin, por legjionarët u rebeluan kundër disiplinës së tij të ashpër dhe brohoritën një legat tjetër, Priskun, si perandor.<ref name="ReferenceA">[[Dion Kasi]] 73.10.2, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Priskusi refuzoi ti pranonte shpalljet e tyre dhe Perenisi i kishte të gjithë legatët legjionarë në Britani të liruar. Më 15 tetor [[184]] në Lojërat Kapitoline, një filozof cinik e denoncoi publikisht Perenisin përpara Komodit. Rrëfimi i tij u konsiderua i gënjeshtërt dhe ai u dënua menjëherë me vdekje. Sipas [[Dion Kasi]]t, Perenisi, megjithëse ishte i pamëshirshëm dhe ambicioz, nuk ishte personalisht i korruptuar dhe e administroi përgjithësisht mirë shtetin.<ref name="ReferenceA">[[Dion Kasi]] 73.10.2, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Sidoqoftë, vitin tjetër, një grupim ushtarësh nga Britania (ata ishin tërhequr në Itali për të shtypur brigandët) gjithashtu e denoncuan Perenisin tek perandori si komplotues për të bërë perandor djalin e tij (atyre u ishte mundësuar ta bënin këtë nga Kleandri, i cili ishte duke kërkuar ta rrëzonte rivalin e tij), dhe Komodi u dha atyre leje për ta ekzekutuar atë, si dhe gruan dhe djemtë e tij. Rënia e Perenisit solli një valë të re ekzekutimesh: Aufidius Viktorini bëri vetëvrasje. Ulpius Marceli u zëvendësua si guvernator i Britanisë nga [[Pertinaksi]]; të sjellë në Romë dhe të gjykuar për tradhti, Marceli mezi i shpëtoi vdekjes. === Zeniti dhe rënia e Kleandrit (185–190) === [[Skeda:1699_-_Archaeological_Museum,_Athens_-_A_youth,_possibly_Commodus_-_Photo_by_Giovanni_Dall'Orto,_Nov_11_2009.jpg|parapamje|majtas|Mbetje të një busti romak të një të riu me një mjekër të verdhë, që përshkruan ndoshta perandorin Komod, Muzeu Kombëtar Arkeologjik, Athinë]] Kleandri vazhdoi ta përqendronte pushtetin në duart e tij dhe të pasurohej duke u bërë përgjegjës për të gjitha zyrat publike: ai i shiti (dhe dhuroi vendet në) [[Senati Romak|senat]], postet komanduese të ushtrisë, guvernatorëve dhe, gjithnjë e më shumë, edhe konsullatave zëvendësuese për ofertuesin më të lartë. Trazirat përgjatë perandorisë u rritën, me një numër të madh të dezertorëve të ushtrisë duke shkaktuar telashe në Gali dhe Gjermani. Pescenius Nigeri u përballë me dezertorët në Gali në një fushatë ushtarake. Një revoltë në Bretanjë u shtyp nga dy legjionet e sjella nga Britania. Në vitin [[187]], një nga udhëheqësit e dezertorëve, Materni, erdhi nga Galia duke synuar të vriste Komodin në Festivalin e Hyjneshës së Madhe në Mars, por u tradhtua dhe u ekzekutua. Në të njëjtin vit, [[Pertinaksi]] demaskoi një komplot nga dy armiq të Kleandrit&nbsp;- Antistius Burrit (një nga kunetërit e Komodit) dhe Arrius Antoninit. Si rezultat, Komodi u shfaq edhe më rrallë në publik, duke preferuar të jetonte në pronat e tij. Në fillim të vitit [[188]], Kleandri rrëzoi prefektin pretorian në fuqi, Atilius Aebutianin dhe mori komandën supreme të [[Garda pretoriane|Gardës Pretoriane]] në rangun e ri të një ''pugione'' ("mbajtës kame"), me dy prefektët pretorianë të varur prej tij. Tani në kulmin e fuqisë së tij, Kleandri vazhdoi të shiste poste publike si biznesin e tij privat. Pika kulmore erdhi në vitin [[190]], i cili kishte 25 konsuj zëvendësues&nbsp;- një rekord në historinë 1000-vjeçare të konsullatës romake - të gjithë të emëruar nga Kleandri (ata përfshinin perandorin e ardhshëm [[Septim Severi]]n). Në pranverën e vitit [[190]], [[Roma e lashtë|Roma]] u prek nga një mungesë ushqimi, për të cilën ''praefectus annonae'', Papirius Dionisiusi, zyrtari faktikisht i ngarkuar me furnizimin me grurë, u përpoq tia hidhte fajin Kleandrit. Në fund të qershorit, një turmë demonstroi kundër Kleandrit, gjatë një gare me kuaj në Cirkun Maksim: ai dërgoi [[Garda pretoriane|Gardën Pretoriane]] për të shuar rrëmujat, por [[Pertinaksi]], i cili tani ishte prefekti i qytetit të Romës, dërgoi ''Vigiles Urbani'' për t'iu kundërvënë atyre. Kleandri u largua te Komodi, i cili ishte në Laurentum në shtëpinë e Kuinktilëve, për mbrojtje, por turma e ndoqi duke i kërkuar kokën. Me nxitjen e dashnores së tij Marcia, Komodi i preu kokën Kleandri dhe vrau djalin e tij. Viktima të tjera në këtë kohë ishin prefekti pretorian Julius Juliani, kushërira e Komodit Ania Fundania Faustina dhe kunati i tij Mamertini. u ekzekutua gjithashtu Papirius Dionisiusi. Perandori tani ndryshoi emrin e tij në Lucius Elius Aurelius Komodi. Në vitin [[191]], në moshën 29 vjeçare, ai i mori më shumë frenat e pushtetit, megjithëse vazhdoi të sundonte përmes një grupimi të përbërë nga Marcia, çamberleni i tij i ri, Eklekti dhe prefekti i ri pretorian Kuint Emilius Laeti. [[Skeda:Denarius_of_Commodus_(YORYM_2000_4292)_obverse.jpg|parapamje|291px|Një denar i Komodit. Mbishkrimi: LL COMMODVS ANTONINVS AVG.]] === Megalomania (190–192) === Në kundërshtim me [[Senati Romak|senatin]], në prononcimet dhe ikonografinë e tij, Komodi gjithmonë e kishte theksuar statusin e tij unik si një burim fuqie hyjnore, liberaliteti dhe aftësie fizike. Shtatore të panumërta përreth perandorisë u vendosën, duke e portretizuar atë me maskën e [[Herkuli]]t, duke përforcuar imazhin e tij si një gjysmëperëndi, një gjigant fizik, një mbrojtës dhe një luftëtar që luftonte kundër njerëzve dhe kafshëve (shih "[[Komodi#Komodi dhe Herkuli|Komodi dhe Herkuli]]" dhe "[[Komodi#Komodi Gladiator|Komodi Gladiator]]" më poshtë). Për më tepër, si [[Herkuli|Herkul]], ai mund të pretendonte të ishte djali i Jupiterit, perëndisë supreme të [[feja romake|Panteonit Romak]]. Këto tendenca tani u rritën në përmasa [[Çrregullimi narcizik i personalitetit|megalomane.]] Larg nga kremtimi i prejardhjes së tij nga [[Marcus Aurelius]], burimi faktik i fuqisë së tij, ai theksoi veçantinë e tij personale si krijues i një rendi të ri, duke kërkuar të rindërtonte perandorinë në imazhin e tij. Gjatë vitit [[191]], qyteti i Romës u dëmtua gjerësisht nga një zjarr që vijoi për disa ditë, gjatë të cilit shumë ndërtesa publike, duke përfshirë Tempullin e Paqes, Tempullin e Vestës dhe pjesë të pallatit perandorak u shkatërruan. [[Skeda:Medallion of Commodus as Hercules.jpg|parapamje|majtas|372px|Medalion i Komodit që e paraqet atë si [[Herkuli]]n, [[192]]]] Mbase duke e parë këtë si një mundësi, në fillim të vitit [[192]] Komodi, duke e shpallur veten [[Romulus|Romulusin]] e ri, ritualisht e rithemeloi Romën, duke e riemëruar qytetin ''Colonia Lucia Annia Commodiana''. Të gjithë muajt e vitit u riemërtuan për të korresponduar saktësisht me emrat e tij (tani dymbëdhjetë): ''Lucius'', ''Aelius'', ''Aurelius'', ''Commodus'', ''Augustus'', ''Herculeus'', ''Romanus'', ''Exsuperatorius'', ''Amazonius'', ''Invictus'', ''Felix'' dhe ''Pius''. Legjionet u riemëruan ''Commodianae'', flota, e cila importonte drithëra nga [[Afrika]], u quajt ''Alexandria Commodiana Togata'', [[SPQR|senati]] u titullua Senati Fatlum Komodian, pallati i tij dhe vetë populli romak të gjithëve u dha emrin ''Commodianus'' dhe dita në të cilën këto reforma u dekretuan do të quhej ''Dies Commodianus''.<ref>{{Cito web|title=Roman Emperors – DIR commodus|url=http://www.roman-emperors.org/commod.htm|website=De Imperatoribus Romanorum|language=en}}</ref> Kështu, ai e paraqiti veten si burimin e [[Perandoria Romake|Perandorisë]], jetës dhe [[feja romake|Fesë Romake]]. Ai gjithashtu e zëvendësoi kokën e Kolosit të Neronit, ngjitur me [[Koloseumi|Koloseun]] me portretin e tij, i dha një kopan, vendosi një [[Luani|luan]] [[Bronzi|prej bronzi]] në këmbët e tij për ta bërë atë të dukej si ''Hercules Romanus'' dhe shtoi një mbishkrim që mburrej se ishte "i vetmi luftëtar mëngjarash që pushtoi dymbëdhjetë herë një mijë veta".<ref>[[Dion Kasi]], 73.22.3</ref> [[Skeda:Römermuseum_Osterburken_(DerHexer)_2012-09-30_008.jpg|parapamje|327px|''Damnatio memoriae'' e Komodi në një mbishkrim në Muzeun e Historisë Romake në Osterburken, Gjermani. Shkurtesa "CO" është restauruar me bojë.]] === Vrasja (192) === Në nëntor të vitit [[192]], Komodi zhvilloi Lojërat Plebeiane, në të cilat gjuajti qindra kafshë me shigjeta dhe shtiza çdo mëngjes dhe luftoi si gladiator çdo pasdite, duke i fituar të gjitha luftimet. Në dhjetor, ai njoftoi synimin e tij për të përuruar vitin [[193]] si konsull dhe gladiator më 1 janar. [[Skeda:Commode_pièce.jpg|parapamje|majtas|372px|Tetradrahmë e Komodit. Mbishkrimi: ΑΥΤ. DHC KOMMOΔΟC CEB. / ΓEP. CAP ΔHMαρχικής EΞουσίας Δ΄, YΠATος B΄ (mbishkrim grek për GER. SAR Autoriteti bashkiak IV, konsulli II).]] Kur Marcia gjati një listë të njerëzve që Komodi synonte ti ekzekutonte, ajo zbuloi se ajo, prefekti Laeti dhe Eklekti ndodheshin në të. Tre nga prej tyre komplotuan për ta vrarë perandorin. Në këtë pikë, prefekti Laeti organizoi një komplot me Eklektin për të zëvendësuar Komodin me [[Pertinaksi]]n. Më 31 dhjetor, Marcia helmoi ushqimin e Komodit, por ai e volli helmin, kështu që komplotistët dërguan partnerin e tij të mundjes, Narcisin që ta mbyste atë në banjën e tij.<ref>[[Dion Kasi]], 73.22</ref> Pas vdekjes së tij, [[Senati Romak]] e shpalli atë një armik publik (një ''de facto'' ''damnatio memoriae'') dhe rivendosi emrin origjinal të qytetit të Romës dhe institucioneve të tij. Shtatoret e Komodit u shkatërruan. Trupi i tij u varros në [[Castel Sant'Angelo|Mauzoleun e Adrianit]]. Vdekja e Komodit shënoi fundin e Dinastisë Nerva–Antonine. Komodi u pasua nga [[Pertinaksi]], mbretërimi i të cilit do të ishte jetëshkurtër; ai do të bëhej pretenduesi i parë që u uzurpua gjatë Vitit të Pesë Perandorëve. Në vitin [[195]], perandori [[Septim Severi]], duke u përpjekur të fitonte mbështetjen e familjes së [[Mark Aureli]]t, rehabilitoi kujtesën e Komodit dhe [[Senati Romak]] e hyjnizoi atë.{{Efn|Për ''të pranuar farefisninë me Komodin&nbsp;... the vendimi i trashë pragmatik u mor për ta hyjnizuar perandorin e mëparshëm, duke legjitimuar marjen e pushtetit nga [[Septim Severi|Severi]]''. Shiko Annelise Freisenbruch, ''Caesars' Wives: Sex, Power, and Politics in the Roman Empire'' ([[Londra|Londër]] dhe [[New York]]: Free Press, 2010), fq. 187.}} [[Skeda:Commodo,_180-192_dc,_collez._albani.JPG|parapamje|281px|Busti i Komodit në Museo Capitolino]] == Karakteri dhe aftësia fizike == === Karakteri dhe motivimet === [[Dion Kasi]], një dëshmitar i dorës së parë, e përshkruan atë si "jo natyrshëm të lig, por përkundrazi, si pa hile si çdo njeri që ka jetuar ndonjëherë. Thjeshtësia e tij e madhe, megjithatë, së bashku me frikacakërinë e tij, e bënë atë skllav të shokëve të tij dhe pikërisht përmes tyre ai në fillim nga injoranca, humbi jetën më të mirë dhe më pas u çua në zakone epshore dhe mizore, të cilat së shpejti u bënë natyra e tij e dytë."<ref>[[Dion Kasi]], 73.1.2, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Veprimet e tij të regjistruara kanë prirjen të tregojnë një refuzim të politikave të babait të tij, këshilltarëve të babait të tij dhe veçanërisht të jetesës së rreptësisht të kursyer të babait të tij dhe një tëhuajsim nga anëtarët e mbijetuar të familjes së tij. Duket e mundshme që ai ishte rritur në atmosferën e [[Asketizmi|asketizmit]] [[Stoicizmi|stoik]], të cilën ai e hodhi poshtë plotësisht me ngjitjen e tij në sundimin i vetëm. Pas përpjekjeve të përsëritura ndaj jetës së Komodit, qytetarë romakë shpesh vriteshin sepse e kishin zemëruar atë. Një ngjarje e tillë e njohur ishte përpjekja për shfarosjen e shtëpisë së Kuinktilëve. Kondiani dhe Maksimi u ekzekutuan me pretekstin se, ndërsa ata nuk ishin të implikuar në ndonjë komplot, pasuria dhe talenti i tyre do t'i bënte ata të pakënaqur me gjendjen atëhershme të punëve.<ref>[[Dion Kasi]], 73.5.3, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> Një ngjarje tjetër - siç është regjistruar nga historiani Aelius Lampridius - ndodhi në banjot romake në Terme Taurine, ku perandori e hodhi një shoqërues në një furrë pasi gjeti ujin e tij të vakët.<ref>[[Historia Augusta]]. C 1, 9. – Historia Augusta Bd. 1, eingeleitet und übersetzt von E. Hohl, bearbeitet und übersetzt von E. Merten (1976) 138. – E. Mer-ten, Bäder und Badegepflogenheiten in der Darstel-lung der Historia Augusta (Antiquitas. Reihe 4, Bd. 16. 1983) 123.</ref><ref>{{Cite journal|author=W. Heinz|year=1986|title=Die Terme Taurine von Civitavecchia – ein römisches Heilbad|journal=Antike Welt|volume=17|issue=4|language=de|pages=22–43}}</ref> === Ndryshimet e emrit === {{multiple image | align = left | direction = horizontal | width = 224 | image1 = INC-1818-a Ауреус Коммод ок. 186-187 гг. (аверс).png | image2 = INC-2954-a Ауреус. Коммод. Ок. 192 г. (аверс) (cropped).png | footer = Dy monedha ''aureus'' të viteve [[186]] dhe [[192]] që paraqesin ndryshimin e emrit të Komodit nga "Marcus Aurelius Commodus Antoninus" në emrin e tij origjinal "Lucius Aelius Aurelius Commodus" | total_width = | alt1 = | caption1 = }} Emri i tij origjinal ishte Lucius Aelius Aurelius Commodus.{{Sfn|Hamond|1957|p=32}} Me vdekjen e babait të tij në vitin [[180]], Komodi e ndryshoi këtë në Marcus Aurelius Antoninus Commodus, para se të kthehej prapë te emri i tij i lindjes në vitin [[191]].{{Sfn|Hammond|1957|pp=32-33}} Më vonë atë vit ai adoptoi emërtimin e tij të plotë titullar ''Lucius Aelius Aurelius Commodus Augustus Herculeus Romanus Exsuperatorius Amazonius Invictus Felix Pius'' (rendi i disa prej këtyre titujve ndryshon me burimet). "''Exsuperatorius''" (supremi) ishte një titull i dhënë Jupiterit, ndërsa "''Amazonius''" e identifikonte atë prapë me [[Herkuli]]n. Një altar i gdhendur nga Dura-Europos në [[Lumi i Eufratit|Eufrat]], tregon se titujt e Komodit dhe riemërtimi i muajve u shpërndanë deri në skajet më të largëta të perandorisë; për më tepër, që edhe njësitë ushtarake ndihmëse morën titullin Commodiana dhe se Komodi pretendoi dy tituj shtesë: ''Pacator Orbis'' (paqësues i botës) dhe ''Dominus Noster'' (zoti ynë). Ky i fundit përfundimisht do të përdorej si një titull konvencional nga [[Perandori romak|Perandorët Romakë]], duke filluar rreth një shekull më vonë, por Komodi duket se ka qenë i pari që e mori atë.<ref>{{Cite journal|last=Spiedel|first=M. P.|year=1993|title=Commodus the God-Emperor and the Army|journal=Journal of Roman Studies|volume=83|jstor=300981|doi=10.2307/300981|language=en|pages=109–114}}</ref> === Komodi dhe Herkuli === Duke shpërfillur prirjet më filozofike të babait të tij, Komodi ishte jashtëzakonisht krenar për aftësitë e tij fizike. Historiani [[Herodiani|Herodian]], një bashkëkohës, e përshkroi Komodin si një njeri jashtëzakonisht të bukur.<ref>Grant, Michael. The Roman Emperors (1985) fq. 99.</ref> Siç u përmend më lart, ai urdhëroi të bëheshin shumë shtatore që e tregonin të veshur si [[Herkuli]] me një luan dhe një kopan. Ai e mendonte veten si rimishërimin e [[Herkuli]]t, duke imituar shpesh bëmat e heroit legjendar, duke u shfaqur në arenë për të luftuar një shumëllojshmëri kafshësh të egra. Ai ishte mëngjarash dhe shumë krenar për këtë fakt.<ref>[[Dion Kasi]]. Roman History: Epitome of Book LXXIII fq. 111.</ref> [[Dion Kasi]] dhe shkrimtarët e ''[[Historia Augusta]]'' thonë se Komodi ishte një harkëtar i aftë, i cili mund të gjuante kokat [[Struci|strucëve]] në nga galop të plotë dhe të vriste një panterë ndërsa sulmonte një viktimë në arenë. === Komodi Gladiator === Komodi gjithashtu kishte një pasion për luftimin e [[gladiatori|gladiatorëve]], të cilin e mori aq a shumë përzemër sa të shkonte vetë në arenë, i veshur si një sekutor.<ref>Gibbon, Edward. The history of the decline and fall of the Roman Empire. Vol. 5. Methuen, 1898.</ref> [[Romakët]] i konsideronin luftimet e gladiatorëve të Komodit si skandaloze dhe të pahijshme.<ref>Herodian's Roman History F.L. Muller Edition 1.15.7</ref> Sipas [[Herodiani|Herodianit]], spektatorët e Komodit mendoni se ishte e papërshtatshme për një perandor të merrte armët në amfiteatrin sportiv, kur ai mund të bënte fushatë kundër [[Barbarët|barbarëve]] midis kundërshtarëve të tjerë të Romës. Konsensusi ishte se ishte nën nivelin e postit të tij të merte pjesë si një gladiator.<ref>Echols, Edward C. "Herodian of Antioch's History of the Roman Empire." përkthim anglisht) UCLA Press, Berkeley CA (1961), 1.15.1-9</ref> Thashethemet popullore u përhapën duke pretenduar se ai ishte në të vërtetë djali, jo i [[Marcus Aurelius]], por i një [[gladiatori]], të cilin nëna e tij, Faustina, e kishte marrë si të dashur në vendpushimin bregdetar të Caieta.<ref>''[[Historia Augusta]]'', Life of Marcus Aurelius, XIX. Filmi ''The Fall of the Roman Empire'' përdor këtë histori: një nga personazhet është një gladiator, që në vijim zbulon të jetë babai i vërtetë i Komodit.</ref> Në arenë, kundërshtarët e Komodit i nënshtroheshin gjithmonë perandorit; si rezultat ai kurrë nuk humbi. Komodi nuk i vrau kurrë kundërshtarët e tij gladiatorë, duke pranuar dorëzimet e tyre në vend të vrasjes. Fitoret e tij shpesh mirëpriteshin nga kundërshtarët e tij më të mirë, pasi shenjat e mbartjes së duarve të një perandori konsideroheshin si një shenjë fortësie.<ref>[[Dion Kasi]] dhe Earnest Cary. Roman History. Harvard University Press, 1961, 73.10.3</ref> [[Dion Kasi]], pohon se qytetarëve të Romës që u mungonin këmbët (nga ndonjë aksident ose sëmundje) dërgoheshin në arenë, ku ata lidheshin së bashku për Komodin për tu goditur me kopan për vdekje, ndërsa pretendonin se ishin gjigandë.<ref>[[Dion Kasi]], 73.20.3, Loeb edition përkthyer nga E. Cary</ref> [[Dion Kasi]] shkroi gjithashtu se ishte zakoni i Komodit që privatisht të përdorte armë vdekjeprurëse për të luftuar, duke i vrarë dhe gjymtuar kundërshtarët e tij gjatë praktikimit.<ref>[[Dion Kasi]], 73.10.3</ref> Për çdo paraqitje në arenë, ai ngarkoi qytetin e Romës një milion sestercë, duke e dobësuar ekonominë romake. Komodi ishte i njohur gjithashtu për luftimin e kafshëve ekzotike në arenë, shpesh për tmerrin dhe neverinë e popullit romak. Sipas [[Dion Kasi]]t, Komodi dikur vrau 100 luanë në një ditë të vetme.<ref>Gibbon p.. 106 "disgorged at once a hundred lions; a hundred darts"</ref> Më vonë ai i preu kokën një [[struci]] duke vrapuar me një shigjetë të projektuar posaçërisht<ref>Gibbon, Edward ''The Decline and Fall of the Roman Empire: Volume I'' Everyman's Library (Knopf) New York. 1910. fq. 106 "with arrows whose point was shaped in the form of a crescent"</ref> dhe më pas mbante shpatën e tij dhe kokën e përgjakur të shpendit të ngordhur në zonën e uljes së senatorëve dhe bëri me shenjë duke sugjeruar se e kishin radhën më pas.<ref name="foxcomm">Lane Fox, Robin ''The Classical World: An Epic History from Homer to Hadrian'' Basic Books. 2006 fq. 446 "brandishing a sword in one hand and bloodied neck... He gesticulated at the Senate."</ref> [[Dion Kasi]] vëren se senatorët e shënjestruar e panë këtë më shumë qesharake sesa të frikshme dhe përtypën [[Dafina (bimë)|gjethet e dafinës]] për të fshehur të qeshurat e tyre.<ref>[[Dion Kasi]], [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/73*.html Roman History] penelope.uchicago.edu</ref> Në raste të tjera, Komodi vrau vetë ai tre elefantë në dyshemenë e arenës,<ref>Scullard, H. H ''The Elephant in the Greek and Roman World'' Thames and Hudson. 1974 fq. 252</ref> dhe një gjirafë.<ref>Gibbon fq. 107 "*1 Commodus killed a camelopardalis or giraffe&nbsp;... the most useless of the quadrupeds".</ref> <gallery mode="packed" heights="220px"> Skeda:The Emperor Commodus Leaving the Arena at the Head of the Gladiators by American muralist Edwin Howland Blashfield (1848-1936) 01 (cropped).jpg|''Perandori Komod duke lënë arenën në krye të gladiatorëve'' (hollësi) nga Edwin Howland Blashfield ([[1848]]–[[1936]]), Muzeu i dhe Kopshtet e Hermitazhit, Norfolk, Virxhinia. </gallery> == Në kulturën popullore == ===Letërsi=== * Në poezinë Nota di passaggio të Manlio Sgalambro (të përfshirë pastaj te dituria Marcisce anche il pensiero), nga e cila Franco Battiato nxori këngën Decline and Fall of the Roman Empire, citohet Komodi, bashkë me personazhe të tjera të historisë romake, si [[Neroni]], [[Titi]], [[Elagabali]] dhe Stilikoni. * Në serinë e librave të Rick Riordan, ''Gjykimet e Apollonit'', Komodi shfaqet si një nga antagonistët kryesorë dhe ish-i dashuri i [[Apoloni|Apollonit]], duke qenë pjesë e triumviratit të perandorëve të ligj romakë të hyjnizuar. ===Filmografi=== * I due gladiatori ([[1964]]), ku roli i Komodit interpretohet nga Mimmo Palmara. * Një Komod i lig dhe tepër [[narcizizmi|narcist]] është portretizuar nga aktori kanadez Christofer Plummer në filmin epik klasik ''The Fall of the Roman Empire'' (''Rënia e Perandorisë Romake'', [[1964]]), me regji të Anthony Mann. Ky film e paraqet të gjithë sundimin e tij, nga vdekja e [[Mark Aureli]]t deri në vdekjen e tij, ndërsa luftonte kundër heroit të trilluar Livius. * Në filmin [[Academy Award|fitues të Çmimit të Akademisë]] ''[[Gladiator (film 2000)|për Gladiatorin e]]'' Filmit më të Mirë (2000), një Komodi i trilluar shërben si antagonisti kryesor i filmit. Ai interpretohet nga aktori [[Joaquin Phoenix]], në një performancë e cila mori një nominim në kategorinë e Aktorit më të Mirë Mbështetës në Oskaret e vitit [[2001]].<ref>IMDB [https://web.archive.org/web/20150709123011/http://www.imd.com/character/ch0002128/ Commodus]</ref> * [[Netflix]] prodhoi në vitin [[2016]] serinë televizive ''Roman Empire'', të përqëndruar te figura e Komodit dhe perandorë e prijës të tjerë romakë. * Mini-seriali docu-drama 2017 ''Roman Empire: Reign of Blood'' (''Perandoria Romake: Mbretërimi i Gjakut'') ritregon historinë e tij.<ref>{{Cite web|last=Agius|first=Den|date=19 nëntor 2016|url=https://www.whatsontv.co.uk/news/blog/box-set-binge-432091/|title=Box Set Binge: Roman Empire: Reign of Blood, The Path and Deutschland 83|access-date=20 korrik 2018|website=What's on TV|publisher=TI Media Limited|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=O'Keefe|first=Meghan|date=25 nëntor 2016|title='Roman Empire: Reign Of Blood': Who Was The Real Lucilla?|url=https://decider.com/2016/11/15/roman-empire-reign-of-blood-lucilla-tai-berdinner-blades/|access-date=20 korrik 2018|website=Decider|publisher=NYP Holdings, Inc.|language=en}}</ref> Në këtë version, Narcisi e vret Komodin pasi mësoi se kundërshtarët e arenës së perandorit ishin armatosur vetëm me shpata pa tehe. Megjithëse ai e mbyt Komodin, ai fillimisht e sfidon atë në një duel dhe nuk ndodh në banjën e tij, por ndërsa ai po përgatitet për të. Aaron Jakubenko portretizon Komodin në serial. ===Të tjera=== * Artisti [[Ekspresionizmi Abstrakt|ekspresionist abstrakt]] Cy Twombly pikturoi serinë prej nëntë panelesh ''Diskutime mbi Komodin'' në vitin [[1963]]. * Komodi shfaqet në këngën ''Horrible Histories'' të ''Evil Emperors'', përkrahë Kaligulës, [[Elagabali]]t dhe [[Neroni]]t, një parodi e këngës [[Bad]] të [[Michael Jackson]]. * Një personazh në video lojën 2013 ''Ryse: Son of Rome'' quhet Commodus dhe është një nga antagonistët kryesorë të lojës. Djali i perandorit [[Neroni|Neron]], ai ndan disa tipare me Komodin historik.<ref>{{Cite web|last=Nichols|first=Derek|date=8 shkurt 2014|url=https://venturebeat.com/community/2014/02/08/history-behind-the-game-ryse-son-of-rome/|title=History Behind The Game – Ryse: Son of Rome|access-date=11 gusht 2018|website=Venture Beat|language=en|archive-date=11 gusht 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180811032917/https://venturebeat.com/community/2014/02/08/history-behind-the-game-ryse-son-of-rome/|url-status=dead}}</ref> * Commodus është një antagonist i vogël në video-lojën 2005 ''Colosseum: Road to Freedom''. Lojtari mund të luftojë Commodus në lojë, i cili vishet si perëndia Herkul. Loja merr liri me ngjarjet që lidhen me vdekjen e tij, me lojtarin që është ai që në të vërtetë e vret atë sesa mundësi Narcisus. {| class="collapsible collapsed" style="margin: 0.3em auto auto; clear:none; min-width:100%; width:100%; font-size:88%; border:1px solid #aaa;" ! style="padding:0.2em 0.3em 0.2em 0.3em;background:none; width:100%" |<templatestyles src="Module:Navbar/styles.css"></templatestyles><div class="navbar-ct-mini">Pema familjare e Komodit (Dinastia Nerva–Antonine)</div> |- | style="text-align:center" | {| style="border-spacing: 0px; border-collapse: separate; " | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Q.&nbsp;Marcius Barea Soranus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Quintus &nbsp;Marcius Barea Sura | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Antonia Furnilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M.&nbsp;Cocceius Nerva | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Sergia Plautilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |P.&nbsp;Aelius Hadrianus |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #c6bbf9;" | [[Perandori Titi|Titus]]<br /><br />(mb.v. &nbsp;79–81) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Marcia Furnilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Marcia | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Trajanus Pater | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Nerva]]<br /><br />(mb.v.&nbsp;96–98) | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Ulpia<ref group="lower-roman">Motra e babait të [[Trajani]]t: Giacosa (1977), fq.&nbsp;7.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Aelius Hadrianus Marullinus |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;border-bottom:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Julia Flavia<ref name="giac8" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq. 8.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Marciana | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C. Salonius Matidius<ref group="lower-roman">Burri i Ulpia Marcianës: Levick (2014), fq. 161.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Trajani|Trajan]] <br /><br />(mb.v.&nbsp;[[98]]–[[117]]) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plotina | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |P. Acilius Attianus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |P. Aelius Afer | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Paulina Major | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Lucius Mindius<br /><br />(2) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Libo Rupilius Frugi<br /><br />(3) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Matidia | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L. Vibius Sabinus<br />(1)<ref group="lower-roman">Burri i Salonia Matidias: Levick (2014), fq. 161.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Paulina Minor | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e5e5e5;" |L. Julius Ursus Servianus<ref name="Smith Servianus" group="lower-roman">Smith (1870), [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3125.html "Julius Servianus"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070125184755/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3125.html|date =25 janar 2007}}.</ref> |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Matidia Minor<ref name="giac9" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq. 9.</ref> | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |[[Gai Sueston Trankuili|Svetoni]]?<ref group="lower-roman">[[Svetoni]], një i dashur i mundshëm i Sabinës: Një interpretim i ''[[Historia Augusta|HA]] Hadrianus'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Hadrian/1*.html#11 11:3]</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Sabina<ref name="lev161" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 161.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Adriani|Hadrian]]<ref name="giac7" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq.&nbsp;7.</ref><ref name="Smith 1870a p. 319" group="lower-roman">Smith (1870), [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1427.html "Hadrian"] {{Webarchive|url = https://web.archive.org/web/20150123023957/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1427.html|date =23 janar 2015}}, fq. 319–322.</ref><ref name="DIR hadrian" group="lower-roman">''DIR'' kontributor (Herbert W. Benario, 2000), [http://www.roman-emperors.org/hadrian.htm "Hadrian"].</ref> (mb.v.&nbsp;[[117]]–[[138]]) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Antinous<ref group="lower-roman">Dashnor i [[Adriani]]t: Lambert (1984), fq.&nbsp;99 and ''passim''; hyjnizimi: Lamber (1984), fq.&nbsp;2–5, etf.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Julia Balbilla?<ref group="lower-roman">Julia Balbilla një dashnore e mundshme me Sabinës: A. R. Birley (1997), ''Hadrian, the Restless Emperor'', fq. 251, cituar te Levick (2014), fq. 30, i cili është skeptik për këtë sugjerim.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | style="border-right:1px dotted black;border-bottom:1px dotted black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C.&nbsp;Fuscus Salinator I | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Julia Serviana Paulina |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Annius Verus<ref group="lower-roman">Burri i Rupilia Faustina: Levick (2014), fq. 163.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Rupilia Faustina | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Boionia Procilla | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Cn. Arrius Antoninus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;border-bottom:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Ceionius Commodus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Appia Severa | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e5e5e5;" |C.&nbsp;Fuscus Salinator II | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Caesennius Paetus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Arria Antonina | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Arria Fadilla | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |T. Aurelius Fulvus | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L. Caesennius Antoninus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Commodus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautia | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |''ignota'' | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C. Avidius Nigrinus |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px dashed black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Annius Verus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Domitia Calvilla<ref group="lower-roman">Gruaja e M. Annius Verus: Giacosa (1977), fq. 10.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Fundania<ref group="lower-roman">Gruaja e M. Annius Libo: Levick (2014), fq. 163.</ref> | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Annius Libo | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |FAUSTINA | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Antonin Piu]]<br /><br />(r.&nbsp;138–161) | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #f6dbef;" |L. Aelius Caesar | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Avidia | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px dashed black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px dashed black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Cornificia<ref name="lev163" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 163.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |[[Mark Aureli|M<small>ARCUS</small> A<small>URELIUS</small>]]<br /><br />(mb.v.&nbsp;[[161]]–[[180]]) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |FAUSTINA Minor | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px dotted black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e5e5e5;" |C. Avidius Cassius<ref group="lower-roman">Epitomatori i [[Dion Kasi]]t ([http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/72*.html 72.22]) jep historinë se Faustina Maior premtoi të martohej me Avidius Cassius. Kësaj i bëhet jehonë edhe te ''[[Historia Augusta|HA]]'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Marcus_Aurelius/2*.html "Marcus Aurelius" 24].</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Aurelia Fadilla<ref name="lev162" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 162.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |L<small>UCIUS</small> V<small>ERUS</small><br /><br />(mb.v.&nbsp;[[161]]–[[169]])<ref name="lev164" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 164.</ref><br /><br />(1) | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Ceionia Fabia | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautius Quintillus<ref group="lower-roman">Burri i Ceionia Fabia: Levick (2014), fq. 164.</ref> | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Q. Servilius Pudens | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Ceionia Plautia | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Cornificia Minor | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Petronius Sura | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #e9a5d8;" |C<small>OMMODUS</small><br /><br />(mb.v.&nbsp;[[177]]–[[192]])<ref name="giac10" group="lower-roman">Giacosa (1977), fq. 10.</ref> | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Fadilla<ref name="lev117" group="lower-roman">Levick (2014), fq. 117.</ref> | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #f6dbef;" |M. Annius Verus Caesar | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background: #e5e5e5;" |Ti. Claudius Pompeianus<br /><br />(2) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Lucilla | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |M. Plautius Quintillus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Junius Licinius Balbus | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Servilia Ceionia |- style="height:1px;text-align:center" | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;border-bottom:1px solid black;height:1em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Petronius Antoninus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L.&nbsp;Aurelius Agaclytus<br /><br />(2) | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Aurelia Sabina | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |L. Antistius Burrus<br /><br />(1) | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautius Quintillus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Plautia Servilla | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |C. Furius Sabinus Timesitheus | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Antonia Gordiana | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Junius Licinius Balbus? |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | rowspan="2" style="border-right:1px solid black;height:2em;width:1em" | | rowspan="2" style="height:2em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | style="border-right:1px solid black;height:1em;width:1em" | |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="2" rowspan="2" style="height:2em;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em" |Furia Sabina Tranquillina | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;border-bottom:1px solid black;width:2em" | | colspan="6" rowspan="2" style="border:2px solid black;padding:0.2em;background-color: #c6bbf9;" |G<small>ORDIAN</small> III<br /><br />(mb.v.&nbsp;[[238]]–[[244]]) |- style="height:1px;text-align:center" | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | | colspan="2" style="height:1em;width:2em" | |} |- | style="text-align: left;" | {| style="border-spacing: 2px; border: 1px solid darkgray;" | * (1) = bashkëshort-i/ja e parë * (2) = bashkëshort-i/ja e dytë * (3) = bashkëshort-i/ja e tretë * <templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#e9a5d8; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;E purpurta në të kuqe tregon perandor të Dinastisë Nerva-Antonine </div><br /><br /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#f6dbef; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;E purpurta e hapur tregon trashëgimtar të paracaktuar të kësaj dinastie, që nuk mbretëroi dot kurrë</div><br /><br /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#e5e5e5; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;Grija tregon pretendent të pasuksesshëm perandorak</div><br /><br /><templatestyles src="Legend/styles.css" /><div class="legend"><span class="legend-color" style="background-color:#c6bbf9; color:black;">&nbsp;</span>&nbsp;E purpurta në blu tregon perandorë të dinastive të tjera</div> * Vija të ndërprera tregojnë birësim; vija të pikëzuara tregojnë lidhje dashurore / marrëdhënie jashtë martesore * <span class="smallcaps">small caps</span> = hyjnizuar së prasmi (''Augusti, Augustae,'' ose të tjerë) |} |- | style="text-align: left;" |'''Shënime:''' Përveç ku shënohet ndryshe, shënimet më poshtë tregojnë se një lidhje farefisnore e individit është paraqitur në pemën e mësipërme familjare. <div class="reflist reflist-columns references-column-width reflist-lower-roman " style="column-width: 30em; "> <references group="lower-roman" responsive="0"></references> </div> |- | style="text-align: left;" |'''Referencat:''' * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFDIR_contributors2000">''DIR'' contributors (2000). [http://www.roman-emperors.org/ "De Imperatoribus Romanis: An Online Encyclopedia of Roman Rulers and Their Families"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200913043304/http://www.roman-emperors.org/ |date=13 shtator 2020 }}<span class="reference-accessdate">.</span><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">2015-04-14</span></span>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFGiacosa1977">Giacosa, Giorgio (1977). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFGiacosa1977">''Women of the Caesars: Their Lives and Portraits on Coins''. Translated by R. Ross Holloway. Milan: Edizioni Arte e Moneta. [[ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>0-8390-0193-2</bdi></nowiki>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLambert1984">Lambert, Royston (1984). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLambert1984">''Beloved and God: The Story of Hadrian and Antinous''. New York: Viking. [[ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>0-670-15708-2</bdi></nowiki>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLevick2014">Levick, Barbara (2014). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFLevick2014">''Faustina I and II: Imperial Women of the Golden Age''. Oxford University Press. [[ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>978-0-19-537941-9</bdi></nowiki>.</cite> * <templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation book cs1" id="CITEREFWilliam_Smith1870">William Smith, ed. (1870). </cite><cite class="citation book cs1" id="CITEREFWilliam_Smith1870">''Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology''.</cite> |} == Shiko edhe == {{Div col|rules=yes|colwidth=12em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Lista e Perandorëve Romakë]] * [[Perandoria Romake]] * [[Perandoria Romake Perëndimore]] * [[Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore]] * [[Gladiatori]] * [[Gladiator (film 2000)]] * [[Narcizmi]] * [[Çrregullimi narcizik i personalitetit]] * [[Kulti i individit]] * [[Romulus]]i * [[Herkuli]] * [[Neroni]] * [[Otoni]] * [[Nerva]] * [[Klaudi]] * [[Tiberi]] * [[Vespaziani]] * [[Titi]] * [[Adriani]] * [[Mark Aureli]] * [[Pertinaksi]] * [[Didius Juliani]] * [[Antonin Piu]] * [[Caracalla|Karakala]] * [[Aleksandër Severus]] * [[Septim Severi]] * [[Klaudi II]] * [[Graciani]] * [[Arkadi]] * [[Teodosi I]] * [[Kostandini i Madh]] * [[Dinastia e Konstandinit]] * [[Juliani]] * [[Valentiniani I]] * [[Valentiniani II]] * [[Valensi]] * [[Teodosi II]] * [[Anastasi I]] * [[Marciani]] * [[Valentiniani III]] * [[Justiniani i Madh]] * [[Historia Augusta]] * [[SPQR]] * [[Senati Romak]] * [[Garda pretoriane]] * [[Pretori]] * [[Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake]] * [[Mauzoleumi i Augustit]] * [[Castel Sant'Angelo]] * [[Pax Romana]] * [[Galeni]] * [[Feja romake]] * [[Feja e lashtë greke]] * [[Arti romak]] * [[Kultura e Romës së lashtë]] * [[Skllavëria në Romën e lashtë]] * [[Ekonomia Romake]] * [[Dion Kasi]] * [[Svetoni]] * [[Herodiani]] * [[Aurel Viktori]] {{Div col end}} ==Shënime== {{Notelist}} == Biografia == === Origjina familjare dhe rinia (161-180) === [[Skeda:Commodus_17-02-2009_11-27-10.JPG|majtas|parapamje|Komodi në rininë e tij]] Bir i perandorit mbretërues [[Mark Aureli]], ai lindi Lucius Aelius Aurelius Commodus në Lanuvium, Lanuviumi i lashtë pranë Romës. Ai kishte një vëlla binjak, Titus Aurelius Fulvius Antoninus, i cili vdiq në vitin 165. Më 12 tetor 166, Komodi u emërua Cezar së bashku me vëllain e tij më të vogël, Mark Annius Verus Cezar ; ky i fundit vdiq në vitin 169, duke e lënë Lucius Aurelius Commodus si djalin e vetëm mbijetues. Ai mori një arsim të mirë nga "një bollëk mësuesish të mirë", sipas fjalëve të Mark Aurelit. Në prill [[175|të vitit 175]], Avidius Cassius, guvernatori i Sirisë, e shpalli veten perandor pas thashethemeve se [[Mark Aureli]] kishte vdekur. I njohur si perandor nga Siria, Palestina dhe Egjipti, Kasiusi vazhdoi rebelimin e tij pavarësisht ekzistencës së vazhdueshme të Mark Aurelit. Gjatë përgatitjeve për fushatën kundër Kasit, princi mori togën e tij në frontin e [[Lumi i Danubit|Danubit]] më 7 korrik 175, duke hyrë kështu zyrtarisht në moshë madhore. Megjithatë, Kasi u vra nga një prej centurionëve të tij përpara se të fillonte fushata kundër tij. Komodi e shoqëroi të atin në një udhëtim të gjatë drejt provincave lindore, gjatë të cilit ai vizitoi Antiokinë . Perandori dhe djali i tij udhëtuan gjithashtu për në [[Athina|Athinë]], pastaj u kthyen në Romë në vjeshtën e vitit [[176|176.]] [[Mark Aureli]] ishte perandori i dytë pas [[Vespaziani|Vespasianit]] që pati një djalë, dhe duket se qëllimi i tij ka qenë që Komodi të bëhej trashëgimtar i tij, megjithëse perandorët, shpesh pa fëmijë të rritur meshkuj, i kishin adoptuar prej kohësh trashëgimtarët e tyre. Komodi ishte i vetmi nga shumë djemtë e Mark Aurelit që i mbijetoi atij (trashëgimtari tjetër i caktuar, Mark Annius Verus Cezari, kishte vdekur shumë i ri, dhe ende shumë i ri dhe larg Romës ishte nipi i tij i vetëm gjallë, Tiberius Claudius Severus Proculus, një nip i Komodit i cili më vonë u bë konsull nën [[Septim Severi|Septimius Severus]], si dhe vjehrri i [[Elagabali|Elagabalusit]]). Më 27 nëntor 176, Mark Aureli i dha Komodit gradën e ''[[Imperator|Perandorit]]'' dhe në [[177|vitin 177]], titullin e Augustit, duke i dhënë të birit të njëjtën pozicion si ai vetë dhe duke ndarë zyrtarisht pushtetin me të. Më 23 dhjetor të të njëjtit vit, ai mori ''tribunicia potestas'' . Më 1 janar 177, Komodi u bë konsull për herë të parë, në moshën 15 vjeç, konsulli më i ri në historinë romake deri në atë kohë. Gjatë mbretërimit të tij me të atin, Komodi nuk kreu asnjë çuditshmëri apo mizori. Ai më pas u martua me Bruttia Crispina përpara se të shoqëronte të atin edhe një herë në frontin e Danubit kundër barbarëve në [[178|vitin 178]], ku Mark Aureli më pas vdiq më 17 mars 180, duke e lënë Komodin nëntëmbëdhjetëvjeçar si perandor. === Ngjitja në fron (180) === [[Skeda:Delacroix-Marc_Aurèle-MBA-Lyon.jpg|parapamje|[[Eugène Delacroix]], ''Fjalët e Fundit të Perandorit Mark Aureli'', një përshkrim modern i vdekjes së Markut: perandori, në qendër, ulet në shtrat, i rrethuar nga miq dhe personalitete, dhe mban krahun e Komodit (në të djathtë), të veshur me të kuqe, të rruar pastër dhe të veshur në stilin oriental, me vathë dhe një kurorë, i cili duket i largët dhe i painteresuar.]] Pas një serie të re fitoresh vendimtare në vitet [[178|178-179]] kundër Markomanëve dhe [[179|Kuadëve]], babai i tij, Mark Aureli, u sëmur rëndë në [[180|vitin 180]], ndoshta i goditur edhe nga murtaja që kishte prekur perandorinë për vite me radhë . <ref>{{Sfn|Guido Clemente 2008|p. 636}}.</ref> Mark Aureli vdiq më 17 mars 180, rreth pesëdhjetë e nëntë vjeç, sipas Aureli Viktorit në [[Castra|qytetin e kampit]] të ''Vindobona'' ( [[Vjena|Vjenë]] ). <ref name="AurVitDeCaes16">{{Sfn|Aurelio Vittore, De Caesaribus|72, 36|Aurelio Vittore De Caesaribus}}.</ref> Sipas [[Tertuliani|Tertulianit]], një historian dhe apologjet bashkëkohor i krishterë, ai do të kishte vdekur në frontin sarmatik, jo shumë larg ''[[Sirmiumi|Sirmiumit]]'' ([[Mitrovica e Sremit|Sremska Mitrovica]] e sotme, në [[Serbia|Serbinë]] e sotme),<ref>{{Sfn|Tertulliano|25}}.</ref> i cili shërbeu si [[Selia|seli]] dimërore e trupave të tij, në prag të sulmit përfundimtar. Birley në fakt beson se Marku mund të ketë vdekur në ''Bononia'' në Danub (që me asonancë kujton vendin e ''Vindobona'' ), njëzet milje në veri të ''Sirmiumit''.<ref>{{Sfn|Birley 1990|p. 264}}.</ref> Duke filluar të ndihej keq, ai e thirri Komodusin pranë shtratit të tij dhe i kërkoi së pari që ta përfundonte luftën me nder, në mënyrë që të mos dukej sikur e kishte "tradhtuar" ''Res publica-n'' . Djali i tij premtoi se do të merrte kontrollin, por shqetësimi i tij kryesor ishte shëndeti i të atit. Prandaj, ai kërkoi të lejohej të priste disa ditë para se të largohej. Marku, duke ndjerë se ditët e tij po i afroheshin fundit dhe detyra e tij po përmbushej, pranoi me stoicizëm një vdekje të ndershme, duke abstenuar nga ushqimi dhe pijet, duke e përkeqësuar kështu sëmundjen e tij për t'i lejuar të vdiste sa më shpejt të ishte e mundur. Ditën e gjashtë, pasi i mblodhi miqtë e tij dhe "''duke u tallur me punët njerëzore",'' ai u tha atyre: " ''Pse qani për mua dhe nuk mendoni më tepër për murtajën dhe vdekjen e zakonshme? Nëse do të largoheni prej meje, po ju them, duke shkuar përpara jush, lamtumirë me mua'' ." Ndërsa ushtarët gjithashtu u dëshpëruan për të, kur u pyetën " ''kujt duhet t'ia besonte të birin'' ", ai u përgjigj vartësve të tij: " ''Juve, nëse është i denjë, dhe perëndive të pavdekshme'' ." Ditën e shtatë gjendja e tij u përkeqësua dhe për pak kohë lejoi vetëm të birin të vinte në prani të tij, por pothuajse menjëherë e largoi, në mënyrë që të mos e infektonte. Kur Komodi u largua, ai e mbuloi kokën sikur donte të flinte, si babai i tij Antoninus Pius, dhe vdiq atë natë. <ref>{{Sfn|Historia Augusta|''Marcus Aurelius'', 28}}.</ref> [[Dion Kasi|Cassius Dio Cocceianus]] shton se pati njëfarë neglizhence nga ana e mjekëve, të cilët donin të përshpejtonin trashëgiminë për t'i pëlqyer Komodit, por këto mund të ishin vetëm thashetheme. <ref>{{Sfn|Cassio Dione|72, 33}}.</ref> Mark Aureli besonte, gabimisht, se djali i tij do ta braktiste atë lloj jete kaq pak të përshtatshme për një ''[[Principati (Roma)|princeps]]'', duke marrë përsipër përgjegjësitë e nevojshme në qeverisjen e një Perandorie si ajo Romake . Dhe meqenëse Komodi nuk ishte i çmendur, siç pretendonin shumë, edhe pse i pëlqente të shfaqej si gladiator dhe në sprova force, ai me zgjuarsi siguroi menjëherë besnikërinë e ushtrisë dhe të popullit romak me donacione të mëdha ( ''donative'' dhe ''congiaria'' ), duke qeverisur kështu si një [[Monarkia absolute|monark absolut i]] vërtetë, i mbrojtur nga komplotet e vazhdueshme të Senatit dhe duke ruajtur pushtetin për dymbëdhjetë vjet të gjata. Në njërën nga këto komplote ishte e përfshirë edhe motra e tij, Lucilla (si dhe anëtarë të tjerë të familjes, si kunati i tij dhe një nip, bir i Kornifikisë), të cilin Komodi e dëboi fillimisht dhe më pas e vrau (jo burrin e saj, Pompeianin, i cili preferonte të vetë-dëbohej, dhe Kornifikinë). Një motër tjetër, Fadilla, ishte në vend të kësaj, së bashku me burrin e saj, një nga këshilltaret më besnike të vëllait të saj. <ref>{{Sfn|Erodiano|''Commodo'', I, 13.1}}; {{Sfn|Historia Augusta|''Commodus''}}</ref> Në fund të principatës së Mark Aurelit, Cassius Dio i shkroi një lavdërim perandorit, megjithëse e përshkruante kalimin te Komodi me dhimbje dhe keqardhje:{{Blockquote|In ogni caso non poté godere di quella fortuna che meritava perché non era fisicamente forte e perché dovette affrontare, per quasi tutta la durata del suo impero, moltissime difficoltà. Proprio per questo lo ammiro maggiormente, appunto perché egli, anche in mezzo a vicende avverse e straordinarie, non solo sopravvisse, ma salvò anche l'impero. Una sola cosa, però, lo rese infelice: il fatto che pur avendo allevato ed educato il figlio nel modo migliore possibile, questi deluse moltissimo le sue aspettative. Di costui, ora, dobbiamo parlare, dato che alle vicende dei Romani di quell'epoca accadde quello che avviene oggi alla nostra storia, decaduta da un regno aureo ad uno ferreo e rugginoso.|{{cita|Cassio Dione|72, 36.3-4}}.}} === Principata (180-192) === Ndër aktet e para të Komodit ishte, përveç hyjnizimit të babait të tij, ndërtimi i kolonës së madhe që festonte fitoret e babait të tij mbi popujt barbarë të Veriut . ==== Politika e jashtme ==== Ai e filloi mbretërimin e tij me një traktat paqeje të pafavorshëm me Marcomanni-t, Quadi-t dhe Buri-t (fise [[Gjermanikët|gjermanike]] ), të cilët kishin qenë në luftë kundër [[Mark Aureli|Mark Aureliusit]] . Më vonë, ai vetë zhvilloi luftëra kundër [[Gjermanikët|gjermanëve]], shpesh duke fituar fitore të pjesshme, për të cilat kërkoi edhe nderime nga [[Senati Romak|Senati]] . Ndryshe nga ajo që raportojnë disa historianë, Komodi nuk ishte, megjithatë, një strateg aq i keq sa mund të duket. ==== Politika e brendshme ==== Komodi vendosi shpërblime të majme për informatorët, me kusht që ata të zbulonin veset, virtytet dhe sekretet e çdo senatori. I përndjekur nga frika se të gjithë po komplotonin kundër tij - dhe këto frikëra shpesh ishin të bazuara - ai hartoi një dokument zyrtar, të përpiluar çdo ditë nga ai vetë, të quajtur ''lista e ndalimit'' : një sërë të dyshuarish, pak a shumë të bazuar, më pas dëboheshin ose ekzekutoheshin. ==== Shfaqje gladiatoriale ==== Komodi e shoqëroi të atin në një udhëtim të gjatë në provincat lindore, gjatë të cilit vizitoi '''Antioch'''. Perandori dhe djali i tij shkuan gjithashtu në '''Athens''', përpara se të ktheheshin në Romë në vjeshtën e vitit 176. Mark Aureli ishte perandori i dytë pas '''Vespasian''' që kishte një djalë biologjik, dhe duket se synonte që Komodi të bëhej trashëgimtari i tij. Për një kohë të gjatë, perandorët romakë, shpesh pa djem të rritur, kishin zakon të birësonin trashëgimtarët e tyre. Komodi ishte i vetmi nga shumë djemtë e Mark Aurelit që i mbijetoi atij. Trashëgimtari tjetër i caktuar, Marcus Annius Verus Caesar, kishte vdekur shumë i ri, ndërsa nipi i vetëm ende gjallë ishte '''Tiberius Claudius Severus Proc''' Komodi kishte një pasion - ashtu si nëna e tij Faustina dhe xhaxhai dhe kunati i tij [[Lucius Verus]] (bashkëperandori i Mark Aurelit) - për [[Gladiatori|luftimet gladiatorësh]] dhe luftimet kundër bishave, deri në atë pikë sa zbriste vetë në [[Amfiteatri|arenë]] i veshur si gladiator, si [[Herkuli|Herkuli romak]] i veshur me lëkurë luani dhe i stërvitur nga Narcis, një nga më të fortët në ato kohë në luftimet gladiatorësh, duke kaluar pothuajse të gjithë kohën e tij të vjedhur në kënaqësi dhe festa. Ai mori pjesë në 735 ndeshje, duke u shtirur sikur ishte i regjistruar dhe i paguar si një gladiator normal, por sigurisht askush nuk mundi ta mundte, falë edhe caktimit të armëve të topitura dhe mburojave të manipuluara; të gjithë të zgjedhurit përfunduan të mundur në mënyrë të pamëshirshme, dhe kushdo që e dinte mashtrimin, vendosej në një ''listë ndalimi'' me një dokument zyrtar dhe më pas dëbohej ose ekzekutohej. Në luftime trup më trup, ai kishte zgjedhur rolin e ''Sekutorit'', duke u përballur me kundërshtarët e tij me përkrenare, mburojë dhe shpatë; në fund, ai shpesh bënte sikur i kursente dhe pastaj i gjymtonte ose i shpërfytyronte. Ai gjithashtu vrau mijëra kafshë të egra, duke përfshirë elefantë, rinocerontë, hipopotamë, luanë, arinj, leopardë dhe strucë, ku këta të fundit ishin një pasion i tij sepse pasi u pritej koka, ata vazhdonin të vraponin për disa sekonda ; në një nga paraqitjet e tij të fundit në arenë, ai kapi kokën e një struci dhe ua tregoi senatorëve (siç raportohet nga [[Dion Kasi|Cassius Dio]]) dhe shpalli se do t'i bënte të njëjtën gjë të gjithë [[Senati|Senatit]] . Pjesëmarrja në lojërat në arenë konsiderohej skandaloze nga romakët: morali i zakonshëm i vendoste gladiatorët në nivelet më të ulëta të shkallës shoqërore. Duket se ajo e trashëgoi këtë pasion nga nëna e saj: sipas një legjende të raportuar në [[Historia Augusta|Historia Augusta,]] Faustina u dashurua marrëzisht me një gladiator dhe ia rrëfeu pasionin e saj burrit të saj, Mark Aurelit. Orakulli këshilloi t'i pritej fyti gladiatorit, në mënyrë që gruaja e Mark Aurelit të mund të zhytej në gjakun e të dashurit të saj para se të kryente marrëdhënie seksuale me perandorin, duke u çliruar kështu nga pasioni i paligjshëm. Nga kjo marrëdhënie lindi Komodi, i cili trashëgoi karakterin dhe pasionin e këtij gladiatori. Megjithatë, legjenda konsiderohet, nga ''vetë autori i Historia Augusta,'' si e pabazuar. ==== Oborri Perandorak dhe Veset Private ==== [[Skeda:The_Emperor_Commodus_Leaving_the_Arena_at_the_Head_of_the_Gladiators_by_American_muralist_Edwin_Howland_Blashfield_(1848-1936)_01.jpg|parapamje|350x350px|Edwin Howland Blashfield, Commodus Gladiatori në Arenë]] Paqëndrueshmëria e Komodit nuk kufizohej vetëm në këtë "hobi". Në [[190|vitin 190]], një pjesë e [[Roma|Romës]] u shkatërrua nga zjarri dhe Komodi shfrytëzoi rastin për ta "rithemeluar" atë, duke e quajtur ''Colonia Commodiana'' për nder të tij (siç ndoshta donte të bënte Neroni në vitin 64). Edhe muajt e kalendarit u riemëruan për nder të tij, dhe madje [[Senati Romak|Senati]] e ndryshoi emrin e tij në ''Senati i Fortuna Commodiana'', ndërsa ushtria u bë ''Ushtria Komodiane'', dhe kështu ndodhi edhe me flotën, ''Classis Commodiana'' . Një sjellje e tillë monarkike u konsiderua seriozisht fyese nga Senati. Ai gjithashtu kishte një prirje për gjërat seksualisht ekstravagante ose të pashëndetshme; ai abuzoi me të gjitha motrat e tij, i detyroi konkubinat e tij të përdornin emrin e nënës së tyre Faustina gjatë marrëdhënieve seksuale dhe kishte ngritur një lloj ''haremi'' me treqind vajza dhe treqind djem për përdorimin e rrethit të tij të miqve dhe oborrtarëve, duke vënë në skenë shfaqje orgjiatike me tema, të tilla si {{'}}''Rustik'''. === Konspiracionet === [[Skeda:Commodus_by_Rubens.jpg|parapamje|239x239px|[[Peter Paul Rubens]], ''Komodus'']] Në [[182|vitin 182,]] një grup anëtarësh të familjes perandorake u mblodhën rreth motrës së tij , Annia Aurelia Galeria Lucilla - vajza e saj nga martesa e parë, nip (djali i motrës së saj tjetër, Annia Cornificia Faustina Minor ), kushëriri i saj nga babai, ish-konsulli Marcus Numidius Quadratus dhe motra e këtij të fundit [[Numidia Cornificia Faustina|, Numidia Cornificia Faustina]] - planifikuan vrasjen e Komodit, duke imagjinuar se Luçila dhe burri i saj do të ishin sundimtarët e rinj të Romës. Nipi i Kuintinianit doli me vrull nga vendi i tij i fshehtë me një kamë, duke u përpjekur ta godiste Komodin. Ai i tha: "Ja ku është kama që po të dërgon Senati", duke zbuluar qëllimin e tij para se të mund të vepronte.<ref>{{Cite web |title=Lucilla |url=http://www.romanoimpero.com/2010/09/annia-lucilla.html |publisher=Romano Impero|language=it}}</ref> Rojet ishin më të shpejta se ai, dhe ai u mposht dhe u çarmatos pa arritur as ta plagoste perandorin. Komodi urdhëroi dënimin me vdekje të saj dhe të Markus Numidius Quadratus; Luçila, vajza e saj dhe Numidia Cornificia Faustina u internuan në ishullin e Kaprit . Një vit më vonë, Komodi dërgoi një centurion në Kapri për të vrarë të tre gratë.<ref>{{Cite web |title=Lucius Aurelius Commodus |url=http://www.roman-empire.net/highpoint/commodus.html |publisher=Roman Empire.net |language=en}}</ref> Komplote të tjera përfshinin përsëri burrin e dytë të Luçilës, Tiberius Claudius Pompeianus, i cili i shpëtoi represionit duke u vetë-internuar. Motra e saj tjetër që banonte në Romë, Fadilla, ishte shumë e afërt me Komodin dhe e mbështeti atë me burrin e saj si këshilltar. === Rënia dhe vdekja === Në vitin 192, Komodi u divorcua nga Bruttia Crispina, duke e dëbuar atë për shkak të tradhtisë bashkëshortore. Të përballur me pakënaqësinë në rritje për shkak të teprimeve të Komodit, prefekti pretorian Quintus Aemilius Leto dhe ''kubikularius'' Eclectus, të frikësuar për jetën e tyre pasi kishin kundërshtuar ekstravagancat e fundit të perandorit dhe ishin vendosur në një listë ndalimesh, organizuan një komplot. [[Konkubinimi|Konkubina]] e Komodit, Marcia Demetria, një nga të preferuarat e tij, ndoshta me [[Krishtërimi|besim të krishterë]] (ajo e kishte shtyrë Komodin të ndalonte persekutimet dhe të falte [[Viktori I|Papën Viktor I]] ), u përfshi shpejt, kështu që, duke përfituar nga afërsia e saj me princin, ata mund ta helmonin atë në mënyrë që ta vrisnin fshehurazi, në një mënyrë jo-mburravece ose të përgjakshme dhe pa një përballje fizike. [[Skeda:The_death_of_Emperor_Comodus,_by_Fernand_Pelez.jpg|parapamje|Fernand Pelez, ''Vdekja e Commodus'']] Atentati u krye më 31 dhjetor [[192]], në prag të inaugurimit të konsujve të rinj: gjatë një [[Gostia|banketi]], vera e tij u helmua. Perandori, megjithatë, duke besuar se ishte i rënduar nga vakti i bollshëm, u tërhoq në apartamentet e tij dhe u kërkoi shërbëtorëve të tij ta ndihmonin [[Vjellja|të vjellë]], duke shpëtuar kështu pa e ditur veten. Në atë pikë, pasi helmimi kishte dështuar dhe nga frika se mund të zbuloheshin së shpejti, komplotistët iu drejtuan kampionit të gladiatorëve Narcis, instruktorit personal të perandorit, duke i dhënë një shpatë; gladiatori, i shtyrë nga premtimi i një shpërblimi të madh dhe nga hakmarrja personale për vendosjen në një listë ndalimi, vrau Komodin po atë mbrëmje në banja, ndoshta duke e mbytur ose duke e therur. Vitin pasardhës, Narcis u ekzekutua si vrasësi i perandorit gjatë luftës civile, dhe Marcia u dënua me vdekje nga perandori i ri. Cassius Dio, megjithatë, mbijetoi dhe shkroi një nga rrëfimet e pakta të këtyre ngjarjeve. Të nesërmen, 1 janar [[193]], pas një periudhe shumë të shkurtër pushimi, komplotistët përhapën lajmin për vdekjen e papritur dhe të parashikueshme të Perandorit nga një goditje në tru dhe se si ajo ngjarje e rastësishme kishte penguar pikërisht në kohë planin e Komodit për të vrarë konsujt e emëruar, Quintus Pompeius Sosius Falcone dhe Gaius Julius Erucius Clarus Vibianus, dhe më pas për të shkuar në [[Senati Romak|Senat]], i shoqëruar nga një [[Gladiatori|gladiator]] dhe vetë i veshur me rroba [[Amfiteatri|arene]], për t'u shpallur konsull së bashku me ta për herë të tetë. Leto dhe Eklekti shkuan më pas te ''Praefectus Urbi'' [[Pertinaksi|Publius Helvius Pertinax]], [[Gjenerali|gjeneral]] dhe konsull në detyrë dhe koleg i perandorit të ndjerë, dhe i ofruan atij vjollcën perandorake . Pertinax, fillimisht i frikësuar për jetën e tij, u bind të pranonte vetëm kur, i çuar në [[Kodra Palatine|Palatinë]], pa trupin e pajetë të Komodusit. Në Romë, lajmi për vdekjen e Princit e shtyu [[Senati Romak|Senatin]] dhe popullin të kërkonin që [[Kufoma|trupi]] të tërhiqej me grep dhe të hidhej në Tiber, siç ishte një zakon i lashtë i diktuar për armiqtë e atdheut. "Le të fshihet plotësisht kujtimi i vrasësit dhe i gladiatorit. Le të rrëzohen statujat e vrasësit dhe të gladiatorit. Le të zhduket krejtësisht kujtesa e gladiatorit të turpshëm. Hidheni gladiatorin në varrin e përbashkët të kockave. Dëgjo, o Cezar: le të tërhiqet vrasësi me grep, sipas zakonit të etërve tanë; le të tërhiqet me grep vrasësi i Senatit. Më i egër se Domitian, më i poshtër se Nero. Atë që ai ua bëri të tjerëve, le t'i bëhet atij vetë. Ndërkaq, le të ruhet kujtimi i atyre që janë të pafajshëm. Le t'u rikthehen nderimet të pafajshmëve, ju lutem." (Historia Augusta, Commodo, 19.1.) Megjithatë, Pertinaksi dha urdhër që Komodi të varrosej fshehurazi në [[Castel Sant'Angelo|mauzoleun e Hadrianit]] . Pasi dëgjoi për këtë, Senati e shpalli Komodin ''hostis publicus'' dhe dekretoi ''damnatio memoriae'' të tij: emri i saktë i institucioneve u rivendos, ndërsa statujat dhe monumentet e tjera të ngritura nga Perandori i ndjerë u shembën. Vetëm dy vjet më vonë, megjithatë, në [[195|vitin 195]], perandori [[Septim Severi|Septimius Severus]], duke u përpjekur të legjitimonte pushtetin e tij duke u rilidhur me dinastinë e [[Mark Aureli|Mark Aurelit]] dhe në kundërshtim të hapur me Senatin, rehabilitoi kujtimin e Komodit, duke urdhëruar që të dekretohej apoteoza e tij. Prandaj, Komodi kaloi nga armik i Shtetit në gjendjen e ''divus'', me një flamen të veçantë në krye të kultit të tij. Në titullin perandorak, Severusi e shpalli veten bir të Mark Aurelit dhe vëlla të Komodit, sikur të kishte pasur një birësim të rregullt. == Referime == {{Reflist|2}} == Bibliografia == {{Refbegin|39em}} * {{Cite book|author=Geoff W. Adams|title=The Emperor Commodus: gladiator, Hercules or a tirant?|location=Boca Raton|publisher=BrownWalker Press|year=2013|language=en|ISBN=1612337228}} * {{Cite journal|author=G. Alföldy|title=Der Friedesschluss des Kaisers Commodus mit den Germanen|journal=Historia|volume=20|year=1971|language=de|pages=84–109}} * {{Cite journal|author=P. A. Brunt|title=The Fall of Perennis: Dio-Xiphilinus 79.9.2|url=https://archive.org/details/sim_classical-quarterly_1973-05_23_1/page/172|journal=Classical Quarterly|volume=23|language=en|year=1973|pages=172–77}} * {{Cite journal|author=J. Gagé|title=La mystique imperiale et l'épreuve des jeux. Commode-Hercule et l'anthropologie hercaléenne|journal=ANRW|volume=2.17.2|year=1981|language=en|pages=663–83}} * {{Cite journal|last=Hammond|first=Mason|year=1957|title=Imperial Elements in the Formula of the Roman Emperors during the First Two and a Half Centuries of the Empire|url=https://archive.org/details/memoirsofamerica25ameruoft|journal=Memoirs of the American Academy in Rome|volume=25|doi=10.2307/4238646|jstor=4238646|language=en|pages=19–64}} * {{Cite book|author=Olivier Hekster|title=Commodus: An Emperor at the Crossroads: Dutch monographs on ancient history and archaeology|volume=23|publisher=Brill|year=2002|url=https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0924-3550|ISSN=0924-3550|language=en}} * L. L. Howe, ''The Praetorian Prefect from Commodus to Diocletian (A.D. 180–305)''. [[Çikago]], [[1942]] * M. P. Speidel, "Commodus the God-Perandor and Army", ''Journal of Roman Studies'', '''83''' ([[1993]]), fq.&nbsp;109–14. * Jerry Toner, ''The Day Commodus Killed a Rhino: Understandin the Roman Games''. Johns Hopkins University Press, 2014. {{Refend}} == Linqe të jashtme == {{Commons category|Commodus|Komodi}} * [[Historia Augusta]] [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Commodus*.html: Life of Commodus] * [https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/73*.html Book 73 of Cassius Dio’s History] * [https://www.livius.org/sources/content/herodian-s-roman-history/ Herodian’s Roman History] [[Kategoria:Perandorë romakë]] [[Kategoria:Lindje - Vitet 160]] [[Kategoria:Vdekje - Shekulli II]] [[Kategoria:Hyjni romake]] [[Kategoria:Faraonë]] [[Kategoria:Gladiatorë romakë]] dxbx4ob6ory6nlbx7qzisjgz7y56o6p 1 305157 2986708 2874249 2026-06-02T04:23:38Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Kevin De Bruyne]] 2986708 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2170623 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180730202943/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_Squadlists.pdf për lidhjen https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_Squadlists.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180814235138/https://www.101greatgoals.com/goals/europe/kevin-de-bruyne-3-stars-as-genk-win-5-4-at-club-brugge/ për lidhjen http://www.101greatgoals.com/goals/europe/kevin-de-bruyne-3-stars-as-genk-win-5-4-at-club-brugge/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 dhjetor 2020 20:26 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2180928 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160918234021/http://www.mancity.com/news/first-team/2016/09/17/city-v-bournemouth-16-september/1474036032274 për lidhjen http://www.mancity.com/news/first-team/2016/09/17/city-v-bournemouth-16-september/1474036032274. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191215182807/https://www.mcfcwatch.com/2018/03/20/pep-guardiola-to-make-surprise-visit-to-belgium-on-june-2nd-report/ për lidhjen https://www.mcfcwatch.com/2018/03/20/pep-guardiola-to-make-surprise-visit-to-belgium-on-june-2nd-report/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180511013605/https://staantribune.nl/een-jongen-uit-drongen-hoe-het-begon-voor-kevin-de-bruyne/ për lidhjen https://staantribune.nl/een-jongen-uit-drongen-hoe-het-begon-voor-kevin-de-bruyne/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150402102410/http://www.101greatgoals.com/blog/michele-lacroix-new-blonde-girlfriend-of-chelseas-de-bruyne-has-posted-pictures-of-the-couple-on-facebook/ për lidhjen http://www.101greatgoals.com/blog/michele-lacroix-new-blonde-girlfriend-of-chelseas-de-bruyne-has-posted-pictures-of-the-couple-on-facebook/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180804215125/http://soccerly.com/article/dflores/kevin-de-bruynes-controversial-special-olympics-campaign për lidhjen http://soccerly.com/article/dflores/kevin-de-bruynes-controversial-special-olympics-campaign. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 janar 2021 03:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2237944 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150925215906/http://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/kevin-de-bruyne-interview-ill-fight-for-chance-at-chelsea-8845258.html për lidhjen https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/kevin-de-bruyne-interview-ill-fight-for-chance-at-chelsea-8845258.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 gusht 2021 10:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2240686 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/69bpXIzd6?url=http://uk.reuters.com/article/2011/05/17/uk-soccer-belgium-champions-idUKTRE74G7D120110517 për lidhjen http://uk.reuters.com/article/2011/05/17/uk-soccer-belgium-champions-idUKTRE74G7D120110517. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 gusht 2021 10:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2263233 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121011114010/http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2008%20-%202009&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=408547&ListType=8&pStr=Match_Details&t=2 për lidhjen http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2008%20-%202009&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=408547&ListType=8&pStr=Match_Details&t=2. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121011114026/http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2009%20-%202010&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=419917&ListType=9&pStr=Match_Details&t=3 për lidhjen http://guardian.touch-line.com/?Lang=0&mTEID=1175&Season=2009%20-%202010&CTID=6&CPID=10&TEID=1175&RFID=&PLID=213148&MAID=419917&ListType=9&pStr=Match_Details&t=3. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140422233138/http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000291918.php për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/liga/news/2013/0000291918.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20141101165628/http://www.bundesliga.com/en/el/news/2014/0000305024.php për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/el/news/2014/0000305024.php. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160716195857/http://sporza.be/cm/sporza/voetbal/buitenland/Duitsland/1.2400701 për lidhjen http://sporza.be/cm/sporza/voetbal/buitenland/Duitsland/1.2400701. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 tetor 2021 20:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369058 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140622045843/http://www.fifa.com/worldcup/players/player=358120/news.html për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/players/player=358120/news.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191215184302/https://www.fifa.com/worldcup/matches/round%3D255931/match%3D300186479/ për lidhjen https://www.fifa.com/worldcup/matches/round=255931/match=300186479/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 14:43 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369846 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190615080242/https://www.goal.com/en/news/jupp-heynckes-would-give-kevin-de-bruyne-shirt-off-my-back/2eqyxx2j3vqi1dt7leiauui4j për lidhjen http://www.goal.com/en/news/jupp-heynckes-would-give-kevin-de-bruyne-shirt-off-my-back/2eqyxx2j3vqi1dt7leiauui4j. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2021 03:57 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2382897 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191202213823/https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/ për lidhjen https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 janar 2022 13:32 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2419134 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171213010651/http://iffhs.de/the-iffhs-man-world-team-2017/ për lidhjen http://iffhs.de/the-iffhs-man-world-team-2017/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 mars 2022 01:11 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2423430 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180626192327/https://squawka.com/en/news/player-ratings-belgium-3-0-republic-of-ireland-de-bruyne-conducts-dominant-win-for-red-devils/700929 për lidhjen https://squawka.com/en/news/player-ratings-belgium-3-0-republic-of-ireland-de-bruyne-conducts-dominant-win-for-red-devils/700929. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 mars 2022 06:14 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2448961 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191223234149/http://ata.gov.al/2018/06/18/bind-belgjika-mposht-3-0-modestet-e-panamase/ për lidhjen https://ata.gov.al/2018/06/18/bind-belgjika-mposht-3-0-modestet-e-panamase/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2022 07:59 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2618673 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190924000415/https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/ për lidhjen https://fifpro.org/news/rankings-how-all-55-male-players-finished/en/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 25 nëntor 2023 10:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2627308 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200827163848/https://futballnews.com/kevin-de-bruyne-celebrates-his-wife-michele/ për lidhjen https://futballnews.com/kevin-de-bruyne-celebrates-his-wife-michele/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 dhjetor 2023 02:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2668619 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180615003846/https://www.bbc.com/sport/football/41623610 për lidhjen https://www.bbc.com/sport/football/41623610. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 qershor 2024 16:47 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2676140 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200227000841/https://sport.bt.com/news/manchester-city-fight-back-to-beat-real-madrid-at-bernabeu-S11364433721545 për lidhjen https://sport.bt.com/news/manchester-city-fight-back-to-beat-real-madrid-at-bernabeu-S11364433721545. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 korrik 2024 20:03 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2687664 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200321175836/http://www.espn.co.uk/football/sport/match/540771.html për lidhjen http://www.espn.co.uk/football/sport/match/540771.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 gusht 2024 02:33 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2717176 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181217202343/https://vivoperlei.calciomercato.com/articolo/dopo-messi-e-cr7-a-chi-il-pallone-doro?referral=vxl_box_mobile për lidhjen https://vivoperlei.calciomercato.com/articolo/dopo-messi-e-cr7-a-chi-il-pallone-doro?referral=vxl_box_mobile. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 nëntor 2024 22:54 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2804761 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240102084648/https://soccermavericks.com/best-belgian-soccer-players-of-all-time/ për lidhjen https://soccermavericks.com/best-belgian-soccer-players-of-all-time/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 maj 2025 05:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2869791 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190719160900/https://premierskillsenglish.britishcouncil.org/players/player-week/kevin-de-bruyne për lidhjen https://premierskillsenglish.britishcouncil.org/players/player-week/kevin-de-bruyne. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 nëntor 2025 18:28 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Kevin De Bruyne]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20181020224100/https://uk.sports.yahoo.com/news/goals-assists-set-pieces-stats-172816108.html për lidhjen https://uk.sports.yahoo.com/news/goals-assists-set-pieces-stats-172816108.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 17:33 (CEST) sr61309fp1tdqnb48texqprk3epok1b 0 305468 2986460 2609342 2026-06-01T18:59:16Z Yousiphh 171865 It's Osman II https://www.muis.ee/museaalview/1370556 2986460 wikitext text/x-wiki '''Ohrili Hysein Pasha''' ([[turqisht]]: ''Ohrili Hüseyin Pasha'', vdiq më 20 maj 1622) ishte fisnik, burrë i shtetit dhe figurëë ushtarake [[Perandoria Osmane|osman]] me prejardhje [[Shqiptarët|shqiptare]]. Ai ishte [[Veziri i madh|vezir i madh]] i [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] më 1621. Ai ishte nga qyteti i [[Ohri]]t (sot [[Maqedonia e Veriut]]).<ref name = turkbook>İsmail Hâmi Danişmend, Osmanlı Devlet Erkânı, Türkiye Yayınevi, İstanbul, 1971 (Turkish)</ref> == Shih edhe == * [[Lista e vezirëve të Perandorisë Osmane]] == Referimet == {{reflist}} [[Kategoria:Njerëz nga Ohri]] [[Kategoria:Viti i lindjes i panjohur]] [[Kategoria:Vdekje 1622]] [[Kategoria:Sadrazemë shqiptarë të Perandorisë Osmane]] [[Kategoria:Pashallarë shqiptarë]] 9nzizze4fws3vzddzi6gli2yfghpe1f 1 306025 2986686 2697934 2026-06-02T04:18:32Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]] 2986686 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == U ndryshuan lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhjet e jashtme në [[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1991670 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem vizitoni këtë faqe për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20111229162415/http://euro2008.worldcupblog.org/euro-2008-game-previews/euro-2008-final-preview-germany-vs-spain.html te http://euro2008.worldcupblog.org/euro-2008-game-previews/euro-2008-final-preview-germany-vs-spain.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20140410014904/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41 te http://rfef.es/index.jsp?nodo=41 Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 8 shtator 2019 22:13 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003890 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140620032152/http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/220760/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/220760/. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140623210446/http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/221940/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/221940/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/spanja-lamtumire-e-hidhur-nga-boterori-me-fitore/ Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107403 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111229162415/http://euro2008.worldcupblog.org/euro-2008-game-previews/euro-2008-final-preview-germany-vs-spain.html për lidhjen http://euro2008.worldcupblog.org/euro-2008-game-previews/euro-2008-final-preview-germany-vs-spain.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140620032152/http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/220760/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/220760/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140623210446/http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/221940/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/221940/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.panorama-sport.com/boterori-2014/spanja-lamtumire-e-hidhur-nga-boterori-me-fitore/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140410014904/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41 për lidhjen http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=41. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 04:56 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2247970 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120705132547/http://soccernet.espn.go.com/report?id=346764&cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=346764&cc=5901. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 shtator 2021 23:15 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 4 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2368992 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111030105331/http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/southafrica2009/statistics/news/newsid=1072428.html për lidhjen http://www.fifa.com/tournaments/archive/confederationscup/southafrica2009/statistics/news/newsid=1072428.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101209030009/http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1272888/index.html për lidhjen http://www.fifa.com/worldcup/archive/southafrica2010/news/newsid=1272888/index.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150417003211/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255199/match=300222466/summary.html për lidhjen http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255199/match=300222466/summary.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130626064514/http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round%3D255199/match%3D300222464/summary.html për lidhjen http://www.fifa.com/confederationscup/matches/round=255199/match=300222464/summary.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 12:30 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2377950 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101205064554/http://soccernet.espn.go.com/report?id=236527&cc=5739&league=FIFA.WORLDQ.UEFA për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=236527&cc=5739&league=FIFA.WORLDQ.UEFA. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20091017184547/http://soccernet.espn.go.com/report?id=236569&cc=4716 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=236569&cc=4716. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 dhjetor 2021 10:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2487120 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20111108071123/http://www.goal.com/en/news/1863/world-cup-2010confederations-cup/2009/06/28/1351793/spain-finish-third-in-confederations-cup-after-thrilling për lidhjen http://goal.com/en/news/1863/world-cup-2010confederations-cup/2009/06/28/1351793/spain-finish-third-in-confederations-cup-after-thrilling. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 tetor 2022 23:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2692972 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131015011019/http://sportsillustrated.cnn.com/2012/writers/ben_lyttleton/07/01/euro-2012-awards-spain-iniesta-italy-mario-balotelli/index.html për lidhjen http://sportsillustrated.cnn.com/2012/writers/ben_lyttleton/07/01/euro-2012-awards-spain-iniesta-italy-mario-balotelli/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 shtator 2024 07:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Historia e kombëtares spanjolle të futbollit]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981795 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130705003714/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/fernando-torres-wins-another-golden-boot-award-understandably-040203642.html për lidhjen http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/fernando-torres-wins-another-golden-boot-award-understandably-040203642.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 06:22 (CEST) 58ad5iche2007uqm7jktejsx6stnhc0 0 306539 2986326 2984647 2026-06-01T13:14:39Z Shshkodr 184424 ishin disa kapituj te perseritur qe i fshijta.... 2986326 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox musical artist|name=The Doors|image=The Doors 1968.JPG|landscape=Yes|caption=The Doors in 1966. From left to right: [[Jim Morrison]], [[John Densmore]], [[Ray Manzarek]] and [[Robby Krieger]]|origin=[[Los Angeles]], California, U.S.|genre=<!-- Please restrain from adding/removing any genres. Template suggests to "preferably use 2-4". -->{{hlist|[[Psychedelic rock]]{{sfn|Debolt|Baugess|2011|pp=544–}}|{{nowrap|[[blues rock]]{{sfn|Wallace|2010|pp=68–}}}}|[[acid rock]]{{sfn|Einarson|2001|p=8}}}}|years_active=* {{hlist|{{start date|1965}}–{{end date|1973}}|1978|1993|1997|2000|2011–2012|2012–2013|2025}}|label={{hlist|[[Elektra Records|Elektra]]|[[Rhino Entertainment|Rhino]]}}|spinoffs={{hlist|The Psychedelic Rangers|[[Butts Band]]|[[Nite City]]|[[Manzarek–Krieger]]}}|website={{URL|thedoors.com}}|module=[[File:The Doors Logo.png|180px|class=skin-invert]]|spinoff_of=[[Rick & the Ravens]]|past_members=* [[Jim Morrison]] * [[Ray Manzarek]] * [[Robby Krieger]] * [[John Densmore]]}}The Doors ishin një grup [[rock]] amerikan i formuar në Los Anxhelos në vitin 1965, i përbërë nga vokalisti [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]], tastieristi [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]], kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] dhe bateristi [[:en:John_Densmore|John Densmore]]. Ata ishin ndër aktet më me ndikim dhe më të diskutueshme të rock-ut të viteve 1960, kryesisht për shkak të teksteve dhe zërit të Morrison, si dhe të personalitetit të tij të paparashikueshëm në skenë dhe problemeve ligjore. Ky grup konsiderohet gjerësisht si përfaqësues i [[:en:Counterculture_of_the_1960s|nënkulturës së asaj epoke]]. Grupi e mori emrin nga titulli i librit të shkrimtarit anglez [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], [[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]] (Dyert e Perceptimit), i cili vetë i referohet një citati të poetit anglez [[:en:William_Blake|William Blake]]. Pas nënshkrimit të kontratës me [[:en:Elektra_Records|Elektra Records]] në vitin 1966, The Doors së bashku me Morrison regjistruan dhe lëshuan gjashtë albume në studio brenda pesë vjetësh, disa prej të cilave përgjithësisht konsiderohen ndër më të mirët e të gjitha kohërave,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=[[Rolling Stone]]|language=en-US|access-date=December 10, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|title=NME Writers All Time 100 Albums - 1974|access-date=August 11, 2022|website=Rocklistmusic.com|url-status=usurped|archive-url=https://archive.today/20120908035823/http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|archive-date=September 8, 2012}}</ref> përfshirë debutimin e tyre [[:en:The_Doors_(album)|The Doors (1967)]], [[:en:Strange_Days_(The_Doors_album)|Strange Days (1967)]], [[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hotel (1970)]] dhe [[:en:L.A._Woman|L.A. Woman (1971)]]. Të quajtur "Mbretër të Acid Rock-ut" nga revista Life<ref>{{cite magazine|first=Ben|last=Cosgrove|title=With the 'Lizard King': Jim Morrison and the Doors, 1968|url=https://www.life.com/people/jim-morrison-and-the-doors-portraits-of-the-lizard-king-1968/|magazine=[[Life (magazine)|Life]]|access-date=April 20, 2023}}</ref>, ata ishin një nga grupet më të suksesshëm të kohës së tyre dhe deri në vitin 1972, The Doors kishin shitur mbi 4 milionë albume brenda vendit dhe gati 8 milionë single. Morrison vdiq në rrethana të pasigurta në vitin 1971. Grupi vazhdoi si trio, duke lëshuar edhe dy albume të tjera derisa u shpërbë në vitin 1973.<ref name="allmusic.com">{{Cite web |last1=Ruhlmann |first1=William |last2=Unterberger |first2=Richie |author-link2=Richie Unterberger |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342#articles |access-date=May 25, 2026 |website=[[AllMusic]] |language=en}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Erica|last=Futterman|date=March 16, 2012|title=The Doors Biography|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511055314/http://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|archive-date=May 11, 2011|access-date=August 16, 2016|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1978, ata u riformuan për albumin [[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]], i cili kombinonte muzikë të re me recitime të poezive të Morrison të regjistruara në vitet 1969 dhe 1970. Ata u ribashkuan përsëri shkurtimisht në vitin 1993, kur u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Rock and Roll Hall of Fame]], si dhe për disa projekte njëherëshe në shekullin e 21-të. Në vitin 2002, Manzarek, Krieger dhe [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] nga [[:en:The_Cult|The Cult]] (si vokalist) filluan të performojnë me emrin "The Doors of the 21st Century". Densmore dhe pasuria e Morrison i paditën me sukses për përdorimin e emrit të grupit. Pas një kohe të shkurtër si Riders on the Storm, ata u vendosën te emri [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] dhe bënë turne deri në vdekjen e Manzarek në vitin 2013. The Doors ishin grupi i parë amerikan që grumbulloi tetë LP të njëpasnjëshme të çertifikuara Prej [[:en:RIAA_certification|Ari dhe Platinium]] nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Recording Industry Association of America (RIAA)]]{{refn|The official DVD ''[[Dance on Fire]]'' features in the credits of the song "[[Riders on the Storm]]": "They would become the first American band to accumulate eight consecutive gold and platinum LPs."<ref>{{Cite AV media |url=https://m.ok.ru/video/1416366761 |title=Dance on Fire |time=49:46 |via=[[OK.ru]] |access-date=February 20, 2019}}</ref>|group=nb}}. Sipas RIAA-s, ata kanë shitur 36 milionë albume në Shtetet e Bashkuara<ref>{{Cite web |title=Top Selling Artists |url=https://www.riaa.com/goldandplatinum.php?content_selector=top-selling-artists |access-date=September 10, 2025 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> dhe mbi 100 milionë disqe në mbarë botën<ref>{{cite news |last=Kelsey |first=Eric |date=May 20, 2013 |title=Keyboardist Ray Manzarek of The Doors dies at age 74 |newspaper=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-usa-people-manzarek-idUSBRE94J0V520130520 |access-date=May 11, 2021}}</ref>, duke i bërë ata një nga [[:en:List_of_best-selling_music_artists|grupet më të shitura të të gjitha kohërave]]<ref>{{Cite news |last=Quan |first=Denise |date=June 25, 2013 |title=The Doors plan tribute concert for Ray Manzarek |newspaper=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2013/06/24/showbiz/music/the-doors-reunion-tribute-ray-manzarek/ |access-date=May 14, 2015}}</ref>. The Doors janë listuar si një nga artistët më të mëdhenj të të gjitha kohërave nga revista të tilla si [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], e cila i renditi ata në vendin e 41-të në listën e saj të "[[:en:Rolling_Stone's_100_Greatest_Artists_of_All_Time|100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave"]]. == Historia == === Origjina (Korrik 1965 – Gusht 1966) === [[Skeda:Whisky_a_Go-Go.jpg|parapamje|Whisky a Go Go]] The Doors filluan me një takim të rastësishëm midis të njohurve [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]] dhe [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] në plazh në Santa Monica, përballë shtëpisë së Ray-t në Fraser Avenue, në korrik 1965. Ata e njohën njëri-tjetrin pasi që të dy kishin ndjekur [[:en:UCLA_School_of_Theater,_Film_and_Television|Shkollën e Teatrit, Filmit dhe Televizionit të UCLA-s]]. Morrison i rrëfeu Manzarek-ut se kishte shkruar këngë.{{sfn|Manzarek|1998|p=94}} Siç do të tregonte më vonë Morrison për [[:en:Jerry_Hopkins_(author)|Jerry Hopkins-in]] në [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], "Ato pesë a gjashtë këngët e para që shkrova, thjesht po merrja shënime në një koncert fantastik rock që po ndodhte brenda kokës sime. Dhe pasi i shkruaja këngët, më duhej t'i këndoja."{{sfn|Davis|2005|p=75}} Me inkurajimin e Manzarek-ut, Morrison këndoi fjalët hapëse të [[:en:Moonlight_Drive|"Moonlight Drive"]]: "Le të notojmë drejt hënës, le të ngjitemi përmes baticës, të depërtojmë në mbrëmjen që qyteti fle për ta fshehur." Manzarek u ndje i frymëzuar, duke menduar për gjithë muzikën që mund të luante për të shoqëruar këto tekste "cool dhe të frikshme" (të lezetshme dhe makthëzuese).<ref name="NPRRay">{{Cite web |last=Rogers |first=Brent |date=May 24, 2013 |title=NPR interview with Ray Manzarek |url=https://www.npr.org/2013/05/24/185827139/remembering-ray-manzarek-keyboardist-for-the-doors |access-date=June 5, 2013 |website=NPR.org |publisher=[[NPR]] – Publicly accessed}}</ref> Manzarek ishte atëherë në një grup të pasuksesshëm të quajtur [[:en:Rick_&_the_Ravens|Rick & the Ravens]] me vëllezërit e tij Rick dhe Jim, ndërsa bateristi [./John_Densmorehttps://en.wikipedia.org/wiki/John_Densmore John Densmore] luante me Psychedelic Rangers dhe e njihte Manzarekun nga kurset e meditimit.{{sfn|Gilliland|1969|loc=show 43}} Densmore iu bashkua grupit më vonë në gusht 1965. Së bashku, ata kombinuan prejardhje të ndryshme muzikore, nga [[Jazz|xhazi]], roku, [[Blues|bluzi]] dhe idiomat [[Muzika popullore|e muzikës folk]] . <ref>{{Cite book |last=Pareles |first=Jon |title=The Grove Dictionary of American Music |title-link=The Grove Dictionary of American Music |last2=Vallee |first2=Mickey |date=July 10, 2012 |publisher=[[Oxford Music Online]] |edition=2nd |chapter=The Doors}}</ref> Të pesë, së bashku me basisten Patty Sullivan,{{refn|Patty Sullivan was later credited using her married name Patricia Hansen in the Doors' 1997 [[The Doors: Box Set#Disc 1: Without a Safety Net|''Box Set'' CD release]].{{sfn|Weidman|2011|p=88}}<ref name="liner" />|group=nb}} dhe tani të pagëzuar si Doors, regjistruan një demo me gjashtë këngë më 2 shtator 1965, në World Pacific Studios në Los Angeles. .{{refn|These recordings were officially available much later in October 1997, on the Doors' ''Box Set'' CD release. This has circulated widely since then as a [[bootleg recording]].<ref name="liner">{{cite AV media notes |title=The Doors: Box Set |title-link=The Doors: Box Set |others=The Doors |type=Liner notes & CD booklet|year=1997 |publisher=[[Elektra Records]] |id=62123-2}}</ref>|group=nb}} Grupi mori emrin nga titulli i librit të [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], ''[[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]]'', i cili rrjedh nga një varg në veprën e [[William Blake]] " ''[./The_Marriage_of_Heaven_and_Hellhttps://en.wikipedia.org/wiki/The_Marriage_of_Heaven_and_Hell Martesa e Parajsës dhe Ferrit]'' ": "Nëse dyert e perceptimit do të pastroheshin, gjithçka do t'i dukej njeriut ashtu siç është: e pafundme". <ref name="Documentary">{{Cite AV media |title=[[When You're Strange]] |type=Documentary |publisher=[[Rhino Entertainment]] |year=2010 |people=The Doors}}</ref> {{sfn|Densmore|1990|p=53}} Në fund të vitit 1965, pasi dy vëllezërit e Manzarek u larguan, u bashkua kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]]. {{sfn|Manzarek|1998|p=139}} [[Skeda:Doors_electra_publicity_photo.JPG|majtas|parapamje|The Doors në vitin 1966]] Nga shkurti deri në maj 1966, grupi pati një rezidencë në klubin "të rrënuar" dhe "të ndyrë" të Los Angeles, [[:en:London_Fog_(nightclub)|London Fog]], duke u shfaqur në grup me këngën "Rhonda Lane Exotic Dancer". {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Kjo përvojë i dha Morrison besimin për të performuar para një audience live, dhe grupit në tërësi për të zhvilluar dhe, në disa raste, për të zgjatur këngët e tyre dhe për të punuar " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " dhe " [[:en:Light_My_Fire|Light My Fire]] " në pjesët që do të shfaqeshin në [[:en:The_Doors_(album)The Doors (album)|albumin e tyre debutues]] . {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Manzarek më vonë tha se në London Fog grupi "u bë ky entitet kolektiv, kjo njësi uniteti".&nbsp;... aty filloi të ndodhte magjia." {{Sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Grupi shpejt kaloi në grupin më të vlerësuar [./Whisky_a_Go_Gohttps://en.wikipedia.org/wiki/Whisky_a_Go_Go Whisky a Go Go] pasi u rekrutua nga [[:en:Ronnie_Haran|Ronnie Haran]], <ref>{{Cite magazine|last=Grow|first=Kory|date=2016-12-16|title=The Doors Reflect on Earliest Concerts, Jim Morrison's Genius|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/the-doors-reflect-on-earliest-concerts-jim-morrisons-genius-121497/|access-date=2024-04-30|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> ku ata ishin grupi muzikor vendas (duke filluar nga maji i vitit 1966), duke mbështetur artistë, përfshirë grupin [[:en:Them_(band)|Them]] të [[:en:Van_Morrison|Van Morrison]] . <ref>{{cite magazine|url=http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|last=Goldstein|first=Patrick|title=Nite City: The Dark Side of L.A.|date=September 1977|magazine=[[Creem]]|access-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709054645/http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|archive-date=July 9, 2008}}</ref> Në natën e tyre të fundit së bashku, të dy grupet u bashkuan për " [[:en:In_the_Midnight_HourIn the Midnight Hour|In the Midnight Hour]] " dhe një seancë njëzet minutëshe të " [[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]] "..{{sfn|Weidman|2011|p=128}} Më 10 gusht 1966, ata u vërrejtën nga presidenti i [[:en:Elektra_Records|Elektra Records,]] [[:en:Jac_Holzman|Jac Holzman]], i cili ishte i pranishëm me rekomandimin e këngëtarit të [[:en:Love_(band)|Love]], [[:en:Arthur_Lee_(musician)|Arthur Lee]], grupi i të cilit ishte me Elektra Records. Pasi Holzman dhe producenti [[Paul A. Rothchild]] panë dy sete të grupit duke luajtur në Whisky a Go Go, ata nënshkruan kontratë me ta me labelin Elektra Records më 18 gusht.&nbsp;— fillimi i një partneriteti të gjatë dhe të suksesshëm me Rothchild dhe inxhinierin e zërit [[:en:Bruce_Botnick|Bruce Botnick]] . The Doors u pushuan nga puna nga Whisky më 21 gusht 1966, kur Morrison shtoi një ritregim eksplicit dhe një version të mbushur me fjalë të pista të [[Mitologjia greke|mitit grek]] të [[Edipi|Edipit]] gjatë "The End". {{Sfn|Cherry|2013|p=13}}<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles> === ''Zëra të Tjerë'' (Other Voices) dhe ''Rrethi i Plotë'' (Full Circle) (Korrik 1971 – Janar 1973) === [[Skeda:The_Doors_(1971).png|djathtas|parapamje|Densmore, Krieger dhe Manzarek në nëntor 1971]] <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Vdekja e Morrison vulosi Doors-at si legjendarë, dhe të pavdekshëm. Skishte mundësi që bendi të mbijetonte të 70-tat. Ndoshta kjo ishte edhe gjë e mirë në fund të fundit. S'mund ti paramendoj The Doors në epokën e Diskɒ-s. - Henrz Rollings Regjistrimi i albumit pasardhës {{'}} ''LA Woman'', ''[[:en:Other_Voices_(The_Doors_album)|Other Voices,]]'' filloi gjatë kohës kur Morrison ishte në Paris. Grupi supozoi se ai do të kthehej për t'i ndihmuar ata të krijonin albumin. <ref name="Allen2">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Pasi Morrison vdiq, anëtarët e mbijetuar menduan ta zëvendësonin atë me disa persona të tjerë, si [[Iggy Pop]] në vokal. {{sfn|Thompson|2009|p=268}} Por meqenëse kjo nuk funksionoi, Krieger dhe Manzarek morën vetë në dorë vokalin. <ref name="Allen">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> ''Other Voices'' u përfundua më në fund në gusht 1971 dhe u publikua në tetor 1971. Albumi në të përmban këngën "Tightrope Ride", e cila u transmetua disa herë në radio. Trio-ja filloi të performonte përsëri me anëtarë shtesë mbështetës më 12 nëntor 1971, në [[:en:Pershing_CenterPershing Center|Pershing Municipal Auditorium]] në Lincoln, Nebraska, më pas në Carnegie Hall më 23 nëntor dhe në [[:en:Hollywood_PalladiumHollywood Palladium|Hollywood Palladium]] më 26 nëntor. <ref name="Allen3">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Regjistrimet për albumin ''[[:en:Full_Circle_(The_Doors_album)|Full Circle]]'' u bënë një vit pas publikimit të ''albumit Other Voices,'' gjatë pranverës së vitit 1972, dhe albumi u publikua në gusht të vitit 1972. Për turnetë e planifikuara gjatë kësaj periudhe, Doors angazhuan Jack Conrad në bas (i cili kishte luajtur në disa këngë si në ''Other Voices e'' edhe në ''Full Circle'' ), si dhe Bobby Ray Henson në kitarë ritmi. Ata filluan një turne europian që mbulonte vende si Franca, Gjermania, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar, duke përfshirë edhe një paraqitje në shfaqjen gjermane ''[[:en:Beat-Club|Beat-Club]]'' . Ashtu si ''Other Voices'', ''Full Circle'' nuk performoi aq mirë komercialisht sa albumet e tyre të mëparshme. Ndërsa ''Full Circle'' ishte i njohur për shtimin e elementeve të muzikës funk dhe xhaz në tingullin e zakonshëm të Doors, <ref>{{Cite magazine|last=Reed|first=Ryan|date=May 29, 2015|title=Two Out-of-Print Doors Albums Prepped for Reissue|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-doors-two-post-jim-morrison-albums-set-for-reissue-60919/|access-date=December 19, 2020|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> grupi pati vështirësi me Manzarek dhe Krieger në krye (asnjë nga albumet pas Morrison nuk kishte arritur në Top 10 ndërsa të gjashtë albumet e tyre me Morrison kishin arritur). <ref>{{Cite web |date=September 18, 2015 |title=Doors ''Full Circle'' Reissue Includes Original Foldout Zoetrope |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-full-circle-zoetrope/ |access-date=December 19, 2020 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Pasi kontrata e tyre me Elektra skadoi, Doors u shpërbë në vitin 1973. <ref name="allmusic.com">{{Cite web |last=Ruhlmann |first=William |last2=Unterberger |first2=Richie |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com |access-date=January 1, 2010 |website=[[AllMusic]] |language=en}}<cite id="CITEREFRuhlmannUnterberger" class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">Ruhlmann, William; Unterberger, Richie. [https://www.allmusic.com "The Doors&nbsp;– Biography"]. ''[[AllMusic]]'' (në anglisht)<span class="reference-accessdate">. Marrë më <span class="nowrap">janar 1,</span> 2010</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=AllMusic&rft.atitle=The+Doors+%E2%80%93+Biography&rft.aulast=Ruhlmann&rft.aufirst=William&rft.au=Unterberger%2C+Richie&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.allmusic.com&rfr_id=info%3Asid%2Fsq.wikipedia.org%3AThe+Doors" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Stampa:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht ([[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|lidhja]])</span> [[Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në anglisht (en)]]</ref> == Pas The Doors == [[:en:Butts_Band|Pasi]] Morrison vdiq në vitin 1971, Densmore dhe Krieger shkuan në Londër për të kërkuar një këngëtar të ri kryesor. <ref>{{Cite web |title=Buts Band – Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/butts-band-mn0000527239l |access-date=March 16, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ata formuan atje [[:en:Butts_Band|Butts Band]] në vitin 1973, dhe nënshkruan me [[:en:Blue_Thumb_Records|Blue Thumb Records]] . Me këtë bend ata publikuan një album të titulluar ''[[:en:Butts_Band_(album)|Butts Band]]'' në të njëjtin vit, deri sa u shpërbënë në vitin 1975 pas [[:en:Hear_and_Now_(album)|një albumi të dytë]] . <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Phil Chen – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/phil-chen-mn0000336805 |access-date=February 20, 2021 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Manzarek realizoi tre albume solo nga viti 1974 deri në vitin 1983 dhe formoi një grup të quajtur [[:en:Nite_City|Nite City]] në vitin 1975, i cili publikoi dy albume në vitet 1977–1978. <ref>{{Cite magazine|url=https://www.goldminemag.com/articles/time-capsule-ray-manzarek-february-12-1979|title=TIME CAPSULE: Ray Manzarek, February 12, 1979|first=Warren|last=Kurtz|date=May 8, 2017|magazine=Goldmine Magazine|language=en-US|access-date=May 10, 2019}}</ref> Krieger në anën tjetër publikoi gjashtë albume solo nga viti 1977 deri në vitin 2010. <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Robby Krieger – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/robby-krieger-mn0000275991/biography |access-date=July 3, 2022 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 2002, të dy u bashkuan për të formuar një version të ri të Doors të cilin e quajtën [[:en:The_Doors_of_the_21st_Century|Doors të shekullit të 21-të]] . Për shkak të betejave ligjore me Densmore dhe agjensitë e Morrison mbi përdorimin e emrit Doors, ata e ndryshuan emrin e tyre disa herë deri sa më në fund bënë turne nën emrin " [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] " ose "Ray Manzarek dhe Robby Krieger të Doors". <ref>{{cite magazine|first=John|last=Clarke|url=https://www.rollingstone.com/music/news/the-doors-john-densmore-talks-about-the-bands-ugly-six-year-feud-20130508|title=The Doors' John Densmore Talks About the Band's Ugly, Six-Year Feud|magazine=Rolling Stone|date=May 8, 2013|access-date=July 3, 2022|language=en}}</ref> Ky grupbëri turne të shumta gjatë gjithë karrierës së tyre. <ref>{{Cite web |date=April 23, 2011 |title=Ray Manzarek and Robby Krieger of The Doors Tour Dates |url=http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423213525/http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-date=April 23, 2011 |access-date=May 10, 2019 |language=en}}</ref> Në korrik 2007, Densmore njoftoi se nuk do të ribashkohej me Doors nëse [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] i [[Pearl Jam]] nuk do të ishte këngëtari kryesor. <ref>{{Cite web |date=February 8, 2007 |title=Densmore Considers Full Doors Reunion - With Vedder |url=https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121144849/https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |archive-date=January 21, 2021 |access-date=February 20, 2021 |website=[[Contactmusic.com]] |language=en}}</ref> Për shkak të ndërlikimeve që lidhen me kancerin e kanalit biliar më 20 maj 2013, Manzarek vdiq në një spital në Rosenheim, Gjermani, në moshën 74 vjeç. <ref>{{Cite web |date=August 3, 2013 |title=Ray Manzarek, Founding Member of The Doors, Passes Away at 74 |url=https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807180203/https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-date=August 7, 2013 |access-date=May 10, 2019 |website=The Doors |language=en}}</ref> Krieger dhe Densmore u bashkuan më 12 shkurt 2016, në një [[:en:Benefit_concert|koncert bamirësie]] përkujtimor për Manzarek. Të gjitha të ardhurat shkuan për "Stand Up to Cancer". <ref>{{Cite web |title=THE DOORS' Robby Krieger & John Densmore To Honor Ray Manzarek at LA Concert! – The Doors |url=https://www.thedoors.com/news/the-doors-robby-krieger-john-densmore-to-honor-ray-manzarek-at-la-concert |access-date=May 10, 2019 |website=www.thedoors.com |language=en}}</ref> == Pas Morrison == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> "Vdekja e Morrison-it i etabloi The Doors si legjendarë dhe të pavdekshëm. Nuk pati asnjë mundësi që grupi të hynte në vitet shtatëdhjetë si grup. Ndoshta kjo është gjë e mirë. Nuk mund t'i imagjinoj The Doors në epokën e diskos." — Henry Rollins{{Reflist|group=nb}}The Doors ishin një grup [[rock]] amerikan i formuar në Los Anxhelos në vitin 1965, i përbërë nga vokalisti [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]], tastieristi [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]], kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] dhe bateristi [[:en:John_Densmore|John Densmore]]. Ata ishin ndër aktet më me ndikim dhe më të diskutueshme të rock-ut të viteve 1960, kryesisht për shkak të teksteve dhe zërit të Morrison, si dhe të personalitetit të tij të paparashikueshëm në skenë dhe problemeve ligjore. Ky grup konsiderohet gjerësisht si përfaqësues i [[:en:Counterculture_of_the_1960s|nënkulturës së asaj epoke]].<ref>{{Cite news |last=Weil |first=Martin |date=May 20, 2013 |title=Ray Manzarek, Keyboardist and Founding Member of the Doors, Dies at 74 |work=[[The Washington Post]] |url=https://articles.washingtonpost.com/2013-05-20/entertainment/39395480_1_jim-morrison-the-doors-drummer-john-densmore |url-status=dead |access-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216143023/https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/ray-manzarek-keyboardist-and-founding-member-of-the-doors-dies-at-74/2013/05/20/8ebd6b56-c197-11e2-bfdb-3886a561c1ff_story.html |archive-date=December 16, 2013}}</ref> Grupi e mori emrin nga titulli i librit të shkrimtarit anglez [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], [[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]] (Dyert e Perceptimit), i cili vetë i referohet një citati të poetit anglez [[:en:William_Blake|William Blake]]. Pas nënshkrimit të kontratës me [[:en:Elektra_Records|Elektra Records]] në vitin 1966, The Doors së bashku me Morrison regjistruan dhe lëshuan gjashtë albume në studio brenda pesë vjetësh, disa prej të cilave përgjithësisht konsiderohen ndër më të mirët e të gjitha kohërave,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=[[Rolling Stone]]|language=en-US|access-date=December 10, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|title=NME Writers All Time 100 Albums - 1974|access-date=August 11, 2022|website=Rocklistmusic.com|url-status=usurped|archive-url=https://archive.today/20120908035823/http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|archive-date=September 8, 2012}}</ref> përfshirë debutimin e tyre [[:en:The_Doors_(album)|The Doors (1967)]], [[:en:Strange_Days_(The_Doors_album)|Strange Days (1967)]], [[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hotel (1970)]] dhe [[:en:L.A._Woman|L.A. Woman (1971)]]. Të quajtur "Mbretër të Acid Rock-ut" nga revista Life<ref>{{cite magazine|first=Ben|last=Cosgrove|title=With the 'Lizard King': Jim Morrison and the Doors, 1968|url=https://www.life.com/people/jim-morrison-and-the-doors-portraits-of-the-lizard-king-1968/|magazine=[[Life (magazine)|Life]]|access-date=April 20, 2023}}</ref>, ata ishin një nga grupet më të suksesshëm të kohës së tyre dhe deri në vitin 1972, The Doors kishin shitur mbi 4 milionë albume brenda vendit dhe gati 8 milionë single. Morrison vdiq në rrethana të pasigurta në vitin 1971. Grupi vazhdoi si trio, duke lëshuar edhe dy albume të tjera derisa u shpërbë në vitin 1973.<ref name="allmusic.com">{{Cite web |last1=Ruhlmann |first1=William |last2=Unterberger |first2=Richie |author-link2=Richie Unterberger |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342#articles |access-date=May 25, 2026 |website=[[AllMusic]] |language=en}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Erica|last=Futterman|date=March 16, 2012|title=The Doors Biography|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511055314/http://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|archive-date=May 11, 2011|access-date=August 16, 2016|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1978, ata u riformuan për albumin [[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]], i cili kombinonte muzikë të re me recitime të poezive të Morrison të regjistruara në vitet 1969 dhe 1970. Ata u ribashkuan përsëri shkurtimisht në vitin 1993, kur u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Rock and Roll Hall of Fame]], si dhe për disa projekte njëherëshe në shekullin e 21-të. Në vitin 2002, Manzarek, Krieger dhe [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] nga [[:en:The_Cult|The Cult]] (si vokalist) filluan të performojnë me emrin "The Doors of the 21st Century". Densmore dhe pasuria e Morrison i paditën me sukses për përdorimin e emrit të grupit. Pas një kohe të shkurtër si Riders on the Storm, ata u vendosën te emri [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] dhe bënë turne deri në vdekjen e Manzarek në vitin 2013. The Doors ishin grupi i parë amerikan që grumbulloi tetë LP të njëpasnjëshme të çertifikuara Prej [[:en:RIAA_certification|Ari dhe Platinium]] nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Recording Industry Association of America (RIAA)]]{{refn|The official DVD ''[[Dance on Fire]]'' features in the credits of the song "[[Riders on the Storm]]": "They would become the first American band to accumulate eight consecutive gold and platinum LPs."<ref>{{Cite AV media |url=https://m.ok.ru/video/1416366761 |title=Dance on Fire |time=49:46 |via=[[OK.ru]] |access-date=February 20, 2019}}</ref>|group=nb}}. Sipas RIAA-s, ata kanë shitur 36 milionë albume në Shtetet e Bashkuara<ref>{{Cite web |title=Top Selling Artists |url=https://www.riaa.com/goldandplatinum.php?content_selector=top-selling-artists |access-date=September 10, 2025 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> dhe mbi 100 milionë disqe në mbarë botën<ref>{{cite news |last=Kelsey |first=Eric |date=May 20, 2013 |title=Keyboardist Ray Manzarek of The Doors dies at age 74 |newspaper=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-usa-people-manzarek-idUSBRE94J0V520130520 |access-date=May 11, 2021}}</ref>, duke i bërë ata një nga [[:en:List_of_best-selling_music_artists|grupet më të shitura të të gjitha kohërave]]<ref>{{Cite news |last=Quan |first=Denise |date=June 25, 2013 |title=The Doors plan tribute concert for Ray Manzarek |newspaper=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2013/06/24/showbiz/music/the-doors-reunion-tribute-ray-manzarek/ |access-date=May 14, 2015}}</ref>. The Doors janë listuar si një nga artistët më të mëdhenj të të gjitha kohërave nga revista të tilla si [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], e cila i renditi ata në vendin e 41-të në listën e saj të "[[:en:Rolling_Stone's_100_Greatest_Artists_of_All_Time|100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave"]]. === Ribashkime === ''[[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]]'', u publikua në vitin 1978 dhe ishte albumi i tretë pas vdekjes së Morrison. Ai konsistonte në shtimin e këngëve muzikore nga grupi në performancat e Morrison duke recituar poezitë e tij të regjistruara më parë. Albumi pati një sukses komercial, duke fituar një certifikatë platini. <ref>{{Cite web |title=RIAA News Room – Platinum certificates 2001 |url=https://www.riaa.com/newsitem.php?news_year_filter=&resultpage=76&id=182519BF-06DB-6DF5-F763-3555CDC1857A |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102165248/http://www.riaa.com/newsitem.php?news_year_filter=&resultpage=76&id=182519BF-06DB-6DF5-F763-3555CDC1857A |archive-date=January 2, 2016 |website=RIAA |language=en}}</ref> Dy vjet më vonë, u nominua për një [[Grammy Award|çmim Grammy]] në kategorinë "Albumi i Fjalëve të Folura", por në fund humbi ndaj albumit ''[[:en:The_Ages_of_Man_(play)|The Ages of Man]]'' të [[:en:John_Gielgud|John Gielgud]]. <ref>{{Cite web |title=Grammy Award Nominees 1980 – Grammy Award Winners 1980 |url=http://www.awardsandshows.com/features/grammy-awards-1980-228.html |access-date=November 20, 2021 |website=Awardsandshows.com |language=en}}</ref> ''An American Prayer'' u rimasterizua dhe u ripublikua me këngë bonus në vitin 1995. <ref name="allmusic6">{{Cite web |last=Iyengar |first=Vik |title=''An American Prayer'' – Review |url=https://www.allmusic.com/album/an-american-prayer-mw0000304514 |access-date=December 14, 2009 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 1993, Doors u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Sallën e Famës së Rock and Roll-it .]] <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-doors-two-post-jim-morrison-albums-set-for-reissue-60919/|title=Two Out-of-Print Doors Albums Prepped for Reissue|last=Reed|first=Ryan|date=May 29, 2015|magazine=Rolling Stone|language=en-US|access-date=May 3, 2019}}</ref> Në ceremoninë e inaugurimit, Densmore, Manzarek, Krieger u ribashkuan për të interpretuar "Roadhouse Blues", "Break On Through" dhe "Light My Fire". [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] interpretoi në vokal, ndërsa [[:en:Don_Was|Don Was]] luajti bas. <ref>{{Cite web |title=The Doors with Eddie Vedder Perform 'Roadhouse Blues' |url=http://rockhall.com/inductees/the-doors/video/7023/ |access-date=February 28, 2021 |website=Rockhall.com |language=en}}</ref> Për [[:en:The_Doors:_Box_Set|setin e vitit 1997]], anëtarët e mbijetuar të Doors u ribashkuan për të përfunduar "Orange County Suite". Kënga bazohej në një këngë që Morrison e kishte shkruar dhe regjistruar në fillim të vitit 1969, duke e ofruar si vokal ashtu edhe piano. <ref name="Runtagh">{{Cite magazine|first=Jordan|last=Runtagh|date=April 19, 2016|url=https://www.rollingstone.com/feature/doors-l-a-woman-10-things-you-didnt-know-41912/|title=Doors' ''L.A. Woman'': 10 Things You Didn't Know|magazine=Rolling Stone|access-date=March 16, 2021|language=en}}</ref> The Doors u ribashkuan në fillim të shekullit për të regjistruar muzikë për albumin tribut ''[[:en:Stoned_Immaculate:_The_Music_of_The_Doors|të The Doors Stoned Immaculate: The Music of The Doors]]'' . <ref>{{Cite web |title=''Stoned Immaculate: The Music of the Doors'' |url=https://www.allmusic.com/album/stoned-immaculate-the-music-of-the-doors-mw0000103663 |access-date=August 15, 2020 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Pas seancave, anëtarët e grupit u ribashkuan në vitin 2000 për të performuar në ''[./VH1_Storytellershttps://en.wikipedia.org/wiki/VH1_Storytellers VH1 Storytellers]'' . Për performancën live, grupit iu bashkua [[:en:Angelo_Barbera|Angelo Barbera]] dhe vokalistë të shumtë të ftuar, përfshirë [[:en:Perry_Farrell|Perry Farrell]] të [[Jane's Addiction]], [[:en:Pat_Monahan|Pat Monahan]], [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] të [[:en:The_Cult|Cult]], [[:en:Travis_Meeks|Travis Meeks]], [[:en:Scott_Stapp|Scott Weiland]] të [[:en:Stone_Temple_Pilots|Stone Temple Pilots]] dhe [[:en:Scott_Stapp|Scott Stapp]] të [[:en:Creed_(band)|Creed]] . Më 29 maj 2007, grupi i Perry Farrell, [[:en:Satellite_Party|Satellite Party,]] publikoi albumin e tij të parë ''[[:en:Ultra_Payloaded|Ultra Payloaded]]'' nga [[:en:Columbia_Records|Columbia Records]] . Ai përmbante "Woman in the Window", një këngë e re me një performancë vokale të pararegjistruar nga Morrison. <ref>{{Cite web |last=Bush |first=John |title=''Ultra Payloaded'' |url=https://www.allmusic.com/album/ultra-payloaded-mw0000568641 |access-date=June 1, 2022 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Manzarek së bashku me Krieger, Densmore dhe DJ/producentin [[Skrillex]] ( [[Skrillex|Sonny Moore]] ) regjistruan një këngë të re në vitin 2012, për të cilën Manzarek tha: "Më pëlqen të them se kjo është kënga e parë e re e Doors e shekullit të 21-të". Seanca e regjistrimit dhe kënga janë pjesë e një filmi dokumentar, ''Re:Generation'', që rekrutoi pesë DJ/producentë të njohur për të punuar me artistë nga pesë zhanre të ndryshme dhe i vuri ata të regjistronin muzikë të re. <ref>{{Cite web |last=Busso |first=Joe |title=Interview: Robby Krieger on the Doors' ''L.A. Woman'', Jim Morrison and Skrillex |url=http://www.musicradar.com/us/news/guitars/interview-robby-krieger-on-the-doors-la-woman-jim-morrison-and-skrillex-527068 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016035052/http://www.musicradar.com/us/news/guitars/interview-robby-krieger-on-the-doors-la-woman-jim-morrison-and-skrillex-527068 |archive-date=October 16, 2014 |access-date=July 7, 2022 |website=[[MusicRadar]]}}</ref> Manzarek dhe Skrillex patën një lidhje të menjëhershme muzikore: "Sonny luan ritmin e tij, e tëra çfarë duhej të bënte ishte të luante të vetmen gjë. E dëgjova dhe thashë, 'O Zot, kjo është e fortë'." Manzarek formulon, "Në thelb, është një variacion i ' [[:en:Milestones_(instrumental_composition)|Milestones]] ', nga [[:en:Milestones_(instrumental_composition)|Miles Davis]], dhe nëse e them vetë, tingëllon shumë mirë, shumë e nxehtë." <ref name="Skrillex">{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/remaining-doors-members-record-with-skrillex-for-new-documentary-20111006?link=mostpopular1|title=Remaining Doors Members Record with Skrillex for New Documentary|last=Baltin|first=Steve|date=October 6, 2011|magazine=Rolling Stone|access-date=October 13, 2011|language=en}}</ref> Kënga, e quajtur " [[:en:Breakn'_a_Sweat|Breakn' a Sweat]] ", u regjistrua për EP- ''[[:en:Bangarang_(EP)|në Bangarang]]'' të Skrillex. <ref>{{Cite web |last=O'Brien |first=Jon |title=''Bangarang'' – Review |url=http://www.allmusic.com/album/bangarang-r2381342/review |access-date=March 16, 2021 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 2013, anëtarët e mbetur të Doors regjistruan me reperin [[:en:Tech_N9ne|Tech N9ne]] për këngën " [[:en:Strange_Days_(Doors_song)#Strange_2013|Strange 2013]] ", e cila u shfaq në albumin e tij ''[[:en:Something_Else_(Tech_N9ne_album)|Something Else]]'', i cili përmban instrumente të reja nga grupi dhe mostra të vokaleve të Morrison nga kënga " [[:en:Strange_Days_(Doors_song)|Strange Days]] ". <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/videos/tech-n9ne-aligns-with-the-doors-for-strange-2013-20130624|title=Tech N9ne Works with the Doors|date=June 24, 2013|magazine=Rolling Stone|access-date=July 9, 2017|language=en}}</ref> Në bashkëpunimin e tyre të fundit para vdekjes së Manzarek, tre anëtarët e mbijetuar të Doors siguruan mbështetje për albumin e poetit [[:en:Michael_C._Ford|Michael C. Ford,]] ''Look Each Other in the Ears'' . Më 12 shkurt 2016, në [[:en:Michael_C._Ford|Teatrin Fonda]] në Hollywood, Densmore dhe Krieger u ribashkuan për herë të parë pas 15 vitesh për të performuar në nder të Manzarek dhe për të dhuruar bamirësi për organizatën [[:en:Stand_Up_to_Cancer|Stand Up to Cancer]] . Ajo ditë do të kishte qenë ditëlindja e 77-të e Manzarek. <ref>{{Cite news |last=Lewis |first=Randy |date=February 1, 2016 |title=Doors surviving members to reunite for Ray Manzarek benefit tribute |language=en |work=[[Los Angeles Times]] |url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-doors-reunion-ray-manzarek-benefit-tribute-densmore-krieger-20160201-story.html}}</ref> Në natë morën pjesë, ndër të tjerë, [[:en:Exene_Cervenka|Exene Cervenka]] dhe [[:en:John_Doe_(musician)|John Doe]] të grupit [[:en:X_(American_band)|X]], [[:en:Rami_Jaffee|Rami Jaffee]] i [[:en:Foo_Fighters|Foo Fighters]], Robert Deleo i [[:en:Stone_Temple_Pilots|Stone Temple Pilots,]] [[:en:Stephen_Perkins|Stephen Perkins]] i [[Jane's Addiction]], [[:en:Emily_Armstrong|Emily Armstrong]] i [[:en:Dead_Sara|Dead Sara]], [[:en:Andrew_Watt_(musician)|Andrew Watt]] . <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/live-reviews/surviving-doors-alt-rock-royalty-light-up-l-a-celebration-for-ray-manzarek-20160213|title=Surviving Doors, Alt-Rock Royalty Celebrate Ray Manzarek|date=February 13, 2016|magazine=Rolling Stone|language=en}}</ref> Në vitin 2025, si pjesë e festimeve të 60-vjetorit të tyre, John Densmore dhe Robby Krieger, të shoqëruar nga regjistrime arkivore të Jim Morrison dhe Ray Manzarek, u ribashkuan si The Doors për një performancë të "Riders On The Storm" të prodhuar për fondacionin [[:en:Playing_for_Change|Playing for Change]] . I publikuar më 9 janar 2026, videoja ishte pjesë e serisë së tyre "Song Around the World", dhe regjistrimi i përfunduar përfshinte një listë të gjatë bashkëpunëtorësh ndërkombëtarë, në stilin e prodhimeve të tjera për serialin. <ref>{{Cite web |last=Spencer Kaufman |date=January 9, 2026 |title=The Doors’ Surviving Members Recreate “Riders on the Storm” with Global Musicians |url=https://consequence.net/2026/01/the-doors-surviving-members-riders-on-the-storm/ |language=en}}</ref> [[:en:Butts_Band|Pasi]] Morrison vdiq në vitin 1971, Densmore dhe Krieger shkuan në Londër për të kërkuar një këngëtar të ri kryesor. <ref>{{Cite web |title=Buts Band – Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/butts-band-mn0000527239l |access-date=March 16, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ata formuan atje [[:en:Butts_Band|Butts Band]] në vitin 1973, dhe nënshkruan me [[:en:Blue_Thumb_Records|Blue Thumb Records]] . Me këtë bend ata publikuan një album të titulluar ''[[:en:Butts_Band_(album)|Butts Band]]'' në të njëjtin vit, deri sa u shpërbënë në vitin 1975 pas [[:en:Hear_and_Now_(album)|një albumi të dytë]] . <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Phil Chen – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/phil-chen-mn0000336805 |access-date=February 20, 2021 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Manzarek realizoi tre albume solo nga viti 1974 deri në vitin 1983 dhe formoi një grup të quajtur [[:en:Nite_City|Nite City]] në vitin 1975, i cili publikoi dy albume në vitet 1977–1978. <ref>{{Cite magazine|url=https://www.goldminemag.com/articles/time-capsule-ray-manzarek-february-12-1979|title=TIME CAPSULE: Ray Manzarek, February 12, 1979|first=Warren|last=Kurtz|date=May 8, 2017|magazine=Goldmine Magazine|language=en-US|access-date=May 10, 2019}}</ref> Krieger në anën tjetër publikoi gjashtë albume solo nga viti 1977 deri në vitin 2010. <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Robby Krieger – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/robby-krieger-mn0000275991/biography |access-date=July 3, 2022 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 2002, të dy u bashkuan për të formuar një version të ri të Doors të cilin e quajtën [[:en:The_Doors_of_the_21st_Century|Doors të shekullit të 21-të]] . Për shkak të betejave ligjore me Densmore dhe agjensitë e Morrison mbi përdorimin e emrit Doors, ata e ndryshuan emrin e tyre disa herë deri sa më në fund bënë turne nën emrin " [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] " ose "Ray Manzarek dhe Robby Krieger të Doors". <ref>{{cite magazine|first=John|last=Clarke|url=https://www.rollingstone.com/music/news/the-doors-john-densmore-talks-about-the-bands-ugly-six-year-feud-20130508|title=The Doors' John Densmore Talks About the Band's Ugly, Six-Year Feud|magazine=Rolling Stone|date=May 8, 2013|access-date=July 3, 2022|language=en}}</ref> Ky grupbëri turne të shumta gjatë gjithë karrierës së tyre. <ref>{{Cite web |date=April 23, 2011 |title=Ray Manzarek and Robby Krieger of The Doors Tour Dates |url=http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423213525/http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-date=April 23, 2011 |access-date=May 10, 2019 |language=en}}</ref> Në korrik 2007, Densmore njoftoi se nuk do të ribashkohej me Doors nëse [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] i [[Pearl Jam]] nuk do të ishte këngëtari kryesor. <ref>{{Cite web |date=February 8, 2007 |title=Densmore Considers Full Doors Reunion - With Vedder |url=https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121144849/https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |archive-date=January 21, 2021 |access-date=February 20, 2021 |website=[[Contactmusic.com]] |language=en}}</ref> Për shkak të ndërlikimeve që lidhen me kancerin e kanalit biliar më 20 maj 2013, Manzarek vdiq në një spital në Rosenheim, Gjermani, në moshën 74 vjeç. <ref>{{Cite web |date=August 3, 2013 |title=Ray Manzarek, Founding Member of The Doors, Passes Away at 74 |url=https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807180203/https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-date=August 7, 2013 |access-date=May 10, 2019 |website=The Doors |language=en}}</ref> Krieger dhe Densmore u bashkuan më 12 shkurt 2016, në një [[:en:Benefit_concert|koncert bamirësie]] përkujtimor për Manzarek. Të gjitha të ardhurat shkuan për "Stand Up to Cancer". <ref>{{Cite web |title=THE DOORS' Robby Krieger & John Densmore To Honor Ray Manzarek at LA Concert! – The Doors |url=https://www.thedoors.com/news/the-doors-robby-krieger-john-densmore-to-honor-ray-manzarek-at-la-concert |access-date=May 10, 2019 |website=www.thedoors.com |language=en}}</ref> [[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|Grupi]] paralajmëroi [[:en:Gothic_rock|rockun gotik]] për shkak të dhunës dhe errësirës së pranishme në punën e tyre të hershme. Që në vitin 1967, kritiku John Stickney njoftoi në titullin e artikullit të tij: "Katër dyer drejt së ardhmes: Roku gotik është kënga e tyre". <ref name="Stickney">{{Cite news |last=Stickney |first=John |date=October 24, 1967 |title=Four Doors to the Future: Gothic Rock Is Their Thing |language=en |work=[[The Williams Record]] |url=http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |url-status=dead |access-date=March 11, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130504231130/http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |archive-date=May 4, 2013}}</ref> Gazetari [[:en:Dave_Marsh|Dave Marsh]] gjithashtu do t'i kualifikonte në një shkrim të tij disa vite më vonë "dy albumet e para të Doors" si një shembull kryesor i "rokut gotik". <ref>{{Cite news |last=Marsh |first=Dave |author-link=Dave Marsh |date=April 16, 1977 |title=Record Reviews - Philip Glass ''North Star'' |language=en |page=46 |work=[[The Morning Record and Journal]] |url=https://books.google.com/books?id=KfxcAAAAIBAJ&dq=gothic+rock+1977&pg=PA46&article_id=5826,2669496 |access-date=August 12, 2023}}</ref> Akademikët [[:en:Paul_Hegarty_(musician)|Paul Hegarty]] dhe Martin Halliwell argumentuan se Doors ishin [[:en:Proto-prog|pararendës]] të zhanrit [[Progressive rock|prog]] dhe pasqyronin zhvillime të rëndësishme në muzikën progresive. {{Sfn|Hegarty|Halliwell|2011|p=11}} Duke filluar nga fundi i viteve 1970, pati një ringjallje të vazhdueshme të interesit për bendin Doors, që krijoi një brez të ri fansash. {{Sfn|Weidman|2011|p=418}} Arsyeja fillestare e kësaj ringjalljeje është publikimi i albumit ''An American Prayer'' në fund të vitit 1978, i cili përmbante një version live të " [[:en:Roadhouse_Blues|Roadhouse Blues]]" këngë kjo që u transmetua shumë në stacionet radiofonike [[:en:Album-oriented_rock|orientuara drejt albumeve të rokut]]. Në vitin 1979, kënga " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " u paraqit në filmin ''[[:en:Apocalypse_Now|Apocalypse Now]]'', {{Sfn|Weidman|2011|p=421}} dhe vitin tjetër, u botua biografia më e shitur e Morrison''[[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|, No One Here Gets Out Alive]]''. Albumi i parë i Doors "''The Doors"'', hyri prapë në listën e albumeve [[:en:Billboard_200|''Billboard'' 200]] në shtator 1980 dhe Elektra Records raportoi se albumet e Doors po shisnin më mirë se në çdo vit tjetër që nga hera e parë kur u publikuan. <ref name="Breslin">{{Cite magazine|last=Breslin|first=Rosemary|date=September 19, 1981|title=Jim Morrison: He's Hot, He's Sexy and He's Dead|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jim-morrison-hes-hot-hes-sexy-and-hes-dead-113162/|magazine=Rolling Stone|location=New York City|access-date=January 27, 2020|language=en}}</ref> Si përgjigje u publikua një album i ri përmbledhës, ''[[:en:Greatest_Hits_(The_Doors_album)|Greatest Hits]]'' në tetor të vitit 1980. Ky album arriti kulminacionin e vet kur arriti në vendin e 17-të në ''Billboard'' dhe qëndroi në këtë tabelë për gati dy vjet. <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |url=https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 |title=Top Pop Albums 1955–2001 |date=2001 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-147-0 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 247] |language=en |author-link=Joel Whitburn}}</ref> [[Skeda:Los_Angeles_(California,_USA),_Hollywood_Boulevard,_The_Doors_--_2012_--_5040.jpg|parapamje|Një yll për The Doors në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]], Los Angeles, Kaliforni]] Ringjallja e Doors vazhdoi në vitin 1983 me ''[[Alive, She Criedhttps://en.wikipedia.org/wiki/Alive, She Cried|Alive, She Cried]]'', një album me regjistrime live të papublikuara më parë. Kënga "[[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]]" arriti vendin e 18-të në listën ''Billboard'' [[:en:Mainstream_Rock_(chart)|Top Tracks]] <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |title=Rock Tracks |url=https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit |date=2002 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-153-5 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit/page/49 49] |language=en}}</ref> dhe videoja ishte në [[:en:Rotation_(music)|rotacion të dendur]] në [[MTV]]. Një tjetër album përmbledhës, ''[[:en:The_Best_of_the_Doors_(1985_album)|The Best of the Doors,]]'' u publikua në vitin 1985 dhe u certifikua me [./RIAA_certificationhttps://en.wikipedia.org/wiki/RIAA_certification Diamond] në vitin 2007 nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Shoqata e Industrisë së Regjistrimit të Amerikës]] për shitjet e 10 milionë njësive të certifikuara. <ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/the-doors-a-billboard-chart-history/|title=The Doors a ''Billboard'' Chart History|magazine=Billboard|access-date=December 15, 2021|language=en}}</ref> Një ringjallje e dytë, duke tërhequr kështu një brez tjetër fansash, ndodhi në vitin 1991 pas publikimit të filmit ''[[:en:The_Doors_(film)|The Doors]]'', me regji nga [[:en:Oliver_Stone|Oliver Stone]] dhe me aktorin [[:en:Val_Kilmer|Val Kilmer]] në rolin e Morrison. {{Sfn|Luhrssen|Larson|2017|p=98}} Stone krijoi skenarin nga mbi njëqind intervista të njerëzve që ishin prezent në jetën e Morrison. <ref>{{Cite news |date=March 16, 1991 |title=Oliver Stone and ''The Doors'' |language=en |work=[[The Economist]]}}</ref> Ai e dizenjoi filmin duke zgjedhur këngët dhe më pas duke shtuar historitë e duhura. {{Sfn|Riordan|1996|p=311}} Anëtarëve të mbetur të grupit nuk u pëlqeu portretizimi i ngjarjeve në film. Në librin ''The Doors'', {{Sfn|Fong-Torres|The Doors|2006|pp=232–234}} Manzarek thotë: "Ajo gjë e Oliver Stone i bëri dëm të vërtetë djalit që njihja: Jim Morrison, poetit." Përveç kësaj, Manzarek pohon se do të donte që filmi të ishte për të katër anëtarët e grupit, e jo vetëm për Morrison. <ref>{{Cite news |last=Broeske |first=P |date=March 10, 1991 |title=Stormy Rider |language=en |work=[[Sunday Herald]]}}</ref> Densmore pohon: "Një e treta e tij është trillim." Krieger pajtohet me dy të tjerët, duke shtuar se: "Mund të kishte qenë shumë më keq." [[:en:The_Doors_(soundtrack)|Albumi me kolonë zanore]] i filmit arriti vendin e 8-të në listën e albumeve ''Billboard'' dhe ''Greatest Hits'' dhe ''The Best of the Doors'' u rikthyen në listë, me një pozicion të ri kulminant në vendin e 32-të. == Trashëgimia == [[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|Grupi]] paralajmëroi [[:en:Gothic_rock|rockun gotik]] për shkak të dhunës dhe errësirës së pranishme në punën e tyre të hershme. Që në vitin 1967, kritiku John Stickney njoftoi në titullin e artikullit të tij: "Katër dyer drejt së ardhmes: Roku gotik është kënga e tyre". <ref name="Stickney">{{Cite news |last=Stickney |first=John |date=October 24, 1967 |title=Four Doors to the Future: Gothic Rock Is Their Thing |language=en |work=[[The Williams Record]] |url=http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |url-status=dead |access-date=March 11, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130504231130/http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |archive-date=May 4, 2013}}</ref> Gazetari [[:en:Dave_Marsh|Dave Marsh]] gjithashtu do t'i kualifikonte në një shkrim të tij disa vite më vonë "dy albumet e para të Doors" si një shembull kryesor i "rokut gotik". <ref>{{Cite news |last=Marsh |first=Dave |author-link=Dave Marsh |date=April 16, 1977 |title=Record Reviews - Philip Glass ''North Star'' |language=en |page=46 |work=[[The Morning Record and Journal]] |url=https://books.google.com/books?id=KfxcAAAAIBAJ&dq=gothic+rock+1977&pg=PA46&article_id=5826,2669496 |access-date=August 12, 2023}}</ref> Akademikët [[:en:Paul_Hegarty_(musician)|Paul Hegarty]] dhe Martin Halliwell argumentuan se Doors ishin [[:en:Proto-prog|pararendës]] të zhanrit [[Progressive rock|prog]] dhe pasqyronin zhvillime të rëndësishme në muzikën progresive. {{Sfn|Hegarty|Halliwell|2011|p=11}} Duke filluar nga fundi i viteve 1970, pati një ringjallje të vazhdueshme të interesit për bendin Doors, që krijoi një brez të ri fansash. {{Sfn|Weidman|2011|p=418}} Arsyeja fillestare e kësaj ringjalljeje është publikimi i albumit ''An American Prayer'' në fund të vitit 1978, i cili përmbante një version live të " [[:en:Roadhouse_Blues|Roadhouse Blues]]" këngë kjo që u transmetua shumë në stacionet radiofonike [[:en:Album-oriented_rock|orientuara drejt albumeve të rokut]]. Në vitin 1979, kënga " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " u paraqit në filmin ''[[:en:Apocalypse_Now|Apocalypse Now]]'', {{Sfn|Weidman|2011|p=421}} dhe vitin tjetër, u botua biografia më e shitur e Morrison''[[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|, No One Here Gets Out Alive]]''. Albumi i parë i Doors "''The Doors"'', hyri prapë në listën e albumeve [[:en:Billboard_200|''Billboard'' 200]] në shtator 1980 dhe Elektra Records raportoi se albumet e Doors po shisnin më mirë se në çdo vit tjetër që nga hera e parë kur u publikuan. <ref name="Breslin">{{Cite magazine|last=Breslin|first=Rosemary|date=September 19, 1981|title=Jim Morrison: He's Hot, He's Sexy and He's Dead|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jim-morrison-hes-hot-hes-sexy-and-hes-dead-113162/|magazine=Rolling Stone|location=New York City|access-date=January 27, 2020|language=en}}</ref> Si përgjigje u publikua një album i ri përmbledhës, ''[[:en:Greatest_Hits_(The_Doors_album)|Greatest Hits]]'' në tetor të vitit 1980. Ky album arriti kulminacionin e vet kur arriti në vendin e 17-të në ''Billboard'' dhe qëndroi në këtë tabelë për gati dy vjet. <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |url=https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 |title=Top Pop Albums 1955–2001 |date=2001 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-147-0 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 247] |language=en |author-link=Joel Whitburn}}</ref> [[Skeda:Los_Angeles_(California,_USA),_Hollywood_Boulevard,_The_Doors_--_2012_--_5040.jpg|parapamje|Një yll për The Doors në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]], Los Angeles, Kaliforni]] Ringjallja e Doors vazhdoi në vitin 1983 me ''[[Alive, She Criedhttps://en.wikipedia.org/wiki/Alive, She Cried|Alive, She Cried]]'', një album me regjistrime live të papublikuara më parë. Kënga "[[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]]" arriti vendin e 18-të në listën ''Billboard'' [[:en:Mainstream_Rock_(chart)|Top Tracks]] <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |title=Rock Tracks |url=https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit |date=2002 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-153-5 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit/page/49 49] |language=en}}</ref> dhe videoja ishte në [[:en:Rotation_(music)|rotacion të dendur]] në [[MTV]]. Një tjetër album përmbledhës, ''[[:en:The_Best_of_the_Doors_(1985_album)|The Best of the Doors,]]'' u publikua në vitin 1985 dhe u certifikua me [./RIAA_certificationhttps://en.wikipedia.org/wiki/RIAA_certification Diamond] në vitin 2007 nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Shoqata e Industrisë së Regjistrimit të Amerikës]] për shitjet e 10 milionë njësive të certifikuara. <ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/the-doors-a-billboard-chart-history/|title=The Doors a ''Billboard'' Chart History|magazine=Billboard|access-date=December 15, 2021|language=en}}</ref> Një ringjallje e dytë, duke tërhequr kështu një brez tjetër fansash, ndodhi në vitin 1991 pas publikimit të filmit ''[[:en:The_Doors_(film)|The Doors]]'', me regji nga [[:en:Oliver_Stone|Oliver Stone]] dhe me aktorin [[:en:Val_Kilmer|Val Kilmer]] në rolin e Morrison. {{Sfn|Luhrssen|Larson|2017|p=98}} Stone krijoi skenarin nga mbi njëqind intervista të njerëzve që ishin prezent në jetën e Morrison. <ref>{{Cite news |date=March 16, 1991 |title=Oliver Stone and ''The Doors'' |language=en |work=[[The Economist]]}}</ref> Ai e dizenjoi filmin duke zgjedhur këngët dhe më pas duke shtuar historitë e duhura. {{Sfn|Riordan|1996|p=311}} Anëtarëve të mbetur të grupit nuk u pëlqeu portretizimi i ngjarjeve në film. Në librin ''The Doors'', {{Sfn|Fong-Torres|The Doors|2006|pp=232–234}} Manzarek thotë: "Ajo gjë e Oliver Stone i bëri dëm të vërtetë djalit që njihja: Jim Morrison, poetit." Përveç kësaj, Manzarek pohon se do të donte që filmi të ishte për të katër anëtarët e grupit, e jo vetëm për Morrison. <ref>{{Cite news |last=Broeske |first=P |date=March 10, 1991 |title=Stormy Rider |language=en |work=[[Sunday Herald]]}}</ref> Densmore pohon: "Një e treta e tij është trillim." Krieger pajtohet me dy të tjerët, duke shtuar se: "Mund të kishte qenë shumë më keq." [[:en:The_Doors_(soundtrack)|Albumi me kolonë zanore]] i filmit arriti vendin e 8-të në listën e albumeve ''Billboard'' dhe ''Greatest Hits'' dhe ''The Best of the Doors'' u rikthyen në listë, me në një pozicion të ri kulminant në vendin e 32-të. === Çmime dhe nominime === {| class="wikitable" style="width:80%;" ! style="width:3%;" |Viti ! style="width:35%;" | Çmimi ! style="width:40%;" | Kategoria ! style="width:80%;" | Punë ! style="width:5%;" |Ref. |- | 1993 | colspan="2" | Salla e Famës së Rock and Roll-it | Veten | <ref>{{Cite news |last=Cherry |first=Jim |author-link=Jim Cherry |date=January 11, 2017 |title=January 12, 1993: The Doors Enter the Rock & Roll Hall of Fame |work=The Doors Examiner, Redux |url=http://doorsexaminer.com/doors-history-january-12-1993-the-doors-inducted-into-the-rock-roll-hall-of-fame/ |url-status=dead |access-date=October 8, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008231514/http://doorsexaminer.com/doors-history-january-12-1993-the-doors-inducted-into-the-rock-roll-hall-of-fame/ |archive-date=October 8, 2017}}</ref> |- | 1998 | rowspan="4" | Çmimet Grammy | rowspan="2" | Salla e Famës | "Ndiz zjarrin tim" | <ref name="grammy">[http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame Grammy Hall of Fame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150707235113/http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame|date=July 7, 2015}}. Santa Monica, CA: The Recording Academy. Accessed October 8, 2017.</ref> | |- | 2002 | ''Dyert'' | <ref name="grammy" /> |- | 2007 | Çmimi për Arritje të Jetës | Veten | <ref>{{Cite web |last=Fong-Torres |first=Ben |author-link=Ben Fong-Torres |date=December 2, 2014 |title=A Tribute To The Doors |url=https://www.grammy.com/grammys/news/tribute-doors |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191228203357/https://www.grammy.com/grammys/news/tribute-doors |archive-date=December 28, 2019 |access-date=August 28, 2023 |website=[[Grammy Awards]]}}</ref> | |- | 2010 | Salla e Famës | "Kalorës në Stuhi" | <ref name="grammy" /> |- | 2014 | Lista e Nderit e Revistës British Classic Rock | Çmimi "Frymëzim" i Tommy Vance | Veten | <ref>{{Cite web |last=Kielty |first=Martin |date=November 5, 2014 |title=Allman, Doors, Metallica, Queen win Classic Rock Awards |url=http://teamrock.com/news/2014-11-05/classic-rock-roll-of-honour-2014-gregg-allman-doors-metallica-queen |access-date=October 14, 2017 |website=Classic Rock}}</ref> |- | 2015 | Biblioteka e Kongresit | Regjistri Kombëtar i Regjistrimeve | ''Dyert'' | <ref>{{Cite web |date=March 26, 2015 |title=National Recording Registry Adds New Titles! |url=https://www.loc.gov/today/pr/2015/15-041.html |access-date=May 14, 2015 |publisher=Library of Congress}}</ref> |- |} === Nderime të ndryshme === * Në vitin 1998, [[:en:VH-1|VH-1]] përpiloi një listë të 100 Artistëve më të Mëdhenj të Rock and Roll-it. The Doors u renditën në këtë llistë në vendin e 20-të, ndërsa lexuesit e Rock on the Net i renditën ata në vendin e 15-të. <ref>{{Cite web |title=VH1: 100 Greatest Artists of Rock & Roll |url=http://www.rockonthenet.com/archive/1998/vh1artists.htm |access-date=October 13, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> * Në vitin 2000, Doors u renditën në vendin e 32-të në listën e 100 Artistëve më të Mirë të Hard Rock-ut të VH1, <ref>{{Cite web |title=VH1: '100 Greatest Hard Rock Artists': 1–50 1–50 – 51–100 (compiled by VH1 in 2000) |url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1hardrock.htm |access-date=October 11, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> dhe "Light My Fire" u rendit në vendin e shtatë në listën e Këngëve më të Mira të Rock-ut të VH1. <ref>{{Cite web |title=VH1: '100 Greatest Rock Songs' (compiled by VH1 in 2000) |url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1rocksongs.htm |access-date=October 11, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> * Në vitin 2004, ''[[:en:Rolling_Stone|revista Rolling Stone]]'' i renditi Doors në vendin e 41-të në listën e tyre të 100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave. * Gjithashtu në vitin 2004, lista e revistës ''Rolling Stone'' e [./The_500_Greatest_Songs_of_All_Timehttps://en.wikipedia.org/wiki/The_500_Greatest_Songs_of_All_Time 500 këngëve më të mëdha të të gjitha kohërave] përfshinte dy nga këngët e tyre: "Light My Fire" në numrin 35 dhe " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " në numrin 328. <ref name="rs">{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407|title=The RS 500 Greatest Songs of All Time|magazine=[[Rolling Stone]]|date=December 9, 2004|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080622142703/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/500songs|archive-date=June 22, 2008|access-date=April 10, 2008|language=en}}</ref> * Në vitin 2007, Doors morën një yll në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]] . <ref>{{Cite web |date=February 28, 2007 |title=The Doors Honored With Star on Hollywood Walk of Fame |url=https://www.foxnews.com/story/the-doors-honored-with-star-on-hollywood-walk-of-fame/ |access-date=October 11, 2017 |website=Fox News |language=en |agency=Associated Press}}</ref> * Në vitin 2011, regjisori [[:en:Tom_DiCillo|Tom DiCillo]] mori një çmim Grammy në kategorinë e videoklipit më të mirë muzikor të gjatë për filmin e The Doors, ''[[:en:When_You're_Strange|When You're Strange]]'' . <ref>{{Cite web |date=March 12, 2014 |title=Grammy Awards 2011: Winners and nominees for 53rd Grammy Awards |url=http://www.latimes.com/la-et-env-grammys-nominees-2010-list-htmlstory.html |access-date=October 14, 2017 |website=[[Los Angeles Times]]}} '''Note''': scroll to very bottom for "Best Long Form Music Video".</ref> * Në vitin 2012, lista e revistës ''Rolling Stone'' e [[Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Timehttps://en.wikipedia.org/wiki/Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|500 albumeve më të mëdha të të gjitha kohërave]] përfshinte tre nga albumet e tyre në studio; albumin me të njëjtin titull në vendin e 42-të, ''LA Woman'' në vendin e 362-të dhe ''Strange Days'' në vendin e 407-të. <ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/500-greatest-albums-of-all-time-20120531|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=Rolling Stone|access-date=October 14, 2017|language=en}}</ref> * Në vitin 2016, The Doors u vlerësua nga All Music për Ribotimet dhe Përmbledhjet e Preferuara për albumin live ''[[:en:London_Fog_1966|London Fog 1966.]]'' <ref>{{Cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |author-link=Stephen Thomas Erlewine |title=The Doors: ''London Fog 1966'' |url=http://www.allmusic.com/album/london-fog-1966-mw0003008751 |access-date=May 24, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}</ref> * Grupi Doors u nderua për 50-vjetorin e publikimit të albumit të tyre me të njëjtin titull, më 4 janar 2017, me qytetin e Los Angeles që e shpalli atë datë "Dita e Doors". <ref>{{cite magazine|first=Jon|last=Blistein|date=December 29, 2017|title=Doors Plot 50th Anniversary Celebration in Los Angeles|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/doors-plot-50th-anniversary-celebration-in-los-angeles-112315/|magazine=Rolling Stone|access-date=January 3, 2017|language=en}}</ref> Në një ceremoni në Venecia, anëtari i Këshillit të Los Angeles, [[:en:Mike_Bonin|Mike Bonin,]] prezantoi anëtarët mbijetues të Doors Densmore dhe Krieger, duke u dhuruar atyre një certifikatë dhe duke ndezur një tabelë të Doors poshtë shkronjave të famshme 'Venecia'. <ref>{{Cite web |title=» Doors Get the Sign and the "Day of the Doors" – Venice Update |url=http://veniceupdate.com/2017/01/04/doors-get-the-sign-and-the-day-of-the-doors/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106104137/http://veniceupdate.com/2017/01/04/doors-get-the-sign-and-the-day-of-the-doors/ |archive-date=January 6, 2017 |access-date=July 9, 2017 |website=Veniceupdate.com |language=en}}</ref> * Festivali i Muzikës dhe Filmit Asbury Park 2018 ka shpallur fituesit e çmimeve për filmat e paraqitur. Ceremonia u mbajt të dielën, më 29 prill në Asbury Hotel, e prezantuar nga Shelli Sonstein, fituese dy herë e Çmimit Gracie, bashkëprezantuese e Jim Kerr Rock and Roll Morning Show në [[:en:WAXQ|Q104.3]] dhe anëtare e Bordit të APMFF. Filmi ''Break on Thru: Celebration of Ray Manzarek and The Doors'', fitoi çmimin për filmin më të mirë të gjatë në festival. <ref>{{Cite web |date=May 1, 2018 |title=Asbury Park Music Film Festival Winners |url=https://www.thedoors.com/news/2018-asbury-park-music-film-festival-winners |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180906084754/https://www.thedoors.com/category/news |archive-date=September 6, 2018 |access-date=April 24, 2023 |website=Thedoors.com |language=en}}</ref> * Në vitin 2020, ''Rolling Stone'' e renditi Edicionin Deluxe të 50-vjetorit të ''[[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hoxkvtel]]'' midis "Seteve më të Mira të Boxing të Vitit". <ref>{{Cite magazine|url=https://thedoors.com/news/rolling-stone-morrison-hotel-50th-anniversary-deluxe-edition-listed-among-the-best-box-sets-of-2020|title=The Doors – ''Morrison Hotel'' (50th Anniversary Deluxe Edition) Listed Among the Best Box Sets of 2020|date=December 17, 2020|magazine=Rolling Stone|via=Thedoors.com|language=en}}</ref> == Anëtarët e grupit == * [[Jim Morrison]] – vokal kryesor, perkusion {{Small|(1965–1971; his death)}} * [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] – tastierë, [[:en:Keybass|bas tastierë]], vokal mbështetës dhe kryesor {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013; deri në vdekjen e tij)}} * [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] – kitarë, vokal mbështetës si dhe kryesor {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013, 2025)}} * John Densmore – bateri, perkusione {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013, 2025)}}, vokal mbështetës {{Small|(1966)}} * Patricia Sullivan (Patricia Hansen) – bas kitarë {{Small|(1965)}} === Muzikantët live === * Jack Conrad – bas {{Small|(1972)}} * Bobby Ray Henson – kitarë ritmike {{Small|(1972)}} * [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] – vokal {{Small|(1993)}} * [[:en:Don_Was|Don Was]] – bas {{Small|(1993)}} * [[:en:Angelo_Barbera|Angelo Barbera]] – bas {{Small|(2000)}} * [[:en:Perry_Farrell|Perry Farrell]] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Pat_Monahan|Pat Monahan]] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] – vokal {{Small|(2000)}} * [./Travis_Meekshttps://en.wikipedia.org/wiki/Travis_Meeks Travis Meeks] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Scott_Weiland|Scott Weiland]] – vokal {{Small|(2000; died 2015)}} * [[:en:Scott_Stapp|Scott Stapp]] – vokal {{Small|(2000)}} === Muzikantët në sesione të ndryshme === * [[:en:Larry_Knechtel|Larry Knechtel]] – bass {{Small|(1966–1967; died 2009)}} {{Small|(on ''[[The Doors (album)|The Doors]]'' (1967))}} * [[:en:Doug_Lubahn|Doug Lubahn]] – bass {{Small|(1967, 1968–1969; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Strange Days (The Doors album)|Strange Days]]'' (1967), ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968), ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Kerry Magness – bass {{Small|(1968; died 2004)}} {{Small|(on ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968))}} * [[:en:Leroy_Vinnegar|Leroy Vinnegar]] – acoustic bass {{Small|(1968; died 1999)}} {{Small|(on ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968))}} * [./Harvey_Brookshttps://en.wikipedia.org/wiki/Harvey_Brooks_(bassist) Harvey Brooks] – bass {{Small|(1968–1969; died 2004)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * [[:en:Curtis_Amy|Curtis Amy]] – saxophone {{Small|(1968–1969; died 2002)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * [./George_Bohanonhttps://en.wikipedia.org/wiki/George_Bohanon George Bohanon] – trombone {{Small|(1968–1969; died 2024)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Champ Webb – English horn {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Jesse McReynolds – mandolin {{Small|(1968–1969; died 2023)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Jimmy Buchanan – fiddle {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Reinol Andino – conga {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}}, percussion {{Small|(1978)}} {{Small|(on ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * Ray Neopolitan – bass {{Small|(1970, 1971)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970), ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Lonnie_Mack|Lonnie Mack]] – bass {{Small|(1970; died 2016)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970))}} * [[:en:John_Sebastian|John Sebastian]] (aka G. Puglese) – blues harp {{Small|(1970)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970))}} * [[:en:Jerry_Scheff|Jerry Scheff]] – bass {{Small|(1970–1971, 1978)}} {{Small|(on ''[[L.A. Woman]]'' (1971), ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971), ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * [[:en:Marc_Benno|Marc Benno]] – rhythm guitar {{Small|(1970–1971)}} {{Small|(on ''[[L.A. Woman]]'' (1971))}} * Jack Conrad – bass {{Small|(1971, 1972; died 2017)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971), ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}}, rhythm guitar {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [./Willie_Ruffhttps://en.wikipedia.org/wiki/Marc_Benno Willie Ruff] – acoustic bass {{Small|(1971; died 2023)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * Wolfgang Melz – bass {{Small|(1971)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Emil_Richards|Emil Richards]] – marimba {{Small|(1971; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Francisco_Aguabella|Francisco Aguabella]] – percussion {{Small|(1971; died 2010)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Venetta_Fields|Venetta Fields]] – vocals {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Clydie_King|Clydie King]] – vocals {{Small|(1972; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Melissa Mackay – vocals {{Small|(1972; died 2023)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Chris_Ethridge|Chris Ethridge]] – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Charles Larkey – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [./Leland_Sklarhttps://en.wikipedia.org/wiki/Leland_Sklar Leland Sklar] – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Charles_Lloyd_(jazz_musician)|Charles Lloyd]] – tenor saxophone, flute {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Bobbye_HallBobbye Hall|Bobbye Hall]] – percussion {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Chico Batera – percussion {{Small|(1972; died 2012)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Bob_Glaub|Bob Glaub]] – bass {{Small|(1978)}} {{Small|(on ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * == Referencat == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} * {{Cite book |last=Cherry |first=Jim |title=The Doors Examined |date=March 25, 2013 |publisher=Bennion/Kearny |isbn=978-1909125124}} * {{Cite book |last=Davis |first=Stephen |title=Jim Morrison: Life, Death, Legend |url=https://archive.org/details/jimmorrisonlifed00davi_0 |publisher=Gotham Books |year=2005 |isbn=978-1-59240-099-7 |location=New York |author-link=Stephen Davis (music journalist)}} * {{Cite book |last=Debolt |first=Abbe A. |title=Encyclopedia of the Sixties: A Decade of Culture and Counterculture |last2=Baugess |first2=James S. |date=December 2011 |publisher=[[ABC-CLIO]] |isbn=978-0-313-32944-9}} * {{Cite book |last=Densmore |first=John |title=Riders on the Storm: My Life with Jim Morrison and the Doors |url=https://archive.org/details/ridersonstormmyl0000dens |publisher=[[Delacorte Press]] |year=1990 |isbn=978-0-385-30033-9 |author-link=John Densmore}} * {{Cite book |last=Einarson |first=John |title=Desperados: The Roots of Country Rock |url=https://archive.org/details/desperadosrootso00eina |publisher=Cooper Square Press |year=2001 |isbn=978-0-8154-1065-2 |author-link=John Einarson}} * {{Cite book |last=Fong-Torres |first=Ben |title=The Doors |last2=The Doors |date=October 25, 2006 |publisher=Hyperion |isbn=978-1-4013-0303-7 |author-link=Ben Fong-Torres}} * {{Cite book |last=Gaar |first=Gillian G. |title=The Doors: The Illustrated History |date=July 8, 2015 |publisher=[[Voyageur Press]] |isbn=978-0760346907}} *   * {{Cite book |last=Hegarty |first=Paul |url=https://books.google.com/books?id=taA2AqdCAJ0C |title=Beyond and Before: Progressive Rock Since the 1960s |last2=Halliwell |first2=Martin |publisher=The Continuum International Publishing Group |year=2011 |isbn=978-0-8264-2332-0 |location=New York |author-link=Paul Hegarty (musician)}} * {{Cite book |last=Hinman |first=Doug |title=The Kinks: All Day and All of the Night |publisher=Hal Leonard Corporation |year=2004 |isbn=0-87930-765-X}} * {{Cite book |last=Hogan |first=Peter K. |url=https://books.google.com/books?id=QDbS4d7nu_4C |title=The Complete Guide To the Music of the Doors |publisher=Music Sales Group |year=1994 |isbn=978-0-7119-3527-3 |author-link=Peter Hogan}} * {{Cite book |last=Hopkins |first=Jerry |title=No One Here Gets Out Alive |title-link=No One Here Gets Out Alive |last2=Sugerman |first2=Danny |publisher=Warner Books |year=1980 |isbn=978-0-446-97133-1 |location=New York |author-link=Jerry Hopkins (author) |author-link2=Danny Sugerman}} * {{Cite book |last=Luhrssen |first=David |title=Encyclopedia of Classic Rock |last2=Larson |first2=Michael |date=2017 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1440835148}} * {{Cite book |last=Krieger |first=Robby |url=https://books.google.com/books?id=e4EeEAAAQBA |title=Set the Night on Fire: Living, Dying, and Playing Guitar with the Doors |publisher=Hachette |year=2021 |isbn=978-0316243544 |author-link=Robby Krieger}}  * {{Cite book |last=Manzarek |first=Ray |title=Light My Fire: My Life With the Doors |title-link=Light My Fire (book) |publisher=Putnam |year=1998 |isbn=978-0-399-14399-1 |location=New York |author-link=Ray Manzarek}} * {{Cite book |last=Matijas-Mecca |first=Christian |title=Listen to Psychedelic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=Hardcover |year=2020 |isbn=978-1440861970}} * {{Cite book |last=Moskowitz |first=David |title=The 100 Greatest Bands of All Time: A Guide to the Legends Who Rocked the World |publisher=Greenwood |year=2015 |isbn=978-1440803390 |location=Santa Barbara, California}} * {{Cite book |last=Olsen |first=Brad |title=Sacred Places Europe: 108 Destinations |url=https://archive.org/details/sacredplaceseuro0000olse |publisher=CCC Publishing |year=2007 |isbn=978-1-888729-12-2 |location=San Francisco}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Break On Through: The Life and Death of Jim Morrison |url=https://archive.org/details/breakonthroughli0000rior |last2=Prochnicky |first2=Jerry |publisher=Quill |year=1991 |isbn=978-0-688-11915-7}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Stone: A Biography of Oliver Stone |date=September 1996 |publisher=Aurum Pres |isbn=1-85410-444-6 |location=New York}} * {{Cite book |last=Segalstad |first=Eric |url=https://archive.org/details/27sgreatestmytho0000sega |title=The 27s: The Greatest Myth of Rock & Roll |last2=Hunter |first2=Josh |publisher=Samadhi Creations |year=2008 |isbn=978-0615189642 |location=Berkeley Lake, GA}} * {{Cite book |last=Thompson |first=Dave |url=https://books.google.com/books?id=1NCGDwAAQBAJ |title=Your Pretty Face Is Going to Hell: The Dangerous Glitter of David Bowie, Iggy Pop, and Lou Reed |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0879309855 |author-link=Dave Thompson (author)}} * {{Cite book |last=Goldsmith |first=Melissa Ursula Dawn |title=Listen to Classic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=ABC-CLIO |year=2019 |isbn=978-1440865787}} * {{Cite book |last=Wall |first=Mick |url=https://books.google.com/books?id=CGPaAwAAQBAJ |title=Love Becomes a Funeral Pyre: A Biography of The Doors |date=October 30, 2014 |publisher=Hachette UK |isbn=978-1409151258}} * {{Cite book |last=Wallace |first=Richard |title=The Lazy Intellectual: Maximum Knowledge, Minimal Effort |date=September 18, 2010 |publisher=[[Adams Media]] |isbn=978-1-4405-0888-2}} * {{Cite book |last=Weidman |first=Rich |title=The Doors FAQ: All That's Left to Know About the Kings of Acid Rock |date=October 1, 2011 |publisher=Rowman & Littlefield}} [[Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve te citimet audiovizuale]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] p2js76rvto9nr19yqn56c5wklt9no9q 2986327 2986326 2026-06-01T13:15:19Z Quinlan83 132535 Restored revision 2984647 by [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[User talk:InternetArchiveBot|talk]]): Restore (TwinkleGlobal) 2986327 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox musical artist|name=The Doors|image=The Doors 1968.JPG|landscape=Yes|caption=The Doors in 1966. From left to right: [[Jim Morrison]], [[John Densmore]], [[Ray Manzarek]] and [[Robby Krieger]]|origin=[[Los Angeles]], California, U.S.|genre=<!-- Please restrain from adding/removing any genres. Template suggests to "preferably use 2-4". -->{{hlist|[[Psychedelic rock]]{{sfn|Debolt|Baugess|2011|pp=544–}}|{{nowrap|[[blues rock]]{{sfn|Wallace|2010|pp=68–}}}}|[[acid rock]]{{sfn|Einarson|2001|p=8}}}}|years_active=* {{hlist|{{start date|1965}}–{{end date|1973}}|1978|1993|1997|2000|2011–2012|2012–2013|2025}}|label={{hlist|[[Elektra Records|Elektra]]|[[Rhino Entertainment|Rhino]]}}|spinoffs={{hlist|The Psychedelic Rangers|[[Butts Band]]|[[Nite City]]|[[Manzarek–Krieger]]}}|website={{URL|thedoors.com}}|module=[[File:The Doors Logo.png|180px|class=skin-invert]]|spinoff_of=[[Rick & the Ravens]]|past_members=* [[Jim Morrison]] * [[Ray Manzarek]] * [[Robby Krieger]] * [[John Densmore]]}}The Doors ishin një grup [[rock]] amerikan i formuar në Los Anxhelos në vitin 1965, i përbërë nga vokalisti [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]], tastieristi [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]], kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] dhe bateristi [[:en:John_Densmore|John Densmore]]. Ata ishin ndër aktet më me ndikim dhe më të diskutueshme të rock-ut të viteve 1960, kryesisht për shkak të teksteve dhe zërit të Morrison, si dhe të personalitetit të tij të paparashikueshëm në skenë dhe problemeve ligjore. Ky grup konsiderohet gjerësisht si përfaqësues i [[:en:Counterculture_of_the_1960s|nënkulturës së asaj epoke]].<ref>{{Cite news |last=Weil |first=Martin |date=May 20, 2013 |title=Ray Manzarek, Keyboardist and Founding Member of the Doors, Dies at 74 |work=[[The Washington Post]] |url=https://articles.washingtonpost.com/2013-05-20/entertainment/39395480_1_jim-morrison-the-doors-drummer-john-densmore |url-status=dead |access-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216143023/https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/ray-manzarek-keyboardist-and-founding-member-of-the-doors-dies-at-74/2013/05/20/8ebd6b56-c197-11e2-bfdb-3886a561c1ff_story.html |archive-date=December 16, 2013|language=en}}</ref> Grupi e mori emrin nga titulli i librit të shkrimtarit anglez [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], [[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]] (Dyert e Perceptimit), i cili vetë i referohet një citati të poetit anglez [[:en:William_Blake|William Blake]]. Pas nënshkrimit të kontratës me [[:en:Elektra_Records|Elektra Records]] në vitin 1966, The Doors së bashku me Morrison regjistruan dhe lëshuan gjashtë albume në studio brenda pesë vjetësh, disa prej të cilave përgjithësisht konsiderohen ndër më të mirët e të gjitha kohërave,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=[[Rolling Stone]]|language=en-US|access-date=December 10, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|title=NME Writers All Time 100 Albums - 1974|access-date=August 11, 2022|website=Rocklistmusic.com|url-status=usurped|archive-url=https://archive.today/20120908035823/http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|archive-date=September 8, 2012}}</ref> përfshirë debutimin e tyre [[:en:The_Doors_(album)|The Doors (1967)]], [[:en:Strange_Days_(The_Doors_album)|Strange Days (1967)]], [[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hotel (1970)]] dhe [[:en:L.A._Woman|L.A. Woman (1971)]]. Të quajtur "Mbretër të Acid Rock-ut" nga revista Life<ref>{{cite magazine|first=Ben|last=Cosgrove|title=With the 'Lizard King': Jim Morrison and the Doors, 1968|url=https://www.life.com/people/jim-morrison-and-the-doors-portraits-of-the-lizard-king-1968/|magazine=[[Life (magazine)|Life]]|access-date=April 20, 2023}}</ref>, ata ishin një nga grupet më të suksesshëm të kohës së tyre dhe deri në vitin 1972, The Doors kishin shitur mbi 4 milionë albume brenda vendit dhe gati 8 milionë single. Morrison vdiq në rrethana të pasigurta në vitin 1971. Grupi vazhdoi si trio, duke lëshuar edhe dy albume të tjera derisa u shpërbë në vitin 1973.<ref name="allmusic.com">{{Cite web |last1=Ruhlmann |first1=William |last2=Unterberger |first2=Richie |author-link2=Richie Unterberger |title=The Doors&nbsp;– Biography |url={{AllMusic|class=artist|id=p4119|pure_url=yes}} |access-date=January 1, 2010 |website=[[AllMusic]]}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Erica|last=Futterman|date=March 16, 2012|title=The Doors Biography|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511055314/http://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|archive-date=May 11, 2011|access-date=August 16, 2016|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1978, ata u riformuan për albumin [[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]], i cili kombinonte muzikë të re me recitime të poezive të Morrison të regjistruara në vitet 1969 dhe 1970. Ata u ribashkuan përsëri shkurtimisht në vitin 1993, kur u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Rock and Roll Hall of Fame]], si dhe për disa projekte njëherëshe në shekullin e 21-të. Në vitin 2002, Manzarek, Krieger dhe [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] nga [[:en:The_Cult|The Cult]] (si vokalist) filluan të performojnë me emrin "The Doors of the 21st Century". Densmore dhe pasuria e Morrison i paditën me sukses për përdorimin e emrit të grupit. Pas një kohe të shkurtër si Riders on the Storm, ata u vendosën te emri [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] dhe bënë turne deri në vdekjen e Manzarek në vitin 2013. The Doors ishin grupi i parë amerikan që grumbulloi tetë LP të njëpasnjëshme të çertifikuara Prej [[:en:RIAA_certification|Ari dhe Platinium]] nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Recording Industry Association of America (RIAA)]]{{refn|The official DVD ''[[Dance on Fire]]'' features in the credits of the song "[[Riders on the Storm]]": "They would become the first American band to accumulate eight consecutive gold and platinum LPs."<ref>{{Cite AV media |url=https://m.ok.ru/video/1416366761 |title=Dance on Fire |time=49:46 |via=[[OK.ru]] |access-date=February 20, 2019}}</ref>|group=nb}}. Sipas RIAA-s, ata kanë shitur 36 milionë albume në Shtetet e Bashkuara<ref>{{Cite web |title=Top Selling Artists |url=https://www.riaa.com/goldandplatinum.php?content_selector=top-selling-artists |access-date=September 10, 2025 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> dhe mbi 100 milionë disqe në mbarë botën<ref>{{cite news |last=Kelsey |first=Eric |date=May 20, 2013 |title=Keyboardist Ray Manzarek of The Doors dies at age 74 |newspaper=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-usa-people-manzarek-idUSBRE94J0V520130520 |access-date=May 11, 2021}}</ref>, duke i bërë ata një nga [[:en:List_of_best-selling_music_artists|grupet më të shitura të të gjitha kohërave]]<ref>{{Cite news |last=Quan |first=Denise |date=June 25, 2013 |title=The Doors plan tribute concert for Ray Manzarek |newspaper=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2013/06/24/showbiz/music/the-doors-reunion-tribute-ray-manzarek/ |access-date=May 14, 2015}}</ref>. The Doors janë listuar si një nga artistët më të mëdhenj të të gjitha kohërave nga revista të tilla si [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], e cila i renditi ata në vendin e 41-të në listën e saj të "[[:en:Rolling_Stone's_100_Greatest_Artists_of_All_Time|100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave"]]. == Historia == === Origjina (Korrik 1965 – Gusht 1966) === [[Skeda:Whisky_a_Go-Go.jpg|parapamje|Whisky a Go Go]] The Doors filluan me një takim të rastësishëm midis të njohurve [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]] dhe [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] në plazh në Santa Monica, përballë shtëpisë së Ray-t në Fraser Avenue, në korrik 1965. Ata e njohën njëri-tjetrin pasi që të dy kishin ndjekur [[:en:UCLA_School_of_Theater,_Film_and_Television|Shkollën e Teatrit, Filmit dhe Televizionit të UCLA-s]]. Morrison i rrëfeu Manzarek-ut se kishte shkruar këngë.{{sfn|Manzarek|1998|p=94}} Siç do të tregonte më vonë Morrison për [[:en:Jerry_Hopkins_(author)|Jerry Hopkins-in]] në [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], "Ato pesë a gjashtë këngët e para që shkrova, thjesht po merrja shënime në një koncert fantastik rock që po ndodhte brenda kokës sime. Dhe pasi i shkruaja këngët, më duhej t'i këndoja."{{sfn|Davis|2005|p=75}} Me inkurajimin e Manzarek-ut, Morrison këndoi fjalët hapëse të [[:en:Moonlight_Drive|"Moonlight Drive"]]: "Le të notojmë drejt hënës, le të ngjitemi përmes baticës, të depërtojmë në mbrëmjen që qyteti fle për ta fshehur." Manzarek u ndje i frymëzuar, duke menduar për gjithë muzikën që mund të luante për të shoqëruar këto tekste "cool dhe të frikshme" (të lezetshme dhe makthëzuese).<ref name="NPRRay">{{Cite web |last=Rogers |first=Brent |date=May 24, 2013 |title=NPR interview with Ray Manzarek |url=https://www.npr.org/2013/05/24/185827139/remembering-ray-manzarek-keyboardist-for-the-doors |access-date=June 5, 2013 |website=NPR.org |publisher=[[NPR]] – Publicly accessed}}</ref> Manzarek ishte atëherë në një grup të pasuksesshëm të quajtur [[:en:Rick_&_the_Ravens|Rick & the Ravens]] me vëllezërit e tij Rick dhe Jim, ndërsa bateristi [./John_Densmorehttps://en.wikipedia.org/wiki/John_Densmore John Densmore] luante me Psychedelic Rangers dhe e njihte Manzarekun nga kurset e meditimit.{{sfn|Gilliland|1969|loc=show 43}} Densmore iu bashkua grupit më vonë në gusht 1965. Së bashku, ata kombinuan prejardhje të ndryshme muzikore, nga [[Jazz|xhazi]], roku, [[Blues|bluzi]] dhe idiomat [[Muzika popullore|e muzikës folk]] . <ref>{{Cite book |last=Pareles |first=Jon |title=The Grove Dictionary of American Music |title-link=The Grove Dictionary of American Music |last2=Vallee |first2=Mickey |date=July 10, 2012 |publisher=[[Oxford Music Online]] |edition=2nd |chapter=The Doors}}</ref> Të pesë, së bashku me basisten Patty Sullivan,{{refn|Patty Sullivan was later credited using her married name Patricia Hansen in the Doors' 1997 [[The Doors: Box Set#Disc 1: Without a Safety Net|''Box Set'' CD release]].{{sfn|Weidman|2011|p=88}}<ref name="liner" />|group=nb}} dhe tani të pagëzuar si Doors, regjistruan një demo me gjashtë këngë më 2 shtator 1965, në World Pacific Studios në Los Angeles. .{{refn|These recordings were officially available much later in October 1997, on the Doors' ''Box Set'' CD release. This has circulated widely since then as a [[bootleg recording]].<ref name="liner">{{cite AV media notes |title=The Doors: Box Set |title-link=The Doors: Box Set |others=The Doors |type=Liner notes & CD booklet|year=1997 |publisher=[[Elektra Records]] |id=62123-2}}</ref>|group=nb}} Grupi mori emrin nga titulli i librit të [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], ''[[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]]'', i cili rrjedh nga një varg në veprën e [[William Blake]] " ''[./The_Marriage_of_Heaven_and_Hellhttps://en.wikipedia.org/wiki/The_Marriage_of_Heaven_and_Hell Martesa e Parajsës dhe Ferrit]'' ": "Nëse dyert e perceptimit do të pastroheshin, gjithçka do t'i dukej njeriut ashtu siç është: e pafundme". <ref name="Documentary">{{Cite AV media |title=[[When You're Strange]] |type=Documentary |publisher=[[Rhino Entertainment]] |year=2010 |people=The Doors}}</ref> {{sfn|Densmore|1990|p=53}} Në fund të vitit 1965, pasi dy vëllezërit e Manzarek u larguan, u bashkua kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]]. {{sfn|Manzarek|1998|p=139}} [[Skeda:Doors_electra_publicity_photo.JPG|majtas|parapamje|The Doors në vitin 1966]] Nga shkurti deri në maj 1966, grupi pati një rezidencë në klubin "të rrënuar" dhe "të ndyrë" të Los Angeles, [[:en:London_Fog_(nightclub)|London Fog]], duke u shfaqur në grup me këngën "Rhonda Lane Exotic Dancer". {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Kjo përvojë i dha Morrison besimin për të performuar para një audience live, dhe grupit në tërësi për të zhvilluar dhe, në disa raste, për të zgjatur këngët e tyre dhe për të punuar " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " dhe " [[:en:Light_My_Fire|Light My Fire]] " në pjesët që do të shfaqeshin në [[:en:The_Doors_(album)The Doors (album)|albumin e tyre debutues]] . {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Manzarek më vonë tha se në London Fog grupi "u bë ky entitet kolektiv, kjo njësi uniteti".&nbsp;... aty filloi të ndodhte magjia." {{Sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Grupi shpejt kaloi në grupin më të vlerësuar [./Whisky_a_Go_Gohttps://en.wikipedia.org/wiki/Whisky_a_Go_Go Whisky a Go Go] pasi u rekrutua nga [[:en:Ronnie_Haran|Ronnie Haran]], <ref>{{Cite magazine|last=Grow|first=Kory|date=2016-12-16|title=The Doors Reflect on Earliest Concerts, Jim Morrison's Genius|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/the-doors-reflect-on-earliest-concerts-jim-morrisons-genius-121497/|access-date=2024-04-30|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> ku ata ishin grupi muzikor vendas (duke filluar nga maji i vitit 1966), duke mbështetur artistë, përfshirë grupin [[:en:Them_(band)|Them]] të [[:en:Van_Morrison|Van Morrison]] . <ref>{{cite magazine|url=http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|last=Goldstein|first=Patrick|title=Nite City: The Dark Side of L.A.|date=September 1977|magazine=[[Creem]]|access-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709054645/http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|archive-date=July 9, 2008}}</ref> Në natën e tyre të fundit së bashku, të dy grupet u bashkuan për " [[:en:In_the_Midnight_HourIn the Midnight Hour|In the Midnight Hour]] " dhe një seancë njëzet minutëshe të " [[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]] "..{{sfn|Weidman|2011|p=128}}{{sfn|Gaar|2015|p=26}} Më 10 gusht 1966, ata u vërrejtën nga presidenti i [[:en:Elektra_Records|Elektra Records,]] [[:en:Jac_Holzman|Jac Holzman]], i cili ishte i pranishëm me rekomandimin e këngëtarit të [[:en:Love_(band)|Love]], [[:en:Arthur_Lee_(musician)|Arthur Lee]], grupi i të cilit ishte me Elektra Records. Pasi Holzman dhe producenti [[Paul A. Rothchild]] panë dy sete të grupit duke luajtur në Whisky a Go Go, ata nënshkruan kontratë me ta me labelin Elektra Records më 18 gusht.&nbsp;— fillimi i një partneriteti të gjatë dhe të suksesshëm me Rothchild dhe inxhinierin e zërit [[:en:Bruce_Botnick|Bruce Botnick]] . The Doors u pushuan nga puna nga Whisky më 21 gusht 1966, kur Morrison shtoi një ritregim eksplicit dhe një version të mbushur me fjalë të pista të [[Mitologjia greke|mitit grek]] të [[Edipi|Edipit]] gjatë "The End". {{Sfn|Cherry|2013|p=13}}{{Reflist|group=nb}} == After Morrison == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} "Vdekja e Morrison-it i etabloi The Doors si legjendarë dhe të pavdekshëm. Nuk pati asnjë mundësi që grupi të hynte në vitet shtatëdhjetë si grup. Ndoshta kjo është gjë e mirë. Nuk mund t'i imagjinoj The Doors në epokën e diskos." — Henry Rollins{{Reflist|group=nb}}The Doors ishin një grup [[rock]] amerikan i formuar në Los Anxhelos në vitin 1965, i përbërë nga vokalisti [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]], tastieristi [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]], kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] dhe bateristi [[:en:John_Densmore|John Densmore]]. Ata ishin ndër aktet më me ndikim dhe më të diskutueshme të rock-ut të viteve 1960, kryesisht për shkak të teksteve dhe zërit të Morrison, si dhe të personalitetit të tij të paparashikueshëm në skenë dhe problemeve ligjore. Ky grup konsiderohet gjerësisht si përfaqësues i [[:en:Counterculture_of_the_1960s|nënkulturës së asaj epoke]].<ref>{{Cite news |last=Weil |first=Martin |date=May 20, 2013 |title=Ray Manzarek, Keyboardist and Founding Member of the Doors, Dies at 74 |work=[[The Washington Post]] |url=https://articles.washingtonpost.com/2013-05-20/entertainment/39395480_1_jim-morrison-the-doors-drummer-john-densmore |url-status=dead |access-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216143023/https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/ray-manzarek-keyboardist-and-founding-member-of-the-doors-dies-at-74/2013/05/20/8ebd6b56-c197-11e2-bfdb-3886a561c1ff_story.html |archive-date=December 16, 2013}}</ref> Grupi e mori emrin nga titulli i librit të shkrimtarit anglez [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], [[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]] (Dyert e Perceptimit), i cili vetë i referohet një citati të poetit anglez [[:en:William_Blake|William Blake]]. Pas nënshkrimit të kontratës me [[:en:Elektra_Records|Elektra Records]] në vitin 1966, The Doors së bashku me Morrison regjistruan dhe lëshuan gjashtë albume në studio brenda pesë vjetësh, disa prej të cilave përgjithësisht konsiderohen ndër më të mirët e të gjitha kohërave,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=[[Rolling Stone]]|language=en-US|access-date=December 10, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|title=NME Writers All Time 100 Albums - 1974|access-date=August 11, 2022|website=Rocklistmusic.com|url-status=usurped|archive-url=https://archive.today/20120908035823/http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|archive-date=September 8, 2012}}</ref> përfshirë debutimin e tyre [[:en:The_Doors_(album)|The Doors (1967)]], [[:en:Strange_Days_(The_Doors_album)|Strange Days (1967)]], [[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hotel (1970)]] dhe [[:en:L.A._Woman|L.A. Woman (1971)]]. Të quajtur "Mbretër të Acid Rock-ut" nga revista Life<ref>{{cite magazine|first=Ben|last=Cosgrove|title=With the 'Lizard King': Jim Morrison and the Doors, 1968|url=https://www.life.com/people/jim-morrison-and-the-doors-portraits-of-the-lizard-king-1968/|magazine=[[Life (magazine)|Life]]|access-date=April 20, 2023}}</ref>, ata ishin një nga grupet më të suksesshëm të kohës së tyre dhe deri në vitin 1972, The Doors kishin shitur mbi 4 milionë albume brenda vendit dhe gati 8 milionë single. Morrison vdiq në rrethana të pasigurta në vitin 1971. Grupi vazhdoi si trio, duke lëshuar edhe dy albume të tjera derisa u shpërbë në vitin 1973.<ref name="allmusic.com">{{Cite web |last1=Ruhlmann |first1=William |last2=Unterberger |first2=Richie |author-link2=Richie Unterberger |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342#articles |access-date=May 25, 2026 |website=[[AllMusic]] |language=en}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Erica|last=Futterman|date=March 16, 2012|title=The Doors Biography|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511055314/http://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|archive-date=May 11, 2011|access-date=August 16, 2016|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1978, ata u riformuan për albumin [[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]], i cili kombinonte muzikë të re me recitime të poezive të Morrison të regjistruara në vitet 1969 dhe 1970. Ata u ribashkuan përsëri shkurtimisht në vitin 1993, kur u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Rock and Roll Hall of Fame]], si dhe për disa projekte njëherëshe në shekullin e 21-të. Në vitin 2002, Manzarek, Krieger dhe [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] nga [[:en:The_Cult|The Cult]] (si vokalist) filluan të performojnë me emrin "The Doors of the 21st Century". Densmore dhe pasuria e Morrison i paditën me sukses për përdorimin e emrit të grupit. Pas një kohe të shkurtër si Riders on the Storm, ata u vendosën te emri [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] dhe bënë turne deri në vdekjen e Manzarek në vitin 2013. The Doors ishin grupi i parë amerikan që grumbulloi tetë LP të njëpasnjëshme të çertifikuara Prej [[:en:RIAA_certification|Ari dhe Platinium]] nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Recording Industry Association of America (RIAA)]]{{refn|The official DVD ''[[Dance on Fire]]'' features in the credits of the song "[[Riders on the Storm]]": "They would become the first American band to accumulate eight consecutive gold and platinum LPs."<ref>{{Cite AV media |url=https://m.ok.ru/video/1416366761 |title=Dance on Fire |time=49:46 |via=[[OK.ru]] |access-date=February 20, 2019}}</ref>|group=nb}}. Sipas RIAA-s, ata kanë shitur 36 milionë albume në Shtetet e Bashkuara<ref>{{Cite web |title=Top Selling Artists |url=https://www.riaa.com/goldandplatinum.php?content_selector=top-selling-artists |access-date=September 10, 2025 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> dhe mbi 100 milionë disqe në mbarë botën<ref>{{cite news |last=Kelsey |first=Eric |date=May 20, 2013 |title=Keyboardist Ray Manzarek of The Doors dies at age 74 |newspaper=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-usa-people-manzarek-idUSBRE94J0V520130520 |access-date=May 11, 2021}}</ref>, duke i bërë ata një nga [[:en:List_of_best-selling_music_artists|grupet më të shitura të të gjitha kohërave]]<ref>{{Cite news |last=Quan |first=Denise |date=June 25, 2013 |title=The Doors plan tribute concert for Ray Manzarek |newspaper=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2013/06/24/showbiz/music/the-doors-reunion-tribute-ray-manzarek/ |access-date=May 14, 2015}}</ref>. The Doors janë listuar si një nga artistët më të mëdhenj të të gjitha kohërave nga revista të tilla si [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], e cila i renditi ata në vendin e 41-të në listën e saj të "[[:en:Rolling_Stone's_100_Greatest_Artists_of_All_Time|100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave"]]. == Historia == === Origjina (Korrik 1965 – Gusht 1966) === [[Skeda:Whisky_a_Go-Go.jpg|parapamje|Whisky a Go Go]] The Doors filluan me një takim të rastësishëm midis të njohurve [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]] dhe [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] në plazh në Santa Monica, përballë shtëpisë së Ray-t në Fraser Avenue, në korrik 1965. Ata e njohën njëri-tjetrin pasi që të dy kishin ndjekur [[:en:UCLA_School_of_Theater,_Film_and_Television|Shkollën e Teatrit, Filmit dhe Televizionit të UCLA-s]]. Morrison i rrëfeu Manzarek-ut se kishte shkruar këngë.{{sfn|Manzarek|1998|p=94}} Siç do të tregonte më vonë Morrison për [[:en:Jerry_Hopkins_(author)|Jerry Hopkins-in]] në [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], "Ato pesë a gjashtë këngët e para që shkrova, thjesht po merrja shënime në një koncert fantastik rock që po ndodhte brenda kokës sime. Dhe pasi i shkruaja këngët, më duhej t'i këndoja."{{sfn|Davis|2005|p=75}} Me inkurajimin e Manzarek-ut, Morrison këndoi fjalët hapëse të [[:en:Moonlight_Drive|"Moonlight Drive"]]: "Le të notojmë drejt hënës, le të ngjitemi përmes baticës, të depërtojmë në mbrëmjen që qyteti fle për ta fshehur." Manzarek u ndje i frymëzuar, duke menduar për gjithë muzikën që mund të luante për të shoqëruar këto tekste "cool dhe të frikshme" (të lezetshme dhe makthëzuese).<ref name="NPRRay">{{Cite web |last=Rogers |first=Brent |date=May 24, 2013 |title=NPR interview with Ray Manzarek |url=https://www.npr.org/2013/05/24/185827139/remembering-ray-manzarek-keyboardist-for-the-doors |access-date=June 5, 2013 |website=NPR.org |publisher=[[NPR]] – Publicly accessed}}</ref> Manzarek ishte atëherë në një grup të pasuksesshëm të quajtur [[:en:Rick_&_the_Ravens|Rick & the Ravens]] me vëllezërit e tij Rick dhe Jim, ndërsa bateristi [./John_Densmorehttps://en.wikipedia.org/wiki/John_Densmore John Densmore] luante me Psychedelic Rangers dhe e njihte Manzarekun nga kurset e meditimit.{{sfn|Gilliland|1969|loc=show 43}} Densmore iu bashkua grupit më vonë në gusht 1965. Së bashku, ata kombinuan prejardhje të ndryshme muzikore, nga [[Jazz|xhazi]], roku, [[Blues|bluzi]] dhe idiomat [[Muzika popullore|e muzikës folk]] . <ref>{{Cite book |last=Pareles |first=Jon |title=The Grove Dictionary of American Music |title-link=The Grove Dictionary of American Music |last2=Vallee |first2=Mickey |date=July 10, 2012 |publisher=[[Oxford Music Online]] |edition=2nd |chapter=The Doors}}</ref> Të pesë, së bashku me basisten Patty Sullivan,{{refn|Patty Sullivan was later credited using her married name Patricia Hansen in the Doors' 1997 [[The Doors: Box Set#Disc 1: Without a Safety Net|''Box Set'' CD release]].{{sfn|Weidman|2011|p=88}}<ref name="liner" />|group=nb}} dhe tani të pagëzuar si Doors, regjistruan një demo me gjashtë këngë më 2 shtator 1965, në World Pacific Studios në Los Angeles. .{{refn|These recordings were officially available much later in October 1997, on the Doors' ''Box Set'' CD release. This has circulated widely since then as a [[bootleg recording]].<ref name="liner">{{cite AV media notes |title=The Doors: Box Set |title-link=The Doors: Box Set |others=The Doors |type=Liner notes & CD booklet|year=1997 |publisher=[[Elektra Records]] |id=62123-2}}</ref>|group=nb}} Grupi mori emrin nga titulli i librit të [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], ''[[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]]'', i cili rrjedh nga një varg në veprën e [[William Blake]] " ''[./The_Marriage_of_Heaven_and_Hellhttps://en.wikipedia.org/wiki/The_Marriage_of_Heaven_and_Hell Martesa e Parajsës dhe Ferrit]'' ": "Nëse dyert e perceptimit do të pastroheshin, gjithçka do t'i dukej njeriut ashtu siç është: e pafundme". <ref name="Documentary">{{Cite AV media |title=[[When You're Strange]] |type=Documentary |publisher=[[Rhino Entertainment]] |year=2010 |people=The Doors}}</ref> {{sfn|Densmore|1990|p=53}} Në fund të vitit 1965, pasi dy vëllezërit e Manzarek u larguan, u bashkua kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]]. {{sfn|Manzarek|1998|p=139}} [[Skeda:Doors_electra_publicity_photo.JPG|majtas|parapamje|The Doors në vitin 1966]] Nga shkurti deri në maj 1966, grupi pati një rezidencë në klubin "të rrënuar" dhe "të ndyrë" të Los Angeles, [[:en:London_Fog_(nightclub)|London Fog]], duke u shfaqur në grup me këngën "Rhonda Lane Exotic Dancer". {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Kjo përvojë i dha Morrison besimin për të performuar para një audience live, dhe grupit në tërësi për të zhvilluar dhe, në disa raste, për të zgjatur këngët e tyre dhe për të punuar " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " dhe " [[:en:Light_My_Fire|Light My Fire]] " në pjesët që do të shfaqeshin në [[:en:The_Doors_(album)The Doors (album)|albumin e tyre debutues]] . {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Manzarek më vonë tha se në London Fog grupi "u bë ky entitet kolektiv, kjo njësi uniteti".&nbsp;... aty filloi të ndodhte magjia." {{Sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Grupi shpejt kaloi në grupin më të vlerësuar [./Whisky_a_Go_Gohttps://en.wikipedia.org/wiki/Whisky_a_Go_Go Whisky a Go Go] pasi u rekrutua nga [[:en:Ronnie_Haran|Ronnie Haran]], <ref>{{Cite magazine|last=Grow|first=Kory|date=2016-12-16|title=The Doors Reflect on Earliest Concerts, Jim Morrison's Genius|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/the-doors-reflect-on-earliest-concerts-jim-morrisons-genius-121497/|access-date=2024-04-30|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> ku ata ishin grupi muzikor vendas (duke filluar nga maji i vitit 1966), duke mbështetur artistë, përfshirë grupin [[:en:Them_(band)|Them]] të [[:en:Van_Morrison|Van Morrison]] . <ref>{{cite magazine|url=http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|last=Goldstein|first=Patrick|title=Nite City: The Dark Side of L.A.|date=September 1977|magazine=[[Creem]]|access-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709054645/http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|archive-date=July 9, 2008}}</ref> Në natën e tyre të fundit së bashku, të dy grupet u bashkuan për " [[:en:In_the_Midnight_HourIn the Midnight Hour|In the Midnight Hour]] " dhe një seancë njëzet minutëshe të " [[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]] "..{{sfn|Weidman|2011|p=128}} Më 10 gusht 1966, ata u vërrejtën nga presidenti i [[:en:Elektra_Records|Elektra Records,]] [[:en:Jac_Holzman|Jac Holzman]], i cili ishte i pranishëm me rekomandimin e këngëtarit të [[:en:Love_(band)|Love]], [[:en:Arthur_Lee_(musician)|Arthur Lee]], grupi i të cilit ishte me Elektra Records. Pasi Holzman dhe producenti [[Paul A. Rothchild]] panë dy sete të grupit duke luajtur në Whisky a Go Go, ata nënshkruan kontratë me ta me labelin Elektra Records më 18 gusht.&nbsp;— fillimi i një partneriteti të gjatë dhe të suksesshëm me Rothchild dhe inxhinierin e zërit [[:en:Bruce_Botnick|Bruce Botnick]] . The Doors u pushuan nga puna nga Whisky më 21 gusht 1966, kur Morrison shtoi një ritregim eksplicit dhe një version të mbushur me fjalë të pista të [[Mitologjia greke|mitit grek]] të [[Edipi|Edipit]] gjatë "The End". {{Sfn|Cherry|2013|p=13}}<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles> === ''Zëra të Tjerë'' (Other Voices) dhe ''Rrethi i Plotë'' (Full Circle) (Korrik 1971 – Janar 1973) === [[Skeda:The_Doors_(1971).png|djathtas|parapamje|Densmore, Krieger dhe Manzarek në nëntor 1971]] <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> Vdekja e Morrison vulosi Doors-at si legjendarë, dhe të pavdekshëm. Skishte mundësi që bendi të mbijetonte të 70-tat. Ndoshta kjo ishte edhe gjë e mirë në fund të fundit. S'mund ti paramendoj The Doors në epokën e Diskɒ-s. - Henrz Rollings Regjistrimi i albumit pasardhës {{'}} ''LA Woman'', ''[[:en:Other_Voices_(The_Doors_album)|Other Voices,]]'' filloi gjatë kohës kur Morrison ishte në Paris. Grupi supozoi se ai do të kthehej për t'i ndihmuar ata të krijonin albumin. <ref name="Allen2">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Pasi Morrison vdiq, anëtarët e mbijetuar menduan ta zëvendësonin atë me disa persona të tjerë, si [[Iggy Pop]] në vokal. {{sfn|Thompson|2009|p=268}} Por meqenëse kjo nuk funksionoi, Krieger dhe Manzarek morën vetë në dorë vokalin. <ref name="Allen">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> ''Other Voices'' u përfundua më në fund në gusht 1971 dhe u publikua në tetor 1971. Albumi në të përmban këngën "Tightrope Ride", e cila u transmetua disa herë në radio. Trio-ja filloi të performonte përsëri me anëtarë shtesë mbështetës më 12 nëntor 1971, në [[:en:Pershing_CenterPershing Center|Pershing Municipal Auditorium]] në Lincoln, Nebraska, më pas në Carnegie Hall më 23 nëntor dhe në [[:en:Hollywood_PalladiumHollywood Palladium|Hollywood Palladium]] më 26 nëntor. <ref name="Allen3">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Regjistrimet për albumin ''[[:en:Full_Circle_(The_Doors_album)|Full Circle]]'' u bënë një vit pas publikimit të ''albumit Other Voices,'' gjatë pranverës së vitit 1972, dhe albumi u publikua në gusht të vitit 1972. Për turnetë e planifikuara gjatë kësaj periudhe, Doors angazhuan Jack Conrad në bas (i cili kishte luajtur në disa këngë si në ''Other Voices e'' edhe në ''Full Circle'' ), si dhe Bobby Ray Henson në kitarë ritmi. Ata filluan një turne europian që mbulonte vende si Franca, Gjermania, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar, duke përfshirë edhe një paraqitje në shfaqjen gjermane ''[[:en:Beat-Club|Beat-Club]]'' . Ashtu si ''Other Voices'', ''Full Circle'' nuk performoi aq mirë komercialisht sa albumet e tyre të mëparshme. Ndërsa ''Full Circle'' ishte i njohur për shtimin e elementeve të muzikës funk dhe xhaz në tingullin e zakonshëm të Doors, <ref>{{Cite magazine|last=Reed|first=Ryan|date=May 29, 2015|title=Two Out-of-Print Doors Albums Prepped for Reissue|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-doors-two-post-jim-morrison-albums-set-for-reissue-60919/|access-date=December 19, 2020|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> grupi pati vështirësi me Manzarek dhe Krieger në krye (asnjë nga albumet pas Morrison nuk kishte arritur në Top 10 ndërsa të gjashtë albumet e tyre me Morrison kishin arritur). <ref>{{Cite web |date=September 18, 2015 |title=Doors ''Full Circle'' Reissue Includes Original Foldout Zoetrope |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-full-circle-zoetrope/ |access-date=December 19, 2020 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Pasi kontrata e tyre me Elektra skadoi, Doors u shpërbë në vitin 1973. <ref name="allmusic.com">{{Cite web |last=Ruhlmann |first=William |last2=Unterberger |first2=Richie |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com |access-date=January 1, 2010 |website=[[AllMusic]] |language=en}}<cite id="CITEREFRuhlmannUnterberger" class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">Ruhlmann, William; Unterberger, Richie. [https://www.allmusic.com "The Doors&nbsp;– Biography"]. ''[[AllMusic]]'' (në anglisht)<span class="reference-accessdate">. Marrë më <span class="nowrap">janar 1,</span> 2010</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=AllMusic&rft.atitle=The+Doors+%E2%80%93+Biography&rft.aulast=Ruhlmann&rft.aufirst=William&rft.au=Unterberger%2C+Richie&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.allmusic.com&rfr_id=info%3Asid%2Fsq.wikipedia.org%3AThe+Doors" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Stampa:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht ([[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|lidhja]])</span> [[Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në anglisht (en)]]</ref> == Pas The Doors == [[:en:Butts_Band|Pasi]] Morrison vdiq në vitin 1971, Densmore dhe Krieger shkuan në Londër për të kërkuar një këngëtar të ri kryesor. <ref>{{Cite web |title=Buts Band – Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/butts-band-mn0000527239l |access-date=March 16, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ata formuan atje [[:en:Butts_Band|Butts Band]] në vitin 1973, dhe nënshkruan me [[:en:Blue_Thumb_Records|Blue Thumb Records]] . Me këtë bend ata publikuan një album të titulluar ''[[:en:Butts_Band_(album)|Butts Band]]'' në të njëjtin vit, deri sa u shpërbënë në vitin 1975 pas [[:en:Hear_and_Now_(album)|një albumi të dytë]] . <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Phil Chen – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/phil-chen-mn0000336805 |access-date=February 20, 2021 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Manzarek realizoi tre albume solo nga viti 1974 deri në vitin 1983 dhe formoi një grup të quajtur [[:en:Nite_City|Nite City]] në vitin 1975, i cili publikoi dy albume në vitet 1977–1978. <ref>{{Cite magazine|url=https://www.goldminemag.com/articles/time-capsule-ray-manzarek-february-12-1979|title=TIME CAPSULE: Ray Manzarek, February 12, 1979|first=Warren|last=Kurtz|date=May 8, 2017|magazine=Goldmine Magazine|language=en-US|access-date=May 10, 2019}}</ref> Krieger në anën tjetër publikoi gjashtë albume solo nga viti 1977 deri në vitin 2010. <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Robby Krieger – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/robby-krieger-mn0000275991/biography |access-date=July 3, 2022 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 2002, të dy u bashkuan për të formuar një version të ri të Doors të cilin e quajtën [[:en:The_Doors_of_the_21st_Century|Doors të shekullit të 21-të]] . Për shkak të betejave ligjore me Densmore dhe agjensitë e Morrison mbi përdorimin e emrit Doors, ata e ndryshuan emrin e tyre disa herë deri sa më në fund bënë turne nën emrin " [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] " ose "Ray Manzarek dhe Robby Krieger të Doors". <ref>{{cite magazine|first=John|last=Clarke|url=https://www.rollingstone.com/music/news/the-doors-john-densmore-talks-about-the-bands-ugly-six-year-feud-20130508|title=The Doors' John Densmore Talks About the Band's Ugly, Six-Year Feud|magazine=Rolling Stone|date=May 8, 2013|access-date=July 3, 2022|language=en}}</ref> Ky grupbëri turne të shumta gjatë gjithë karrierës së tyre. <ref>{{Cite web |date=April 23, 2011 |title=Ray Manzarek and Robby Krieger of The Doors Tour Dates |url=http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423213525/http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-date=April 23, 2011 |access-date=May 10, 2019 |language=en}}</ref> Në korrik 2007, Densmore njoftoi se nuk do të ribashkohej me Doors nëse [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] i [[Pearl Jam]] nuk do të ishte këngëtari kryesor. <ref>{{Cite web |date=February 8, 2007 |title=Densmore Considers Full Doors Reunion - With Vedder |url=https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121144849/https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |archive-date=January 21, 2021 |access-date=February 20, 2021 |website=[[Contactmusic.com]] |language=en}}</ref> Për shkak të ndërlikimeve që lidhen me kancerin e kanalit biliar më 20 maj 2013, Manzarek vdiq në një spital në Rosenheim, Gjermani, në moshën 74 vjeç. <ref>{{Cite web |date=August 3, 2013 |title=Ray Manzarek, Founding Member of The Doors, Passes Away at 74 |url=https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807180203/https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-date=August 7, 2013 |access-date=May 10, 2019 |website=The Doors |language=en}}</ref> Krieger dhe Densmore u bashkuan më 12 shkurt 2016, në një [[:en:Benefit_concert|koncert bamirësie]] përkujtimor për Manzarek. Të gjitha të ardhurat shkuan për "Stand Up to Cancer". <ref>{{Cite web |title=THE DOORS' Robby Krieger & John Densmore To Honor Ray Manzarek at LA Concert! – The Doors |url=https://www.thedoors.com/news/the-doors-robby-krieger-john-densmore-to-honor-ray-manzarek-at-la-concert |access-date=May 10, 2019 |website=www.thedoors.com |language=en}}</ref> == After Morrison == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} "Vdekja e Morrison-it i etabloi The Doors si legjendarë dhe të pavdekshëm. Nuk pati asnjë mundësi që grupi të hynte në vitet shtatëdhjetë si grup. Ndoshta kjo është gjë e mirë. Nuk mund t'i imagjinoj The Doors në epokën e diskos." — Henry Rollins{{Reflist|group=nb}}The Doors ishin një grup [[rock]] amerikan i formuar në Los Anxhelos në vitin 1965, i përbërë nga vokalisti [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]], tastieristi [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]], kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] dhe bateristi [[:en:John_Densmore|John Densmore]]. Ata ishin ndër aktet më me ndikim dhe më të diskutueshme të rock-ut të viteve 1960, kryesisht për shkak të teksteve dhe zërit të Morrison, si dhe të personalitetit të tij të paparashikueshëm në skenë dhe problemeve ligjore. Ky grup konsiderohet gjerësisht si përfaqësues i [[:en:Counterculture_of_the_1960s|nënkulturës së asaj epoke]].<ref>{{Cite news |last=Weil |first=Martin |date=May 20, 2013 |title=Ray Manzarek, Keyboardist and Founding Member of the Doors, Dies at 74 |work=[[The Washington Post]] |url=https://articles.washingtonpost.com/2013-05-20/entertainment/39395480_1_jim-morrison-the-doors-drummer-john-densmore |url-status=dead |access-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216143023/https://www.washingtonpost.com/entertainment/music/ray-manzarek-keyboardist-and-founding-member-of-the-doors-dies-at-74/2013/05/20/8ebd6b56-c197-11e2-bfdb-3886a561c1ff_story.html |archive-date=December 16, 2013}}</ref> Grupi e mori emrin nga titulli i librit të shkrimtarit anglez [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], [[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]] (Dyert e Perceptimit), i cili vetë i referohet një citati të poetit anglez [[:en:William_Blake|William Blake]]. Pas nënshkrimit të kontratës me [[:en:Elektra_Records|Elektra Records]] në vitin 1966, The Doors së bashku me Morrison regjistruan dhe lëshuan gjashtë albume në studio brenda pesë vjetësh, disa prej të cilave përgjithësisht konsiderohen ndër më të mirët e të gjitha kohërave,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=[[Rolling Stone]]|language=en-US|access-date=December 10, 2019}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|title=NME Writers All Time 100 Albums - 1974|access-date=August 11, 2022|website=Rocklistmusic.com|url-status=usurped|archive-url=https://archive.today/20120908035823/http://www.rocklistmusic.co.uk/nme_writers.htm#albums|archive-date=September 8, 2012}}</ref> përfshirë debutimin e tyre [[:en:The_Doors_(album)|The Doors (1967)]], [[:en:Strange_Days_(The_Doors_album)|Strange Days (1967)]], [[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hotel (1970)]] dhe [[:en:L.A._Woman|L.A. Woman (1971)]]. Të quajtur "Mbretër të Acid Rock-ut" nga revista Life<ref>{{cite magazine|first=Ben|last=Cosgrove|title=With the 'Lizard King': Jim Morrison and the Doors, 1968|url=https://www.life.com/people/jim-morrison-and-the-doors-portraits-of-the-lizard-king-1968/|magazine=[[Life (magazine)|Life]]|access-date=April 20, 2023}}</ref>, ata ishin një nga grupet më të suksesshëm të kohës së tyre dhe deri në vitin 1972, The Doors kishin shitur mbi 4 milionë albume brenda vendit dhe gati 8 milionë single. Morrison vdiq në rrethana të pasigurta në vitin 1971. Grupi vazhdoi si trio, duke lëshuar edhe dy albume të tjera derisa u shpërbë në vitin 1973.<ref name="allmusic.com">{{Cite web |last1=Ruhlmann |first1=William |last2=Unterberger |first2=Richie |author-link2=Richie Unterberger |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342#articles |access-date=May 25, 2026 |website=[[AllMusic]] |language=en}}</ref><ref>{{cite magazine|first=Erica|last=Futterman|date=March 16, 2012|title=The Doors Biography|url=https://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|magazine=Rolling Stone|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511055314/http://www.rollingstone.com/music/artists/the-doors/biography|archive-date=May 11, 2011|access-date=August 16, 2016|url-status=dead}}</ref> Në vitin 1978, ata u riformuan për albumin [[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]], i cili kombinonte muzikë të re me recitime të poezive të Morrison të regjistruara në vitet 1969 dhe 1970. Ata u ribashkuan përsëri shkurtimisht në vitin 1993, kur u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Rock and Roll Hall of Fame]], si dhe për disa projekte njëherëshe në shekullin e 21-të. Në vitin 2002, Manzarek, Krieger dhe [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] nga [[:en:The_Cult|The Cult]] (si vokalist) filluan të performojnë me emrin "The Doors of the 21st Century". Densmore dhe pasuria e Morrison i paditën me sukses për përdorimin e emrit të grupit. Pas një kohe të shkurtër si Riders on the Storm, ata u vendosën te emri [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] dhe bënë turne deri në vdekjen e Manzarek në vitin 2013. The Doors ishin grupi i parë amerikan që grumbulloi tetë LP të njëpasnjëshme të çertifikuara Prej [[:en:RIAA_certification|Ari dhe Platinium]] nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Recording Industry Association of America (RIAA)]]{{refn|The official DVD ''[[Dance on Fire]]'' features in the credits of the song "[[Riders on the Storm]]": "They would become the first American band to accumulate eight consecutive gold and platinum LPs."<ref>{{Cite AV media |url=https://m.ok.ru/video/1416366761 |title=Dance on Fire |time=49:46 |via=[[OK.ru]] |access-date=February 20, 2019}}</ref>|group=nb}}. Sipas RIAA-s, ata kanë shitur 36 milionë albume në Shtetet e Bashkuara<ref>{{Cite web |title=Top Selling Artists |url=https://www.riaa.com/goldandplatinum.php?content_selector=top-selling-artists |access-date=September 10, 2025 |publisher=[[Recording Industry Association of America]]}}</ref> dhe mbi 100 milionë disqe në mbarë botën<ref>{{cite news |last=Kelsey |first=Eric |date=May 20, 2013 |title=Keyboardist Ray Manzarek of The Doors dies at age 74 |newspaper=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-usa-people-manzarek-idUSBRE94J0V520130520 |access-date=May 11, 2021}}</ref>, duke i bërë ata një nga [[:en:List_of_best-selling_music_artists|grupet më të shitura të të gjitha kohërave]]<ref>{{Cite news |last=Quan |first=Denise |date=June 25, 2013 |title=The Doors plan tribute concert for Ray Manzarek |newspaper=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2013/06/24/showbiz/music/the-doors-reunion-tribute-ray-manzarek/ |access-date=May 14, 2015}}</ref>. The Doors janë listuar si një nga artistët më të mëdhenj të të gjitha kohërave nga revista të tilla si [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], e cila i renditi ata në vendin e 41-të në listën e saj të "[[:en:Rolling_Stone's_100_Greatest_Artists_of_All_Time|100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave"]]. == Historia == === Origjina (Korrik 1965 – Gusht 1966) === [[Skeda:Whisky_a_Go-Go.jpg|parapamje|Whisky a Go Go]] The Doors filluan me një takim të rastësishëm midis të njohurve [[:en:Jim_Morrison|Jim Morrison]] dhe [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] në plazh në Santa Monica, përballë shtëpisë së Ray-t në Fraser Avenue, në korrik 1965. Ata e njohën njëri-tjetrin pasi që të dy kishin ndjekur [[:en:UCLA_School_of_Theater,_Film_and_Television|Shkollën e Teatrit, Filmit dhe Televizionit të UCLA-s]]. Morrison i rrëfeu Manzarek-ut se kishte shkruar këngë.{{sfn|Manzarek|1998|p=94}} Siç do të tregonte më vonë Morrison për [[:en:Jerry_Hopkins_(author)|Jerry Hopkins-in]] në [[:en:Rolling_Stone|Rolling Stone]], "Ato pesë a gjashtë këngët e para që shkrova, thjesht po merrja shënime në një koncert fantastik rock që po ndodhte brenda kokës sime. Dhe pasi i shkruaja këngët, më duhej t'i këndoja."{{sfn|Davis|2005|p=75}} Me inkurajimin e Manzarek-ut, Morrison këndoi fjalët hapëse të [[:en:Moonlight_Drive|"Moonlight Drive"]]: "Le të notojmë drejt hënës, le të ngjitemi përmes baticës, të depërtojmë në mbrëmjen që qyteti fle për ta fshehur." Manzarek u ndje i frymëzuar, duke menduar për gjithë muzikën që mund të luante për të shoqëruar këto tekste "cool dhe të frikshme" (të lezetshme dhe makthëzuese).<ref name="NPRRay">{{Cite web |last=Rogers |first=Brent |date=May 24, 2013 |title=NPR interview with Ray Manzarek |url=https://www.npr.org/2013/05/24/185827139/remembering-ray-manzarek-keyboardist-for-the-doors |access-date=June 5, 2013 |website=NPR.org |publisher=[[NPR]] – Publicly accessed}}</ref> Manzarek ishte atëherë në një grup të pasuksesshëm të quajtur [[:en:Rick_&_the_Ravens|Rick & the Ravens]] me vëllezërit e tij Rick dhe Jim, ndërsa bateristi [./John_Densmorehttps://en.wikipedia.org/wiki/John_Densmore John Densmore] luante me Psychedelic Rangers dhe e njihte Manzarekun nga kurset e meditimit.{{sfn|Gilliland|1969|loc=show 43}} Densmore iu bashkua grupit më vonë në gusht 1965. Së bashku, ata kombinuan prejardhje të ndryshme muzikore, nga [[Jazz|xhazi]], roku, [[Blues|bluzi]] dhe idiomat [[Muzika popullore|e muzikës folk]] . <ref>{{Cite book |last=Pareles |first=Jon |title=The Grove Dictionary of American Music |title-link=The Grove Dictionary of American Music |last2=Vallee |first2=Mickey |date=July 10, 2012 |publisher=[[Oxford Music Online]] |edition=2nd |chapter=The Doors}}</ref> Të pesë, së bashku me basisten Patty Sullivan,{{refn|Patty Sullivan was later credited using her married name Patricia Hansen in the Doors' 1997 [[The Doors: Box Set#Disc 1: Without a Safety Net|''Box Set'' CD release]].{{sfn|Weidman|2011|p=88}}<ref name="liner" />|group=nb}} dhe tani të pagëzuar si Doors, regjistruan një demo me gjashtë këngë më 2 shtator 1965, në World Pacific Studios në Los Angeles. .{{refn|These recordings were officially available much later in October 1997, on the Doors' ''Box Set'' CD release. This has circulated widely since then as a [[bootleg recording]].<ref name="liner">{{cite AV media notes |title=The Doors: Box Set |title-link=The Doors: Box Set |others=The Doors |type=Liner notes & CD booklet|year=1997 |publisher=[[Elektra Records]] |id=62123-2}}</ref>|group=nb}} Grupi mori emrin nga titulli i librit të [[:en:Aldous_Huxley|Aldous Huxley]], ''[[:en:The_Doors_of_Perception|The Doors of Perception]]'', i cili rrjedh nga një varg në veprën e [[William Blake]] " ''[./The_Marriage_of_Heaven_and_Hellhttps://en.wikipedia.org/wiki/The_Marriage_of_Heaven_and_Hell Martesa e Parajsës dhe Ferrit]'' ": "Nëse dyert e perceptimit do të pastroheshin, gjithçka do t'i dukej njeriut ashtu siç është: e pafundme". <ref name="Documentary">{{Cite AV media |title=[[When You're Strange]] |type=Documentary |publisher=[[Rhino Entertainment]] |year=2010 |people=The Doors}}</ref> {{sfn|Densmore|1990|p=53}} Në fund të vitit 1965, pasi dy vëllezërit e Manzarek u larguan, u bashkua kitaristi [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]]. {{sfn|Manzarek|1998|p=139}} [[Skeda:Doors_electra_publicity_photo.JPG|majtas|parapamje|The Doors në vitin 1966]] Nga shkurti deri në maj 1966, grupi pati një rezidencë në klubin "të rrënuar" dhe "të ndyrë" të Los Angeles, [[:en:London_Fog_(nightclub)|London Fog]], duke u shfaqur në grup me këngën "Rhonda Lane Exotic Dancer". {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Kjo përvojë i dha Morrison besimin për të performuar para një audience live, dhe grupit në tërësi për të zhvilluar dhe, në disa raste, për të zgjatur këngët e tyre dhe për të punuar " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " dhe " [[:en:Light_My_Fire|Light My Fire]] " në pjesët që do të shfaqeshin në [[:en:The_Doors_(album)The Doors (album)|albumin e tyre debutues]] . {{sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Manzarek më vonë tha se në London Fog grupi "u bë ky entitet kolektiv, kjo njësi uniteti".&nbsp;... aty filloi të ndodhte magjia." {{Sfn|Weidman|2011|pp=120–121}} Grupi shpejt kaloi në grupin më të vlerësuar [./Whisky_a_Go_Gohttps://en.wikipedia.org/wiki/Whisky_a_Go_Go Whisky a Go Go] pasi u rekrutua nga [[:en:Ronnie_Haran|Ronnie Haran]], <ref>{{Cite magazine|last=Grow|first=Kory|date=2016-12-16|title=The Doors Reflect on Earliest Concerts, Jim Morrison's Genius|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/the-doors-reflect-on-earliest-concerts-jim-morrisons-genius-121497/|access-date=2024-04-30|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> ku ata ishin grupi muzikor vendas (duke filluar nga maji i vitit 1966), duke mbështetur artistë, përfshirë grupin [[:en:Them_(band)|Them]] të [[:en:Van_Morrison|Van Morrison]] . <ref>{{cite magazine|url=http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|last=Goldstein|first=Patrick|title=Nite City: The Dark Side of L.A.|date=September 1977|magazine=[[Creem]]|access-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20080709054645/http://www.creemmagazine.com/_site/BeatGoesOn/NiteCity/DarkSideOfLA001.html|archive-date=July 9, 2008}}</ref> Në natën e tyre të fundit së bashku, të dy grupet u bashkuan për " [[:en:In_the_Midnight_HourIn the Midnight Hour|In the Midnight Hour]] " dhe një seancë njëzet minutëshe të " [[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]] "..{{sfn|Weidman|2011|p=128}} Më 10 gusht 1966, ata u vërrejtën nga presidenti i [[:en:Elektra_Records|Elektra Records,]] [[:en:Jac_Holzman|Jac Holzman]], i cili ishte i pranishëm me rekomandimin e këngëtarit të [[:en:Love_(band)|Love]], [[:en:Arthur_Lee_(musician)|Arthur Lee]], grupi i të cilit ishte me Elektra Records. Pasi Holzman dhe producenti [[Paul A. Rothchild]] panë dy sete të grupit duke luajtur në Whisky a Go Go, ata nënshkruan kontratë me ta me labelin Elektra Records më 18 gusht.&nbsp;— fillimi i një partneriteti të gjatë dhe të suksesshëm me Rothchild dhe inxhinierin e zërit [[:en:Bruce_Botnick|Bruce Botnick]] . The Doors u pushuan nga puna nga Whisky më 21 gusht 1966, kur Morrison shtoi një ritregim eksplicit dhe një version të mbushur me fjalë të pista të [[Mitologjia greke|mitit grek]] të [[Edipi|Edipit]] gjatë "The End". {{Sfn|Cherry|2013|p=13}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} === ''Zëra të Tjerë'' (Other Voices) dhe ''Rrethi i Plotë'' (Full Circle) (Korrik 1971 – Janar 1973) === [[Skeda:The_Doors_(1971).png|djathtas|parapamje|Densmore, Krieger dhe Manzarek në nëntor 1971]]   Regjistrimi i albumit pasardhës {{'}} ''LA Woman'', ''[[:en:Other_Voices_(The_Doors_album)|Other Voices,]]'' filloi gjatë kohës kur Morrison ishte në Paris. Grupi supozoi se ai do të kthehej për t'i ndihmuar ata të krijonin albumin. <ref name="Allen2">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Pasi Morrison vdiq, anëtarët e mbijetuar menduan ta zëvendësonin atë me disa persona të tjerë, si [[Iggy Pop]] në vokal. {{sfn|Thompson|2009|p=268}} Por meqenëse kjo nuk funksionoi, Krieger dhe Manzarek morën vetë në dorë vokalin. <ref name="Allen">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> ''Other Voices'' u përfundua më në fund në gusht 1971 dhe u publikua në tetor 1971. Albumi në të përmban këngën "Tightrope Ride", e cila u transmetua disa herë në radio. Trio-ja filloi të performonte përsëri me anëtarë shtesë mbështetës më 12 nëntor 1971, në [[:en:Pershing_CenterPershing Center|Pershing Municipal Auditorium]] në Lincoln, Nebraska, më pas në Carnegie Hall më 23 nëntor dhe në [[:en:Hollywood_PalladiumHollywood Palladium|Hollywood Palladium]] më 26 nëntor. <ref name="Allen3">{{Cite web |last=Allen |first=Jim |date=October 18, 2016 |title=When the Doors Continued Without Jim Morrison on ''Other Voices'' |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-other-voices/ |access-date=May 3, 2019 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Regjistrimet për albumin ''[[:en:Full_Circle_(The_Doors_album)|Full Circle]]'' u bënë një vit pas publikimit të ''albumit Other Voices,'' gjatë pranverës së vitit 1972, dhe albumi u publikua në gusht të vitit 1972. Për turnetë e planifikuara gjatë kësaj periudhe, Doors angazhuan Jack Conrad në bas (i cili kishte luajtur në disa këngë si në ''Other Voices e'' edhe në ''Full Circle'' ), si dhe Bobby Ray Henson në kitarë ritmi. Ata filluan një turne europian që mbulonte vende si Franca, Gjermania, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar, duke përfshirë edhe një paraqitje në shfaqjen gjermane ''[[:en:Beat-Club|Beat-Club]]'' . Ashtu si ''Other Voices'', ''Full Circle'' nuk performoi aq mirë komercialisht sa albumet e tyre të mëparshme. Ndërsa ''Full Circle'' ishte i njohur për shtimin e elementeve të muzikës funk dhe xhaz në tingullin e zakonshëm të Doors, <ref>{{Cite magazine|last=Reed|first=Ryan|date=May 29, 2015|title=Two Out-of-Print Doors Albums Prepped for Reissue|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-doors-two-post-jim-morrison-albums-set-for-reissue-60919/|access-date=December 19, 2020|magazine=Rolling Stone|language=en-US}}</ref> grupi pati vështirësi me Manzarek dhe Krieger në krye (asnjë nga albumet pas Morrison nuk kishte arritur në Top 10 ndërsa të gjashtë albumet e tyre me Morrison kishin arritur). <ref>{{Cite web |date=September 18, 2015 |title=Doors ''Full Circle'' Reissue Includes Original Foldout Zoetrope |url=https://ultimateclassicrock.com/doors-full-circle-zoetrope/ |access-date=December 19, 2020 |website=Ultimate Classic Rock |language=en}}</ref> Pasi kontrata e tyre me Elektra skadoi, Doors u shpërbë në vitin 1973. <ref name="allmusic.com">{{Cite web |last1=Ruhlmann |first1=William |last2=Unterberger |first2=Richie |author-link2=Richie Unterberger |title=The Doors&nbsp;– Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342#articles |access-date=May 25, 2026 |website=[[AllMusic]] |language=en}}<cite id="CITEREFRuhlmannUnterberger" class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">Ruhlmann, William; [[Richie Unterberger|Unterberger, Richie]]. [https://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342#articles "The Doors&nbsp;– Biography"]. ''[[AllMusic]]'' (në anglisht)<span class="reference-accessdate">. Marrë më <span class="nowrap">maj 25,</span> 2026</span>.</cite><span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=unknown&rft.jtitle=AllMusic&rft.atitle=The+Doors+%E2%80%93+Biography&rft.aulast=Ruhlmann&rft.aufirst=William&rft.au=Unterberger%2C+Richie&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.allmusic.com%2Fartist%2Fthe-doors-mn0000114342%23articles&rfr_id=info%3Asid%2Fsq.wikipedia.org%3AThe+Doors" class="Z3988" data-ve-ignore=""></span><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Stampa:Cite web|cite web]]<nowiki>}}</nowiki></code>: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht ([[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|lidhja]])</span> [[Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në anglisht (en)]]</ref> === Ribashkime === ''[[:en:An_American_Prayer|An American Prayer]]'', u publikua në vitin 1978 dhe ishte albumi i tretë pas vdekjes së Morrison. Ai konsistonte në shtimin e këngëve muzikore nga grupi në performancat e Morrison duke recituar poezitë e tij të regjistruara më parë. Albumi pati një sukses komercial, duke fituar një certifikatë platini. <ref>{{Cite web |title=RIAA News Room – Platinum certificates 2001 |url=https://www.riaa.com/newsitem.php?news_year_filter=&resultpage=76&id=182519BF-06DB-6DF5-F763-3555CDC1857A |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102165248/http://www.riaa.com/newsitem.php?news_year_filter=&resultpage=76&id=182519BF-06DB-6DF5-F763-3555CDC1857A |archive-date=January 2, 2016 |website=RIAA |language=en}}</ref> Dy vjet më vonë, u nominua për një [[Grammy Award|çmim Grammy]] në kategorinë "Albumi i Fjalëve të Folura", por në fund humbi ndaj albumit ''[[:en:The_Ages_of_Man_(play)|The Ages of Man]]'' të [[:en:John_Gielgud|John Gielgud]]. <ref>{{Cite web |title=Grammy Award Nominees 1980 – Grammy Award Winners 1980 |url=http://www.awardsandshows.com/features/grammy-awards-1980-228.html |access-date=November 20, 2021 |website=Awardsandshows.com |language=en}}</ref> ''An American Prayer'' u rimasterizua dhe u ripublikua me këngë bonus në vitin 1995. <ref name="allmusic6">{{Cite web |last=Iyengar |first=Vik |title=''An American Prayer'' – Review |url=https://www.allmusic.com/album/an-american-prayer-mw0000304514 |access-date=December 14, 2009 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 1993, Doors u futën në [[:en:Rock_and_Roll_Hall_of_Fame|Sallën e Famës së Rock and Roll-it .]] <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/the-doors-two-post-jim-morrison-albums-set-for-reissue-60919/|title=Two Out-of-Print Doors Albums Prepped for Reissue|last=Reed|first=Ryan|date=May 29, 2015|magazine=Rolling Stone|language=en-US|access-date=May 3, 2019}}</ref> Në ceremoninë e inaugurimit, Densmore, Manzarek, Krieger u ribashkuan për të interpretuar "Roadhouse Blues", "Break On Through" dhe "Light My Fire". [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] interpretoi në vokal, ndërsa [[:en:Don_Was|Don Was]] luajti bas. <ref>{{Cite web |title=The Doors with Eddie Vedder Perform 'Roadhouse Blues' |url=http://rockhall.com/inductees/the-doors/video/7023/ |access-date=February 28, 2021 |website=Rockhall.com |language=en}}</ref> Për [[:en:The_Doors:_Box_Set|setin e vitit 1997]], anëtarët e mbijetuar të Doors u ribashkuan për të përfunduar "Orange County Suite". Kënga bazohej në një këngë që Morrison e kishte shkruar dhe regjistruar në fillim të vitit 1969, duke e ofruar si vokal ashtu edhe piano. <ref name="Runtagh">{{Cite magazine|first=Jordan|last=Runtagh|date=April 19, 2016|url=https://www.rollingstone.com/feature/doors-l-a-woman-10-things-you-didnt-know-41912/|title=Doors' ''L.A. Woman'': 10 Things You Didn't Know|magazine=Rolling Stone|access-date=March 16, 2021|language=en}}</ref> The Doors u ribashkuan në fillim të shekullit për të regjistruar muzikë për albumin tribut ''[[:en:Stoned_Immaculate:_The_Music_of_The_Doors|të The Doors Stoned Immaculate: The Music of The Doors]]'' . <ref>{{Cite web |title=''Stoned Immaculate: The Music of the Doors'' |url=https://www.allmusic.com/album/stoned-immaculate-the-music-of-the-doors-mw0000103663 |access-date=August 15, 2020 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Pas seancave, anëtarët e grupit u ribashkuan në vitin 2000 për të performuar në ''[./VH1_Storytellershttps://en.wikipedia.org/wiki/VH1_Storytellers VH1 Storytellers]'' . Për performancën live, grupit iu bashkua [[:en:Angelo_Barbera|Angelo Barbera]] dhe vokalistë të shumtë të ftuar, përfshirë [[:en:Perry_Farrell|Perry Farrell]] të [[Jane's Addiction]], [[:en:Pat_Monahan|Pat Monahan]], [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] të [[:en:The_Cult|Cult]], [[:en:Travis_Meeks|Travis Meeks]], [[:en:Scott_Stapp|Scott Weiland]] të [[:en:Stone_Temple_Pilots|Stone Temple Pilots]] dhe [[:en:Scott_Stapp|Scott Stapp]] të [[:en:Creed_(band)|Creed]] . Më 29 maj 2007, grupi i Perry Farrell, [[:en:Satellite_Party|Satellite Party,]] publikoi albumin e tij të parë ''[[:en:Ultra_Payloaded|Ultra Payloaded]]'' nga [[:en:Columbia_Records|Columbia Records]] . Ai përmbante "Woman in the Window", një këngë e re me një performancë vokale të pararegjistruar nga Morrison. <ref>{{Cite web |last=Bush |first=John |title=''Ultra Payloaded'' |url=https://www.allmusic.com/album/ultra-payloaded-mw0000568641 |access-date=June 1, 2022 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Manzarek së bashku me Krieger, Densmore dhe DJ/producentin [[Skrillex]] ( [[Skrillex|Sonny Moore]] ) regjistruan një këngë të re në vitin 2012, për të cilën Manzarek tha: "Më pëlqen të them se kjo është kënga e parë e re e Doors e shekullit të 21-të". Seanca e regjistrimit dhe kënga janë pjesë e një filmi dokumentar, ''Re:Generation'', që rekrutoi pesë DJ/producentë të njohur për të punuar me artistë nga pesë zhanre të ndryshme dhe i vuri ata të regjistronin muzikë të re. <ref>{{Cite web |last=Busso |first=Joe |title=Interview: Robby Krieger on the Doors' ''L.A. Woman'', Jim Morrison and Skrillex |url=http://www.musicradar.com/us/news/guitars/interview-robby-krieger-on-the-doors-la-woman-jim-morrison-and-skrillex-527068 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016035052/http://www.musicradar.com/us/news/guitars/interview-robby-krieger-on-the-doors-la-woman-jim-morrison-and-skrillex-527068 |archive-date=October 16, 2014 |access-date=July 7, 2022 |website=[[MusicRadar]]}}</ref> Manzarek dhe Skrillex patën një lidhje të menjëhershme muzikore: "Sonny luan ritmin e tij, e tëra çfarë duhej të bënte ishte të luante të vetmen gjë. E dëgjova dhe thashë, 'O Zot, kjo është e fortë'." Manzarek formulon, "Në thelb, është një variacion i ' [[:en:Milestones_(instrumental_composition)|Milestones]] ', nga [[:en:Milestones_(instrumental_composition)|Miles Davis]], dhe nëse e them vetë, tingëllon shumë mirë, shumë e nxehtë." <ref name="Skrillex">{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/remaining-doors-members-record-with-skrillex-for-new-documentary-20111006?link=mostpopular1|title=Remaining Doors Members Record with Skrillex for New Documentary|last=Baltin|first=Steve|date=October 6, 2011|magazine=Rolling Stone|access-date=October 13, 2011|language=en}}</ref> Kënga, e quajtur " [[:en:Breakn'_a_Sweat|Breakn' a Sweat]] ", u regjistrua për EP- ''[[:en:Bangarang_(EP)|në Bangarang]]'' të Skrillex. <ref>{{Cite web |last=O'Brien |first=Jon |title=''Bangarang'' – Review |url=http://www.allmusic.com/album/bangarang-r2381342/review |access-date=March 16, 2021 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 2013, anëtarët e mbetur të Doors regjistruan me reperin [[:en:Tech_N9ne|Tech N9ne]] për këngën " [[:en:Strange_Days_(Doors_song)#Strange_2013|Strange 2013]] ", e cila u shfaq në albumin e tij ''[[:en:Something_Else_(Tech_N9ne_album)|Something Else]]'', i cili përmban instrumente të reja nga grupi dhe mostra të vokaleve të Morrison nga kënga " [[:en:Strange_Days_(Doors_song)|Strange Days]] ". <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/videos/tech-n9ne-aligns-with-the-doors-for-strange-2013-20130624|title=Tech N9ne Works with the Doors|date=June 24, 2013|magazine=Rolling Stone|access-date=July 9, 2017|language=en}}</ref> Në bashkëpunimin e tyre të fundit para vdekjes së Manzarek, tre anëtarët e mbijetuar të Doors siguruan mbështetje për albumin e poetit [[:en:Michael_C._Ford|Michael C. Ford,]] ''Look Each Other in the Ears'' . Më 12 shkurt 2016, në [[:en:Michael_C._Ford|Teatrin Fonda]] në Hollywood, Densmore dhe Krieger u ribashkuan për herë të parë pas 15 vitesh për të performuar në nder të Manzarek dhe për të dhuruar bamirësi për organizatën [[:en:Stand_Up_to_Cancer|Stand Up to Cancer]] . Ajo ditë do të kishte qenë ditëlindja e 77-të e Manzarek. <ref>{{Cite news |last=Lewis |first=Randy |date=February 1, 2016 |title=Doors surviving members to reunite for Ray Manzarek benefit tribute |language=en |work=[[Los Angeles Times]] |url=http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-doors-reunion-ray-manzarek-benefit-tribute-densmore-krieger-20160201-story.html}}</ref> Në natë morën pjesë, ndër të tjerë, [[:en:Exene_Cervenka|Exene Cervenka]] dhe [[:en:John_Doe_(musician)|John Doe]] të grupit [[:en:X_(American_band)|X]], [[:en:Rami_Jaffee|Rami Jaffee]] i [[:en:Foo_Fighters|Foo Fighters]], Robert Deleo i [[:en:Stone_Temple_Pilots|Stone Temple Pilots,]] [[:en:Stephen_Perkins|Stephen Perkins]] i [[Jane's Addiction]], [[:en:Emily_Armstrong|Emily Armstrong]] i [[:en:Dead_Sara|Dead Sara]], [[:en:Andrew_Watt_(musician)|Andrew Watt]] . <ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/live-reviews/surviving-doors-alt-rock-royalty-light-up-l-a-celebration-for-ray-manzarek-20160213|title=Surviving Doors, Alt-Rock Royalty Celebrate Ray Manzarek|date=February 13, 2016|magazine=Rolling Stone|language=en}}</ref> Në vitin 2025, si pjesë e festimeve të 60-vjetorit të tyre, John Densmore dhe Robby Krieger, të shoqëruar nga regjistrime arkivore të Jim Morrison dhe Ray Manzarek, u ribashkuan si The Doors për një performancë të "Riders On The Storm" të prodhuar për fondacionin [[:en:Playing_for_Change|Playing for Change]] . I publikuar më 9 janar 2026, videoja ishte pjesë e serisë së tyre "Song Around the World", dhe regjistrimi i përfunduar përfshinte një listë të gjatë bashkëpunëtorësh ndërkombëtarë, në stilin e prodhimeve të tjera për serialin. <ref>{{Cite web |last=Spencer Kaufman |date=January 9, 2026 |title=The Doors’ Surviving Members Recreate “Riders on the Storm” with Global Musicians |url=https://consequence.net/2026/01/the-doors-surviving-members-riders-on-the-storm/ |language=en}}</ref> [[:en:Butts_Band|Pasi]] Morrison vdiq në vitin 1971, Densmore dhe Krieger shkuan në Londër për të kërkuar një këngëtar të ri kryesor. <ref>{{Cite web |title=Buts Band – Biography |url=https://www.allmusic.com/artist/butts-band-mn0000527239l |access-date=March 16, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> Ata formuan atje [[:en:Butts_Band|Butts Band]] në vitin 1973, dhe nënshkruan me [[:en:Blue_Thumb_Records|Blue Thumb Records]] . Me këtë bend ata publikuan një album të titulluar ''[[:en:Butts_Band_(album)|Butts Band]]'' në të njëjtin vit, deri sa u shpërbënë në vitin 1975 pas [[:en:Hear_and_Now_(album)|një albumi të dytë]] . <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Phil Chen – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/phil-chen-mn0000336805 |access-date=February 20, 2021 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Manzarek realizoi tre albume solo nga viti 1974 deri në vitin 1983 dhe formoi një grup të quajtur [[:en:Nite_City|Nite City]] në vitin 1975, i cili publikoi dy albume në vitet 1977–1978. <ref>{{Cite magazine|url=https://www.goldminemag.com/articles/time-capsule-ray-manzarek-february-12-1979|title=TIME CAPSULE: Ray Manzarek, February 12, 1979|first=Warren|last=Kurtz|date=May 8, 2017|magazine=Goldmine Magazine|language=en-US|access-date=May 10, 2019}}</ref> Krieger në anën tjetër publikoi gjashtë albume solo nga viti 1977 deri në vitin 2010. <ref>{{Cite web |last=Prato |first=Greg |title=Robby Krieger – Biography |url=http://www.allmusic.com/artist/robby-krieger-mn0000275991/biography |access-date=July 3, 2022 |website=AllMusic |language=en}}</ref> Në vitin 2002, të dy u bashkuan për të formuar një version të ri të Doors të cilin e quajtën [[:en:The_Doors_of_the_21st_Century|Doors të shekullit të 21-të]] . Për shkak të betejave ligjore me Densmore dhe agjensitë e Morrison mbi përdorimin e emrit Doors, ata e ndryshuan emrin e tyre disa herë deri sa më në fund bënë turne nën emrin " [[:en:Manzarek–Krieger|Manzarek–Krieger]] " ose "Ray Manzarek dhe Robby Krieger të Doors". <ref>{{cite magazine|first=John|last=Clarke|url=https://www.rollingstone.com/music/news/the-doors-john-densmore-talks-about-the-bands-ugly-six-year-feud-20130508|title=The Doors' John Densmore Talks About the Band's Ugly, Six-Year Feud|magazine=Rolling Stone|date=May 8, 2013|access-date=July 3, 2022|language=en}}</ref> Ky grupbëri turne të shumta gjatë gjithë karrierës së tyre. <ref>{{Cite web |date=April 23, 2011 |title=Ray Manzarek and Robby Krieger of The Doors Tour Dates |url=http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423213525/http://www.rayandrobby.com/tour.html |archive-date=April 23, 2011 |access-date=May 10, 2019 |language=en}}</ref> Në korrik 2007, Densmore njoftoi se nuk do të ribashkohej me Doors nëse [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] i [[Pearl Jam]] nuk do të ishte këngëtari kryesor. <ref>{{Cite web |date=February 8, 2007 |title=Densmore Considers Full Doors Reunion - With Vedder |url=https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121144849/https://www.contactmusic.com/the-doors/news/densmore-considers-full-doors-reunion---with-vedder_1021472 |archive-date=January 21, 2021 |access-date=February 20, 2021 |website=[[Contactmusic.com]] |language=en}}</ref> Për shkak të ndërlikimeve që lidhen me kancerin e kanalit biliar më 20 maj 2013, Manzarek vdiq në një spital në Rosenheim, Gjermani, në moshën 74 vjeç. <ref>{{Cite web |date=August 3, 2013 |title=Ray Manzarek, Founding Member of The Doors, Passes Away at 74 |url=https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807180203/https://thedoors.com/news/ray-manzarek-founding-member-doors-passes-away-74-4872 |archive-date=August 7, 2013 |access-date=May 10, 2019 |website=The Doors |language=en}}</ref> Krieger dhe Densmore u bashkuan më 12 shkurt 2016, në një [[:en:Benefit_concert|koncert bamirësie]] përkujtimor për Manzarek. Të gjitha të ardhurat shkuan për "Stand Up to Cancer". <ref>{{Cite web |title=THE DOORS' Robby Krieger & John Densmore To Honor Ray Manzarek at LA Concert! – The Doors |url=https://www.thedoors.com/news/the-doors-robby-krieger-john-densmore-to-honor-ray-manzarek-at-la-concert |access-date=May 10, 2019 |website=www.thedoors.com |language=en}}</ref> [[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|Grupi]] paralajmëroi [[:en:Gothic_rock|rockun gotik]] për shkak të dhunës dhe errësirës së pranishme në punën e tyre të hershme. Që në vitin 1967, kritiku John Stickney njoftoi në titullin e artikullit të tij: "Katër dyer drejt së ardhmes: Roku gotik është kënga e tyre". <ref name="Stickney">{{Cite news |last=Stickney |first=John |date=October 24, 1967 |title=Four Doors to the Future: Gothic Rock Is Their Thing |language=en |work=[[The Williams Record]] |url=http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |url-status=dead |access-date=March 11, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130504231130/http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |archive-date=May 4, 2013}}</ref> Gazetari [[:en:Dave_Marsh|Dave Marsh]] gjithashtu do t'i kualifikonte në një shkrim të tij disa vite më vonë "dy albumet e para të Doors" si një shembull kryesor i "rokut gotik". <ref>{{Cite news |last=Marsh |first=Dave |author-link=Dave Marsh |date=April 16, 1977 |title=Record Reviews - Philip Glass ''North Star'' |language=en |page=46 |work=[[The Morning Record and Journal]] |url=https://books.google.com/books?id=KfxcAAAAIBAJ&dq=gothic+rock+1977&pg=PA46&article_id=5826,2669496 |access-date=August 12, 2023}}</ref> Akademikët [[:en:Paul_Hegarty_(musician)|Paul Hegarty]] dhe Martin Halliwell argumentuan se Doors ishin [[:en:Proto-prog|pararendës]] të zhanrit [[Progressive rock|prog]] dhe pasqyronin zhvillime të rëndësishme në muzikën progresive. {{Sfn|Hegarty|Halliwell|2011|p=11}} Duke filluar nga fundi i viteve 1970, pati një ringjallje të vazhdueshme të interesit për bendin Doors, që krijoi një brez të ri fansash. {{Sfn|Weidman|2011|p=418}} Arsyeja fillestare e kësaj ringjalljeje është publikimi i albumit ''An American Prayer'' në fund të vitit 1978, i cili përmbante një version live të " [[:en:Roadhouse_Blues|Roadhouse Blues]]" këngë kjo që u transmetua shumë në stacionet radiofonike [[:en:Album-oriented_rock|orientuara drejt albumeve të rokut]]. Në vitin 1979, kënga " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " u paraqit në filmin ''[[:en:Apocalypse_Now|Apocalypse Now]]'', {{Sfn|Weidman|2011|p=421}} dhe vitin tjetër, u botua biografia më e shitur e Morrison''[[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|, No One Here Gets Out Alive]]''. Albumi i parë i Doors "''The Doors"'', hyri prapë në listën e albumeve [[:en:Billboard_200|''Billboard'' 200]] në shtator 1980 dhe Elektra Records raportoi se albumet e Doors po shisnin më mirë se në çdo vit tjetër që nga hera e parë kur u publikuan. <ref name="Breslin">{{Cite magazine|last=Breslin|first=Rosemary|date=September 19, 1981|title=Jim Morrison: He's Hot, He's Sexy and He's Dead|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jim-morrison-hes-hot-hes-sexy-and-hes-dead-113162/|magazine=Rolling Stone|location=New York City|access-date=January 27, 2020|language=en}}</ref> Si përgjigje u publikua një album i ri përmbledhës, ''[[:en:Greatest_Hits_(The_Doors_album)|Greatest Hits]]'' në tetor të vitit 1980. Ky album arriti kulminacionin e vet kur arriti në vendin e 17-të në ''Billboard'' dhe qëndroi në këtë tabelë për gati dy vjet. <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |url=https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 |title=Top Pop Albums 1955–2001 |date=2001 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-147-0 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 247] |language=en |author-link=Joel Whitburn}}</ref> [[Skeda:Los_Angeles_(California,_USA),_Hollywood_Boulevard,_The_Doors_--_2012_--_5040.jpg|parapamje|Një yll për The Doors në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]], Los Angeles, Kaliforni]] Ringjallja e Doors vazhdoi në vitin 1983 me ''[[Alive, She Criedhttps://en.wikipedia.org/wiki/Alive, She Cried|Alive, She Cried]]'', një album me regjistrime live të papublikuara më parë. Kënga "[[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]]" arriti vendin e 18-të në listën ''Billboard'' [[:en:Mainstream_Rock_(chart)|Top Tracks]] <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |title=Rock Tracks |url=https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit |date=2002 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-153-5 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit/page/49 49] |language=en}}</ref> dhe videoja ishte në [[:en:Rotation_(music)|rotacion të dendur]] në [[MTV]]. Një tjetër album përmbledhës, ''[[:en:The_Best_of_the_Doors_(1985_album)|The Best of the Doors,]]'' u publikua në vitin 1985 dhe u certifikua me [./RIAA_certificationhttps://en.wikipedia.org/wiki/RIAA_certification Diamond] në vitin 2007 nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Shoqata e Industrisë së Regjistrimit të Amerikës]] për shitjet e 10 milionë njësive të certifikuara. <ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/the-doors-a-billboard-chart-history/|title=The Doors a ''Billboard'' Chart History|magazine=Billboard|access-date=December 15, 2021|language=en}}</ref> Një ringjallje e dytë, duke tërhequr kështu një brez tjetër fansash, ndodhi në vitin 1991 pas publikimit të filmit ''[[:en:The_Doors_(film)|The Doors]]'', me regji nga [[:en:Oliver_Stone|Oliver Stone]] dhe me aktorin [[:en:Val_Kilmer|Val Kilmer]] në rolin e Morrison. {{Sfn|Luhrssen|Larson|2017|p=98}} Stone krijoi skenarin nga mbi njëqind intervista të njerëzve që ishin prezent në jetën e Morrison. <ref>{{Cite news |date=March 16, 1991 |title=Oliver Stone and ''The Doors'' |language=en |work=[[The Economist]]}}</ref> Ai e dizenjoi filmin duke zgjedhur këngët dhe më pas duke shtuar historitë e duhura. {{Sfn|Riordan|1996|p=311}} Anëtarëve të mbetur të grupit nuk u pëlqeu portretizimi i ngjarjeve në film. Në librin ''The Doors'', {{Sfn|Fong-Torres|The Doors|2006|pp=232–234}} Manzarek thotë: "Ajo gjë e Oliver Stone i bëri dëm të vërtetë djalit që njihja: Jim Morrison, poetit." Përveç kësaj, Manzarek pohon se do të donte që filmi të ishte për të katër anëtarët e grupit, e jo vetëm për Morrison. <ref>{{Cite news |last=Broeske |first=P |date=March 10, 1991 |title=Stormy Rider |language=en |work=[[Sunday Herald]]}}</ref> Densmore pohon: "Një e treta e tij është trillim." Krieger pajtohet me dy të tjerët, duke shtuar se: "Mund të kishte qenë shumë më keq." [[:en:The_Doors_(soundtrack)|Albumi me kolonë zanore]] i filmit arriti vendin e 8-të në listën e albumeve ''Billboard'' dhe ''Greatest Hits'' dhe ''The Best of the Doors'' u rikthyen në listë, me në një pozicion të ri kulminant në vendin e 32-të. === Çmime dhe nominime === {| class="wikitable" style="width:80%;" ! style="width:3%;" |Viti ! style="width:35%;" | Çmimi ! style="width:40%;" | Kategoria ! style="width:80%;" | Punë ! style="width:5%;" |Ref. |- | 1993 | colspan="2" | Salla e Famës së Rock and Roll-it | Veten | <ref>{{Cite news |last=Cherry |first=Jim |author-link=Jim Cherry |date=January 11, 2017 |title=January 12, 1993: The Doors Enter the Rock & Roll Hall of Fame |work=The Doors Examiner, Redux |url=http://doorsexaminer.com/doors-history-january-12-1993-the-doors-inducted-into-the-rock-roll-hall-of-fame/ |url-status=dead |access-date=October 8, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008231514/http://doorsexaminer.com/doors-history-january-12-1993-the-doors-inducted-into-the-rock-roll-hall-of-fame/ |archive-date=October 8, 2017}}</ref> |- | 1998 | rowspan="4" | Çmimet Grammy | rowspan="2" | Salla e Famës | "Ndiz zjarrin tim" | <ref name="grammy">[http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame Grammy Hall of Fame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150707235113/http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame|date=July 7, 2015}}. Santa Monica, CA: The Recording Academy. Accessed October 8, 2017.</ref> | |- | 2002 | ''Dyert'' | <ref name="grammy" /> |- | 2007 | Çmimi për Arritje të Jetës | Veten | <ref>{{Cite web |last=Fong-Torres |first=Ben |author-link=Ben Fong-Torres |date=December 2, 2014 |title=A Tribute To The Doors |url=https://www.grammy.com/grammys/news/tribute-doors |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191228203357/https://www.grammy.com/grammys/news/tribute-doors |archive-date=December 28, 2019 |access-date=August 28, 2023 |website=[[Grammy Awards]]}}</ref> | |- | 2010 | Salla e Famës | "Kalorës në Stuhi" | <ref name="grammy" /> |- | 2014 | Lista e Nderit e Revistës British Classic Rock | Çmimi "Frymëzim" i Tommy Vance | Veten | <ref>{{Cite web |last=Kielty |first=Martin |date=November 5, 2014 |title=Allman, Doors, Metallica, Queen win Classic Rock Awards |url=http://teamrock.com/news/2014-11-05/classic-rock-roll-of-honour-2014-gregg-allman-doors-metallica-queen |access-date=October 14, 2017 |website=Classic Rock}}</ref> |- | 2015 | Biblioteka e Kongresit | Regjistri Kombëtar i Regjistrimeve | ''Dyert'' | <ref>{{Cite web |date=March 26, 2015 |title=National Recording Registry Adds New Titles! |url=https://www.loc.gov/today/pr/2015/15-041.html |access-date=May 14, 2015 |publisher=Library of Congress}}</ref> |- |} === Nderime të ndryshme === * Në vitin 1998, [[:en:VH-1|VH-1]] përpiloi një listë të 100 Artistëve më të Mëdhenj të Rock and Roll-it. The Doors u renditën në këtë llistë në vendin e 20-të, ndërsa lexuesit e Rock on the Net i renditën ata në vendin e 15-të. <ref>{{Cite web |title=VH1: 100 Greatest Artists of Rock & Roll |url=http://www.rockonthenet.com/archive/1998/vh1artists.htm |access-date=October 13, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> * Në vitin 2000, Doors u renditën në vendin e 32-të në listën e 100 Artistëve më të Mirë të Hard Rock-ut të VH1, <ref>{{Cite web |title=VH1: '100 Greatest Hard Rock Artists': 1–50 1–50 – 51–100 (compiled by VH1 in 2000) |url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1hardrock.htm |access-date=October 11, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> dhe "Light My Fire" u rendit në vendin e shtatë në listën e Këngëve më të Mira të Rock-ut të VH1. <ref>{{Cite web |title=VH1: '100 Greatest Rock Songs' (compiled by VH1 in 2000) |url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1rocksongs.htm |access-date=October 11, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> * Në vitin 2004, ''[[:en:Rolling_Stone|revista Rolling Stone]]'' i renditi Doors në vendin e 41-të në listën e tyre të 100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave. * Gjithashtu në vitin 2004, lista e revistës ''Rolling Stone'' e [./The_500_Greatest_Songs_of_All_Timehttps://en.wikipedia.org/wiki/The_500_Greatest_Songs_of_All_Time 500 këngëve më të mëdha të të gjitha kohërave] përfshinte dy nga këngët e tyre: "Light My Fire" në numrin 35 dhe " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " në numrin 328. <ref name="rs">{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407|title=The RS 500 Greatest Songs of All Time|magazine=[[Rolling Stone]]|date=December 9, 2004|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080622142703/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/500songs|archive-date=June 22, 2008|access-date=April 10, 2008|language=en}}</ref> * Në vitin 2007, Doors morën një yll në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]] . <ref>{{Cite web |date=February 28, 2007 |title=The Doors Honored With Star on Hollywood Walk of Fame |url=https://www.foxnews.com/story/the-doors-honored-with-star-on-hollywood-walk-of-fame/ |access-date=October 11, 2017 |website=Fox News |language=en |agency=Associated Press}}</ref> * Në vitin 2011, regjisori [[:en:Tom_DiCillo|Tom DiCillo]] mori një çmim Grammy në kategorinë e videoklipit më të mirë muzikor të gjatë për filmin e The Doors, ''[[:en:When_You're_Strange|When You're Strange]]'' . <ref>{{Cite web |date=March 12, 2014 |title=Grammy Awards 2011: Winners and nominees for 53rd Grammy Awards |url=http://www.latimes.com/la-et-env-grammys-nominees-2010-list-htmlstory.html |access-date=October 14, 2017 |website=[[Los Angeles Times]]}} '''Note''': scroll to very bottom for "Best Long Form Music Video".</ref> * Në vitin 2012, lista e revistës ''Rolling Stone'' e [[Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Timehttps://en.wikipedia.org/wiki/Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|500 albumeve më të mëdha të të gjitha kohërave]] përfshinte tre nga albumet e tyre në studio; albumin me të njëjtin titull në vendin e 42-të, ''LA Woman'' në vendin e 362-të dhe ''Strange Days'' në vendin e 407-të. <ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/500-greatest-albums-of-all-time-20120531|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=Rolling Stone|access-date=October 14, 2017|language=en}}</ref> * Në vitin 2016, The Doors u vlerësua nga All Music për Ribotimet dhe Përmbledhjet e Preferuara për albumin live ''[[:en:London_Fog_1966|London Fog 1966.]]'' <ref>{{Cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |author-link=Stephen Thomas Erlewine |title=The Doors: ''London Fog 1966'' |url=http://www.allmusic.com/album/london-fog-1966-mw0003008751 |access-date=May 24, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}</ref> * Grupi Doors u nderua për 50-vjetorin e publikimit të albumit të tyre me të njëjtin titull, më 4 janar 2017, me qytetin e Los Angeles që e shpalli atë datë "Dita e Doors". <ref>{{cite magazine|first=Jon|last=Blistein|date=December 29, 2017|title=Doors Plot 50th Anniversary Celebration in Los Angeles|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/doors-plot-50th-anniversary-celebration-in-los-angeles-112315/|magazine=Rolling Stone|access-date=January 3, 2017|language=en}}</ref> Në një ceremoni në Venecia, anëtari i Këshillit të Los Angeles, [[:en:Mike_Bonin|Mike Bonin,]] prezantoi anëtarët mbijetues të Doors Densmore dhe Krieger, duke u dhuruar atyre një certifikatë dhe duke ndezur një tabelë të Doors poshtë shkronjave të famshme 'Venecia'. <ref>{{Cite web |title=» Doors Get the Sign and the "Day of the Doors" – Venice Update |url=http://veniceupdate.com/2017/01/04/doors-get-the-sign-and-the-day-of-the-doors/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106104137/http://veniceupdate.com/2017/01/04/doors-get-the-sign-and-the-day-of-the-doors/ |archive-date=January 6, 2017 |access-date=July 9, 2017 |website=Veniceupdate.com |language=en}}</ref> * Festivali i Muzikës dhe Filmit Asbury Park 2018 ka shpallur fituesit e çmimeve për filmat e paraqitur. Ceremonia u mbajt të dielën, më 29 prill në Asbury Hotel, e prezantuar nga Shelli Sonstein, fituese dy herë e Çmimit Gracie, bashkëprezantuese e Jim Kerr Rock and Roll Morning Show në [[:en:WAXQ|Q104.3]] dhe anëtare e Bordit të APMFF. Filmi ''Break on Thru: Celebration of Ray Manzarek and The Doors'', fitoi çmimin për filmin më të mirë të gjatë në festival. <ref>{{Cite web |date=May 1, 2018 |title=Asbury Park Music Film Festival Winners |url=https://www.thedoors.com/news/2018-asbury-park-music-film-festival-winners |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180906084754/https://www.thedoors.com/category/news |archive-date=September 6, 2018 |access-date=April 24, 2023 |website=Thedoors.com |language=en}}</ref> * Në vitin 2020, ''Rolling Stone'' e renditi Edicionin Deluxe të 50-vjetorit të ''[[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hoxkvtel]]'' midis "Seteve më të Mira të Boxing të Vitit". <ref>{{Cite magazine|url=https://thedoors.com/news/rolling-stone-morrison-hotel-50th-anniversary-deluxe-edition-listed-among-the-best-box-sets-of-2020|title=The Doors – ''Morrison Hotel'' (50th Anniversary Deluxe Edition) Listed Among the Best Box Sets of 2020|date=December 17, 2020|magazine=Rolling Stone|via=Thedoors.com|language=en}}</ref> * [[Jim Morrison]] – vokal kryesor, perkusion {{Small|(1965–1971; his death)}} * [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] – tastierë, [[:en:Keybass|bas tastierë]], vokal mbështetës dhe kryesor {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013; deri në vdekjen e tij)}} * [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] – kitarë, vokal mbështetës si dhe kryesor {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013, 2025)}} * John Densmore – bateri, perkusione {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013, 2025)}}, vokal mbështetës {{Small|(1966)}} * Patricia Sullivan (Patricia Hansen) – bas kitarë {{Small|(1965)}} === Muzikantët live === * Jack Conrad – bas {{Small|(1972)}} * Bobby Ray Henson – kitarë ritmike {{Small|(1972)}} * [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] – vokal {{Small|(1993)}} * [[:en:Don_Was|Don Was]] – bas {{Small|(1993)}} * [[:en:Angelo_Barbera|Angelo Barbera]] – bas {{Small|(2000)}} * [[:en:Perry_Farrell|Perry Farrell]] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Pat_Monahan|Pat Monahan]] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] – vokal {{Small|(2000)}} * [./Travis_Meekshttps://en.wikipedia.org/wiki/Travis_Meeks Travis Meeks] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Scott_Weiland|Scott Weiland]] – vokal {{Small|(2000; died 2015)}} * [[:en:Scott_Stapp|Scott Stapp]] – vokal {{Small|(2000)}} === Muzikantët në sesione të ndryshme === * [[:en:Larry_Knechtel|Larry Knechtel]] – bass {{Small|(1966–1967; died 2009)}} {{Small|(on ''[[The Doors (album)|The Doors]]'' (1967))}} * [[:en:Doug_Lubahn|Doug Lubahn]] – bass {{Small|(1967, 1968–1969; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Strange Days (The Doors album)|Strange Days]]'' (1967), ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968), ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Kerry Magness – bass {{Small|(1968; died 2004)}} {{Small|(on ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968))}} * [[:en:Leroy_Vinnegar|Leroy Vinnegar]] – acoustic bass {{Small|(1968; died 1999)}} {{Small|(on ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968))}} * [./Harvey_Brookshttps://en.wikipedia.org/wiki/Harvey_Brooks_(bassist) Harvey Brooks] – bass {{Small|(1968–1969; died 2004)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * [[:en:Curtis_Amy|Curtis Amy]] – saxophone {{Small|(1968–1969; died 2002)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * [./George_Bohanonhttps://en.wikipedia.org/wiki/George_Bohanon George Bohanon] – trombone {{Small|(1968–1969; died 2024)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Champ Webb – English horn {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Jesse McReynolds – mandolin {{Small|(1968–1969; died 2023)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Jimmy Buchanan – fiddle {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Reinol Andino – conga {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}}, percussion {{Small|(1978)}} {{Small|(on ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * Ray Neopolitan – bass {{Small|(1970, 1971)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970), ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Lonnie_Mack|Lonnie Mack]] – bass {{Small|(1970; died 2016)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970))}} * [[:en:John_Sebastian|John Sebastian]] (aka G. Puglese) – blues harp {{Small|(1970)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970))}} * [[:en:Jerry_Scheff|Jerry Scheff]] – bass {{Small|(1970–1971, 1978)}} {{Small|(on ''[[L.A. Woman]]'' (1971), ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971), ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * [[:en:Marc_Benno|Marc Benno]] – rhythm guitar {{Small|(1970–1971)}} {{Small|(on ''[[L.A. Woman]]'' (1971))}} * Jack Conrad – bass {{Small|(1971, 1972; died 2017)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971), ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}}, rhythm guitar {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [./Willie_Ruffhttps://en.wikipedia.org/wiki/Marc_Benno Willie Ruff] – acoustic bass {{Small|(1971; died 2023)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * Wolfgang Melz – bass {{Small|(1971)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Emil_Richards|Emil Richards]] – marimba {{Small|(1971; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Francisco_Aguabella|Francisco Aguabella]] – percussion {{Small|(1971; died 2010)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Venetta_Fields|Venetta Fields]] – vocals {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Clydie_King|Clydie King]] – vocals {{Small|(1972; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Melissa Mackay – vocals {{Small|(1972; died 2023)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Chris_Ethridge|Chris Ethridge]] – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Charles Larkey – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [./Leland_Sklarhttps://en.wikipedia.org/wiki/Leland_Sklar Leland Sklar] – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Charles_Lloyd_(jazz_musician)|Charles Lloyd]] – tenor saxophone, flute {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Bobbye_HallBobbye Hall|Bobbye Hall]] – percussion {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Chico Batera – percussion {{Small|(1972; died 2012)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Bob_Glaub|Bob Glaub]] – bass {{Small|(1978)}} {{Small|(on ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} {{Reflist|group=nb}}<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles>{{Infobox musical artist|name=The Doors|image=The Doors 1968.JPG|landscape=Yes|caption=The Doors in 1966. From left to right: [[Jim Morrison]], [[John Densmore]], [[Ray Manzarek]] and [[Robby Krieger]]|origin=[[Los Angeles]], California, U.S.|genre=<!-- Please restrain from adding/removing any genres. Template suggests to "preferably use 2-4". -->{{hlist|[[Psychedelic rock]]{{sfn|Debolt|Baugess|2011|pp=544–}}|{{nowrap|[[blues rock]]{{sfn|Wallace|2010|pp=68–}}}}|[[acid rock]]{{sfn|Einarson|2001|p=8}}}}|years_active=* {{hlist|{{start date|1965}}–{{end date|1973}}|1978|1993|1997|2000|2011–2012|2012–2013|2025}}|label={{hlist|[[Elektra Records|Elektra]]|[[Rhino Entertainment|Rhino]]}}|spinoffs={{hlist|The Psychedelic Rangers|[[Butts Band]]|[[Nite City]]|[[Manzarek–Krieger]]}}|website={{URL|thedoors.com}}|module=[[File:The Doors Logo.png|180px|class=skin-invert]]|spinoff_of=[[Rick & the Ravens]]|past_members=* [[Jim Morrison]] * [[Ray Manzarek]] * [[Robby Krieger]] * [[John Densmore]]}} == Referencat == * {{Cite book |last=Cherry |first=Jim |title=The Doors Examined |date=March 25, 2013 |publisher=Bennion/Kearny |isbn=978-1909125124}} * {{Cite book |last=Davis |first=Stephen |title=Jim Morrison: Life, Death, Legend |url=https://archive.org/details/jimmorrisonlifed00davi_0 |publisher=Gotham Books |year=2005 |isbn=978-1-59240-099-7 |location=New York |author-link=Stephen Davis (music journalist)}} * {{Cite book |last=Debolt |first=Abbe A. |title=Encyclopedia of the Sixties: A Decade of Culture and Counterculture |last2=Baugess |first2=James S. |date=December 2011 |publisher=[[ABC-CLIO]] |isbn=978-0-313-32944-9}} * {{Cite book |last=Densmore |first=John |title=Riders on the Storm: My Life with Jim Morrison and the Doors |url=https://archive.org/details/ridersonstormmyl0000dens |publisher=[[Delacorte Press]] |year=1990 |isbn=978-0-385-30033-9 |author-link=John Densmore}} * {{Cite book |last=Einarson |first=John |title=Desperados: The Roots of Country Rock |url=https://archive.org/details/desperadosrootso00eina |publisher=Cooper Square Press |year=2001 |isbn=978-0-8154-1065-2 |author-link=John Einarson}} * {{Cite book |last=Fong-Torres |first=Ben |title=The Doors |last2=The Doors |date=October 25, 2006 |publisher=Hyperion |isbn=978-1-4013-0303-7 |author-link=Ben Fong-Torres}} * {{Cite book |last=Gaar |first=Gillian G. |title=The Doors: The Illustrated History |date=July 8, 2015 |publisher=[[Voyageur Press]] |isbn=978-0760346907}} *   * {{Cite book |last=Hegarty |first=Paul |url=https://books.google.com/books?id=taA2AqdCAJ0C |title=Beyond and Before: Progressive Rock Since the 1960s |last2=Halliwell |first2=Martin |publisher=The Continuum International Publishing Group |year=2011 |isbn=978-0-8264-2332-0 |location=New York |author-link=Paul Hegarty (musician)}} * {{Cite book |last=Hinman |first=Doug |title=The Kinks: All Day and All of the Night |publisher=Hal Leonard Corporation |year=2004 |isbn=0-87930-765-X}} * {{Cite book |last=Hogan |first=Peter K. |url=https://books.google.com/books?id=QDbS4d7nu_4C |title=The Complete Guide To the Music of the Doors |publisher=Music Sales Group |year=1994 |isbn=978-0-7119-3527-3 |author-link=Peter Hogan}} * {{Cite book |last=Hopkins |first=Jerry |title=No One Here Gets Out Alive |title-link=No One Here Gets Out Alive |last2=Sugerman |first2=Danny |publisher=Warner Books |year=1980 |isbn=978-0-446-97133-1 |location=New York |author-link=Jerry Hopkins (author) |author-link2=Danny Sugerman}} * {{Cite book |last=Luhrssen |first=David |title=Encyclopedia of Classic Rock |last2=Larson |first2=Michael |date=2017 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1440835148}} * {{Cite book |last=Krieger |first=Robby |url=https://books.google.com/books?id=e4EeEAAAQBA |title=Set the Night on Fire: Living, Dying, and Playing Guitar with the Doors |publisher=Hachette |year=2021 |isbn=978-0316243544 |author-link=Robby Krieger}}  * {{Cite book |last=Manzarek |first=Ray |title=Light My Fire: My Life With the Doors |title-link=Light My Fire (book) |publisher=Putnam |year=1998 |isbn=978-0-399-14399-1 |location=New York |author-link=Ray Manzarek}} * {{Cite book |last=Matijas-Mecca |first=Christian |title=Listen to Psychedelic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=Hardcover |year=2020 |isbn=978-1440861970}} * {{Cite book |last=Moskowitz |first=David |title=The 100 Greatest Bands of All Time: A Guide to the Legends Who Rocked the World |publisher=Greenwood |year=2015 |isbn=978-1440803390 |location=Santa Barbara, California}} * {{Cite book |last=Olsen |first=Brad |title=Sacred Places Europe: 108 Destinations |url=https://archive.org/details/sacredplaceseuro0000olse |publisher=CCC Publishing |year=2007 |isbn=978-1-888729-12-2 |location=San Francisco}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Break On Through: The Life and Death of Jim Morrison |url=https://archive.org/details/breakonthroughli0000rior |last2=Prochnicky |first2=Jerry |publisher=Quill |year=1991 |isbn=978-0-688-11915-7}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Stone: A Biography of Oliver Stone |date=September 1996 |publisher=Aurum Pres |isbn=1-85410-444-6 |location=New York}} * {{Cite book |last=Segalstad |first=Eric |url=https://archive.org/details/27sgreatestmytho0000sega |title=The 27s: The Greatest Myth of Rock & Roll |last2=Hunter |first2=Josh |publisher=Samadhi Creations |year=2008 |isbn=978-0615189642 |location=Berkeley Lake, GA}} * {{Cite book |last=Thompson |first=Dave |url=https://books.google.com/books?id=1NCGDwAAQBAJ |title=Your Pretty Face Is Going to Hell: The Dangerous Glitter of David Bowie, Iggy Pop, and Lou Reed |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0879309855 |author-link=Dave Thompson (author)}} * {{Cite book |last=Goldsmith |first=Melissa Ursula Dawn |title=Listen to Classic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=ABC-CLIO |year=2019 |isbn=978-1440865787}} * {{Cite book |last=Wall |first=Mick |url=https://books.google.com/books?id=CGPaAwAAQBAJ |title=Love Becomes a Funeral Pyre: A Biography of The Doors |date=October 30, 2014 |publisher=Hachette UK |isbn=978-1409151258}} * {{Cite book |last=Wallace |first=Richard |title=The Lazy Intellectual: Maximum Knowledge, Minimal Effort |date=September 18, 2010 |publisher=[[Adams Media]] |isbn=978-1-4405-0888-2}} * {{Cite book |last=Weidman |first=Rich |title=The Doors FAQ: All That's Left to Know About the Kings of Acid Rock |date=October 1, 2011 |publisher=Rowman & Littlefield}} == Trashëgimia == [[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|Grupi]] paralajmëroi [[:en:Gothic_rock|rockun gotik]] për shkak të dhunës dhe errësirës së pranishme në punën e tyre të hershme. Që në vitin 1967, kritiku John Stickney njoftoi në titullin e artikullit të tij: "Katër dyer drejt së ardhmes: Roku gotik është kënga e tyre". <ref name="Stickney">{{Cite news |last=Stickney |first=John |date=October 24, 1967 |title=Four Doors to the Future: Gothic Rock Is Their Thing |language=en |work=[[The Williams Record]] |url=http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |url-status=dead |access-date=March 11, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130504231130/http://mildequator.com/performancehistory/articlesreviews1967.html |archive-date=May 4, 2013}}</ref> Gazetari [[:en:Dave_Marsh|Dave Marsh]] gjithashtu do t'i kualifikonte në një shkrim të tij disa vite më vonë "dy albumet e para të Doors" si një shembull kryesor i "rokut gotik". <ref>{{Cite news |last=Marsh |first=Dave |author-link=Dave Marsh |date=April 16, 1977 |title=Record Reviews - Philip Glass ''North Star'' |language=en |page=46 |work=[[The Morning Record and Journal]] |url=https://books.google.com/books?id=KfxcAAAAIBAJ&dq=gothic+rock+1977&pg=PA46&article_id=5826,2669496 |access-date=August 12, 2023}}</ref> Akademikët [[:en:Paul_Hegarty_(musician)|Paul Hegarty]] dhe Martin Halliwell argumentuan se Doors ishin [[:en:Proto-prog|pararendës]] të zhanrit [[Progressive rock|prog]] dhe pasqyronin zhvillime të rëndësishme në muzikën progresive. {{Sfn|Hegarty|Halliwell|2011|p=11}} Duke filluar nga fundi i viteve 1970, pati një ringjallje të vazhdueshme të interesit për bendin Doors, që krijoi një brez të ri fansash. {{Sfn|Weidman|2011|p=418}} Arsyeja fillestare e kësaj ringjalljeje është publikimi i albumit ''An American Prayer'' në fund të vitit 1978, i cili përmbante një version live të " [[:en:Roadhouse_Blues|Roadhouse Blues]]" këngë kjo që u transmetua shumë në stacionet radiofonike [[:en:Album-oriented_rock|orientuara drejt albumeve të rokut]]. Në vitin 1979, kënga " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " u paraqit në filmin ''[[:en:Apocalypse_Now|Apocalypse Now]]'', {{Sfn|Weidman|2011|p=421}} dhe vitin tjetër, u botua biografia më e shitur e Morrison''[[:en:No_One_Here_Gets_Out_Alive|, No One Here Gets Out Alive]]''. Albumi i parë i Doors "''The Doors"'', hyri prapë në listën e albumeve [[:en:Billboard_200|''Billboard'' 200]] në shtator 1980 dhe Elektra Records raportoi se albumet e Doors po shisnin më mirë se në çdo vit tjetër që nga hera e parë kur u publikuan. <ref name="Breslin">{{Cite magazine|last=Breslin|first=Rosemary|date=September 19, 1981|title=Jim Morrison: He's Hot, He's Sexy and He's Dead|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/jim-morrison-hes-hot-hes-sexy-and-hes-dead-113162/|magazine=Rolling Stone|location=New York City|access-date=January 27, 2020|language=en}}</ref> Si përgjigje u publikua një album i ri përmbledhës, ''[[:en:Greatest_Hits_(The_Doors_album)|Greatest Hits]]'' në tetor të vitit 1980. Ky album arriti kulminacionin e vet kur arriti në vendin e 17-të në ''Billboard'' dhe qëndroi në këtë tabelë për gati dy vjet. <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |url=https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 |title=Top Pop Albums 1955–2001 |date=2001 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-147-0 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnstop00whitbu/page/247 247] |language=en |author-link=Joel Whitburn}}</ref> [[Skeda:Los_Angeles_(California,_USA),_Hollywood_Boulevard,_The_Doors_--_2012_--_5040.jpg|parapamje|Një yll për The Doors në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]], Los Angeles, Kaliforni]] Ringjallja e Doors vazhdoi në vitin 1983 me ''[[Alive, She Criedhttps://en.wikipedia.org/wiki/Alive, She Cried|Alive, She Cried]]'', një album me regjistrime live të papublikuara më parë. Kënga "[[:en:Gloria_(Them_song)|Gloria]]" arriti vendin e 18-të në listën ''Billboard'' [[:en:Mainstream_Rock_(chart)|Top Tracks]] <ref>{{Cite book |last=Whitburn |first=Joel |title=Rock Tracks |url=https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit |date=2002 |publisher=Record Research Inc. |isbn=0-89820-153-5 |location=Menomonee Falls |page=[https://archive.org/details/joelwhitburnsroc0000whit/page/49 49] |language=en}}</ref> dhe videoja ishte në [[:en:Rotation_(music)|rotacion të dendur]] në [[MTV]]. Një tjetër album përmbledhës, ''[[:en:The_Best_of_the_Doors_(1985_album)|The Best of the Doors,]]'' u publikua në vitin 1985 dhe u certifikua me [./RIAA_certificationhttps://en.wikipedia.org/wiki/RIAA_certification Diamond] në vitin 2007 nga [[:en:Recording_Industry_Association_of_America|Shoqata e Industrisë së Regjistrimit të Amerikës]] për shitjet e 10 milionë njësive të certifikuara. <ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/pro/the-doors-a-billboard-chart-history/|title=The Doors a ''Billboard'' Chart History|magazine=Billboard|access-date=December 15, 2021|language=en}}</ref> Një ringjallje e dytë, duke tërhequr kështu një brez tjetër fansash, ndodhi në vitin 1991 pas publikimit të filmit ''[[:en:The_Doors_(film)|The Doors]]'', me regji nga [[:en:Oliver_Stone|Oliver Stone]] dhe me aktorin [[:en:Val_Kilmer|Val Kilmer]] në rolin e Morrison. {{Sfn|Luhrssen|Larson|2017|p=98}} Stone krijoi skenarin nga mbi njëqind intervista të njerëzve që ishin prezent në jetën e Morrison. <ref>{{Cite news |date=March 16, 1991 |title=Oliver Stone and ''The Doors'' |language=en |work=[[The Economist]]}}</ref> Ai e dizenjoi filmin duke zgjedhur këngët dhe më pas duke shtuar historitë e duhura. {{Sfn|Riordan|1996|p=311}} Anëtarëve të mbetur të grupit nuk u pëlqeu portretizimi i ngjarjeve në film. Në librin ''The Doors'', {{Sfn|Fong-Torres|The Doors|2006|pp=232–234}} Manzarek thotë: "Ajo gjë e Oliver Stone i bëri dëm të vërtetë djalit që njihja: Jim Morrison, poetit." Përveç kësaj, Manzarek pohon se do të donte që filmi të ishte për të katër anëtarët e grupit, e jo vetëm për Morrison. <ref>{{Cite news |last=Broeske |first=P |date=March 10, 1991 |title=Stormy Rider |language=en |work=[[Sunday Herald]]}}</ref> Densmore pohon: "Një e treta e tij është trillim." Krieger pajtohet me dy të tjerët, duke shtuar se: "Mund të kishte qenë shumë më keq." [[:en:The_Doors_(soundtrack)|Albumi me kolonë zanore]] i filmit arriti vendin e 8-të në listën e albumeve ''Billboard'' dhe ''Greatest Hits'' dhe ''The Best of the Doors'' u rikthyen në listë, me në një pozicion të ri kulminant në vendin e 32-të. === Çmime dhe nominime === {| class="wikitable" style="width:80%;" ! style="width:3%;" |Viti ! style="width:35%;" | Çmimi ! style="width:40%;" | Kategoria ! style="width:80%;" | Punë ! style="width:5%;" |Ref. |- | 1993 | colspan="2" | Salla e Famës së Rock and Roll-it | Veten | <ref>{{Cite news |last=Cherry |first=Jim |author-link=Jim Cherry |date=January 11, 2017 |title=January 12, 1993: The Doors Enter the Rock & Roll Hall of Fame |work=The Doors Examiner, Redux |url=http://doorsexaminer.com/doors-history-january-12-1993-the-doors-inducted-into-the-rock-roll-hall-of-fame/ |url-status=dead |access-date=October 8, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008231514/http://doorsexaminer.com/doors-history-january-12-1993-the-doors-inducted-into-the-rock-roll-hall-of-fame/ |archive-date=October 8, 2017}}</ref> |- | 1998 | rowspan="4" | Çmimet Grammy | rowspan="2" | Salla e Famës | "Ndiz zjarrin tim" | <ref name="grammy">[http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame Grammy Hall of Fame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150707235113/http://www.grammy.org/recording-academy/awards/hall-of-fame|date=July 7, 2015}}. Santa Monica, CA: The Recording Academy. Accessed October 8, 2017.</ref> | |- | 2002 | ''Dyert'' | <ref name="grammy" /> |- | 2007 | Çmimi për Arritje të Jetës | Veten | <ref>{{Cite web |last=Fong-Torres |first=Ben |author-link=Ben Fong-Torres |date=December 2, 2014 |title=A Tribute To The Doors |url=https://www.grammy.com/grammys/news/tribute-doors |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191228203357/https://www.grammy.com/grammys/news/tribute-doors |archive-date=December 28, 2019 |access-date=August 28, 2023 |website=[[Grammy Awards]]}}</ref> | |- | 2010 | Salla e Famës | "Kalorës në Stuhi" | <ref name="grammy" /> |- | 2014 | Lista e Nderit e Revistës British Classic Rock | Çmimi "Frymëzim" i Tommy Vance | Veten | <ref>{{Cite web |last=Kielty |first=Martin |date=November 5, 2014 |title=Allman, Doors, Metallica, Queen win Classic Rock Awards |url=http://teamrock.com/news/2014-11-05/classic-rock-roll-of-honour-2014-gregg-allman-doors-metallica-queen |access-date=October 14, 2017 |website=Classic Rock}}</ref> |- | 2015 | Biblioteka e Kongresit | Regjistri Kombëtar i Regjistrimeve | ''Dyert'' | <ref>{{Cite web |date=March 26, 2015 |title=National Recording Registry Adds New Titles! |url=https://www.loc.gov/today/pr/2015/15-041.html |access-date=May 14, 2015 |publisher=Library of Congress}}</ref> |- |} === Nderime të ndryshme === * Në vitin 1998, [[:en:VH-1|VH-1]] përpiloi një listë të 100 Artistëve më të Mëdhenj të Rock and Roll-it. The Doors u renditën në këtë llistë në vendin e 20-të, ndërsa lexuesit e Rock on the Net i renditën ata në vendin e 15-të. <ref>{{Cite web |title=VH1: 100 Greatest Artists of Rock & Roll |url=http://www.rockonthenet.com/archive/1998/vh1artists.htm |access-date=October 13, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> * Në vitin 2000, Doors u renditën në vendin e 32-të në listën e 100 Artistëve më të Mirë të Hard Rock-ut të VH1, <ref>{{Cite web |title=VH1: '100 Greatest Hard Rock Artists': 1–50 1–50 – 51–100 (compiled by VH1 in 2000) |url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1hardrock.htm |access-date=October 11, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> dhe "Light My Fire" u rendit në vendin e shtatë në listën e Këngëve më të Mira të Rock-ut të VH1. <ref>{{Cite web |title=VH1: '100 Greatest Rock Songs' (compiled by VH1 in 2000) |url=http://www.rockonthenet.com/archive/2000/vh1rocksongs.htm |access-date=October 11, 2017 |website=RockOnTheNet |language=en}}</ref> * Në vitin 2004, ''[[:en:Rolling_Stone|revista Rolling Stone]]'' i renditi Doors në vendin e 41-të në listën e tyre të 100 Artistëve më të Mëdhenj të të Gjitha Kohërave. * Gjithashtu në vitin 2004, lista e revistës ''Rolling Stone'' e [./The_500_Greatest_Songs_of_All_Timehttps://en.wikipedia.org/wiki/The_500_Greatest_Songs_of_All_Time 500 këngëve më të mëdha të të gjitha kohërave] përfshinte dy nga këngët e tyre: "Light My Fire" në numrin 35 dhe " [[:en:The_End_(The_Doors_song)|The End]] " në numrin 328. <ref name="rs">{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/the-500-greatest-songs-of-all-time-20110407|title=The RS 500 Greatest Songs of All Time|magazine=[[Rolling Stone]]|date=December 9, 2004|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080622142703/http://www.rollingstone.com/news/coverstory/500songs|archive-date=June 22, 2008|access-date=April 10, 2008|language=en}}</ref> * Në vitin 2007, Doors morën një yll në [[:en:Hollywood_Walk_of_Fame|Hollywood Walk of Fame]] . <ref>{{Cite web |date=February 28, 2007 |title=The Doors Honored With Star on Hollywood Walk of Fame |url=https://www.foxnews.com/story/the-doors-honored-with-star-on-hollywood-walk-of-fame/ |access-date=October 11, 2017 |website=Fox News |language=en |agency=Associated Press}}</ref> * Në vitin 2011, regjisori [[:en:Tom_DiCillo|Tom DiCillo]] mori një çmim Grammy në kategorinë e videoklipit më të mirë muzikor të gjatë për filmin e The Doors, ''[[:en:When_You're_Strange|When You're Strange]]'' . <ref>{{Cite web |date=March 12, 2014 |title=Grammy Awards 2011: Winners and nominees for 53rd Grammy Awards |url=http://www.latimes.com/la-et-env-grammys-nominees-2010-list-htmlstory.html |access-date=October 14, 2017 |website=[[Los Angeles Times]]}} '''Note''': scroll to very bottom for "Best Long Form Music Video".</ref> * Në vitin 2012, lista e revistës ''Rolling Stone'' e [[Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Timehttps://en.wikipedia.org/wiki/Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time|500 albumeve më të mëdha të të gjitha kohërave]] përfshinte tre nga albumet e tyre në studio; albumin me të njëjtin titull në vendin e 42-të, ''LA Woman'' në vendin e 362-të dhe ''Strange Days'' në vendin e 407-të. <ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/500-greatest-albums-of-all-time-20120531|title=500 Greatest Albums of All Time|date=May 31, 2012|magazine=Rolling Stone|access-date=October 14, 2017|language=en}}</ref> * Në vitin 2016, The Doors u vlerësua nga All Music për Ribotimet dhe Përmbledhjet e Preferuara për albumin live ''[[:en:London_Fog_1966|London Fog 1966.]]'' <ref>{{Cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |author-link=Stephen Thomas Erlewine |title=The Doors: ''London Fog 1966'' |url=http://www.allmusic.com/album/london-fog-1966-mw0003008751 |access-date=May 24, 2021 |publisher=AllMusic |language=en}}</ref> * Grupi Doors u nderua për 50-vjetorin e publikimit të albumit të tyre me të njëjtin titull, më 4 janar 2017, me qytetin e Los Angeles që e shpalli atë datë "Dita e Doors". <ref>{{cite magazine|first=Jon|last=Blistein|date=December 29, 2017|title=Doors Plot 50th Anniversary Celebration in Los Angeles|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/doors-plot-50th-anniversary-celebration-in-los-angeles-112315/|magazine=Rolling Stone|access-date=January 3, 2017|language=en}}</ref> Në një ceremoni në Venecia, anëtari i Këshillit të Los Angeles, [[:en:Mike_Bonin|Mike Bonin,]] prezantoi anëtarët mbijetues të Doors Densmore dhe Krieger, duke u dhuruar atyre një certifikatë dhe duke ndezur një tabelë të Doors poshtë shkronjave të famshme 'Venecia'. <ref>{{Cite web |title=» Doors Get the Sign and the "Day of the Doors" – Venice Update |url=http://veniceupdate.com/2017/01/04/doors-get-the-sign-and-the-day-of-the-doors/ |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20170106104137/http://veniceupdate.com/2017/01/04/doors-get-the-sign-and-the-day-of-the-doors/ |archive-date=January 6, 2017 |access-date=July 9, 2017 |website=Veniceupdate.com |language=en}}</ref> * Festivali i Muzikës dhe Filmit Asbury Park 2018 ka shpallur fituesit e çmimeve për filmat e paraqitur. Ceremonia u mbajt të dielën, më 29 prill në Asbury Hotel, e prezantuar nga Shelli Sonstein, fituese dy herë e Çmimit Gracie, bashkëprezantuese e Jim Kerr Rock and Roll Morning Show në [[:en:WAXQ|Q104.3]] dhe anëtare e Bordit të APMFF. Filmi ''Break on Thru: Celebration of Ray Manzarek and The Doors'', fitoi çmimin për filmin më të mirë të gjatë në festival. <ref>{{Cite web |date=May 1, 2018 |title=Asbury Park Music Film Festival Winners |url=https://www.thedoors.com/news/2018-asbury-park-music-film-festival-winners |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180906084754/https://www.thedoors.com/category/news |archive-date=September 6, 2018 |access-date=April 24, 2023 |website=Thedoors.com |language=en}}</ref> * Në vitin 2020, ''Rolling Stone'' e renditi Edicionin Deluxe të 50-vjetorit të ''[[:en:Morrison_Hotel|Morrison Hoxkvtel]]'' midis "Seteve më të Mira të Boxing të Vitit". <ref>{{Cite magazine|url=https://thedoors.com/news/rolling-stone-morrison-hotel-50th-anniversary-deluxe-edition-listed-among-the-best-box-sets-of-2020|title=The Doors – ''Morrison Hotel'' (50th Anniversary Deluxe Edition) Listed Among the Best Box Sets of 2020|date=December 17, 2020|magazine=Rolling Stone|via=Thedoors.com|language=en}}</ref> == Anëtarët e grupit == * [[Jim Morrison]] – vokal kryesor, perkusion {{Small|(1965–1971; his death)}} * [[:en:Ray_Manzarek|Ray Manzarek]] – tastierë, [[:en:Keybass|bas tastierë]], vokal mbështetës dhe kryesor {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013; deri në vdekjen e tij)}} * [[:en:Robby_Krieger|Robby Krieger]] – kitarë, vokal mbështetës si dhe kryesor {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013, 2025)}} * John Densmore – bateri, perkusione {{Small|(1965–1973, 1978, 1993, 1997, 2000, 2011–2012, 2012–2013, 2025)}}, vokal mbështetës {{Small|(1966)}} * Patricia Sullivan (Patricia Hansen) – bas kitarë {{Small|(1965)}} === Muzikantët live === * Jack Conrad – bas {{Small|(1972)}} * Bobby Ray Henson – kitarë ritmike {{Small|(1972)}} * [[Eddie vedder|Eddie Vedder]] – vokal {{Small|(1993)}} * [[:en:Don_Was|Don Was]] – bas {{Small|(1993)}} * [[:en:Angelo_Barbera|Angelo Barbera]] – bas {{Small|(2000)}} * [[:en:Perry_Farrell|Perry Farrell]] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Pat_Monahan|Pat Monahan]] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Ian_Astbury|Ian Astbury]] – vokal {{Small|(2000)}} * [./Travis_Meekshttps://en.wikipedia.org/wiki/Travis_Meeks Travis Meeks] – vokal {{Small|(2000)}} * [[:en:Scott_Weiland|Scott Weiland]] – vokal {{Small|(2000; died 2015)}} * [[:en:Scott_Stapp|Scott Stapp]] – vokal {{Small|(2000)}} === Muzikantët në sesione të ndryshme === * [[:en:Larry_Knechtel|Larry Knechtel]] – bass {{Small|(1966–1967; died 2009)}} {{Small|(on ''[[The Doors (album)|The Doors]]'' (1967))}} * [[:en:Doug_Lubahn|Doug Lubahn]] – bass {{Small|(1967, 1968–1969; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Strange Days (The Doors album)|Strange Days]]'' (1967), ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968), ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Kerry Magness – bass {{Small|(1968; died 2004)}} {{Small|(on ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968))}} * [[:en:Leroy_Vinnegar|Leroy Vinnegar]] – acoustic bass {{Small|(1968; died 1999)}} {{Small|(on ''[[Waiting for the Sun]]'' (1968))}} * [./Harvey_Brookshttps://en.wikipedia.org/wiki/Harvey_Brooks_(bassist) Harvey Brooks] – bass {{Small|(1968–1969; died 2004)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * [[:en:Curtis_Amy|Curtis Amy]] – saxophone {{Small|(1968–1969; died 2002)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * [./George_Bohanonhttps://en.wikipedia.org/wiki/George_Bohanon George Bohanon] – trombone {{Small|(1968–1969; died 2024)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Champ Webb – English horn {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Jesse McReynolds – mandolin {{Small|(1968–1969; died 2023)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Jimmy Buchanan – fiddle {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}} * Reinol Andino – conga {{Small|(1968–1969)}} {{Small|(on ''[[The Soft Parade]]'' (1969))}}, percussion {{Small|(1978)}} {{Small|(on ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * Ray Neopolitan – bass {{Small|(1970, 1971)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970), ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Lonnie_Mack|Lonnie Mack]] – bass {{Small|(1970; died 2016)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970))}} * [[:en:John_Sebastian|John Sebastian]] (aka G. Puglese) – blues harp {{Small|(1970)}} {{Small|(on ''[[Morrison Hotel]]'' (1970))}} * [[:en:Jerry_Scheff|Jerry Scheff]] – bass {{Small|(1970–1971, 1978)}} {{Small|(on ''[[L.A. Woman]]'' (1971), ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971), ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} * [[:en:Marc_Benno|Marc Benno]] – rhythm guitar {{Small|(1970–1971)}} {{Small|(on ''[[L.A. Woman]]'' (1971))}} * Jack Conrad – bass {{Small|(1971, 1972; died 2017)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971), ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}}, rhythm guitar {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [./Willie_Ruffhttps://en.wikipedia.org/wiki/Marc_Benno Willie Ruff] – acoustic bass {{Small|(1971; died 2023)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * Wolfgang Melz – bass {{Small|(1971)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Emil_Richards|Emil Richards]] – marimba {{Small|(1971; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Francisco_Aguabella|Francisco Aguabella]] – percussion {{Small|(1971; died 2010)}} {{Small|(on ''[[Other Voices (The Doors album)|Other Voices]]'' (1971))}} * [[:en:Venetta_Fields|Venetta Fields]] – vocals {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Clydie_King|Clydie King]] – vocals {{Small|(1972; died 2019)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Melissa Mackay – vocals {{Small|(1972; died 2023)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Chris_Ethridge|Chris Ethridge]] – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Charles Larkey – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [./Leland_Sklarhttps://en.wikipedia.org/wiki/Leland_Sklar Leland Sklar] – bass {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Charles_Lloyd_(jazz_musician)|Charles Lloyd]] – tenor saxophone, flute {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Bobbye_HallBobbye Hall|Bobbye Hall]] – percussion {{Small|(1972)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * Chico Batera – percussion {{Small|(1972; died 2012)}} {{Small|(on ''[[Full Circle (The Doors album)|Full Circle]]'' (1972))}} * [[:en:Bob_Glaub|Bob Glaub]] – bass {{Small|(1978)}} {{Small|(on ''[[An American Prayer]]'' (1978))}} == Referencat == * {{Cite book |last=Cherry |first=Jim |title=The Doors Examined |date=March 25, 2013 |publisher=Bennion/Kearny |isbn=978-1909125124}} * {{Cite book |last=Davis |first=Stephen |title=Jim Morrison: Life, Death, Legend |url=https://archive.org/details/jimmorrisonlifed00davi_0 |publisher=Gotham Books |year=2005 |isbn=978-1-59240-099-7 |location=New York |author-link=Stephen Davis (music journalist)}} * {{Cite book |last=Debolt |first=Abbe A. |title=Encyclopedia of the Sixties: A Decade of Culture and Counterculture |last2=Baugess |first2=James S. |date=December 2011 |publisher=[[ABC-CLIO]] |isbn=978-0-313-32944-9}} * {{Cite book |last=Densmore |first=John |title=Riders on the Storm: My Life with Jim Morrison and the Doors |url=https://archive.org/details/ridersonstormmyl0000dens |publisher=[[Delacorte Press]] |year=1990 |isbn=978-0-385-30033-9 |author-link=John Densmore}} * {{Cite book |last=Einarson |first=John |title=Desperados: The Roots of Country Rock |url=https://archive.org/details/desperadosrootso00eina |publisher=Cooper Square Press |year=2001 |isbn=978-0-8154-1065-2 |author-link=John Einarson}} * {{Cite book |last=Fong-Torres |first=Ben |title=The Doors |last2=The Doors |date=October 25, 2006 |publisher=Hyperion |isbn=978-1-4013-0303-7 |author-link=Ben Fong-Torres}} * {{Cite book |last=Gaar |first=Gillian G. |title=The Doors: The Illustrated History |date=July 8, 2015 |publisher=[[Voyageur Press]] |isbn=978-0760346907}} *   * {{Cite book |last=Hegarty |first=Paul |url=https://books.google.com/books?id=taA2AqdCAJ0C |title=Beyond and Before: Progressive Rock Since the 1960s |last2=Halliwell |first2=Martin |publisher=The Continuum International Publishing Group |year=2011 |isbn=978-0-8264-2332-0 |location=New York |author-link=Paul Hegarty (musician)}} * {{Cite book |last=Hinman |first=Doug |title=The Kinks: All Day and All of the Night |publisher=Hal Leonard Corporation |year=2004 |isbn=0-87930-765-X}} * {{Cite book |last=Hogan |first=Peter K. |url=https://books.google.com/books?id=QDbS4d7nu_4C |title=The Complete Guide To the Music of the Doors |publisher=Music Sales Group |year=1994 |isbn=978-0-7119-3527-3 |author-link=Peter Hogan}} * {{Cite book |last=Hopkins |first=Jerry |title=No One Here Gets Out Alive |title-link=No One Here Gets Out Alive |last2=Sugerman |first2=Danny |publisher=Warner Books |year=1980 |isbn=978-0-446-97133-1 |location=New York |author-link=Jerry Hopkins (author) |author-link2=Danny Sugerman}} * {{Cite book |last=Luhrssen |first=David |title=Encyclopedia of Classic Rock |last2=Larson |first2=Michael |date=2017 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1440835148}} * {{Cite book |last=Krieger |first=Robby |url=https://books.google.com/books?id=e4EeEAAAQBA |title=Set the Night on Fire: Living, Dying, and Playing Guitar with the Doors |publisher=Hachette |year=2021 |isbn=978-0316243544 |author-link=Robby Krieger}}  * {{Cite book |last=Manzarek |first=Ray |title=Light My Fire: My Life With the Doors |title-link=Light My Fire (book) |publisher=Putnam |year=1998 |isbn=978-0-399-14399-1 |location=New York |author-link=Ray Manzarek}} * {{Cite book |last=Matijas-Mecca |first=Christian |title=Listen to Psychedelic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=Hardcover |year=2020 |isbn=978-1440861970}} * {{Cite book |last=Moskowitz |first=David |title=The 100 Greatest Bands of All Time: A Guide to the Legends Who Rocked the World |publisher=Greenwood |year=2015 |isbn=978-1440803390 |location=Santa Barbara, California}} * {{Cite book |last=Olsen |first=Brad |title=Sacred Places Europe: 108 Destinations |url=https://archive.org/details/sacredplaceseuro0000olse |publisher=CCC Publishing |year=2007 |isbn=978-1-888729-12-2 |location=San Francisco}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Break On Through: The Life and Death of Jim Morrison |url=https://archive.org/details/breakonthroughli0000rior |last2=Prochnicky |first2=Jerry |publisher=Quill |year=1991 |isbn=978-0-688-11915-7}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Stone: A Biography of Oliver Stone |date=September 1996 |publisher=Aurum Pres |isbn=1-85410-444-6 |location=New York}} * {{Cite book |last=Segalstad |first=Eric |url=https://archive.org/details/27sgreatestmytho0000sega |title=The 27s: The Greatest Myth of Rock & Roll |last2=Hunter |first2=Josh |publisher=Samadhi Creations |year=2008 |isbn=978-0615189642 |location=Berkeley Lake, GA}} * {{Cite book |last=Thompson |first=Dave |url=https://books.google.com/books?id=1NCGDwAAQBAJ |title=Your Pretty Face Is Going to Hell: The Dangerous Glitter of David Bowie, Iggy Pop, and Lou Reed |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0879309855 |author-link=Dave Thompson (author)}} * {{Cite book |last=Goldsmith |first=Melissa Ursula Dawn |title=Listen to Classic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=ABC-CLIO |year=2019 |isbn=978-1440865787}} * {{Cite book |last=Wall |first=Mick |url=https://books.google.com/books?id=CGPaAwAAQBAJ |title=Love Becomes a Funeral Pyre: A Biography of The Doors |date=October 30, 2014 |publisher=Hachette UK |isbn=978-1409151258}} * {{Cite book |last=Wallace |first=Richard |title=The Lazy Intellectual: Maximum Knowledge, Minimal Effort |date=September 18, 2010 |publisher=[[Adams Media]] |isbn=978-1-4405-0888-2}} * {{Cite book |last=Weidman |first=Rich |title=The Doors FAQ: All That's Left to Know About the Kings of Acid Rock |date=October 1, 2011 |publisher=Rowman & Littlefield}} == Referencat == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} * {{Cite book |last=Cherry |first=Jim |title=The Doors Examined |date=March 25, 2013 |publisher=Bennion/Kearny |isbn=978-1909125124}} * {{Cite book |last=Davis |first=Stephen |title=Jim Morrison: Life, Death, Legend |url=https://archive.org/details/jimmorrisonlifed00davi_0 |publisher=Gotham Books |year=2005 |isbn=978-1-59240-099-7 |location=New York |author-link=Stephen Davis (music journalist)}} * {{Cite book |last=Debolt |first=Abbe A. |title=Encyclopedia of the Sixties: A Decade of Culture and Counterculture |last2=Baugess |first2=James S. |date=December 2011 |publisher=[[ABC-CLIO]] |isbn=978-0-313-32944-9}} * {{Cite book |last=Densmore |first=John |title=Riders on the Storm: My Life with Jim Morrison and the Doors |url=https://archive.org/details/ridersonstormmyl0000dens |publisher=[[Delacorte Press]] |year=1990 |isbn=978-0-385-30033-9 |author-link=John Densmore}} * {{Cite book |last=Einarson |first=John |title=Desperados: The Roots of Country Rock |url=https://archive.org/details/desperadosrootso00eina |publisher=Cooper Square Press |year=2001 |isbn=978-0-8154-1065-2 |author-link=John Einarson}} * {{Cite book |last=Fong-Torres |first=Ben |title=The Doors |last2=The Doors |date=October 25, 2006 |publisher=Hyperion |isbn=978-1-4013-0303-7 |author-link=Ben Fong-Torres}} * {{Cite book |last=Gaar |first=Gillian G. |title=The Doors: The Illustrated History |date=July 8, 2015 |publisher=[[Voyageur Press]] |isbn=978-0760346907}} *   * {{Cite book |last=Hegarty |first=Paul |url=https://books.google.com/books?id=taA2AqdCAJ0C |title=Beyond and Before: Progressive Rock Since the 1960s |last2=Halliwell |first2=Martin |publisher=The Continuum International Publishing Group |year=2011 |isbn=978-0-8264-2332-0 |location=New York |author-link=Paul Hegarty (musician)}} * {{Cite book |last=Hinman |first=Doug |title=The Kinks: All Day and All of the Night |publisher=Hal Leonard Corporation |year=2004 |isbn=0-87930-765-X}} * {{Cite book |last=Hogan |first=Peter K. |url=https://books.google.com/books?id=QDbS4d7nu_4C |title=The Complete Guide To the Music of the Doors |publisher=Music Sales Group |year=1994 |isbn=978-0-7119-3527-3 |author-link=Peter Hogan}} * {{Cite book |last=Hopkins |first=Jerry |title=No One Here Gets Out Alive |title-link=No One Here Gets Out Alive |last2=Sugerman |first2=Danny |publisher=Warner Books |year=1980 |isbn=978-0-446-97133-1 |location=New York |author-link=Jerry Hopkins (author) |author-link2=Danny Sugerman}} * {{Cite book |last=Luhrssen |first=David |title=Encyclopedia of Classic Rock |last2=Larson |first2=Michael |date=2017 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1440835148}} * {{Cite book |last=Krieger |first=Robby |url=https://books.google.com/books?id=e4EeEAAAQBA |title=Set the Night on Fire: Living, Dying, and Playing Guitar with the Doors |publisher=Hachette |year=2021 |isbn=978-0316243544 |author-link=Robby Krieger}}  * {{Cite book |last=Manzarek |first=Ray |title=Light My Fire: My Life With the Doors |title-link=Light My Fire (book) |publisher=Putnam |year=1998 |isbn=978-0-399-14399-1 |location=New York |author-link=Ray Manzarek}} * {{Cite book |last=Matijas-Mecca |first=Christian |title=Listen to Psychedelic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=Hardcover |year=2020 |isbn=978-1440861970}} * {{Cite book |last=Moskowitz |first=David |title=The 100 Greatest Bands of All Time: A Guide to the Legends Who Rocked the World |publisher=Greenwood |year=2015 |isbn=978-1440803390 |location=Santa Barbara, California}} * {{Cite book |last=Olsen |first=Brad |title=Sacred Places Europe: 108 Destinations |url=https://archive.org/details/sacredplaceseuro0000olse |publisher=CCC Publishing |year=2007 |isbn=978-1-888729-12-2 |location=San Francisco}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Break On Through: The Life and Death of Jim Morrison |url=https://archive.org/details/breakonthroughli0000rior |last2=Prochnicky |first2=Jerry |publisher=Quill |year=1991 |isbn=978-0-688-11915-7}} * {{Cite book |last=Riordan |first=James |title=Stone: A Biography of Oliver Stone |date=September 1996 |publisher=Aurum Pres |isbn=1-85410-444-6 |location=New York}} * {{Cite book |last=Segalstad |first=Eric |url=https://archive.org/details/27sgreatestmytho0000sega |title=The 27s: The Greatest Myth of Rock & Roll |last2=Hunter |first2=Josh |publisher=Samadhi Creations |year=2008 |isbn=978-0615189642 |location=Berkeley Lake, GA}} * {{Cite book |last=Thompson |first=Dave |url=https://books.google.com/books?id=1NCGDwAAQBAJ |title=Your Pretty Face Is Going to Hell: The Dangerous Glitter of David Bowie, Iggy Pop, and Lou Reed |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |year=2009 |isbn=978-0879309855 |author-link=Dave Thompson (author)}} * {{Cite book |last=Goldsmith |first=Melissa Ursula Dawn |title=Listen to Classic Rock! Exploring a Musical Genre |publisher=ABC-CLIO |year=2019 |isbn=978-1440865787}} * {{Cite book |last=Wall |first=Mick |url=https://books.google.com/books?id=CGPaAwAAQBAJ |title=Love Becomes a Funeral Pyre: A Biography of The Doors |date=October 30, 2014 |publisher=Hachette UK |isbn=978-1409151258}} * {{Cite book |last=Wallace |first=Richard |title=The Lazy Intellectual: Maximum Knowledge, Minimal Effort |date=September 18, 2010 |publisher=[[Adams Media]] |isbn=978-1-4405-0888-2}} * {{Cite book |last=Weidman |first=Rich |title=The Doors FAQ: All That's Left to Know About the Kings of Acid Rock |date=October 1, 2011 |publisher=Rowman & Littlefield}} [[Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Është përdorur gabimisht parametri i të tjerëve te citimet audiovizuale]] [[Kategoria:Artikuj me hKarta]] 12qqdzwfgw6idkna9w72iv2f3zpmzsw 0 308080 2986589 2881846 2026-06-01T22:49:34Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986589 wikitext text/x-wiki Ska info flm. Devi 2021 Bulgarec TAULANTËT: Banonin në zonën e Adriatikut, që nga lumi Vjosa, deri në prapatokën e Dyrrahut. Ky fis luajti një rol shumë të rëndësishëm në historinë ilire të shek. IV-III p.K., duke u vënë në krye të shtetit ilir, të cilin e kishin krijuar më parë enkelejtë. Në trevat e taulantëve më vonë shfaqet fisi i Albanëve dhe i Parthinëve. ENKELEJTË: Banonin në krahinat përreth liqenit të Ohrit. Ata krijuan dinastinë e parë të Mbretërisë Ilire, në fund të shek. V p.K. Një nga qytetet e tyre kryesore ishte Enkelana. Pas shek. IV ata nuk përmenden më. Në trevat e fisit të enkelejve përmenden edhe dasaretët. Enkelejtë kanë qenë peshkatarë të zotë. DASARETËT: Janë një fis i madh në Ilirinë Juglindore. Njiheshin në lashtësi sidomos për prodhimin e drithërave të bukës. Një qytet me të njohura ishte Pelioni (qyteza në Selcë të Poshtme të Pogradecit). Qytet tjetër i madh i këtij fisi ishte edhe Antipatra (Berati). ALBANËT: Banonin në prapatokën e qytetit të Dyrrahut. Kryeqendra e tyre ishte Albanopoli (Zgërdheshi i Krujës). Fisi i albanëve i dha emrin e vet shqiptarëve, gjatë mesjetës së hershme, kur ata njihen si albanë, arbër. ARDIANËT: Fillimisht shtriheshin rreth gjirit të Rizonit dhe të lumit Neretva. Ardianët e shtrinë pushtetin e vet në të gjitha krahinat e tjera që më parë ishin nën sundimin e taulantëve. Ardianët luajtën një rol shumë të madh në luftërat kundër pushtusve romakë, gjatë shek.III-II p.K., në kohën kur sundoi dinastia ardiane e Mbretërisë Ilire. Kryeqendra e ardianëve ishte Shkodra. DARDANËT: Ishin fisi më i madh ilir që u vu në krye të Mbretërisë Dardane, në Ballkanin Qendror, kryesisht në Kosovë. Dy fise të tjera dardane të njohura ishin thunatët dhe galabrët. Qyteti më i rëndësishëm i dardanëve ka qenë Damastioni, i njohur si kryeqendër e nxjerrjes së metaleve. Dardanët përmendën si luftëtarë të fortë gjahtarë shumë të mire dhe tregtarë të njohur. DALMATËT: Banonin në brigjet e Adritikut. Ishin blegtorë të njohur; shquheshin për punimin e llojeve të ndryshme të veshjeve prej liri e leshi. Veshja e njohur me emrin dalmatika në shekujt e parë u përdor edhe nga aristokracia romake, prej nga kaloi edhe në veshjen rituale kishtare. Qyteti më i njohur i tyre ka qenë Delmini. MOLOSËT: Janë një nga tri fiset kryesore qe banonin në qendër të Epirit antik dhe që luajtën një rol shumë të rëndësishëm drejtues në historinë e lindjes dhe të formimit të shtetit të Epirit. Info kot jo i sakt :) [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] r8smw3kdpwo7ljzcufen14i7y9hckoj 0 308432 2986597 2959259 2026-06-01T22:49:37Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986597 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Map_of_ancient_Epirus_and_environs_(Español).svg|djathtas|parapamje|288x288px| Fiset e [[Epiri|Epirit]] në kohët e lashta.]] '''Molosia''' ose '''Molóside''', rajon i lashtë në [[Epiri|Epir]]. [[Dodona|Aty ndodhej orakulli i]] rëndësishëm i Dodonës.<ref>{{cite web|last=Smith|first=William (ed.)|url=http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0064%3Aentry%3Depeirus-geo|access-date=23 dhjetor 2020|title=Epeirus|work=Dictionary of Greek and Roman Geography (1854)|lang=en}}</ref> == Përmbledhje == Molosia kufizohej në perëndim me [[Deti Jon|detin Jon]], në jug me [[Akarnania|Akarnaninë]] dhe Etolinë, në juglindje me [[Thesalia|Thesalinë]], në lindje me [[Maqedonia e lashtë|Maqedoninë]], në verilindje me [[Paionia|Peoninë]] dhe në veri me shtetin e gjerë të [[Iliria|Ilirisë]] . Molosia ishte një vend malor dominuar nga [[Malet e Pindit]] varg malor dhe Acroceraunios; midis maleve kishte pyje të dendura dhe kullota ku molosët kullosnin kopetë e tyre me dhi dhe dele; malet prekën praktikisht brigjet e detit Jon. Përafërsisht në qendër të këtij territori ndodhej kryeqyteti i saj, Dodona (sot [[Janina]] ), e cila shquhej për orakullin e saj; [[Dodona|orakullin e Dodonës]] . I vendosur në jug, qyteti i [[Ambrakia|Ambracias]] ishte gjithashtu shumë i rëndësishëm; në zonën veriore bregdetare ishte qyteti i [[Butrinti|Butrintit]] . Rreth Dodonës jetonin rreth 2500 vjet më parë partialitetet molose të antitanëve (në veri të qytetit) dhe fiseve të tjera epirote: [[kaonët]] (në veri), [[thesprotët]] (në perëndim dhe drejt bregut të [[Deti Jon|detit Jon]] ) dhe Atamanët (deri veriu).kjo në kufijtë me Maqedoninë dhe Peoninë). Historia molosiane mbeti e lidhur ngushtë me [[Mitologjia|mitologjinë]], megjithëse molosët e lashtë do të kishin ardhur nga një grup [[Dorët|dorianësh të]] vendosur në territor për të paktën një mijëvjeçar para Krishtit. Kronikat e origjinës së Mbretërisë Molosia kthehen në një kohë mitike: dinastia Acid, e cila në kohët e lashta mbretëronte në Molosia, thoshte se e kishte prejardhjen nga [[Molosët|Molossi]], një nga tre djemtë e [[Neoptolemi|Neoptólemo]], i cili nga ana e tij ishte djali. e [[Akili|Akilit]] dhe e princeshës Deidamia, e bija e mbretit Likomed të Epirit . Pas [[Troja|plaçkitjes së Trojës]], Neoptólemo marshoi me një ushtri në veri të Epirit, ku, në aleancë me dorianët e vendosur tashmë atje, ai i dëboi [[pellazgët]] dhe [[Ilirët|ilirët në]] veri. Molosi trashëgoi mbretërinë e Epirit pas vdekjes së Helenos, djalit të [[Priami|Príamos]] dhe Hécuba, i cili ishte vënë në pranga me kunatën e tij Andrómaca pas vdekjes së Neoptólemo. E vërteta është se kultura greke u bë dominuese në këtë rajon gjatë mbretërimit të Taripo në fund të [[Shekulli V p.e.s.|shekullit të 5-të.&nbsp;te.&nbsp;C.]], kështu që në [[375 p.e.s.|375&nbsp;te.&nbsp;C.]] mbretëria e Molosia ishte pjesë e Perandorisë së Dytë Athinase . Në kohën e [[Filipi II i Maqedonisë|Filipit II të Maqedonisë]], Molosia u bashkua me Maqedoninë dhe në [[168 p.e.s.|168&nbsp;te.&nbsp;C.]] u aneksua së bashku me pjesën tjetër të [[Greqia e lashtë|Greqisë]] në [[Republika Romake|Republikën e Romës]] . Molosia i dha të paktën dy personazhe të rëndësishëm historisë: [[Mirtal|Olimpia]], gruaja e Filipit II të Maqedonisë dhe nëna e [[Aleksandri i Madh|Aleksandrit të Madh]] ; moloseri tjetër i famshëm ishte [[Pirro i Epirit|Pirro]]. Nga ana tjetër, [[Qeni|ishin të famshëm qentë]] e mëdhenj, me të cilët molosët kujdeseshin për tufat e tyre dhe madje bënin luftëra. Këta qenë kanë krijuar një tipologji qeni ende ekzistuese: moloser . == Shiko gjithashtu == * [[Epiri]] * [[Molosët]] * [[Pasaroni]] == Referime == [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] [[Kategoria:Historia antike e Ballkanit]] hypfbjexm5rcfknjx7owayo5i48171d 1 309409 2986700 2723105 2026-06-02T04:20:52Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Marc Bartra]] 2986700 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Marc Bartra]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993994 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://archive.is/20101209165558/http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html te http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20090726081231/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html te http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 03:35 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2037769 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Gjithashtu aty mund të gjeni informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140420073416/http://www.panorama-sport.com/la-liga/super-bejl-reali-mbret-i-sapnjes/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/la-liga/super-bejl-reali-mbret-i-sapnjes/. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 24 shtator 2019 03:31 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2084207 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20101209165558/http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html për lidhjen http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html. *U zëvendësua lidhja e arkivit https://web.archive.org/web/20090726081231/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html me https://web.archive.org/web/20110906073517/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html te lidhja http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/arxiu_partits/lliga/jornada22/At.Madrid_Barcelona/partit.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140420073416/http://www.panorama-sport.com/la-liga/super-bejl-reali-mbret-i-sapnjes/ për lidhjen http://www.panorama-sport.com/la-liga/super-bejl-reali-mbret-i-sapnjes/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 mars 2020 00:12 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369137 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140919011453/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=318611/ për lidhjen http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=318611/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 16:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374153 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121024232800/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302114?cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302114?cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121025195703/http://soccernet.espn.go.com/report?id=301842&cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=301842&cc=5739. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 02:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 3 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662887 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20101209165558/http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html për lidhjen http://www.fcbarcelona.com/web/castellano/noticies/futbol_base/temporada09-10/02/13/n100213109288.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121024232800/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302114?cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/302114?cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121025195703/http://soccernet.espn.go.com/report?id=301842&cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=301842&cc=5739. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 18:36 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2683914 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171029173051/https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-back-in-team-training për lidhjen https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-back-in-team-training. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/Bundesliga/33-FC-Augsburg-Borussia-Dortmund/Pre-match-report/Bartra-in-squad-Kagawa-in-for-suspended-Castro. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171029172924/https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/DFB-Pokal/06-Eintracht-Frankfurt-Borussia-Dortmund/Match-report/Teams-goals për lidhjen https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/DFB-Pokal/06-Eintracht-Frankfurt-Borussia-Dortmund/Match-report/Teams-goals. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 17 gusht 2024 15:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2685611 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171029172847/https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-undergoes-operation-on-arm-and-hand për lidhjen https://www.bvb.de/eng/News/Overview/Marc-Bartra-undergoes-operation-on-arm-and-hand. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171029173056/https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/Champions-League/09-Borussia-Dortmund-AS-Monaco/Match-report/Monaco-hold-off-Borussia-fightback-to-run-out-3-2-winners për lidhjen https://www.bvb.de/eng/Matches/Match-Review/2016/Champions-League/09-Borussia-Dortmund-AS-Monaco/Match-report/Monaco-hold-off-Borussia-fightback-to-run-out-3-2-winners. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 gusht 2024 10:11 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715220 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230427165945/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblsp-marc-bartra-borussia-dortmunds-new-defensive-ace.jsp për lidhjen http://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/noblsp-marc-bartra-borussia-dortmunds-new-defensive-ace.jsp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140330001733/http://uk.soccerway.com/players/marc-bartra-aregall/116484/ për lidhjen http://uk.soccerway.com/players/marc-bartra-aregall/116484/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2024 18:02 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Marc Bartra]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982127 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://it.eurosport.yahoo.com/stefano-benzi/article/37701/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 05:08 (CEST) qyzk8jfj2yez7kqseifrxeejw9nmlqo 1 309545 2986711 2984008 2026-06-02T04:24:28Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Luis Suárez/Arkivi 1]] 2986711 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Luis Suárez/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} gdqngla1ljcv8rk9y7frsoulz5mauhs 1 310574 2986706 2891717 2026-06-02T04:23:15Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Mario Balotelli]] 2986706 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2116105 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.mariobalotelli.xn--at-ija/. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.gazzetta.xn--at-ija/speciali/statistiche/2008_nw/giocatori/87943.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 09:17 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2177892 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190204125307/https://www.gazetaexpress.com/sport/balotelli-debuton-me-gol-te-bukur-ne-marseille-619822/ për lidhjen https://www.gazetaexpress.com/sport/balotelli-debuton-me-gol-te-bukur-ne-marseille-619822/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 janar 2021 06:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369155 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140625085714/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf për lidhjen http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 16:20 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2370094 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120210084755/http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml për lidhjen http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2021 11:41 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2374215 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131002022141/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mario-balotelli për lidhjen http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mario-balotelli. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100816033609/http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2010/August/Mario-Balotelli-signs-for-Manchester-City për lidhjen http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2010/August/Mario-Balotelli-signs-for-Manchester-City. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 27 dhjetor 2021 03:11 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2494595 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160827164509/http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/6992/files/allegati/7011/cu210.pdf për lidhjen http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/6992/files/allegati/7011/cu210.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2022 16:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 6 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2623792 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120210084755/http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml për lidhjen http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130927122251/http://bleacherreport.com/articles/50890-inter-milan-as-roma-penalty-shootout-seals-super-cup-victory-for-jose-mourinho për lidhjen http://www.bleacherreport.com/articles/50890-inter-milan-as-roma-penalty-shootout-seals-super-cup-victory-for-jose-mourinho. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121023204733/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=708749&cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=708749&cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121023204720/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=757198&sec=europe&cc=5739 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=757198&sec=europe&cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120819175131/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=33591&L=en për lidhjen http://inter.it/aas/news/reader?N=33591&L=en. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201207165918/https://www.monzacalcio.com/it/news/2184/ për lidhjen https://www.monzacalcio.com/it/news/2184/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 nëntor 2023 19:36 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2626273 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.thesportbible.com/articles/worst-5-signings-of-the-2014-2015-premier-league-season-so-far. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090622043047/http://www.goal.com/en/news/2378/euro-u-21-2009/2009/06/19/1334898/ten-man-italy-defeat-sweden-after-balotelli-sent-off për lidhjen http://goal.com/en/news/2378/euro-u-21-2009/2009/06/19/1334898/ten-man-italy-defeat-sweden-after-balotelli-sent-off. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 5 dhjetor 2023 04:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2627836 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120206080732/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/1315415_mario_balotelli_escapes_unhurt_following_car_crash për lidhjen http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/1315415_mario_balotelli_escapes_unhurt_following_car_crash. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130514050943/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/125905.html për lidhjen http://www.espn.co.uk/football/sport/story/125905.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 9 dhjetor 2023 23:16 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2628737 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180905065248/https://www.ligue1.com/ligue1/feuille_match/81831 për lidhjen http://www.ligue1.com/ligue1/feuille_match/81831. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130130184549/http://mancunianmatters.co.uk/content/25074590-i-love-it-manchester-citys-mario-balotelli-reveals-hed-be-ufc-fighter-if-not-playin për lidhjen http://mancunianmatters.co.uk/content/25074590-i-love-it-manchester-citys-mario-balotelli-reveals-hed-be-ufc-fighter-if-not-playin. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 dhjetor 2023 07:34 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2630067 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130514071818/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/117618.html për lidhjen http://www.espn.co.uk/football/sport/story/117618.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 dhjetor 2023 03:49 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2630508 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20071022123136/http://www.mariobalotelli.it/ për lidhjen http://www.mariobalotelli.it/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2023 05:13 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2633848 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120619182354/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/100681/Mario-Balotelli?cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/100681/mario-balotelli?cc=5901. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 janar 2024 12:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2656436 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190403142452/https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/international/categories/ligue-1/mario-balotelli-matches-impressive-50-year-old-record/652324 për lidhjen https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/international/categories/ligue-1/mario-balotelli-matches-impressive-50-year-old-record/652324. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 prill 2024 10:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 28 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2662985 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170115165236/http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf për lidhjen http://resources.fifa.com/mm/document/tournament/competition/02/36/33/44/fwc_2014_squadlists_neutral.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20160827164509/http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/6992/files/allegati/7011/cu210.pdf për lidhjen http://www.legaseriea.it/uploads/default/attachments/comunicati/comunicati_m/6992/files/allegati/7011/cu210.pdf. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131002022141/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mario-balotelli për lidhjen http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.career-history.html/mario-balotelli. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100816033609/http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2010/August/Mario-Balotelli-signs-for-Manchester-City për lidhjen http://www.mcfc.co.uk/News/Team-news/2010/August/Mario-Balotelli-signs-for-Manchester-City. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120210084755/http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml për lidhjen http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120224230127/http://www.mariobalotelli.it/en/mario-story/ për lidhjen http://www.mariobalotelli.it/en/mario-story/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120210084755/http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml për lidhjen http://www.sport.es/es/noticias/barca/20110811/balotelli-maravillado-con-thiago-desde-paso-por-barca/1113961.shtml. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121024023005/http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/224320?cc=4716 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report/_/id/224320?cc=4716. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080623085145/http://italiansoccerseriea.com/2008/04/06/results-italian-serie-a-week-32---atalanta--fc-inter.aspx për lidhjen http://italiansoccerseriea.com/2008/04/06/results-italian-serie-a-week-32---atalanta--fc-inter.aspx. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120324054523/http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=224402&&cc=5739 për lidhjen http://soccernet-assets.espn.go.com/report?id=224402&&cc=5739. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130927122251/http://bleacherreport.com/articles/50890-inter-milan-as-roma-penalty-shootout-seals-super-cup-victory-for-jose-mourinho për lidhjen http://www.bleacherreport.com/articles/50890-inter-milan-as-roma-penalty-shootout-seals-super-cup-victory-for-jose-mourinho. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110713184651/http://www.lastampa.com/sport/cmsSezioni/quijuve/200912articoli/24082girata.asp për lidhjen http://www.lastampa.com/sport/cmsSezioni/quijuve/200912articoli/24082girata.asp. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130726013902/http://www1.lastampa.it/multimedia/multimedia.asp?IDmsezione=11&IDalbum=25133&tipo=FOTOGALLERY për lidhjen http://www.lastampa.it/multimedia/multimedia.asp?IDmsezione=11&IDalbum=25133&tipo=FOTOGALLERY. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120819175131/http://www.inter.it/aas/news/reader?N=33591&L=en për lidhjen http://inter.it/aas/news/reader?N=33591&L=en. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130514071818/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/117618.html për lidhjen http://www.espn.co.uk/football/sport/story/117618.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190403142452/https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/international/categories/ligue-1/mario-balotelli-matches-impressive-50-year-old-record/652324 për lidhjen https://www.soccerladuma.co.za/news/articles/international/categories/ligue-1/mario-balotelli-matches-impressive-50-year-old-record/652324. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201207165918/https://www.monzacalcio.com/it/news/2184/ për lidhjen https://www.monzacalcio.com/it/news/2184/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20070821222923/http://www.ghanafa.org/news/read.asp?contentid=2129 për lidhjen http://www.ghanafa.org/news/read.asp?contentid=2129. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.is/20120629205548/http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4516&section=3 për lidhjen http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4516&section=3. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090622043047/http://www.goal.com/en/news/2378/euro-u-21-2009/2009/06/19/1334898/ten-man-italy-defeat-sweden-after-balotelli-sent-off për lidhjen http://goal.com/en/news/2378/euro-u-21-2009/2009/06/19/1334898/ten-man-italy-defeat-sweden-after-balotelli-sent-off. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20121110035638/http://soccernet.espn.go.com/report?id=296245 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/report?id=296245&cc=5739&league=FIFA.FRIENDLY. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20191113000839/https://sport.sky.it/calcio-estero/2016/06/01/euro-2016-amarcord-balotelli-germania-europei-2012.html për lidhjen https://sport.sky.it/calcio-estero/2016/06/01/euro-2016-amarcord-balotelli-germania-europei-2012.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120619182354/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/100681/Mario-Balotelli?cc=5901 për lidhjen http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/100681/mario-balotelli?cc=5901. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20101229134644/http://blogs.bettor.com/Mario-Balotellis-award-inflates-his-ego-a49099 për lidhjen http://blogs.bettor.com/Mario-Balotellis-award-inflates-his-ego-a49099. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120206080732/http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/1315415_mario_balotelli_escapes_unhurt_following_car_crash për lidhjen http://menmedia.co.uk/manchestereveningnews/news/s/1315415_mario_balotelli_escapes_unhurt_following_car_crash. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130514050943/http://www.espn.co.uk/football/sport/story/125905.html për lidhjen http://www.espn.co.uk/football/sport/story/125905.html. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140815044257/http://lightbox.time.com/2012/11/01/behind-the-cover-photographing-super-mario/ për lidhjen http://lightbox.time.com/2012/11/01/behind-the-cover-photographing-super-mario/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20130130184549/http://mancunianmatters.co.uk/content/25074590-i-love-it-manchester-citys-mario-balotelli-reveals-hed-be-ufc-fighter-if-not-playin për lidhjen http://mancunianmatters.co.uk/content/25074590-i-love-it-manchester-citys-mario-balotelli-reveals-hed-be-ufc-fighter-if-not-playin. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 maj 2024 19:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2667786 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190328005634/http://www.ju29ro.com/contro-informazione/2714-inter-una-tripletta-in-rosso.html për lidhjen http://www.ju29ro.com/contro-informazione/2714-inter-una-tripletta-in-rosso.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 qershor 2024 12:14 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2669985 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20171006213408/http://www.bbc.com/sport/football/22979077 për lidhjen https://www.bbc.com/sport/football/22979077. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 qershor 2024 15:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2680370 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230608180451/https://www.sportbible.com/football/reactions-news-transfers-mario-balotelli-says-it-was-his-fathers-dream-to-see-him-join-brescia-20190819 për lidhjen https://www.sportbible.com/football/reactions-news-transfers-mario-balotelli-says-it-was-his-fathers-dream-to-see-him-join-brescia-20190819. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 4 gusht 2024 06:10 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2689326 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20161125045426/http://en.espn.co.uk/football/sport/story/244985.html për lidhjen http://en.espn.co.uk/football/sport/story/244985.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 gusht 2024 23:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2694286 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20090423072650/http://uk.reuters.com/article/sportsNews/idUKTRE53J1ED20090420 për lidhjen http://uk.reuters.com/article/sportsNews/idUKTRE53J1ED20090420. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 14 shtator 2024 04:57 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2715231 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20170226212729/http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/Brasile2014/2014/articoli/1038351/italia-balotelli-sopresa-assoluta-finalmente-prima-punta.shtml për lidhjen http://www.sportmediaset.mediaset.it/calcio/Brasile2014/2014/articoli/1038351/italia-balotelli-sopresa-assoluta-finalmente-prima-punta.shtml. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 nëntor 2024 18:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2750075 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://archive.today/20160509032515/http://www.thesportbible.com/articles/worst-5-signings-of-the-2014-2015-premier-league-season-so-far për lidhjen http://www.thesportbible.com/articles/worst-5-signings-of-the-2014-2015-premier-league-season-so-far. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 shkurt 2025 03:52 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2818548 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230407013419/https://www.calciomercato.com/en/news/vieira-gives-balotelli-update-he-won-t-renew-nice-deal-can-leave-63837 për lidhjen https://www.calciomercato.com/en/news/vieira-gives-balotelli-update-he-won-t-renew-nice-deal-can-leave-63837. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 korrik 2025 22:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2870014 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20211020192255/https://aic.football.it/scheda/16780/balotelli-barwuah-mario.htm për lidhjen https://aic.football.it/scheda/16780/balotelli-barwuah-mario.htm. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 nëntor 2025 07:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2882892 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.transfermarkt.us/mario-balotelli/profil/spieler/45146. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 21 dhjetor 2025 04:44 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2886899 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231202183606/https://www.thesirenssong.com/2017/8/22/16185228/napoli-nice-champions-league-2017-playoff-second-leg-final-score-result-recap për lidhjen https://www.thesirenssong.com/2017/8/22/16185228/napoli-nice-champions-league-2017-playoff-second-leg-final-score-result-recap. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 janar 2026 07:39 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Mario Balotelli]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982131 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20120621053629/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/mario-balotelli-scores-impressive-volley-gets-censored-teammates-212654535--sow.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/mario-balotelli-scores-impressive-volley-gets-censored-teammates-212654535--sow.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 05:40 (CEST) 12r9811j2dy27p2o2iorcmkay574all 0 317433 2986483 2960171 2026-06-01T20:43:43Z Etscooly 188532 e redaktova ate qe thonte per gjera si youtube e ke si e ke sii 2986483 wikitext text/x-wiki '''Folé Publishing''' (stilizuar me shkronja të mëdha) është një [[Kompania diskografike|kompani diskografike]] nga Kosova, [[Publikuesi i muzikës|publikues i muzikës]] dhe kompani e [[E drejta e autorit|mbrojtjes së të drejtave autoriale]]. Ajo u themelua në vitin 2020 me seli në [[Prishtina|Prishtinë, Kosovë]].<ref>{{Cite news|date=14 korrik 2021|title=Fole Publishing, kanali në Youtube që po i besojnë këngëtarët shqiptarë|language=sq|work=Syri.net|url=https://www.syri.net/syri_kosova/jeteosestil/271956/fole-publishing-kanali-ne-youtube-qe-po-i-besojne-kengetaret-shqiptare/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712124621/https://www.syri.net/syri_kosova/jeteosestil/271956/fole-publishing-kanali-ne-youtube-qe-po-i-besojne-kengetaret-shqiptare/|archive-date=12 korrik 2022}}</ref> Ai mban nën emrin e vet afro 800 artistë, duke i përfshirë emrat si [[Xhensila Myrtezaj]], [[Enca Haxhia]], [[Capital T]], [[BimBimma]], [[Aurela Gaçe]], [[Bes Kallaku]], dhe [[Fero]].<ref>{{Cite news|title=Pas daljes nga On Records, Fero i bashkohet kësaj kompanie|language=sq|work=Syri.Net|url=https://www.syri.net/syri_kosova/jeteosestil/46506/pas-daljes-nga-on-records-fero-i-bashkohet-kesaj-kompanie/|url-status=live}}</ref> Drejtor i kompanisë është këngëtari [[Gent Fatali]].<ref>{{Cite news|last=Goldberg|first=Dalia|date=2024-08-09|title=The other K-pop: Dua Lipa, Rita Ora and the Kosovan chart takeover|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/article/2024/aug/09/dua-lipa-rita-ora-kosovan-pop|access-date=2024-12-16|issn=0261-3077}}</ref> == Detajet == {{Reklamë|pjesë e artikullit}} Është një label i pavarur i krijuar me qëllim që të ndihmojë artistët dhe artistët e rinj të publikojnë prodhimet e tyre pa ndërmjetësuar me një kompani të themeluar diskografike. Shërbimet e Fole Publishing lejojnë shpërndarjen e të gjitha prodhimeve të një artisti në platformat më të mëdha të shitjeve të muzikës dixhitale, si: iTunes, Spotify dhe Amazon. Fole Publishing momentalisht i shërben mbi 800 Artisteve. Artistët që i kan besuar shërbimeve të Fole Publishing deri më tani janë: Xhensila Myrtezaj, Marin,Enca, Capital T, Gent Fatali,Finem, Enis Bytyqi, Bim Bimma, Stine, Aurela Gace, Bes Kallaku e Don Phenom etj etj. Kohëve të fundit kësaj kompanie ju ka bashkangjitur dhe Artisti i njohur Fero. == Kenget e publikuara == Permes Fole Publishing jane publikuar mbi 3000 kenge, nder kenget qe jane publikuar permes kesaj kompanie jane: '''"Nëpër kohë"''' nga '''Elinel'''<ref>{{Cite news|title=Elinel publikon klipin e këngës “Nëpër kohë”|language=sq|work=Telegrafi.com|url=https://telegrafi.com/elinel-publikon-klipin-e-kenges-neper-kohe/|url-status=live}}</ref> '''"Mall për ty"''' nga '''Gena'''<ref>{{Cite news|title=“Mall për ty”, kënga më e re nga Gena|language=sq|work=Telegrafi.com|url=https://telegrafi.com/mall-per-ty-kenga-e-re-nga-gena/|url-status=live}}</ref> Albumi "'''HeartBroken Kids'''" nga '''Capital T'''<ref>{{Cite web|title=Capital T discography|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Capital_T_discography|url-status=live|website=Wikipedia.org|language=en}}</ref> '''"Mamacita"''' nga '''Edonis Muja'''<ref>{{Cite news|title=Edonis Muja lanson projektin e ri muzikor “Mamacita”|language=sq|work=Telegrafi.com|url=https://telegrafi.com/edonis-muja-lanson-projektin-e-ri-muzikor-mamacita/|url-status=live}}</ref> '''"Hala"''' nga '''Lorik Syla'''<ref>{{Cite news|title=Publikohet kënga “Hala” nga Lorik Syla|language=sq|work=Gazeta Blic|url=http://gazetablic.com/publikohet-kenga-hala-nga-lorik-syla/|url-status=live}}</ref> '''"Choco"''' nga '''Nasty D'''<ref>{{Cite news|title=“CHOCO” publikohet super projekti nga Nasty|language=sq|work=Gazeta Blic|url=https://gazetablic.com/choco-publikohet-super-projekti-nga-nasty/|url-status=live}}</ref> '''"Plumba"''' nga '''Arlinda''' '''"S'ka pas dashni"''' nga '''Arlinda'''<ref>{{Cite news|title=Mbajeni mend këtë emër, Arlinda|language=sq|work=Gazeta Express|url=https://www.gazetaexpress.com/mbajeni-mend-kete-emer-arlinda/|url-status=live}}</ref> == Platformat Digjitale == Fole Publishing ka një shërbim shpërndarjeje në [[:en:Category:Online_music_stores|platformat kryesore të shitjes së muzikës dixhitale në internet]]. Më poshtë është një listë e të gjitha dyqaneve online në të cilat Fole Publishing shpërndan muziken e Artisteve: [[:en:ITunes|iTunes]] iMusic [[:en:Spotify|Spotify]] [[:en:YouTube_Music|YouTube]] Tidal YouTube Music Amazon Deezer Claro Music eMuzic Napster Facebook Instagram iHeartRadio Soundcloud Anghami Gracenote Kanjian Pandora MelOn Qobuz<ref>{{Cite web|title=Fole Publishing|url=https://folepublishing.com|url-status=live|website=Fole Publishing|language=en}}</ref> == Referime == 2icfaguwhugf5jwfr3hxpmh0mys8337 0 318999 2986602 2960413 2026-06-01T22:50:01Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve në Epirin e lashtë]] te [[Lista e qyteteve në Epirin e Lashtë]] 2960413 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ancient_Regions_Mainland_Greece-es.svg|lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Ancient_Regions_Mainland_Greece-es.svg/220px-Ancient_Regions_Mainland_Greece-es.svg.png|djathtas|parapamje| Epiri në lashtësi.]] Kjo është një listë e qyteteve në '''[[Epiri|Epirin]]''' e lashtë. Këto ishin [[Polisi|polise]], kome ose fortesa antike me përjashtim të Nikopolisit, i cili u themelua nga [[Augusti|Oktaviani]]. Epiri klasik ishte i ndarë në tre rajone: [[Kaonia|Chaonia]], [[Molosët|Molossia]], [[Qarku i Çamërisë|Thesprotia]], secila me emrin e fisit dominues që jetonte atje. Një numër vendbanimesh antike në këto rajone mbeten të paidentifikuara.<ref name="Classical Poleis 2005, page 340">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 340</ref><ref name="Classical Poleis 2005, page 353">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 353</ref> == Qytetet == [[Skeda:Epirus_antiquus_tabula.png|lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Epirus_antiquus_tabula.png/200px-Epirus_antiquus_tabula.png|djathtas|parapamje|200x200px| Epiri në antikitet, riprodhuar nga një hartë e bërë nga Heinrich Kiepert, botuar në 1902.]] === Kaonia === {{Kryesor|Kaonia}} * [[Amantia]], vendbanimi kryesor i [[Amantët|Amantes]] * [[Antigonea|Antigonia (Kaonia)]],<ref>The Cambridge Ancient History, Volume 7, Part 1: The Hellenistic World by F. W. Walbank, A. E. Astin, M. W. Frederiksen, and R. M. Ogilvie,1984,Index: "... 183 Anticythera instrument, 336-7 Antigone, wife of Pyrrhus, io6, 107 Antigoneia, as new name of Mantinea, 470, 473 Antigoneia (Epirus), y Ab, 452 Antigoneia (Paeonia), y Ba, ..."</ref> polis i themeluar nga [[Pirro i Epirit]] * Artichia,<ref name="Classical Poleis 2005, page 342">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 342</ref> polis * [[Vlora|Aulon]], [[Vlora]] e sotme, e dëshmuar për herë të parë në shekullin II pas Krishtit * [[Baiake]] polis parahelenistik * [[Butrinti|Bouthroton]], polis [[Kaonët|Kaonian]] * Cestrine ose Cammania,<ref name="Bell">{{Cite book|last=Bell|first=Robert|url=https://books.google.com/books?id=CErYAAAAMAAJ&q=cestrine%2Bfiliates|title=Place names in classical mythology|publisher=ABC-CLIO|year=1989|isbn=9780874365078|page=78}}</ref> [[Komuna e Filatit|Filiates]] e ditëve moderne * Chimaera (Chaonia),<ref name="Classical Poleis 2005, page 340">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 340</ref> ose Chimera (polis) polis [[Kaonët|Kaonian]], Himara e sotme * Hekatompedon,<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> polis parahelenistik * [[Kalaja Olimpe|Olympe]],<ref>An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 347</ref> polis në rajonin e [[Amantët|Amantes]] * [[Saranda|Onchesmos]], polis parahelenistik, [[Saranda]] e sotme * [[Parku Arkeologjik Kombëtar I Orikumit|Orikos]], themeluar nga Euboeans koloni Euboeane * Panormos (Epirus) ose Panormus (Epirus),<ref>Epirus: the geography, the ancient remains, the history and topography of Epirus and adjacen areas by Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond,1967,page 473</ref> polis parahelenistik * Phanoteia,<ref name="Classical Poleis 2005, page 348">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 348</ref> polis * [[Foenika|Fenika]],<ref>The Hellenistic Age: A Short History (Modern Library Chronicles) by Peter Green,2008,page 80,"... to the conference table, and negotiated their own peace at Phoenice in Epirus (205). ..."</ref> kryepoli i [[Kaonët|kaonëve]], [[Njësia administrative Finiq|Finiq]] i sotëm * Photike,<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> polis parahelenistik, [[Ajdonati|Paramythia]] e sotme * Thronion, koloni eubejve - Lokrian === Molosia === {{Kryesor|Molosia}} * [[Dodona]],<ref>Ambrose (The Early Church Fathers) by Boniface Ramsey,1997,Back Matter: "... the Gauls when they captured Rome in 390 BC. 100 Dodona was a town in ancient Greece that was famous for its temple and ..."</ref><ref>Potter, John. Archaeologia Graeca or the Antiquities of Greece. Blackie, 1840 (Original from the University of Lausanne), p. 258. "Dodona is by some thought to have been a city of Thessaly; by others it was placed in Epirus; and others, to reconcile these two opinions, will have two Dodonas, one in Thessaly, and another in Epirus. They that place it in Epirus (and that is generally believed to have been the seat of the oracle, whether there was another Dodona in Thessaly or not), are no less divided in their opinions about it; for some of them will have it in Thesprotia, others in Chaonia, or Molossia; but Eustathius has undertaken to decide the controversy, telling us that it did indeed once belong to the Thesprotians, but afterwards fell into the hands of the Molossians; and he is herein confirmed by Strabo."</ref> shenjtërorja, orakulli i dytë më i rëndësishëm në [[Antikiteti klasik|antikitetin klasik]] pas Delfit * Eurymenai (Epir),<ref name="Classical Poleis 2005, page 349">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen, 2005, page 349</ref> polis * Orraon,<ref>[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bch_0007-4217_1988_num_112_1_1750 dans le secteur proche d'Orraon]</ref> themeluar në vitin 385 pes * [[Pasaroni|Passaron]],<ref>Rome's Mediterranean Empire Book 41-45 and the Periochae (Oxford World's Classics) (Books 41-45) by Livy and Jane D. Chaplin,2007,page 195,"... had been made public, Anicius returned to winter quarters at Passaron in Epirus. 27. ..."</ref> qytet polis === Thesprotia === {{Kryesor|Thesprotët}} * Bouneima<ref name="Classical Poleis 2005, page 339">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 339</ref> parahelenistik * Korkyra (polis)<ref>An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 361</ref> polis * [[Barkmadhi|Tekmona]] ose Tekmon<ref name="Classical Poleis 2005, page 349">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen, 2005, page 349</ref> polis * Charadros (Epir)<ref name="Classical Poleis 2005, page 339" /> parahelenistik * Chyton i themeluar nga Jonianët nga Klazomenai * Zmaratha<ref>An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 349</ref> polis * Gitanae<ref>An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen, 2005, page 345</ref> polis * Elateia (Epir) e themeluar nga Elisians<ref name="Classical Poleis 2005">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,Index</ref> polis * Batiai i themeluar nga Elisians<ref name="Classical Poleis 2005" /> polis * Thesprotia (polis)<ref name="Classical Poleis 2005, page 340">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 340</ref> parahelenistik * Trampya<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Helikranon<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Ilium (Epir)<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Elina (Epir)<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Elaias Limen<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> para helenistike * [[Vola|Sybota]]<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Cheimerion<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Ephyra (Epiri) ose Kichyros<ref>Anthology Of Classical Myth: Primary Sources in Translation : with Additional Translations by Other Scholars and an Appendix on Linear B sources by Thomas G. Palaima by Stephen Trzaskoma, R. Scott Smith, and Stephen Brunet,2004,page 44: "... the Calydonians against the Thesprotians. After capturing the city of Ephyra, where King Phylas ruled, he slept with the king’s daughter ..."</ref> e themeluar nga [[Kaonët|kaonianët]] në historinë e Partheniusit për Anthippe<ref>[http://www.theoi.com/Text/Parthenius2.html#32 Parthenius]</ref> polis * Oropos (Epir)<ref name="Classical Poleis 2005, page 340" /> parahelenistik * Toryne<ref>Makers of Rome: Nine Lives (Penguin Classics) by Plutarch and Ian Scott-Kilvert,1965,page 328,"... the Ionian sea and seizing a town in Epirus named Toryne, the name of which means 'ladle'. ..."</ref> ose Torone polis * Pandosia (Epiri)<ref name="Classical Poleis 2005" /> e themeluar nga polisët elizanë * Elaea e themeluar nga [[Korinti|Korintasve]]<ref name="Classical Poleis 2005" /> polis * Bucheta e themeluar nga Elisians<ref name="Classical Poleis 2005" /> polis * Cassope<ref>Travels in Northern Greece: Volume 1 by William Martin Leake,2001,page 252,"... marching from Acarnania into Epirus, pitched his camp near the city Cassopia 3. ..."</ref><ref name="Classical Poleis 2005, page 346">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 346</ref> para helenistike * Elatria e themeluar nga Elisians<ref>The Cambridge Ancient History Volume 3, Part 3: The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries BC by John Boardman and N. G. L. Hammond,1982,page 337,"... Eleans planted two other colonies in the same part of Epirus, Elatria and Pandosia. Their colonies were in terrain similar to coastal ..."</ref> * Poionos<ref name="Classical Poleis 2005, page 348">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 348</ref> polis * Berenike (Epir)<ref name="Classical Poleis 2005, page 342">An Inventory of Archaic and Classical Poleis: An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation by Mogens Herman Hansen,2005,page 342</ref> polis * Kastrosykia<ref name="Classical Poleis 2005, page 342" /> == Shih edhe == * [[Epiri]] * [[Kaonia]] * [[Molosia]] * [[Thesprotët|Thesprotia]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] * [[Lista e fiseve antike ilire]] * [[Lista e qyteteve antike në Iliri]] * [[Grekët e lashtë|Lista e fiseve të lashta greke]] == Referime == [[Kategoria:Qytete të lashta]] [[Kategoria:Qytete të lashta të Ballkanit]] [[Kategoria:Qytete të lashta në Shqipëri]] dls0wb3p54tmckeampl1eychb88bswe 0 321053 2986323 2960728 2026-06-01T13:05:53Z Mitrovica02 128863 /* Referime */ 2986323 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Arif Erdem | fullname = Arif Erdem | image = Arif Erdem'13.jpg | caption = Erdem në 2013 | birth_date = 2 janar 1972 | birth_place = [[Stamboll]], Turqi | height = 1.80 m | position = [[Sulmues]] | youthyears1 = 1986–19?? | youthclubs1 = Yeşilılgazspor | youthyears2 = 19??–1991 | youthclubs2 = [[Zeytinburnuspor]] | years1 = 1991–2000 | clubs1 = [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]] | caps1 = 244 | goals1 = 64 | years2 = 2000 | clubs2 = [[Real Sociedad]] | caps2 = 2 | goals2 = 1 | years3 = 2000–2005 | clubs3 = [[Galatasaray S.K.| Galatasaray]] | caps3 = 103 | goals3 = 41 | totalcaps = 349 | totalgoals = 106 | nationalyears1 = 1991–1993 | nationalteam1 = [[Turkey U21]] | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 1993 | nationalteam2 = Turqia Olimpike | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 1994–2003<ref>{{Cite news|title=Arif Erdem – International Appearances|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/erdem-intlg.html|access-date=8 janar 2013}}</ref> | nationalteam3 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqi]] | nationalcaps3 = 60 | nationalgoals3 = 11 | manageryears1 = 2006–2011 | managerclubs1 = [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul B.B.]] (Assistant) | manageryears2 = 2011–2012 | managerclubs2 = [[İstanbul Başakşehir F.K.|İstanbul B.B.]] }} '''Arif Erdem''' (lindur më 2 janar 1972) është një menaxher i [[futbolli]]t në pension dhe ish-lojtar profesionist [[turk]], i cili ka luajtur në pozicionin [[sulmues]]. Duke filluar me klubin vendas [[Zeytinburnuspor]] në vitin 1990, Erdem pati një karrierë profesionale 15-vjeçare. Ai shënoi 106 gola në 341 ndeshje të ligës dhe përfundoi golashënuesi më i mirë i përbashkët i Super Ligës Turke me [[İlhan Mansız]] në përfundim të sezonit 2001–02. Arif Erdem është me origjinë [[Shqiptarët në Turqi|shqiptare]].<ref>{{Cite web|url=http://www.milliyet.com.tr/arif-erdem/|title=Arif Erdem|language=tr}}</ref> == Referime == * https://www.rsssf.org/miscellaneous/erdem-intlg.html * https://www.tff.org/Default.aspx?pageId=66& == Referime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Erdem, Arif}} [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] [[Kategoria:Futbollistë në La Liga]] [[Kategoria:Futbollistë në Galatasaray S.K.]] [[Kategoria:Futbollistë në Real Sociedad]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1996]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2000]] [[Kategoria:Futbollistë në 2002 FIFA Kupën e Botës]] [[Kategoria:Trajnerë në Süper Lig]] [[Kategoria:Njerëz të lindur në Stamboll]] [[Kategoria:Futbollistë nga Stambolli]] [[Kategoria:Lindje 1972]] 89hi8km1brmbbmga6xfwi2tq0kxdv7r 0 324643 2986643 2812039 2026-06-01T23:58:01Z Leutrim.P 113691 ±[[Kategoria:Avionë]]→[[Kategoria:Avionë mallrash]]; ±[[Kategoria:Mallra]]→[[Kategoria:Avionë ushtarakë transporti]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986643 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Lockheed C-130 Hercules.jpg|parapamje|250x250px|Një Lockheed C-130 Hercules i Forcave Ajrore të SHBA-së, avioni arketip i transportit ushtarak, mbi Oqeanin Atlantik në 2014]] Një '''avion mallrash''' ose '''transportues mallrash''' (i njohur gjithashtu si ''transportues ajror'') është një [[:en:Fixed-wing aircraft|avion me krahë-fiks]] që është projektuar ose konvertuar për transport [[Mallrat|mallrash]] dhe jo pasagjerë. Avionë të tillë zakonisht nuk përfshijnë pajisje të pasagjerëve dhe në përgjithësi kanë një ose më shumë dyer të mëdha për ngarkimin e ngarkesave. Transportuesit mund të operohen nga linja ajrore civile të pasagjerëve ose [[:en:Cargo airline|mallrave]], nga individë privatë ose nga [[Forcat e Armatosura|forcat e armatosura]] të vendeve të veçanta. Avionët e projektuar për fluturim mallrash zakonisht kanë veçori që i dallojnë ata nga avionët konvencionalë të pasagjerëve: një seksion kryq i trupit të gjerë/i gjatë, një krah të lartë për të lejuar që zona e ngarkesës të ulet afër tokës, rrota të shumta për ta lejuar atë të ulet në vende të papërgatitura , dhe një bisht të montuar lart për të lejuar që ngarkesa të futet drejtpërdrejt në dhe jashtë [[avioni]]t. Deri në vitin 2015, transportuesit e dedikuar të mallrave përfaqësojnë 43% të kapacitetit prej 700 miliardë ATK (ton-kilometër të disponueshëm), ndërsa 57% transportohen në [[:en:Airliner#Baggage holds|rezervat e ngarkesave të avionëve]]. Gjithashtu në vitin 2015, Boeing parashikoi që ngarkesat e barkut të rriteshin në 63%, ndërsa ngarkesat e specializuara do të përfaqësonin 37% të 1200 miliardë ATK-ve në vitin 2035. Firma Consulting Cargo Facts parashikon që flota globale e mallrave do të rritet nga 1,780 në 2,02 në 2,92 avionë. 2039. == Shiko edhe == * [[Kodi i mallërave]] == Referenca == {{reflist}} [[Kategoria:Avionë mallrash|mall]] [[Kategoria:Avionë ushtarakë transporti]] 7jyagy0a2581eo8ql84blu4cnr3brf7 0 325654 2986592 2961657 2026-06-01T22:49:35Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986592 wikitext text/x-wiki '''Epiri i Ri''' (''latinisht'': Epirus Nova) ishte një ndarje e re administrative që krijuan romakët pas pushtimit të territorit të sotëm shqiptar. Ai bënte pjesë në provincën romake të Maqedonisë. [[Skeda:Ancient Epirus & Modern Borders (Colored).svg|parapamje|Epiri i Vjetër (Blu) dhe Epiri i Ri (i verdhë)]] <span>Pera</span><span>ndoria Romake pasi pushtoi Greqinë dhe Ilirinë,</span> <span>krijoi Epirin e Ri (Epirus Nova)</span> <span>i</span> <span>cili</span> <span>shtrihej nga Vlora</span> <span>(</span><span>më saktë nga Llogaraja</span><span>)</span> <span>e deri në Kukës.</span> <span>Mendohet se kjo ndarje ndodhi</span> <span>nën</span> <span>pushtetin e perandorit Diolecian.</span><ref>{{Cite book|last=Soustal, Peter;|first=Koder, Johannes|title=Tabula Imperii Byzantini, Band 3: Nikopolis und Kephallēnia|year=1981|isbn=978-3-7001-0399-8.|location=I|pages=47|language=de}}</ref> <span>Kryeqyteti i kësaj pronince ishte Durrësi.</span> <span>Ndërsa Epiri i Vjetër (</span><span>latinsht:</span> <span>Epirus Vetus)</span> <span>shtrihej nga Vlora e poshtë dhe kishte kryeqytet Nikopolin.</span> <span>S</span><span>hqiptarët janë quajtur epirotë p</span><span>ikërisht p</span><span>rej Epirit të Ri dhe nuk kanë aspak lidhje me Epirin e Vjetër që në burimet më serioze të huaja konsiderohet si mbretëri greke dhe fiset mollose, kaone dhe thesprote, përsëri enciklopedia britanike i konsideron greke.</span><ref>{{Cite web|title=Mollosët|url=https://www.britannica.com/topic/Aeacidae|language=en}}</ref> Shqiptarët kanë zbritur në Epirin e vjetër gjatë Mesjetës së hershme dhe shkaqet kanë qenë presionet bullgare e serbe,<ref>{{Cite book|last=Steven G. Ellis;|first=Lud'a Klusáková|title=Imagining frontiers, contesting identities|publisher=Edizioni Plus. 37.|year=2007|isbn=9788884924667.|language=en}}</ref> pa përjashtuar edhe shkaqe të tjera. S<span>hqiptarët me emrin epirotë u njohën më shumë kur i përkisnin Epirit të Ri, dhe gjuha shqipe është quajtur gjuhë epirote pikërisht për këtë fakt. Autori mesjetar shqiptar Frang Bardhit krijoi fjalorin e parë shqip ''latino-epiroticum''. Skënderbeu është mbiquajtur 'princ i Epirit' pikërisht për këtë fakt, dhe e quante veten pasardhës të Pirros, sepse nuk ishte në dijeni që ka pasur dy Epire, Skënderbeu nuk i ka pasur kurrë nën zotërim tokat e Epirit të Vjetër. Madje edhe Durrësi më shumë ka qenë nën sundimin venedikas. Epiri i Ri u zhduk si koncept në zonën e Shqipërisë kur u krijua për herë të para Principata e Arbanonit (Arbërisë) në 1190.</span><ref>{{Cite web|title=Principata e Arbërit|url=https://sq.wikipedia.org/wiki/Principata_e_Arb%C3%ABrit|language=sq}}</ref> == Etimologjia == Gjuhësia zyrtare botërore pranon që emri antik “Epir” ka kuptimin “kontinent” (më saktë i përgjigjet fjalës angleze "mainland", sesa kontinentit të mirëfilltë). Ky emër po njësoj përkthehet edhe në greqishten e sotme. Në dialektin grek atik dhe jonik, Epiri shkruhej Ἤπειρος, dhe në lashtësi lexohej Ḗpeiros (sot Ipiros). Në dialektin dorik shkruhej Ἄπειρος dhe lexohej Ápeiros, ndërsa në atë eolik thuhej Aperros. Po ta ndajmë fjalën Apeiros më tej, ajo përbëhet nga parashtesa A- që ka kuptimin “pa” (si te fjala a-teist = pa zot) dhe pjesa tjetër -PEIROS dmth “fund”. Pra fjalë për fjalë emri Epir ka kuptimin “e pafund” duke iu referuar një toke që nuk i dihet fundi, pra kontinentit, e kundërta e ishullit të cilit i dihej fundi. Edhe në greqishten moderne pafundësisë i thonë “Apeiro”. Në lashtësi njerëzit nuk dinin se sa e madhe është toka apo kontinenti, lëvizjet ishin të kufizuara. Studiuesit thonë se grekët e lashtë me emrin Epir i referoheshin tokës përballë ishujve, prandaj mendohet se ishin banorët e lashtë të ishullit të Korfuzit që tokës (së pafund) përballë tyre ia vunë emrin Epir. Mbase me këtë emërtim më herët i referoheshin një territori akoma më të gjerë sesa Epiri real, por që më vonë është ngushtuar si koncept. Gjithsesi emri i Epirit tradicional përmendet për herë të parë nga Hekateu i Miletit në shekullin VI pr.e.s, dhe që përshkruan pjesën që fillon nga qafa e Llogarasë (Vlorë) e deri në gjirin e Ambrakisë (Arta e sotme). Në lindje si kufi kishte lumin Vjosë. Homeri në veprën e tij Odisea e quan Epirin “Toka e Thesprotëve”, ku mbreti ishte Pheidoni. Thuhet se autorë të lashtë si Homeri, Herodoti, Helaniku, Isokrati etj, me emrin Epir i janë referuar në disa raste edhe Azisë së Vogël, pra me kuptimin “tokë e pafund” që nuk dihet ku mbaron. Grekët e lashtë nuk e dinin se ku përfundonte Azia. Këtë e konfirmon edhe gjuhëtari i madh hollandez, Robert S. P. Beekes<ref>{{Cite book|last=Beekes,|first=Robert|title=Etymological Dictionary of Greek (vols. 1 & 2)|publisher=-Brill|year=2010|language=en}}</ref>, i cili ka shkruar një fjalor të madh të greqishtes antike, përfshirë edhe toponimet. Beekes ka punuar gjithashtu si profesor i gjuhësisë krahasuese të Indoeuropianistikës në universitetin e Leidenit. Fjala Epir nuk ka lidhje me fjalën “Epër” të shqipes, siç fantazojnë amatorët e gjuhësisë, pasi kjo fjalë në greqishte shkruhej υπέρ (yper). Gjithashtu edhe fjala “Epi” që në greqisht ka kuptimin “mbi” (Sipër) shkruhet me E, ndryshe nga fjala Epir që në të tre dialektet kryesore greke shkruhej ose me A (alfa) ose me Ἤ (ita). == '''Kur shqiptarët zbritën në Epir dhe cila ishte përbërja etnike e Epirit mesjetar?''' == Për arsye të ndryshme, disa elemente të popullatës shqiptare, që ndoshta fillimisht ishte sedentare (e palëvizshme), filluan më pas, në fund të shekullit 13 dhe në fillim të shekullit 14, të emigronin. Një arsye ishte luftërat e vazhdueshme në rajon, që lindën nga pozicioni i saj strategjik, midis epirotëve, bizantinëve dhe anzhuinëve, serbëve, venecianëve, dhe përfundimisht turqve gjatë tre shekujve të fundit të Mesjetës. Një tjetër ishte shfrytëzimi kolonial i Shqipërisë nga anzhuinët dhe më pas nga venecianët që nxitën zotërit shqiptarë të shpronësonin fshatarësinë e tyre: si pasojë, ata emigruan drejt jugut në Greqi, por edhe në Dalmaci dhe Itali. Hierarkia katolike luajti gjithashtu një rol, duke u përpjekur të konvertonte ortodoksët në ritin latin, dhe duke nxitur kështu disa të emigronin. Një tjetër arsye është roli ushtarak i shqiptarëve në të gjithë ushtritë e gadishullit, që u mundësoi atyre të shpërndaheshin në të gjithë Ballkanin, të merrnin toka nga punëdhënësit e tyre, dhe përfundimisht të sundonin për vete territore që po pushtonin për të tjerët. Një arsye e fundit është Vdekja e Zezë e 1347-ës dhe kriza e përgjithshme demografike në Greqinë e shekullit 14 që u la vend të zbrazët shqiptarëve që ishin më pak të prekur sesa popujt e tjerë, meqë jetonin në vende malore, ndërsa epidemia preku më shumë zonat bregdetare.<ref>{{Cite book|last=Byzantine Historical Texts|title=Chronicle of Ioannina|publisher=Cambridge University Press|date=14 qershor 2018|language=en}}</ref> Shqiptarët erdhën nga veriu në Epir por edhe nga Thesalia, ku disa fise ishin vendosur në dekadën e parë të shekullit 14, ndoshta të punësuar nga bizantinët në luftërat e tyre kundër Kompanisë Katalanase. Në 1334, tre familjet (fiset) e Malakasajve, Buave, dhe Mesaritajve raportoheshin në Thesali. Është interesante të vëresh që këto tri familje do të ishin më vonë të pranishme në Epir. Në 1337, shqiptarët e Epirit të Ri (Epirus Nova) zaptuan zonën e Beratit dhe u shfaqen për herë të parë në Epir, duke pushtuar kalanë e Skraparit, Tomorrit, dhe Këlcyrës (kjo e fundit njihet me emrin bullgar Klisura). Por mercenarët turq të ushtrisë bizantine i mundën ata, duke i detyruar të tërhiqeshin. Gjatë të njëjtës fushatë, ushtria bizantine nënshtroi gjithashtu shtetin separatist të Epirit, i cili më pas u bë, për një kohë të shkurtër, pjesë e Perandorisë Bizantine. Në 1341, filloi lufta civile bizantine, dhe kësaj here, një dyndje e re shqiptare pushtoi me sukses Pogonianin dhe Livisdën. Pothuajse njëkohësisht, në 1342, guvernatori bizantin i Thesalisë pushtoi Epirin e jugut, për t’i dhënë fund revoltës së Artës. Me shumë mundësi ai punësoi shqiptarët e Thesalisë, të cilët ishin vendosur në zonën e Fanarit, afër me kufijtë e Epirit, dhe që ishin aleatët e tij. Kjo ishte arsyeja pse u vendosën shqiptarët në veri e në jug të Epirit në dekadat më pas, me qytetin e Janinës ende të lirë nga dominimi i shqiptarëve por të pambrojtur nga sulmet e tyre në të dyja anët. Meqënëse ''Kronika e Janinës'' nuk përmend ndonjë dyndje të shqiptarëve pas vdekjes së krajlit Stefan Dushan, ky emigrim arriti kulmin ndërmjet 1341 dhe 1355, domethënë, gjatë pushtimeve të kësaj të fundit. Por edhe pse serbët i punësuan shqiptarët si mercenarë duke u dhënë atyre tituj, prona dhe privilegje, shpërngulja e shqiptarëve kishte nisur gjysmë shekulli përpara, dhe disa shqiptarë ishin tashmë në Epir para pushtimit serb, ndërsa pushtuesit me shumë gjasa shqiptarë të tjerë vasalë, të përfshirë në ushtritë e tyre pas pushtimit të Arbërisë (Shqipërisë). Proporcioni që kishte secila kategori fatkeqësisht nuk mund të përcaktohet. Rrjedhimisht, shpërnguljet e shqiptarëve nuk janë rrjedhojë e pushtimeve serbe (të paktën në këto shekuj): të dy fenomenet, sigurisht të lidhura midis tyre, janë pasojë e dobësisë greke, në fushat politike, ushtarake dhe demografike, një dobësi që arsyet e brendshme, më së shumti lufta e dytë civile bizantine e 1341-47 dhe Vdekja e Zezë, mund ta shpjegojnë gjerësisht.<ref>{{Cite book|title=The Ethnic Composition of Medieval Epirus|pages=134-135.|language=en}}</ref> Pas vdekjes së Krajl Dushanit në 1355, Nikefori II, i biri i Despotit të fundit të Epirit mori pushtetin në Thesali dhe Epir, dhe luftoi kundër shqiptarëve (arbërve), duke u përpjekur për t’i dëbuar ata nga Epiri. Por u mund dhe u vra prej tyre në 1359 në betejën e Akelousit. Simeoni, trashëgimtari i krajl Dushanit, mori përsëri Thesalinë dhe Epirin. Por qeverisja e Thesalisë ishte një detyrë mjaft e vështirë për të, dhe, siç thotë ''Kronika e Janinës'', ai ua la Epirin shqiptarëve. Në fillimet e viteve 1360, Epiri në fakt u nda mes fiseve shqiptare, fisi i Pjetër Loshës mbajti Artën, dhe fisi i Muriki Bua Shpatës, mbajti Etolo-Akarninë, me Angjelokastron si kryeqytet dhe udhëheqësit e tyre mbajtën titujt bizantinë të Despotëve nga Simeoni. Vetëm qyteti i Janinës qeverisej ende nga grekët. Në veri dhe në perëndim të këtij qyteti, fiset e Malakasajve dhe të Mazarakajve, mbajtën një territor që nuk mund të përcaktohet me saktësi. Pastaj, fisi i Zenebishajve mbajti veri-perëndimin e Janinës, duke përfshirë Dryinopolin, Belan dhe Vagenetian. Janina ishte i vetmi qytet që nuk ra nën sundimin e shqiptarëve. Përveç ''Kronikës së Janinës'' kemi dhe dëshmi të tjera për baninim e Epirit nga shqiptarët jo më herët se shekulli XII. Historiani i madh çek austro-hungarez, Kostandin J. Jireçek, në veprën e tij "nga Shkodra gjer në Vlorë, nëpër Shqipërinë mesjetare", na thotë se 'për sa i përket aspektit demografik, Dyrrahu (Durrësi) i shekullit të 13-të paraqitet një qytet kozmopolit, me ekzistencën e të paktën gjashtë etnive të ndryshme (shqiptarët, grekët, italianët, bullgarët, serbët dhe gjermanët, dhe kishte më shumë se 30 mijë banorë" (në atë kohë aq kishte edhe Roma). "Pa asnjë dyshim Durrësi ishte një nga vendbanimet më të mëdha të Perandorisë Bizantine", thotë Oliver Shmit, në veprën 'Arbëria Venedike'. Gjuha zyrtare siç dallohet qartë nga aktet noteriale të kohës ishte greqishtja dhe herë-herë latinishtja. Sipas profesorit me origjinë shqiptare të lindur në Padova të Italisë, Zef (Giuseppe) Valentini, i cili ishte edhe prift, albanolog dhe bizantinist "në shekullin e 11-të emri <albanese> (shqiptar) duket se i ka përkitur vetëm banorëve të prapatokës së Durrësit, e më pas prej këtu të gjithë banorëve nga Vlora në Dokle (Podgoricë).<ref>{{Cite book|last=Hatibi|first=Dorian|title=Historia e Durrësit - nga prehistoria deri në 1912|publisher=Botimet Jozef|year=2021|isbn=9789928317971|language=sq}}</ref> Doktori i shkencave historike të Kosovës, Gjon Berisha, në veprën e tij "Arbërorët ndërmjet kishës perëndimore dhe asaj lindore, gjatë shekujve XI-XV" na thotë: 'Në dokumentet greke të vitit 1192, me toponimin Dyrrah nuk identifikohej vetëm qyteti i Durrësit, por e gjithë provinca, nga Doklea deri në lumin Vjosa. Ishte koha kur e gjithë Arbëria njihej me emrin Dyrrahium'.<ref>{{Cite book|last=Berisha|first=Gjon|title=Arbërorët ndërmjet kishës perëndimore dhe asaj lindore, gjatë shekujve XI-XV|publisher=Botimet Albanologjike|year=2015|isbn=9951409431|edition=1|location=Prishtinë|language=sq}}</ref> Albanologu më i vlerësuar i kohëve moderne, Robert Elsie, në veprën e tij “Historia e letërsisë shqiptare” (botuar në vitin 1997), shkruan: ''"Shqiptarët nga ana e tyre, filluan të zbresin nga tokat malore e të zgjerohen në shekujt e njëmbëdhjetë e të dymbëdhjetë, së pari duke marrë plotësisht në zotërim bregdetin verior e qendror të Shqipërisë, dhe më tej në shekullin e trembëdhjetë duke u shtrirë në jug drejt asaj që tani quhet Shqipëri jugore (Epir) dhe Maqedoni perëndimore. Në mesin e shekullit të katërmbëdhjetë ata migruan madje edhe më në jug brenda Greqisë, në fillim në Epir, Thesali (1320), Akarnani dhe Etoli. Së andejmi ata vazhduan në drejtim të lindjes në Beoti (1350) dhe Atikë, ku më 1382 sundimtarët katalonjas të rajonit u dhanë leje për t'u ngulitur aty e për të punuar tokat, si dhe në drejtim të jugut nëpër gjirin e Korintit brenda në More (Peloponez). Manuel Kantakuzeni i Mistrës (sundoi më 13480-1380) i ftoi kolonët shqiptarë të nguleshin në krahinat pak të populluara të Arkadisë dhe Lakonisë e të shërbenin si mercenarë kundër principatave franke në jug. Më 1402 dhe 1425, edhe venedikasit, sundimtarë të Negropontit të Eubesë (Evisë) i nxitën kolonët shqiptarë të nguleshin në Eubenë e jugut . Deri aty nga mesi i shekullit të pesëmbëdhjetë, që shënon mbarimin e këtij procesi kolonizimi, shqiptarët ishin ngulur në mbi gjysmën e Greqisë."<ref>{{Cite web|last=Elsie|first=Robert|date=1995|title=Historia e letërsisë shqiptare|url=https://archive.org/details/histori-e-letersise-shqiptare-elsie-robert-1995/page/n13/mode/2up|archive-url=https://archive.org/details/histori-e-letersise-shqiptare-elsie-robert-1995/page/n13/mode/2up|archive-date=2020|website=archive.org|language=sq}}</ref>'' Në lidhje me Himarën, Giuseppe Schiro, shkrimtar dhe prift katolik në Durrës, në misionin e tij në Himarë në vitin 1772, shkruan që Himara, Dhërmiu dhe Palasa janë të etnisë greke. Autori ishe arbëresh dhe nuk kishte arsye të gënjente apo të mos e kuptonte gjuhën që flitej atje. '''''Referenca''''' [[Kategoria:Former country articles requiring maintenance|Y1]] [[Kategoria:States and territories disestablished in the 7th century|Epirus]] [[Kategoria:Epirus Nova]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] gxweknwnbw0zom345tc72a3yd9pgfm2 0 325897 2986590 2961749 2026-06-01T22:49:34Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986590 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Greek Colonization Archaic Period-es.svg|parapamje|420x420px|''Greqia dhe kolonitë antike greke (helene)'']] Gjatë historisë, grekët janë identifikuar nga disa etnonime. Etnonimi më i zakonshëm vendas është '''Ἕλλην''' që në greqishten e lashtë lexohej '''helen''', ndërsa në greqishten e re '''elin'''; emri ‘grek’ është përdorur më shumë nga romakët dhe gradualisht ka hyrë në gjuhët evropiane nëpërmjet përdorimit të tij në latinisht. Patriarku (themeluesi) mitologjik Heleni është paraardhësi i emërtuar i popujve grekë; pasardhësit e tij eolët, [[dorët]], akeasit dhe jonët korrespondojnë me fiset kryesore greke dhe me dialektet kryesore që fliten në Greqi dhe Azinë e Vogël (Anadoll). Populli i parë greqishtfolës, i quajtur nga historianët mikeanë ose mikeno-akeas, hyri në Greqinë e sotme diku në epokën e neolitit ose në epokën e bronzit. Homeri i referohet "Akeanëve" si fisi mbizotërues gjatë periudhës së Luftës së Trojës që zakonisht daton në shekujt 12-11 pr.e.s<ref>{{Cite book|last=C. Mossé.|title=La Grèce archaïque d'Homère à Eschyle.|publisher=Editions du Seuil, Paris|year=1984|pages=12|language=frengjisht}}</ref>, ndërsa emërtimi ‘helenë’ përshkruante vetëm një fis relativisht të vogël në Thesali. Dorët, një grup i rëndësishëm greqishtfolës, u shfaqën afërsisht në atë kohë. Sipas traditës greke, ‘Graeki’ u riemëruan Helenët ndoshta me themelimin e Lidhjes së Madhe Amfiktionike pas Luftës së Trojës. Kur romakët takuan fillimisht kolonistët grekë në Italinë jugore, ata përdorën emrin Graeki për kolonistët dhe më pas për të gjithë grekët; kjo u bë rrënja e të gjithë termave përkatës në gjuhët evropiane. Persianët përdorën emrin Yaunas sipas Jonëve, një fis grek që kolonizoi një pjesë të brigjeve të Azisë së Vogël perëndimore.<ref>{{Cite book|last=Engels|first=Johannes|title="Macedonians and Greeks". In Joseph Roisman and Ian Worthington's A Companion to Ancient Macedonia|publisher=Oxford, Chichester & Malden: Wiley-Blackwell,|year=2010|pages=81–98.|language=en}}</ref> Termi u përdor më vonë në hebraisht (Yevanim), arabisht dhe gjithashtu nga turqit. Fjala hyri në gjuhët e nënkontinentit Indian si Yona. Një formë unike përdoret në gjeorgjisht, ku grekët quhen Berdzeni. Nga Antikiteti i Vonë (rreth shek. III–VII), grekët e quanin veten me termin romak Graikoi dhe Romei (Romaoi), kjo e fundit përdorej për faktin se të gjithë grekët ishin tashmë qytetarë romakë pas vitit 212 e.s. Termi ‘helen’ në këtë periudhë u aplikua për pasuesit e fesë politeiste ("pagane") pas vendosjes së krishtërimit nga Theodosius I. Njerëzit e parë që flisnin një gjuhë të lashtë proto-greke hynë në Greqinë kontinentale gjatë periudhës neolitike ose Epokës së Bronzit. Nga dialektet e lashta greke siç u paraqitën shekuj më vonë, duket se të paktën dy migrime të grekëve ndodhën në përgjithësi, i pari i Jonëve dhe Eolëve ndoshta në shekullin e 19-të pr.e.s dhe i dyti i Dorëve ndoshta në shekullin e 13-të pr.e.s. Migrimi i parë rezultoi në greqishten mikene, një gjuhë arkaike greke e cila shfaqet në mbishkrimet rrokjezore linear B dhe e dyta rezultoi në dialektin dorian që zëvendësoi dialektin arkadoqipriot që duket të jetë më i afërt me greqishten mikene.<ref>{{Cite book|last=Chadwick|first=John|title=The Mycenaean world|url=https://archive.org/details/mycenaeanworld00chad|publisher=Cambridge: Cambridge University Press.|year=1976|isbn=0-521-29037-6.|location=London|pages=[https://archive.org/details/mycenaeanworld00chad/page/n20 1]-3|language=en}}</ref> Grekët më vonë i quajtën njerëzit autoktonë (të Greqisë) ose para-greqishtfolës me emrat: <nowiki>*</nowiki>Pellazgët që kanë origjinë të pasigurt dhe kanë jetuar kryesisht në Thesali dhe Epir, <nowiki>*</nowiki>Eteokretët që jetonin në Kretë (pasardhës të minoanëve të lashtë) dhe <nowiki>*</nowiki>Minjanët që jetonin në Beoti. Fiset e quajtura më vonë Eolë dhe Jonë krijuan disa mbretëri feudale rreth Greqisë, dhe historianët i quajtën ata mikenas sipas mbretërisë së tyre më të fuqishme Mykenea në Peloponez, ose Mykeneanë-Akeanë sepse tek Homeri akeanët ishin fisi dominues në Greqi dhe emri Akhiyaua që shfaqet në tekstet hitite duket se korrespondon me një vend talasokratik që mund të jetë Mykenea.<ref>{{Cite book|last=O. R. Gurney|title=The Hittites.|publisher=Oxford University Press|year=1975|pages=15|language=en}}</ref> Megjithëse Homeri i referohet një bashkimi të mbretërive greke nën udhëheqjen e mbretit të Mikenës gjatë Luftës së Trojës, nuk ka asnjë provë që këto mbretëri dominoheshin nga një fuqi qendrore. Shumica e pallateve mikene u shkatërruan në fund të shekullit të 13-të para Krishtit. Tradita greke e lidh këtë shkatërrim me Dorët, por sugjerohet se pushtimi dorian ishte vetëm një nga shkaqet e kolapsit të epokës së bronzit në Mesdheun Lindor, pasi nuk ka asnjë provë që të ardhurit krijuan një qytetërim tjetër.<ref>{{Cite book|title=Aeschines, II (On the Embassy), 115; see also Strabo, IX.3.7, and Pausanias, X.8.2–5.|language=en}}</ref>Shkatërrimi u pasua nga epoka e errët greke me gjetje shumë të dobëta arkeologjike, kur shumica e zonave të pushtuara ishin të shkreta, por disa zona si Atika e pushtuar nga Jonët mbetën të paprekura nga pushtuesit. Disa fise greke u shpërngulën në rajonet e Greqisë ku morën emra të ndryshëm dhe grupet e popullsisë u zhvendosën nëpër ishuj në brigjet perëndimore të Azisë së Vogël, ku ata mbajtën emrat e tyre amtarë Aeolianë, Jonianë dhe Dorianë. Duket se miti i Helenit, paraardhësi i helenëve, u shpik kur fiset greke filluan të ndaheshin nga njëri-tjetri dhe theksuan origjinën e tyre të përbashkët. Emri "Helenët" është përdorur ndoshta nga grekët me themelimin e Lidhjes së Madhe Amfiktionike, një shoqatë e lashtë e fiseve greke. Sipas legjendës, ajo u themelua pas Luftës së Trojës, nga Amfiktioni, vëllai i Helenit. Kishte dymbëdhjetë themelues dhe u organizua për të mbrojtur tempujt e mëdhenj të Apollonit në Delfi (Fokidë) dhe të Demetrës pranë Termopileve (Lokris). Dymbëdhjetë themeluesit e numëruar nga Eskini ishin Aenianët ose Oetaeanët, Beotianët e Tebës, Dolopët, Dorianët e Spartës, Jonianët e Athinës, akeanët Phthianët (akeas), Lokrianët (Opuntians, Ὀπούντιοι dhe Ozolianët, Ὀζολαί), Magnetët, Malienët, Perrhaebët, Fokianët e Delfit, dhe Thesalianët. Ndër pasardhësit e Helenit përmenden Eoli, Joni, Akeu, Dori, Graeku dhe Makedoni. Duket se maqedonasit ishin një fis dorian që qëndroi në Maqedoni kur fiset kryesore doriane u zhvendosën në jug. Homeri i referohet helenëve si një fis relativisht i vogël në Phthia në Greqinë qendrore (Akhaea Pthiotis). Në Kronikën Pariane përmendet se Phthia ishte atdheu i Helenëve dhe se ky emër iu dha atyre që më parë quheshin Grekë (Γραικοί). Alkmani, një poet lirik i Spartën, që ka jetuar në shekullin e shtatë pr.e.s, përmend se origjina e Helenëve ishin grekët. Në mitologjinë greke, Heleni, themeluesi i Helenëve, ishte djali i Deukalionit, i cili sundoi rreth Fthias me Pirrën, të vetmet të mbijetuar pas përmbytjes së madhe. Duket se miti u shpik kur fiset greke filluan të ndaheshin nga njëri-tjetri në zona të caktuara të Greqisë dhe kjo tregon origjinën e tyre të përbashkët. Përdorimi i parë i ‘Graikoi’ si ekuivalent me helenët gjendet te Aristoteli për Dorët në Epir nga Graii, një emër vendas i popullit të Epirit. Ai vendos selinë e këtyre "grekëve" më të lashtë në rajonin e lumit Akhelous rreth Dodonës, ku sipas tij duhet të ketë ndodhur përmbytja e madhe e Deukalionit.<ref>{{Cite book|last=Aristotle|title=Meteorologica, I, 352b.|year=1863|url=https://archive.org/details/meteorologie00saingoog|language=frengjisht}}</ref> Historiani klasik gjerman Georg Busolt (1850–1920) nxjerr përfundimin se Graikos quhej një “banor i Graia-s”, një qytet në bregdetin e Beotias. Busolt pohoi se emri iu dha nga romakët fillimisht kolonistëve grekë të ardhur nga Graia, të cilët ndihmuan në themelimin e Kumaes, qyteti i rëndësishëm në Italinë jugore, ku popujt italikë u ndeshën fillimisht me grekët, dhe më pas me të gjithë grekëve të tjerë.<ref>{{Cite book|title=entry in Douglas Harper's Online Etymology Dictionary.|language=en}}</ref> Temri ‘Helenët’ në kuptimin më të gjerë të fjalës shfaqet me shkrim për herë të parë në një mbishkrim nga poeti arkadian Ekhembrotus, kushtuar Heraklesit (Herkulit) për fitoren e tij në Lojërat Amfiktionike, dhe i referohet Olimpiadës së 48-të (584 pr.e.s). Simonidi i Keosit në epigramin e tij mbi varrin e Athinasve që u vranë në Betejën e Maratonës (490 pr.e.s) shkroi "Ἑλλήνων προμαχοῦντες Ἀθηναῖοι Μαραθῶνι…" "Duke luftuar në ballë të helenëve, athinasit në maratonë…" dhe pas luftërave greko-persiane, në Delfi u shkrua një mbishkrim që festonte fitoren mbi persët dhe e quante spartanin Pausanias (479 pr.e.s) gjeneralin kryesor të helenëve.<ref>{{Cite book|last=Thucydides.|title=Histories, I.132.|language=en}}</ref> Ndërgjegjësimi për një unitet panhelenik u promovua nga festat fetare, më e rëndësishmja në Misteret Eleusiniane, në të cilat nismëtarët e mundshëm duhej të flisnin greqisht, dhe pothuajse po aq e rëndësishme përmes pjesëmarrjes në katër Lojërat Panhelenike, duke përfshirë Lojërat Olimpike, në të cilat pjesëmarrësit ishin ekskluzivisht grekë dhe të njohur nga përkatësia fisnore. '''Shoqëritë fisnore të Veriut''' Zhvillimi i gjenealogjive mitologjike të prejardhjes nga figura-themelues eponime, shumë kohë pas migrimit aktual drejt jugut të katër grupeve fisnore të njohura nga grekët, ndikoi në mënyrën se si perceptohej identiteti i fiseve veriore. Sipas legjendës më mbizotëruese, Heleni, djali i Deukalionit dhe Pirrhës, lindi nga nimfa Orseis tre djem, Eolin, Dorin dhe Ksuthin, secili prej të cilëve themeloi një fis kryesor të Hellas-Eolianëve, Dorët, Akeanët dhe Jonët. Në kohën e Luftës së Trojës, epirotët (molosët, thesprotët dhe kaonët) nuk konsideroheshin helenë, sepse populli i quajtur kështu kufizohej atëherë në një fis të vogël në Thesali, anëtar i të cilit ishte Akili. Pasi emri u zgjerua për të gjithë popujt në jug të malit Olimp, megjithatë, ai ende la jashtë ata me origjinë të përbashkët që jetonin në veri. Një faktor që kontribuoi në këtë ishte mospjesëmarrja e tyre në Luftërat Persiane<ref>{{Cite book|last=Herodotus|title=Histories, IX.45.|language=en}}</ref>, të cilat konsideroheshin si një çështje jetike për të gjithë helenët; pas Luftërave Persiane, përfaqësuesit e këtyre fiseve u pranuan në Lojërat Olimpike dhe konkurruan së bashku me helenët e tjerë. Fakti që secili prej këtyre popujve veriorë në këtë kohë vazhdoi të jetonte si një etnos, ose një koleksion fisesh, nën një sistem politik arkaik monarkial, në krahasim me polisin (qytet shtet) demokratik ose oligarkik të jugut, ndikoi gjithashtu për t’i parë ata si "barbarë".<ref>{{Cite book|last=Hammond.|first=Nicholas G.L|title=A History of Greece to 322 BC|publisher=Oxford: Oxford University Press|year=1986|edition=3rd|language=en}}</ref> Pushtimet e Aleksandrit të Madh konsoliduan ndikimin grek në Lindje duke eksportuar kulturën greke në Azi dhe transformuan përgjithmonë arsimin dhe shoqërinë në rajon. Isokrati deklaroi në fjalimin e tij ‘Panegyrikus’, duke folur për Athinën dhe Greqinë: "Dhe deri tani qyteti ynë ia ka kaluar pjesës tjetër të njerëzimit në mendime dhe në të folur saqë nxënësit e tij janë bërë mësuesit e pjesës tjetër të botës; dhe kjo ka sjellë që emri helen nuk sugjeron më një racë, por një inteligjencë, dhe se titulli Helen u aplikohet më shumë atyre që ndajnë kulturën tonë sesa atyre që ndajnë një gjak të përbashkët". Me një reformim të vogël, qytetërimi helenistik është evoluimi i qytetërimit klasik grek në një qytetërim me përmasa globale, këtë herë të hapur për të gjithë. Në mënyrë të ngjashme, ‘Helenë’ evoluoi nga një emër kombëtar që nënkupton një grek etnik në një term kulturor që nënkupton këdo që e drejtonte jetën e tij sipas zakoneve greke. Emrit '''Helen''' iu dha kuptimi "pagan" nga kisha e hershme e krishterë dhe e mbajti këtë kuptim deri në fund të mijëvjeçarit. Besohet se kontakti me hebrenjtë e krishterë bëri që disa të krishterë të përdorin termin helen si një mjet për diferencimin fetar. Hebrenjtë, ashtu si grekët, e dallonin veten nga të huajt, por ndryshe nga grekët, e bënin këtë sipas standardeve fetare dhe jo kulturore. Dominimi romak i botës greke rriti prestigjin e institucioneve fetare që mbetën të paprekura. Të krishterët e hershëm i dallonin njerëzit sipas fesë, kështu që kuptimi i fjalës helen si një atribut kulturor u margjinalizua dhe më pas u zëvendësua nga elementi i saj fetar. Përfundimisht, të krishterët iu referuan të gjithë paganëve si helenë. Zhvillimi drejt një kuptimi thjesht fetar ishte i ngadalshëm dhe i përfunduar afërsisht në shekullin II ose III pas Krishtit: burrështetasi athinas Aristeides, në Apologjinë e tij të shkruar për Perandorin Hadrian, i zgjodhi helenët si një nga popujt paganë përfaqësues të botës së bashku me egjiptianët dhe kaldaianët<ref>{{Cite book|last=Aristides|title=Apology.|year=1891|url=https://archive.org/details/newlyrecoveredap00harr|language=en}}</ref>. Më vonë, Klementi i Aleksandrisë raporton një shkrimtar të panjohur të krishterë, i cili emëroi të gjithë helenët e mësipërm dhe foli për dy kombe të vjetra dhe një të ri: kombin e krishterë.<ref>{{Cite book|last=Clement of Alexandria.|title=Miscellanies, 6.5.41.|language=en}}</ref> Përdorimi i helenit si një term fetar fillimisht ishte pjesë e një nomenklature ekskluzivisht të krishterë, por disa paganë filluan ta quanin veten në mënyrë rezistuese helen. Madje paganë të tjerë preferuan kuptimin e ngushtë të fjalës nga një sferë e gjerë kulturore në një grupim fetar më specifik. Megjithatë, kishte shumë të krishterë dhe paganë që kundërshtuan fuqishëm evolucionin e terminologjisë. Emri helen me kuptimin "pagan" ka vazhduar deri në kohët moderne. Shumë grupe që mbrojnë një ringjallje ose rindërtim të adhurimit të perëndive olimpiane e quajnë veten politeistë helenë dhe fenë rekonstruksionizëm politeist helen ose helenizëm. Grupe të tilla jashtë Greqisë janë të kujdesshëm që të mos nënkuptojnë se, duke e quajtur veten helenë, ata e konsiderohen të kombit grek. '''Maqedonë''' Emri "Maqedonas", për të nënkuptuar në mënyrë familjare ushtarët grekë (etj) të cilëve Aleksandri i Madh ishte i pari hegjemon, përdoret nga - të paktën - burimet bashkëkohore kur i referohen periudhës helenistike, si ushtria e lashtë maqedonase, duke përfshirë somatofilaket e famshme (p.sh. Lysimaku) dhe, më vonë, diadokët e Aleksandrit, përbëhej nga luftëtarë nga fise të shumta dhe të ndryshme greke. Kështu, meqenëse spartanët (lakedemonët) nuk morën pjesë në fushatën e Aleksandrit, Aleksandri urdhëroi një herë që të dërgohej një mbishkrim, së bashku me disa plaçka lufte, në Athinë ku thuhej: "Aleksandri, i biri i Filipit, dhe të gjithë grekët, përveç Lakedemonëve…"<ref>{{Cite book|last=Arrian|title=Anabasis Alexandri, 2.7.4.|year=1849|url=https://archive.org/details/anabasis01arrigoog|language=la}}</ref> Po kështu, termi "maqedonishte", ndërsa i referohej këtu dialekteve greke, përfundoi gjithashtu në kuptimin e greqishtes koine në burimet klasike<ref>{{Cite book|last=C. Brixhe|first=A. Panayotou,|title=«Le Macédonien» in Langues indo-européennes|year=1994|pages=208|language=frengjisht}}</ref>, ndërsa dialektet e ndryshme kryesore të Greqisë së Lashtë u folën nga vendasit në Mbretërinë e mëvonshme të zgjeruar maqedonase, dhe megjithëse dialekti koine bazohej kryesisht në greqishten atike që flitej nga vendasit përreth Athinës. Veçanërisht, gjatë sundimit të Kostandinit të Madh, i cili konsiderohet si Perandori i parë bizantin, u krijua Dioqeza e Maqedonisë, e cila përfshin kryesisht zonën që është Greqia moderne, me kryeqytet Selanikun. '''Romei''' Termi Romanë ose Rhomaioi (Romei) apo Romioi është emri me të cilin grekët njiheshin në mesjetë dhe gjatë sundimit osman. Emri në antikitet fillimisht nënkuptonte banorët e qytetit të Romës në Itali, por me rritjen e dhënies së shtetësisë romake për grekët dhe kombet e tjera të Perandorisë Romake, ai shpejt humbi lidhjen e tij me latinët. Ky proces arriti kulmin në vitin 212 e.s, kur Kushtetuta Antoniniana e Perandorit Karakala u dha shtetësinë të gjithë njerëzve të lindur të lirë të Perandorisë. Në përgjithësi, fjala Rhomaios erdhi për të përfaqësuar banorët e helenizuar të Perandorisë Romake Lindore. Pra emri ‘Helen’ fillimisht kishte rënë nga një term kombëtar në lashtësi, në një term kulturor në vitet helenistike, në një term fetar në vitet e hershme të krishtera. Me rënien e paganizmit dhe ringjalljen e dijes në Perandorinë Bizantine, ajo kishte rifituar kuptimin e saj kulturor dhe më në fund, në shekullin e 11-të, ajo ishte kthyer në formën e saj të lashtë kombëtare të një "greke etnike", sinonim në atë kohë me "romanoi". Rrëfimet nga shekulli i 11-të e tutje (nga Anna Komnene, Michael Psellos, etj,) vërtetojnë se ringjallja e termit helen (si një zëvendësim i mundshëm për termat etnikë si Graikos dhe Romaios) kishte ndodhur. Për shembull, Anna Komnene shkruan për bashkëkohësit e saj si helenë, por nuk e përdor fjalën si sinonim për një adhurues pagan. Për më tepër, Anna mburret me arsimimin e saj klasik helen, dhe flet si një greke amtare dhe jo si një e huaj që mësoi greqisht. Pas rënies së Kostandinopojës nga kryqtarët, nacionalizmi grek u theksua. Niketas Khoniates këmbënguli në përdorimin e emrit "Helenët", duke theksuar zemërimin e "latinëve" kundër "helenëve" në Peloponez dhe sesi lumi Alfeios mund t'ua çonte lajmin barbarëve në Siçili, normanëve. Nikephoros Blemmydes iu referua perandorëve bizantinë si helenë dhe Theodore Alanias shkroi në një letër drejtuar vëllait të tij se "atdheu mund të jetë pushtuar, por Hellas (Greqia) ekziston ende brenda çdo njeriu të mençur”. Perandori i dytë i Nikeas, Gjon III Doukas Vatatzes, shkroi në një letër drejtuar Papës Gregori IX për mençurinë që "bie shi mbi kombin helen". Ai pohoi se transferimi i autoritetit perandorak nga Roma në Kostandinopojë ishte kombëtar dhe jo gjeografik, dhe për këtë arsye nuk i përkiste latinëve që pushtuan Kostandinopojën: trashëgimia e Kostandinit iu kalua helenëve, kështu që ai argumentoi, dhe vetëm ata ishin trashëgimtarët dhe pasardhësit e saj.<ref>{{Cite book|last=Vatatzes|first=John|title=Ανέκδοτος επιστολή του Αυτοκράτορος Ιωάννου Δούκα Βατάτση προς τον Πάπαν Γρηγόριον, ανεβρεθείσα εν Πάτμω (= "Unpublished Letters of Emperor John Vatatzes to Pope Gregory, discovered in Patmos"), in Athenaion I|year=1872|edition=369–378|language=el}}</ref>Djali i tij, Theodori II Laskaris, ishte i etur për të projektuar emrin e grekëve me zell të vërtetë nacionalist. Ai theksoi se "raca helene shtrihet mbi të gjitha gjuhët e tjera" dhe se "çdo lloj filozofie dhe formë dijeje është një zbulim i helenëve […]. Çfarë ke për të treguar, o italian?" Evolucioni i emrit ishte i ngadaltë dhe nuk e zëvendësoi plotësisht emrin "Romak". Perandori Joanis VI Kantakouzenos, një përkrahës i madh i arsimit grek, në kujtimet e tij i referohet gjithmonë bizantinëve si "romakë", megjithatë, në një letër të dërguar nga sulltani mamluk, An-Nasir Hasan, i referohej atij si " Perandor i Helenëve, Bullgarëve, Sasanëve, Vllahëve, Rusëve, Alanëve" por jo i "Romakëve".<ref>{{Cite book|last=Laskaris|first=Theodore|title=Christian Theology|language=en}}</ref> '''Bizantinë''' Termi "Perandoria Bizantine" zakonisht kuptohet se është prezantuar në vitin 1557, rreth një shekull pas rënies së Kostandinopojës, nga historiani gjerman Hieronymus Wolf, i cili prezantoi një sistem historiografie bizantine në veprën e tij ‘Corpus Historiae Byzantinae’ për të dalluar romakun e lashtë. nga historia mesjetare greke pa tërhequr vëmendjen te paraardhësit e tyre të lashtë. Historiani dhe politikani britanik Edward Gibbon i shekullit 18-të propozoi që ‘Perandoria Bizantine’ të quhej Perandori Greke (për shkak të gjuhës greke zyrtare që ajo përdorte). Po kështu preferonin edhe historianët francezë.<ref>{{Cite book|last=Gibbon|first=Edward|title=Decline and Fall of the Roman Empire; Alexandre Rambeau, L'empire Grecque au Xe siecle.|url=https://archive.org/details/declineandfallr00unkngoog|language=en}}</ref> Gjithsesi bizantinët e kanë quajtur veten gjithmonë romei në përgjithësi. Më vonë, mungesa e një shteti bizantin çoi gradualisht në margjinalizimin e emrit romak dhe lejoi që emri Helen të rishfaqet si emri kryesor kombëtar. Dionis Pirro kërkon përdorimin ekskluziv të emrit Helenë në Keiragogjinë e tij: "Kurrë mos dëshironi ta quani veten romakë, por helenë, sepse romakët nga Roma e lashtë skllavëruan dhe shkatërruan Heladën (Greqinë)”. Autori anonim i “The Hellenic Realm of Law”, botuar në vitin 1806 në Pavia të Italisë, flet për helenët: “Ka ardhur koha, o helenë, të çlirojmë shtëpinë tonë”<ref>{{Cite book|last=Ioannes Philemon|first=(Ιωάννης Φιλήμων, 1799–1874)|title=Δοκίμιον ιστορικόν περί της ελληνικής Επαναστάσεως (= "Historical Essay on the Greek Revolution"), Vol. 2.|year=1859|location=Athinë|language=79}}</ref>. Udhëheqësi i Luftës së Pavarësisë së Greqisë e filloi Deklaratën e tij me një frazë të ngjashme me atë të mësipërme: "Ka ardhur koha, o burra, helenë". Pasi emri u pranua nga udhëheqja shpirtërore dhe politike e vendit, ai u përhap me shpejtësi në popullatë, veçanërisht me fillimin e Luftës së Pavarësisë Greke, ku shumë udhëheqës naivë dhe figura lufte bënë dallimin midis romakëve të dembelë dhe helenëve rebelë. Gjenerali Theodor Kolokotronis në veçanti theksoi që trupave të tij revolucionare t'u drejtohej gjithmonë si helenë dhe mbante pa ndryshim një përkrenare të stilit të lashtë grek. Qytetarët e shtetit të sapopavaruar quheshin “helenë” duke e bërë edhe më të qartë lidhjen me Greqinë e lashtë. Prirja klasiciste u balancua shpejt nga Ideja e Madhe Greke që kërkonte të rimerrte Kostandinopojën dhe të rivendoste Perandorinë Bizantine për të gjithë grekët. Siç deklaroi kryeministri, Ioannis Kolettis, para Parlamentit në 1844, "Mbretëria e Greqisë nuk është Greqi; ajo është vetëm një pjesë e saj, një pjesë e vogël dhe e varfër e Greqisë […]. Ka dy qendra të mëdha të helenizmit. Athina është kryeqyteti i Mbretërisë, Kostandinopoja është kryeqyteti i madh, qyteti, ëndrra dhe shpresa e të gjithë grekëve”.<ref>{{Cite book|last=Hamilakis|first=Yannis|title=The Nation and Its Ruins: Antiquity, Archaeology, and National Imagination in Greece.|url=https://archive.org/details/nationitsruinsan0000hami|publisher=Oxford University Press|year=2007|pages=[https://archive.org/details/nationitsruinsan0000hami/page/n139 114]-115|language=en}}</ref> '''Referime''' * [[Kategoria:Historia e Greqisë]] [[Kategoria:Grekët e lashtë]] [[Kategoria:Greqia e Lashtë]] [[Kategoria:Maqedonia e Lashtë]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] <references /> [[Kategoria:Bizantinët]] fr3ooqt02tb5p6gusinsj1fnu5q53wn 1 327548 2986698 2670255 2026-06-02T04:20:33Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Licenca Publike e Përgjithshme GNU]] 2986698 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Ndryshime te lidhjet e jashtme == Përshëndetje, redaktorë! Tani sa ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli [[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1993526 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20130502102348/http://sapnakumar.org/Publications_files/EnfGPL.pdf te http://sapnakumar.org/Publications_files/EnfGPL.pdf *U shtua arkivi https://web.archive.org/web/20060109051638/http://www.rattlesnake.com/software-law/GNU-GPL-and-Commentaries.html te http://www.rattlesnake.com/software-law/GNU-GPL-and-Commentaries.html Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 10 shtator 2019 02:20 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2369129 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20020423030644/http://www.dwheeler.com/essays/gpl-compatible.html për lidhjen http://www.dwheeler.com/essays/gpl-compatible.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 dhjetor 2021 16:01 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378865 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/6HeKws2Ip?url=http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/ për lidhjen http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://www.webcitation.org/6HeKws2Ip?url=http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/ për lidhjen http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 dhjetor 2021 08:03 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2447457 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20151112175145/http://wiki.fsfe.org/Transcripts për lidhjen https://wiki.fsfe.org/Transcripts. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2022 01:37 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2466158 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U zëvendësua lidhja e arkivit https://www.webcitation.org/6HeKws2Ip?url=http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/ me https://web.archive.org/web/20130516005712/http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/ te lidhja http://www.dwheeler.com/blog/2006/09/01/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 31 korrik 2022 15:05 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2667750 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20180612143537/http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html për lidhjen http://www.free-soft.org/gpl_history/emacs_gpl.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 qershor 2024 04:09 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Licenca Publike e Përgjithshme GNU]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982021 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gnu.org/licenses/gpl.html. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://gnu.org/licenses/old-licenses/gpl-2.0.txt. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20140821080556/http://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html për lidhjen https://gnu.org/licenses/gpl-faq.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 23:13 (CEST) 6fma8o2i4yyfet0bt41qzvk1gfp70fv 0 328375 2986428 2984422 2026-06-01T17:36:39Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Media e masave sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986428 wikitext text/x-wiki '''Masmedia në Mal të Zi''' i referohet [[Masmedia|masmedias]] me seli në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] . Televizioni, revistat dhe gazetat operohen të gjitha nga korporatat shtetërore dhe ato fitimprurëse, të cilat varen nga reklamat, [[Abonimi|abonimet]] dhe të ardhurat e tjera të lidhura me shitjet. Kushtetuta e Malit të Zi garanton lirinë e fjalës. Si një vend në tranzicion, sistemi mediatik i Malit të Zi është në transformim. == Historia == Stacioni i parë radiofonik në [[Ballkani|Ballkan]] dhe Evropën Juglindore u krijua në Mal të Zi me hapjen e një transmetuesi të vendosur në kodrën e Volujicës afër [[Tivari|Tivarit]] nga Knjaz [[Nikolla I i Malit të Zi|Nikola I Petrović-Njegoš]] më 3 gusht 1904. Radio Cetinja filloi transmetimin më 27 nëntor 1944 dhe në vitin 1949 u formua Radio Titograd. Në vitin 1990 ndryshoi emrin në [[Radio Televizioni i Malit të Zi|Radio Crna Gora]] . Në vitin 1957, antena e parë televizive u vendos në malin Lovćen . Ka mundur të marrë fotografi nga [[Italia]] . RTV Titograd u themelua në vitin 1963 për të prodhuar programe origjinale televizive dhe më vonë u bë RTCG. Transmetimi i parë nga TVCG në [[Beogradi|Beograd]] ishte një program lajmesh në vitin 1964. == Kuadri legjislativ == Kuadri ligjor i [[Mali i Zi|Malit të Zi]] konsiderohet i strukturuar mirë dhe me një nivel formalisht mjaft të lartë të mbrojtjes së medias.<ref name="EP"/> {{Rp|19}}Kushtetuta dhe ligji parashikojnë [[Liria e shprehjes|lirinë e fjalës]] dhe të shtypit . Kufizimet justifikohen vetëm për të mbrojtur të drejtat e të tjerëve për dinjitet, reputacion dhe nder, ose për arsye të moralit publik dhe sigurisë kombëtare. Ligji penalizon nxitjen e urrejtjes dhe intolerancës në baza kombëtare, racore dhe fetare, dhe për këto arsye ka pasur ndjekje penale.<ref name="USDOS-CROHRP-Montenegro-2012"/> Në nëntor 2014, shkelja e ligjeve për gjuhën e urrejtjes u shndërrua në shkak të ndalimit të mundshëm të shpërndarjes së mediave.<ref name="FH">Freedom House, [https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2015/montenegro Freedom of the Press Report - Montenegro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171206005826/https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2015/montenegro |date=6 dhjetor 2017 }} 2015</ref> Ligje të tjera relevante në lidhje me lirinë e medias dhe lirinë e shtypit në Mal të Zi përfshijnë Ligjin për Shërbimet Transmetuese Publike të Malit të Zi,<ref>{{Cite web|url=http://www.ardcg.org/en/index2.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=74&Itemid=4|title=Law on the Public Broadcasting Services of Montenegro|access-date=28 mars 2023|archive-date=28 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230328190636/http://www.ardcg.org/en/index2.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=74&Itemid=4|url-status=dead}}</ref> Ligjin për Media, Ligjin për Mediat Elektronike dhe Ligjin për Qasjen në Informacion. Për më tepër, Ligji Zgjedhor parashikon detyrimin për mediat komerciale si dhe për [[Radio Televizioni i Malit të Zi|Radio Televizionin e Malit të Zi]] për të garantuar shikueshmëri të barabartë për të gjithë kandidatët. Megjithatë, zbatimi i tyre mbetet i paqëndrueshëm.<ref name="EP"/> {{Rp|19}} Publikimet mund të krijohen pa miratim dhe i nënshtrohen vetëm regjistrimit pranë autoriteteve. Transmetuesit duhet të marrin një licencë.<ref name="EP"/> {{Rp|19}}Individët mund të kritikojnë qeverinë publikisht ose privatisht pa hakmarrje. Pas shfuqizimit të ligjit për shpifje penale në vitin 2011, parlamenti miratoi një ligj për amnisti për [[Falja|të falur]] personat e dënuar për shpifje dhe fyerje .<ref name="USDOS-CROHRP-Montenegro-2012"/> Megjithatë, mbetet një numër i madh i lëndëve.<ref name="FH"/> E [[Right to reply|drejta për t'u përgjigjur]] dhe e [[Right to a correction|drejta për korrigjim]] ; [[Cenzura|censura]] është e ndaluar. Institucionet duhet të garantojnë të drejtën e qytetarëve për akses në informacion .<ref name="EP" /> {{Rp|19}} Kushtetuta dhe ligji ndalojnë ndërhyrjen arbitrare në privatësi, familje, shtëpi ose korrespondencë pa miratimin e gjykatës ose nevojën ligjore, dhe ndalojnë policinë të kontrollojë një banesë ose të kryejë operacione të fshehta ose monitoruese pa një urdhër. Qeveria në përgjithësi respekton ndalimet në lidhje me kërkimet fizike dhe pronësore, por ka qenë më pak e përputhshme në lidhje me privatësinë dixhitale .<ref name="USDOS-CROHRP-Montenegro-2012">[https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm?year=2012&dlid=204320 "Montenegro"], ''Country Reports on Human Rights Practices for 2012'', Bureau of Democracy, Human Rights and Labor, U.S. Department of State, 22 March 2013. Retrieved 30 January 2014.</ref> Ligji kërkon që [[Agjencia e Sigurisë Kombëtare (Mali i Zi)|Agjencia e Sigurisë Kombëtare]] të marrë autorizimin e gjykatës për [[Përgjimi i telefonit|përgjimet]], por autoritetet thuhet se përdorin përgjimin dhe vëzhgimin në mënyrë të papërshtatshme kundër partive opozitare, komunitetit ndërkombëtar, OJQ-ve dhe grupeve të tjera pa autoritetin e duhur ligjor. OJQ Alternativa deklaroi se gjatë vitit 2011, ANB ka kryer vëzhgime sekrete dhe mbledhje të të dhënave ndaj 113 personave. OJQ-të pretenduan se policia dhe zyra e prokurorit të shtetit monitorojnë ilegalisht komunikimet elektronike të qytetarëve dhe nuk japin llogari për numrin e njerëzve apo adresave të internetit që ata monitorojnë.<ref name="USDOS-CROHRP-Montenegro-2012"/> Kushtetuta garanton të drejtën për akses në informacion dhe Ligji për Lirinë e Informacionit i vitit 2005 u jep të drejtë gazetarëve dhe qytetarëve të kërkojnë zbulimin e informacionit publik. Megjithatë, ekzekutivi mbetet i kujdesshëm ndaj zbulimit të informacioneve për rastet e supozuara [[Korrupsioni|të korrupsionit]] dhe janë regjistruar disa raste në të cilat autoritetet nuk kanë respektuar afatin e përcaktuar në ligj.<ref name="EP"/> {{Rp|19}}Rregullatorët e medias u mungon pavarësia financiare dhe kapaciteti monitorues.<ref name="FH"/> Agjencia për Media Elektronike (AEM) dhe Agjencia për Komunikime Elektronike dhe Çështje Postare (EKIP) janë dy organet rregullatore, të ngarkuara me detyra të gjera mbi sektorin. Ndonëse të përcaktuara si organe të pavarura rregullatore, të dyja subjektet janë ekspozuar ndaj akuzës se nuk janë tërësisht të pavarura, kusht ky që vjen si pasojë e ndërhyrjeve në borxhe të politikanëve ndaj këtyre dy organeve.<ref name="EP">Elda Brogi, Alina Dobreva, and Pier Luigi Parcu, "[http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2014/534982/EXPO_STU(2014)534982_EN.pdf Freedom of Media in the Western Balkans]", study for the [[European Parliament]]'s Subcommittee on Human Rights, October 2014, EXPO/B/DROI/2013/16</ref> {{Rp|19}} == Mediat == === Media e shkruar === Shtypi i shkruar në Mal të Zi përdor alfabetin latin dhe cirilik, si dhe gjuhën [[Gjuha malazeze|malazeze]] . Të përditshmet në Mal të Zi përfshijnë [[Blic Montenegro]] (në latinisht [[Gjuha serbe|serbishten]] ), Dnevne Novine (në [[Alfabeti malazez|latinisht]] [[Gjuha malazeze|malazeze]] ), Dan (në [[Gjuha serbe|serbishten]] cirilike, [[Pobjeda (gazetë)|Pobjeda]] (në [[Alfabeti malazez|latinisht]] [[Gjuha malazeze|malazeze]] ) dhe [[Vijesti (gazetë)|Vijesti]] (në [[Alfabeti malazez|latinisht]] [[Gjuha malazeze|malazeze]] ). Gazetat periodike përfshijnë Monitor (javore në [[Alfabeti malazez|latinisht]] [[Gjuha malazeze|malazezisht]] ) dhe Magazin BIT (mujore në [[Alfabeti malazez|latinisht]] [[Gjuha malazeze|malazezisht]] ). Gazetat lokale dhe të pakicave përfshijnë [[Pljevaljske Novine]] ( [[Plevla|Pljevlja]] ) dhe [[Koha Javore]] (Podgoricë, në [[Gjuha shqipe|shqip]] ). [[PCnen]] ( ''Prve crnogorske elektronske novine'' ) është media kryesore në internet. Agjencia malazeze e lajmeve është Agjencia Malazeze e Lajmeve (MINA). Gazeta proqeveritare [[Pobjeda (gazetë)|Pobjeda]] u privatizua plotësisht në nëntor 2014, në përputhje me një ligj të 2002 që kërkonte që shteti të shiste aksionet e tij, pasi ajo falimentoi në korrik 2014, pavarësisht subvencioneve të mëdha shtetërore nëpërmjet reklamave. Pronari i ri, [[Media Nea]], nga biznesmeni grek [[Petros Stathis]], planifikoi ta bashkonte me gazetën tjetër të saj Dnevne Novine, duke pushuar gjysmën e stafit dhe duke krijuar një bord të ri redaktues.<ref name="FH"/> === Publikimi === Shtypshkronja Crnojević ose Obod ishte shtypshkronja e parë në [[Evropa Juglindore|Evropën Juglindore]] ; objekti ka funksionuar midis 1493 dhe 1496 në [[Cetina|Cetinje]], Zetë .<ref>{{Cite book|last=Frederick Bernard Singleton|url=https://archive.org/details/shorthistoryofyu0000sing|title=A short history of the Yugoslav peoples|publisher=Cambridge University Press|year=1985|isbn=978-0-521-27485-2|pages=[https://archive.org/details/shorthistoryofyu0000sing/page/30 30]–|access-date=24 korrik 2011|url-access=registration}}</ref> === Transmetim radiofonik === Mali i Zi ka 14 stacione radio publike lokale dhe më shumë se 40 stacione radio private. Transmetuesi kombëtar radio-TV i financuar nga shteti operon 2 rrjete radiofonike: Radio Crne Gore dhe Radio 98 ;<ref name="CIAWFB-Montenegro-2014">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/ "Communications: Montenegro"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210108060348/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/montenegro/ |date=8 janar 2021 }}, ''World Factbook'', U.S. Central Intelligence Agency, 15 January 2014. Retrieved 30 January 2014.</ref> Stacione të tjera radio me mbulim mbarëkombëtar janë Atlas Radio, Montena Radio, ProFM, Radio Antena M Radio Crne Gore, Radio Svetigora dhe Russkoye Radio (Radio Ruse). === Transmetimi televiziv === Mali i Zi ka 4 stacione televizive publike dhe rreth 20 private dhe 1 kanal televiziv satelitor. Stacione të tjera televizive në pronësi private kryesisht mbulojnë qytetet kryesore në Mal të Zi. Transmetuesi kombëtar radio-TV i financuar nga shteti [[Radio Televizioni i Malit të Zi|, Radio Televizioni i Malit të Zi]] (RTCG) operon 2 rrjete televizive tokësore: [[Radio Televizioni i Malit të Zi|TVCG 1]] për lajme dhe prodhime vendase dhe [[Radio Televizioni i Malit të Zi|TVCG 2]] për sport dhe argëtim. [[TVCG Sat]] transmetohet në [[Australia|Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandën e Re]] përmes satelitit.<ref name="CIAWFB-Montenegro-2014"/> Kundërshtarët e qeverisë pretendojnë se, megjithë disa përmirësime, RTCG ende kontrollohet nga strukturat politike në pushtet dhe se transmetuesi publik e favorizon qartë qeverinë në programet dhe raportimet e saj.<ref name="USDOS-CROHRP-Montenegro-2012"/> Stacionet televizive private me mbulim mbarëkombëtar janë RTV Atlas, TV Vijesti, Pink M, Prva crnogorska televizija, NTV Montena dhe [[Montenegrin Broadcasting Corporation|MBC]] . Kanalet e mëparshme përfshijnë Elmag RTV, IN TV dhe [[Pro TV CG|Pro TV]] . Kanalet televizive lokale përfshijnë RTV APR ( [[Rozhaja|Rožaje]] ), RTV Nikšić ( [[Nikshiqi|Nikšić]] ), [[TV Budva]] ( [[Budua|Budva]] ), RTV Panorama ( [[Plevla|Pljevlja]] ), [[TV Teuta]] ( [[Ulqini|Ulqin]], me mbulim edhe në [[Tivari|Bar]], [[Podgorica|Podgoricë]] ) dhe [[TV BOiN]] ( [[Tuzi]], që mbulon [[Ulqini|Ulqinin]] dhe [[Podgorica]] gjithashtu). === Kinema === Duke marrë parasysh popullsinë e tij prej rreth 600,000 banorësh, Mali i Zi ka prodhuar një numër regjisorësh dhe aktorësh të shquar të filmit, përfshirë Dushan Vukotiqin, fituesin e parë të Oskarit jugosllav (për kategorinë e filmit të shkurtër të animuar në 1961), Veljko Bulajić dhe Zhivko Nikolić . === Telekomunikacioni === Mali i Zi ka 163,000 linja telefonike fikse në përdorim, të ofruara nga T-Com Montenegro (në pronësi të Crnogorski Telekom ) dhe MTEL (në pronësi të Telekom Srbija ).  . Telefonia celulare ka lulëzuar, me 1.1 milion linja,<ref name="CIAWFB-Montenegro-2014"/> të ofruara nga tre operatorë [[Sistemi global për komunikme mobile(GSM)|GSM]] : Telenor Montenegro (në pronësi të Telenor ), T-Mobile Montenegro (në pronësi të Crnogorski Telekom) dhe m:tel (në pronësi të Telekom Srbija ). Shërbimet 3G u prezantuan në vitin 2007. Me 178% Mali i Zi kishte në vitin 2013 shkallën e dytë më të lartë të depërtimit të telefonave celularë në Evropë, pas vetëm [[Rusia|Rusisë]] dhe renditej i 9-ti në mbarë botën.<ref name="telecompaper">[http://www.telecompaper.com/news/russia-montenegro-top-for-mobile-penetration-in-europe--966008 "Russia, Montenegro top for mobile penetration in Europe"], Telecom Paper, 10 September 2013. Retrieved 30 January 2014.</ref> === Interneti === Mali i Zi kishte 373,655 përdorues të internetit në vitin 2012, ose 56.8% e popullsisë.<ref name="NIUCalc">Calculated using penetration rate and population data from [https://www.census.gov/population/international/data/idb/rank.php "Countries and Areas Ranked by Population: 2012"], Population data, International Programs, U.S. Census Bureau, retrieved 26 June 2013</ref><ref name="ITU-IndividualsUsingTheInternet">[http://www.itu.int/en/ITU-D/Statistics/Documents/statistics/2013/Individuals_Internet_2000-2012.xls "Percentage of Individuals using the Internet 2000-2012"], International Telecommunication Union (Geneva), June 2013, retrieved 22 June 2013</ref> Shërbimet e internetit ofrohen nga Crnogorski Telekom ( dial-up dhe ADSL ), M-Kabl ( DOCSIS ) dhe MTEL ( WMAX ).  ADSL u bë e disponueshme në [[Mali i Zi|Mal të Zi]] në 2005. Nuk ka kufizime nga qeveria për aksesin në internet. Derisa u urdhërua të pushonte së vepruari në mars 2011, një nga ofruesit kryesorë të shërbimit të internetit në vend i dha policisë akses të drejtpërdrejtë në të gjitha format e komunikimeve të kryera në serverët e saj. Nuk dihet nëse autoritetet e kanë përdorur këtë akses për të monitoruar [[Posta elektronike|e-mail]] -et ose [[Vëndi i rrjetës|faqet e internetit]] të internetit ose dhomat e bisedave . Nuk ka asnjë provë që qeveria mbledh ose zbulon informacione personale të identifikueshme për individët bazuar në shprehjen paqësore të individit të opinionit ose besimit politik, fetar ose ideologjik.<ref name="USDOS-CROHRP-Montenegro-2012"/> == Shih edhe == * [[TV Teuta]] * [[Radio Televizioni i Malit të Zi]] == Referime == [[Kategoria:Media në Mal të Zi]] [[Kategoria:Media në Ulqin]] [[Kategoria:Media e masave sipas vendit]] l1r3bgzvn0ufrewm7qzyukctw6f6kk9 0 331490 2986450 2962411 2026-06-01T18:18:10Z ~2026-32751-98 188523 2986450 wikitext text/x-wiki '''Galeria Valeria''' (vdiq më 315) ishte e bija e perandorit romak [[Diokleciani|Dioklecianit]] dhe gruaja e bashkëperandorit të tij [[Galeriu|Galerius]] . == Biografia == E lindur si Valeria nga Diokleciani dhe Priska, ajo u martua me Galeriun në vitin 293, kur babai i saj e ngriti atë në pozitën e Cezarit . Kjo martesë u organizua qartë për të forcuar lidhjet midis dy perandorëve. Valeria u ngrit në titullin Augusta dhe ''Mater Castrorum'' në nëntor 308. Meqenëse Galerius nuk pati fëmijë me të, Valeria adoptoi djalin e paligjshëm të burrit të saj, Candidianus, si të sajin. Për nder të saj, Galerius e quajti krahinën e Panonisë së Epërme ''Valeria'', të cilën e kishte përmirësuar duke kulluar kënetat dhe duke hequr pyjet.<ref>Gibbon, Edward. ''The Decline and Fall of the Roman Empire'', vol. 1, p. 461.</ref> Kur Galerius vdiq, në vitin 311, [[Licini|Licinit]] iu besua kujdesi i Valerisë dhe nënës së saj Prisca. Dy gratë, megjithatë, ikën nga Licini te [[Maksimin Daja|Maximinus Daia]], vajza e të cilit ishte fejuar me Candidianus. Pas një kohe të shkurtër, Valeria refuzoi propozimin për martesë të Maksiminit, i cili e arrestoi dhe e mbylli në Siri dhe i konfiskoi pronat. Me vdekjen e Maximinus, Licini urdhëroi vdekjen e të dy grave. Valeria dhe Prisca u larguan duke u fshehur për një vit, derisa u njohën nga banorët e [[Selaniku|Selanikut]] . Ajo dhe nëna e saj u kapën nga ushtarët e Licinit, u prenë kokat në sheshin qendror të qytetit dhe trupat e tyre u hodhën në det.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5IpPhTqnDJkC&pg=PA221|title=Monumenta Graeca et Romana: Mutilation and transformation : damnatio memoriae and Roman imperial portraiture|date=1 janar 2004|publisher=BRILL|isbn=90-04-13577-4|pages=221–}}</ref> Valeria ishte dashamirës ndaj [[Të krishterët|të krishterëve]], ndërsa Galeriu i persekutonte ata. Ajo u kanonizua si shenjtore e krishterë me nënën e saj (shih Shën Aleksandra ). == Shih edhe == * [[Iliriku]] * [[Diokleciani]] * [[Prefektura e Ilirikut]] * [[Lista e personaliteteve ilire]] == Referime == {{reflist}} == Lidhje të jashtme == * [http://www.roman-emperors.org/dioclet.htm#Note%201 "Prisca, Galeria Valeria dhe Candidianus"], sv "Diokleciani", ''De Imperatoribus Romanis'' . [[Kategoria:Lindje - Shekulli III]] [[Kategoria:Vdekje 315]] [[Kategoria:Gratë në Romën e Lashtë]] n9vnbm08cdgkq679a43rpdllkp42h3s 0 333817 2986595 2560636 2026-06-01T22:49:36Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986595 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Epirus234bc.jpg|djathtas|parapamje|220x220px| Monedhë e Lidhjes Epirote, që paraqet Zeusin (majtas) dhe një ndriçim me fjalën "ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ" - Epirotët (djathtas)]] '''Lidhja Epirote''' ({{Lang|grc|Κοινὸν Ἀπειρωτᾶν}} , ''Koinòn Āpeirōtân'' ; Attic : {{Lang|grc|Κοινὸν Ἠπειρωτῶν}} , ''Koinòn Ēpeirōtôn'' ) ishte një koalicion ose ''[[Koinoni|koinon]]'', <ref>The full range of meanings can be found under ''[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*k%3Aentry+group%3D138%3Aentry%3Dkoino%2Fs κοινός]'' in {{Harvnb|Liddell|Scott|1940}}.</ref> i fiseve [[Shteti i Epirit|epirote]] . <ref>{{Harvnb|Boatwright|Gargola|Talbert|2004}}</ref> == Historia == [[Skeda:EPEIROTE_REPUBLIC_B.C._238—168.jpg|parapamje| Duke përshkruar Dionin dhe Zeusin (majtas) dhe një dem (djathtas)]] Koalicioni u krijua midis viteve 370 dhe 320 para Krishtit (së pari si Lidhja [[Molosët|Molosiane]] në 370 para Krishtit), e cila ndihmoi në bashkimin e tre fiseve kryesore të [[Epiri|Epirit]] (dmth. [[Molosët]], [[Thesprotët]] dhe [[Kaonët]] ). <ref>{{Harvnb|Franke|1989|loc=p. 459: "As king of the Molossians – he never styled himself king of the Epirotes and certainly never king of Epirus, a title found especially in the Roman tradition – Pyrrhus was at the same time the ''hegemon'' of the Epirote League which was founded around 325/20 and describes itself as the ''ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΤΩΝ ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ'' ('the Epirote allies') on inscriptions. The League united the three main peoples of Epirus (Map 9) – the Molossians, the Thesprotians, and the Chaonians, who were evidently the last to join; each of these in turn consisted of numerous sub-groups."}}</ref> Orakulli i [[Dodona|Dodonës]] ishte qendra fetare, politike dhe kulturore e Lidhjes Molosiane dhe më vonë e Lidhjes Epirote. [[Pirro i Epirit]] u bë udhëheqës i Lidhjes në vitin 297 para Krishtit. <ref>{{Harvnb|Koester|1995|loc=p. 33: "After a variety of experiences Pyrrhos had become king of the Molossians and leader of the Epirote league in northwestern Greece (297 BCE)."}}</ref> Kur mbreti Agathokli i Sirakuzës pushtoi Korkyrën, ai i ofroi ishullin si prikë vajzës së tij Lanassa në martesën e saj me [[Pirro i Epirit|Pirron e Epirit]] në 295 para Krishtit. <ref>{{Harvnb|Chamoux|2002}}; {{Harvnb|Franke|1989}}.</ref> Më pas ishulli u bë anëtar i Lidhjes Epirote. Ndoshta atëherë u themelua vendbanimi Kasiope për të shërbyer si bazë për ekspeditat e mbretit të Epirit. Ishulli mbeti në Lidhjen Epirote deri në vitin 255 para Krishtit kur u bë i pavarur pas vdekjes së Aleksandrit II të Epirit . Lidhja u mund nga [[ilirët]] gjatë [[Beteja e Foinikës|Betejës së Fenikisë]], gjë që e detyroi atë të hynte në një aleancë me [[Teuta e Ilirisë|Teutën]] për të parandaluar sulme të mëtejshme. Kjo aleancë i bëri epirotët armiqësorë ndaj akejve dhe etolëve, por me sa duket përfundoi pas disfatës së ilirëve në [[Luftërat iliro-romake|Luftën e Parë Ilire]] . Megjithëse Lidhja Epirote mbeti neutrale në dy [[Luftërat romako-maqedonase|Luftërat e para Maqedonase]], ajo u shpërbë përfundimisht në [[Lufta e tretë romako-maqedonase|Luftën e Tretë Maqedonase]] (171–168 p.e.s.), me molosët në anën e [[Maqedonët e lashtë|maqedonasve]] dhe kaonët dhe thesprotët që mbështesnin [[Republika Romake|Republikën Romake]] . == Dekretet e Lidhjes == Në [[Dodona|Dodonë]] u vendosën kopje të dekreteve (dekretet e prokurës dhe nënshtetësisë, të dhënat e dorëzimit ) të Lidhjes Molosiane dhe Epirote. Të gjithë anëtarët kishin shtetësi të përbashkët. <ref>{{Harvnb|Eidinow|2007}}</ref> Për sa i përket dialektit të Lidhjes Epirote, ai nuk ishte dorik korintik dhe madje alfabeti nuk ishte korintik; ndoshta ishte Dorik Veriperëndimor, siç duket të tregojnë disa kërkime të regjistruara në [[Dodona|Dodonë]] . <ref>{{Harvnb|Hammond|1994}}.</ref> Dëshmia e parë epigrafike e Lidhjes Molosiane daton në vitin 370 para Krishtit nën mbretin (ose ''basileus'' ) Neoptolemus . <ref>{{Harvnb|Cabanes|1976}}.</ref> == Shih edhe == * [[Iliria]] * [[Shteti i Epirit]] * [[Mbretëria e Ilirisë]] == Referime == [[Kategoria:Korfuzi i lashtë]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi]] [[Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] qmso8unga7apxbnjo55o4n6q5k79h95 0 334124 2986473 2981862 2026-06-01T20:32:57Z ~2026-32618-04 188531 2986473 wikitext text/x-wiki {{joref}} '''Aferdita Bajrami''' e lindur më 29 Maj 1982 në Stutgart Gjermani është këngëtare e njohur nga Diaspora Ajo ishte yll i pa diskutueshëm dhe këngët i kishtë të dëgjuara, të pëlqyera dhe shumë të transmetuara në radio e televizion. Afërdita Bajrami për një kohë u largua nga skena, duke lënë zbrazëti. Por, zeshkanja e bukur e me zë karakteristik i rikthehet gjithmonë muzikës. Më datë 20 Nëntor 2004 Aferdita Bajrami publikon videoklipin "Të Premtoj". Në Nëntor 2005, Aferdita Bajrami merr pjesë në Kënga Magjike 2005 me këngën "S'paske Qenë Naiv". Më datë 21 Maj 2017, Aferdita Bajrami & Dritan Bajraktari publikojnë videoklipin "Dy Tre Nete". Më datë 8 Shtator 2018, Aferdita Bajrami publikon videoklipin "Në Këtë Jetë". Ajo rikthehet fuqishëm dhe shumë në formë në projetin e ri. Muzika dhe teksti mbajnë vulën e Arsim Bunjakut, ndërkaq orekstrimi është bërë nga Ardian Kastrati. Videoklipi është punuar nga “Bug Production”. Më datë 1 Mars 2019, Aferdita & Mira publikojnë videoklipin "Mos I Mbyll Sytë". Kjo këngë i dedikohet Ibush Bajramit dhe këndohet nga dy vajzat e tij: Afërdita dhe Mira. Afërdita thotë se edhe pse gurbeti i ndau për së gjalli, babai do jetë përjetësisht në zemrat e tyre dhe gjithmonë do e kujtojnë me mall. Videoklipi u prodhua nga kompania BUG Production. Më datë 27 Korrik 2022, Aferdita Bajrami publikon videoklipin "Ku Je Dashni". Muzika e këngës u punua nga Egzon Bajraliu, teksti u shkrua nga Kreshnik Avdiu, ndërsa për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi). Videoklipi u prodhua nga kompania MAX Production. == Pjesëmarrja në Festivale == * 2005 - S'paske Qenë NaivKënga Magjike 2005 [[Kategoria:Lindje 1979]] oew6by55oir3ovk8offchj0ac8crpgq 0 335260 2986310 2982566 2026-06-01T12:16:39Z AltinNatyra 180704 /* Vështrim */ 2986310 wikitext text/x-wiki {{Joref|data=shtator 2025}}[[File:Duress Purger 13354.jpg|thumb|Durrësi në vitin 1914]] [[File:Albaniaturistica.jpg|thumb|Shqipëria Turistike]] [[File:Italy-Albania Adriatica-Steamer-Services 1937 Map.tif|thumb|Harta e Shërbimeve të Avulloreve Adriatike Itali-Shqipëri (1937)]] '''Historia e turizmit në Shqipëri''' është një udhëtim interesant që reflekton zhvillimet politike dhe ekonomike të vendit, duke nisur nga një izolim i plotë gjatë periudhës së [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] përmes periudhës mes dy [[Lufta botërore|luftërave botërore]] dhe asaj komuniste, ku turistët e huaj ishin një shfaqje e rrallë dhe e kontrolluar, në një hapje të shpejtë pas viteve '90, kur dëshira për të eksploruar natyrën e mrekullueshme dhe trashëgiminë e pasur kulturore u kthye në një motor kryesor të rritjes ekonomike. == Vështrim == Qe në kohën e Perandorisë Osmane ka patur disa udhëtarë të huaj në Shqiperi, si p.sh. [[Evlia Çelebiu]], [[François Pouqueville]], [[Ami Boué]], [[William Martin Leake]], [[Johann Georg von Hahn]], [[Edith Durham]], etj. Në vitin 1914 fill pas 2 vjetësh nga shpallja e pavarësisë, Shqipëria vizitohet nga princ Vidi . Ai mbërrin në qytetin e Durrësit , i cili ishte kryeqyteti i vëndit në atë kohë dhe gjatë vizitës një operator austriak realizoi pamjet e para filmike duke vënë në dukje mënyrën e jetesës , pamjen e qytetit dhe kulturën vëndase. Këto pamje rezultojnë si pamjet e para filmike me qëllim turistik në Shqipëri. Në fund të viteve 20 , Insituti “ Luce “ ofroi pamje të Shqipërisë bardh e zi , duke e titulluar këtë minifilm: “ Panorami Pittoreschi “. Filmimet e realizuara tregojnë Shqipërinë primitive dhe modern të asaj kohe , duke vënë në dukje: veshjet tradicionale, punimet artizanale , tregtinë dhe peshkimin. Qytetet e vizituara fillimisht ishin qyteti i [[Durrësi|Durrësit]] dhe [[Kruja|Krujës]]. Vizitorët zbarkonin ne qytetin bregdetar dhe pas vizitës në këtë qytet ata merrnin rrugën drejt qytetit të Krujës . Ajo ç’ka u bënte më shumë përshtypje ishte historia e vëndit dhe rrugëtimin historik që ne kemi që në periudhën e [[Bizanti|Bizantit]] . Ndertesat e vjetra arkiologjike të cilat dëshmonin çdo periudhë ne Shqipëri. Gjithashtu u tërhiqte vëmëndje edhe vëndi ku kishte mbretëruar heroi ynë kombëtar “ Gjergj Kastiot Skënderbeu “ . Kalatë madhështore të rezituara prej kohësh dhe burrat të cilët kryenin punët e tyre në pragun e derës. Ajo që u bënte më shumë përshtypje ishte roli I gruas . Gruaja pothuajse bënte të gjitha punët . Një nga turistët e famshëm të asaj kohe ishte edhe shkrimtari francez : [[Romain Rolland]] i cili vizitoi Durrësin dhe Krujën brënda një dite. Kruja ishte destinacioni kryesor turistik për shkakë të historisë dhe karakteristikave mesjetare , turko-bizantine. Gjithashtu për arsyen se konsiderohej si ; “djepi I pavarësisë “ e lidhur forte me mitin e heroit kombëtar. Pas Krujës , filloi zbulimi I një destinacioni të ri ,ai i Butrintit . Një qytet i lashtë ku Enea e Trojës e zbuloi krejt rastësishtë në rrugën e tij drejtë Romës. Butrinti do kthehej kështu në destinacionin shumë te famshëm në Shqipëri , e cila vazhdon edhe sot të konsiderohet I tillë. Në vitet 30 , papritur Shqipëria u kthye në edhe si një nga destinacionet turistike, ku përgjithsishtë agjensitë italiane sillnin turistë një ditorë dhe vazhdonin lundrimin e tyre me vapor drejtë Korfuzit. Mund t’a krahasojmë këtë lloj udhëtimi , si një nga udhetimet me kroçerë të asaj kohe . Arkiologët italian nxjerrin në pahë Butrintin me anë të gërmimeve të tyre arkiologjike ne vitin 1928 . Nga këto gërmime u zbuluan gjurmë interesante nga perandoria romake në vëndin e ilirëve , paraardhës të shqiptarëve. Ato ç’ka binin më shumë në sy ishin dyshemeja shumëngjyrshe e shek – V pas Krishtit dhe amfiteatri i shek – III p.k . Sheshi i skenës që i përket epokës helenistike dhe sfondi i para skenës i epokës së perandorisë romake. Gjithashtu në themele u gjetën edhe statuja mjaft të bukura . Në vitin 1937 , Ministri i financave të Italisë mbërriti në Durrës, për të asistuar në 25-vjetorin e pavarësisë së Shqipërisë. Mbreti Zog organizoi një ceremoni me rastin e festës së pavarsisë. Pas asistim të tij , ministri i financave të Italisë gjithashtu shkoi të vizitonte edhe Butrintin e famshëm . Në këtë visit , ai do shikonte nga afer zbulimin e kësaj mrekullie antike. Shqipëria në fillesat e saj në turizëm , nuk pranonte turistë të huaj përveç turistëve Lindor ( bllokut komunistë të asaj kohe ). Anije me turistë gjermano-lindorë zbarkonin në portin e Durrësit për t’u njohur me Shqipërinë dhe kulturën vëndase. Hoteli I ri në qytetin e Durrësit i quajtur “Hotel Adriatik” ishte qëndra e pushimit për këta turistë të huaj. Qëndër tjetër pushimi bregdetar u bë edhe plazhi ii Dhërmiut i lagur nga deti Jon . Shqipëria si një nga vëndet më të vogla në Europë ofronte për turistët panorama të veçantë prej struktures së saj gjeografike dhe me një klimë tepër të favorshme . Në vitet 50 , televizioni shqipëtar realizoi një dokumentar ku tregonte llojet e turizmit në Shqipëri për turistët e huaj. Pamjet e realizuara vinin theksin mbi turizmin malor,bregdetar,kulturor dhe arkeologjik. Plazhi i Durrësit mbetej ende destinacioni më i preferuar i vizitorëve të asaj kohe. Gjithashtu do të shohim edhe fillesat e turizmit të brëndshëm në vend. i cili më pare nuk njihej në Shqipëri . Puntorëve u jepej mundësia të kalonin një ditë pushimi në bregdet. Më pas , destinacion tjetër turistik i preferuar u bë edhe qyteti i Pogradecit , ndryshe nga qytetet e tjera të frekuentuar , ky qytet ofronte plazh në liqenin e Ohrit . Fillim viteve 50 deri në fund të viteve 60 , Shqipëria përjetoi fluks turistik. Por pas prishjes së marrdhënieve me Bashkimin Sovjetik , Shqipëria humbi turistët perëndimor dhe lindor. Pas kësaj situate mbeti vetëm turizmi I brëndshëm , ku më pas do mbërrinin edhe turistët kinezë. Kjo për arsye se Shqipëria me Kinën ishin aleatët kryesor në Europë me lidhje shumë të forte me njeri-tjetrin. Për turistët vëndas u krijuan kabina dhe tualete ne zonën e plazhit ,të cilat ishin të konfiskuara nga ata që konsideroheshin si përfaqësues të drejtimit të vjetër. Vëndsit nuk kishin të drejtë të akomodoheshin ne hotel pasi , hotel Adriatik ishte ndertuar për të pranuar vetëm turistë te huaj . Disa nga hotelet e para të ndërtuara në Shqipëri ishin: * [[Hotel "Butrinti"|Hotel Butrinti]] * Hotel Kruja * Hotel Apolloni * Hotel Durrësi Këto katër hotele të ndertuara ishin përballë Hotel Adriatik I cili ishte kompleks turistik vetëm për të huaj , ndryshe nga hotelet pasardhese . Gjithashtu u krijuan mundësitë edhe për pushimet e fëmijëve, te cilëve u ofroheshin pushime 15 ditore në bregdetë pa praninë e prindërve të tyre. Përzgjidheshin fëmijë të dalluar ose fëmijë të punojësve të përzgjedhur për të kaluar pushimet e tyre në “Kampin e Pionerëve – Qemal Stafa “. Në këtë kamp fëmijëve u ofroheshin kënde lojrash , program argëtimi , menzë , ushtrime fizike , ushqim si edhe libra e revista. Në këtë periudhë , gjithashtu u ndërtua edhe anija e pare turistike ne qytetin e Durrësit . Kjo anije ofronte për turistët një lundrim fare të shkurtër ne bregdetin e qytetit e cila kushtonte 10 lekë të vjetra për person. E quajtur fillimisht “ Puntori “ ,kjo anije ofronte 120 vënde për turistët. 1.3.1 Kriteret që duhej të plotësonin turistët e huaj në Shqipëri në periudhën e komunizmit Në vitet 1983-1984 për here të parë u u realizua një promovim i mirëfilltë i turizmit në Shqipëri me pamje filmike me ngjyra të vëndeve të ndryshme të shoqëruar me komente përkatëse dhe duke shpjeguar copëza historie për secilën destinacion. Përveç vëndeve ato pamje tregonin edhe për hotelet , restorantet , dyqanet , muzetë , punishte dhe fabrika që mund të gjeje në Shqipëri. Ky promocion i plotë turistik shqipëtar u realizua nga “Kinostudio e Re “ . Në këtë mënyrë turistët mund të kishin një informacion më të detajuar rreth Shqipërisë . Në vitet 80-90 turistëve të huaj që mbërrinin në Shqipëri nuk u lejohej të filmonin apo fotografonin . Aparatet fotografike u konfiskoheshin ne momentin e mbërritjen në aeroporti e Rinas-it dhe u jepeshin mbrapsht në momentin që largoheshin sërisht nga Shqipëria. Meshkujt nuk lejoheshin të qëndronin në territorin shqipëtar me flokë të gjata, në te kundert ata qetheshin në ambjentet e aeroportit. Femrat duhej të ishin me veshje të përshtatëshme për vëndin dhe nuk duhej të ishin te ekspozuara. == Shih edhe == * [[Turizmi në Kosovë]] * [[Turizmi në Shqipëri]] [[Kategoria:Historia e turizmit në Shqipëri]] ghypyxin2evp0lrwkxwpx5uucvnhilm 0 344747 2986556 2965126 2026-06-01T22:41:27Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lista]]; added [[Category:Lista në lidhje me Shqipërinë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986556 wikitext text/x-wiki '''Lista e masakrave komuniste në Shqipëri''' përmban një sërë krime luftesh, ngjarje vëllavrasjesh që nisin në shtator 1943 duke filluar kështu luftën civile në vend. Vëllavrasja filloi pasi [[Lëvizja Nacional-Çlirimtare|LANÇ]] prishi [[Marrëveshja e Mukjes|Marrëveshjen e Mukjes]] të nënshkruar më 2 gusht 1943 dhe duke vepruar me oportunizëm pas kapitullimit të Italisë fashiste më 3 shtator 1943. == Lista == {| class="wikitable" |+ !Ngjarja !Data !Të vrarë !Shënim |- |[[Masakra e Gërhotit]] |14 shtator 1943 |36 | |- |[[Masakra e Libohovës]] |3 tetor 1943 |15<ref>{{Cite web|title=3 tetor 1943, masakra e komunistëve në Libohovë|url=https://kujto.al/3-tetor-1943-masakra-e-komunisteve-ne-libohove/|language=sq}}</ref> | |- |[[Masakra e Fraveshit]] |9 tetor 1943 |13 |Afër Priskës së Tiranës. |- |[[Masakra e Matjanit]] |21 tetor 1943 |82 |Edhe e njohur si Masakra e Myzeqesë. |- |[[Masakra e Gjirokastrës]] |14 nëntor 1943 |11 |Edhe një 15 vjeçar. |- |[[Masakra e Gjirokastrës]] |18 nëntor 1943 |8 | |- |[[Masakra e Dukatit]] |30 nëntor 1943 |30 | |- |[[Masakra e Libohovës]] |dhjetor 1943 |7 | |- |[[Masakra e Loçanit]] |14 shkurt 1944 |33 | |- |[[Masakra e Martaneshit]] |5 mars 1944 |22 | |- |[[Masakra e Dunicës]] |7 mars 1944 |11 |Në Mokër. |- |[[Masakra e Kuçit]] |fillimprill 1944 |15 |Në Kurvelesh. 13 burra, 2 gra. |- |[[Djegia e Starovës]] |21 prill 1944 | |U dogjën 400 shtëpi. |- |[[Masakra e Kurdarit]] |vjeshtë 1944 |20 |U dogjën 15-20. |- |[[Masakra e Dukajt]] |shtator 1944 |27 | |- |[[Masakra e Buzëmadhes]] |26 shtator 1944 |21 |Në Lume. |- |[[Masakra e Tiranës]] |28 tetor - 16 nëntor 1944 |60 |[[Nata e Shën Bartolomeut]] |- |[[Masakra e Tivarit]] |31 mars-1-2 prill 1945 |3447 |780 vdiqën rrugës. |- |[[Masakra e Qafë-Valmirit]] |17 gusht 1949 |14 | |- |[[Masakra e vitit 1951]] |26 shkurt 1951 |22 |Në Mënik të Ndroqit, buzë Erzenit. |} == Shih edhe == * [[Krimet e regjimit komunist në Shqipëri]] == Referime == [[Kategoria:Krime gjatë komunizmit në Shqipëri]] [[Kategoria:Lufta e Dytë Botërore]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] kxa29acyurmv0hvptcss3y95qaxzbdm 0 344937 2986555 2965195 2026-06-01T22:41:21Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lista]]; added [[Category:Lista në lidhje me Shqipërinë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986555 wikitext text/x-wiki Më poshtë është një listë e [[Masakra|masakrave]] që kanë ndodhur në [[Shqipëria|Shqipëri]] (numrat mund të jenë të përafërt): == Periudha osmane == {| class="sortable wikitable" !Emri !Data !Lokacioni !Të vdekur ! class="unsortable" |Shënime |- |Masakrat e Shqiptarëve në Luftërat Ballkanike |1912–1913 |në të gjithë Shqipërinë |deri në 100,000 të vrarë ose të vdekur<ref name=":32">{{Cite web|last=McCarthy|first=Justin|title=1912–1913 Balkan Wars Death and Forced Exile of Ottoman Muslims|url=https://www.tc-america.org/files/news/pdf/balkan-wars-map.pdf|website=tc-america.org|quote="not including an estimated 100,000 dead in Albania"}}</ref><ref name=":12">{{Cite book|last=Trix|first=Frances|url=https://books.google.com/books?id=KBOMDwAAQBAJ&dq=%22not+including+an+estimated+100%2C000+dead+in+Albania%22&pg=PR16|title=Urban Muslim Migrants in Istanbul: Identity and Trauma Among Balkan Immigrants|publisher=Bloomsbury|year=2017|isbn=978-1-78453-609-1|pages=16|quote="not including an estimated 100,000 dead in Albania"}}</ref> |Ushtritë serbe dhe malazeze masakruan civilët shqiptarë dhe shumë vdiqën gjithashtu nga uria dhe sëmundjet |} == Lufta e Parë Botërore == {| class="sortable wikitable" !Emri !Data !Lokacioni !Të vdekur ! class="unsortable" |Shënime |- |Masakra e Hormovës |29 prill 1914 |[[Hormova|Hormovë]] |217 |Burrat dhe djemtë shqiptarë u masakruan nga ushtria greke në vitin 1914.<ref>{{cite web|title=1915 {{!}} Mid'hat bey Frashëri: The Epirus Question - the Martyrdom of a People|url=http://www.albanianhistory.net/1915_Frasheri/index.html|website=www.albanianhistory.net}}</ref><ref>{{cite book|last1=Destani|first1=Bejtullah D.|url=https://books.google.com/books?id=hx9pAAAAMAAJ&q=Massacre%20Kodra%201914|title=Ethnic Minorities in the Balkan States, 1860-1971: 1914-1923|date=2003|publisher=Archive Editions|isbn=978-1-84097-035-7|language=en|access-date=10 gusht 2023}}</ref><ref>{{cite book|last1=Swire|first1=Joseph|url=https://books.google.com/books?id=96NPAQAAMAAJ&q=Massacre+Kodra+1914|title=King Zog's Albania|date=1937|publisher=Liveright|language=en|access-date=10 gusht 2023}}</ref><ref name=":23">{{cite web|date=9 prill 2016|title=Greek barbarities in Albania|url=https://www.ocnal.com/2016/04/greek-barbarities-in-albania.html|website=Oculus News|language=en-gb}}</ref> |- |Masakra në Panariti |10 korrik 1914 |[[Panariti (Korçë)|Panarit]] |375 |Shqiptarët u masakruan nga forcat greke gjatë Luftës së Parë Botërore<ref>{{cite book|last1=Çemerica|first1=Haxhi|url=https://books.google.com/books?id=vaG4AAAAIAAJ&q=Masakra+e+Panaritit|title=Riza Kodheli|last2=Buzali|first2=Ilir|date=1984|publisher=Shtëpia Botuese "8 Nëntori"|language=sq|access-date=10 gusht 2023}}</ref><ref>{{cite book|last1=Tomori|first1=Kosta Papa|url=https://books.google.com/books?id=-VynwfELSgsC&dq=Masakra+e+Panaritit&pg=PA167|title=Barbaritë greke në Shqipëri: kujtime historike, 1913-1914|date=2012|publisher=Naimi|isbn=978-9928-109-38-5|language=sq|access-date=10 gusht 2023}}</ref><ref name=":22">{{cite web|date=9 prill 2016|title=Greek barbarities in Albania|url=https://www.ocnal.com/2016/04/greek-barbarities-in-albania.html|website=Oculus News|language=en-gb}}</ref> |- |Masakrat e Korçës |maj 1914 |[[Korça|Korçë]] |qindra |Masakra të shumta kanë ndodhur në rrethin e Korçës kundër shqiptarëve nga ushtarët grekë.<ref>{{Cite web|last=Elsie|first=Robert|title=1914 Christo Dako: Terrible Greek Atrocities in the District of Kortcha|url=http://www.albanianhistory.net/1914_Dako/index.html#:~:text=All%20the%20houses%20of%20the,massacred%2C%20but%20not%20yet%20identified.|website=albanianhistory.net}}</ref> |} == Lufta e Dytë Botërore == {| class="sortable wikitable" !Emri !Data !Lokacioni !Të vdekur ! class="unsortable" |Shënime |- |Masakra e Borovës |9 korrik 1943 |Borovë |107 |Forcat gjermane naziste vranë civilë si hakmarrje për një sulm partizan<ref name="Mayer2">{{cite book|last=Mayer|first=Herman Frank|url=https://books.google.com/books?id=_Hpr-PK39UkC&dq=Blutiges+Edelwei%C3%9F:+die+1.+Gebirgs-Division+im+Zweiten+Weltkrieg+Author+Hermann&pg=PA434|title=Blutiges Edelweiß: die 1. Gebirgs-Division im Zweiten Weltkrieg|publisher=Links Christoph Verlag|year=2008|isbn=978-3-86153-447-1|pages=159–167|language=de}}</ref> |} == Periudha komuniste == {| class="sortable wikitable" !Emri !Data !Lokacioni !Të vdekur ! class="unsortable" |Shënime |- |Eliminimi i opozitës në 1947 |1947 |Tirana |16 |Vrasja e 16 jokomunistëve në opozitë<ref>{{Cite news|date=10 tetor 2022|title=10 tetor 1947, dita kur u vra opozitarizmi|work=kujto.al|url=https://kujto.al/10-tetor-1947-dita-kur-u-vra-opozitarizmi/|access-date=7 shtator 2023}}</ref> |- |Ekzekutimet e vitit 1951 |26 shkurt 1951 |Tirana |22 |Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë ekzekutoi intelektualë pa gjyq<ref>{{cite web|title=Shqipëri: 26 shkurt 1951 regjimi komunist ekzekuton 22 intelektualë shqiptarë|url=http://www.radiovaticana.org/ALB/Articolo.asp?c=360125|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120910030828/http://www.radiovaticana.org/ALB/Articolo.asp?c=360125|archive-date=2012-09-10|accessdate=2010-07-29|publisher=Radiovaticana.org}}</ref> |- |Masakra e Libofshës |Qershor 1992 |Libofshë |5 |Vëllezërit Ditbardh dhe Josef Cuko vrasin pesë anëtarë të së njëjtës familje me shufra metalike gjatë një grabitjeje në qytetin e Libofshës. Vëllezërit u ekzekutuan për masakrën, ku trupat e tyre të varur u ekspozuan në publik.<ref>{{Cite news|date=2021-11-19|title=Dënimi i fundit me vdekje për masakrën e Libofshës/ Kush ishin dy vëllezërit që u varën në mes të Fierit! Ngjarja që tronditi Shqipërinë në vitin 1992|work=[[Panorama (Albania)|Gazeta Panorama]]|url=http://www.panorama.com.al/denimi-i-fundit-me-vdekje-per-masakren-e-libofshes-kush-ishin-dy-vellezerit-qe-u-varen-ne-mes-te-fierit-ngjarja-qe-tronditi-shqiperine-ne-vitin-1992/|access-date=2023-10-02}}</ref> |} == Periudha moderne == {| class="sortable wikitable" !Emri !Data !Lokacioni !Të vdekur ! class="unsortable" |Shënime |- |Incidenti në Peshkëpi |10 prill 1994 |Peshkopi, Dropull |2 |3 të plagosur |- |Masakra e 28 shkurtit 1997 |28 shkurt 1997 |Vlorë |9 | |- |Masakra e Levanit |28 mars 1997 |Levan |24 | |- |Masakra e Cërrikut |23 maj 1997 |Cërrik, Elbasan |6 |22 të plagosur |- |Masakra e Urës Vajgurore |17 qershor 1997 |Ura Vajgurore |5 |6 të plagosur |- |Shkëmbim zjarri i Durrësit |7 gusht 2009 |Durrës |5 | |- |Demonstrata e opozitës shqiptare |21 janar 2011 |Tirana |4 |150+ të plagosur |- |Të shtënat në Resulaj |10 gusht 2018 |Resulaj, Selenicë, Qarku Vlorë |8 |Ritvan Zykaj qëllon dhe vret me [[AK-47|kallashnikov]] 8 të afërm të tij |} == Shiko edhe == * [[Lista e masakrave në Kosovë]] == Referime == [[Kategoria:Masakra në Shqipëri]] [[Kategoria:Lista të masakrave sipas vendit]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Shqipërinë]] 47pktm1lyzmo6bxsvjubp6ioz7wf1f6 0 344938 2986553 2985619 2026-06-01T22:40:59Z Leutrim.P 113691 Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/~2026-32297-37|~2026-32297-37]]) dhe riktheu versionin 2965196 nga Smallem 2986553 wikitext text/x-wiki Kjo është një listë e masakrave që kanë ndodhur në [[Kosova|Kosovë]] gjatë [[Historia e regjistruar|historisë]]. == Periudha osmane == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Sulmet e vitit 1830 |1830 |Ndërmjet Vushtrrisë dhe Gjilanit | |Shqiptarët |Serbët |Yashar Pasha i Prishtinës udhëheq shkatërrimin e kishave, vjedhjen e tokës së manastirit, vrasjen e murgjve dhe dëbimin e mbi 70 fshatrave serbe midis Vushtrrisë dhe Gjilanit. |- |Sulmet e vitit 1866 |1866 |Nahja e Pejës | |Shqiptarët |Serbët |Konsulli rus në Prizren, TiMajev, në raportin e tij zyrtar të fundit të vitit 1866 përshkruan se si shqiptarët e nahisë së Pejës kanë shkatërruar dhjetëra fshatra serbe, kanë vrarë fshatarë meshkuj, kanë përdhunuar gra dhe kanë përdhosur varret. |- |Sulmet e viteve 1876–78 |1876-78 | | |Refugjatët shqiptarë |Serbët |Refugjatët shqiptarë të ardhur në Kosovë, të cilët u dëbuan nga ushtria serbe nga sanxhaku i Nishit, u përfshinë në sulme hakmarrëse dhe veprime armiqësore ndaj popullatës lokale serbe. |- |Sulmet e vitit 1898 |1898 | | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Mikić|1988}} |- |Sulmet e vitit 1899 |1899 | | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Mikić|1988}} |- |Masakrat e serbëve në vitin 1901 |1901 |Prishtinë dhe Kolashin i Ibrit | |Shqiptarët |Serbët | |- |Marrja e Prishtinës |1912 |Prishtinë |5,000<ref name="NY Times">{{cite web|title=SERVIAN ARMY LEFT A TRAIL OF BLOOD; Thousands of Men, Women, and Children Massacred in March to Sea, Say Hungarian Reports.|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1912/12/31/100385991.pdf|access-date=6 shtator 2016}}</ref> |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Marrja e Ferizajt |1912 |Ferizaj |1,200 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Marrja e Prizrenit |1912 |Prizren |5,000<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC&q=robert+elsie|title=Historical Dictionary of Kosovo|date=2010|publisher=Robert Elsie|isbn=9780810874831}}</ref> |Ushtritë serbe dhe malazeze |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Masakra e Leshkobares |1912 |Lloshkobare |8 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Djegia e Bobajt |1912 |Bobaj | |Ushtria serbe |Shqiptarët |Të gjithë banorët e Bobajt u vranë. |- |Shfarosja e Opojës dhe Restelicës |1912-1913 |Opojë dhe Restelicë |mijëra |Ushtria serbe |Shqiptarët |Trupat serbe morën urdhër të shfarosnin popullsinë e fshatrave Opojë, Gorë, Bellobrad, Brrut, Rrenc, Bresanë, Zym dhe Qafëlesh.<ref>{{cite book|last1=Muharrem|first1=Qafleshi|url=https://escipub.com/Articles/AJHC/AJHC-2018-05-0401|title=Balkan Wars and the Albanian issue|date=2018|publisher=American Journal of History and Culture|location=Prishtina|ref=ISSN:2637-4919|access-date=24 prill 2020}}</ref> |- |Razing of Peja |1912-1913 |Peja | |Ushtria serbe dhe qetnikët |Shqiptarët |<ref>{{cite book|last1=Remzije Sherifi (1955)|first1=Ibrahim Rugova|url=https://books.google.com/books?id=RIruxQEACAAJ&q=Shadow+Behind+The+Sun+Remzije+Sherifi|title=La Question Du Kosovo (The Shadow Behind The Sun)|year=2007|isbn=9781905207473|location=Prishtina|page=53|access-date=27 mars 2020}}</ref><ref>{{cite book|last1=Bilheur|first1=Ophélie|url=https://dumas.ccsd.cnrs.fr/file/index/docid/537586/filename/Ophelie_Bilheur_-_Une_entree_sanglante_dans_l_Europe_du_XXe_siecle.pdf|title=Une entrée sanglante dans l'Europe du XXe siècle. Les massacres et atrocités pendant les guerres balkaniques (1912-1913)|date=2010|pages=107–108|language=fr|quote=Dans la région de Peć, plus de 10 000 personnes ont été converties de force, par la menace, la terreur; la moindre opposition est réglée à coups de baïonnettes ou d'incendies de 294 maisons. (In the Pejë region, more than 10,000 people were forcibly converted by threat or terror; the slightest opposition is resolved with bayonets. Two hundred ninety-four houses were burned.)|access-date=21 prill 2020}}</ref><ref name="Twenty Years Of Balkan Tangle">{{cite book|last1=Edith|first1=Durham|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.234333|title=Twenty Years Of Balkan Tangle|date=1920|page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.234333/page/n242 246]|access-date=29 mars 2020}}</ref> |- |Masakra e Bytycit |1913 |Malësia e Gjakovës |51 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Masakra e fisit Rugova |1913 |Rugova | |Ushtria malazeze |Shqiptarët |Çdo burrë i fisit Rugova thuhet se është vrarë. |- |Vrasjet në Vushtrri |1913 |Vushtrri | |Ushtria serbe |Shqiptarët |<ref>{{cite book|last1=Elsie|first1=Robert|url=https://books.google.com/books?id=dbqKDwAAQBAJ&q=massacre&pg=PR14|title=Kosovo, A Documentary History: From the Balkan Wars to World War II|last2=Destani|first2=Bejtullah D.|date=2018|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-78673-354-2|page=169|language=en|access-date=29 mars 2020}}</ref> |} == Lufta e Parë Botërore == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakra e Astrazubit |1914 |[[Malisheva|Malishevë]] |227 |Ushtria serbe |Shqiptarët |90% e shtëpive në Astrazubi u shkatërruan.<ref>{{cite journal|last1=Rifati|first1=Fitim|date=2015|title=Mizoritë e Ushtrisë Serbe në Rajonin e Astrazubit më 1914|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=355789|journal=Gjurmime Albanologjike - Seria e Shkencave Historike|language=sq|issue=45|pages=81–91}}</ref> |- |Masakrat e Pejës |1914 |[[Peja|Pejë]] | |Ushtria serbe |Shqiptarët |25 civilë vriteshin çdo ditë.<ref>{{cite book|last1=de 1914-1918|first1=France Commission de publication des documents relatifs aux origines de la guerre|url=https://books.google.com/books?id=16ZDAQAAMAAJ&q=massacra%20musulmans%20albanais%201914|title=Documents Diplomatiques Français (1871-1914): 1913|date=1933|publisher=Impr. nationale|language=fr|access-date=10 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Lubishtës |1914 |[[Lubishti|Lubishtë]] |104 |Ushtria serbe |Shqiptarët |<ref name=":2">{{cite book|last1=Destani|first1=Bejtullah D.|url=https://books.google.com/books?id=hh9pAAAAMAAJ&q=massacres%20albanais%20serbe%201914|title=Ethnic Minorities in the Balkan States, 1860-1971: 1888-1914|date=2003|publisher=Archive Editions|isbn=978-1-84097-035-7|language=en|access-date=10 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Skifterajt |1914 |[[Vitia|Viti]] |24 |Ushtria serbe |Shqiptarët |<ref name=":2" /> |- |Sulmi ndaj Bytycit |1915 |[[Malësia e Gjakovës|Malësi e Gjakovës]] | |Ushtria serbe |Shqiptarët |Familja Ushki pothuajse tërësisht e vrarë, me vetëm një të mbijetuar.<ref name=":12">{{cite book|last1=Elsie|first1=Robert|url=https://books.google.com/books?id=AaamDwAAQBAJ&dq=Bytyci+exterminated+Serbian+forces+1915&pg=PT222|title=The Tribes of Albania: History, Society and Culture|date=24 prill 2015|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-0-85773-932-2|language=en|access-date=12 gusht 2023}}</ref> |- |Bombardimi i Veçalit |1915 |[[Prizreni|Prizren]]–[[Tetova|Tetovë]] |65 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Ushtria serbe granatoi fshatin Vecali.<ref>{{cite book|last1=raboti|first1=Bulgaria Ministerstvo na vŭnshnite|url=https://books.google.com/books?id=JSNKAQAAMAAJ&q=serbe%20massacre%20albanais%201915|title=La vérité sur les accusations contre la Bulgarie|date=1919|publisher=l'État|language=fr|access-date=10 gusht 2023}}</ref> |} == Periudha mes luftrave == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakra e Rugovës |16 Shkurt 1919 |Rugovë |842 |Ushtria e [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë së Jugosllavisë]] |Civilët shqiptarë<ref>{{cite book|last1=Haxhihasani|first1=Qemal|url=https://books.google.com/books?id=q3AhAAAAMAAJ&q=masakra+ne+rugove+1919|title=Folklor kosovar|last2=Xhagolli|first2=Agron|last3=Shqipërisë)|first3=Instituti i Kulturës Popullore (Akademia e Shkencave e RPS të|publisher=Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Instituti i Kulturës Popullore|year=1985|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|title=Statistics of the Rugova Massacre|url=http://www.albanianhistory.net/1919_statistics-rugova-massacre/index.htm|website=www.albanianhistory.net}}</ref><ref>{{cite book|last1=Prifti|first1=Kristaq|url=https://books.google.com/books?id=YBq5AAAAIAAJ&q=rugova+massacre+1919|title=The Truth on Kosova|publisher=Encyclopaedia Publishing House|year=1993|language=en}}</ref> | |- |Vrasjet në Mitrovicë |1919-1921 |Mitrovicë |1,330 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122">{{cite book|last1=Pllana|first1=Nusret|url=https://books.google.com/books?id=kATHAQAACAAJ&q=1330|title=Der Terror der Besatzungsmacht Serbien gegen die Albaner|last2=Kabashi|first2=Emin|date=2001|publisher=Arkivi Shtetëror i Kosovës|isbn=978-9951-404-00-6|edition=1918-1921, sont tues beaucoup d'albanais ainsi que leurs maisons brulees. Dans la prefecture de Peja 1563 personnes tuees et 714 maisons brulees; a Mitrovica 1330 personnes et 42 maisons brulees.|page=33|language=sq|access-date=19 gusht 2023}}</ref> |- |Vrasjet në Pejë |1919-1921 |Pejë |1,563 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122" /> |- |Vrasjet në Prizren |1919-1921 |Prizren |4,600 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122" /> |- |Vrasjet në Ferizaj |1919-1921 |Ferizaj |1,694 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122" /> |- |Masakra e Keqekollës |Janar 1921 |Keqekollë | |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":3">{{cite book|last1=Sherifi|first1=Remzije|url=https://books.google.com/books?id=f8ktAQAAIAAJ&q=massacre+Keqekoll%C3%AB|title=Shadow Behind the Sun|date=2007|publisher=Sandstone|isbn=978-1-905207-13-8|page=35|language=en|access-date=19 gusht 2023}}</ref><ref name=":4">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NvwVAQAAMAAJ&q=massacre+Prapashtica|title=Studia Albanica|date=1981|publisher=L'Institut|page=74|language=fr|access-date=19 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Prapashticës |Janar 1921 |Prapashticë | |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":3" /><ref name=":4" /> |- |Masakra e Dushkajës |1921 |Dushkajë |63 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref>{{cite book|last1=Krasniqi|first1=Mark|url=https://books.google.com/books?id=8xYUAQAAMAAJ&q=Jabllanic%C3%AB+dushkaj%C3%AB+1921|title=Lugu i Baranit: monografi etno-gjeografike|date=1984|publisher=Akademia e shkencave dhe e arteve e Kosovës|page=37|language=sq|access-date=19 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Dubnicës |10 Shkurt 1924 |Dubnicë |25 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref>{{Cite web|last=Elsie|first=Robert|title=The Situation of the Albanian Minority in Yugoslavia Memorandum Presented to the League of Nations|url=http://www.albanianhistory.net/1930_Bisaku-Kurti-Gashi/index.html|website=albanianhistory.net}}</ref> |} == Lufta e Dytë Botërore == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakrat e serbëve të Kosovës në qershor 1941 |Qershor 1941 | | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakrat e Kolashinit të Ibrit |30 Shtator–10 Tetor 1941 |Kolashin i Ibrit |150 |Shqiptarët |Serbët |22 Fshatra janë djegur.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasjet në Prishtinë, qershor 1942 |Fundi i Qershorit 1942 |Zona e Prishtinës |100 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Vareshkës së Rekës |Qershor 1943 | |15 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Ekzekutimet në minierën e Trepçës |3-7 Qershor 1943 |Miniera e Trepçës, Mitrovicë |64 |Shqiptarët |Serbët |Pushkatimi masiv i 64 serbëve nga shqiptarët, xhandarmëria shqiptare dhe rojet e burgut në burgun e minierës së Trepçës, shumica e të cilëve ishin punëtorë të sëmurë, dhe disa nga të cilët ishin fshatarë nga rrethina e Mitrovicës. {{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Ferizajt |11–12 Shtator 1943 |Zona e Ferizajt |60 |Shqiptarët |Serbët |Komanduar nga Amdija Jashareviq.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasjet e Nekodimit, Barosh Selës, Duganjevës dhe Pleshinës |12–13 Shtator 1943 |Nekodim, Barosh Selë, Duganjevë dhe Pleshinë | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasjet në Zerovnicë |10 Tetor 1943 |Zerovnicë |6 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasje masive në Brestovik |13 Tetor 1943 |Brestovik |78 |Shqiptarët |Serbët |78 Serbë në fshatin serb Brestovik afër Pejës u vranë nga kuislingët shqiptarë më 13 tetor 1943. Para kapitullimit italian (shtator 1943), ishin vrarë 12 fshatarë.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Rakoshit |Tetor 1943 |Rakosh |63 |Shqiptarët |Serbët |63 Serbë nga Crkoljezi, Zhakova, Ukça, Krnjina, Belica, Klina, Drsniku, Tuçepi, Rakoshi, u pushkatuan nga shqiptarët në Rakosh, një fshat në gjysmë të rrugës ndërmjet Mitrovicës dhe Pejës.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakrat e Pejës |Fundi i vitit 1943 |Pejë |230 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Tople Vodës |1944 |Kaqanik |13 |Forcat bullgare |Serbët |13 Serbë nga fshati Vërbeshticë të pushkatuar nga forcat bullgare.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Shtërpcës |30 Qershor 1944 |Shtërpcë |50 |Ushtria bullgare |Serbët |Pas vdekjes së një ushtari bullgar.{{sfn|Antonijević|2009}} | |} == Lufta e Kosovës == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Sulmet në Likoshan dhe Qirez |28 shkurt–1 mars 1998 |Likoshan dhe Qirez, afër Drenasit |26 |Policia speciale serbe |Civilët shqiptarë |Operacion kundër civilëve shqiptarë. |- |Sulmi në Prekaz |5–7 mars 1998 |Prekaz, afër Skenderajt |58 |Ushtria serbe, SAJ |UÇK, Civilët shqiptarë |Operacioni i udhëhequr nga Njësia Speciale Antiterroriste e Serbisë që zgjati nga 5-7 mars 1998, qëllimi i të cilit ishte eliminimi i të dyshuarve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe familjeve të tyre. Gjatë operacionit u vra kreu i UÇK-së Adem Jashari dhe vëllai i tij Hamëz, së bashku me afro 60 anëtarë të tjerë të familjes. |- |Masakra e Volujak |17-19 korrik 1998 |[[Volljaku|Volljak]] |25 |UÇK |Civilët serbë |Sipas autoriteteve serbe, 25 meshkuj civilë serbë të Kosovës u ekzekutuan. Serbia ia atribuon vrasjet “Grupit të Rahovecit” të UÇK-së |- |Vrasjet e Kleçkës |17–22 korrik 1998 |Kleçkë |22 |UÇK |Civilët serbë |UÇK-ja përdori dhomat e djegies për të djegur trupat e civilëve të vrarë serbë, duke mbuluar krimin. 22 trupa u identifikuan nga mbetjet. |- |Varr masiv i Malishevës |17-20 korrik 1998 |Malishevë |13 |UÇK |Civilët serbë |12 serb dhe 1 bullgar u rrëmbyen dhe më pas u ekzekutuan nga UÇK-ja në Malishevë ndërmjet 17-20 korrikut 1998 |- |Masakra e Rahovecit |17-20 korrik 1998 |Rahovec |47 |UÇK |Civilët serbë |Më shumë se 100 civilë serbë dhe romë nga Rahoveci dhe fshatrat përreth - Retimlje, Opterusa, Zoçishte dhe Hoça e Madhe - në Kosovën perëndimore u rrëmbyen dhe u vendosën në kampe burgu nga luftëtarët e UÇK-së; 47 u masakruan |- |Masakra e liqenit të Radonjiqit |Para 9 shtatorit 1998 |[[Gllogjani (Deçan)|Gllogjan]] |34 |UÇK |Serbët, Shqiptarët |Më 9 shtator 1998, policia serbe njoftoi gjetjen e një varri masiv. Deri më 16 shtator u mblodhën 34 trupa. Viktimat ishin disa shqiptarë. |- |Masakra në Abri të Epërme |26 shtator 1998 |Abri |21 |Policia speciale serbe |UÇK, Civilët shqiptarë |Operacioni kundër UÇK-së, si hakmarrje ndaj të paktën 14 policëve serbë të vrarë, masakra e mëvonshme me HRW duke marrë 21 civilë. |- |Ekzekutimet në Golubovac |26 shtator 1998 |Golubovac |13 |Paraushtarakët serbë |UÇK ose Civilët shqiptarë |Pas Gornje Obrinjes, ekzekutimi i përmbledhur i burrave të dyshuar si UÇK. |- |Masakra në Lokalin Panda |14 dhjetor 1998 |Pejë |6 |Shërbimi Sekret Serb |Civilët serbë |6 civilë serbë të vrarë dhe 14 të plagosur në sulmin në një kafene në Pejë. UÇK-ja ishte akuzuar në kohën e ngjarjeve, por kundërshtoi me forcë çdo përfshirje. Prokuroria serbe për krimin e organizuar nisi një hetim në vitin 2016 dhe arriti në përfundimin se masakra nuk ishte kryer nga shqiptarët. çdo vit pas incidentit, qeveria serbe zyrtarisht e pranoi se ajo ishte kryer nga agjentë të Shërbimit Sekret Serb. |- |Masakra e Raçakut |15 janar 1999 |Raçak |45 |[[:en:Special_Anti-Terrorist_Unit_(Serbia)|SAJ]], [[:en:Special_Operations_Unit_(Serbia)|JSO]] |UÇK, Civilët shqiptarë |Operacioni kundër UÇK-së (9 të dyshuar të UÇK-së të vrarë), përfshirë vrasjet e civilëve. Tema e diskutueshme. |- |Masakra e Mitrovicës |13 mars 1999 |Çarshia e Mitrovicës |6 |policia serbe |Civilët shqiptarë |Pas hedhjes së tre granata në treg, gjashtë persona humbën jetën, mbi 128 të tjerë u plagosën, shumë prej tyre mbetën invalidë të përjetshëm. |- |Masakra e Krushës së Madhe dhe Krushës së Vogël |25 mars 1999 |Krusha e Madhe |90–105 |Policia speciale serbe |Civilët shqiptarë | |- |Masakra e Bellacërkës |25 mars 1999 |Bellacërkë |62 |Policia speciale serbe dhe paraushtarake |Civilët shqiptarë | |- |Masakra e Suharekës |26 mars 1999 |Suharekë |48 |policia serbe |Civilët shqiptarë |Anëtarët e familjes Berisha u futën me forcë në picerinë e tyre familjare, ku u hodhën dy granata dore. Policët serbë qëlluan ata që jepnin shenja jete. Trupat u hodhën në një varr masiv pranë një objekti policor në Batajnicë, Serbi. |- |Masakra e Izbicës |28 mars 1999 |Kosovë |93 |Ushtria, policia dhe paraushtarakët serbë |Shqiptarët |Pas granatimeve të fshatit Izbicë, rreth. 93, kryesisht meshkuj joluftëtarë, u ekzekutuan. |- |Masakra e Podujevës |28 mars 1999 |Podujevë |14 |Forcat serbe të sigurisë, Skorpionët |Civilët shqiptarë |Forcat e sigurisë vranë 19 persona në qytetin e Podujevës, duke vrarë 14 persona dhe duke plagosur 5, të cilët ishin fëmijë. |- |Masakra e Lubizhdës |31 mars 1999 |afër Prizrenit, Kosovë |14 |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Forcat e sigurisë thuhet se kanë qëlluar 14 burra në fshatin Ljubižda, në veriperëndim të Prizrenit. |- |Masakra e Pusto Sellës |31 mars 1999 |Pusto Selo afër Rahovecit, Kosovë |106 |Forcat serbe |UÇK ose Civilët shqiptarë |Burrat dyshohet se ishin simpatizantë të UÇK-së. |- |Masakra e Rezallës |5 prill 1999 |Rezallë |80 |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Policia serbe dyshohet se hyri në fshatin shqiptar të Rezalës dhe qëlloi me armë të paktën 80 fshatarë të dyshuar se strehonin guerilët e UÇK-së. |- |Bombardimi i Gjakovës |14 prill 1999 |Gjakove |73 |NATO |Refugjatët shqiptarë |NATO bombardon aksidentalisht refugjatët shqiptarë në Gjakovë. |- |Masakra e Sllovisë |15-16 prill 1999 |Sllovi, afër Lipjanit |35-44 |Forcat serbe të sigurisë |Shqiptarët |Midis 35 dhe 44 persona u qëlluan dhe u ekzekutuan nga policia serbe dhe paramilitarët në Slovinje dhe fshatrat e afërta përreth saj (veçanërisht Smolusha) |- |Masakra e Poklekut |17 prill 1999 | |47 |Policia serbe |Shqiptarët |UÇK-ja ishte aktive në zonë, ndërsa një postbllok i UÇK-së ishte ngritur në Vasiljevën fqinje. Sipas dëshmive, 47 persona të futur me forcë në një dhomë u qëlluan nga një person i armatosur i paidentifikuar. |- |Masakra e Qikatovës |17 prill 1999 |Qikatovë e vjetër |24 |Forcat serbe |Shqiptarët |24 burra të familjes Morina u vranë gjatë një bastisjeje njëditore të forcave serbe. Edhe pse të mbijetuarit pohuan se asnjë nga të vrarët nuk ishte i përfshirë në UÇK, disa anëtarë të familjes pranohen si anëtarë të UÇK-së. |- |Masakra e Mejës |27 prill 1999 |Mejë, afër Gjakovës |300 (HRW {{estimation}}) |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Forcat serbe hakmerren për vrasjen e pesë policëve serbë të UÇK-së në Mejë më 21 prill, me vrasje masive më 27 prill në atë fshat. Numri i viktimave nuk dihet, por nga HRW besohet të jetë 300 (bazuar në listën e personave të zhdukur), edhe pse shumë pak trupa janë gjetur. |- |Bombardimi i autobusit në Lluzhan |1 maj 1999 |Lluzhan |23–60 |NATO |Civilët serbë |Sulm raketor i NATO-s në urë. |- |Masakra e Vushtrrisë |2–3 maj 1999 |Vushtrri, Kosovë |120 |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Refugjatët shqiptarë që po iknin nga luftimet që po zhvilloheshin midis Ushtrisë Jugosllave dhe UÇK-së u futën në qoshe nga forcat speciale serbe (të cilët dyshonin se disa pjesëtarë të UÇK-së po iknin nga luftimet me refugjatët). Forcat Speciale zgjodhën rreth 120 burra për të cilët dyshonin se ishin dezertorë të UÇK-së dhe i spërkatën me plumba dhe më vonë i fshehën trupat e tyre në një varr masiv afër Gornja Sudimja. |- |Bombardimi i Korishës |14 maj 1999 |Korishë |87 |NATO |Refugjatët shqiptarë |NATO bombardoi një kolonë refugjatësh shqiptarë, duke vrarë të paktën 87 dhe plagosur 60. |- |Masakra e Qyshkut |14 maj 1999 |Qyshk |41 |Forcat serbe të sigurisë |Shqiptarët |Vlerësohet se 12 burra u vranë në përleshje, 29 burra u mblodhën në tre shtëpi dhe u qëlluan me armë. Motivi i paqartë. |- |Masakra e Bilbilderes |16 maj 1999 |Prizren |2 |Paraushtarakët serbë |Shqiptarët |2 burra u kapën nga Tigrat e Arkanit dhe u ekzekutuan menjëherë. |- |Masakra e Burgut të Dubravës |22–23 maj 1999 |Dubravë |79–82 |Gardianët serbë të burgut |Të burgosurit shqiptarë |Të burgosurit u vranë pa gjyq ose u ekzekutuan me përmbledhje më 22 dhe 23 Maj pas bombardimeve të NATO-s më 19 Maj.{{sfn|HRW|2001|pp=244–259}} |- |Masakra e Tususit |26 maj 1999 |Prizren |27–34 |Forcat serbe |Shqiptarët |Forcat serbe vrasin 27–34 njerëz dhe djegin mbi 100 shtëpi.{{sfn|HRW|2001|p=339}} Hakmarrja për të paktën dy policë të vrarë në kalimin e rrugës atë mëngjes nga UÇK-ja.{{sfn|HRW|2001|p=339}} |} == Pas Luftës së Kosovës == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakra e Gjilanit |Qershor-tetor 1999 |Pejë |51 |UÇK |Civilët serbë |Grupi i Gjilanit i UÇK-së dogji shtëpitë dhe vrau serb dhe civilë të tjerë joshqiptarë. Eshtrat e 51 serbëve u zbuluan në varreza masive në vitin 1999. |- |Masakra e Staro Grackos |23 Korrik 1999 |Lipjan |14 |UÇK |Civilët serbë |Vrasja masive e 14 fermerëve serbë në fshatin Staro Gracko në komunën e Lipjanit më 23 Korrik 1999. Vrasjet ndodhën pasi trupat jugosllave u tërhoqën nga rajoni pas Luftës së Kosovës.<ref>{{cite book|author=United Nations|url=https://books.google.com/books?id=46wG44UdPscC&pg=PA367|title=Yearbook of the United Nations 1999|date=22 shkurt 2002|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100856-2|pages=367–|access-date=30 prill 2011}}</ref> |- |Masakra e Ugljares |Para Gushtit 1999 |Uglarë |15 |UÇK |Serbët |KFOR-i raporton më 25 Gusht 1999 gjetjen e 15 trupave të serbëve të vrarë.{{sfn|Yugoslav Survey 40|p=120}} Të vrarë muaj më parë, trupat ishin fshehur nga KFOR-i.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=x_JVAAAAYAAJ|title=Review of International Affairs|publisher=Federation of Yugoslav Journalists|year=2000|page=76}}</ref> |- |Vrasjet e Kllokotit |16 Gusht 1999 |Klokot |2 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |Më 16 Gusht 1999, pas Luftës së Kosovës, një sulm me mortaja i kryer nga shqiptarët vrau dy civilë serbë dhe plagosi pesë të tjerë në fshat. Në fillim të atij muaji kishte pasur dy sulme me mortaja.<ref>{{cite news|last1=Gall|first1=Carlotta|date=18 gusht 1999|title=Shelling of a Serbian Village in Kosovo Kills 2|newspaper=NY Times|url=https://www.nytimes.com/1999/08/18/world/shelling-of-a-serbian-village-in-kosovo-kills-2.html}}</ref> |- |Masakra e Mitrovicës |3-4 Shkurt 2000 |Mitrovicë e Veriut |10 |[[Grupet kriminale serbe në Veri të Kosovës|Rojet e urës]] |Civilët shqiptarë |Ekstremistët serbë sulmuan shtëpitë e 10 civilëve shqiptarë dhe i vranë në netët e 3-4 shkurtit 2000.<ref>{{Cite web|date=2019-02-03|title=Masakra e 3 dhe 4 shkurtit e vitit 2000 në veri të Mitrovicës|url=https://prizrenpost.com/al/masakra-e-3-dhe-4-shkurtit-e-vitit-2000-ne-veri-te-mitrovices/|access-date=2023-07-21|website=Prizren Post|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-02-03|title=3 dhe 4 shkurti 2000 - Masakra dhe dëbimi i shqiptarëve nga Mitrovica|url=https://www.vetevendosje.org/3-dhe-4-shkurti-2000-masakra-dhe-debimi-i-shqiptareve-nga-mitrovica/|access-date=2023-07-21|website=Lëvizja VETËVENDOSJE!|language=sq|archive-date=16 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230816054920/https://www.vetevendosje.org/3-dhe-4-shkurti-2000-masakra-dhe-debimi-i-shqiptareve-nga-mitrovica/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Erma|date=2000-02-07|title=Mitrovica ditë zie - (7 Shkurt 2000)|url=https://tvklan.al/mitrovica-dite-zie-7-shkurt-2000/|access-date=2023-07-21|website=Tv Klan|language=en}}</ref> |- |Vrasjet e Cernicës |28 Maj 2000 |Cernicë |3 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |Tre serbë, duke përfshirë një fëmijë katër vjeçar, u vranë me gjakftohtësi gjatë të shtënave me makinë në Cernicë, një fshat në jug të Gjilanit.<ref name=":52">{{cite book|author=Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/|title=UNDER ORDERS: War Crimes in Kosovo|publisher=Samizdat B92|year=2001}}</ref> |- |Bombardimi i autobusit në Podujevë |16 Shkurt 2001 |Podujevë |12 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |12 të vdekur dhe 40 të plagosur në sulmin me bombë në autobusin që transportonte serbët që po udhëtonin për në enklavën serbe të Graçanicës për të vizituar varret e familjes. |- |Masakra e Familjes Stolic |3 Qershor 2003 |Obiliq |3 | |Civilët serbë |Tre serbë u vranë me sëpatë. Më pas shtëpisë iu vu zjarri.<ref>{{cite journal|last1=Bouckaert|first1=Peter|date=2004|title=Failure to Protect: Anti-minority Violence in Kosovo, March 2004|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/kosovo0704.pdf|journal=Human Rights Watch|volume=16|issue=6|page=8|access-date=10 korrik 2023}}</ref> |- |Vrasjet e Gorazhdecit |13 Gusht 2003 |Gorazhdec |2 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |Të shtëna nga fshati shqiptar në enklavën serbe vrasin dy, një të rritur dhe një fëmijë dhe plagosën katër. |- |Trazirat e vitit 2004 në Kosovë |17-18 Mars 2004 |Kosovë |16 |Shqiptarët |Civilët serbë |Më 17 dhe 18 Mars 2004, një valë trazirash të dhunshme përfshiu Kosovën, 16 serbë dhe 11 shqiptarë u vranë gjatë trazirave. Mbi 935 shtëpi serbe dhe 35 kisha u dogjën dhe u shkatërruan. Mbi 4000 serbë u dëbuan nga Kosova. |- |Vrasjet e Talinocit |6 Korrik 2012 |Talinoc i Muhaxhirëve |2 | |Civilët serbë |Një çift i martuar serb, refugjatë lufte që ishin kthyer në fshat, u vranë në shtëpinë e tyre më 6 Korrik 2012. Pas vrasjeve, serbët e fshatit kërkuan nga qeveria që të siguronte zhvendosjen e tyre ose në Shtërpcë ose Graçanicë, ose përndryshe ata do të largoheshin për Serbinë Qendrore. |} == Shiko edhe == * [[Lista e masakrave në Shqipëri]] == Referime == [[Kategoria:Masakra në Kosovë]] [[Kategoria:Lista të masakrave sipas vendit]] [[Kategoria:Lista]] 2tmb7omh2x5t805vi4cy7sx60py7sj0 2986554 2986553 2026-06-01T22:41:14Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Lista]]; added [[Category:Lista në lidhje me Kosovën]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986554 wikitext text/x-wiki Kjo është një listë e masakrave që kanë ndodhur në [[Kosova|Kosovë]] gjatë [[Historia e regjistruar|historisë]]. == Periudha osmane == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Sulmet e vitit 1830 |1830 |Ndërmjet Vushtrrisë dhe Gjilanit | |Shqiptarët |Serbët |Yashar Pasha i Prishtinës udhëheq shkatërrimin e kishave, vjedhjen e tokës së manastirit, vrasjen e murgjve dhe dëbimin e mbi 70 fshatrave serbe midis Vushtrrisë dhe Gjilanit. |- |Sulmet e vitit 1866 |1866 |Nahja e Pejës | |Shqiptarët |Serbët |Konsulli rus në Prizren, TiMajev, në raportin e tij zyrtar të fundit të vitit 1866 përshkruan se si shqiptarët e nahisë së Pejës kanë shkatërruar dhjetëra fshatra serbe, kanë vrarë fshatarë meshkuj, kanë përdhunuar gra dhe kanë përdhosur varret. |- |Sulmet e viteve 1876–78 |1876-78 | | |Refugjatët shqiptarë |Serbët |Refugjatët shqiptarë të ardhur në Kosovë, të cilët u dëbuan nga ushtria serbe nga sanxhaku i Nishit, u përfshinë në sulme hakmarrëse dhe veprime armiqësore ndaj popullatës lokale serbe. |- |Sulmet e vitit 1898 |1898 | | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Mikić|1988}} |- |Sulmet e vitit 1899 |1899 | | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Mikić|1988}} |- |Masakrat e serbëve në vitin 1901 |1901 |Prishtinë dhe Kolashin i Ibrit | |Shqiptarët |Serbët | |- |Marrja e Prishtinës |1912 |Prishtinë |5,000<ref name="NY Times">{{cite web|title=SERVIAN ARMY LEFT A TRAIL OF BLOOD; Thousands of Men, Women, and Children Massacred in March to Sea, Say Hungarian Reports.|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1912/12/31/100385991.pdf|access-date=6 shtator 2016}}</ref> |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Marrja e Ferizajt |1912 |Ferizaj |1,200 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Marrja e Prizrenit |1912 |Prizren |5,000<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Pg-aeA-nUeAC&q=robert+elsie|title=Historical Dictionary of Kosovo|date=2010|publisher=Robert Elsie|isbn=9780810874831}}</ref> |Ushtritë serbe dhe malazeze |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Masakra e Leshkobares |1912 |Lloshkobare |8 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Djegia e Bobajt |1912 |Bobaj | |Ushtria serbe |Shqiptarët |Të gjithë banorët e Bobajt u vranë. |- |Shfarosja e Opojës dhe Restelicës |1912-1913 |Opojë dhe Restelicë |mijëra |Ushtria serbe |Shqiptarët |Trupat serbe morën urdhër të shfarosnin popullsinë e fshatrave Opojë, Gorë, Bellobrad, Brrut, Rrenc, Bresanë, Zym dhe Qafëlesh.<ref>{{cite book|last1=Muharrem|first1=Qafleshi|url=https://escipub.com/Articles/AJHC/AJHC-2018-05-0401|title=Balkan Wars and the Albanian issue|date=2018|publisher=American Journal of History and Culture|location=Prishtina|ref=ISSN:2637-4919|access-date=24 prill 2020}}</ref> |- |Razing of Peja |1912-1913 |Peja | |Ushtria serbe dhe qetnikët |Shqiptarët |<ref>{{cite book|last1=Remzije Sherifi (1955)|first1=Ibrahim Rugova|url=https://books.google.com/books?id=RIruxQEACAAJ&q=Shadow+Behind+The+Sun+Remzije+Sherifi|title=La Question Du Kosovo (The Shadow Behind The Sun)|year=2007|isbn=9781905207473|location=Prishtina|page=53|access-date=27 mars 2020}}</ref><ref>{{cite book|last1=Bilheur|first1=Ophélie|url=https://dumas.ccsd.cnrs.fr/file/index/docid/537586/filename/Ophelie_Bilheur_-_Une_entree_sanglante_dans_l_Europe_du_XXe_siecle.pdf|title=Une entrée sanglante dans l'Europe du XXe siècle. Les massacres et atrocités pendant les guerres balkaniques (1912-1913)|date=2010|pages=107–108|language=fr|quote=Dans la région de Peć, plus de 10 000 personnes ont été converties de force, par la menace, la terreur; la moindre opposition est réglée à coups de baïonnettes ou d'incendies de 294 maisons. (In the Pejë region, more than 10,000 people were forcibly converted by threat or terror; the slightest opposition is resolved with bayonets. Two hundred ninety-four houses were burned.)|access-date=21 prill 2020}}</ref><ref name="Twenty Years Of Balkan Tangle">{{cite book|last1=Edith|first1=Durham|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.234333|title=Twenty Years Of Balkan Tangle|date=1920|page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.234333/page/n242 246]|access-date=29 mars 2020}}</ref> |- |Masakra e Bytycit |1913 |Malësia e Gjakovës |51 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Lufta e Parë Ballkanike |- |Masakra e fisit Rugova |1913 |Rugova | |Ushtria malazeze |Shqiptarët |Çdo burrë i fisit Rugova thuhet se është vrarë. |- |Vrasjet në Vushtrri |1913 |Vushtrri | |Ushtria serbe |Shqiptarët |<ref>{{cite book|last1=Elsie|first1=Robert|url=https://books.google.com/books?id=dbqKDwAAQBAJ&q=massacre&pg=PR14|title=Kosovo, A Documentary History: From the Balkan Wars to World War II|last2=Destani|first2=Bejtullah D.|date=2018|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-1-78673-354-2|page=169|language=en|access-date=29 mars 2020}}</ref> |} == Lufta e Parë Botërore == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakra e Astrazubit |1914 |[[Malisheva|Malishevë]] |227 |Ushtria serbe |Shqiptarët |90% e shtëpive në Astrazubi u shkatërruan.<ref>{{cite journal|last1=Rifati|first1=Fitim|date=2015|title=Mizoritë e Ushtrisë Serbe në Rajonin e Astrazubit më 1914|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=355789|journal=Gjurmime Albanologjike - Seria e Shkencave Historike|language=sq|issue=45|pages=81–91}}</ref> |- |Masakrat e Pejës |1914 |[[Peja|Pejë]] | |Ushtria serbe |Shqiptarët |25 civilë vriteshin çdo ditë.<ref>{{cite book|last1=de 1914-1918|first1=France Commission de publication des documents relatifs aux origines de la guerre|url=https://books.google.com/books?id=16ZDAQAAMAAJ&q=massacra%20musulmans%20albanais%201914|title=Documents Diplomatiques Français (1871-1914): 1913|date=1933|publisher=Impr. nationale|language=fr|access-date=10 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Lubishtës |1914 |[[Lubishti|Lubishtë]] |104 |Ushtria serbe |Shqiptarët |<ref name=":2">{{cite book|last1=Destani|first1=Bejtullah D.|url=https://books.google.com/books?id=hh9pAAAAMAAJ&q=massacres%20albanais%20serbe%201914|title=Ethnic Minorities in the Balkan States, 1860-1971: 1888-1914|date=2003|publisher=Archive Editions|isbn=978-1-84097-035-7|language=en|access-date=10 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Skifterajt |1914 |[[Vitia|Viti]] |24 |Ushtria serbe |Shqiptarët |<ref name=":2" /> |- |Sulmi ndaj Bytycit |1915 |[[Malësia e Gjakovës|Malësi e Gjakovës]] | |Ushtria serbe |Shqiptarët |Familja Ushki pothuajse tërësisht e vrarë, me vetëm një të mbijetuar.<ref name=":12">{{cite book|last1=Elsie|first1=Robert|url=https://books.google.com/books?id=AaamDwAAQBAJ&dq=Bytyci+exterminated+Serbian+forces+1915&pg=PT222|title=The Tribes of Albania: History, Society and Culture|date=24 prill 2015|publisher=Bloomsbury Publishing|isbn=978-0-85773-932-2|language=en|access-date=12 gusht 2023}}</ref> |- |Bombardimi i Veçalit |1915 |[[Prizreni|Prizren]]–[[Tetova|Tetovë]] |65 |Ushtria serbe |Shqiptarët |Ushtria serbe granatoi fshatin Vecali.<ref>{{cite book|last1=raboti|first1=Bulgaria Ministerstvo na vŭnshnite|url=https://books.google.com/books?id=JSNKAQAAMAAJ&q=serbe%20massacre%20albanais%201915|title=La vérité sur les accusations contre la Bulgarie|date=1919|publisher=l'État|language=fr|access-date=10 gusht 2023}}</ref> |} == Periudha mes luftrave == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakra e Rugovës |16 Shkurt 1919 |Rugovë |842 |Ushtria e [[Mbretëria Jugosllave|Mbretërisë së Jugosllavisë]] |Civilët shqiptarë<ref>{{cite book|last1=Haxhihasani|first1=Qemal|url=https://books.google.com/books?id=q3AhAAAAMAAJ&q=masakra+ne+rugove+1919|title=Folklor kosovar|last2=Xhagolli|first2=Agron|last3=Shqipërisë)|first3=Instituti i Kulturës Popullore (Akademia e Shkencave e RPS të|publisher=Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, Instituti i Kulturës Popullore|year=1985|language=sq}}</ref><ref>{{cite web|title=Statistics of the Rugova Massacre|url=http://www.albanianhistory.net/1919_statistics-rugova-massacre/index.htm|website=www.albanianhistory.net}}</ref><ref>{{cite book|last1=Prifti|first1=Kristaq|url=https://books.google.com/books?id=YBq5AAAAIAAJ&q=rugova+massacre+1919|title=The Truth on Kosova|publisher=Encyclopaedia Publishing House|year=1993|language=en}}</ref> | |- |Vrasjet në Mitrovicë |1919-1921 |Mitrovicë |1,330 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122">{{cite book|last1=Pllana|first1=Nusret|url=https://books.google.com/books?id=kATHAQAACAAJ&q=1330|title=Der Terror der Besatzungsmacht Serbien gegen die Albaner|last2=Kabashi|first2=Emin|date=2001|publisher=Arkivi Shtetëror i Kosovës|isbn=978-9951-404-00-6|edition=1918-1921, sont tues beaucoup d'albanais ainsi que leurs maisons brulees. Dans la prefecture de Peja 1563 personnes tuees et 714 maisons brulees; a Mitrovica 1330 personnes et 42 maisons brulees.|page=33|language=sq|access-date=19 gusht 2023}}</ref> |- |Vrasjet në Pejë |1919-1921 |Pejë |1,563 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122" /> |- |Vrasjet në Prizren |1919-1921 |Prizren |4,600 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122" /> |- |Vrasjet në Ferizaj |1919-1921 |Ferizaj |1,694 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":122" /> |- |Masakra e Keqekollës |Janar 1921 |Keqekollë | |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":3">{{cite book|last1=Sherifi|first1=Remzije|url=https://books.google.com/books?id=f8ktAQAAIAAJ&q=massacre+Keqekoll%C3%AB|title=Shadow Behind the Sun|date=2007|publisher=Sandstone|isbn=978-1-905207-13-8|page=35|language=en|access-date=19 gusht 2023}}</ref><ref name=":4">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NvwVAQAAMAAJ&q=massacre+Prapashtica|title=Studia Albanica|date=1981|publisher=L'Institut|page=74|language=fr|access-date=19 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Prapashticës |Janar 1921 |Prapashticë | |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref name=":3" /><ref name=":4" /> |- |Masakra e Dushkajës |1921 |Dushkajë |63 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref>{{cite book|last1=Krasniqi|first1=Mark|url=https://books.google.com/books?id=8xYUAQAAMAAJ&q=Jabllanic%C3%AB+dushkaj%C3%AB+1921|title=Lugu i Baranit: monografi etno-gjeografike|date=1984|publisher=Akademia e shkencave dhe e arteve e Kosovës|page=37|language=sq|access-date=19 gusht 2023}}</ref> |- |Masakra e Dubnicës |10 Shkurt 1924 |Dubnicë |25 |Ushtria e Mbretërisë së Jugosllavisë |Civilët shqiptarë |<ref>{{Cite web|last=Elsie|first=Robert|title=The Situation of the Albanian Minority in Yugoslavia Memorandum Presented to the League of Nations|url=http://www.albanianhistory.net/1930_Bisaku-Kurti-Gashi/index.html|website=albanianhistory.net}}</ref> |} == Lufta e Dytë Botërore == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakrat e serbëve të Kosovës në qershor 1941 |Qershor 1941 | | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakrat e Kolashinit të Ibrit |30 Shtator–10 Tetor 1941 |Kolashin i Ibrit |150 |Shqiptarët |Serbët |22 Fshatra janë djegur.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasjet në Prishtinë, qershor 1942 |Fundi i Qershorit 1942 |Zona e Prishtinës |100 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Vareshkës së Rekës |Qershor 1943 | |15 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Ekzekutimet në minierën e Trepçës |3-7 Qershor 1943 |Miniera e Trepçës, Mitrovicë |64 |Shqiptarët |Serbët |Pushkatimi masiv i 64 serbëve nga shqiptarët, xhandarmëria shqiptare dhe rojet e burgut në burgun e minierës së Trepçës, shumica e të cilëve ishin punëtorë të sëmurë, dhe disa nga të cilët ishin fshatarë nga rrethina e Mitrovicës. {{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Ferizajt |11–12 Shtator 1943 |Zona e Ferizajt |60 |Shqiptarët |Serbët |Komanduar nga Amdija Jashareviq.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasjet e Nekodimit, Barosh Selës, Duganjevës dhe Pleshinës |12–13 Shtator 1943 |Nekodim, Barosh Selë, Duganjevë dhe Pleshinë | |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasjet në Zerovnicë |10 Tetor 1943 |Zerovnicë |6 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Vrasje masive në Brestovik |13 Tetor 1943 |Brestovik |78 |Shqiptarët |Serbët |78 Serbë në fshatin serb Brestovik afër Pejës u vranë nga kuislingët shqiptarë më 13 tetor 1943. Para kapitullimit italian (shtator 1943), ishin vrarë 12 fshatarë.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Rakoshit |Tetor 1943 |Rakosh |63 |Shqiptarët |Serbët |63 Serbë nga Crkoljezi, Zhakova, Ukça, Krnjina, Belica, Klina, Drsniku, Tuçepi, Rakoshi, u pushkatuan nga shqiptarët në Rakosh, një fshat në gjysmë të rrugës ndërmjet Mitrovicës dhe Pejës.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakrat e Pejës |Fundi i vitit 1943 |Pejë |230 |Shqiptarët |Serbët |{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Tople Vodës |1944 |Kaqanik |13 |Forcat bullgare |Serbët |13 Serbë nga fshati Vërbeshticë të pushkatuar nga forcat bullgare.{{sfn|Antonijević|2009}} |- |Masakra e Shtërpcës |30 Qershor 1944 |Shtërpcë |50 |Ushtria bullgare |Serbët |Pas vdekjes së një ushtari bullgar.{{sfn|Antonijević|2009}} | |} == Lufta e Kosovës == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Sulmet në Likoshan dhe Qirez |28 shkurt–1 mars 1998 |Likoshan dhe Qirez, afër Drenasit |26 |Policia speciale serbe |Civilët shqiptarë |Operacion kundër civilëve shqiptarë. |- |Sulmi në Prekaz |5–7 mars 1998 |Prekaz, afër Skenderajt |58 |Ushtria serbe, SAJ |UÇK, Civilët shqiptarë |Operacioni i udhëhequr nga Njësia Speciale Antiterroriste e Serbisë që zgjati nga 5-7 mars 1998, qëllimi i të cilit ishte eliminimi i të dyshuarve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) dhe familjeve të tyre. Gjatë operacionit u vra kreu i UÇK-së Adem Jashari dhe vëllai i tij Hamëz, së bashku me afro 60 anëtarë të tjerë të familjes. |- |Masakra e Volujak |17-19 korrik 1998 |[[Volljaku|Volljak]] |25 |UÇK |Civilët serbë |Sipas autoriteteve serbe, 25 meshkuj civilë serbë të Kosovës u ekzekutuan. Serbia ia atribuon vrasjet “Grupit të Rahovecit” të UÇK-së |- |Vrasjet e Kleçkës |17–22 korrik 1998 |Kleçkë |22 |UÇK |Civilët serbë |UÇK-ja përdori dhomat e djegies për të djegur trupat e civilëve të vrarë serbë, duke mbuluar krimin. 22 trupa u identifikuan nga mbetjet. |- |Varr masiv i Malishevës |17-20 korrik 1998 |Malishevë |13 |UÇK |Civilët serbë |12 serb dhe 1 bullgar u rrëmbyen dhe më pas u ekzekutuan nga UÇK-ja në Malishevë ndërmjet 17-20 korrikut 1998 |- |Masakra e Rahovecit |17-20 korrik 1998 |Rahovec |47 |UÇK |Civilët serbë |Më shumë se 100 civilë serbë dhe romë nga Rahoveci dhe fshatrat përreth - Retimlje, Opterusa, Zoçishte dhe Hoça e Madhe - në Kosovën perëndimore u rrëmbyen dhe u vendosën në kampe burgu nga luftëtarët e UÇK-së; 47 u masakruan |- |Masakra e liqenit të Radonjiqit |Para 9 shtatorit 1998 |[[Gllogjani (Deçan)|Gllogjan]] |34 |UÇK |Serbët, Shqiptarët |Më 9 shtator 1998, policia serbe njoftoi gjetjen e një varri masiv. Deri më 16 shtator u mblodhën 34 trupa. Viktimat ishin disa shqiptarë. |- |Masakra në Abri të Epërme |26 shtator 1998 |Abri |21 |Policia speciale serbe |UÇK, Civilët shqiptarë |Operacioni kundër UÇK-së, si hakmarrje ndaj të paktën 14 policëve serbë të vrarë, masakra e mëvonshme me HRW duke marrë 21 civilë. |- |Ekzekutimet në Golubovac |26 shtator 1998 |Golubovac |13 |Paraushtarakët serbë |UÇK ose Civilët shqiptarë |Pas Gornje Obrinjes, ekzekutimi i përmbledhur i burrave të dyshuar si UÇK. |- |Masakra në Lokalin Panda |14 dhjetor 1998 |Pejë |6 |Shërbimi Sekret Serb |Civilët serbë |6 civilë serbë të vrarë dhe 14 të plagosur në sulmin në një kafene në Pejë. UÇK-ja ishte akuzuar në kohën e ngjarjeve, por kundërshtoi me forcë çdo përfshirje. Prokuroria serbe për krimin e organizuar nisi një hetim në vitin 2016 dhe arriti në përfundimin se masakra nuk ishte kryer nga shqiptarët. çdo vit pas incidentit, qeveria serbe zyrtarisht e pranoi se ajo ishte kryer nga agjentë të Shërbimit Sekret Serb. |- |Masakra e Raçakut |15 janar 1999 |Raçak |45 |[[:en:Special_Anti-Terrorist_Unit_(Serbia)|SAJ]], [[:en:Special_Operations_Unit_(Serbia)|JSO]] |UÇK, Civilët shqiptarë |Operacioni kundër UÇK-së (9 të dyshuar të UÇK-së të vrarë), përfshirë vrasjet e civilëve. Tema e diskutueshme. |- |Masakra e Mitrovicës |13 mars 1999 |Çarshia e Mitrovicës |6 |policia serbe |Civilët shqiptarë |Pas hedhjes së tre granata në treg, gjashtë persona humbën jetën, mbi 128 të tjerë u plagosën, shumë prej tyre mbetën invalidë të përjetshëm. |- |Masakra e Krushës së Madhe dhe Krushës së Vogël |25 mars 1999 |Krusha e Madhe |90–105 |Policia speciale serbe |Civilët shqiptarë | |- |Masakra e Bellacërkës |25 mars 1999 |Bellacërkë |62 |Policia speciale serbe dhe paraushtarake |Civilët shqiptarë | |- |Masakra e Suharekës |26 mars 1999 |Suharekë |48 |policia serbe |Civilët shqiptarë |Anëtarët e familjes Berisha u futën me forcë në picerinë e tyre familjare, ku u hodhën dy granata dore. Policët serbë qëlluan ata që jepnin shenja jete. Trupat u hodhën në një varr masiv pranë një objekti policor në Batajnicë, Serbi. |- |Masakra e Izbicës |28 mars 1999 |Kosovë |93 |Ushtria, policia dhe paraushtarakët serbë |Shqiptarët |Pas granatimeve të fshatit Izbicë, rreth. 93, kryesisht meshkuj joluftëtarë, u ekzekutuan. |- |Masakra e Podujevës |28 mars 1999 |Podujevë |14 |Forcat serbe të sigurisë, Skorpionët |Civilët shqiptarë |Forcat e sigurisë vranë 19 persona në qytetin e Podujevës, duke vrarë 14 persona dhe duke plagosur 5, të cilët ishin fëmijë. |- |Masakra e Lubizhdës |31 mars 1999 |afër Prizrenit, Kosovë |14 |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Forcat e sigurisë thuhet se kanë qëlluar 14 burra në fshatin Ljubižda, në veriperëndim të Prizrenit. |- |Masakra e Pusto Sellës |31 mars 1999 |Pusto Selo afër Rahovecit, Kosovë |106 |Forcat serbe |UÇK ose Civilët shqiptarë |Burrat dyshohet se ishin simpatizantë të UÇK-së. |- |Masakra e Rezallës |5 prill 1999 |Rezallë |80 |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Policia serbe dyshohet se hyri në fshatin shqiptar të Rezalës dhe qëlloi me armë të paktën 80 fshatarë të dyshuar se strehonin guerilët e UÇK-së. |- |Bombardimi i Gjakovës |14 prill 1999 |Gjakove |73 |NATO |Refugjatët shqiptarë |NATO bombardon aksidentalisht refugjatët shqiptarë në Gjakovë. |- |Masakra e Sllovisë |15-16 prill 1999 |Sllovi, afër Lipjanit |35-44 |Forcat serbe të sigurisë |Shqiptarët |Midis 35 dhe 44 persona u qëlluan dhe u ekzekutuan nga policia serbe dhe paramilitarët në Slovinje dhe fshatrat e afërta përreth saj (veçanërisht Smolusha) |- |Masakra e Poklekut |17 prill 1999 | |47 |Policia serbe |Shqiptarët |UÇK-ja ishte aktive në zonë, ndërsa një postbllok i UÇK-së ishte ngritur në Vasiljevën fqinje. Sipas dëshmive, 47 persona të futur me forcë në një dhomë u qëlluan nga një person i armatosur i paidentifikuar. |- |Masakra e Qikatovës |17 prill 1999 |Qikatovë e vjetër |24 |Forcat serbe |Shqiptarët |24 burra të familjes Morina u vranë gjatë një bastisjeje njëditore të forcave serbe. Edhe pse të mbijetuarit pohuan se asnjë nga të vrarët nuk ishte i përfshirë në UÇK, disa anëtarë të familjes pranohen si anëtarë të UÇK-së. |- |Masakra e Mejës |27 prill 1999 |Mejë, afër Gjakovës |300 (HRW {{estimation}}) |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Forcat serbe hakmerren për vrasjen e pesë policëve serbë të UÇK-së në Mejë më 21 prill, me vrasje masive më 27 prill në atë fshat. Numri i viktimave nuk dihet, por nga HRW besohet të jetë 300 (bazuar në listën e personave të zhdukur), edhe pse shumë pak trupa janë gjetur. |- |Bombardimi i autobusit në Lluzhan |1 maj 1999 |Lluzhan |23–60 |NATO |Civilët serbë |Sulm raketor i NATO-s në urë. |- |Masakra e Vushtrrisë |2–3 maj 1999 |Vushtrri, Kosovë |120 |Forcat serbe |Civilët shqiptarë |Refugjatët shqiptarë që po iknin nga luftimet që po zhvilloheshin midis Ushtrisë Jugosllave dhe UÇK-së u futën në qoshe nga forcat speciale serbe (të cilët dyshonin se disa pjesëtarë të UÇK-së po iknin nga luftimet me refugjatët). Forcat Speciale zgjodhën rreth 120 burra për të cilët dyshonin se ishin dezertorë të UÇK-së dhe i spërkatën me plumba dhe më vonë i fshehën trupat e tyre në një varr masiv afër Gornja Sudimja. |- |Bombardimi i Korishës |14 maj 1999 |Korishë |87 |NATO |Refugjatët shqiptarë |NATO bombardoi një kolonë refugjatësh shqiptarë, duke vrarë të paktën 87 dhe plagosur 60. |- |Masakra e Qyshkut |14 maj 1999 |Qyshk |41 |Forcat serbe të sigurisë |Shqiptarët |Vlerësohet se 12 burra u vranë në përleshje, 29 burra u mblodhën në tre shtëpi dhe u qëlluan me armë. Motivi i paqartë. |- |Masakra e Bilbilderes |16 maj 1999 |Prizren |2 |Paraushtarakët serbë |Shqiptarët |2 burra u kapën nga Tigrat e Arkanit dhe u ekzekutuan menjëherë. |- |Masakra e Burgut të Dubravës |22–23 maj 1999 |Dubravë |79–82 |Gardianët serbë të burgut |Të burgosurit shqiptarë |Të burgosurit u vranë pa gjyq ose u ekzekutuan me përmbledhje më 22 dhe 23 Maj pas bombardimeve të NATO-s më 19 Maj.{{sfn|HRW|2001|pp=244–259}} |- |Masakra e Tususit |26 maj 1999 |Prizren |27–34 |Forcat serbe |Shqiptarët |Forcat serbe vrasin 27–34 njerëz dhe djegin mbi 100 shtëpi.{{sfn|HRW|2001|p=339}} Hakmarrja për të paktën dy policë të vrarë në kalimin e rrugës atë mëngjes nga UÇK-ja.{{sfn|HRW|2001|p=339}} |} == Pas Luftës së Kosovës == {| class="sortable wikitable" style="font-size:90%;" !Ngjarja !Data !Lokacioni !Të vdekur !Autori !Viktimat ! class="unsortable" |Përshkrimi |- |Masakra e Gjilanit |Qershor-tetor 1999 |Pejë |51 |UÇK |Civilët serbë |Grupi i Gjilanit i UÇK-së dogji shtëpitë dhe vrau serb dhe civilë të tjerë joshqiptarë. Eshtrat e 51 serbëve u zbuluan në varreza masive në vitin 1999. |- |Masakra e Staro Grackos |23 Korrik 1999 |Lipjan |14 |UÇK |Civilët serbë |Vrasja masive e 14 fermerëve serbë në fshatin Staro Gracko në komunën e Lipjanit më 23 Korrik 1999. Vrasjet ndodhën pasi trupat jugosllave u tërhoqën nga rajoni pas Luftës së Kosovës.<ref>{{cite book|author=United Nations|url=https://books.google.com/books?id=46wG44UdPscC&pg=PA367|title=Yearbook of the United Nations 1999|date=22 shkurt 2002|publisher=United Nations Publications|isbn=978-92-1-100856-2|pages=367–|access-date=30 prill 2011}}</ref> |- |Masakra e Ugljares |Para Gushtit 1999 |Uglarë |15 |UÇK |Serbët |KFOR-i raporton më 25 Gusht 1999 gjetjen e 15 trupave të serbëve të vrarë.{{sfn|Yugoslav Survey 40|p=120}} Të vrarë muaj më parë, trupat ishin fshehur nga KFOR-i.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=x_JVAAAAYAAJ|title=Review of International Affairs|publisher=Federation of Yugoslav Journalists|year=2000|page=76}}</ref> |- |Vrasjet e Kllokotit |16 Gusht 1999 |Klokot |2 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |Më 16 Gusht 1999, pas Luftës së Kosovës, një sulm me mortaja i kryer nga shqiptarët vrau dy civilë serbë dhe plagosi pesë të tjerë në fshat. Në fillim të atij muaji kishte pasur dy sulme me mortaja.<ref>{{cite news|last1=Gall|first1=Carlotta|date=18 gusht 1999|title=Shelling of a Serbian Village in Kosovo Kills 2|newspaper=NY Times|url=https://www.nytimes.com/1999/08/18/world/shelling-of-a-serbian-village-in-kosovo-kills-2.html}}</ref> |- |Masakra e Mitrovicës |3-4 Shkurt 2000 |Mitrovicë e Veriut |10 |[[Grupet kriminale serbe në Veri të Kosovës|Rojet e urës]] |Civilët shqiptarë |Ekstremistët serbë sulmuan shtëpitë e 10 civilëve shqiptarë dhe i vranë në netët e 3-4 shkurtit 2000.<ref>{{Cite web|date=2019-02-03|title=Masakra e 3 dhe 4 shkurtit e vitit 2000 në veri të Mitrovicës|url=https://prizrenpost.com/al/masakra-e-3-dhe-4-shkurtit-e-vitit-2000-ne-veri-te-mitrovices/|access-date=2023-07-21|website=Prizren Post|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-02-03|title=3 dhe 4 shkurti 2000 - Masakra dhe dëbimi i shqiptarëve nga Mitrovica|url=https://www.vetevendosje.org/3-dhe-4-shkurti-2000-masakra-dhe-debimi-i-shqiptareve-nga-mitrovica/|access-date=2023-07-21|website=Lëvizja VETËVENDOSJE!|language=sq|archive-date=16 gusht 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230816054920/https://www.vetevendosje.org/3-dhe-4-shkurti-2000-masakra-dhe-debimi-i-shqiptareve-nga-mitrovica/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Erma|date=2000-02-07|title=Mitrovica ditë zie - (7 Shkurt 2000)|url=https://tvklan.al/mitrovica-dite-zie-7-shkurt-2000/|access-date=2023-07-21|website=Tv Klan|language=en}}</ref> |- |Vrasjet e Cernicës |28 Maj 2000 |Cernicë |3 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |Tre serbë, duke përfshirë një fëmijë katër vjeçar, u vranë me gjakftohtësi gjatë të shtënave me makinë në Cernicë, një fshat në jug të Gjilanit.<ref name=":52">{{cite book|author=Human Rights Watch|url=https://www.hrw.org/reports/2001/kosovo/|title=UNDER ORDERS: War Crimes in Kosovo|publisher=Samizdat B92|year=2001}}</ref> |- |Bombardimi i autobusit në Podujevë |16 Shkurt 2001 |Podujevë |12 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |12 të vdekur dhe 40 të plagosur në sulmin me bombë në autobusin që transportonte serbët që po udhëtonin për në enklavën serbe të Graçanicës për të vizituar varret e familjes. |- |Masakra e Familjes Stolic |3 Qershor 2003 |Obiliq |3 | |Civilët serbë |Tre serbë u vranë me sëpatë. Më pas shtëpisë iu vu zjarri.<ref>{{cite journal|last1=Bouckaert|first1=Peter|date=2004|title=Failure to Protect: Anti-minority Violence in Kosovo, March 2004|url=https://www.hrw.org/sites/default/files/reports/kosovo0704.pdf|journal=Human Rights Watch|volume=16|issue=6|page=8|access-date=10 korrik 2023}}</ref> |- |Vrasjet e Gorazhdecit |13 Gusht 2003 |Gorazhdec |2 |Ekstremistët shqiptarë |Civilët serbë |Të shtëna nga fshati shqiptar në enklavën serbe vrasin dy, një të rritur dhe një fëmijë dhe plagosën katër. |- |Trazirat e vitit 2004 në Kosovë |17-18 Mars 2004 |Kosovë |16 |Shqiptarët |Civilët serbë |Më 17 dhe 18 Mars 2004, një valë trazirash të dhunshme përfshiu Kosovën, 16 serbë dhe 11 shqiptarë u vranë gjatë trazirave. Mbi 935 shtëpi serbe dhe 35 kisha u dogjën dhe u shkatërruan. Mbi 4000 serbë u dëbuan nga Kosova. |- |Vrasjet e Talinocit |6 Korrik 2012 |Talinoc i Muhaxhirëve |2 | |Civilët serbë |Një çift i martuar serb, refugjatë lufte që ishin kthyer në fshat, u vranë në shtëpinë e tyre më 6 Korrik 2012. Pas vrasjeve, serbët e fshatit kërkuan nga qeveria që të siguronte zhvendosjen e tyre ose në Shtërpcë ose Graçanicë, ose përndryshe ata do të largoheshin për Serbinë Qendrore. |} == Shiko edhe == * [[Lista e masakrave në Shqipëri]] == Referime == [[Kategoria:Masakra në Kosovë]] [[Kategoria:Lista të masakrave sipas vendit]] [[Kategoria:Lista në lidhje me Kosovën]] 0br1tits9nx47ykngbuvhz23jgtevqf 4 345381 2986625 2984438 2026-06-01T23:24:01Z Leutrim.P 113691 /* Kërkesa në proces grisjeje */ +1 nga Kategoria:Faqe për grisje 2986625 wikitext text/x-wiki == Kërkesa në proces grisjeje == {{RC|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje}} <templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" /> [[Kategoria:Wikipedia]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Rogert Sterkaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Sabri Çiku}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Armend Kastrati}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Udhëzime praktike}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pishtarë të pashuar}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Personalitete të Greqisë së lashtë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Stenaldo Mëhilli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bekim Asani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Monedhat sipas viteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajetet në artikuj të veçantë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Naxhije bint Velid}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gholamali Soleimani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Baba Ali}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Xherahët}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pabarazia dhe religjioni}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Oksido-Reduktimi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Cikli i histerezes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Procesori i të dhënat personale}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hipistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hendbollistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e lumenjve më të gjatë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (2)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (4)}} fjyyirldzteghqaxa7rcnidj55dl1rw 2986640 2986625 2026-06-01T23:54:57Z Leutrim.P 113691 /* Kërkesa në proces grisjeje */ +Artikuj Lista (22) 2986640 wikitext text/x-wiki == Kërkesa në proces grisjeje == {{RC|Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje}} <templatestyles src="Wikipedia:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css" /> [[Kategoria:Wikipedia]] <section begin="dritare" /> <!--Vendosni kërkesën tuaj këtu në formën {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Titulli}}--> <!-- ________________________________________________________________________________________ --> {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Rogert Sterkaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Sabri Çiku}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Armend Kastrati}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Udhëzime praktike}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pishtarë të pashuar}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Asja Tira}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Personalitete të Greqisë së lashtë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Stenaldo Mëhilli}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Martirë të plagosurë, burgosurë dhe luftëtarë gjat sundimit të regjimeve - Kokaj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Bekim Asani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/KF Vullnetari i UÇK-së}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Liga futbollistike e Veriut të Kosovës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Kosova dhe bukuritë e saj}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Monedhat sipas viteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Mahmudnedim Mahmudi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Ajetet në artikuj të veçantë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Tematikat e sures mulk}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Regjistri i 1737}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Top 50 boksierët e të gjitha kohërave - kategoria e rëndë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Naxhije bint Velid}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Gholamali Soleimani}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Baba Ali}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Xherahët}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Pabarazia dhe religjioni}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Oksido-Reduktimi}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Cikli i histerezes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Procesori i të dhënat personale}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e personaliteteve nga komuna e Podujevës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e telenovelave të Televisa}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e listave të matematikanëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hipistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e hendbollistëve shqiptarë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e lumenjve më të gjatë}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e udhëtimeve përqark botës}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve më të mëdha të BE}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e qyteteve sipas banorëve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e shteteve}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Lista e vendeve sipas sipërfaqes}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (7)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (13)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (14)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (19)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (20)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (21)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista (22)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj Lista, faza e 2-të e rishikimit (1)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (2)}} {{Wikipedia:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/Artikuj me përmbajtje të pamjaftueshme (4)}} d7j3hvi32s783noh2vj1xsbjk85s1sq 0 349197 2986672 2965917 2026-06-02T00:45:30Z Bububu568 187822 /* */ 2986672 wikitext text/x-wiki {{For|variantin origjinal|Big Brother Albania}}{{For|sezonin aktual VIP|Big Brother VIP Albania (sezoni 5)}}{{Pp}} {{Infobox television | genre = [[Reality show]] | narrated = | presenter = {{plainlist| * [[Arbana Osmani]] * [[Ledion Liço]] }} | showrunner = Sara Hoxha | director = {{plainlist| * [[Eduart Grishaj]] (2021-2023) * Ergys Lubonja (2024-) }} | country = [[Shqipëri]] | language = [[Shqip]] | num_seasons = 5 | num_episodes = 305 | executive_producer = {{plainlist| * Lori Hoxha * Sara Hoxha }} | camera = Multi-kamerë | company = [[Banijay]] | network = [[Top Channel]] | first_aired = {{Start date|df=y|2021|10|5}} | last_aired = aktualisht | network2 = [[DigitAlb]] | related = ''[[Big Brother Albania]]''<br>''[[Big Brother VIP – Fans' Club]]'' }} '''''Big Brother VIP''''', i njohur edhe si '''''Big Brother VIP Albania''''', është një [[Reality show|konkurs realiteti]] dhe [[Programi televiziv|seri televizive]] e përshtatjes shqiptare të ''[[Big Brother (Albania)|Big Brother Albania]]'', të dyja të bazuara në ekskluzivitetin e konkursit të realitetit holandez ''[[Big Brother (reality show)|Big Brother]]'' dhe krijuar nga producenti [[John de Mol]].<ref name=":0">{{Cite web|date=10 shtator 2018|title="Pranverë" në Top Channel; Sezoni i ri me numrin më të madh të programeve të reja|url=http://top-channel.tv/2018/09/10/pranvere-ne-top-channel-sezoni-i-ri-me-numrin-me-te-madh-te-programeve-te-reja/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Edicioni shqip i ''[[Celebrity Big Brother]]'', filloi transmetimin në 5 tetor 2021 në [[Top Channel]].<ref name="dupref">{{Cite web|date=30 shtator 2021|title=Konfirmohet data! "Big Brother Vip" nis me 5 Tetor!|url=https://top-channel.tv/2021/09/30/konfirmohet-data-big-brother-vip-nis-me-5-tetor0/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Seriali ndjek një numër konkurrentësh të famshëm, të njohur si shokë shtëpie, të cilët janë të izoluar nga bota e jashtme për një periudhë të gjatë kohore në një shtëpi të ndërtuar me porosi. Çdo javë, një nga banorët e shtëpisë dëbohet me votim publik, ndërsa shoku i fundit i shtëpisë fiton një çmim në të holla prej 100 000 €. Programi u prezantua fillimisht nga [[Arbana Osmani]] për dy sezonet e para. Osmani nuk pranoi të kthehej si prezantues në sezonin e tretë dhe rolin e mori [[Ledion Liço]].<ref>{{Cite web|date=29 dhjetor 2023|title=ZYRTARE! Ledion Liço 'sposton' Arbana Osmanin, prezantohet si moderator i BBVIP3|url=https://zeri.mediadesk.ai/qyteterim/zyrtare-ledion-lico-sposton-arbana-osmanin-prezantohet-si-moderator-i--i188457?fbclid=PAAaa_fiuLfDCMHihA6hAIjCUsjyKofQcTIfZQpmmcwBOEi_JDVrMtWlWg_To_aem_AfJnS651iiJ_eOWLkD5LyARs-TgNIK39lPFpeC0Zgg_0zJq5WcUdHpb96u2YQhxn_u4|website=zeri.mediadesk.ai|access-date=15 janar 2024|archive-date=30 dhjetor 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231230123623/https://zeri.mediadesk.ai/qyteterim/zyrtare-ledion-lico-sposton-arbana-osmanin-prezantohet-si-moderator-i--i188457?fbclid=PAAaa_fiuLfDCMHihA6hAIjCUsjyKofQcTIfZQpmmcwBOEi_JDVrMtWlWg_To_aem_AfJnS651iiJ_eOWLkD5LyARs-TgNIK39lPFpeC0Zgg_0zJq5WcUdHpb96u2YQhxn_u4|url-status=dead|lang=sq}}</ref> Ndryshe nga versioni origjinal, emisionet live apo emisionet e drejtpërdrejta të dëbimit shiheshin çdo të martë dhe të premte (sezoni 1) ose çdo të martë dhe të shtunë (që nga sezoni 2) në Top Channel. Gjithashtu në të njëjtin kanal, nga e hëna në të shtunën pasdite është parë edhe përmbledhja ditore, për një orë. Ashtu si versioni origjinal, çdo të diel u pasqyrua në një serial spin-off me emrin ''[[Big Brother VIP – Klubi i Fansave|Big Brother VIP – Fans' Club]]''. Pas finales së çdo sezoni, u transmetua spektakli i ribashkimit, ''Post Big Brother VIP''. Që nga sezoni 2, u prezantua emisioni radiofonik ''Big Brother'', me emrin ''Big Brother Radio'' dhe u transmetua në Top Albania Radio dhe në [[Muzika ime (kanali televiziv)|My Music]]. Për shkak të vlerësimeve të kënaqshme të sezonit të parë, Top Channel shpalli një [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|sezon të dytë]] të ''Big Brother VIP'', i cili filloi më 24 dhjetor 2022.<ref>{{Cite web|date=19 dhjetor 2022|title=Big Brother VIP Albania/ Të shtunën nis në Top Channel 'reality show' me audiencë të jashtëzakonshme|url=https://top-channel.tv/2022/12/19/big-brother-vip-albania-te-shtunen-nis-ne-top-channel-reality-show-me-audience-te-jashtezakonshme3/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Emisioni u rinovua për një [[Big Brother VIP Albania (sezoni 3)|sezon të tretë]] në maj 2023 dhe do të nisë transmetimin në 13 janar 2024 në Top Channel.<ref>{{Cite web|date=6 maj 2023|title=Ne presim finalen e "BBVA2", por Sara Hoxha thotë se shumë shpejt, do të kemi "BBVA3"|url=https://www.anabelmagazine.com/news/69908/nderkohe-qe-presim-finalen-e-bbva2-sara-hoxha-thote-se-shume-shpejt-do-te-kemi-bbva3|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Në dhjetor 2024 u rinovua për një sezon të katërt, që vazhdon. == Historia == Në shtator 2017, u përfol se [[Top Channel]] kishte vendosur të niste versionin e famshëm pas suksesit të versionit origjinal.<ref>{{Cite web|date=20 shtator 2017|title=Po vjen 'Big Brother' me personazhe VIP|url=https://lajmi.net/po-vjen-big-brother-me-personazhe-vip-foto/|website=lajmi.net|lang=sq}}</ref> Versioni i famshëm i shfaqjes pritej të fillonte gjatë sezonit televiziv 2017–2018.<ref>{{Cite web|date=29 janar 2018|title=Big Brother Vip Albania, ja kur do të nisë|url=http://www.gsh.al/2018/01/29/big-brother-vip-albania-ja-kur-do-te-nise/|website=Gazeta Shqiptare|lang=sq}}</ref> Shfaqja u konfirmua për sezonin e parë në fillim të janarit 2018 me një trailer së bashku me rinovimet e ''[[The Voice Kids Albania|The Voice Kids]]''.<ref>{{Cite web|date=29 janar 2018|title=Big Brother VIP…së shpejti në Top Channel|url=http://top-channel.tv/2018/01/29/big-brother-vipse-shpejti-ne-top-channel/|website=Top Channel Albania|lang=sq}}</ref> Traileri i parë i emisionit u shfaq premierë më 29 janar 2018 dhe lexonte "''...Vështirë, të jesh VIP! Ata meritojnë të pushojnë! Dhe ku është resorti VIP?! Big Brother Vip ... së shpejti vetëm në Top Channel.'' “<ref>{{Cite web|date=4 janar 2018|title=Po vjen "Big Brother Vip Albania"|url=https://lajmi.net/po-vjen-big-brother-vip-albania/|website=lajmi.net|lang=sq}}</ref> Në vitin 2019, [[Top Channel]] njoftoi se ''Big Brother'' do të rikthehej për sezonin televiziv 2019–2020 në Shqipëri, por nuk thanë nëse do të jetë një version origjinal apo i famshëm.<ref>{{Cite news|date=15 maj 2018|title=Zbulohet se a do të nisë Big Brother Vip Albania|work=Indeks Online|url=http://indeksonline.net/zbulohet-se-a-do-te-nise-big-brother-vip-albania/|lang=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=17 tetor 2019|title=Feston Top Media! Ditëlindja e Tanit shënon nisjen e sezonit të ri televiziv|url=http://top-channel.tv/2019/10/17/feston-top-media-ditelindja-e-tanit-shenon-nisjen-e-sezonit-te-ri-televiziv/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Megjithatë, planet për prodhim nuk u publikuan kurrë zyrtarisht deri në vitin 2021, ku më 17 maj 2021, Top Channel njoftoi se sezoni do të transmetohej më vonë gjatë vitit, pas një ndërprerjeje katërvjeçare nga versioni origjinal. Ata njoftuan gjithashtu se aplikimet ishin të hapura për të gjithë të famshmit shqiptarë.<ref>{{Cite web|date=17 maj 2021|title="Big Brother Vip" vjen në Top Channel/ Së shpejti nisin audicionet për banorët e shtëpisë|url=https://top-channel.tv/2021/05/17/big-brother-vip-vjen-ne-top-channel-se-shpejti-nisin-audicionet-per-banoret-e-shtepise5/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Më 12 gusht 2021, Top Channel konfirmoi se sezoni do të transmetohej në tetor 2021.<ref>{{Cite web|date=12 gusht 2021|title="Nuk ka konkurrentë nga Për'puthen"/ Eraldo Rexho: Ja kur nis Big Brother VIP|url=https://top-channel.tv/2021/08/12/nuk-ka-konkurrente-nga-perputhen-eraldo-rexho-ja-kur-nis-big-brother-vip/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Top Channel publikoi në gusht 2021, një trailer ku shkruhej "Na kanë thënë që ju ka marrë malli". dhe në fund të trailerit dëgjojmë [[Arbana Osmani|Arbana Osmanin]] duke treguar “Kthohet së shpejti në Top Channel”.<ref>{{Cite web|date=gusht 2021|title=Së shpejti në @topchannelalbania 👀|url=https://www.instagram.com/p/CSr4VL6FUsE/|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102060032/https://www.instagram.com/p/CSr4VL6FUsE/|archive-date=2 janar 2023|website=instagram|access-date=15 janar 2024|url-status=dead|lang=sq}}</ref> Më 30 shtator 2021, Top Channel njoftoi se emisioni do të nisë transmetimin më 5 tetor 2021.<ref name="dupref"/> Shfaqja fillimisht ishte planifikuar të zgjaste 100 ditë, me finalen më 11 janar 2022. Megjithatë, për shkak të vlerësimeve të kënaqshme, shfaqja u zgjat me mbi një muaj, duke e bërë atë 137 ditë dhe me finale më 18 shkurt 2022.<ref>{{Cite web|date=30 dhjetor 2021|title=Shtyhet finalja e Big Brother, a do të pranojnë banorët këtë vendim të produksionit?|url=https://reporteri.net/show-biz/lajmi-i-fundit-shtyhet-finalja-e-big-brother/|website=reporteri.net|lang=sq}}</ref> Për shkak të vlerësimeve të kënaqshme të [[Big Brother VIP Albania (sezoni 1)|sezonit të parë]], u shpall një [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|sezon i dytë]] i ''Big Brother VIP'', nga producentët ekzekutive, Lori Hoxha dhe Sara Hoxha.<ref>{{Cite web|date=3 shkurt 2022|title=Pronarja e Top Channel e konfirmon, do të ketë Big Brother Vip 2|url=https://www.epokaere.com/pronarja-e-top-channel-e-konfirmon-do-te-kete-big-brother-vip-2/|website=epokaere|lang=sq}}</ref> Më 24 dhjetor 2022 filloi transmetimi i sezonit të dytë.<ref>{{Cite web|date=22 shkurt 2022|title=Ftesë në 5/ Arbana Osmani zbulon kur do të nisë Big Brother VIP 2, këngëtari tregon cila do jetë një nga banoret|url=https://top-channel.tv/2022/02/22/arbana-osmani-zbulon-kur-do-te-nise-big-brother-vip-2-kengetari-tregon-cila-do-jete-nje-nga-banorett/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=26 qershor 2022|title=Kur nis Big Brother Vip 2? Lori Hoxha shuan kureshtjen e të gjithëve: Fillon direkt pas…|url=https://top-channel.tv/2022/06/26/kur-nis-big-brother-vip-2-lori-hoxha-shuan-kureshtjen-e-te-gjitheve-fillon-direkt-pas/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Më 25 mars 2023, [[Arbana Osmani]] njoftoi se shfaqja fillimisht ishte planifikuar të zgjaste 100 ditë, me finalen më 1 prill 2023. Megjithatë, për shkak të vlerësimeve të kënaqshme, shfaqja u zgjat me mbi një muaj, duke e bërë atë 134 ditë dhe me finale më 6 maj 2023.<ref>{{Cite web|date=25 mars 2023|title=Zbulohet data e finales së madhe së Big Brother Vip 2|url=https://bigbrothervip.top-channel.tv/2023/03/25/zbulohet-data-e-finales-se-madhe-se-big-brother-vip-2/|website=bigbrothervip.top-channel.tv|lang=sq}}</ref> Në maj të vitit 2023, producentja ekzekutive Sara Hoxha njoftoi në [[Instagram|llogarinë e saj në Instagram]] se [[Big Brother VIP Albania (sezoni 3)|sezoni i tretë]] i spektaklit do të nisë në Top Channel.<ref>{{Cite web|date=6 maj 2023|title=Sonte finalja e madhe e "BBV2", producentja Sara Hoxha konfirmon edhe "BBV3"!|url=https://top-channel.tv/2023/05/06/sonte-finalja-e-madhe-e-bbv2-producentja-sara-hoxha-konfirmon-edhe-bbv3/|website=top-channel.tv|lang=sq}}</ref> Më 30 nëntor 2023, u njoftua se shfaqja do të rikthehet, me sezonin e tretë, në 2024.<ref>{{Cite web|title=Zyrtare! Ja kur nis "Big Brother Vip 3"|url=https://top-channel.tv/2023/11/30/zyrtare-ja-kur-nis-big-brother-vip-3/|lang=sq}}</ref> Një ditë më vonë, Top Channel transmetoi një trailer gjatë episodit të nëntë të [[Dancing with the Stars (sezoni 9 shqiptar)|sezonit të nëntë]] të ''[[Dancing with the Stars (Seriali Shqiptar)|Dancing with the Stars]]'', duke konfirmuar zyrtarisht se seriali do të rikthehej për një sezon të ri në Janar 2024 në Top Channel.<ref>{{Cite web|title="Big Brother VIP Albania 3" shumë pranë nisjes! Dritat e shtëpisë më të famshme në Shqipëri do të ndizen në janar|url=https://top-channel.tv/2023/12/01/big-brother-vip-albania-3-shume-prane-nisjes-dritat-e-shtepise-me-te-famshme-ne-shqiperi-do-te-ndizen-ne-janar1/|lang=sq}}</ref> Më 29 dhjetor 2023, Top Channel publikoi një ngacmues tridhjetë sekondash ku shfaqeshin disa sy dhe lexohej "''Të gjithë banorë të shtëpisë përveç njërit'' " dhe më pas shfaqej, drejtuesi i ri Ledion Liço, i cili thotë "''Po këta të tjerët, kush janë?'' " dhe në fund dëgjojmë "''Mësojeni nga 13 janari vetëm në Top Channel''".<ref>{{Cite web|title=Zbulohet data kur do të nisë "Big Brother VIP 3"! Shtëpia më e famshme në Shqipëri ndez dritat më…|url=https://top-channel.tv/2023/12/01/big-brother-vip-albania-3-shume-prane-nisjes-dritat-e-shtepise-me-te-famshme-ne-shqiperi-do-te-ndizen-ne-janar1/|lang=sq}}</ref> Më 9 janar 2024, u bë e ditur se drejtori i ri do të jetë Ergys Lubonja.<ref>{{Cite web|title=Big Brother Vip po vjen! Zbulohet se kush do të jetë regjisori i këtij edicioni!|url=https://www.topalbaniaradio.com/v7/big-brother-vip-po-vjen-ja-kush-do-te-jete-regjisori-i-ketij-edicioni/|lang=sq}}</ref> == Formati == ''Big Brother VIP'' është një [[Shfaqja e lojës|shfaqje lojërash]] në të cilën një grup konkurrentësh të famshëm, të referuar si banor, jetojnë të izoluar nga bota e jashtme në një "shtëpi" të ndërtuar me porosi, vazhdimisht nën mbikëqyrje video. Qasja në televizion, internet, media e shkruar dhe kohë është e ndaluar. Përveç kësaj, të afërmit jetojnë në izolim të plotë; ata nuk kanë qasje në botën e jashtme. Ndonjëherë shikuesit votojnë për banorin e tyre të preferuar, dhe ata që kishin më shumë vota kishin imunitet. Gjithashtu, nganjëherë banorët votojnë për banorin e tyre të preferuar, dhe banori me më shumë vota kishte imunitet. Të paktën një herë në javë, të banorët emërojnë fshehurazi dy banorë që dëshirojnë të përballen me një votë publike për t'i dëbuar. Dy ose më banor me më shumë vota përballen me votën e publikut. Publiku shikues vendos se cili prej tyre do të dëbohet përmes votave me mesazhe me tekst ose telefonatave. I nominuari me më shumë vota dëbohet dhe largohet nga shtëpia. Nëse qëndrimi i tyre brenda shtëpisë bëhet i vështirë për ta, një banor lejohet të largohet vullnetarisht në çdo kohë gjatë lojës. Në rast të tërheqjes nga shtëpia, zakonisht në vend të tyre hyn një banor zëvendësues. Në javën e fundit të çdo sezoni, shikuesit votojnë se cili nga personat e mbetur në shtëpi duhet të fitojë çmimin prej 100 000 € dhe të kurorëzohet fituesi i ''Big Brother VIP''. Gjatë kohës së tyre në shtëpi, banorët u jepen detyra javore për të kryer. Banorët vënë bast një pjesë të buxhetit të tyre javor të blerjeve për detyrën dhe ose fitojnë dyfishin e fondit të vënë bast ose humbasin fondin e vënë bast në varësi të performancës së tyre në detyrë. Banorëve u kërkohet të punojnë si grup për të përfunduar detyrat e tyre, me formatin e detyrave që varion në bazë të numrit të shtëpive të mbetura. Banorët janë të ndaluar të diskutojnë për nominimet dhe kjo mund të rezultojë në dënim. Formati i serialit shihet kryesisht si një eksperiment social dhe kërkon që bashkëshortët e shtëpisë të ndërveprojnë me të tjerët që mund të kenë ideale, besime dhe paragjykime të ndryshme. Banorëve u kërkohet gjithashtu të bëjnë vizita në dhomën e rrëfimit gjatë qëndrimit të tyre në shtëpi, ku ata janë në gjendje të ndajnë mendimet dhe ndjenjat e tyre për shokët e shtëpisë dhe lojën. U shfaq një kthesë e re për të ndryshuar formatin e lojës, kjo ishte Kutia e Pandorës. Twist sheh një banor duke u tunduar nga kutia dhe mund të zgjedhë ose ta hapë kutinë ose ta lërë atë. Nëse një banor zgjedh të hapë Kutinë e Pandorës, pasojat e mira dhe të këqija mund të lëshohen në shtëpi, gjë që ndikon në çdo banor në lojë, duke përfshirë edhe personin që e hap atë. Një tjetër kthesë ishte Fuqia e Vetos, si në formatin [[Big Brother (seriali televiziv amerikan)|amerikan]], një shok shtëpie mund të fitojë Fuqinë e Vetos. Fituesi i konkursit të Vetos fiton të drejtën ose të revokojë nominimin e një prej shtëpive të emëruar ose t'i lërë ata siç janë. == Kasti == Disa prezantues u përfol se do të drejtonin emisionin sapo Top Channel njoftoi emisionin. [[Arbana Osmani]], e cila ka qenë edhe drejtuese e [[Big Brother (Albania)|versionit origjinal]], u përfol si drejtuese e emisionit. Prezantuesi i [[Big Brother Albania (sezoni 8)|sezonit të tetë]] të versionit origjinal [[Ledion Liço]] u përfol gjithashtu si prezantues. Një tjetër moderatore e Top Channel u përfol si drejtuesja e emisionit, [[Luana Vjollca]].<ref>{{Cite web|date=15 maj 2018|title=Nuk është as Ledioni, as Arbana, ja kush do të jetë moderatore e Big Brother VIP|url=https://www.imalbania.com/nuk-eshte-as-ledioni-as-arbana-ja-kush-do-te-jete-moderatore-e-big-brother-vip/|website=Info Media Albania|lang=sq}}</ref> Më 17 gusht 2021, Arbana Osmani njoftoi në llogarinë e saj [[Instagram|në Instagram]] se do të jetë prezantuesja e emisionit.<ref>{{Cite web|date=17 gusht 2021|title=Arbana Osmani confirms the presentation of 'Big Brother VIP': I was as happy as 13 years ago|url=https://www.dailyxing.com/news/47123/arbana-osmani-konfirmon-prezantimin-e-big-brother-vip-u-gezova-si-13-vite-me-pare/eng|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230102060032/https://www.dailyxing.com/news/47123/arbana-osmani-konfirmon-prezantimin-e-big-brother-vip-u-gezova-si-13-vite-me-pare/eng|archive-date=2 janar 2023|access-date=15 janar 2024|website=dailyxing.com|lang=en}}</ref> Ashtu si në versionin origjinal, edhe në versionin e famshëm do të kishte dy Opinionistë në emisionet live. Më 4 tetor 2021, u njoftua se Arbër Hajdari dhe Balina Bodinaku do të ishin dy Opinionistët.<ref>{{Cite web|date=4 tetor 2021|title=Arbana Osmani zbulon dy opinionistët e "Big Brother VIP Albania"|url=https://durreslajm.al/arbana-osmani-zbulon-dy-opinionistet-e-big-brother-vip-albania/|website=durreslajm.al|lang=sq}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 tetor 2021|title=Zbulohen dy emrat e opinionistëv VIP" dy emrat e opinionistëve të "Big Brother VIP"|url=https://top-channel.tv/2021/10/05/zbulohen-dy-emrat-e-opinionistev-vip-dy-emrat-e-opinionisteve-te-big-brother-vip/|website=top-channel.tv|lang=sq}}</ref> Para premierës së [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|sezonit të dytë]], u bë e ditur se si opinionist do të rikthehej Arbër Hajdari.<ref>{{Cite web|date=24 dhjetor 2022|title=BBV ngre siparin/ Kush i bashkohet Arbër Hajdarit në rolin e opinionistit?|url=https://top-channel.tv/2022/12/24/bbv-ngre-siparin-kush-i-bashkohet-arber-hajdarit-ne-rolin-e-opinionistit3/|website=top-channel.tv|lang=sq}}</ref> Gjatë emisionit të lançimit, të sezonit të dytë, u bë e ditur se Zhaklin Lekatari do të ishte opinionisti i ri.<ref>{{Cite web|date=24 dhjetor 2022|title=BB VIP nis me surpriza, ja kush zë vendin e Balina Bodinakut|url=https://bigbrothervip.top-channel.tv/2022/12/24/bb-vip-nis-me-surpriza-ja-kush-ze-vendin-e-balina-bodinakut/|website=top-channel.tv|lang=sq}}</ref> U përfol se ndoshta Osmani nuk do të jetë prezantues për sezonin e tretë.<ref>{{Cite web|title=Big Brother VIP 3 mund të mos e prezantojë Arbana Osmani?|url=https://telegrafi.com/big-brother-vip-3-mund-te-mos-e-prezantoje-arbana-osmani/|lang=sq}}</ref> Më pas, u përfol se Bora Zemani, e cila drejton edhe në Top Channel emisionin ''[[Dancing with the Stars (Seriali Shqiptar)|Dancing with the Stars]]'', do të jetë drejtuese e sezonit të tretë të ''Big Brother VIP'' .<ref>{{Cite web|title=Bora Zemani moderatore e Big Brother VIP Albania 3? Befason me përgjigjen|url=https://telegrafi.com/bora-zemani-moderatore-e-big-brother-vip-albania-3-befason-pergjigjen/|url-status=live|website=[[Telegrafi.com]]|lang=sq}}</ref> Gjithashtu u përfol se Ledion Liço do të jetë nikoqir i sezonit.<ref>{{Cite web|title=Ekskluzive: "Big Brother VIP 3" mund të mos e prezantojë Arbana Osmani|url=https://www.kosovarja-ks.com/ekskluzive-big-brother-vip-3-mund-te-mos-e-prezantoje-arbana-osmani/|lang=sq}}</ref> Në nëntor të vitit 2023, Osmani në rrjetin e saj social Instagram ka postuar një foto teksa shihet në ambientet e Top Channel duke u bërë gati, por nuk është bërë e ditur nëse do të jetë prezantuese e sezonit të tretë.<ref>{{Cite web|title=Arbana Osmani jep një sinjal se mund të udhëheqë përsëri Big Brother Albania|url=https://indeksonline.net/arbana-osmani-jep-nje-sinjal-se-mund-te-udheheqe-perseri-big-brother-albania/|lang=sq}}</ref> Më 29 dhjetor 2023, Top Channel njoftoi se drejtuesi i sezonit të tretë do të jetë Ledion Liço.<ref>{{Cite web|title=Zyrtare!! Merr fund dilema/ "Top Channel" konfirmon se kush do e moderojë BBV3!|url=https://xl-lifestyle.com/zyrtare-merr-fund-dilema-top-channel-konfirmon-se-kush-do-e-moderoje-bbv3/|lang=sq|access-date=15 janar 2024|archive-date=10 janar 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240110175542/https://xl-lifestyle.com/zyrtare-merr-fund-dilema-top-channel-konfirmon-se-kush-do-e-moderoje-bbv3/|url-status=dead}}</ref> Më 8 janar 2023, Top Channel njoftoi se Hajdari do të rikthehet për sezonin e tretë si opinionist.<ref>{{Cite web|title=Nis numërimi mbrapsht! Shtëpia e "Big Brother VIP" hap dyert në 13 janar, zbulohen opinionistët|url=https://top-channel.tv/2024/01/08/nis-numerimi-mbrapsht-shtepia-e-big-brother-vip-hap-dyert-ne-13-janar-zbulohen-opinionistet/?fbclid=PAAabJ9CxhxJNNAvldKHa5g_4biz-oYDQL3c7tuu87dMKQQZA3GgfamFOcpO0_aem_AaZfYAY4kaq-jkxTbHwT3YlgpSJBKpgbXx2pg4e99MgGWKsEW4g1uJswNjEvPe_O5AY|lang=sq}}</ref> Gjithashtu u bë e ditur se opinionistja e re do të jetë Ori Nebijaj.<ref>{{Cite web|title=Deputetja opinioniste në "Big Brother", Ori Nebiaj tregon si e pranoi ftesën e TCH: Po shkoj në Parlamentin që funksionon…|url=https://top-channel.tv/2024/01/10/deputetja-opinioniste-ne-big-brother-ori-nebiaj-tregon-si-e-pranoi-ftesen-e-tch-po-shkoj-ne-parlamentin-qe-funksionon33/|lang=sq}}</ref> {| class="wikitable" style="width:60%; text-align:center" |+ Kasti i ''Big Brother VIP Albania'' ! scope="col" style="width:5%" | Sezoni ! scope="col" style="width:25%" | Prezantuesi/ja ! scope="col" colspan="2" style="width:30%" | Opinionistë |- ! scope="row" | [[Big Brother VIP Albania (sezoni 1)|1]] | rowspan="2" | [[Arbana Osmani]] | rowspan="5" | [[Arbër Hajdari]] | [[Balina Bodinaku]] |- ! scope="row" | [[Big Brother VIP Albania (sezoni 2)|2]] | [[Zhaklin Lekatari]] |- ! scope="row" | [[Big Brother VIP Albania (sezoni 3)|3]] | rowspan="3" | [[Ledion Liço]] | [[Ori Nebijaj]] |- ! scope="row" | [[Big Brother VIP Albania (sezoni 4)|4]] | [[Neda Balluku]] |- ! scope="row" | [[Big Brother VIP Albania (sezoni 5)|5]] | [[Monika Kryemadhi]] |} == Vendndodhja == Shtëpia e ''Big Brother'' është gjithmonë një nga temat më të diskutuara në Shqipëri përpara se të fillojë sezoni i duhur. Në [[Big Brother (Albania)|versionin origjinal]], vendndodhja e shtëpisë ishte gjithmonë në vende të ndryshme, si [[Gërdeci|Gërdec]] dhe [[Njësia administrative Kashar|Kashar]]. Ashtu si në versionin origjinal, të shoqet e shtëpisë jetojnë së bashku në shtëpi, ku 24 orë në ditë çdo fjalë dhe çdo veprim i tyre regjistrohet nga kamerat dhe mikrofonat në të gjitha dhomat e shtëpisë. Për versionin e famshëm, [[Top Channel]] bëri një studio të re të madhe në [[Tirana|Tiranë]] me emrin ''Studio Nova'' për emisionet e tyre prime time, si ''[[Hell's Kitchen Albania]]'', ''Shiko Kush Luan'' dhe shfaqje të tjera të mëdha. Aty do të ndërtohet edhe shtëpia e ''Big Brother VIP''.<ref>{{Cite web|date=2 shtator 2019|title=Studio "Nova", shtëpia e re e "Big Brother" dhe shumë emisioneve të tjera|url=http://top-channel.tv/2019/09/02/studio-nova-shtepia-e-re-e-big-brother-dhe-shume-emisioneve-te-tjera/|website=Top Channel|lang=sq}}</ref> Ekziston edhe një auditor ku janë vënë në skenë shfaqjet e drejtpërdrejta të audiencës, si episodet e dëbimit dhe ato finale. == Pasqyra e serisë == {{Series overview |auxA=Ditë |auxB=Banorë |auxC=Fituesi |auxD={{nowrap|Finalisti i dytë}} |color1=#00FFFF |link1=Big Brother VIP Albania (sezoni 1) |auxA1=137 |auxB1=30 |auxC1=[[Ilir Shaqiri (balerin)|Ilir Shaqiri]] |auxD1=Donald Veshaj |episodes1=157 |start1={{Start date|2021|10|05|df=y}} |end1={{End date|2022|02|18|df=y}} |color2=#33C6B7 |link2=Big Brother VIP Albania (sezoni 2) |auxA2=134 |auxB2=37 |auxC2=[[Luiz Ejlli]] |auxD2=Krist Aliaj Dragot |episodes2=148 |start2={{Start date|2022|12|24|df=y}} |end2={{End date|2023|05|06|df=y}} |color3=#FF5F5F |link3=Big Brother VIP Albania (sezoni 3) |auxA3={{N/A|TBA}} |auxB3={{N/A|TBA}} |auxC3={{N/A|TBA}} |auxD3={{N/A|TBA}} |episodes3={{N/A|TBA}} |start3={{Start date|2024|01|13|df=y}} |end3={{End date|2024|05|25|df=y}} }} == Shfaqje shoqëruese == === ''Big Brother VIP – Fans' Club'' === Në versionin origjinal të ''Big Brother'', u transmetua një spin-off show me emrin ''Big Brother VIP – Fans' Club'' dhe gjithashtu në versionin e famshëm ky emision u transmetua me emrin ''[[Big Brother VIP – Klubi i Fansave|Big Brother VIP – Fans' Club]]''.<ref>{{Cite web|date=11 tetor 2021|title='Big Brother VIP Fan Club': The start date and the name of the moderator are revealed!|url=https://www.anabelmagazine.com/news/59957/big-brother-vip-fan-club-zbulohet-data-e-fillimit-dhe-emri-i-moderatores/eng|website=anabelmagazine.com|lang=en}}</ref> Emisioni u shfaq premierë në 17 tetor 2021 dhe transmetohet çdo të diel në orën 12:15, me prezantuese Dojna Mema dhe opinioniste Iva Tiço.<ref>{{Cite web|date=27 shtator 2021|title=Dojna Mema, në Big Brother VIP? Moderatorja "merr" një rol të ri|url=https://www.classlifestyle.com/news/51098/dojna-mema-ne-big-brother-vip-moderatorja-merr-nje-rol-te-ri/|website=classlifestyle.com|lang=sq}}</ref> Shfaqja përmban debate dhe biseda rreth ngjarjeve më të fundit brenda dhe jashtë shtëpisë me një audiencë në studio dhe panel të famshëm, dhe me shokun e parë të shtëpisë të eliminuar që zakonisht ftohen në studio pas largimit. Megi Pojani zëvendësoi Memën si prezantuesja e re e ''Fans' Club'' për sezonin 2 dhe Ardit Cuni ishte opionisti i ri.<ref>{{Cite web|date=6 janar 2023|title=Fan Club Big Brother VIP nis më 8 janar, zbuloni kush do ta moderojë|url=https://top-channel.tv/2023/01/06/fan-club-big-brother-vip-nis-me-8-janar-zbuloni-kush-do-ta-moderoje/|website=top-channel.tv|lang=sq}}</ref> Sezoni i tretë u moderua nga Enxhi Nasufi, me opinionistët Ronaldo Sharka dhe Ina Kollçaku.<ref>{{Cite web|title=Konfirmohet zyrtarisht moderatorja e edicionit të tretë të "Big Brother Vip Fan Club"!|url=https://www.topalbaniaradio.com/v7/konfirmohet-zyrtarisht-moderatorja-e-edicionit-te-trete-te-big-brother-vip-fan-club/|lang=sq}}</ref> Sezoni i katërt u moderua nga ish-banorja e ''Grande Fratello 2023'' dhe e ''Big Brother VIP 3'', Heidi Baci, me opinonistët Ronaldo Sharka dhe Shqipe Hysenaj. === ''Post Big Brother VIP'' === Ashtu si në versionin origjinal, një javë pas finales së spektaklit, u transmetua një spektakël ribashkimi, me emrin ''Post Big Brother VIP'', ku të shoqet e shtëpisë do të mblidhen të gjithë së bashku për të diskutuar atë që ndodhi brenda shtëpisë. Në versionin origjinal, shfaqja transmetohej vetëm për një episod, por në versionin e famshëm, shfaqja u transmetua për tre episode (sezoni 1) ose për dy episode (që nga sezoni 2). Emisioni u drejtua nga Arbana Osmani. Dy opinionistët për sezonin e parë ishin Arbër Hajdari dhe Balina Bodinaku. Prej sezonit të dytë, Hajdarit i është bashkuar edhe Zhaklin Lekatari. Pritet që edicioni i katërt i ''Post Big Brother VIP'', të marrë pjesë me opinionistët Arbër Hajdari dhe Neda Balluku, nën drejtimin e Ledion Liços. === ''Big Brother Radio'' === ''Big Brother Radio'' u prezantua për ''Big Brother VIP 2'' si emisioni radiofonik ''i Big Brother'' i drejtuar nga Elona Duro. Shfaqja u shfaq premierë më 13 shkurt 2023 dhe u transmetua nga e hëna në të enjte dhe të shtunën në Top Albania Radio dhe në [[Muzika ime (kanali televiziv)|My Music]] dhe shpesh shfaqte intervista nga shokët e shtëpisë dhe të dëbuarit më të fundit, si dhe telefonata nga fansat.<ref>{{Cite web|date=6 shkurt 2023|title=Big Brother Radio, nga 13 shkurti në Top Albania Radio…|url=https://www.topalbaniaradio.com/v7/big-brother-radio-nga-13-shkurti-ne-top-albania-radio/|website=topalbaniaradio.com|lang=sq}}</ref> == Pritja == ''[[Big Brother (Albania)|Big Brother Albania]]'' njihet si [[Televizioni i realitetit|Reality Television Show]] më i njohur në Shqipëri. Edhe ''Big Brother VIP'' u bë shumë i njohur, pak javë pas premierës së tij. Kjo u reflektua në çmimin që bizneset duhej të paguanin për të promovuar aktivitetin e tyre. Pra, në sezonin televiziv 2021–2022, ''Big Brother VIP'' u bë spektakli më i shtrenjtë për t'u reklamuar. Kështu, një sekondë para se të nisë transmetimi i reality show-t kushton 5 700 lekë dhe gjatë transmetimit 11 mijë lekë. E treta ndër më të shtrenjtat janë sërish dy emisione që lidhen me ''Big Brother VIP''; e para është ''Big Brother VIP Daily Summary'' dhe e dyta ''[[Big Brother VIP – Klubi i Fansave|Big Brother VIP – Fans' Club]]'', ku çdo sekondë gjatë transmetimit paguhet 4 600 lekë.<ref>{{Cite news|date=2021-10-09|title=LISTA/ Reklamat në televizionet shqiptare, 'Big Brother VIP' thyen çdo rekord|work=DOSJA.AL|url=https://dosja.al/lista-reklamat-ne-televizionet-shqiptare-big-brother-vip-thyen-cdo-rekord|access-date=2022-07-20|lang=sq}}</ref> Finalja theu rekorde, duke e bërë programin më të ndjekur në historinë e televizionit shqiptar. Natën e 18 shkurtit, natën e madhe të finales, rrugët në Shqipëri ishin bosh dhe pak ditë më parë njerëzit rezervoheshin për ta parë në lokalet e qytetit.<ref>{{Cite web|title=Ethet e "Big Brother VIP"/ Rrugët e qyteteve u zbrazën! Lokalet plot për të parë finalen e madhe|url=https://top-channel.tv/2022/02/19/ethet-e-big-brother-vip-rruget-e-qyteteve-u-zbrazen-lokalet-plot-per-te-pare-finalen-e-madhe/|access-date=2022-07-20|website=top-channel.tv|language=sq}}</ref> [[Eduart Grishaj]], drejtori i emisionit tha gjithashtu se votat për fituesin ishin jashtë çdo parashikimi dhe thyen rekorde. Në hapjen e emisionit final u shfaq një video me disa statistika si më poshtë: * 525 433 875 shikime në [[YouTube]] * 1 798 169 951 shikime në [[Instagram]] * 381 717 ndjekës [[Instagram|në Instagram]] Kryeministri i Shqipërisë, [[Edi Rama]], ka postuar një video nga [[Lugina e Valbonës|Valbona]] me këngën e Fifit “Diell”, e cila është kompozuar brenda shtëpisë ''së VIP-ave të Big Brother''.<ref>{{Citation|title=Top News-Rama 'fiksohet' me këngën e Fifit/Artistja reagon e entuziasmuar-Jam pa fjalë|url=https://www.youtube.com/watch?v=Zp71P2Ro6OM|publisher=Top Channel|language=sq|access-date=2022-07-20}}</ref> Kjo këngë u bë më e pëlqyera në muajin e publikimit. ''Big Brother VIP'' dhe Donald Veshaj ishin ndër fjalët më të kërkuara në [[Google]] për vitin 2021.{{Cn}} Që nga data 20 korrik 2022, video ku Donald Veshaj takohet dhe puth Bora Zemanin, numëron deri në 2 600 000 shikime në [[YouTube]]. Video ku Donald Veshaj puth këngëtaren Beatrix Ramosaj, numëron deri në 1 500 000 shikime. Këngëtarja Beatrix Ramosaj u befasua dhe u dërgua për të parë vëllanë e saj, këngëtarin Alban Ramosaj duke performuar në "Festivali i Kenges", episodi arriti 1 300 000 shikime në YouTube, dhe u konsiderua surpriza më e mirë dhe emocionale në edicionin e parë të Big Brother VIP Albania nga Tifozët. Gjithashtu, episodi ku Fifit i bie të fikët gjatë emisionit live numëron deri në 1 350 000 shikime. Videoklipi zyrtar i "[[Me ty]]", kënga e parë e njohur që është shkruar dhe regjistruar brenda "shtëpisë" së ''Big Brother VIP'', ka marrë një milion shikime në YouTube, 9 orë pas ngarkimit.<ref>{{Cite news|date=14 shkurt 2023|title=Kënga "Me ty" e Luiz Ejllit arrin një milion klikime në vetëm nëntë orë pas publikimit|language=sq|work=[[Epoka e Re]]|url=https://www.epokaere.com/kenga-me-ty-e-luiz-ejllit-arrin-nje-milion-klikime-ne-vetem-nente-ore-pas-publikimit/|url-status=live|access-date=5 mars 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215080044/https://www.epokaere.com/kenga-me-ty-e-luiz-ejllit-arrin-nje-milion-klikime-ne-vetem-nente-ore-pas-publikimit/|archive-date=15 shkurt 2023}}</ref> == Trivia == * '''''Sezoni 1''''' ** Monika Lubonja dhe Arjola Demiri ishin lojtaret e para në çdo serial ''të Big Brother'' në mbarë botën që refuzuan të hapnin kutinë e Pandorës, një lojë e zgjedhur e përdorur në shumë formate të tjera të ''Big Brother''. ** Einxhel Shkira thyen rekordin si lojtarja që ka marrë më shumë nominime (19) në historinë e ''Big Brother.'' *'''''Sezoni 4''''' **Duke kaluar rekordin e Einxhël Shkirës, Gerta Gixhari është banorja aktuale e cila mban rekordin si lojtarja më e nominuar në historinë e ''Big Brother.'' == Referime == [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Big Brother Albania]] [[Kategoria:Programe televizive]] <references /> {{Big Brother Albania}} oeud39libmtfq85ldqj5z8ch7f5kolx 2 351568 2986485 2680391 2026-06-01T20:51:23Z GermanManFromFrankfurt 134959 2986485 wikitext text/x-wiki {{Short description|Series of Albanian riots in the Karadak and Gollak regions}} {{Infobox military conflict | conflict = Insurgency in Karadak-Gollak | partof = [[World War II in Yugoslavia]] and the [[Aftermath of World War II|post-war era]] | image = Map of Kosovo during WW II.png | image_size = 300px | caption = In 1941, Kosovo is occupied by the Bulgarian forces, with the [[Skopska Crna Gora|Karadak region]] under Bulgarian control, and the area of Gollak occupied by the [[Territory of the Military Commander in Serbia|German military administration]]. | date = '''First phase:'''<br />18 April 1941–9 September 1944<br />'''Second phase:'''<br />9 September 1944–July 1945<br />'''Third phase:'''<br />15 August 1945–6 October 1951 | place = [[Skopska Crna Gora|Karadak]] and [[Gollak]] regions, [[Bulgaria during World War II|Bulgaria]], [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|SFR Yugoslavia]] <br /> Modern-day [[Kosovo]], [[Serbia]] and [[North Macedonia]] | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_caption = | map_label = | territory = [[Preševo valley]], [[Skopska Crna Gora]] and [[Gollak]] secured by [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|Yugoslavia]] | result = *'''First phase:''' Ballist victory *'''Second and third phase:''' Yugoslav victory | status = | combatant1 = '''1941–1944'''<br>{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[German occupation of Albania|Albania]]<br /> [[Balli Kombëtar]]<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Kachaks]] | combatant1a = '''1944–1945'''<br>{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[German occupation of Albania|Albania]]<br /> [[Balli Kombëtar]]<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Kachaks]]<br>{{flagicon|Nazi Germany}} [[Nazi Germany|Germany]] | combatant2 = '''1941–1943'''<br>{{flagicon|Chetniks}} [[Chetniks]]<br>(surrendered to the Partisans in 1943) | combatant3 = '''1941–1944'''<br>{{flag|Tsardom of Bulgaria (1908-1946)|name=Tsardom of Bulgaria}} ---- {{flagicon image|Flag of Yugoslavia (1943–1946).svg}} [[Yugoslav Partisans]] *{{flagicon image|Flag of Macedonia (1944–1946).svg}} [[Macedonian Partisans]] | combatant2a = '''1944–1945'''<br>{{flagicon image|Flag of the Bulgarian Homeland Front.svg|Bulgaria}} [[Fatherland Front (Bulgaria)|Bulgaria]]<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} [[People's Liberation Army of Macedonia|Yugoslav Partisans]] | combatant1b = '''1946–1951'''<br>[[Balli Kombëtar|Ballist dissidents]]<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Kachaks|Kachak dissidents]] | combatant2b = '''1945–1951'''<br>{{flagicon|Yugoslavia}} [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|SFR Yugoslavia]] * {{flagicon|Socialist Republic of Macedonia}} [[Yugoslav Macedonia]] * {{flagicon|Socialist Republic of Serbia}} [[Autonomous Province of Kosovo|Yugoslav Kosovo]] | commander1 = {{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Mulla Idriz Gjilani]]{{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Sulë Hotla]]{{executed}} (from 1944)<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Mulla Dulla]] (from 1944)<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Jusuf Baftjari]]{{executed}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Hasan Ali Remniku]]{{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Mustafa Kokaj]]{{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Limon Staneci]]<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Ibrahim Kelmendi<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Mulla Sadik Haliti{{executed}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Ymer Myqybaba]]{{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Fuad Dibra<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} [[Xheladin Kurbaliu]] (from 1942){{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Hazir Haziri{{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Sylë Zarbica{{KIA}}<br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Rrustem Behluli{{KIA}}<ref>{{Cite web |date=2015-01-13 |title=Rrustem Beluli me bombë në xhami për Shqipëri Etnike! |url=https://presheva.al/2015/01/rrustem-beluli-me-bombe-ne-xhami-per/ |access-date=2025-08-12 |website=PRESHEVA.AL |language=en-US}}</ref><br />{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} Ali Sylë Staneci{{KIA}} (from 1944)<br />{{flagicon|Nazi Germany}} [[Alexander Löhr]] | commander2 = {{flagicon|Bulgaria}} [[Sulë Hotla]] (until 1944)<br />{{flagicon|Bulgaria}} Mulla Dulla (until 1944)<br />{{flagicon|Bulgaria}} Ali Sylë Staneci (until 1944)<br />{{flagicon image|Flag of the Bulgarian Homeland Front.svg|Bulgaria}} [[Vladimir Stoychev]]<br />{{flagicon image|Flag of the Bulgarian Homeland Front.svg}} [[Kiril Stanchev]]<br />{{flagicon|Yugoslav Partisans}} [[Mile Čalović]]<br />{{flagicon|Yugoslav Partisans}} [[Tomica Popović]]<br />{{flagicon|Yugoslav Partisans}} [[Fadil Hoxha]]<br />{{flagicon|Socialist Republic of Serbia}} [[Abdullah Krashnica]]{{KIA}}<br />{{flagicon|Socialist Republic of Serbia}} [[Sinan Hasani]]<br />{{flagicon|Socialist Republic of Serbia}} [[Xheladin Kurbaliu]] (until 1942)<br />{{flagicon|Socialist Republic of Macedonia}} [[Mihailo Apostolski]]<ref name=":33">{{Cite web |last=KOHA |date=2025-03-28 |title=Masakra serbo-maqedone në Miratoc, Sopot, Llojan, Vaksincë, Sllupçan, Raincë, Zhunicë… (2) |url=https://koha.mk/masakra-serbo-maqedone-ne-miratoc-sopot-llojan-vaksince-sllupcan-raince-zhunice-2/ |access-date=2025-05-01 |website=KOHA |language=sq}}</ref><br />{{flagicon|Socialist Republic of Macedonia}} [[Hristijan Todorovski Karpoš]]{{KIA}} | commander3 = | units1 = {{flagicon image|Balli Kombetar.png|size=22px|border=no}} Karadak battalion<ref>{{Cite web |title=Beteja e rekës raincës by Nijazi Ramadani - Issuu |url=https://issuu.com/nijaziramadani9/docs/beteja_e_rek__s_rainc__s |access-date=2023-03-16 |website=issuu.com |date=9 June 2015 |language=en}}</ref><br>{{flagicon image|Balli Kombetar.png|size=22px|border=no}} [[Kachaks]] from [[Skopska Crna Gora|Karadak]]<ref name="titulli">{{Cite web |last=titulli.com |title=Lufta e përgjakur më 19 nëntor 1944, ditën e Bajramit në Preshevë |url=http://www.titulli.com/lufta-e-përgjakur-më-19-nëntor-1944-ditën-e-bajramit-në-preshevë |access-date=2023-03-16 |website=www.titulli.com |language=en}}</ref><br>{{flagicon|Nazi Germany}} [[Army Group E|Heeresgruppe E]]<br>[[File:21st Waffen Division of the SS vehicle symbol.png|20px]] [[21st Waffen Mountain Division of the SS Skanderbeg]]<ref name=":27" /><ref name=":28">{{Cite book |last=Béraud |first=Yves |url=https://books.google.com/books?id=uDgxEAAAQBAJ&dq=balli+kombetar+presevo&pg=PA102 |title=German Mountain Troops 1942–45 |date=2021-05-26 |publisher=Casemate |isbn=978-1-61200-947-6 |pages=102–103 |language=en}}</ref> | units2 = {{flagicon|Yugoslav Partisans}} 8th Macedonian Brigade<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} 12th Macedonian Brigade<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} 16th Macedonian Brigade<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} 17th Macedonian Brigade<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} 18th Macedonian Brigade<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} 2nd Kosovska Brigade<br>{{flagicon|Yugoslav Partisans}} 3rd Kosovska Brigade<ref name="Acta Iugoslaviae historica">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=3DMBAAAAMAAJ&q=Presevo+19+november+1944 |title=Acta Iugoslaviae historica |date=1970 |publisher=Prosveta |pages=162 |language=en}}</ref> | units3 = | strength1 = '''1944:'''<br>{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} 10,000<ref>{{Cite book |last=Gurakuqi |first=Romeo |url=https://books.google.com/books?id=lL5JwAEACAAJ |title=Shqipëria dhe "Tokat e Lirueme" 1939-1946: Albania and the "Liberated lands" 1939-1946 |date=2023 |publisher=Botimet "Jozef" |isbn=978-9928-241-84-9 |language=sq}}</ref> *3,600<ref>{{Cite book |last=Millaku |first=Shkelqim |url=https://books.google.com/books?id=5cPszwEACAAJ |title=E folmja shqipe e Karadakut të Shkupit e prof. dr. Asllan Hamitit (The Albanian Language Spoken on Karadaku (Shkup) by Prof. Dr. Asllan Hamiti). |date=2017 |publisher=SSRN |language=sq |quote=Patriotët e kësaj ane, gjatë Luftës së Dytë Botërore u bënë veprimtarë të shquar antikomunistë, me veprimtari të koordinuar për çlirimin dhe bashkimin kombëtar. Më vitin 1944 Karadaku kishte rreth 3.600 luftëtarë vullnetarë të Ballit Kombëtar, të gatshëm për të luftuar ideologjinë komuniste, për të mbrojtur lirinë dhe kufijtë etnikë.}}</ref>–4,000 soldiers (Only in Karadak)<ref name=":332">{{Cite book |last=Tërpeza |first=Hysen |url=https://books.google.com/books?id=cu5QtAEACAAJ |title=Hysen Tërpeza: një legjendë për Kosovën |date=2004 |publisher=MKRSDÇJ, Departamenti i Çështjeve Jorezidente i Kosovës |isbn=978-9951-8611-0-6 |pages=37–39 |language=sq}}</ref> {{flagicon|Nazi Germany}} 3 Divisions ---- '''1947:'''<br>{{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} 1,735 rebels (Only in Karadak){{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}} | strength2 = {{flagicon image|Flag of the Bulgarian Homeland Front.svg}} 5 Divisions<br />{{flagicon image|Yugoslav Partisans flag (1942-1945).svg}} 2 Divisions | strength3 = | casualties1 = {{flagicon image|Flag of German occupied Albania.svg}} 11,200 killed, including militants and civilians | casualties2 = {{flag|Tsardom of Bulgaria (1908-1946)|name=Tsardom of Bulgaria}} unknown<br>{{flagicon|Yugoslavia}} [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|SFR Yugoslavia]] (1944) * {{flagicon|Socialist Republic of Macedonia}} [[Yugoslav Macedonia]] 474<ref name="ИНИ2">д-р Марјан Димитријевски „Македонската војска 1944-1945“, Скопје, ИНИ, 1999 г., стр. 129-134</ref>–1,500+ killed<ref name=":42" /> * {{flagicon|Socialist Republic of Serbia}} [[Autonomous Province of Kosovo|Yugoslav Kosovo]] unknown | notes = | casualties3 = }} {{Campaignbox Albania}} The '''insurgency in Karadak–Gollak''', also known as the '''War in Eastern Kosovo''' ({{langx|sq|Lufta e Kosovës Lindore}}),<ref name=":2">{{Cite journal|journal=Academia |last=Ramadani |first=Nijazi |title=Mbrojtja Kombëtare e Kosovës Lindore Nga Nijazi RAMADANI |date=17 June 2015 |url=https://www.academia.edu/13056233}}</ref> was a series of Albanian riots in the [[Skopska Crna Gora|Karadak]] and [[Gollak]] regions with spillover into the [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]] regions. Initially directed against [[Bulgaria]]n, [[Nazi Germany|German]], and [[Fascist Italy|Italian occupation]] following the [[Invasion of Yugoslavia]] in 1941, it later targeted the [[Yugoslav Partisans]] who were attempting to gain control of the area. In early October 1951, amidst the [[post-war era]], the [[Directorate for State Security (Yugoslavia)|state security service of Yugoslavia]] (UDBA) sought to eliminate Hasan Remniku and [[:sq:Mustafë Koka|Mustafa Kokaj]], the last of the [[Balli Kombëtar|Ballist]] and [[Kachaks|Kachak rebel]] leaders. UDBA agents, disguised as individuals offering assistance to smuggle Kokaj and Remniku across the border into [[People's Socialist Republic of Albania|Albania]], lured them into an ambush set up by [[Yugoslav People's Army|Yugoslav forces]] on October 6, 1951. The ensuing three-day confrontation between [[People's Defence Corps of Yugoslavia|Yugoslav]] and [[Balli Kombëtar|Ballist]] forces resulted in the deaths of Kokaj, Remniku, and the majority of their soldiers.<ref name=":8"/> == Background == Following the [[April War]], the region of [[Kosovo region|Kosovo]] was divided into three occupation zones, which were defined in the [[Vienna Award|Vienna talks]]. Axis Powers like [[Kingdom of Italy|Italy]] and [[Nazi Germany|Germany]] sought to meet the demands of [[Kingdom of Bulgaria|Bulgaria]], which was another ally of the [[Axis powers|Axis Bloc]].{{cn|date=November 2024}} Bulgaria sought to annex the [[Skopska Crna Gora|Karadak region]] which included parts of the [[District of Gjilan|Region of Gjilan]], [[Viti, Kosovo|Vitia]], [[Kaçanik]], [[Preševo Valley|the Presevo Valley]], [[Kumanovo]] and [[Skopje]].<ref name="Malcolm2">{{Cite book |last=Malcolm |first=Noel |title=Kosovo: A Short History |publisher=Macmillan |year=1998 |isbn=0-333-66612-7 |pages=310–312}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-11-25 |title=70 vjetori i Plojes në Karadak |url=https://2lonline.com/70-vjetori-i-plojes-ne-karadak/ |access-date=2024-11-01 |website=2LONLINE |language=sq}}</ref> The newly annexed regions contained about 200,000 Albanians. All ethnic Albanian territories annexed by Bulgaria, were declared as an integral part of the [[Kingdom of Bulgaria|Bulgarian Kingdom]]. ==Course of the war== === First Phase === After the border changes, Bulgarians resorted to targeted violence to force Muslim Albanians from [[Karadak (mountain)|Karadak]] to emigrate.<ref name=":0">{{Cite book |last=Zaugg |first=Franziska |url=https://books.google.com/books?id=LBpNjwEACAAJ |title=Albanische Muslime in der Waffen-SS: von "Grossalbanien" zur Division "Skanderbeg" |date=2016 |publisher=Ferdinand Schöningh |isbn=978-3-506-78436-0 |pages=171–174 |language=de}}</ref> The violence in the Bulgarian-Albanian border areas encompassed a wide range of abuses, including arbitrary arrests, expulsions, rapes, and executions.<ref name=":0" /> The Italians faced an increasing wave of Albanian refugees fleeing from the [[Bulgaria during World War II|Bulgarian territories]].<ref name=":0" /> The prefect of Pristina, Drini, informed Albanian Prime Minister [[Mustafa Merlika-Kruja|Mustafa Kruja]] about the unbearable situation for Albanians on the Bulgarian side due to severe persecution, where rapes and violence were common.<ref name=":0" /> Drini mentioned the villages along the Albanian-Bulgarian border—[[Lubishtë]], Blinicë, Ramatovë, Vitovë, [[Zhegër]], Hadevë, [[Pogragjë, Gjilan|Pogragjë]], Uglarë, Hashtiçe, and [[Remnik]]—where the Bulgarians had caused a "hellish situation."<ref name=":0" /> Following large-scale attacks on the civilian population in [[Karadak (mountain)|Karadak]], many residents—including [[Albanians]], [[Serbs]], and [[Macedonians (ethnic group)|Macedonians]]—rose up against Bulgarian rule.<ref name=":22" /><ref name=":15">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=QMB4AAAAIAAJ&q=karadag+partisan+detachment |title=Kumanovo i Kumanovsko vo NOV 1941-1942: (materijali od Naučniot sobir održan na 12, 13 i 14 dekemvri 1978 godina) |date=1979 |publisher=Opštinski odbor na Sojuzot na združenijata na borcite od NOV--Kumanovo |language=mk}}</ref> Many [[Albanians]] joined the [[Balli Kombëtar]], while others joined the [[Partisan (military)|Partisan movement]], alongside most Serbs and Macedonians.<ref name=":22" /><ref name=":15" /> In 1941, the Karadak Partisan detachment, composed mainly of Serbs and Macedonians, was formed in [[Kumanovo]] to resist the Bulgarian occupiers.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=HgS5AAAAIAAJ&q=Bulgarians+Karadak |title=Yugoslav-Albanian Relations |date=1984 |publisher=Review of International Affairs |language=en}}</ref><ref name=":15" /><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=qKUxAQAAIAAJ&q=karadag+partisan+detachment+kumanovo |title=Vojnoistorijski glasnik |date=1981 |language=bs}}</ref> The detachment moved toward the Karadak region with the task of fueling the uprising in that area, which had a predominantly Albanian population.<ref name=":29">Јован Павловски „Судењата како последен пораз“, „Полог“, Тетово, 1977, 115-116 стр.</ref><ref name=":30">Миодраг Арсовски - Болто „Хронологија на позначајни настани од НОБ и Народната револуција во Куманово и Кумановско“, Куманово, 1974, 28-29 стр.</ref><ref name=":31">[http://www.marxists.org/makedonski/istorija/makedonija/nob/karadacki-odred.htm Миодраг Арсовски — Болто, „Борбениот пат на Карадачкиот партизански одред“]</ref> On the morning of October 13, the squad arrived in [[Belanovce]] and took shelter in an abandoned mill.<ref name=":29" /><ref name=":30" /><ref name=":31" /> There, the fighters studied propaganda material and held a party meeting to analyze the squad's march and future tasks. After learning that the detachment was in the mill, a villager immediately informed the Bulgarian police in Kumanovo.<ref name=":29" /><ref name=":30" /><ref name=":31" /> The next day, on October 14, at dawn, the 53rd Osogovo Infantry Regiment of the Bulgarian army, under the command of Ljubomir Cekov, attacked the detachment, crushing it after an hour-long struggle.<ref>{{Cite book |last1=Mitrovski |first1=Boro |url=https://books.google.com/books?id=WXt4AAAAIAAJ&q=Bulgarians+Karadak |title=The Bulgarian Army in Yugoslavia 1941-1945 |last2=Glišić |first2=Venceslav |last3=Ristovski |first3=Tomo |date=1971 |publisher=Medunarodna politika |language=en}}</ref><ref name=":29" /><ref name=":30" /><ref name=":31" /> Seven fighters died in the battle, while the remaining eight were captured. Among those killed were Boro Menkov, Perot Georgievski, Magdalena Antova (the first female fighter from Macedonia to die in the war), Kiro Burnazovsky, Ariton Dimkovski, and Bajram Shabani. Nace Ivanovski was executed on the spot. The rest were imprisoned.<ref name=":29" /><ref name=":30" /><ref name=":31" /> On May 20, 1942, after more than 200 people fled in a group to [[Italian protectorate of Albania (1939–1943)|Albania]], Albanian Propaganda Minister [[Dhimitër Beratti]] deemed the violence at the Bulgarian-Albanian border to be so acute that he provided a chronology of Bulgarian abuses against Albanians to Commendatore Angelo Corrias, head of the Albanian Affairs Office in the Italian Foreign Ministry.<ref name=":0" /> This report detailed thirty severe incidents from December 17, 1941, to May 27, 1942, including mass rapes and mutilations. Among the worst incidents on March 13, 1942, in the villages of [[Kabash]], [[Remnik]], [[Zhegër]], Nasale, [[Gjylekar]], Uglar, Shurdhan, and [[Llashticë]], Bulgarian soldiers, along with Serbian civilians, committed "the most heinous acts" against women and girls while the Albanian men were imprisoned.<ref name=":0" /> One pregnant woman lost her child during the two days of rapes, and another went insane.<ref name=":0" /> By July 10, 1942, [[Dhimitër Beratti|Beratti]] supplemented his report with a second chronology listing 21 more cases of persecution by Bulgarians against Albanians.<ref name=":0" /> On August 6, 1942, Secretary Salvatore Saloni reported that abuses by Bulgarian soldiers against Albanians in the border areas were increasing daily, noting that extortions were common on both sides, closely linked to the new and often unclear border demarcations.<ref name=":0" /> From 12 to 15 March 1942, [[Chetniks|Serbian Chetniks]], in collaboration with the occupying [[Bulgaria during World War II|Bulgarian army]], besieged the village of [[Remnik]] and perpetrated violence against the local Albanian population.<ref name=":13">{{Cite web |last=Editori |date=2019-09-24 |title=AVNI AZIZI: MASAKRA E REMNIKUT MË 1942! |url=https://pashtriku.org/avni-azizi-masakra-e-remnikut-me-1942/ |access-date=2024-10-30 |website=Pashtriku |language=sq}}</ref><ref name=":25">{{Cite web |title=Në Remnik të Vitisë, nesër përkujtohen dëshmorët e vrarë mizorisht më 1942! |url=https://www.botasot.info/kosova/1134873/ne-remnik-te-vitise-neser-perkujtohen-deshmoret-e-vrare-mizorisht-me-1942/ |access-date=2024-11-11 |website=Bota Sot |language=en}}</ref> Under the guise of searching for weapons, they detained the men of [[Remnik]] in the village mosque for three days, resulting in the torture and execution of 24 individuals.<ref name=":13" /><ref name=":25" /> After the massacre, Hasan Ali Remniku and his men managed to break the siege and relocate the villagers to the [[Italian protectorate of Albania (1939–1943)|Italian-controlled zone]].<ref name=":13" /><ref name=":25" /> They organized resistance against the Serbian and Bulgarian occupiers and sought revenge against those involved in the massacre.<ref name=":13" /><ref name=":25" /> Reports indicate that Hasan Ali Remniku killed over 15 Bulgarian and Serbian soldiers, including some who took part in the massacre at the mosque.<ref name=":13" /><ref name=":25" /> A report by the Albanian Ministry of the Free Land in September 1942 noted that, due to violence and pressure from Bulgarian occupiers, over 3,000 Albanian residents from the [[Karadak (mountain)|Karadak Mountains]] in [[Kosovo]], [[Kumanovo]], [[Kaçanik]], [[Preševo]], and [[Skopje]] had been forced to leave their homes.{{cn|date=November 2024}} They were experiencing difficult conditions in areas like [[Gjilan]] and [[Ferizaj]].{{cn|date=November 2024}} The first military action of the insurgency occurred in Karadak, specifically in [[Lojane]], when [[National Liberation Movement (Albania)|Albanian]] and [[Yugoslav Partisans|Serbian partisans]] under the command of [[Xheladin Kurbaliu]] attacked the Lojane mine on October 19, 1942. Bulgarian forces were defeated with minimal resistance.<ref name=":19">{{Cite web |title=PRESHEVA NË RRJEDHAT E HISTORISË SHEK.XX |url=https://www.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/04/Doktoratura-Ardian-Emini-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf |publisher=University of Tirana |date=2014 |access-date=2023-04-16 |archive-date=2024-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240527201331/https://www.unitir.edu.al/wp-content/uploads/2015/04/Doktoratura-Ardian-Emini-Fakulteti-i-Histori-Filologjise-Departamenti-i-Historise.pdf |url-status=dead }}</ref> After the clash, disputes erupted among the partisans, prompting [[Xheladin Kurbaliu]] to switch sides and join [[Balli Kombëtar]], where he became a prominent commander of the [[Balli Kombëtar|Ballist]] forces in [[Karadak (mountain)|Karadak]]<ref name=":19" /> Following the attack on the Bulgarian mine, Bulgarian soldiers randomly accused male Albanians from the village of [[Straža, Lipkovo|Straža]] of banditry and subsequently mistreated and tortured them.<ref name=":0" /> In another massacre in the Preševo region, Bulgarian soldiers abducted and shot Albanians without cause in the autumn of 1942.<ref name=":0" /> After Albanians in Karadak faced severe abuse, Isuf Pidiqi, a local leader, traveled to Skopje to plead with a Bulgarian military commander to end the massacres.<ref name=":24">{{Cite web |last=R.B |date=2020-01-06 |title=Isuf Pidiqi, trimi i Karadakut që mori hak për zullumin çetnik mbi shqiptarët |url=https://koha.mk/isuf-pidiqi-trimi-i-karadakut-qe-mori-hak-per-zullumin-cetnik-mbi-shqiptaret/ |access-date=2024-12-31 |website=KOHA |language=sq}}</ref> Following their meeting, the Bulgarian soldiers ceased their attacks.<ref name=":24" /> However, the situation escalated when Albanian Ballists from the village of Goden ambushed a Bulgarian patrol and seized the rifle of a killed Soldier.<ref name=":24" /> In response, the Bulgarian forces resumed their harsh reprisals. To restore peace, Isuf Pidiqi intervened once more, offering his son as a hostage to the Bulgarians for 24 hours.<ref name=":24" /> He recovered the stolen rifle and returned it to the Bulgarian authorities, leading to the cessation of hostilities.<ref name=":24" /> On April 23, 1943, an [[Albanian Partisans|Albanian partisan]] detachment took control of the Zhegoc, and by April 25, Kishnapole and Sllakoc.<ref name="Fjalësi">{{Cite journal |date=2016 |title=FJALËSI I EMRAVE TË PERSONALITETEVE DHE NGJARJEVE NGA TERRITORI I KOMUNËS SË GJILANIT DHE TËRËSIA ETNIKE SHQIPTARE, POR EDHE NGA BOTA |url=https://kk.rks-gov.net/gjilan/wp-content/uploads/sites/11/2017/10/Personalitete-dhe-Ngjarje-1.pdf |journal=Municipality of Kosovo |publisher=Republic of Kosovo, Municipality of Gjilan |pages=56–59}}</ref> They planned to move from Kishnapole to [[Gjilan]] and then to the mountains near [[Malishevë, Gjilan|Malishevë]] to send messengers to the district committee. However, their guide was unfamiliar with the route, so they settled in the Jabuq mountains between Ponesh and [[Livoç i Epërm|Upper Livoç]].<ref name="Fjalësi" /> Soon however they were detected and on April 26, the Italian army, joined by local fascist militias numbering 2,000 men, under the command of [[Mulla Idriz Gjilani|Mulla Idriz Gilani]], surrounded the detachment.<ref>{{Cite book |last1=Fowkes |first1=Ben |url=https://books.google.com/books?id=IT_JBQAAQBAJ&dq=Gjilan+Partisan&pg=RA2-PT14 |title=Muslims and Communists in Post-Transition States |last2=Gokay |first2=Bulent |date=2014-01-02 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-99539-5 |language=en}}</ref> In the ensuing clash, deputy commissar Musa Zajmi was killed, and Nexhmedin Nixha was wounded.<ref name="Fjalësi" /> The district committee and supporters of the National Liberation Movement organized aid.<ref name="Fjalësi" /> The detachment then proceeded to retreat toward Gadish.<ref name="Fjalësi" /> In 1943, Slavic partisans fighting alongside Albanian partisans in the mountains of Kosovo provoked tensions by singing songs that glorified their leadership. This eventually led to a conflict between the two groups in the [[Skopska Crna Gora|Karadak mountains]]. However, [[Abdullah Krashnica]], the main commander in the region, managed to mediate and reconcile them, preventing further violence among the partisans.<ref>{{Cite book |last=Tërpeza |first=Hysen |url=https://books.google.com/books?id=cu5QtAEACAAJ |title=Hysen Tërpeza: një legjendë për Kosovën |date=2004 |publisher=MKRSDÇJ, Departamenti i Çështjeve Jorezidente i Kosovës |isbn=978-9951-8611-0-6 |pages=211 |language=sq}}</ref> In early 1942, Bulgarian Interior Minister [[Petar Gabrovski]] and Skopje police director [[:mk:Асен_Богданов|Asen Bogdanov]] formed contra-Chetnik and Partisan units, including Serbs and Albanians. Notable leaders included [[Sulë Hotla]] and Ali Sylë Staneci.<ref name=":32">{{Cite web |date=2018-09-16 |title=HEDHJA E BOMBAVE DHE MASAKRA NË XHAMINË E POSHTME TË PRESHEVËS MË 15 SHTATOR 1943 |url=https://kosovapersanxhakun.org/hedhja-e-bombave-dhe-masakra-ne-xhamine-e-poshtme-te-presheves-me-15-shtator-1943/ |access-date=2025-03-15 |website=Kosova për Sanxhakun |language=sq}}</ref> On September 15, 1943, during [[Tarawih]] prayer at the Lower Mosque in Presheva, Serbian contra-Chetniks, led by Jagosh Djurović, attacked.<ref name=":32" /> They sealed exits, threw bombs inside, and shot at fleeing worshippers.<ref name=":32" /> The attack left 4–6 Albanians dead and 18–39 wounded. Local Albanians, led by Zymber Kurbalia, retaliated with fire against the Serb perpetrators upon hearing the gunshots.<ref name=":32" /> The next day, Bulgarian authorities gave the Albanian contra-Chetniks, under the command of Ali Sylë Staneci, one hour to take revenge on the Serbs. Ali Sylë Staneci and his fighters hunted down the Serbs and killed four Serb soldiers.<ref name=":32" /> In December 1943, the High Command assigned [[Hristijan Todorovski Karpoš]] the mission of eliminating the [[Chetniks]] in the [[Skopska Crna Gora]] region near Skopje and [[Kozjak (mountain near Pčinja)|Kozjak]] in [[Kumanovo]]. Leading detachments from Kumanovo and Skopje, he engaged the [[Chetniks]] in three battles, the most significant of which took place near the village of [[Dragomance]] at the end of 1943. This battle effectively ended the Chetnik presence in the Kumanovo region. By the end of January 1941, the [[Macedonian Partisans]] had disarmed the remaining [[Chetniks]] in [[Skopska Crna Gora]].{{cn|date=March 2025}} Shortly after the victory against the [[Chetniks]], on February 7, 1944, [[Hristijan Todorovski Karpoš]] led a raid on the Bulgarian stronghold in [[Biljača, Bujanovac|Biljača]], [[Bujanovac]]. However, the attack was unsuccessful, and the Macedonian partisans were defeated, with [[Hristijan Todorovski Karpoš]] being killed in battle. During the first phase of the conflict, [[Gollak]] was a theater for multiple [[Yugoslav Partisans|Yugoslav Partisan]] and [[Chetniks|Chetnik]] incursions aimed at gaining a foothold in the region, as most of [[Gollak]] had been annexed by [[German occupation of Albania|Albania]].<ref name="Fjalësi" /><ref name="Ramadani1">{{Cite web |last=Ramadani |first=Nijazi |title=Beteja e Kikes |date=18 August 2015 |url=https://www.academia.edu/15013345}}</ref><ref name=":18">{{Cite web |last=mediafokus |date=2021-08-02 |title=77 vjet nga Beteja e lavdishme e Kikës (Dokumentar) |url=https://mediafokus.info/77-vjet-nga-beteja-e-lavdishme-e-kikes-dokumentar/ |access-date=2024-07-01 |website=Mediafokus |language=sq}}</ref><ref name="Pirraku">{{Cite book |last=Pirraku |first=Muhamet |url=https://books.google.com/books?id=2nf6NAEACAAJ |title=Mulla Idris Gjilani dhe mbrojtja kombëtare e Kosovës Lindore: 1941-1951 |date=1995 |publisher="Dituria Islame" redaksia e botimeve historike |language=sq}}</ref>{{page needed|date=October 2024}} On May 23, 1944, [[Chetniks|Chetnik]] units attacked, raided, and carried out massacres in the villages of [[Gollak]], including [[Brainë]], [[Prapashticë]], [[Hajkobillë]], [[Dabishec]], Nishec, [[Bërvenik]], [[Metergoc|Metërgoc]].<ref>{{Cite book |last=Shatri |first=Muhamet |url=https://books.google.com/books?id=nFD7GgAACAAJ |title=Kosova në Luftën e dytë botërore, 1941-1945 |date=1997 |publisher=Botimet "Toena" |pages=61 |language=sq}}</ref> In the summer of 1944, Albanian communists in [[Gollak]] established partisan cells in several villages, including [[Brainë]], [[Prapashticë]], [[Dabishec]], Nishec, and [[Koliq]].<ref>{{Cite book |last=Bajrami |first=Hakif |url=https://books.google.com/books?id=c9AZOgAACAAJ |title=Batalioni partizan "Meto Bajraktari" |date=1988 |publisher=Rilindja |pages=107 |language=sq}}</ref> The Gollak partisans were organized into a battalion and were tasked with operating along the Brainë-Prishtinë route, ambushing German and Albanian forces sent to defend the border. [[Battles of Kika and Velegllava|The first Yugoslav offensive]] by the [[22nd Division (Yugoslav Partisans)|22nd Division]] on Velegllava in Kika Mountain, Gollak, began on June 28, 1944, with a force of 500-600 men from [[Toplica District|Toplica]], [[Vranje]], and [[Leskovac]].<ref name="Ramadani1" /><ref name="Fjalësi" /><ref name=":18"/><ref name="Pirraku" /> They encountered fierce resistance from [[Balli Kombëtar]] units. After 12 hours of fighting, the Yugoslav partisans were defeated, suffering 200 killed and 131 captured, while the [[Balli Kombëtar|Ballists]] lost 17 men, including commanders like Abdi Gjoka and Bajram Poliçka.<ref name="Fjalësi" /><ref name="Ramadani1" /><ref name=":18"/><ref name="Pirraku" /> On the night of July 25–26, the [[Yugoslav Partisans|Partisans]] [[21st Division (Yugoslav Partisans)|21st]], [[22nd Division (Yugoslav Partisans)|22nd]], [[24th Division (Yugoslav Partisans)|24th]], and [[25th Division (Yugoslav Partisans)|25th]] divisions, reinforced by 3,000-3,500 soldiers, launched a large-scale offensive along a 20-kilometer front toward [[Gjilan]].<ref>{{Cite web |date=2021-11-07 |title=Nazim Sejdë Budrika - Komandant i Betejës së Kikës |url=https://rajonipress.com/nazim-sejde-budrika-komandant-i-betejes-se-kikes/ |access-date=2024-06-30 |website=Gazetë Rajonale Online - RajoniPress.com |language=sq}}</ref><ref name=":18"/><ref name="Bardhyl292">{{Cite book |last=Selimi |first=Bardhyl |url=https://books.google.com/books?id=JwgWxgEACAAJ |title=Adem Gllavica (Selimi) tregon: (me rastin e 100 vjetorit të lindjes) |date=2016 |publisher=Botimet Ngjyrat e kohës |isbn=978-9928-4327-4-2 |pages=292 |language=sq |quote=Beteja e Kikës u zhvillua më 26 korrik 1944, kur në befasi partizanët, pas mesit të natës, ia mësynë pozicioneve shqiptare. Shqiptarët ishin mobilizuar dhe tani më të përgatitur arritën që të zmbrapsin komunistët serbë, të cilëve u shkaktuan humbje të mëdha. Këto dy luftëra të suksesëshme i bënë vullnetarët shqiptarë më të fuqishëm moralisht. Numri i gadimasve në këto luftime arriti mbi 150 veta.}}</ref> They attacked Kika Mountain again, but the [[Balli Kombëtar|Ballists]] emerged victorious, with the [[Yugoslav Partisans|Partisans]] sustaining 143 killed and 209 wounded.<ref name="Bardhyl292" /> The Ballists lost 34 men, including Commander Islam Shahiqi.<ref name="Ramadani1" /><ref name="Bardhyl292" /> Between 28 August and 7 September 1944, a battle occurred near [[Preševo]], near the Rajince river, between [[Balli Kombëtar|Ballists]] under the command of [[Limon Staneci]] and Ibrahim Kelmendi, and Bulgarian forces, culminating in an Albanian victory after the Bulgarian forces capitulated and withdrew on 9 September 1944.<ref name=":11">{{Cite book |last=Ramadani |first=Nijazi |url=https://www.academia.edu/15013323 |title=Beteja e Rekës Raincës}}</ref> Following [[Armistice of Cassibile|Italy's capitulation]] on 8 September 1943, new opportunities arose to unify Albanian-inhabited territories with [[German occupation of Albania|German-occupied Albania.]]{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}}<ref name=":222">{{Cite web |date=2020-03-09 |title=Koncepti i Hoxhë Lipovicës ishte i qartë dhe i thjeshtë - për Shqipëri Etnike dhe për bashkim kombëtar |url=https://rajonipress.com/koncepti-i-hoxhe-lipovices-ishte-i-qarte-dhe-i-thjeshte-per-shqiperi-etnike-dhe-per-bashkim-kombetar/ |access-date=2024-03-26 |website=Gazetë Rajonale Online - RajoniPress.com |language=sq}}</ref> To further this aim, the [[Second League of Prizren]] was established in [[Prizren]] from 16 to 20 September 1943, representing all Albanian lands, including those under German and Bulgarian control. With [[Bulgaria during World War II|Bulgaria's capitulation]] on 9 September 1944, Albanian [[Balli Kombëtar|Ballist]] forces in [[Skopska Crna Gora|Karadak]] occupied and ''[[de facto]]'' annexed territories previously under Bulgarian control ([[Preševo]], [[Bujanovac]], [[Skopje]], [[Kumanovo]]) with the state of [[German occupation of Albania|Albania]].<ref name=":27">{{Cite book |last=Zaugg |first=Franziska |url=https://books.google.com/books?id=LBpNjwEACAAJ |title=Albanische Muslime in der Waffen-SS: von "Grossalbanien" zur Division "Skanderbeg" |date=2016 |publisher=Ferdinand Schöningh |isbn=978-3-506-78436-0 |pages=169–170 |language=de |quote=Ganz anders berichtete der Divisionskommandeur der »Skanderbeg«, Schmidhuber. Nach seinen Angaben hatten die Albaner bei der Räumung Makedoniens durch Bulgarien die Gelegenheit genutzt und ihre »Sicherungs- (nicht Landes-) Grenzen bis zum Bereich ihres eigenen Volkstums nach Südosten hinausgescho ben bis unmittelbar vor SKOPLJE, von dort bis KUMANOVO – PRESEVO – BUJANOVCE. Zudem stellte Schmidhuber bei den Albanern einen »Abwehrwillen gegen die bulgarischen Eindringlinge« fest und dass »bei dem Hass gegen die Bulgaren [...] ein zäher Abwehrkampf zu erwarten« sei.}}</ref>{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}}<ref name=":222" /><ref name=":11"/><ref name="danas3">{{Cite web |date=2010-12-12 |title=Šta bi danas rekao Abdulah Krašnica - Život - Dnevni list Danas |url=https://www.danas.rs/zivot/sta-bi-danas-rekao-abdulah-krasnica/ |access-date=2023-03-16 |language=sr-RS}}</ref> These forces, primarily from [[Skopska Crna Gora|Karadak]], were commanded by leaders such as [[Jusuf Baftjari]], [[Xheladin Kurbaliu]], [[Limon Staneci]], Ibrahim Kelmendi, [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]] etc.{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} On 12 September 1944, [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]] and thousands of his men from [[Karadak (mountain)|Karadak]], together with hundreds of men from the forces of [[Xhem Hasa|Xhem Gostivari]] and [[Mefail Shehu]], captured [[Skopje]] and raised the Albanian flag.<ref name=":09">{{Cite web |last=Iseni |first=Ndricim |date=11 May 2019 |title=Sulë Hotla (1875-1947), Një Jetë Për Shqipërinë |url=https://www.ikvi.at/?p=6731 |access-date=2022-09-09 |website=Bashkimi i Shqiperise |language=sq}}</ref> === Second Phase === ==== Bulgarian offensive and Yugoslav offensives on Presevo and Kumanovo ==== {{Main|Stratsin–Kumanovo operation|Kosovo Operation (1944)}} Immediately after the incursion into [[Preševo]] and [[Bujanovac]], Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] undertook measures to organize and gather volunteer groups to prevent the advance or any eventual attack from the [[Yugoslav Partisans|Yugoslav National Liberation Army]]. Fighting between the Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] and the [[Yugoslav Partisans]] began on September 9, 1944, in Ternovac and Bujanovac.<ref name=":19" /> The fighting continued on September 10.<ref name=":19" /> On that day, the Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] in [[Bujanovac]] received assistance from several soldiers of the IV Regiment of the [[Second League of Prizren]] under the command of Colonel [[:sq:Fuat bej Dibra|Fuad Dibra]].<ref name=":19" /> The battle between the [[Yugoslav Partisans]] and the Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] from [[Karadak (mountain)|Karadak]] intensified particularly on September 10.<ref name=":19" /> The [[Yugoslav Partisans]] hoped that the Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] would be weak due to the lack of real military organization. However, after three days of fighting [[Yugoslav Partisans]] eventually withdrew, due to the effective [[Balli Kombëtar|Ballist]] defense.<ref name=":19" /> On 18 September 1944, Yugoslav Partisans again sought control of the Presevo Valley and Kumanovo, [[First Battle of Preševo|clashing]] with German-aligned Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] near [[Lojane]].<ref name=":14">{{Cite book |last=Hnilicka |first=Karl |url=https://books.google.com/books?id=1-JmAAAAMAAJ&q=Die+milit%C3%A4rische+R%C3%A4umung+Jugoslawiens+durch+die+deutsche+Wehrmacht+1944/4+5 |title=Das Ende auf dem Balkan 1944/45. Die militärische Räumung Jugoslaviens durch die deutsche Wehrmacht. |publisher=University of Michigan |year=1970 |isbn=978-3-7881-1414-5 |language=de |quote= |access-date=2024-08-20}}</ref><ref name=":9">{{Cite journal |last=Arifi |first=Fejzulla |date=2022-01-01 |title=Emërndriturit e Sllupçanit... |url=https://www.academia.edu/121118097 |journal=Emërndriturit e Sllupçanit, Halid efendiu, Mulla Sadiku dhe Mumin efendiu |language=sq}}</ref> The Partisans attacked but were driven back to [[Nikuljane]], where they faced further ambushes.<ref name=":9" /><ref name=":332">{{Cite book |last=Tërpeza |first=Hysen |url=https://books.google.com/books?id=cu5QtAEACAAJ |title=Hysen Tërpeza: një legjendë për Kosovën |date=2004 |publisher=MKRSDÇJ, Departamenti i Çështjeve Jorezidente i Kosovës |isbn=978-9951-8611-0-6 |pages=37–39 |language=sq}}</ref> Residents of [[Sopot, Kumanovo|Sopot]] also joined the fight and killed many Partisans, prompting later retaliatory violence against the village.<ref name=":9" /><ref name=":4"/> Suffering heavy losses, the Partisan forces retreated on 24 September, leaving around 500 dead and 117 captured.<ref name=":9" /> Simultaneously [[First Battle of Preševo|Operations in Preševo]] on 19 September led to initial [[Yugoslav Partisans|Partisan]] gains, but local Kachaks from Karadak counterattacked, reclaiming the area and inflicting heavy casualties.<ref name=":10">{{Cite web |last=titulli.com |title=Lufta e përgjakur më 19 nëntor 1944, ditën e Bajramit në Preshevë |url=http://www.titulli.com/lufta-e-p%C3%ABrgjakur-m%C3%AB-19-n%C3%ABntor-1944-dit%C3%ABn-e-bajramit-n%C3%AB-preshev%C3%AB |access-date=2024-10-30 |website=www.titulli.com |language=en}}</ref>'''<ref name="Kosovari34">{{Cite book |last=Kosovari |url=http://archive.org/details/dituria254 |title=dituria254 |page=34 |quote=Keshtu, ne diten e Bajramit, me 19 shtator 1944, sulmuan forcat partizane dhe hyne ne Luginen e Rainces, por pas me shume se 12 ore luftimesh te ashpra, u thy en nga forcat vullnetare te komanduara nga Hoxhe Lipovica me te tjere. Ngs luftimet mbeten te vrare mbi 100 partizano-cetnike dhe u zu rob nje batalion i Brigades se Dyte te Kosoves prej 206 vetash.}}</ref>''' Despite reinforcement efforts, the [[Yugoslav Partisans|Partisans]] ultimately fell back.'''<ref name="Kosovari34" /><ref name="presheva.al">{{Cite web |date=2015-01-13 |title=Rrustem Beluli me bombë në xhami për Shqipëri Etnike! |url=https://presheva.al/2015/01/rrustem-beluli-me-bombe-ne-xhami-per/ |access-date=2023-12-10 |website=PRESHEVA.AL |language=en-US}}</ref>'''<ref name=":10" /> During the battle over 100 [[Yugoslav Partisans|Partisans]] were killed, while 206 were taken [[Prisoner of war|prisoners of war]].<ref name="Kosovari34" /><ref name="presheva.al"/> A British report, however, indicated that Ballists overran the 17th Macedonian Brigade near Presevo, resulting in the deaths of 1,500 Partisan soldiers.<ref name=":42">{{Cite book |last=Biddiscombe |first=Prof Perry |url=https://books.google.com/books?id=jsU7AwAAQBAJ&dq=drenica+uprising+1945&pg=PT202 |title=The SS Hunter Battalions: The Hidden History of the Nazi Resistance Movement 1944-45 |date=2006-11-15 |publisher=The History Press |isbn=978-0-7524-9645-0 |language=en |quote=A British report suggested that insurgents overran the Yugoslav 17th Brigade near Presevo, killing 1,500 Titoist soldiers.}}</ref> On September 22, a partisan unit under commander Niko Vukčević clashed with [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]]'s [[Balli Kombëtar|Ballist]] forces, who forced the Partisans to retreat toward [[Runica]], which they set ablaze, executing residents.<ref name=":9" /> The following day, they burned houses in [[Glažnja]] and advanced toward [[Brest, Čučer-Sandevo|Brest]], where they met [[Sulë Hotla|Hotla]]'s forces again and retreated back to [[Runica]] and [[Alaševce]].<ref name=":9" /> Niko Vukčević, the brigade commander, admitted to setting fire to Runica and Gllazhnjë. He stated: ''"At dawn (on September 23), we reached the village of Runica, which offered us significant resistance. I ordered the entire village to be burned... We also burned several houses in the village of Gllazhnjë, which was providing resistance..."''<ref>{{Cite web |last=KOHA |date=2020-07-15 |title=Masakrat e njësive komuniste jugosllave shtator-dhjetor 1945 (1) |url=https://koha.mk/masakrat-e-njesive-komuniste-jugosllave-shtator-dhjetor-1945-1/ |access-date=2024-12-31 |website=KOHA |language=sq}}</ref> On the morning of September 23, partisans attacked [[Runica]] and [[Alaševce]], killing civilians, including women and children, and burning homes.<ref name=":9" /> News of the atrocities spread, prompting about forty men from [[Slupčane]], led by Mulla Sadik Haliti, to confront the partisans.<ref name=":9" /> Initially suffering losses, Mulla Sadik Haliti managed to disable a machine gun position, forcing the partisans to retreat and face further resistance from [[Sulë Hotla|Hotla]]'s units.<ref name=":9" /> Bulgaria declared war on Germany on September 8. In October, following the [[Niš operation]], the First and Second Bulgarian Armies attacked the German and Albanian forces in Kosovo from the North, capturing cities in the [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]] region and advancing into Kosovo.<ref>{{Cite book |last=Karastojanov |first=Stefan |title=Kosova - nje analize gjeopolitike |year=2007 |isbn=9789989263934 |pages=156 |language=sq}}</ref> [[Battle of Prapashticë|On October 15, 1944]], in the village of [[Prapashticë]], Bulgarian forces trying to move towards [[Pristina]] were defeated by Albanian [[Balli Kombëtar|Ballist]] troops led by officers such as Isak Domi, [[Mulla Idriz Gjilani]], Shefqet Bullykbashi, Mulla Sefë Govori, Nazmi Budrika and other leaders from the villages of Gollak, who knew the terrain well.<ref name=":26">{{Cite book |last=Ibrahimi |first=Ramadan |title=Mbrojtja Kombëtare në rrethinën e Prishtinës 1941-1948 |year=2008 |pages=62–65 |language=sq}}</ref> On October 18, 1944, Bulgarians again attacked, the Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]], now reinforced, mounted a strong resistance against two regiments of the Bulgarian army. After three days of fighting, the Bulgarian forces were defeated by the Albanian troops.<ref name=":26" /> The battle resulted in the Bulgarians losing 600 soldiers in battle, while around 60 Albanian [[Balli Kombëtar|Ballists]] were killed, The Bulgarian army also lost a significant amount of weaponry, including 12 cannons, a machine gun, a mortar, hundreds of rifles, and around 60 draft animals.<ref name=":26" /> The Albanian forces also captured several artillery pieces and animals used to transport ammunition.<ref name=":26" /> From October 24 to 30, 1944, Albanians from [[Karadak (mountain)|Karadak]] especially [[Tanuševci]], under the command of Tefik Tanisheci, advanced toward villages in the [[Skopska Crna Gora]] where numerous partisan brigades had gathered, including local partisans with reinforcements from [[Vranje]], [[Second Battle of Preševo|Preševo]], [[Bujanovac]], and [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]].<ref name=":17">{{Cite book |last=Arifi |first=Feri |url=https://books.google.com/books?id=4qVZswEACAAJ |title=Tanusha në rrjedhat e historisë |date=2015 |publisher=ArbëriaDesign |isbn=978-608-236-029-4 |language=sq}}</ref> They launched a successful offensive across open terrain, moving from Guri i Zi through [[Brodec, Čučer-Sandevo|Brodec]] and [[Kučevište]], toward Bajašnica, reaching as far as the [[Banjane]] and [[Gornjane, Čučer-Sandevo|Gornjane]].<ref name=":17" /> At the same time, on October 25, Bulgarian forces captured the villages of [[Tabanovce]], [[Staro Nagoričane]], and Novo Nagoričane. Between October 26 and 27, they advanced toward [[Žujince]], Moravica, and [[Bukarevac]], seizing these villages with little resistance. However, on October 27, a force of Albanian Ballists led by Ibrahim Kelmendi launched an attack on the Bulgarian troops near Žujince, defeating them and killing 74 bulgarian soldiers.<ref name=":33">{{Cite web |last=KOHA |date=2025-03-28 |title=Masakra serbo-maqedone në Miratoc, Sopot, Llojan, Vaksincë, Sllupçan, Raincë, Zhunicë… (2) |url=https://koha.mk/masakra-serbo-maqedone-ne-miratoc-sopot-llojan-vaksince-sllupcan-raince-zhunice-2/ |access-date=2025-05-01 |website=KOHA |language=sq}}</ref> A few days later following the Bulgarian defeat in [[Žujince]], from 3 to 4 November 1944, [[Yugoslav Partisans]] and Bulgarians besieged the village of [[Sopot, Kumanovo|Sopot]] near [[Kumanovo]] and massacred 68 Albanian civilians, including villagers and guests aged 11 to 95.<ref name=":4">{{cite journal |last1=Halimi |first1=Naim |date=2014 |title=MASAKRAT PARTIZANO-ÇETNIKE NË KARADAK NË MBARIM TË LUFTËS SË DYTË BOTËRORE |journal=Studime Albanologjike |publisher=ITSH |pages=145, 148 |quote=." Një makër tjetër tmerruese ndaj burrave, pleqve, grave dhe fëmijëve shqiptarë u bë në fshatin Sopot të Kumanovës. Vrasjet nga partizano-çetnikobullgarët u bënë disa ditë në grupe, ndërsa ploja më e madhe ndodhi më 3 e 4 nëntor 1944. Bajram Latifi, Liman Limani dhe Xhevaire Limani, dëshmitarë të masakrës, që i shpëtuan vdekjes, kujtojnë se: me këtë rast janë vrarë dhe masakruar në forma të ndryshme çnjerëzore 64 shqiptarë të fshatit Sopot dhe 4 mysafirë të fshatrave tjerë, gjithsej 68, nga fëmija 11 vjeç deri te plaku 95- vjeçar. Këta dhe dëshmitarët tjerë i tregojnë me emër të vrarët dhe vrastarët. Sipas tyre, të vrarët ishin: Ramadan, Bajram, Esat, Edip, Sahit, Shefki e Riza Saliu, Mustafë Memeti, Mejdi, Abdzl, Shabi, Kadri e Haki Agushi, Fejzulla, Jusuf, Azem, Adem, Bajram, Hasip, Osman, Sali, Baki, Ibrahim, Shaip, Faik, Femi, Nazmi, Niazi, Xhemal, Qemal e Orhan Sylejmani, Memedali, Durmish, Munish, Shukri, Ahmet, Aliriza e Ruzhdi Limani, Halim, Murat e Xhavit Ademi, Xhemailk, Selver, Hamzi, Naip e Agush Latifi, Ramadan e Zeqir Emini, Sejdi, Hysen, Ramadan e Rexhep Sejdiu, Halim, Qazim, Rexhep, Halim B., Rexhep Jetimi, Ibrahim Makolli, Sahit, Ramadan, Hajdin e Ramiz Jaka, Nuredin Iseni, Eshtref Esati, Haxh Bakiu, si dhe bariu nga fshati Shtrezoc, Zija Zymberi." "Kështu veproi edhe Brigada XVII Maqedonase, e cila pas masakrës së Sopotit, kaloi në malësinë e Kumanovës"}}</ref> The 12th Macedonian Brigade continued operations in the [[Kumanovo]] region following this event.<ref name=":4" /> From 9 to 15 November, after regrouping and launching yet another assault, [[Yugoslav Partisans]] successfully [[Second Battle of Preševo|captured Preševo]] and also moved into Gjilan, forcing Ballist forces into the [[Karadak (mountain)|Karadak]] Mountains.<ref name=":332"/><ref name="danas3" /><ref name=":10" /> Tahir Zaimi reported that the Partisan victory resulted in mass executions of Albanians by “Bulgarian and Serbian-Macedonian Partisans.”<ref name=":10" /> Simultaneously, on 11 November 1944, the Bulgarian Army attacked the city of [[Kumanovo]], where the Wehrmacht and Albanian forces were defeated and the town as well as the area around was captured by the Bulgarian Army.<ref name=":14" /> However, in the Albanian villages of [[Miratovac]], [[Lojane]], [[Vaksince]], [[Rajince]], [[Žujince]], Albanian Ballists under the command of Ibrahim Kelmendi managed to successfully repel the Bulgarian and Yugoslav partisan advance on 11 November.<ref name=":33" /> Bulgarians then advanced towards [[Skopje]], where from September to mid-November, the [[Balli Kombëtar|Albanian Ballist forces]], numbering about 3,600 soldiers, together with the [[Army Group E]] led by [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]] defended [[Skopje]] and managed to repel all military attacks of the 16th and 17th brigades of the Kumanovo Partisan Division.<ref name=":02">{{Cite web |last=Iseni |first=Ndricim |date=11 May 2019 |title=Sulë Hotla (1875-1947), Një Jetë Për Shqipërinë |url=https://www.ikvi.at/?p=6731 |access-date=2022-09-09 |website=Bashkimi i Shqiperise |language=sq}}</ref><ref name=":12">{{Cite book |last=Bechev |first=Dimitar |url=https://books.google.com/books?id=5OSdDwAAQBAJ&dq=sule+hotla&pg=PA139 |title=Historical Dictionary of North Macedonia |date=2019-09-03 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-5381-1962-4 |language=en}}</ref> The second offensive of the Bulgarians, which attacked well-equipped with the support of tanks and fighter planes in the Skopje area, forced the Germans to evacuate their forces, which they carried out on schedule; their main forces abandoned Skopje on 11–12 November.<ref>''Die Offensive der bulgarischen Divisionen, die gut ausgerüstet mit Unterstützung zahlreicher Panzer und Jagdflugzeuge deutscher Herkunft im Raum Skoplje angreifen, zwingt die deutschen Kräfte zur Rückzugsbewegung in die östlichen Seitentäler. In der Nacht vom 11./12. November 1944 wird Skoplje von der Heeresgruppe E geräumt.''For more see: Janusz Piekałkiewicz (1984) Krieg auf dem Balkan, 1940-1945, Südwest, S. 285, {{ISBN|3517007900}}.</ref> The remaining German rearguard abandoned Skopje early on 14 November.<ref>Germany and the Second World War. Volume VIII, The Eastern Front 1943-1944 : the war in the East and on the neighbouring fronts. [https://ebrary.net/116940/political_science/withdrawal_battles_macedonia The withdrawal battles in Macedonia.]</ref> Skopje was seized with the decisive role of Bulgarian troops.<ref>Livanios, Dimitris, The Macedonian Question: Britain and the Southern Balkans 1939-1949, Oxford University Publishing, 2008, {{ISBN|0191528722}}, pp. 118-141.</ref><ref>Karl Hnilicka: Das Ende auf dem Balkan 1944/45 – Die militärische Räumung Jugoslaviens durch die deutsche Wehrmacht, Musterschmidt, Göttingen 1970. (Studien und Dokumente zur Geschichte des Zweiten Weltkrieges, Band 13) ìn German; pp. 90-91; 95.</ref> On November 12, at the initiative of Abdullah Krashnica, a meeting was held between him and Ibrahim Kelmendi.<ref name=":33" /> Abdullah Krashnica urged Ibrahim to halt the resistance of the Albanian Ballists against the partisans, noting that they had recently received support from large Bulgarian army units determined to deploy heavy artillery, including aircraft and tanks.<ref name=":33" /> The meeting ended without an agreement, as Ibrahim Kelmendi declared that the Ballists would not withdraw from the front until the Kosovo issue was resolved.<ref name=":33" /> Around the same time, another meeting took place in Kumanovo between Atlante Koçi (a former Albanian diplomat from Tirana in Sofia who supported the Bulgarian Army) and Shaban Efendi. Koçi asked Shaban to persuade [[Sulë Hotla]] to stop resisting the Yugoslav partisans and allow them into Ballist-controlled areas. He assured that civilians would not be harmed, except those proven to have “committed crimes against the partisans,” and said the withdrawal would be temporary—only until the Bulgarian brigades pulled out. Koçi stressed it was pointless to fight such a powerful army and argued the Albanian forces should hold back until the Bulgarians left and Anglo-American forces arrived, which could help achieve the goal of uniting these regions with Albania.<ref name=":33" /> That same day, Shaban Efendi traveled to Lipkovo to meet [[Sulë Hotla]].<ref name=":33" /> The talks were long and difficult, with other participants including Mulla Dulla, Hamzë Bellanoca, Mulla Hajdari, and Azem Hoxha. While Shaban Efendi urged the Ballists to temporarily withdraw, [[Sulë Hotla]] refused, saying, “I cannot agree with the partisans.” He had already positioned his troops in Lipkovo to attack the partisans in Vaksince. Angered by the Serbian-Macedonian partisans’ mistreatment of Albanian civilians, [[Sulë Hotla]] defiantly declared, “Let the Bulgarians come; I will respect the Russians, but not the partisans.”<ref name=":33" /> Negotiations lasted into the early morning, ending in an agreement: the Ballists would not attack the partisans in Vaksince, [[Sulë Hotla]] would withdraw to [[Belanovce]] with his 20 closest men, and the rest would go home. It was also agreed that partisan forces could enter Albanian villages.<ref name=":33" /> Following the agreement, Partisan units took control of the Albanian-populated areas of the Karadak of Kumanovo.<ref name=":16" /><ref name=":33" /> The takeover occurred with little resistance from the local Albanian population.<ref name=":16" /> This is evidenced by a report dated November 16, 1944, from the Headquarters of the XVII Brigade to the Kumanovo Division, stating that there were no armed men left in the villages of [[Otlja]], [[Lipkovo]], [[Orizari, Lipkovo|Orizare]], and [[Slupčane]].<ref name=":16" /> However, shortly after establishing their presence, the partisan units launched violent actions against the Albanian civilian population.<ref name=":16" /> Partisans carried out killings, massacres, mass imprisonments, and the burning of homes.<ref name=":16" /> Within a day or two, the partisan forces committed atrocities, killing and massacring civilians in the following villages: 17 in [[Vaksince]], 14 in Konjare, 8 in [[Slupčane]], 9 in [[Orizari, Lipkovo|Orizare]], 10 in [[Otlja]] (where 27 were also imprisoned), 26 in [[Matejče]], 6 in [[Vištica]], 3 in [[Lopate, Kumanovo|Lopate]], and 13 in [[Ropalce]].<ref name=":16" /> The abusive behavior of the Partisans forced many [[Albanians]] to abandon their homes and seek refuge in the mountain villages of Karadak.<ref name=":16" /><ref name=":33" /> According to the same XVII Brigade report from November 16, around 10,000 Albanians had fled from villages such as [[Nikuštak]], [[Vištica]], [[Ropalce]], [[Matejče]], [[Otlja]], [[Lipkovo]], [[Orizari, Lipkovo|Orizare]], and [[Slupčane]] to the villages of [[Strima]], Riovcë, [[Glažnja]], [[Gošince]], Dumanovce, and Izvor.<ref name=":16" /> ==== Albanian resistance ==== Following the successful [[Yugoslav Partisans|Partisan]] and Bulgarian campaigns against the [[Balli Kombëtar|Ballists]] and [[Nazi Germany|Germans]] in [[Kosovo]], many local Albanians, especially in [[Anamorava]], began to oppose the Ballist resistance.<ref name=":332"/> Nevertheless, on November 26, 1944, the "Council of Leaders of Karadak," led by [[Jusuf Baftjari]] and other Albanian leaders, met above [[Preševo]] to unify the Albanian resistance movements in Eastern Kosovo ([[Skopska Crna Gora|Karadak]], [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], [[Gollak]]).{{Sfn|Selmani|2011|p=34}} This integration formed Zone IV of Kosovo's Defense under the [[Second League of Prizren]].{{Sfn|Selmani|2011|p=34}} During the meeting, the remaining [[Balli Kombëtar|Ballist]] leaders agreed on planning a recapture of [[Gjilan]]. For this, the [[Balli Kombëtar|Ballists]] attempted to encourage the villagers of [[Livoç i Epërm]] in [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], just south of [[Gjilan]], to join their plan to take the city; however, the villagers refused.<ref name=":332" /> The [[Balli Kombëtar|Ballists]] then asked Ymer Myqybaba, a key commander from [[Skopska Crna Gora|Karadak]], to defend the western and southern flanks in [[Skopska Crna Gora|Karadak]] by stopping the 16th Macedonian Brigade coming from [[Preševo]] toward [[Gjilan]].<ref name=":332" /> Ymer Myqybaba then gave an oath (''[[Besa (Albanian culture)|besa]]'') to stop the brigade. Following the council, [[Jusuf Baftjari|Baftjari]] and other leaders joined forces with Ymer Myqybaba in the Myqybaba village.{{Sfn|Selmani|2011|p=34}} On November 30, Partisans launched a large scale offensive in [[Karadak (mountain)|Karadak]].<ref name=":21">{{Cite web |title=Lufta e Gjilanit dhe masakrat ndaj popullsisë shqiptare në fund të vitit 1944 dhe në fillim të vitit 1945 - Fondacioni Hasan Prishtina |url=https://fondacionihasanprishtina.com/lufta-e-gjilanit-dhe-masakrat-ndaj-popullsise-shqiptare-ne-fund-te-vitit-1944-dhe-ne-fillim-te-vitit-1945/ |access-date=2024-11-01 |language=en-US}}</ref><ref name=":23" /> Several battles were fought with the most significant being the Battle of Myqybaba, which saw around 120 Albanian Ballists, led by Myqybaba and Baftjari, resist the 16th Macedonian Partisan Brigade of 2,000 men.<ref name=":22">{{Cite journal |last=Ramadani |first=Nijazi |title=Mbrojtja Kombëtare e Kosovës Lindore Nga Nijazi RAMADANI |url=https://www.academia.edu/13056233 |journal=Academia |date=17 June 2015 }}</ref> Despite repelling multiple assaults, the [[Balli Kombëtar|Ballists]] eventually retreated in the face of reinforcements totaling 20,000.<ref name=":22" /> The defeated [[Balli Kombëtar|Ballists]] then withdrew to the Kopilaça mountain.<ref name=":21" /> During the battle, Yugoslav partisans suffered 78 deaths, while the clash also inflicted 12 deaths on the Ballist side, including the death of Commander Ymer Myqybaba.<ref name=":23">{{Cite web |date=2022-11-30 |title=Rezistenca e armatosur në Karadak kundër forcave komuniste |url=https://2lonline.com/rezistenca-e-armatosur-ne-karadak-kunder-forcave-komuniste/ |access-date=2024-10-30 |website=2LONLINE |language=sq}}</ref><ref name=":332" /> In retaliation, Partisans burned 73 or 93 homes in Myqybaba and many more across [[Karadak (mountain)|Karadak]], with flames visible from [[Gjilan]], as if all of [[Karadak (mountain)|Karadak]] were ablaze.{{Sfn|Selmani|2011|p=34}}<ref name=":332" /> With the failure to defeat the Partisan Brigade, the Ballist intentions of capturing [[Gjilan]] were temporarily stalled.<ref name=":332" /> In mid-November, a noteworthy battle took place in [[Blace, Čučer-Sandevo|Blace]] of [[Karadak (mountain)|Karadak]], specifically at a location known as Guri i Bardhë. The [[Balli Kombëtar]] forces, specifically the Bllacë battalion led by Abdyl Durra, with support from the forces of Tefik Tanisheci and Din Hoxha, succeeded in decisively defeating the third battalion of the 16th Macedonian Brigade, forcing it to retreat toward the villages of [[Brazda, Čučer-Sandevo|Brazda]] and [[Čučer-Sandevo]].<ref>{{Cite web |last=Gashi |first=Arber |date=2018-02-06 |title=TERRORI I BRIGADAVE KOMUNISTE JUGOSLLAVE NDAJ SHQIPTARËVE |url=https://www.ballikombetar.info/terrori-i-brigadave-komuniste-jugosllave-ndaj-shqiptareve/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240725080606/https://www.ballikombetar.info/terrori-i-brigadave-komuniste-jugosllave-ndaj-shqiptareve/ |archive-date=2024-07-25 |access-date=2024-10-30 |website=Zani i Arbërit |language=sq}}</ref> Days later, on November 16, 1944, the village of [[Blace, Čučer-Sandevo|Blace]] was surrounded by the same 16th Macedonian Brigade of the [[Yugoslav Partisans|Yugoslav partisans]], commanded by Gligorije Šaranović-"Gliša, which imposed a complete lockdown, preventing villagers from leaving. Armed guards were stationed every 50 meters, restricting movement.<ref name=":6">{{Cite web |date=2023-10-26 |title=Rreth 130-140 persona, të moshave të ndryshme, që nga fëmijët, pleqtë e të tjerë, ushtarët e Brigadës 16-të partiz |url=https://memorie.al/rreth-130-140-persona-te-moshave-te-ndryshme-qe-nga-femijet-pleqte-e-te-tjere-ushtaret-e-brigades-16-te-partizane-maqedonase-filluan-ti-vrasin-masakra-e-bllaces-e/ |access-date=2024-10-30 |website=Memorie.al |language=sq-AL}}</ref><ref name="Halimi146">{{cite journal |last1=Halimi |first1=Naim |date=2014 |title=MASAKRAT PARTIZANO-ÇETNIKE NË KARADAK NË MBARIM TË LUFTËS SË DYTË BOTËRORE |journal=Studime Albanologjike |publisher=ITSH |page=146 |quote=." Brigada XVI Maqedonase (themeluar më 6 tetor 1944, në Malin e Zi të Shkupit, nga njerëz të brigadës 8-të dhe të XII-të të Preshevës, Bujanocit dhe Vranjës, partizan e çetnikë, serbë, malazez, maqedonas e bullgarë) e komanduar nga Glisha Sharanoviqi, nga tetori deri më 14 nëntor 1944, pasi likuidoi në fshatrat e Shkupit rreth 200 shqiptarë, nën pretekstin se kishin qenë “në shërbim të okupatorit”, rrugës për Kosovë, ia mësyri fshatit Bllacë për ta masakruar. Më 1 nëntor 1944 pasi i tuboi të gjithë fshatarët në mesin e fshatit (e ndihmuar edhe nga partizania e Shkupit, Qefser Hasan Shukri) dhe ua mblodhi armët që kishin për ruajtjen e shtëpive dhe të pasurive nga plaçkitës të ndryshëm, grupe(3), grupe,120 bllacas të moshave të ndryshme i pushkatoi te Uji i Tharptë, afër Hanit të Elezit."}}</ref><ref name=":20">{{Cite book |last=Culaj |first=Lush |url=https://books.google.com/books?id=vlotAQAAIAAJ&q=Brigada+maqedone+XVI |title=Shqiptarët në gjysmën e parë të shekullit XX |date=2005 |publisher=Instituti Albanologjik i Prishtinës |isbn=978-9951-411-15-8 |language=sq}}</ref> The brigade entered the village on November 14, assuring residents they would be safe and urging them to prepare food for the soldiers. Many villagers remained, believing the promises.<ref name=":6" /><ref name="Halimi146" /><ref name=":20" /> After three days, the villagers were gathered at the mosque, where they were detained, beaten, and verbally abused.<ref name=":6" /><ref name="Halimi146" /><ref name=":20" /> The brigade then took a significant number of them—approximately 130–140 individuals of varying ages—to a site known as "Stanet e Toçit.", where they were systematically massacred.<ref name=":6" /><ref name="Halimi146" /><ref name=":20" /> The actions of the 16th Macedonian Brigade were claimed to be aimed at eliminating perceived threats, including the Balli Kombëtar.<ref name=":6" /><ref name="Halimi146" /><ref name=":20" /> The deaths of individuals, including children and the elderly, raised serious questions about the motivations behind these killings. Witnesses reported that the perpetrators returned to the scene later, attempting to conceal their actions by destroying graves. Reports indicated that on November 16 and 17, 128 Albanians were killed in [[Blace, Čučer-Sandevo|Blace]].<ref name=":6" /><ref name="Halimi146" /><ref name=":20" /> On December 1, 1944, during a meeting in Tërpezë ([[Viti, Kosovo|Viti]]), [[Balli Kombëtar|Ballists]] allied with [[Nazi Germany]] decided to unite to protect Gjilan and Ferizaj from Partisan and Chetnik atrocities.<ref name=":010">{{Cite book |last=Ivanov |first=Pavle Dželetović |url=https://books.google.com/books?id=wThnAAAAMAAJ&q=desivojca+1944 |title=21. SS-divizija Skenderbeg |date=1987 |publisher=Nova Knjiga |isbn=978-86-7335-044-8 |pages=252 |language=bs}}</ref><ref name=":3">{{Cite book |last=Selimi |first=Bardhyl |url=https://books.google.com/books?id=JwgWxgEACAAJ |title=Adem Gllavica (Selimi) tregon: (me rastin e 100 vjetorit të lindjes) |date=2016 |publisher=Botimet Ngjyrat e kohës |isbn=978-9928-4327-4-2 |pages=336 |language=sq |quote=Në Kuvendin e Tërpezës Mulla Idriz Gjilani erdhi me autorizime të plota të drejtuesve të grupeve guerilje: Xheladin Kurbalisë, Sylë Zarbincës, Faik Tahirit, Shyt Marecit, Ajet Kosovicës, Qazim Zekëbashës, Ajet Raincës, Sylë Hotlës, Ymer Saçës dhe Hoxhë Lipovicës. Në Kuvendin e Tërpezës, si përfaqësues i viseve që i përfaqësonte Mulla Idrizi, ishte edhe Muharrem Fejza i Hogoshit, i cili në Kuvend vinte me përfaqësuseit e Kaçanikut dhe ish sekretarin e Komunsë së Velekincës, Ndue Pepën. Në përcjellje të personaliteteve politike e ushtarake drejtuese në Tërpezë arritën rreth 400 luftëtarë të armatosur.}}</ref>{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} Subsequently, the Committee of Albanian Resistance for Eastern Kosovo was established on December 17, 1944, in [[Zarbince|Zarbincë]], with [[Mulla Idriz Gjilani]] as commander in chief.<ref name=":3" />{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} The committee included resistance leaders from Gollak and Karadak, aiming to implement defensive measures against attacks along the Eastern Kosovo border.<ref name=":010" /><ref name=":3" />{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} On December 4, 1944, 16th Macedonian Partisan Brigade massacred about 100 men, aged 16 to 75, were killed in Iseuk, while other massacres also occurred in the villages of Myçybabë, Kurbali, Ilincë, Sefer, Maxhere, Depcë, Kokaj, Sllubicë and Gruhalia.<ref name=":21" /> In Sefer alone, 25 young men from 56 households were killed, with others imprisoned in [[Vranje]], [[Preševo]], and [[Kumanovo]]—most of whom never returned.<ref name=":21" /> On December 19, 1944, the 17th Macedonian Brigade, with 1,800 soldiers, [[Battle of Desivojca|advanced towards Desivojca]], committing acts of violence against civilians.<ref name="Fjalësi" /><ref name=":010" /><ref name=":1">{{Cite book |last=Vuković |first=Ilija |url=https://books.google.com/books?id=xZ4MAAAAIAAJ&q=desivojca+1944 |title=Autonomaštvo i separatizam na Kosovu |date=1985 |publisher=RO "Nova knj." |pages=215 |language=bs}}</ref>{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} In response, [[Balli Kombëtar|Ballists]] led by Sylë Zarbica and [[Mulla Idriz Gjilani]] mobilized to assist the villagers.<ref name="Fjalësi" /><ref name=":010" /><ref name=":1" />{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} On December 20, they launched a coordinated attack, encircling and decimating a battalion of Partisans.<ref name="Fjalësi" /><ref name=":010" /><ref name=":1" />{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} The battle resulted in the complete destruction of the 17th Macedonian Brigade.<ref name="Fjalësi" /><ref name=":010" /><ref name=":1" />{{Sfn|Selmani|2011|p=33-34}} By December 21, 1944, [[Balli Kombëtar|Ballists]] reached [[Prilepnica|Përlepnica]], finalizing their plan to take [[Gjilan]].<ref name=":21" /> [[Mulla Idriz Gjilani]], the leader of the forces from [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], opposed the attack, warning that while they could seize the city, they couldn't hold it, urging instead a guerrilla approach.<ref name=":21" /> But younger leaders, inspired by prior victories, pushed forward, launching an assault on December 23.<ref name=":21" /> On 23 December 1944, following this decisive victory in the [[Gollak|Gollak Highlands]], local fighters from Desivojca and other parts of [[Gollak]] and [[Hashania]], along with soldiers from Karadak under the command of Jusuf Baftjari, [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]] and others, marched into [[Gjilan]] with the aim of reclaiming the city.<ref name=":222"/> [[Balli Kombëtar|Ballists]] managed to take control of parts of [[Gjilan]] early that morning, while Macedonian units and local authorities fled the battle.<ref name=":21" /> However, [[Yugoslav Partisans|Partisan]] leaders, including Vlado Popović, saw this as an opportunity to draw the resistance in, then counterattack with reinforcements from [[Pristina]] and [[Ferizaj]], which arrived by midday, turning the tide.<ref name=":21" /> Realizing the strength of the incoming partisan brigades, Albanian forces withdrew to [[Kamenica, Kosovo|Kamenica]], while other [[Balli Kombëtar|Ballists]] were forced into the Mountains.<ref name=":21" /><ref name=":222"/> Partially due to the desertation of [[Mulla Idriz Gjilani]] and his forces from Anamorava.<ref name=":21" /> The failed assault intensified anti-Albanian measures.<ref name=":21" /> A curfew was imposed, forbidding [[Albanians]] from moving within or entering the city, and allowing Serbs and Macedonian partisans a 24-hour window for looting and violence.<ref name=":21" /> Mass arrests, killings, and looting followed, targeting all ages, including women and children.<ref name=":21" /> Prisoners were tortured in local facilities, often murdered by night, with city streets lined with corpses.<ref name=":21" /> Violence and terror soon engulfed the villages around [[Gjilan]], where Albanian casualties from clashes with Serbian and Bulgarian forces, as well as Partisan reprisals, mounted from until March 1945.<ref name=":21" /> The [[District of Gjilan|Gjilan region]], which includes parts of [[Karadak (mountain)|Karadak]], [[Gollak]] and [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], suffered some of [[Kosovo]]'s highest losses, though exact figures remain uncertain.<ref name=":21" /> In the village of Çarr, on January 5, 1945, [[OZNA]] forces detained and executed 23 individuals. In [[Llashticë]], [[Karadak (mountain)|Karadak]], the bodies of 12 Albanian villagers who had been killed without judicial process remained unburied for 3–4 days, and an additional 10 people were reported killed in the village.<ref name=":16">{{Cite book |last1=Syla |first1=Sabit |url=https://books.google.com/books?id=sSeQswEACAAJ |title=Ripushtimi jugosllav i viseve shqiptare dhe lufta e Drenicës: (1944/1945) |last2=Hoti |first2=Izber |date=2016 |publisher=Instituti i Historisë "Ali Hadri" |isbn=978-9951-409-57-5 |language=sq}}</ref> Reports indicate that similar events took place in various villages, including Shipashnicë, Hogosht, Kopërnicë, Vruçec, [[Livoç i Ulët]], Tërpezë, Koretin, [[Livoç i Epërm]], and others.<ref name=":16" /> Other villages, such as Sedllar, Desivojca, Karaçevë, Kranidell, Koretinë, and Lisovicë, are also recorded as having experienced similar events.<ref name=":16" /> In Lisovicë, seven family members reportedly lost their lives, and in Velegllavë, there were reports of 35 people killed, including seven women and two children.<ref name=":16" /> Additional incidents were reported in Carravajkë and Stanec in Karadak, and in [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], especially in [[Pozharan]].<ref name=":16" /> Vesel Rexhepi, estimated 4,500 Albanians killed or massacred in the city of [[Gjilan]] alone, while Tahir Zajmi suggested nearly 8,000 deaths across the broader area—though this number is likely exaggerated.<ref name=":21" /> According to the diary of an Partisan member, approximately 3,000 Albanians were killed in [[Gjilan]] between December 23 and 29, 1944.<ref name=":21" /> Official court data from 1954, however, records 254 executions, including 245 Albanians, though this figure is considered incomplete.<ref name=":21" /> A more probable estimate for the region's casualties is between 3,000 and 4,000.<ref name=":21" /> === Third phase === ==== Albanian guerilla resistance ==== In early 1945, significant Yugoslav military and paramilitary forces were deployed in Kosovo.<ref name=":16" /> Initially, all eight Kosovar brigades were active in the region, alongside the 25th, 26th, and 27th brigades of the 46th Serbian Division. In addition to regular army units, rear-line military organs were also mobilized to carry out policy objectives.<ref name=":16" /> These formations reportedly conducted operations across Kosovo and other Albanian-populated areas. In the Gjilan region, in the village of Çarr, on January 5, 1945, [[OZNA]] forces detained and executed 23 individuals.<ref name=":16" /> On January 6, 1945, Isuf Pidiqi, a leader in the Karadak Gorge, was summoned to the [[Zhegër]] police station under the pretense of a brief discussion.<ref name=":24" /> However, the meeting was a trap orchestrated by [[OZNA]] to capture and eliminate him.<ref name=":24" /> During the ambush, Isuf Pidiqi managed to seize a police officer's rifle and killed three OZNA officers—Dimitrije Mihajlović, Tihomir Petković, and Stanimir Petković—while wounding another.<ref name=":24" /> As he attempted to escape, OZNA forces retaliated with gunfire, fatally wounding him.<ref name=":24" /> In Llashticë, Karadak, the bodies of 12 Albanian villagers who had been killed without judicial process remained unburied for 3–4 days, and an additional 10 people were reported killed in the village.<ref name=":16" /> Reports indicate that similar events took place in various villages, including Shipashnicë, Hogosht, Kopërnicë, Vruçec, Lower Livoq, Tërpezë, Koretin, [[Livoç i Epërm]], and others.<ref name=":16" /> Other villages, such as Sedllar, Desivojcë, Karaçevë, Kranidell, Koretinë, and Lisovicë, are also recorded as having experienced similar events. In Lisovicë, seven family members reportedly lost their lives, and in Velegllavë, there were reports of 35 people killed, including seven women and two children.<ref name=":16" /> Additional incidents were reported in Carravajkë and Stanec in Karadak, and in [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], especially in [[Pozharan]].<ref name=":16" /> After the end of [[World War II]] and the [[Kosovo during World War II|communist Yugoslav reoccupation of Kosovo]], a segment of Kosovo's nationalist military and political leaders opted to stay in the country, remaining devoted to the cause of the [[Second League of Prizren]].{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}}<ref name=":013">{{Cite web |last=Iseni |first=Ndricim |date=11 May 2019 |title=Sulë Hotla (1875-1947), Një Jetë Për Shqipërinë |url=https://www.ikvi.at/?p=6731 |access-date=2022-09-09 |website=Bashkimi i Shqiperise |language=sq}}</ref> Following the takeover the [[Yugoslav People's Army|Yugoslav army]] inflicted severe punishment upon the population of [[Skopska Crna Gora|Karadak]], resulting in significant casualties among them.<ref>{{Cite book |last=Lewin |first=Erwin |url=https://library.fes.de/jbzg/2009/erwin_lewin.pdf |title=Dokumente zum antifaschistischen Widerstand in Kosova: Die Konferenz von Bujan (31.12.1943-2.1.1944) |pages=119 |language=de |quote=Die nach Vergeltung rufenden Gewehre hallten in den Bergen, Dörfern und Städten wieder. Die Abteilungen von Partisanen und Freiwilligen, angeführt von Fadil Hoxha und weiteren militärischen Führern, fügten den faschistischen Eroberern und den Verrätern im Innern schwere Verluste zu (in Karadaku i Shkupit, Cernaleva, Shëmri, Shar, Gjakova, Prizren, Peja, Ferizaj, Prishtina, Dibra, Peshkopia, Kërçova usw.).}}</ref> The remaining [[Balli Kombëtar|Ballist]] groups engaged in guerrilla warfare in [[Skopska Crna Gora|Karadak]], including those led by [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]], Ali Staneci, Hetë Koka, Hasan Ali Remniku, [[Jusuf Baftjari]], Hajdar Malisheva, and others.{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}} Eventually, representatives of these groups convened at the Kopilaça Congress on August 15–16, 1945, organized by the remaining [[Balli Kombëtar|Ballists]] and [[Kachaks]] in [[Skopska Crna Gora|Karadak]].{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}}<ref name=":011">{{Cite web |last=Iseni |first=Ndricim |date=11 May 2019 |title=Sulë Hotla (1875-1947), Një Jetë Për Shqipërinë |url=https://www.ikvi.at/?p=6731 |access-date=2022-09-09 |website=Bashkimi i Shqiperise |language=sq}}</ref> During the congress, Albanian leaders pledged to continue fighting against the communist occupiers.{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}}<ref name=":012">{{Cite web |last=Iseni |first=Ndricim |date=11 May 2019 |title=Sulë Hotla (1875-1947), Një Jetë Për Shqipërinë |url=https://www.ikvi.at/?p=6731 |access-date=2022-09-09 |website=Bashkimi i Shqiperise |language=sq}}</ref> However, in October 1945, Albanian Ballists in [[Skopska Crna Gora|Karadak]] received a letter from [[Muharrem Bajraktari]] and [[Mid'hat Frashëri]], urging them to flee to [[Greece]].{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}} In response, [[Mulla Idriz Gjilani]] intervened, advising the resistance units not to abandon [[Kosovo]] but to persist in the fight.{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}} By the end of 1946, Yugoslav authorities initiated a comprehensive military operation against Albanian Resistance forces across [[Kosovo]]. Despite this crackdown, only 36 rebels, mostly from [[Skopska Crna Gora|Karadak]], out of 1,735 fighters distributed among 55 guerrilla groups, survived and continued the resistance beyond March 1947.{{Sfn|Selmani|2011|p=34-35}} After numerous failed operations to capture or eliminate Jusuf Baftjari and his [[Cheta (armed group)|Cheta]], the [[Yugoslav Partisans]] turned to treachery.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} Vojo Vojvodić, a Montenegrin leader of the [[Yugoslav Partisans]], assured [[Jusuf Baftjari]] that if he surrendered, he would face imprisonment under the Amnesty Law, rather than execution.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} The relentless torture inflicted by the [[Yugoslav Partisans]] on their families and friends, along with the discovery of their hideouts, became unbearable.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} Even [[Jusuf Baftjari]], realizing that all possibilities for continued resistance were closing, surrendered togetether with his two sons, Selim and Qazim, in [[:sq:Uglara (Gjilan)|Uglar]] on February 20, 1947.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} Daut Xhelili of Pogragjë, a former activist, recalled being present when the [[Yugoslav Partisans]] brought Jusuf Baftjari to [[Pogragjë, Gjilan|Pogragjë]], noting that he refused to surrender his rifle and kissed its barrel.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} Addressing Vojvodić, Jusuf Baftjari explained his surrender, citing Vojvodić's Montenegrin heritage and the trust that should be inherent in a Montenegrin's word, implying that without this trust, the [[Yugoslav Partisans|Partisans]] would not have captured him alive.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} Shortly after however, Jusuf Baftjari was sentenced to death by the Yugoslav court in [[Gjilan]] and was executed on July 17, 1948.{{Sfn|Selmani|2011|p=35}} Historical accounts from both Albanian and Yugoslav communist sources indicate that the Albanian national resistance in the [[Karadak (mountain)|Karadak region]] of [[Kumanovo]] was one of the last to be suppressed in [[Socialist Republic of Macedonia|Macedonia]].<ref name=":5">{{Cite web |last=Iseni |first=Ndricim |date=2019-05-11 |title=Sulë Hotla (1875-1947), Një Jetë Për Shqipërinë |url=https://www.ikvi.at/?p=6731 |access-date=2024-10-30 |website=Bashkimi i Shqiperise |language=sq}}</ref> This armed resistance is linked to [[Sulë Hotla|Sylë Hotla]] and eight of his closest associates.<ref name=":5" /> Among them were Ali Sylë Staneci, Sami Shabedini from Orizarja, Hamzë Bilalli from Bellanoca with his son Arifi, and four brothers from Breza, the sons of Ajet Emin: Aliu, Shefkiu, Iseni, and Rasimi.<ref name=":5" /> These nine individuals ultimately fell into an ambush set by [[OZNA]] on [[Baba (North Macedonia)|Mount Pelister]], near the Yugoslav-Greek Border on October 11, 1947.<ref name=":5" /> In early October 1951, the state security service of Yugoslavia ([[State Security Administration (Yugoslavia)|UDBA]]) planned to liquidate Hasan Remniku and Mustafa Kokaj, the last of the Ballist and Kachak rebel leaders.<ref name=":7">{{Cite web |date=14 August 2016 |title="Ballë për ballë me UDB-në", si u likuidua Hasan Remniku |url=https://www.ballikombetar.info/balle-per-balle-me-udb-ne-si-u-likuidua-hasan-remniku/}}</ref> UDBA agents were sent, posing as people who would help smuggle Kokaj and Remniku across the border into Albania. On October 6, 1951, on their way to Albania, the rebel leaders ran into a well prepared ambush set up by Yugoslav forces. Fighting between the Yugoslav and [[Ballist]] forces lasted three days, in which Kokaj and Remniku and most of their soldiers were killed.<ref name=":8">{{Cite web |date=January 2021 |title=PRITA NË BISTRICË (III) |url=https://dardaniapress.net/histori/prita-ne-bistrice-iii/}}</ref> == Aftermath == Following the quelling of the uprising, Yugoslav forces began targeting the Albanian population.<ref>{{Cite book|title=Shtegtim në histori – I / Nijazi Ramadani . – Gjilan : Rrjedha, 2020.–libra ; 21&nbsp;cm. [Libri] I. – (Gjilani në rezistencën kombëtare në juglindje të Kosovës 1941–1951) : (studim dokumentar monografik) – 295 f.ISBN 978-9951-453-24-0|last=NijaZi|first=Ramadani|publisher=2020|year=2020|isbn=978-9951-453-24-0|location=Gjilan|pages=277–281}}</ref> According to the available data, which is believed to be incomplete, the regions of [[Skopska Crna Gora|Karadak]], [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], and [[Gollak]] suffered the following casualties, including both militants and civilians: [[Preševo]] with 600 victims, [[Bujanovac]] 500, [[Gjilan]] between 1,200 and 8,000, [[Skopje]] 1,400, and [[Kumanovo]] 700, Totaling approximately 11,200 casualties, all at the hands of Bulgarian and Yugoslav troops.<ref>{{Cite web |title=Studime Albanologjike 10 |url=https://www.itsh.edu.mk/download/studime-albanologjike-10/ |access-date=2025-02-12 |website=ITSH |page=149 |language=en-US}}</ref> The infamous [[21st Waffen Mountain Division of the SS Skanderbeg]] mainly operated in the conflict and was stationed in the Albanian- and German-occupied regions around [[Bujanovac]], [[Preševo]], and [[Kumanovo]].<ref name=":28">{{Cite book |last=Béraud |first=Yves |url=https://books.google.com/books?id=uDgxEAAAQBAJ&dq=balli+kombetar+presevo&pg=PA102 |title=German Mountain Troops 1942–45 |date=2021-05-26 |publisher=Casemate |isbn=978-1-61200-947-6 |pages=102–103 |language=en}}</ref> Later, it also took part in battles near [[Gjilan]]. During its operations in Karadak, the division primarily carried out ethnic cleansing against Orthodox Slavs and Romani people.<ref name=":28" /> Remnants of the division also conducted military operations in the Vardar Valley, south of Karadak and managed to secure the withdrawal of [[Army Group E|German Army Group E]].<ref name=":28" /> The 16th, 17th, and 18th Macedonian Brigades were active in the southern parts of [[Skopska Crna Gora|Karadak]] and fought against the [[Balli Kombëtar|Ballists]].<ref name="ИНИ2" /> Meanwhile, the Second Kosovska Brigade was active in the northern parts of [[Skopska Crna Gora|Karadak]], [[Kosovo Pomoravlje|Anamorava]], and [[Gollak]] .<ref>{{Cite web |title=Војна енциклопедија — Претражива дигитална библиотека |url=https://pretraziva.rs/browse/%D0%B2%D0%BE%D1%98%D0%BD%D0%B0-%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%98%D0%B0 |website=pretraziva.rs |page=663 |language=sr }}</ref> According to official data, the 16th, 17th, and 18th Macedonian Brigades lost 474 fighters in fighting with the Ballists.<ref name="ИНИ2" /> British reports suggest that the Macedonian Partisans had 1,500 fighters killed in the [[First Battle of Preševo]] alone.<ref name=":42" /> == References == {{reflist}} == Sources == * {{cite book |last=Pirraku |first=Muhamet |url=https://books.google.com/books?id=2nf6NAEACAAJ |title=Mulla Idris Gjilani dhe mbrojtja kombëtare e Kosovës Lindore: 1941-1951 |publisher="Dituria Islame" redaksia e botimeve historike |year=1995 |language=sq}} * {{cite book |last=Kelmendi |first=Ibrahim |url= |title=Një shtyllë e Kosovës quhet Preshevë |publisher= |year=2006 |language=sq}} * {{citation |last=Selmani |first=Aliriza |title=Gjithkund ne Kosove solemnisht u kremtua festa e Fiter - Bajramit |year=2011 |url=http://archive.org/details/dituria254 |access-date=2023-11-12 |publisher=Dituria Islame |language=sq |isbn=}} {{Campaignbox Yugofront}}{{World War II}} {{DEFAULTSORT:Karadak-Gollak Uprising (1941-1951)}} [[Category:Conflicts in 1944]] [[Category:1944 in Albania]] [[Category:Military history of Albania during World War II]] [[Category:Military history of Yugoslavia during World War II]] [[Category:Military history of Bulgaria during World War II]] [[Category:Uprisings during World War II]] [[Category:Yugoslav Partisans]] [[Category:Military history of Kosovo]] dciqp1d6f3o7l0qvu9im9m5suvap4nt 0 355197 2986420 2984416 2026-06-01T17:34:01Z Leutrim.P 113691 2986420 wikitext text/x-wiki Nga ana e mediave, Gjeorgia është një vend me një sektor medial që po evoluon në mënyrë të shpejtë. Televizioni, revistat dhe gazetat operojnë kryesisht nga korporatat shtetërore dhe ato fitimprurëse, duke mbështetur veten në reklama, abonime dhe burime të tjera të ardhurorja. Liria e fjalës është e garantuar në Kushtetutën e Gjeorgjisë, duke e bërë vendin të dalluar ndër fqinjët për lirinë e shtypit. Si një vend në tranzicion, sistemi medial gjeorgjian po kalon një fazë të madhe transformimi dhe rritjeje. Kjo situatë krijon një ambient të stimulueshëm për zhvillimin e së ardhmes së medias në vendin e tyre. Në kontekstin e Kaukazit të Jugut, Gjeorgia vazhdon të jetë një vend me një mjedis mediatik shumë i lirë dhe i diversifikuar. Edhe pse ka pasur politizim dhe polarizim afatgjatë në sektorin medial, ai vazhdon të mbetet një nga më të lirët dhe më të hapurit në rajon. Lufta politike për kontroll mbi mediat publike dështoi në vitin 2014, duke lënë kështu këtë sektor pa udhëheqje të qartë. Kjo situatë ka ndikuar në rritjen e diversitetit dhe autonomisë së mediave në vend. Përqindja e madhe e familjeve gjeorgjiane kanë një televizor dhe pjese e madhe të tyre kanë të paktën një radio. Shumica e kompanive mediatike gjeorgjiane kanë selin në kryeqytetin dhe qytetin më të madh, Tbilisi. == Historia == Pas periudhës së sundimit sovjetik, mediat e pavarura filluan të lindin në Gjeorgji. Ndërmjet viteve 1990 dhe 2000, u regjistruan rreth 600 gazeta, duke filluar me gazeten ''7 Days dhe Resonance''. Në vitin 1994, kanali televiziv Rustavi 2 u themelua, duke sjellë liri editoriale në transmetim. Kjo e bëri median një nga institucionet më të besuara në vend, duke arritur një nivel besueshmërie prej 73%, duke qenë vetëm pas Kishës Ortodokse Gjeorgjiane në vitin 2003. Së bashku me rritjen e kritikave të mediave të lira për korrupsionin dhe abuzimin me pushtetin, presionet nga qeveria ndaj tyre në Gjeorgji u përkeqësuan. Kanali i televizionit Rustavi 2 u përball me kërcënime të dyfishuara për mbyllje, ndërsa spikeri i njohur i TV-së, Giorgi Sanaia, u vra. Gjithashtu, disa gazetarë të tjerë u sulmuan, shkaktuar një atmosferë të tensionuar dhe frike në mesin e mediave të lira. Këto ngjarje shënojnë një periudhë të vështirë për lirinë e shtypit dhe pavarësinë e mediave në Gjeorgji. Mediat luajtën një rol të jashtëzakonshëm në raportimin e zgjedhjeve të manipuluara parlamentare të vitit 2003 në Gjeorgji, ngjarje kjo që çoi në Revolucionin e Trëndafilave. Ata publikuan numra që kundërshtuan hapur rezultatet zyrtare të zgjedhjeve të raportuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, duke u bazuar në sondazhet e daljes dhe tabelat paralele të votave.Pasi u shpall Revolucioni i Trëndafilave, një legjislacion i ri u prezantua që garantonte lirinë e fjalës dhe dekriminalizonte shpifjen. Kjo ishte një hap i rëndësishëm drejt rritjes së lirive të mediave dhe një përpjekje për të adresuar ndryshimet që u shfaqën në pasojë të revolucionit. Pas ardhjes në pushtet të Mikhail Saakashvilit, qeveria mori kontrollin e medias dhe përcaktoi agjendën e lajmeve në Gjeorgji. Në këtë periudhë, dy stacione televizive dhe disa gazeta u mbyllën, ndërsa kanalet e tjera u morën nga grupe biznesi private që ishin miqësore ndaj qeverisë. Kjo situatë solli një rritje të autocensurës midis gazetarëve, që tashmë filluan të kufizoheshin në raportimin e tyre. Marrëdhëniet midis mediave dhe qeverisë përkeqësoheshin gjithnjë e më shumë në vitet që pasuan, sidomos me mbylljen e stacionit të kritikuar TV Imedi në vitin 2007, e shoqëruar nga protesta politike, si dhe me konfliktin Ruso-Gjeorgjian të vitit 2008. Në vitin 2009, liria e shtypit u bë një prej çështjeve kryesore politike në Gjeorgji, me një betejë midis qeverisë dhe opozitës për kontrollin mbi transmetuesin publik dhe për denoncimin e mediave pro-qeveritare. Kjo përfshinte edhe forma të ndryshme të frikësimit të gazetarëve, siç ishin "korridoret e turpit". Më vonë, Saakashvili premtonte të ndryshonte peizazhin mediatik drejt një ambiente "më të hapur dhe të paanshëm", duke mbështetur pavarësinë e transmetuesit të shërbimit publik. Megjithatë, shumë nga këto premtimet mbeten të pakryera, duke treguar sfidat dhe tensionet që vazhdojnë të ndikojnë në lirinë e medias në Gjeorgji.   == Kuadri legjislativ == Legjislacioni i medias në Gjeorgji vlerësohet për progresivitetin dhe liberalizmin e tij. Kushtetuta e Gjeorgjisë jep mbrojtje tërheqëse për lirinë e shtypit. Në nenin 19, ajo thotë:<blockquote>Çdo person ka të drejtën për lirinë e fjalës, mendimit, ndërgjegjes, fesë dhe besimit. Përndjekja e një personi për shkak të fjalës, mendimit, fesë ose besimit të tyre, si dhe detyrimi për të shprehur mendimin e tyre për to, janë të paligjshme. Këto të drejta nuk mund të kufizohen, përveç në raste kur ushtrimi i tyre cenon të drejtat e individëve të tjerë.</blockquote>Dhe në nenin 24:<blockquote>Secili individ ka të drejtën e lirë për të marrë dhe për të dhënë informacion, për të shprehur dhe për të shpërndarë mendimin e tyre me çdo mjet të mundshëm. Mediat masive duhet të jenë të lira dhe censura është e ndaluar. As shteti, as individë të caktuar nuk kanë të drejtë të monopolizojnë mediat ose mjetet e shpërndarjes së informacionit. Megjithatë, ushtrimi i këtyre të drejtave mund të kufizohet në kushte të nevojshme për garantimin e sigurisë së shtetit, integritetit territorial, ose sigurisë publike, për parandalimin e krimit, për mbrojtjen e të drejtave dhe dinjitetit të të tjerëve, për parandalimin e zbulimit të informacionit të konfidencial, ose për sigurimin e pavarësisë dhe paanshmërisë së drejtësisë.</blockquote>''Ligji për lirinë e fjalës dhe të shprehjes'' (2004) në Gjeorgji njeh dhe mbrojt lirinë e shprehjes si një vlerë të rëndësishme dhe supreme njerëzore dhe ndalon censurën. Ky ligj garanton të drejtat e banorëve të Gjeorgjisë, si dhe të institucioneve të medias, duke përfshirë gazetat, botuesit dhe Transmetuesin Publik. Ligji përfshin garanci për konfidencialitetin e burimeve dhe sigurancat gjyqësore. Çdo individ ka të drejtë të drejtohet në gjykatë "për të parandaluar shkeljen e një të drejte të garantuar dhe të mbrojtur me këtë ligj" ose "për të çrrënjosur pasojat e shkeljes" (neni 6). Barrën e provës për kufizimet e lirisë së shprehjes e ka personi që e inicion kufizimin, dhe jo gazetari i përfshirë. Në Gjeorgji, shpifja është dekriminalizuar që nga viti 2004, duke e bërë këtë vend të parin në rajonin e Kaukazit që ka ndërmarrë këtë hap. Ligji parashikon që personazhet publike duhet të pranojnë një nivel më të lartë të kritikave krahasuar me qytetarët e zakonshëm, duke marrë në konsideratë përgjegjësitë e tyre ndaj publikut dhe ndikimin e vendimeve të tyre në shoqëri. Kodi Civil i vitit 1999 i Gjeorgjisë përfshin një seksion për Lirinë e Informacionit që siguron akses të menjëhershëm ose brenda një afati 10-ditor në informacionin publik që nuk është sekret shtetëror. Megjithatë, zbatimi i këtij ligji mbetet problematik. Pas vitit 2012, qeveritë e Gjeorgjisë janë zotuar të përmirësojnë aksesin në informacion, duke vepruar në përputhje me Partneritetin e Qeverisjes së Hapur. Agjencive publike tani u kërkohet të zhvillojnë faqe interneti, të publikojnë informacione në internet dhe të pranojnë kërkesa elektronike për informacion. Shumica e tyre u pajtuan me këto kërkesa deri në vitin 2014. Megjithatë, sfidat mbeten në unifikimin dhe zgjerimin e nismave të të dhënave të hapura. Ligji për Transmetimin e Gjeorgjisë rregullon procesin e ndarjes së licencave për frekuencat radio dhe themelon bazën ligjore për Transmetuesin Publik Gjeorgjian. Ndryshimet e vitit 2013 u përhapën parimin e "duhet të ketë/duhet të ofrohet", duke penguar operatorët kabllorë që të manipulojnë politikisht ofertat e tyre duke hequr disa kanale televizive. Ky ndryshim u përshëndet pozitivisht nga OSBE RFoM. Neni tatimor i Gjeorgjisë përjashton nga TVSH-ja çmimet e printimit dhe shpërndarjes së materialeve shtypur, duke përfshirë gazetat dhe revistat. Disa ligje të rëndësishme për lirinë e shtypit dhe medias në Gjeorgji përfshijnë Ligjin për Sekretin Shtetëror, i cili rregullon qasjen dhe përdorimin e informacionit zyrtar, dhe Ligjin për të Drejtat e Autorit dhe të Drejtat e Përafërta, i cili mbrojnë të drejtat e pronarëve të medias dhe të autorëve për krijet e tyre. === Statusi dhe vetërregullimi i gazetarëve === Në dhjetor të vitit 2009, gazetarët e mbledhur nga Instituti i Shoqërisë Civile në Gjeorgji ratifikuan Kartën Gjeorgjiane të Etikës së Gazetarisë dhe formuan Shoqatën e Kartës Gjeorgjiane të Etikës së Gazetarisë. Në vitin 2009, Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë miratoi Kodin e Sjelljes së Transmetuesve, në përputhje me kërkesën e Ligjit të vitit 2004 për Transmetimet. Ligji i përcakton këtë akt normativ si "një dokument të miratuar nga Komisioni... që përcakton rregullat e sjelljes për mbajtësit e licencës". Transmetuesi Publik Gjeorgjian ka një Kod Sjelljeje të përparuar, si dhe një ombudsman për të pranuar ankesat e shikuesve. Këshilli i Medias u formua në vitin 2005 nga një koalicion i organizatave mediatike kombëtare dhe rajonale, tre organizata jo-qeveritare dhe gazetarë individualë. Misioni i tij ishte monitorimi dhe zbatimi i Kodit të Etikës së Gazetarëve, si dhe trajtimi i ankesave. Megjithatë, ai nuk arriti të vendoste standarde etike ndërmjet mediave. Organizatat themeluese shpejt refuzuan të paguanin tarifat e anëtarësimit. Një Këshill alternativ i Shtypit u krijua në vitin 2005 nga katër gazeta kryesore, të cilat kishin kundërshtuar themelimin e Këshillit të Medias, e shihnin atë si një përpjekje për censurë. Megjithatë, ky Këshill i Shtypit gjithashtu tregoi të kishte sfida në funksionimin e tij. Në vitin 2010, OSBE RFoM intervenoi për të rikujtuar gazetarët gjeorgjianë për detyrat e tyre profesionale, pas një raporti të rremë të diskutueshëm nga TV Imedi. Ata dënuan "gazetarinë e papërgjegjshme dhe ndikimin që mund të ketë në lirinë dhe sigurinë e medias". Raporti i Imedit përhapte panik duke pretenduar se presidenti Saakashvili ishte vrarë dhe trupat ruse ishin afër Tbilisit, pa paralajmërim për natyrën e tij të rremë. Kjo situatë u trajtua shpejt nga GNCC. Sipas Mijatoviç, "Transmetuesit dhe mediat e tjera duhet të sillen me përgjegjësi dhe të mos mashtrojnë publikun duke përhapur informacion të rremë. Kjo është e veçantë në Gjeorgji dhe vende të tjera, shoqëritë e të cilave mund të jenë më të prirura ndaj alarmit për shkak të konflikteve të fundit të armatosura." == Mediat == Në Gjeorgji, ka shumë gazeta, por shumica prej tyre kanë një numër të kufizuar lexuesish për shkak të tirazhit të tyre të ulët. {{Quote|text=According to the decision of [[Georgian National Communications Commission|GNCC]], the territory of Georgia is divided into terrestrial broadcasting service areas.|author=|source=Georgian Law on Broadcasting<ref name="lawonbroad"/>}} Gazetat në Gjeorgji ofrojnë opinione pluraliste për publikun, kanë lexues besnikë dhe janë burimi kryesor i informacionit për rreth një të katërtën e qytetarëve. Në vitin 2010, Gjeorgjia kishte një total prej 502 gazetash të regjistruara, ndër to 376 ishin kombëtare (të regjistruara në Departamentin e Statistikave në Tbilisi) dhe 126 ishin rajonale. Nga këto, vetëm 28 gazeta me bazë në Tbilisi dhe 61 gazeta në periferi kishin botime të rregullta. Gazetat më të njohura ishin "24 Saati" dhe "Rezonansi". Të tjera media të shtypit përfshijnë gazetat e përditshme "Alia", "Akhali Taoba", "Sakartvelos Respublika", "Mtavari Gazeti", "Versia" dhe "Asaval-Dasavali" (me standarde të ndryshme profesionale), si dhe revista të përjavshme si "Kviris Palitra", e cila ishte e shitura më shumë. Shumica e gazetave kishin qendër në kryeqytet, ndërsa mediat me bazë në Tbilisi shpërndaheshin edhe në rajonet periferike. Mediat e shkruara rajonale në Gjeorgji përfshijnë kryesisht gazeta të përjavshme, si "Batumelebi" me bazë në Batumi, "Akhali Gazeti" me bazë në Kutaisi, "PS", "Guria News", "Kakhetis Khma", "Spektri" dhe "Samkhretis Karibche". Gazetat në gjuhën e pakicave përfshijnë ato në gjuhën ruse si "Svobodnaya Gruziya", "Golovinski Prospect", "Argumenti i Facti", si dhe "Komsomolskaya Pravda v Gruzii" dhe gazeta dygjuhëshe "Ajaria". Gazetat në gjuhën armene përfshijnë "Javakhk", "Arshadius" dhe gazeta dygjuhëshe "Samkhretis Karibche". Gazetat në gjuhën azerbajxhaniane përfshijnë "Gurjistan", "Hairat" dhe gazeta dygjuhëshe "Timer" e botuar nga Agjencia për Zhvillim Civil. Revistat në gjuhën angleze si "The Messenger", "The Financial", "Georgia Today", "The Georgian Times" dhe "Georgia Business Week" fokusohen kryesisht në të dhënat dhe ngjarjet relevante për komunitetin ndërkombëtar në Tbilisi. Revistat e lira dhe të cilat shkëlqejnë po shfaqen në numër gjithnjë e më të madh. Këto revista ofrojnë një gamë të gjerë temash, duke përfshirë thashetheme, argëtim, dhe politikë. Disa nga titujt e tyre përfshijnë "Sarke", "Tbiliselebi", "Gza", dhe "Raitingi", si dhe versione të lokalizuara të mediave ndërkombëtare si "Cosmopolitan Georgia". Në këtë listë gjithashtu përfshihen "Tskheli Shokoladi" dhe "Liberal" nga M-Publishing. Informacioni mbi tirazhin nuk është publikuar nga botuesit. Në Tbilisi, tirazhi mesatar ishte rreth 4,500-5,000 për gazetat e përditshme, 2,000 për gazetat rajonale dhe 25,000-30,000 për gazetat e përditshme të botuara një herë në javë. === Publikimi === {{Quote|''After electoral turmoil in 2012 and 2013, Georgia has begun to reap the fruits of the reforms undertaken in the recent years, even if political rivalry has sometimes hampered their implementation. Transparency about media ownership has improved, although news outlets are politically polarized and still not very independent.''}}  * Stacionet e transmetimit [[Radio|radiofonik]] : AM 7, FM 12, me valë të shkurtra 4 (1998) * Radio: 3.02 milion (1997) Në Tbilisi, stacionet radiofonike përfshijnë Imedi Radio (105.9FM), Fortuna dhe Radio 105. Imedi Radio fokusohet kryesisht në lajme dhe komente, por gjatë orëve të vona të natës transmeton gjithashtu muzikë pop. Në vitin 2010, në Tbilisi ishin aktivë 27 stacione radio, ndërsa në zonat e tjera të vendit ishin 9. Stacionet kryesore me bazë në Tbilisi përfshijnë Fortuna, Fortuna Plus, Imedi (me fokus në lajme dhe komente), Utsnobi, Avto Radio, Ar Daidardo dhe Green Wave. Këto stacione ofrojnë një gamë të gjerë të programeve, duke përfshirë lajme, talk show, muzikë dhe argëtim. Me përjashtim të Utsnobi, ato transmetojnë në të gjithë vendin. Abhazetis Khma transmeton në gjeorgjianisht dhe rusisht në zonën e shkëputur të Abkhazisë. Stacionet rajonale përfshijnë Dzveli Kalaki, Hereti, Harmonia dhe Atinati, të cilat janë të përfaqësuara si Rrjeti i Radios Gjeorgjiane. Këto stacione konkurrojnë me radion e bazuar në Tbilisi për audiencën lokale. Në vitin 2010, kishte dy radiostacione me bazë në komunitet, një në Marneuli dhe një në Nori, të cilat transmetonin tre orë në ditë përmes altoparlantëve. Transmetuesi Publik Gjeorgjian (GPB) drejton dy kanale radioje: Sakartvelos Radio - Pirveli Radio dhe Radio Ori - Kartuli Radio. Megjithatë, ata mbeten prapa në renditjen e dëgjuesve. Në së kaluarën, GPB kishte një kanal ndërkombëtar, Radio Georgia, i cili u mbyll në vitin 2005. Në Gjeorgji, radio të huaja që ritransmetohen përfshijnë Radio France International, Radio Publike Kombëtare e Amerikës dhe BBC World në Radio GIPA, si dhe Europa Plus të Rusisë. Radio Evropa e Lirë/Radio Liberty gjithashtu transmeton katër orë në ditë lajme dhe analiza të prodhuara në vend. === Transmetimi televiziv === {{Quote|text=According to the decision of [[Georgian National Communications Commission|GNCC]], the territory of Georgia is divided into terrestrial broadcasting service areas.|author=Art. 40|source=Georgian Law on Broadcasting<ref name="lawonbroad"/>}} Televizioni në Gjeorgji u lancua në vitin 1956, kur Gjeorgjia ishte ende pjesë e Bashkimit Sovjetik. Përmbajtja televizive ka qenë një burim kryesor i informacionit politik për shumicën e gjeorgjianëve, me rreth 95% të tyre që morën lajmet e tyre politike nga televizioni në vitin 2010. Industria televizive në vend përfshin rreth 40 stacione televizive, prej të cilave nëntë janë në Tbilisi dhe 31 në rajone të tjera të vendit. Katër prej këtyre stacioneve kanë mbulim kombëtar, duke përfshirë Transmetuesin Publik Gjeorgjian (Channel I), Imedi, Rustavi 2 dhe Ajara. Shikuesit zakonisht preferojnë Rustavi 2, ndjekur nga Imedi dhe Kanali i Parë i GPB-së (Transmetuesi Publik Gjeorgjian). Në listën e stacioneve të mëdha të televizionit për vitin 2008 përfshihen Kanali i Dytë, Maestro, Mze TV, Mzera Television, TV 9, dhe Kavkasia TV. Në vitin 2006, dy stacione të reja u hapën: TV Sakartvelo, i financuar nga Ministria e Mbrojtjes për të mbuluar çështjet e mbrojtjes, dhe Alania, që transmetonte në gjuhën ruse në rajonin e shkëputur të Osetisë së Jugut. * Transmetuesi Publik Gjeorgjian financohet nga publiku (ai mori një ndarje vjetore prej rreth 0.12% të PBB-së nga buxheti i shtetit<ref>{{Cite web|title=OSCE media freedom representative welcomes reforms of public television financing in Spain, Georgia - OSCE|url=http://www.osce.org/fom/51832|website=www.osce.org}}</ref> ), dhe transmeton në televizion dhe radio pa pagesë . Kërkohet me ligj që të "sigurojë informacion të saktë dhe të përditësuar që është i lirë nga paragjykimet politike dhe tregtare" dhe "të adresojë nevojat dhe interesat e shoqërisë më të madhe gjeorgjiane përmes shumëllojshmërisë së programeve dhe pikëpamjeve".<ref>Article 15, Georgian 2004 Law on Broadcasting</ref> Televizioni shtetëror u shndërrua në transmetues publik në vitin 2004 pas miratimit të Ligjit për Transmetim. GPB u kritikua më vonë se u bë një zëdhënëse e qeverisë dhe u fut në kurth në një betejë për kontroll midis qeverisë dhe opozitës. Bordi i GPB-së u zgjerua nga 9 në 15 anëtarë në dhjetor 2009 për të ofruar më shumë hapësirë për opozitën dhe shoqërinë civile. Kanali i saj i Parë mbeti i konsideruar si i njëanshëm në favor të qeverisë [[Lëvizja e Bashkuar Kombëtare|së Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare]] të para vitit 2012.<ref name="FH">[[Freedom House]], [https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2015/georgia Georgia 2015 Press Freedom report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304210314/https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2015/georgia |date=4 mars 2016 }}</ref> GPB iu nënshtrua [[Spoil-system|sistemit të prishjes]] në vitin 2013, ku shumica e menaxherëve të lidhur me UNM-në u pushuan nga puna.<ref>{{Cite web|title=Urgent need to guarantee public broadcaster's independence - Reporters without borders|url=http://en.rsf.org/georgie-urgent-need-to-guarantee-public-08-03-2013,44188.html|website=RSF|access-date=20 maj 2024|archive-date=20 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160320113218/https://en.rsf.org/georgie-urgent-need-to-guarantee-public-08-03-2013,44188.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2013, GPB-ja pësoi një krizë të rëndë drejtuese, me një drejtor të shkarkuar dhe disa pozita të bordit të mbetur bosh. Struktura e saj qeverisëse u ndryshua pas ndryshimeve në Ligjin për radiodifuzionin, duke zvogëluar numrin e bordit dhe duke synuar emërime më konkurruese dhe politikisht neutrale. Raundet e shumëfishta të përzgjedhjes në 2013 dhe 2014 nuk arritën të plotësonin të gjitha vendet vakante.<ref name="FH" /> OSBE RFoM shprehu zhgënjimin.<ref>{{Cite web|title=OSCE media freedom representative calls on Georgian authorities to ensure effective work of public broadcaster - OSCE|url=http://www.osce.org/fom/110584|website=www.osce.org}}</ref> ** Në vitin 2013 [[Ajara TV]] u hoq nga kontrolli i autoriteteve lokale në rajon dhe u shndërrua në një transmetues të shërbimit publik.<ref name="FH" /> OSBE RFoM denoncoi zgjedhjen e Bordit të Administrimit të TV dhe Radios Ajara, duke e quajtur atë "një vendim fatkeq, i cili sfidon sundimin e ligjit dhe ndër të tjera minon integritetin e transmetuesit publik"<ref name="OSCE RFoM">{{Cite web|title=Georgia should uphold its high media freedom standards, says OSCE media freedom representative - OSCE|url=http://www.osce.org/fom/108285|website=www.osce.org}}</ref> * Rrjeti Rustavi 2 prodhoi mbulim të konsiderueshëm të Revolucionit të Trëndafilave të vitit 2003. Stacioni aktualisht arrin rreth 84% të popullsisë së vendit, si dhe Evropën, pjesën evropiane të Rusisë dhe Lindjen e Mesme nëpërmjet satelitit. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2014)">Nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> Stacioni ishte shpesh kritik ndaj qeverisë [[Eduard Shevardnaxe|Eduard Shevardnadze]] dhe raportoi për korrupsionin dhe [[Të drejtat e njeriut|abuzimet e të drejtave të njeriut]] . Në vitin 2001, një bastisje e policisë së sigurisë në Rustavi 2 rezultoi në demonstrata masive në rrugë kundër presionit të qeverisë, pas së cilës Presidenti Shevardnadze shkarkoi të gjithë kabinetin e tij.<ref>{{Cite web|last=Ian Traynor|date=2 nëntor 2001|title=Georgia on the boil after police raid TV station|url=https://www.theguardian.com/media/2001/nov/02/broadcasting.georgia|website=[[The Guardian]]}}</ref> * Në 2008 dhe 2009 stacionet me bazë në Tbilisi, [[Kavkasia TV]] dhe Maestro, e përmirësuan shikueshmërinë e tyre duke i dhënë zë opozitës parlamentare. Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC) sanksionoi Maestro-n si shkelje e licencës së tij të tipit "muzikë dhe argëtuese" dhe refuzoi t'i jepte atij një licencë "programimi të përgjithshëm", duke rezultuar në një polemikë 8-mujore që përfundoi vetëm pas ndërhyrjes së Kryetarit të Parlamentit. .<ref name="EJCtv" /> * TV Imedi u hap nga manjati gjeorgjian Badri Patarkatsishvili dhe ishte shumë kritik ndaj qeverive të Saakashvilit. Në nëntor 2008, qeveria akuzoi stacionin për nxitje të dhunës dhe dërgoi policinë për ta ndërprerë transmetimin. Forcat e policisë shkatërruan pajisje dhe gazetarë të “keqtrajtuar së tepërmi”.<ref>Georgian Public Defender, Parliamentary Report on State of Human Rights, 2007</ref> Stacioni u rihap një vit më vonë, pas vdekjes së Patarkatsishvilit dhe nën kontrollin e një biznesmeni pro-qeveritar - duke adoptuar gjithashtu një linjë editoriale shumë më dashamirëse.<ref name="EJCtv" /><ref>{{Cite web|title=Appointment of new head of news exacerbates situation at Imedi TV - Reporters without borders|url=http://en.rsf.org/georgia-appointment-of-new-head-of-news-19-03-2009,30624.html|website=RSF|access-date=20 maj 2024|archive-date=20 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160320112900/https://en.rsf.org/georgia-appointment-of-new-head-of-news-19-03-2009,30624.html|url-status=dead}}</ref> Transparenca në pronësinë private të stacioneve televizive në Gjeorgji ka qenë e mangët, duke përfshirë Rustavi 2 dhe Imedi. Në vitin 2010, 90% e aksioneve të Imedi ishin në pronësi të Georgia Media Holding, një degë e Rakeen Investment, dhe e menaxhuar nga ish-ministri i ekonomisë i Presidentit Saakashvili. Në mbulimin e lajmeve, mungesa e balancës dhe neutralitetit ishte e dukshme, me stacione të ndara midis kampeve pro-qeveritare dhe pro-opozitës. Situata e transparencës së pronësisë përmirësohet pas ndryshimeve të vitit 2011 në Ligjin për Transmetimet, duke kërkuar zbulimin e plotë të strukturave të pronësisë dhe ndalimin e pronësisë së kompanive offshore. Megjithatë, shqetësimet për përqendrimin e pronësisë mbeten pa zgjidhje. Ndryshimet në pronësi nga viti 2012 deri në 2015 kanë ndihmuar në zvogëlimin e polarizimit midis kanaleve televizive. Tregu i reklamave në Gjeorgji është i kufizuar në madhësi, duke bërë që disa nga stacionet televizive të mbështeten në subvencione publike ose private për të mbijetuar. Rustavi 2, i cili është kanali më i shikuar, përfiton më shumë nga të ardhurat e reklamave. Media House, një ndërmjetës e rëndësishme, shpërndan kohën e transmetimit të Rustavi 2 dhe tre stacioneve të tjera në Tbilisi. Ndryshimet në Ligjin për Transmetimet në vitin 2013 kërkojnë që transmetuesit të deklarojnë burimet e tyre të financimit për Komisionin Kombëtar të Komunikimeve të Gjeorgjisë. Në Gjeorgji, reklamuesit kanë preferuar të investojnë në mediat pro-qeveritare, duke shmangur mediat e shkruara dhe duke favorizuar transmetuesit televizivë. Në vitin 2014, Ministria e Financave u kritikua për kërkesën e tyre ndaj kompanisë TVMR GE për të zbuluar vendndodhjen e familjeve që ishin nën monitorimin e tyre për matjen e audiencës televizive. Në tetor të vitit 2014, një ligj kërkonte që transmetuesit privatë të caktonin 90 sekonda kohë transmetimi për "reklamat sociale" çdo tre orë, të cilat përfshinin njoftimet e shërbimit publik. Megjithatë, kjo dispozitë u kritikua si e paqartë dhe e kushtueshme, duke i dhënë Komisionit Kombëtar të Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC) kompetenca të mëdha kontrolli. Qeveria e Gjeorgjisë kishte planifikuar kalimin në transmetimin dixhital për periudhën 2012-2015. Gjatë kësaj periudhe, qeveria ofroi subvencione për pajisjet e marrësve dixhitalë, veçanërisht për familjet më pak të pasura. Studiot e pavarura të prodhimit televiziv në Gjeorgji përfshijnë emrat si TBC TV, Prime Time, Formula Creativi dhe Utsnobi Studio. Këto studiot ofrojnë një gamë të gjerë të produkteve audiovizive, duke përfshirë filma dhe programe të dizajnuara për të transmetuar në kanalet e televizionit publik dhe ato private. Përveç kësaj, studiot "Reporter" dhe "Monitor" janë një tjetër element i rëndësishëm në peizazhin e prodhimit të medias në vend. Ata kanë krijuar dokumentarë të diskutueshëm që trajtojnë çështje të ndryshme, duke përfshirë krimet që kanë ndodhur pas Revolucionit të Trëndafilave dhe çështjet e keqpërdorimit të fondeve në GPB. Gjithashtu, një tjetër studio e rëndësishme është GNS, e themeluar nga ish-punonjësit e Rustavi-2, e cila është specializuar në prodhimin e dokumentarëve investigativë. Këto dokumentarë shpesh transmetohen në kanalin Maestro. * Stacionet e transmetimit [[Televizioni|televiziv]] : 25 (plus përsëritës) (2011) * Televizionet: 2.57 milion (1997) === Kinema === {{Quote|''After electoral turmoil in 2012 and 2013, Georgia has begun to reap the fruits of the reforms undertaken in the recent years, even if political rivalry has sometimes hampered their implementation. Transparency about media ownership has improved, although news outlets are politically polarized and still not very independent.''}} Industria e kinemasë në Gjeorgji filloi rrugën e saj në vitin 1908. Në një periudhë prej 100 vitesh, vendi ka prodhuar më shumë se 800 filma, 600 dokumentarë dhe 300 filma të animuar. Katalogu i plotë i këtyre krijimeve është i aksesueshëm në internet në faqen Geocinema.ge. Për të nderuar këtë arritje të rëndësishme, një ekspozitë e veçantë u organizua në Festivalin e Filmit në Kanë në vitin 2008, për të shënuar njëqindvjetorin e industrisë së kinemasë së Gjeorgjisë. Në fundin e periudhës sovjetike, kinemaja gjeorgjiane e kishte kohën më të frytshme. Megjithatë, trazirat politike dhe ekonomike të viteve 1990 shkaktuan një rënie në prodhimin e filmit. Studioja kryesore e kinemasë në Gjeorgji, Gruziya Film, u transformua më pas në JSC Georgian Film, një studio private që udhëhiqej nga shteti. Studioja u privatizua, si dhe të gjitha studiot e tjera të filmit që ishin në pronësi të mëparshme shtetërore. Sot, në Gjeorgji ekzistojnë disa studiot e pavarura të filmit, duke përfshirë Sanguko Films, Film Studio – Remka, Georgia Film dhe Vars-studio. Në një përpjekje për tërheqjen e investimeve të huaja në industrinë e filmit, qeveria e Gjeorgjisë ka promovuar vendin si një nga destinacionet më miqësore dhe konkurruese për prodhimin e filmave në nivel global. Ligji për promovimin e kinematografisë kombëtare u miratua në vitin 2000, duke krijuar '''Qendrën Kombëtare të Filmit Gjeorgjian''', e cila financohet nga shteti nën përkujdesjen e Ministrisë së Kulturës. Qendra ka për qëllim të lehtësojë zhvillimin e industrisë së filmit, të subvencionojë prodhimet vendase dhe të promovojë filmat gjeorgjianë në tregun ndërkombëtar. === Telekomunikacioni ===   * [[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike|Kodi i thirrjes]] : +995 * Linjat kryesore: 830,222 linja në përdorim (2009)<ref name="GNAC-AnnulReport-2009">[http://www.gncc.ge/files/3100_2949_381102_Annual%20report%202009.pdf Annual Report (2009)], Georgian National Agency of Communications.</ref> * Celular celular: 3.1 milion linja (2009)<ref name="GNAC-AnnulReport-2009" /> Telefonia fikse, interneti dhe televizioni IP në Gjeorgji janë kryesisht të operuar nga Silknet, New Net dhe MagtiCom, të cilat kontrollonin rreth 90% të tregut në vitin 2018. Në fund të vitit 2008, numri i përdoruesve të telefonisë fikse në Gjeorgji ishte 618,000. Në zonat urbane, ka rreth 20 telefona fikse për çdo 100 banorë, ndërsa në zonat rurale, kjo shifër bie në rreth katër telefona për 100 banorë. Në Gjeorgji, ekzistojnë tre operatorë telefonie celularë: MagtiCom LTD, Silknet SHA dhe Mobitel Georgia, që është pjesë e grupit rus Beeline. Tregu i telefonisë celulare ka më shumë se 3,000,000 klientë të regjistruar në total (numri i klientëve aktivë komercial nuk dihet). Që nga viti 2010, mbulimi i rrjeteve të tyre ka shtrirë në mbi 98% të territorit të populluar të vendit. === Internet === {{Quote|text=According to the decision of [[Georgian National Communications Commission|GNCC]], the territory of Georgia is divided into terrestrial broadcasting service areas.|author=Art. 40|source=Georgian Law on Broadcasting<ref name="lawonbroad"/>}} Për një kohë të gjatë, interneti në Gjeorgji ka qenë i qendruar kryesisht në qytetet kryesore, për shkak të kostos së lartë dhe mungesës së infrastrukturës fikse. Në vitin 2014, rreth 49% e banorëve të Gjeorgjisë kishin akses në internet. Megjithatë, deri në vitin 2023, ky numër u rrit thelbësisht, arritur në 89% sipas të dhënave të Zyrës Kombëtare të Statistikave të Gjeorgjisë. Interneti është i lirë nga kontrolli i qeverisë. Edhe pse gjatë luftës ruso-gjeorgjiane të vitit 2008 u vendosën kufizime të përkohshme, gjendja është normalizuar që atëherë. Komuniteti i blogerëve gjeorgjianë është në rritje, veçanërisht me platforma si Caucasusreports.ge. Gjithashtu, forume dhe faqe mediatike sociale si Forum.ge dhe Facebook.com janë mjetet e rëndësishme për shkëmbimin e informacionit dhe opinionit. Në Gjeorgji, mediat e lajmeve të bazuar në internet po rriten gradualisht. Civil.ge, e drejtuar nga Shoqata e Kombeve të Bashkuara të Gjeorgjisë, u lancua në vitin 2001 si një burim informativ shumëgjuhësh (gjeorgjisht, anglisht, rusisht), duke ofruar lajme të bazuar në fakte. Media.ge (Internews, 2005), Presa.ge dhe Internet.ge janë gjithashtu platforma të rëndësishme për të aksesuar lajmet. Në vitin 2019, u lancua Caucasian Journal në Tbilisi si një medium i parë që fokusohet në rajonin e Kaukazit Jugor. Mediat e lajmeve të bazuar në internet përfshijnë një gamë të gjerë të faqeve të internetit, duke përfshirë: * Civil Georgia * InterPressNews * Netgazeti * Business Media Gjeorgji * Kvira * Multimedia * Agenda.ge * Eurasianet * Media OC * Alia == Organizatat mediatike == === Agjencitë mediatike === Në Gjeorgji, agjencitë e lajmeve përfshijnë InterPressNews, Prime News, GBC dhe Pirveli. Këto janë shoqëri private, fitimprurëse me qendër në Tbilisi. RegInfo është një agjenci me bazë në rajonin e Kvemo Kartli. Përveç këtyre, në vend janë të pranishme edhe agjencitë ndërkombëtare si Agence France Presse, Reuters Bureau, Bloomberg, Itar Tass dhe Associated Press. === Sindikatat === Në Gjeorgji, nuk ka një shoqatë aktive profesionale e punonjësve të medias. Federata Gjeorgjiane e Gazetarëve, e cila është trashëgimtare e Unionit të Gazetarëve të periudhës së epokës Sovjetike, aktualisht është e papunueshme. Megjithatë, disa shoqata tregtare të financuara nga donatorët janë themeluar në vitet 2005-2007, duke përfshirë Shoqatën Rajonale të Medias Gjeorgjiane dhe Shoqatën Gjeorgjiane të Transmetuesve Rajonal të Televizionit, por ndikimi i tyre mbetet i kufizuar. Këto shoqata lobojnë për të luftuar frikësimin dhe dhunën ndaj gazetarëve, për të mbrojtur kërkesat për informim publik dhe për të promovuar ndryshimet legjislative në përputhje me interesat e medias rajonale. === Autoritetet rregullative === Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC), themeluar në vitin 2000 sipas Ligjit mbi Telekomunikacionet dhe Postën të vitit 1990, është një entitet qeveritar i pavarur përgjegjës për rregullimin e sektorit të telekomunikacionit, medias, dhe postës. Detyrat e tij përfshijnë dhënien e licencave për frekuencat radio përmes tenderëve konkurrues, monitorimin e aktiviteteve të licencuarve, dhe arbitrazhin e çështjeve gjyqësore mes mbajtësve të licencës dhe konsumatorëve. GNCC punon për të parandaluar formimin e monopoleve dhe për të siguruar një mjedis konkurrues dhe të drejtë për të gjithë, duke ndihmuar në lehtësimin e hyrjes së teknologjive të reja në treg. Agjencia financohet nga tarifat e licencimit dhe rregullimit dhe anëtarët e saj emërohen nga Presidenti i Gjeorgjisë për një mandat 6-vjeçar. Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC) është kritikuar për mungesën e pavarësisë dhe transparencës në veprimtaritë e tij, sidomos në procesin e licencimit të mediave tradicionale. Në veçanti, ka pasur kritika se kanalet pro-qeveritare lejohen të operojnë pa licencë, ndërsa procesi i licencimit perceptohet si i ndikuar politikisht. Pas kritikave për konflikt interesi, kryetari i ri i GNCC u zgjodh në vitin 2014. OSBE RFoM ka bërë thirrje për t'i dhënë "autonomi të plotë" GNCC-së për të garantuar efikasitetin dhe paanshmërinë e punës së saj, duke e vlerësuar rëndësinë e saj në procesin e dixhitalizimit për të rritur pluralizmin në sektorin e transmetimit. Në vitin 2011, Këshilli Qendror i Komunikimeve të Gjeorgjisë rinovoi licencat e transmetimit, pas një vonese prej 3 vitesh. Në vitin 2012, Gjykata Kushtetuese e Gjeorgjisë vendosi se stacionet televizive nuk do të kishin nevojë për licencë për të transmetuar përmes kabllove, por vetëm nëpërmjet frekuencave radio dhe satelitore. == Censura dhe liria e medias == Në vitet 2016 dhe 2017, Indeksi i Lirisë së Shtypit Botëror nga Reporterët pa Kufij Gjeorgjia ishte në vendin e 64-të. Kjo paraqiste një përmirësim gradual, pasi në vitin 2015, vendi ishte në pozicionin e 69-të nga 180 vende, midis Mauritius (68) dhe Hong Kong (70). Kjo tregoi një trend pozitiv, pasi në vitin 2014, vendi ishte në pozicionin e 84-të, ndërsa në 2013, ishte edhe më poshtë, në vendin e 100-të. Kjo ndryshim gradual tregoi për një përmirësim në kushtet e lirisë së shtypit në Gjeorgji. Ka raste të rralla ligjore që janë ngritur kundër gazetarëve në Gjeorgji, por ndërsa legjislacioni ka pasur një ndikim minimal në disa prej tyre, ka tendenca të pabarabarta në zbatimin e ligjeve. === Sulmet dhe kërcënimet ndaj gazetarëve === Gazetarët në Gjeorgji kanë raportuar për raste të dhunës dhe ngacmimeve, sidomos gjatë periudhave elektorale. Edhe pse numri i këtyre rasteve është ulur, gazetarët vazhdojnë të përballen me kërcënime dhe presione. * Gjatë demonstratave të Gjeorgjisë të vitit 2007, policia e trazirave sulmoi selinë e kanalit Imedi, duke e çuar atë në ndalimin e transmetimit të demonstratave. OSBE RFoM denoncoi veprimin e autoriteteve dhe bëri thirrje për llogari. * Gazetarët e vrarë gjatë [[Lufta Ruso-Gjeorgjiane|luftës ruso-gjeorgjiane]] të 2008 përfshijnë [[Grigol Chikhladze]], kreu i [[Alania TV]], [[Alexander Klimchuk]], kreu i Agjencisë së Imazheve të Causasus dhe korrespondent për Itar-Tass, të dy të vrarë më 10 gusht 2008 në [[Chinvali|Tskhinvali]], dhe Stan Storimans, kameraman me Holandez RTL Nieuws i cili vdiq në [[Gori]] më 12 gusht. Gazetarët e plagosur përfshinin të paktën pesë rusë, dy gjeorgjianë, dy turq, një holandez, një izraelit dhe një amerikan. * [[Lufta Ruso-Gjeorgjiane|Lufta ruso-gjeorgjiane]] e vitit 2008 çoi në bllokimin e ndërsjellë të faqeve të internetit dhe kanaleve televizive gjeorgjiane dhe ruse. Subvencionet e bllokimit pas përfundimit të konfliktit, ndërsa kanalet televizive mbetën të mbushura me informacione armiqësore dhe të njëanshme nga të dyja palët. Aksesi i sigurt për gazetarët nuk mund të sigurohet për një kohë të gjatë në zonat e konfliktit dhe qasja mbeti e kufizuar në mënyrë selektive, me gazetarët gjeorgjianë dhe të huaj të paaftë për të hyrë në rajonet e pushtuara nga Rusia. * Një [[Granata e dorës|granatë dore]] u hodh në televizionin Maestro në maj 2009 gjatë transmetimit të emisionit të drejtpërdrejtë politik "Camera 5", të drejtuar nga [[Georgi Gachechiladze]], vëllai i politikanit të opozitës Levan Gachechiladze . Sulmi shkaktoi të lënduar. * Të paktën 10 gazetarë gjeorgjianë dhe të huaj u sulmuan nga policët ndërsa mbulonin shpërbërjen e një mitingu të opozitës në Tbilisi në natën e 25 deri më 26 maj 2011, megjithëse u identifikuan qartë si anëtarë të shtypit. Disa prej tyre u morën në pyetje dhe iu konfiskuan ose u dëmtuan karta e shtypit ose pajisjet. OSBE RFoM protestoi me Ministrinë e Jashtme të Gjeorgjisë. * Incidentet kundër gazetarëve u raportuan më 26 qershor dhe 12 korrik 2012 në rajonin [[Shida Qartli]] në Gjeorgjinë qendrore. * Në korrik 2014, [[Erosi Kitsmarishvil]], një themelues i Rustavi 2, u vra me armë zjarri në shtëpinë e tij. Një hetim është ende në vazhdim. * Një gazetar nga gazeta [[Asaval-Dasaval]] u sulmua dy herë në tetor 2014. * Në janar 2016, tre gazetarë nga TV Gjeorgjian dhe uebsajti i lajmeve ''Tabula'' u sulmuan ndërsa ishin në një restorant në Tbilisi, gjoja për qëndrimin e tyre ndaj [[Kisha Ortodokse Gjeorgjiane|Kishës Ortodokse Gjeorgjiane]]. Ndërhyrjet në fushën e medias, si nga maxhoranca ashtu edhe nga opozita në Gjeorgji, janë një vijim i ngjarjeve, duke ndikuar në një rritje të polarizimit dhe politizimit. Polarizimi në sektorin televiziv ka pësuar disa zbutje në kohët e fundit, duke parë transmetues që më shumë fokusohen në garën për përmbajtje. Zgjedhjet vendore të vitit 2014 u raportuan të mbuluara në mënyrë relativisht të paanshme, një ndryshim i dukshëm krahasuar me votat kombëtare të 2012 dhe 2013. Megjithatë, sfidat për lirinë e medias vazhdojnë. Zyrtarët qeveritarë janë akuzuar për tentativën për të minuar mbrojtjen ligjore të medias përmes një retorike armiqësore. * Gjatë çështjes së vrasjes së Sandro Girgvliani, biznesmeni mediatik Badri Patarkatsishvili, pronar i Holding Media Media, deklaroi se autoritetet gjeorgjiane po shtonin presionin mbi stacionin e tij dhe bizneset e tjera pasi ai kishte transmetuar detaje të skandalit. “Nuk është sekret që televizioni Imedi ishte i pari që raportoi rrethanat e vrasjes së Sandro Girgvlianit... vetëm kjo u bë shkak për pakënaqësinë e autoriteteve, gjë që bëri që autoritetet financiare të nisnin në mënyrë aktive një hetim për bizneset dhe kompanitë e mia. në mënyrë që të më detyrojë të bëj presion kundër gazetarëve [të mi] dhe të lehtësojë krijimin e një imazhi të favorshëm për autoritetet”, vazhdoi Badri Patarkatsishvili duke thënë se ai kurrë nuk do t'i dorëzohej presionit nga autoritetet. * Më 6 korrik 2006, [[Eka Khoperia]], prezantuese e Rustavi 2, njoftoi gjatë programit të saj të drejtpërdrejtë se do të jepte dorëheqjen, pasi refuzoi të ndiqte udhëzimet nga autoritetet. * Në nëntor 2007, TV Imedi iu pezullua licenca për tre muaj pas akuzave për veprimtari antishtetërore; lokalet e saj u bastisën dhe u mbyllën nga autoritetet. Licenca u rivendos në 4 dhjetor, pas ndërhyrjes dhe ndërmjetësimit ndërkombëtar nga OSBE RFoM dhe [[EU Special Representative for the South Caucasus|Përfaqësuesi Special i BE-së për Kaukazin e Jugut]], dhe qeveria njoftoi se planifikonte të kompensonte dëmet. * Në vitin 2010, [[Eutelsat]] u dyshua për ndërprerjen e transmetimit të stacionit televiziv publik gjeorgjian [[Pervyi Kakvazkyi]] pasi nënshkroi një kontratë me operatorin rus të lidhur me [[Gazprom]] Intersputnik. * Më 27 mars 2012, redaktori i ''[[Forbes]]'' Georgia, Revaz Sakevarishvili, dha dorëheqjen për shkak të censurës së pretenduar, duke pretenduar se "ka pasur një përpjekje mjaft serioze për të ushtruar presion dhe për të vendosur censurë". Sipas Sakevarishvilit, pronarët e Media Partners, kompania mbajtëse që zotëron të drejtat e botimit të Forbes Georgia ishte përpjekur në mënyrë aktive të ndryshonte materialet rreth partive opozitare ose të parandalonte fare publikimin e tyre. * Kryeministri Irakli Garibashvili, si paraardhësit e tij, ka akuzuar disa media, duke përfshirë Rustavi 2 dhe Maestro, për mbulim të njëanshëm. * Në vitin 2013, Transmetuesi Publik Gjeorgjian iu nënshtrua një krize serioze drejtuese, me një drejtor të shkarkuar dhe disa pozita të bordit të mbetur bosh. Struktura e saj qeverisëse u ndryshua pas ndryshimeve në Ligjin për radiodifuzionin, duke zvogëluar numrin e bordit dhe duke synuar emërime më konkurruese dhe politikisht neutrale. Raundet e shumëfishta të përzgjedhjes në 2013 dhe 2014 nuk arritën të plotësonin të gjitha vendet vakante. * Në dhjetor 2014, disa gazetarë dhanë dorëheqjen nga Maestro në shenjë proteste kundër shkarkimit të një spikere popullore Nino Zhizhilashvili, duke denoncuar presionet nga figurat pro-qeveritare. * Në shkurt 2016, reperi gjeorgjian [[Giorgi Gachechiladze]] "Utsnobi" (vëllai i ish politikanit Levan Gachechiladze ) u bë aksionari kryesor i Maestro TV. Kanali u përfshi në një mosmarrëveshje pronësie midis aksionarëve të tjerë, gjë që shkaktoi shqetësime nga gjashtë OJQ, duke përfshirë [[Transparency International]] Georgia, në lidhje me pavarësinë editoriale të kanalit në vazhdën e zgjedhjeve parlamentare të Gjeorgjisë, 2016, pasi "rasti i Maestro intensifikohet [ frika] e shoqërisë civile se qeveria dëshiron të vendosë kontroll mbi median para zgjedhjeve”. Gazetarët e Maestro TV, të mbështetur nga Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Gjeorgjisë (IAGJ), protestuan kundër emërimit të një drejtori të ri për kanalin. Në gusht 2015, Gjykata e Qytetit të Tbilisit vendosi të ndërmarrë një masë për ngrirjen e aseteve të kanalit televiziv privat Rustavi 2, duke u bazuar në një padie civile nga biznesmeni Kibar Khalvashi, një mbështetës i partisë Ëndrra Gjeorgjiane. Padia kishte për qëllim rikuperimin e aksioneve të pretenduara nga Khalvashi, të cilat ai pretendonte të ishte detyruar të dorëzohej në vitin 2006. Në një periudhë prej 2004 deri në 2012, pronësia e Rustavi-2 kishte ndryshuar rreth 20 herë, sipas Transparency International Georgia, shpesh në marrëveshje të dyshimta me biznesmenë të afërt me ish-presidentin Saakashvili. Vendimi gjyqësor për ngrirjen e aseteve të Rustavi-2 u konsiderua joproporcional dhe u cilësua si një rrezik për qëndrueshmërinë e kanalit. Rustavi-2 është kanali televiziv i vetmi i madh që është pranë opozitës së Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare, dhe ky vendim gjyqësor kishte potencialin për të ndikuar negativisht në pluralizmin mediatik në Gjeorgji, si dhe të rrezikonte sigurinë e punës së gazetarëve të Rustavi-2. Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Gjeorgjisë (IAGJ) dhe Federata Evropiane e Gazetarëve shprehen shqetësimin e tyre për emërimin e një menaxhmenti të ri pro-qeveritar në Rustavi-2, duke kërkuar që Gjykata e Tbilisit të mos ndërhyjë në pavarësinë editoriale të këtij kanali. Përfaqësuesi i OSBE-së për Lirinë e Medias bëri thirrje gjykatave gjeorgjiane që të mos cenonin pavarësinë editoriale të medias. Dunja Mijatoviq, përfaqësuesja e OSBE-së për Lirinë e Medias, ka ndërhyrë sërish në vitin 2017 pas një vendimi të Gjykatës Supreme për kontestin e pronësisë së Rustavi-2. Qeveria e Gjeorgjisë e ka shpjeguar çështjen e Rustavi-2 si një mosmarrëveshje pronësie, duke e parë atë si një çështje që duhet të zgjidhet nga gjyqësori. Ata nuk kanë ndërmend të ndërhyjnë në këtë çështje, lënë kështu vendimin në duart e sistemit gjyqësor. Pas vendimit për mbylljen e Rustavi-2, ka pasur protesta në rrugë kundër kësaj veprimtarie. === Censura dhe mbikëqyrja e internetit === Në një raport të Iniciativës OpenNet (ONI) nga nëntori i vitit 2010, disa entitete u identifikuan si të përfshira në filtrimin selektiv të internetit në fushat politike dhe të konfliktit/sigurisë në Gjeorgji. Megjithatë, nuk u gjet asnjë dëshmi për filtrimin në fushat e mjeteve sociale dhe të internetit në atë kohë. Në Gjeorgji, qasja në përmbajtjen e internetit kryesisht është e lirë, duke pasur parasysh kuadrin ligjor kushtetues që u krijua pas Revolucionit të Trëndafilave në vitin 2003. Ky kuadër ligjor u vendos për të parandaluar çdo përpjekje të mundshme nga shteti për të censuruar internetin. Megjithatë, edhe pse ka këto mekanizma ligjorë, ata nuk kanë qenë të mjaftueshëm për të parandaluar filtrimin e kufizuar në rrjetet korporative dhe arsimore. Varësia e Gjeorgjisë nga lidhja ndërkombëtare e bën atë të ekspozuar ndaj filtrimit në nivel global, siç u pa në rastin e bllokimit të YouTube nga Türk Telekom në mars të vitit 2008. Komisioni Kombëtar i Komunikimeve në Gjeorgji nuk ka vepruar shumë për të ndërhyrë në shkeljen e të drejtave të autorit në internet, dhe disa vendime të tij janë konsideruar të influencuara nga politika. Një shembull i tillë është bllokimi i faqeve të internetit në vitin 2011 që paraqisnin një film për luftën gjeorgjio-ruse. Raporti i Freedom House për vitin 2014 për Gjeorgjinë tregon një zvogëlim të kufizimeve në përmbajtjen në internet. Nuk raportoheshin raste të censurimit ose bllokimit të internetit, dhe nuk kishte asnjë rast të raportuar të arrestimeve apo pyetjeve të aktivistëve apo gazetarëve për aktivitete në internet. Ky raport sugjeron një përparim në lirinë e internetit në Gjeorgji gjatë kësaj periudhe. === Vetëcensurë === Në një prezantim në Konferencën e 2-të të Medias në Kaukazin Jugor, gazetarja e pavarur Eka Kvesitadze bëri të ditur se "gazetarët gjeorgjianë kanë lidhje miqësore me zyrtarë të lartë, dhe në fakt, ata praktikojnë marrjen e udhëzimeve prej tyre për të mbuluar ngjarje të ndryshme." Sipas shumicës së panelistëve të Indeksit të Qëndrueshmërisë së Medias, gazetarët në Gjeorgji shpesh praktikojnë autocensurën për të evituar konfrontimet apo ofendimet e pushteteve politike apo fetare, përfshirë Kishën Ortodokse Gjeorgjiane. Disa gazetarë dhe profesionistë praktikojnë autocensurën në internet për të përmbushur standartet e tyre etike profesionale. Në të njëjtën kohë, disa punonjës civilë gjithashtu përballen me presione nga shefat e tyre, duke i shtyrë ata të praktikojnë autocensurën. Më 27 mars 2012, Revaz Sakevarishvili dha dorëheqjen nga pozita e kryeredaktorit të Forbes Georgia, akuzuar për ndërhyrje në punën e tij nga Gagik Eghizaryan, një nga dy bashkëpronarët e shtëpisë botuese të revistës. Sipas Sakevarishvilisë, botuesi kërkonte të shmangte ofendimin e politikanes Gela Bezhuashvili. == Pronësia e medias == === Transparenca === Transparenca e pronësisë së mediave përfshin qasjen e publikut në informacion të saktë, të plotë dhe të përditësuar në lidhje me strukturën e pronësisë së mediave. Një kornizë ligjore që siguron transparencën e pronësisë së mediave lejon që publiku dhe organet e medias të zbulojnë identitetin e pronarëve, kontrolluesve dhe ndikuesve të mediave në një mënyrë efektive. Kjo gjithashtu lejon të zbulohen lidhjet e mediave me partitë politike dhe organet qeveritare, duke rritur llogaridhëninë dhe pavarësinë e mediave. Në vitin 2011, pas një fushate të zhvilluar nga shoqëria civile gjermane, me mbështetjen e organizatave lokale dhe ndërkombëtare dhe dhuruesve, ligji që rregullonte transparencën e pronësisë për mediat e transmetuara u ndryshua me qëllim për të prezantuar kërkesa më të rrepta për transparencën si dhe rregulla për transparencën financiare dhe për të ndaluar kompanitë offshore nga mbajtja e licensave ose autorizimeve për transmetim. Para vitit 2011, një nga problemet kryesore në sistemin mediatik të Gjeorgjisë ishte mungesa e transparencës në pronësinë e mediave. Transmetuesit kryesorë kombëtarë, duke përfshirë ato të shërbimit publik, shiheshin si agjentë të qeverisë që shpërndanin informacione të prirura pro-qeveritare, ndërsa pronarët e tyre të vërtetë mbaheshin në fshehtësi pas kompanive offshore. Megjithatë, rregullat specifike për transparencën e pronësisë së mediave ekzistojnë vetëm për sektorin e transmetimit, duke bërë që të dhënat për median e shkruar dhe atë online të gjenden përmes dispozitave që rregullojnë ligjin e korporatave, e bërë kështu procesin më të komplikuar. Pas reformës së Ligjit për Radiodifuzionin në vitin 2011, mediat elektronike në Gjeorgji, përfshirë rreth 60 media, janë tani të detyruara të zbulojnë të dhëna mbi strukturën e tyre pronësore. Kjo përfshin informacion mbi masën e aksioneve, pronarët e përfituesit, si dhe personat me interesa dhe kontroll indirekt. Një nga ndryshimet kryesore të ligjit ishte bërja e informacionit publik për kompanitë offshore. Këto të dhëna duhet të raportohen në autoritetin përkatës të medias, në këtë rast Këshillin Kombëtar të Komunikimit të Gjeorgjisë (GNCC), dhe duhet të bëhen drejtpërdrejt të njohura publikut. Kjo përmirësim transparenca është një hap i rëndësishëm drejt sigurimit të llogaridhënies dhe pavarësisë së mediave elektronike në Gjeorgji. Një raport i vitit 2014 nga Transparency International në lidhje me transparencën e pronësisë së mediave në Gjeorgji zbuloi se situata kishte përmirësuar ndjeshëm pas reformës së vitit 2011. Sipas këtij raporti, transparenca e pronësisë së mediave transmetuese, të shkruara dhe online ishte kryesisht e lartë. Reforma ligjore e vitit 2011 kishte kontribuar në këtë përmirësim duke bërë publike lidhjet e disa prej mediave kryesore të vendit me qeverinë dhe grupet politike të tjera, duke i nënshtruar ato subjekteve të dritës së diellit. Megjithatë, një sfidë e vazhdueshme që raporti thekson është mungesa e informacionit të disponueshëm për pronarët e mediave të motit që mbajnë poste në organet qeveritare. Në fakt, ekziston një mungesë e një liste të përgjithshme të zyrtarëve qeveritarë, dhe vetëm zyrtarët e lartë janë të obliguar të deklarojnë publikisht pasurinë e tyre. Kjo situatë shënon një përpjekje të vazhdueshme për të rritur transparencën dhe llogaridhënien në fushën e pronësisë së mediave në Gjeorgji, duke adresuar një sferë specifike ku ka ende nevojë për përmirësime të mëtejshme. === Përqendrimi dhe pluralizmi === ; Kuadri ligjor Art. 60 i Ligjit të Gjeorgjisë për transmetimin përshkruan se: Përqendrimi i tregut për operatorët e telekomit është i rregulluar me Ligjin për Komunikimet Elektronike në Gjeorgji. Kjo siguron një kontroll ligjor mbi aktivitetin e tyre për të mbrojtur konkurrencën dhe pavarësinë e tregut. Megjithatë, stacionet e specializuara tokësore televizive dhe radio, si dhe të gjithë transmetuesit kabllorë dhe satelitorë, mediat e shkruara dhe online janë të lira nga këto kufizime, duke pasur një ambient më të lirë për operimin e tyre. Në vitin 2015, u prezantua transmetimi televiziv dixhital tokësor në Gjeorgji. Sipas Indeksit të Qëndrueshmërisë së Mediave të IREX, kalimi në transmetimin dixhital funksionoi pa probleme dhe pa ndërhyrje politike. Kjo tregon për një proces të qëndrueshëm dhe të pavarur në zhvillimin e infrastrukturës së transmetimit dixhital në vend. Në të njëjtën kohë, për mediat online, rregullat e transparencës nuk janë të zbatueshme, e cila e bën më të vështirë identifikimin e pronarëve dhe përqendrimeve të mundshme. Kjo situatë mund të krijojë sfida për të zbuluar strukturat e vërteta të pronësisë dhe ndikimin në mediat online në Gjeorgji. ; Media kombëtare Sipas një raporti të vitit 2014 nga Transparency International Georgia, "niveli i përqendrimit të pronësisë në sektorin e medias [nuk ishte] një arsye për shqetësim". Kjo tregon se kritikat lidhur me kontrollin e pronësisë në mediat nuk ishin në qendër të vëmendjes në atë kohë. Në vitin 2015, Freedom House theksoi se "lidhjet e forta mbeten midis organeve të mediave dhe partive politike ose interesave". Kjo dëshmon për një lidhje të ngushtë midis medias dhe politikës, duke sjellë në vëmendje një situatë potencialisht problematike për lirinë dhe pavarësinë e mediave. Në vitin 2016, IREX raportoi se "argët kryesore të lajmeve gjeorgjiane janë ribashkuar përgjatë linjave të ndryshme politike". Kjo sugjeron se mediat në Gjeorgji mund të jenë të ndikuar nga interesat politike dhe të pavarësisë së tyre. Gjithashtu, ka raste kur burimet e financimit të mediave janë të paqarta, duke sjellë më shumë sfida për transparencën dhe pavarësinë e tyre. Këto raporte tregojnë për një kontekst të ndërlikuar dhe sfidues për lirinë e mediave në Gjeorgji. Transmetuesi Publik Gjeorgjian menaxhon Kanalin e Parë dhe Kanalin e Dytë. Pavarësia e tij është diskutuar dhe në vitin 2012, kryeministri Bidzina Ivanishvili ka shqyrtuar dhe më vonë ka bërë një bashkëpunim me TV9, një kanal komercial që zbatohet nga gruaja e tij. Rustavi 2, një nga kompanitë më të suksesshme të transmetimit televiziv privat në Gjeorgji, kontrollon pothuajse gjysmën e të ardhurave në sektorin e transmetimit. Megjithatë, përveç stacionit argëtues Comedy Channel, nuk ka kanale të tjera në pronësi të kompanisë, duke zvogëluar shqetësimet për nivelin e përqendrimit të tregut. Edhe pse Rustavi 2 është përfshirë në një betejë gjyqësore për pronësi, me IREX që pretendon se pronarët e vërtetë janë të dyshimtë, kjo gjë është një çështje e cila po hetohet dhe përcaktohet nga gjykatat. '''Palitra''' është kompania multimediale dominuese në Gjeorgji, e cila ka në pronësi një gamë të gjerë mediash. Ata kontrollojnë Radio Palitra, Palitra TV, gazetën Kvilis Palitra, Interpress News, si dhe libraritë Biblusi dhe shumë të tjera. ; Mediat rajonale Raporti i Transparency International Georgia për vitin 2014 nuk identifikoi nivelin e perqendrimit të tregut në rajone si një çështje të shqetësueshme. Në Gjeorgji, ka 32 stacione televizive me licencë transmetimi tokësor, prej të cilave 21 transmetojnë në rajonet e ndryshme të vendit, përveç Tbilisit. Përveç kësaj, 24 kompani kanë licencë për transmetim radio në disa rajone të vendit. ; Media online Një raport i vitit 2015 nga Transparency International Georgia zbuloi se disa media online kanë lidhje të ndërsjella. Në veçanti, disa media antiperëndimore janë të lidhura me Institutin Eurasia dhe organizatat Eurasian Choice, të cilat kanë lidhje ruse. Gjithashtu, disa media online kanë lidhje të drejtpërdrejta me Kabinetin. Disa uebfaqe opozitare u krijuan pas humbjes së Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare në zgjedhjet parlamentare të vitit 2012, dhe shumica prej tyre kanë lidhje të drejtpërdrejta me anëtarët e UNM-së dhe organizatat joqeveritare dhe të shoqërisë civile që i mbështesin ato. == Referime == {{reflist}} b15j4uq7k7rr8zyiynr12kgmh6mqmny 2986421 2986420 2026-06-01T17:34:45Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Media e masave në Gjeorgji]]; +[[Kategoria:Media e masave sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986421 wikitext text/x-wiki Nga ana e mediave, Gjeorgia është një vend me një sektor medial që po evoluon në mënyrë të shpejtë. Televizioni, revistat dhe gazetat operojnë kryesisht nga korporatat shtetërore dhe ato fitimprurëse, duke mbështetur veten në reklama, abonime dhe burime të tjera të ardhurorja. Liria e fjalës është e garantuar në Kushtetutën e Gjeorgjisë, duke e bërë vendin të dalluar ndër fqinjët për lirinë e shtypit. Si një vend në tranzicion, sistemi medial gjeorgjian po kalon një fazë të madhe transformimi dhe rritjeje. Kjo situatë krijon një ambient të stimulueshëm për zhvillimin e së ardhmes së medias në vendin e tyre. Në kontekstin e Kaukazit të Jugut, Gjeorgia vazhdon të jetë një vend me një mjedis mediatik shumë i lirë dhe i diversifikuar. Edhe pse ka pasur politizim dhe polarizim afatgjatë në sektorin medial, ai vazhdon të mbetet një nga më të lirët dhe më të hapurit në rajon. Lufta politike për kontroll mbi mediat publike dështoi në vitin 2014, duke lënë kështu këtë sektor pa udhëheqje të qartë. Kjo situatë ka ndikuar në rritjen e diversitetit dhe autonomisë së mediave në vend. Përqindja e madhe e familjeve gjeorgjiane kanë një televizor dhe pjese e madhe të tyre kanë të paktën një radio. Shumica e kompanive mediatike gjeorgjiane kanë selin në kryeqytetin dhe qytetin më të madh, Tbilisi. == Historia == Pas periudhës së sundimit sovjetik, mediat e pavarura filluan të lindin në Gjeorgji. Ndërmjet viteve 1990 dhe 2000, u regjistruan rreth 600 gazeta, duke filluar me gazeten ''7 Days dhe Resonance''. Në vitin 1994, kanali televiziv Rustavi 2 u themelua, duke sjellë liri editoriale në transmetim. Kjo e bëri median një nga institucionet më të besuara në vend, duke arritur një nivel besueshmërie prej 73%, duke qenë vetëm pas Kishës Ortodokse Gjeorgjiane në vitin 2003. Së bashku me rritjen e kritikave të mediave të lira për korrupsionin dhe abuzimin me pushtetin, presionet nga qeveria ndaj tyre në Gjeorgji u përkeqësuan. Kanali i televizionit Rustavi 2 u përball me kërcënime të dyfishuara për mbyllje, ndërsa spikeri i njohur i TV-së, Giorgi Sanaia, u vra. Gjithashtu, disa gazetarë të tjerë u sulmuan, shkaktuar një atmosferë të tensionuar dhe frike në mesin e mediave të lira. Këto ngjarje shënojnë një periudhë të vështirë për lirinë e shtypit dhe pavarësinë e mediave në Gjeorgji. Mediat luajtën një rol të jashtëzakonshëm në raportimin e zgjedhjeve të manipuluara parlamentare të vitit 2003 në Gjeorgji, ngjarje kjo që çoi në Revolucionin e Trëndafilave. Ata publikuan numra që kundërshtuan hapur rezultatet zyrtare të zgjedhjeve të raportuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, duke u bazuar në sondazhet e daljes dhe tabelat paralele të votave.Pasi u shpall Revolucioni i Trëndafilave, një legjislacion i ri u prezantua që garantonte lirinë e fjalës dhe dekriminalizonte shpifjen. Kjo ishte një hap i rëndësishëm drejt rritjes së lirive të mediave dhe një përpjekje për të adresuar ndryshimet që u shfaqën në pasojë të revolucionit. Pas ardhjes në pushtet të Mikhail Saakashvilit, qeveria mori kontrollin e medias dhe përcaktoi agjendën e lajmeve në Gjeorgji. Në këtë periudhë, dy stacione televizive dhe disa gazeta u mbyllën, ndërsa kanalet e tjera u morën nga grupe biznesi private që ishin miqësore ndaj qeverisë. Kjo situatë solli një rritje të autocensurës midis gazetarëve, që tashmë filluan të kufizoheshin në raportimin e tyre. Marrëdhëniet midis mediave dhe qeverisë përkeqësoheshin gjithnjë e më shumë në vitet që pasuan, sidomos me mbylljen e stacionit të kritikuar TV Imedi në vitin 2007, e shoqëruar nga protesta politike, si dhe me konfliktin Ruso-Gjeorgjian të vitit 2008. Në vitin 2009, liria e shtypit u bë një prej çështjeve kryesore politike në Gjeorgji, me një betejë midis qeverisë dhe opozitës për kontrollin mbi transmetuesin publik dhe për denoncimin e mediave pro-qeveritare. Kjo përfshinte edhe forma të ndryshme të frikësimit të gazetarëve, siç ishin "korridoret e turpit". Më vonë, Saakashvili premtonte të ndryshonte peizazhin mediatik drejt një ambiente "më të hapur dhe të paanshëm", duke mbështetur pavarësinë e transmetuesit të shërbimit publik. Megjithatë, shumë nga këto premtimet mbeten të pakryera, duke treguar sfidat dhe tensionet që vazhdojnë të ndikojnë në lirinë e medias në Gjeorgji.   == Kuadri legjislativ == Legjislacioni i medias në Gjeorgji vlerësohet për progresivitetin dhe liberalizmin e tij. Kushtetuta e Gjeorgjisë jep mbrojtje tërheqëse për lirinë e shtypit. Në nenin 19, ajo thotë:<blockquote>Çdo person ka të drejtën për lirinë e fjalës, mendimit, ndërgjegjes, fesë dhe besimit. Përndjekja e një personi për shkak të fjalës, mendimit, fesë ose besimit të tyre, si dhe detyrimi për të shprehur mendimin e tyre për to, janë të paligjshme. Këto të drejta nuk mund të kufizohen, përveç në raste kur ushtrimi i tyre cenon të drejtat e individëve të tjerë.</blockquote>Dhe në nenin 24:<blockquote>Secili individ ka të drejtën e lirë për të marrë dhe për të dhënë informacion, për të shprehur dhe për të shpërndarë mendimin e tyre me çdo mjet të mundshëm. Mediat masive duhet të jenë të lira dhe censura është e ndaluar. As shteti, as individë të caktuar nuk kanë të drejtë të monopolizojnë mediat ose mjetet e shpërndarjes së informacionit. Megjithatë, ushtrimi i këtyre të drejtave mund të kufizohet në kushte të nevojshme për garantimin e sigurisë së shtetit, integritetit territorial, ose sigurisë publike, për parandalimin e krimit, për mbrojtjen e të drejtave dhe dinjitetit të të tjerëve, për parandalimin e zbulimit të informacionit të konfidencial, ose për sigurimin e pavarësisë dhe paanshmërisë së drejtësisë.</blockquote>''Ligji për lirinë e fjalës dhe të shprehjes'' (2004) në Gjeorgji njeh dhe mbrojt lirinë e shprehjes si një vlerë të rëndësishme dhe supreme njerëzore dhe ndalon censurën. Ky ligj garanton të drejtat e banorëve të Gjeorgjisë, si dhe të institucioneve të medias, duke përfshirë gazetat, botuesit dhe Transmetuesin Publik. Ligji përfshin garanci për konfidencialitetin e burimeve dhe sigurancat gjyqësore. Çdo individ ka të drejtë të drejtohet në gjykatë "për të parandaluar shkeljen e një të drejte të garantuar dhe të mbrojtur me këtë ligj" ose "për të çrrënjosur pasojat e shkeljes" (neni 6). Barrën e provës për kufizimet e lirisë së shprehjes e ka personi që e inicion kufizimin, dhe jo gazetari i përfshirë. Në Gjeorgji, shpifja është dekriminalizuar që nga viti 2004, duke e bërë këtë vend të parin në rajonin e Kaukazit që ka ndërmarrë këtë hap. Ligji parashikon që personazhet publike duhet të pranojnë një nivel më të lartë të kritikave krahasuar me qytetarët e zakonshëm, duke marrë në konsideratë përgjegjësitë e tyre ndaj publikut dhe ndikimin e vendimeve të tyre në shoqëri. Kodi Civil i vitit 1999 i Gjeorgjisë përfshin një seksion për Lirinë e Informacionit që siguron akses të menjëhershëm ose brenda një afati 10-ditor në informacionin publik që nuk është sekret shtetëror. Megjithatë, zbatimi i këtij ligji mbetet problematik. Pas vitit 2012, qeveritë e Gjeorgjisë janë zotuar të përmirësojnë aksesin në informacion, duke vepruar në përputhje me Partneritetin e Qeverisjes së Hapur. Agjencive publike tani u kërkohet të zhvillojnë faqe interneti, të publikojnë informacione në internet dhe të pranojnë kërkesa elektronike për informacion. Shumica e tyre u pajtuan me këto kërkesa deri në vitin 2014. Megjithatë, sfidat mbeten në unifikimin dhe zgjerimin e nismave të të dhënave të hapura. Ligji për Transmetimin e Gjeorgjisë rregullon procesin e ndarjes së licencave për frekuencat radio dhe themelon bazën ligjore për Transmetuesin Publik Gjeorgjian. Ndryshimet e vitit 2013 u përhapën parimin e "duhet të ketë/duhet të ofrohet", duke penguar operatorët kabllorë që të manipulojnë politikisht ofertat e tyre duke hequr disa kanale televizive. Ky ndryshim u përshëndet pozitivisht nga OSBE RFoM. Neni tatimor i Gjeorgjisë përjashton nga TVSH-ja çmimet e printimit dhe shpërndarjes së materialeve shtypur, duke përfshirë gazetat dhe revistat. Disa ligje të rëndësishme për lirinë e shtypit dhe medias në Gjeorgji përfshijnë Ligjin për Sekretin Shtetëror, i cili rregullon qasjen dhe përdorimin e informacionit zyrtar, dhe Ligjin për të Drejtat e Autorit dhe të Drejtat e Përafërta, i cili mbrojnë të drejtat e pronarëve të medias dhe të autorëve për krijet e tyre. === Statusi dhe vetërregullimi i gazetarëve === Në dhjetor të vitit 2009, gazetarët e mbledhur nga Instituti i Shoqërisë Civile në Gjeorgji ratifikuan Kartën Gjeorgjiane të Etikës së Gazetarisë dhe formuan Shoqatën e Kartës Gjeorgjiane të Etikës së Gazetarisë. Në vitin 2009, Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë miratoi Kodin e Sjelljes së Transmetuesve, në përputhje me kërkesën e Ligjit të vitit 2004 për Transmetimet. Ligji i përcakton këtë akt normativ si "një dokument të miratuar nga Komisioni... që përcakton rregullat e sjelljes për mbajtësit e licencës". Transmetuesi Publik Gjeorgjian ka një Kod Sjelljeje të përparuar, si dhe një ombudsman për të pranuar ankesat e shikuesve. Këshilli i Medias u formua në vitin 2005 nga një koalicion i organizatave mediatike kombëtare dhe rajonale, tre organizata jo-qeveritare dhe gazetarë individualë. Misioni i tij ishte monitorimi dhe zbatimi i Kodit të Etikës së Gazetarëve, si dhe trajtimi i ankesave. Megjithatë, ai nuk arriti të vendoste standarde etike ndërmjet mediave. Organizatat themeluese shpejt refuzuan të paguanin tarifat e anëtarësimit. Një Këshill alternativ i Shtypit u krijua në vitin 2005 nga katër gazeta kryesore, të cilat kishin kundërshtuar themelimin e Këshillit të Medias, e shihnin atë si një përpjekje për censurë. Megjithatë, ky Këshill i Shtypit gjithashtu tregoi të kishte sfida në funksionimin e tij. Në vitin 2010, OSBE RFoM intervenoi për të rikujtuar gazetarët gjeorgjianë për detyrat e tyre profesionale, pas një raporti të rremë të diskutueshëm nga TV Imedi. Ata dënuan "gazetarinë e papërgjegjshme dhe ndikimin që mund të ketë në lirinë dhe sigurinë e medias". Raporti i Imedit përhapte panik duke pretenduar se presidenti Saakashvili ishte vrarë dhe trupat ruse ishin afër Tbilisit, pa paralajmërim për natyrën e tij të rremë. Kjo situatë u trajtua shpejt nga GNCC. Sipas Mijatoviç, "Transmetuesit dhe mediat e tjera duhet të sillen me përgjegjësi dhe të mos mashtrojnë publikun duke përhapur informacion të rremë. Kjo është e veçantë në Gjeorgji dhe vende të tjera, shoqëritë e të cilave mund të jenë më të prirura ndaj alarmit për shkak të konflikteve të fundit të armatosura." == Mediat == Në Gjeorgji, ka shumë gazeta, por shumica prej tyre kanë një numër të kufizuar lexuesish për shkak të tirazhit të tyre të ulët. {{Quote|text=According to the decision of [[Georgian National Communications Commission|GNCC]], the territory of Georgia is divided into terrestrial broadcasting service areas.|author=|source=Georgian Law on Broadcasting<ref name="lawonbroad"/>}} Gazetat në Gjeorgji ofrojnë opinione pluraliste për publikun, kanë lexues besnikë dhe janë burimi kryesor i informacionit për rreth një të katërtën e qytetarëve. Në vitin 2010, Gjeorgjia kishte një total prej 502 gazetash të regjistruara, ndër to 376 ishin kombëtare (të regjistruara në Departamentin e Statistikave në Tbilisi) dhe 126 ishin rajonale. Nga këto, vetëm 28 gazeta me bazë në Tbilisi dhe 61 gazeta në periferi kishin botime të rregullta. Gazetat më të njohura ishin "24 Saati" dhe "Rezonansi". Të tjera media të shtypit përfshijnë gazetat e përditshme "Alia", "Akhali Taoba", "Sakartvelos Respublika", "Mtavari Gazeti", "Versia" dhe "Asaval-Dasavali" (me standarde të ndryshme profesionale), si dhe revista të përjavshme si "Kviris Palitra", e cila ishte e shitura më shumë. Shumica e gazetave kishin qendër në kryeqytet, ndërsa mediat me bazë në Tbilisi shpërndaheshin edhe në rajonet periferike. Mediat e shkruara rajonale në Gjeorgji përfshijnë kryesisht gazeta të përjavshme, si "Batumelebi" me bazë në Batumi, "Akhali Gazeti" me bazë në Kutaisi, "PS", "Guria News", "Kakhetis Khma", "Spektri" dhe "Samkhretis Karibche". Gazetat në gjuhën e pakicave përfshijnë ato në gjuhën ruse si "Svobodnaya Gruziya", "Golovinski Prospect", "Argumenti i Facti", si dhe "Komsomolskaya Pravda v Gruzii" dhe gazeta dygjuhëshe "Ajaria". Gazetat në gjuhën armene përfshijnë "Javakhk", "Arshadius" dhe gazeta dygjuhëshe "Samkhretis Karibche". Gazetat në gjuhën azerbajxhaniane përfshijnë "Gurjistan", "Hairat" dhe gazeta dygjuhëshe "Timer" e botuar nga Agjencia për Zhvillim Civil. Revistat në gjuhën angleze si "The Messenger", "The Financial", "Georgia Today", "The Georgian Times" dhe "Georgia Business Week" fokusohen kryesisht në të dhënat dhe ngjarjet relevante për komunitetin ndërkombëtar në Tbilisi. Revistat e lira dhe të cilat shkëlqejnë po shfaqen në numër gjithnjë e më të madh. Këto revista ofrojnë një gamë të gjerë temash, duke përfshirë thashetheme, argëtim, dhe politikë. Disa nga titujt e tyre përfshijnë "Sarke", "Tbiliselebi", "Gza", dhe "Raitingi", si dhe versione të lokalizuara të mediave ndërkombëtare si "Cosmopolitan Georgia". Në këtë listë gjithashtu përfshihen "Tskheli Shokoladi" dhe "Liberal" nga M-Publishing. Informacioni mbi tirazhin nuk është publikuar nga botuesit. Në Tbilisi, tirazhi mesatar ishte rreth 4,500-5,000 për gazetat e përditshme, 2,000 për gazetat rajonale dhe 25,000-30,000 për gazetat e përditshme të botuara një herë në javë. === Publikimi === {{Quote|''After electoral turmoil in 2012 and 2013, Georgia has begun to reap the fruits of the reforms undertaken in the recent years, even if political rivalry has sometimes hampered their implementation. Transparency about media ownership has improved, although news outlets are politically polarized and still not very independent.''}}  * Stacionet e transmetimit [[Radio|radiofonik]] : AM 7, FM 12, me valë të shkurtra 4 (1998) * Radio: 3.02 milion (1997) Në Tbilisi, stacionet radiofonike përfshijnë Imedi Radio (105.9FM), Fortuna dhe Radio 105. Imedi Radio fokusohet kryesisht në lajme dhe komente, por gjatë orëve të vona të natës transmeton gjithashtu muzikë pop. Në vitin 2010, në Tbilisi ishin aktivë 27 stacione radio, ndërsa në zonat e tjera të vendit ishin 9. Stacionet kryesore me bazë në Tbilisi përfshijnë Fortuna, Fortuna Plus, Imedi (me fokus në lajme dhe komente), Utsnobi, Avto Radio, Ar Daidardo dhe Green Wave. Këto stacione ofrojnë një gamë të gjerë të programeve, duke përfshirë lajme, talk show, muzikë dhe argëtim. Me përjashtim të Utsnobi, ato transmetojnë në të gjithë vendin. Abhazetis Khma transmeton në gjeorgjianisht dhe rusisht në zonën e shkëputur të Abkhazisë. Stacionet rajonale përfshijnë Dzveli Kalaki, Hereti, Harmonia dhe Atinati, të cilat janë të përfaqësuara si Rrjeti i Radios Gjeorgjiane. Këto stacione konkurrojnë me radion e bazuar në Tbilisi për audiencën lokale. Në vitin 2010, kishte dy radiostacione me bazë në komunitet, një në Marneuli dhe një në Nori, të cilat transmetonin tre orë në ditë përmes altoparlantëve. Transmetuesi Publik Gjeorgjian (GPB) drejton dy kanale radioje: Sakartvelos Radio - Pirveli Radio dhe Radio Ori - Kartuli Radio. Megjithatë, ata mbeten prapa në renditjen e dëgjuesve. Në së kaluarën, GPB kishte një kanal ndërkombëtar, Radio Georgia, i cili u mbyll në vitin 2005. Në Gjeorgji, radio të huaja që ritransmetohen përfshijnë Radio France International, Radio Publike Kombëtare e Amerikës dhe BBC World në Radio GIPA, si dhe Europa Plus të Rusisë. Radio Evropa e Lirë/Radio Liberty gjithashtu transmeton katër orë në ditë lajme dhe analiza të prodhuara në vend. === Transmetimi televiziv === {{Quote|text=According to the decision of [[Georgian National Communications Commission|GNCC]], the territory of Georgia is divided into terrestrial broadcasting service areas.|author=Art. 40|source=Georgian Law on Broadcasting<ref name="lawonbroad"/>}} Televizioni në Gjeorgji u lancua në vitin 1956, kur Gjeorgjia ishte ende pjesë e Bashkimit Sovjetik. Përmbajtja televizive ka qenë një burim kryesor i informacionit politik për shumicën e gjeorgjianëve, me rreth 95% të tyre që morën lajmet e tyre politike nga televizioni në vitin 2010. Industria televizive në vend përfshin rreth 40 stacione televizive, prej të cilave nëntë janë në Tbilisi dhe 31 në rajone të tjera të vendit. Katër prej këtyre stacioneve kanë mbulim kombëtar, duke përfshirë Transmetuesin Publik Gjeorgjian (Channel I), Imedi, Rustavi 2 dhe Ajara. Shikuesit zakonisht preferojnë Rustavi 2, ndjekur nga Imedi dhe Kanali i Parë i GPB-së (Transmetuesi Publik Gjeorgjian). Në listën e stacioneve të mëdha të televizionit për vitin 2008 përfshihen Kanali i Dytë, Maestro, Mze TV, Mzera Television, TV 9, dhe Kavkasia TV. Në vitin 2006, dy stacione të reja u hapën: TV Sakartvelo, i financuar nga Ministria e Mbrojtjes për të mbuluar çështjet e mbrojtjes, dhe Alania, që transmetonte në gjuhën ruse në rajonin e shkëputur të Osetisë së Jugut. * Transmetuesi Publik Gjeorgjian financohet nga publiku (ai mori një ndarje vjetore prej rreth 0.12% të PBB-së nga buxheti i shtetit<ref>{{Cite web|title=OSCE media freedom representative welcomes reforms of public television financing in Spain, Georgia - OSCE|url=http://www.osce.org/fom/51832|website=www.osce.org}}</ref> ), dhe transmeton në televizion dhe radio pa pagesë . Kërkohet me ligj që të "sigurojë informacion të saktë dhe të përditësuar që është i lirë nga paragjykimet politike dhe tregtare" dhe "të adresojë nevojat dhe interesat e shoqërisë më të madhe gjeorgjiane përmes shumëllojshmërisë së programeve dhe pikëpamjeve".<ref>Article 15, Georgian 2004 Law on Broadcasting</ref> Televizioni shtetëror u shndërrua në transmetues publik në vitin 2004 pas miratimit të Ligjit për Transmetim. GPB u kritikua më vonë se u bë një zëdhënëse e qeverisë dhe u fut në kurth në një betejë për kontroll midis qeverisë dhe opozitës. Bordi i GPB-së u zgjerua nga 9 në 15 anëtarë në dhjetor 2009 për të ofruar më shumë hapësirë për opozitën dhe shoqërinë civile. Kanali i saj i Parë mbeti i konsideruar si i njëanshëm në favor të qeverisë [[Lëvizja e Bashkuar Kombëtare|së Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare]] të para vitit 2012.<ref name="FH">[[Freedom House]], [https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2015/georgia Georgia 2015 Press Freedom report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304210314/https://freedomhouse.org/report/freedom-press/2015/georgia |date=4 mars 2016 }}</ref> GPB iu nënshtrua [[Spoil-system|sistemit të prishjes]] në vitin 2013, ku shumica e menaxherëve të lidhur me UNM-në u pushuan nga puna.<ref>{{Cite web|title=Urgent need to guarantee public broadcaster's independence - Reporters without borders|url=http://en.rsf.org/georgie-urgent-need-to-guarantee-public-08-03-2013,44188.html|website=RSF|access-date=20 maj 2024|archive-date=20 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160320113218/https://en.rsf.org/georgie-urgent-need-to-guarantee-public-08-03-2013,44188.html|url-status=dead}}</ref> Në vitin 2013, GPB-ja pësoi një krizë të rëndë drejtuese, me një drejtor të shkarkuar dhe disa pozita të bordit të mbetur bosh. Struktura e saj qeverisëse u ndryshua pas ndryshimeve në Ligjin për radiodifuzionin, duke zvogëluar numrin e bordit dhe duke synuar emërime më konkurruese dhe politikisht neutrale. Raundet e shumëfishta të përzgjedhjes në 2013 dhe 2014 nuk arritën të plotësonin të gjitha vendet vakante.<ref name="FH" /> OSBE RFoM shprehu zhgënjimin.<ref>{{Cite web|title=OSCE media freedom representative calls on Georgian authorities to ensure effective work of public broadcaster - OSCE|url=http://www.osce.org/fom/110584|website=www.osce.org}}</ref> ** Në vitin 2013 [[Ajara TV]] u hoq nga kontrolli i autoriteteve lokale në rajon dhe u shndërrua në një transmetues të shërbimit publik.<ref name="FH" /> OSBE RFoM denoncoi zgjedhjen e Bordit të Administrimit të TV dhe Radios Ajara, duke e quajtur atë "një vendim fatkeq, i cili sfidon sundimin e ligjit dhe ndër të tjera minon integritetin e transmetuesit publik"<ref name="OSCE RFoM">{{Cite web|title=Georgia should uphold its high media freedom standards, says OSCE media freedom representative - OSCE|url=http://www.osce.org/fom/108285|website=www.osce.org}}</ref> * Rrjeti Rustavi 2 prodhoi mbulim të konsiderueshëm të Revolucionit të Trëndafilave të vitit 2003. Stacioni aktualisht arrin rreth 84% të popullsisë së vendit, si dhe Evropën, pjesën evropiane të Rusisë dhe Lindjen e Mesme nëpërmjet satelitit. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2014)">Nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> Stacioni ishte shpesh kritik ndaj qeverisë [[Eduard Shevardnaxe|Eduard Shevardnadze]] dhe raportoi për korrupsionin dhe [[Të drejtat e njeriut|abuzimet e të drejtave të njeriut]] . Në vitin 2001, një bastisje e policisë së sigurisë në Rustavi 2 rezultoi në demonstrata masive në rrugë kundër presionit të qeverisë, pas së cilës Presidenti Shevardnadze shkarkoi të gjithë kabinetin e tij.<ref>{{Cite web|last=Ian Traynor|date=2 nëntor 2001|title=Georgia on the boil after police raid TV station|url=https://www.theguardian.com/media/2001/nov/02/broadcasting.georgia|website=[[The Guardian]]}}</ref> * Në 2008 dhe 2009 stacionet me bazë në Tbilisi, [[Kavkasia TV]] dhe Maestro, e përmirësuan shikueshmërinë e tyre duke i dhënë zë opozitës parlamentare. Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC) sanksionoi Maestro-n si shkelje e licencës së tij të tipit "muzikë dhe argëtuese" dhe refuzoi t'i jepte atij një licencë "programimi të përgjithshëm", duke rezultuar në një polemikë 8-mujore që përfundoi vetëm pas ndërhyrjes së Kryetarit të Parlamentit. .<ref name="EJCtv" /> * TV Imedi u hap nga manjati gjeorgjian Badri Patarkatsishvili dhe ishte shumë kritik ndaj qeverive të Saakashvilit. Në nëntor 2008, qeveria akuzoi stacionin për nxitje të dhunës dhe dërgoi policinë për ta ndërprerë transmetimin. Forcat e policisë shkatërruan pajisje dhe gazetarë të “keqtrajtuar së tepërmi”.<ref>Georgian Public Defender, Parliamentary Report on State of Human Rights, 2007</ref> Stacioni u rihap një vit më vonë, pas vdekjes së Patarkatsishvilit dhe nën kontrollin e një biznesmeni pro-qeveritar - duke adoptuar gjithashtu një linjë editoriale shumë më dashamirëse.<ref name="EJCtv" /><ref>{{Cite web|title=Appointment of new head of news exacerbates situation at Imedi TV - Reporters without borders|url=http://en.rsf.org/georgia-appointment-of-new-head-of-news-19-03-2009,30624.html|website=RSF|access-date=20 maj 2024|archive-date=20 mars 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160320112900/https://en.rsf.org/georgia-appointment-of-new-head-of-news-19-03-2009,30624.html|url-status=dead}}</ref> Transparenca në pronësinë private të stacioneve televizive në Gjeorgji ka qenë e mangët, duke përfshirë Rustavi 2 dhe Imedi. Në vitin 2010, 90% e aksioneve të Imedi ishin në pronësi të Georgia Media Holding, një degë e Rakeen Investment, dhe e menaxhuar nga ish-ministri i ekonomisë i Presidentit Saakashvili. Në mbulimin e lajmeve, mungesa e balancës dhe neutralitetit ishte e dukshme, me stacione të ndara midis kampeve pro-qeveritare dhe pro-opozitës. Situata e transparencës së pronësisë përmirësohet pas ndryshimeve të vitit 2011 në Ligjin për Transmetimet, duke kërkuar zbulimin e plotë të strukturave të pronësisë dhe ndalimin e pronësisë së kompanive offshore. Megjithatë, shqetësimet për përqendrimin e pronësisë mbeten pa zgjidhje. Ndryshimet në pronësi nga viti 2012 deri në 2015 kanë ndihmuar në zvogëlimin e polarizimit midis kanaleve televizive. Tregu i reklamave në Gjeorgji është i kufizuar në madhësi, duke bërë që disa nga stacionet televizive të mbështeten në subvencione publike ose private për të mbijetuar. Rustavi 2, i cili është kanali më i shikuar, përfiton më shumë nga të ardhurat e reklamave. Media House, një ndërmjetës e rëndësishme, shpërndan kohën e transmetimit të Rustavi 2 dhe tre stacioneve të tjera në Tbilisi. Ndryshimet në Ligjin për Transmetimet në vitin 2013 kërkojnë që transmetuesit të deklarojnë burimet e tyre të financimit për Komisionin Kombëtar të Komunikimeve të Gjeorgjisë. Në Gjeorgji, reklamuesit kanë preferuar të investojnë në mediat pro-qeveritare, duke shmangur mediat e shkruara dhe duke favorizuar transmetuesit televizivë. Në vitin 2014, Ministria e Financave u kritikua për kërkesën e tyre ndaj kompanisë TVMR GE për të zbuluar vendndodhjen e familjeve që ishin nën monitorimin e tyre për matjen e audiencës televizive. Në tetor të vitit 2014, një ligj kërkonte që transmetuesit privatë të caktonin 90 sekonda kohë transmetimi për "reklamat sociale" çdo tre orë, të cilat përfshinin njoftimet e shërbimit publik. Megjithatë, kjo dispozitë u kritikua si e paqartë dhe e kushtueshme, duke i dhënë Komisionit Kombëtar të Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC) kompetenca të mëdha kontrolli. Qeveria e Gjeorgjisë kishte planifikuar kalimin në transmetimin dixhital për periudhën 2012-2015. Gjatë kësaj periudhe, qeveria ofroi subvencione për pajisjet e marrësve dixhitalë, veçanërisht për familjet më pak të pasura. Studiot e pavarura të prodhimit televiziv në Gjeorgji përfshijnë emrat si TBC TV, Prime Time, Formula Creativi dhe Utsnobi Studio. Këto studiot ofrojnë një gamë të gjerë të produkteve audiovizive, duke përfshirë filma dhe programe të dizajnuara për të transmetuar në kanalet e televizionit publik dhe ato private. Përveç kësaj, studiot "Reporter" dhe "Monitor" janë një tjetër element i rëndësishëm në peizazhin e prodhimit të medias në vend. Ata kanë krijuar dokumentarë të diskutueshëm që trajtojnë çështje të ndryshme, duke përfshirë krimet që kanë ndodhur pas Revolucionit të Trëndafilave dhe çështjet e keqpërdorimit të fondeve në GPB. Gjithashtu, një tjetër studio e rëndësishme është GNS, e themeluar nga ish-punonjësit e Rustavi-2, e cila është specializuar në prodhimin e dokumentarëve investigativë. Këto dokumentarë shpesh transmetohen në kanalin Maestro. * Stacionet e transmetimit [[Televizioni|televiziv]] : 25 (plus përsëritës) (2011) * Televizionet: 2.57 milion (1997) === Kinema === {{Quote|''After electoral turmoil in 2012 and 2013, Georgia has begun to reap the fruits of the reforms undertaken in the recent years, even if political rivalry has sometimes hampered their implementation. Transparency about media ownership has improved, although news outlets are politically polarized and still not very independent.''}} Industria e kinemasë në Gjeorgji filloi rrugën e saj në vitin 1908. Në një periudhë prej 100 vitesh, vendi ka prodhuar më shumë se 800 filma, 600 dokumentarë dhe 300 filma të animuar. Katalogu i plotë i këtyre krijimeve është i aksesueshëm në internet në faqen Geocinema.ge. Për të nderuar këtë arritje të rëndësishme, një ekspozitë e veçantë u organizua në Festivalin e Filmit në Kanë në vitin 2008, për të shënuar njëqindvjetorin e industrisë së kinemasë së Gjeorgjisë. Në fundin e periudhës sovjetike, kinemaja gjeorgjiane e kishte kohën më të frytshme. Megjithatë, trazirat politike dhe ekonomike të viteve 1990 shkaktuan një rënie në prodhimin e filmit. Studioja kryesore e kinemasë në Gjeorgji, Gruziya Film, u transformua më pas në JSC Georgian Film, një studio private që udhëhiqej nga shteti. Studioja u privatizua, si dhe të gjitha studiot e tjera të filmit që ishin në pronësi të mëparshme shtetërore. Sot, në Gjeorgji ekzistojnë disa studiot e pavarura të filmit, duke përfshirë Sanguko Films, Film Studio – Remka, Georgia Film dhe Vars-studio. Në një përpjekje për tërheqjen e investimeve të huaja në industrinë e filmit, qeveria e Gjeorgjisë ka promovuar vendin si një nga destinacionet më miqësore dhe konkurruese për prodhimin e filmave në nivel global. Ligji për promovimin e kinematografisë kombëtare u miratua në vitin 2000, duke krijuar '''Qendrën Kombëtare të Filmit Gjeorgjian''', e cila financohet nga shteti nën përkujdesjen e Ministrisë së Kulturës. Qendra ka për qëllim të lehtësojë zhvillimin e industrisë së filmit, të subvencionojë prodhimet vendase dhe të promovojë filmat gjeorgjianë në tregun ndërkombëtar. === Telekomunikacioni ===   * [[Lista e vendeve sipas kodeve ndërkombëtare telefonike|Kodi i thirrjes]] : +995 * Linjat kryesore: 830,222 linja në përdorim (2009)<ref name="GNAC-AnnulReport-2009">[http://www.gncc.ge/files/3100_2949_381102_Annual%20report%202009.pdf Annual Report (2009)], Georgian National Agency of Communications.</ref> * Celular celular: 3.1 milion linja (2009)<ref name="GNAC-AnnulReport-2009" /> Telefonia fikse, interneti dhe televizioni IP në Gjeorgji janë kryesisht të operuar nga Silknet, New Net dhe MagtiCom, të cilat kontrollonin rreth 90% të tregut në vitin 2018. Në fund të vitit 2008, numri i përdoruesve të telefonisë fikse në Gjeorgji ishte 618,000. Në zonat urbane, ka rreth 20 telefona fikse për çdo 100 banorë, ndërsa në zonat rurale, kjo shifër bie në rreth katër telefona për 100 banorë. Në Gjeorgji, ekzistojnë tre operatorë telefonie celularë: MagtiCom LTD, Silknet SHA dhe Mobitel Georgia, që është pjesë e grupit rus Beeline. Tregu i telefonisë celulare ka më shumë se 3,000,000 klientë të regjistruar në total (numri i klientëve aktivë komercial nuk dihet). Që nga viti 2010, mbulimi i rrjeteve të tyre ka shtrirë në mbi 98% të territorit të populluar të vendit. === Internet === {{Quote|text=According to the decision of [[Georgian National Communications Commission|GNCC]], the territory of Georgia is divided into terrestrial broadcasting service areas.|author=Art. 40|source=Georgian Law on Broadcasting<ref name="lawonbroad"/>}} Për një kohë të gjatë, interneti në Gjeorgji ka qenë i qendruar kryesisht në qytetet kryesore, për shkak të kostos së lartë dhe mungesës së infrastrukturës fikse. Në vitin 2014, rreth 49% e banorëve të Gjeorgjisë kishin akses në internet. Megjithatë, deri në vitin 2023, ky numër u rrit thelbësisht, arritur në 89% sipas të dhënave të Zyrës Kombëtare të Statistikave të Gjeorgjisë. Interneti është i lirë nga kontrolli i qeverisë. Edhe pse gjatë luftës ruso-gjeorgjiane të vitit 2008 u vendosën kufizime të përkohshme, gjendja është normalizuar që atëherë. Komuniteti i blogerëve gjeorgjianë është në rritje, veçanërisht me platforma si Caucasusreports.ge. Gjithashtu, forume dhe faqe mediatike sociale si Forum.ge dhe Facebook.com janë mjetet e rëndësishme për shkëmbimin e informacionit dhe opinionit. Në Gjeorgji, mediat e lajmeve të bazuar në internet po rriten gradualisht. Civil.ge, e drejtuar nga Shoqata e Kombeve të Bashkuara të Gjeorgjisë, u lancua në vitin 2001 si një burim informativ shumëgjuhësh (gjeorgjisht, anglisht, rusisht), duke ofruar lajme të bazuar në fakte. Media.ge (Internews, 2005), Presa.ge dhe Internet.ge janë gjithashtu platforma të rëndësishme për të aksesuar lajmet. Në vitin 2019, u lancua Caucasian Journal në Tbilisi si një medium i parë që fokusohet në rajonin e Kaukazit Jugor. Mediat e lajmeve të bazuar në internet përfshijnë një gamë të gjerë të faqeve të internetit, duke përfshirë: * Civil Georgia * InterPressNews * Netgazeti * Business Media Gjeorgji * Kvira * Multimedia * Agenda.ge * Eurasianet * Media OC * Alia == Organizatat mediatike == === Agjencitë mediatike === Në Gjeorgji, agjencitë e lajmeve përfshijnë InterPressNews, Prime News, GBC dhe Pirveli. Këto janë shoqëri private, fitimprurëse me qendër në Tbilisi. RegInfo është një agjenci me bazë në rajonin e Kvemo Kartli. Përveç këtyre, në vend janë të pranishme edhe agjencitë ndërkombëtare si Agence France Presse, Reuters Bureau, Bloomberg, Itar Tass dhe Associated Press. === Sindikatat === Në Gjeorgji, nuk ka një shoqatë aktive profesionale e punonjësve të medias. Federata Gjeorgjiane e Gazetarëve, e cila është trashëgimtare e Unionit të Gazetarëve të periudhës së epokës Sovjetike, aktualisht është e papunueshme. Megjithatë, disa shoqata tregtare të financuara nga donatorët janë themeluar në vitet 2005-2007, duke përfshirë Shoqatën Rajonale të Medias Gjeorgjiane dhe Shoqatën Gjeorgjiane të Transmetuesve Rajonal të Televizionit, por ndikimi i tyre mbetet i kufizuar. Këto shoqata lobojnë për të luftuar frikësimin dhe dhunën ndaj gazetarëve, për të mbrojtur kërkesat për informim publik dhe për të promovuar ndryshimet legjislative në përputhje me interesat e medias rajonale. === Autoritetet rregullative === Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC), themeluar në vitin 2000 sipas Ligjit mbi Telekomunikacionet dhe Postën të vitit 1990, është një entitet qeveritar i pavarur përgjegjës për rregullimin e sektorit të telekomunikacionit, medias, dhe postës. Detyrat e tij përfshijnë dhënien e licencave për frekuencat radio përmes tenderëve konkurrues, monitorimin e aktiviteteve të licencuarve, dhe arbitrazhin e çështjeve gjyqësore mes mbajtësve të licencës dhe konsumatorëve. GNCC punon për të parandaluar formimin e monopoleve dhe për të siguruar një mjedis konkurrues dhe të drejtë për të gjithë, duke ndihmuar në lehtësimin e hyrjes së teknologjive të reja në treg. Agjencia financohet nga tarifat e licencimit dhe rregullimit dhe anëtarët e saj emërohen nga Presidenti i Gjeorgjisë për një mandat 6-vjeçar. Komisioni Kombëtar i Komunikimeve të Gjeorgjisë (GNCC) është kritikuar për mungesën e pavarësisë dhe transparencës në veprimtaritë e tij, sidomos në procesin e licencimit të mediave tradicionale. Në veçanti, ka pasur kritika se kanalet pro-qeveritare lejohen të operojnë pa licencë, ndërsa procesi i licencimit perceptohet si i ndikuar politikisht. Pas kritikave për konflikt interesi, kryetari i ri i GNCC u zgjodh në vitin 2014. OSBE RFoM ka bërë thirrje për t'i dhënë "autonomi të plotë" GNCC-së për të garantuar efikasitetin dhe paanshmërinë e punës së saj, duke e vlerësuar rëndësinë e saj në procesin e dixhitalizimit për të rritur pluralizmin në sektorin e transmetimit. Në vitin 2011, Këshilli Qendror i Komunikimeve të Gjeorgjisë rinovoi licencat e transmetimit, pas një vonese prej 3 vitesh. Në vitin 2012, Gjykata Kushtetuese e Gjeorgjisë vendosi se stacionet televizive nuk do të kishin nevojë për licencë për të transmetuar përmes kabllove, por vetëm nëpërmjet frekuencave radio dhe satelitore. == Censura dhe liria e medias == Në vitet 2016 dhe 2017, Indeksi i Lirisë së Shtypit Botëror nga Reporterët pa Kufij Gjeorgjia ishte në vendin e 64-të. Kjo paraqiste një përmirësim gradual, pasi në vitin 2015, vendi ishte në pozicionin e 69-të nga 180 vende, midis Mauritius (68) dhe Hong Kong (70). Kjo tregoi një trend pozitiv, pasi në vitin 2014, vendi ishte në pozicionin e 84-të, ndërsa në 2013, ishte edhe më poshtë, në vendin e 100-të. Kjo ndryshim gradual tregoi për një përmirësim në kushtet e lirisë së shtypit në Gjeorgji. Ka raste të rralla ligjore që janë ngritur kundër gazetarëve në Gjeorgji, por ndërsa legjislacioni ka pasur një ndikim minimal në disa prej tyre, ka tendenca të pabarabarta në zbatimin e ligjeve. === Sulmet dhe kërcënimet ndaj gazetarëve === Gazetarët në Gjeorgji kanë raportuar për raste të dhunës dhe ngacmimeve, sidomos gjatë periudhave elektorale. Edhe pse numri i këtyre rasteve është ulur, gazetarët vazhdojnë të përballen me kërcënime dhe presione. * Gjatë demonstratave të Gjeorgjisë të vitit 2007, policia e trazirave sulmoi selinë e kanalit Imedi, duke e çuar atë në ndalimin e transmetimit të demonstratave. OSBE RFoM denoncoi veprimin e autoriteteve dhe bëri thirrje për llogari. * Gazetarët e vrarë gjatë [[Lufta Ruso-Gjeorgjiane|luftës ruso-gjeorgjiane]] të 2008 përfshijnë [[Grigol Chikhladze]], kreu i [[Alania TV]], [[Alexander Klimchuk]], kreu i Agjencisë së Imazheve të Causasus dhe korrespondent për Itar-Tass, të dy të vrarë më 10 gusht 2008 në [[Chinvali|Tskhinvali]], dhe Stan Storimans, kameraman me Holandez RTL Nieuws i cili vdiq në [[Gori]] më 12 gusht. Gazetarët e plagosur përfshinin të paktën pesë rusë, dy gjeorgjianë, dy turq, një holandez, një izraelit dhe një amerikan. * [[Lufta Ruso-Gjeorgjiane|Lufta ruso-gjeorgjiane]] e vitit 2008 çoi në bllokimin e ndërsjellë të faqeve të internetit dhe kanaleve televizive gjeorgjiane dhe ruse. Subvencionet e bllokimit pas përfundimit të konfliktit, ndërsa kanalet televizive mbetën të mbushura me informacione armiqësore dhe të njëanshme nga të dyja palët. Aksesi i sigurt për gazetarët nuk mund të sigurohet për një kohë të gjatë në zonat e konfliktit dhe qasja mbeti e kufizuar në mënyrë selektive, me gazetarët gjeorgjianë dhe të huaj të paaftë për të hyrë në rajonet e pushtuara nga Rusia. * Një [[Granata e dorës|granatë dore]] u hodh në televizionin Maestro në maj 2009 gjatë transmetimit të emisionit të drejtpërdrejtë politik "Camera 5", të drejtuar nga [[Georgi Gachechiladze]], vëllai i politikanit të opozitës Levan Gachechiladze . Sulmi shkaktoi të lënduar. * Të paktën 10 gazetarë gjeorgjianë dhe të huaj u sulmuan nga policët ndërsa mbulonin shpërbërjen e një mitingu të opozitës në Tbilisi në natën e 25 deri më 26 maj 2011, megjithëse u identifikuan qartë si anëtarë të shtypit. Disa prej tyre u morën në pyetje dhe iu konfiskuan ose u dëmtuan karta e shtypit ose pajisjet. OSBE RFoM protestoi me Ministrinë e Jashtme të Gjeorgjisë. * Incidentet kundër gazetarëve u raportuan më 26 qershor dhe 12 korrik 2012 në rajonin [[Shida Qartli]] në Gjeorgjinë qendrore. * Në korrik 2014, [[Erosi Kitsmarishvil]], një themelues i Rustavi 2, u vra me armë zjarri në shtëpinë e tij. Një hetim është ende në vazhdim. * Një gazetar nga gazeta [[Asaval-Dasaval]] u sulmua dy herë në tetor 2014. * Në janar 2016, tre gazetarë nga TV Gjeorgjian dhe uebsajti i lajmeve ''Tabula'' u sulmuan ndërsa ishin në një restorant në Tbilisi, gjoja për qëndrimin e tyre ndaj [[Kisha Ortodokse Gjeorgjiane|Kishës Ortodokse Gjeorgjiane]]. Ndërhyrjet në fushën e medias, si nga maxhoranca ashtu edhe nga opozita në Gjeorgji, janë një vijim i ngjarjeve, duke ndikuar në një rritje të polarizimit dhe politizimit. Polarizimi në sektorin televiziv ka pësuar disa zbutje në kohët e fundit, duke parë transmetues që më shumë fokusohen në garën për përmbajtje. Zgjedhjet vendore të vitit 2014 u raportuan të mbuluara në mënyrë relativisht të paanshme, një ndryshim i dukshëm krahasuar me votat kombëtare të 2012 dhe 2013. Megjithatë, sfidat për lirinë e medias vazhdojnë. Zyrtarët qeveritarë janë akuzuar për tentativën për të minuar mbrojtjen ligjore të medias përmes një retorike armiqësore. * Gjatë çështjes së vrasjes së Sandro Girgvliani, biznesmeni mediatik Badri Patarkatsishvili, pronar i Holding Media Media, deklaroi se autoritetet gjeorgjiane po shtonin presionin mbi stacionin e tij dhe bizneset e tjera pasi ai kishte transmetuar detaje të skandalit. “Nuk është sekret që televizioni Imedi ishte i pari që raportoi rrethanat e vrasjes së Sandro Girgvlianit... vetëm kjo u bë shkak për pakënaqësinë e autoriteteve, gjë që bëri që autoritetet financiare të nisnin në mënyrë aktive një hetim për bizneset dhe kompanitë e mia. në mënyrë që të më detyrojë të bëj presion kundër gazetarëve [të mi] dhe të lehtësojë krijimin e një imazhi të favorshëm për autoritetet”, vazhdoi Badri Patarkatsishvili duke thënë se ai kurrë nuk do t'i dorëzohej presionit nga autoritetet. * Më 6 korrik 2006, [[Eka Khoperia]], prezantuese e Rustavi 2, njoftoi gjatë programit të saj të drejtpërdrejtë se do të jepte dorëheqjen, pasi refuzoi të ndiqte udhëzimet nga autoritetet. * Në nëntor 2007, TV Imedi iu pezullua licenca për tre muaj pas akuzave për veprimtari antishtetërore; lokalet e saj u bastisën dhe u mbyllën nga autoritetet. Licenca u rivendos në 4 dhjetor, pas ndërhyrjes dhe ndërmjetësimit ndërkombëtar nga OSBE RFoM dhe [[EU Special Representative for the South Caucasus|Përfaqësuesi Special i BE-së për Kaukazin e Jugut]], dhe qeveria njoftoi se planifikonte të kompensonte dëmet. * Në vitin 2010, [[Eutelsat]] u dyshua për ndërprerjen e transmetimit të stacionit televiziv publik gjeorgjian [[Pervyi Kakvazkyi]] pasi nënshkroi një kontratë me operatorin rus të lidhur me [[Gazprom]] Intersputnik. * Më 27 mars 2012, redaktori i ''[[Forbes]]'' Georgia, Revaz Sakevarishvili, dha dorëheqjen për shkak të censurës së pretenduar, duke pretenduar se "ka pasur një përpjekje mjaft serioze për të ushtruar presion dhe për të vendosur censurë". Sipas Sakevarishvilit, pronarët e Media Partners, kompania mbajtëse që zotëron të drejtat e botimit të Forbes Georgia ishte përpjekur në mënyrë aktive të ndryshonte materialet rreth partive opozitare ose të parandalonte fare publikimin e tyre. * Kryeministri Irakli Garibashvili, si paraardhësit e tij, ka akuzuar disa media, duke përfshirë Rustavi 2 dhe Maestro, për mbulim të njëanshëm. * Në vitin 2013, Transmetuesi Publik Gjeorgjian iu nënshtrua një krize serioze drejtuese, me një drejtor të shkarkuar dhe disa pozita të bordit të mbetur bosh. Struktura e saj qeverisëse u ndryshua pas ndryshimeve në Ligjin për radiodifuzionin, duke zvogëluar numrin e bordit dhe duke synuar emërime më konkurruese dhe politikisht neutrale. Raundet e shumëfishta të përzgjedhjes në 2013 dhe 2014 nuk arritën të plotësonin të gjitha vendet vakante. * Në dhjetor 2014, disa gazetarë dhanë dorëheqjen nga Maestro në shenjë proteste kundër shkarkimit të një spikere popullore Nino Zhizhilashvili, duke denoncuar presionet nga figurat pro-qeveritare. * Në shkurt 2016, reperi gjeorgjian [[Giorgi Gachechiladze]] "Utsnobi" (vëllai i ish politikanit Levan Gachechiladze ) u bë aksionari kryesor i Maestro TV. Kanali u përfshi në një mosmarrëveshje pronësie midis aksionarëve të tjerë, gjë që shkaktoi shqetësime nga gjashtë OJQ, duke përfshirë [[Transparency International]] Georgia, në lidhje me pavarësinë editoriale të kanalit në vazhdën e zgjedhjeve parlamentare të Gjeorgjisë, 2016, pasi "rasti i Maestro intensifikohet [ frika] e shoqërisë civile se qeveria dëshiron të vendosë kontroll mbi median para zgjedhjeve”. Gazetarët e Maestro TV, të mbështetur nga Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Gjeorgjisë (IAGJ), protestuan kundër emërimit të një drejtori të ri për kanalin. Në gusht 2015, Gjykata e Qytetit të Tbilisit vendosi të ndërmarrë një masë për ngrirjen e aseteve të kanalit televiziv privat Rustavi 2, duke u bazuar në një padie civile nga biznesmeni Kibar Khalvashi, një mbështetës i partisë Ëndrra Gjeorgjiane. Padia kishte për qëllim rikuperimin e aksioneve të pretenduara nga Khalvashi, të cilat ai pretendonte të ishte detyruar të dorëzohej në vitin 2006. Në një periudhë prej 2004 deri në 2012, pronësia e Rustavi-2 kishte ndryshuar rreth 20 herë, sipas Transparency International Georgia, shpesh në marrëveshje të dyshimta me biznesmenë të afërt me ish-presidentin Saakashvili. Vendimi gjyqësor për ngrirjen e aseteve të Rustavi-2 u konsiderua joproporcional dhe u cilësua si një rrezik për qëndrueshmërinë e kanalit. Rustavi-2 është kanali televiziv i vetmi i madh që është pranë opozitës së Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare, dhe ky vendim gjyqësor kishte potencialin për të ndikuar negativisht në pluralizmin mediatik në Gjeorgji, si dhe të rrezikonte sigurinë e punës së gazetarëve të Rustavi-2. Shoqata e Pavarur e Gazetarëve të Gjeorgjisë (IAGJ) dhe Federata Evropiane e Gazetarëve shprehen shqetësimin e tyre për emërimin e një menaxhmenti të ri pro-qeveritar në Rustavi-2, duke kërkuar që Gjykata e Tbilisit të mos ndërhyjë në pavarësinë editoriale të këtij kanali. Përfaqësuesi i OSBE-së për Lirinë e Medias bëri thirrje gjykatave gjeorgjiane që të mos cenonin pavarësinë editoriale të medias. Dunja Mijatoviq, përfaqësuesja e OSBE-së për Lirinë e Medias, ka ndërhyrë sërish në vitin 2017 pas një vendimi të Gjykatës Supreme për kontestin e pronësisë së Rustavi-2. Qeveria e Gjeorgjisë e ka shpjeguar çështjen e Rustavi-2 si një mosmarrëveshje pronësie, duke e parë atë si një çështje që duhet të zgjidhet nga gjyqësori. Ata nuk kanë ndërmend të ndërhyjnë në këtë çështje, lënë kështu vendimin në duart e sistemit gjyqësor. Pas vendimit për mbylljen e Rustavi-2, ka pasur protesta në rrugë kundër kësaj veprimtarie. === Censura dhe mbikëqyrja e internetit === Në një raport të Iniciativës OpenNet (ONI) nga nëntori i vitit 2010, disa entitete u identifikuan si të përfshira në filtrimin selektiv të internetit në fushat politike dhe të konfliktit/sigurisë në Gjeorgji. Megjithatë, nuk u gjet asnjë dëshmi për filtrimin në fushat e mjeteve sociale dhe të internetit në atë kohë. Në Gjeorgji, qasja në përmbajtjen e internetit kryesisht është e lirë, duke pasur parasysh kuadrin ligjor kushtetues që u krijua pas Revolucionit të Trëndafilave në vitin 2003. Ky kuadër ligjor u vendos për të parandaluar çdo përpjekje të mundshme nga shteti për të censuruar internetin. Megjithatë, edhe pse ka këto mekanizma ligjorë, ata nuk kanë qenë të mjaftueshëm për të parandaluar filtrimin e kufizuar në rrjetet korporative dhe arsimore. Varësia e Gjeorgjisë nga lidhja ndërkombëtare e bën atë të ekspozuar ndaj filtrimit në nivel global, siç u pa në rastin e bllokimit të YouTube nga Türk Telekom në mars të vitit 2008. Komisioni Kombëtar i Komunikimeve në Gjeorgji nuk ka vepruar shumë për të ndërhyrë në shkeljen e të drejtave të autorit në internet, dhe disa vendime të tij janë konsideruar të influencuara nga politika. Një shembull i tillë është bllokimi i faqeve të internetit në vitin 2011 që paraqisnin një film për luftën gjeorgjio-ruse. Raporti i Freedom House për vitin 2014 për Gjeorgjinë tregon një zvogëlim të kufizimeve në përmbajtjen në internet. Nuk raportoheshin raste të censurimit ose bllokimit të internetit, dhe nuk kishte asnjë rast të raportuar të arrestimeve apo pyetjeve të aktivistëve apo gazetarëve për aktivitete në internet. Ky raport sugjeron një përparim në lirinë e internetit në Gjeorgji gjatë kësaj periudhe. === Vetëcensurë === Në një prezantim në Konferencën e 2-të të Medias në Kaukazin Jugor, gazetarja e pavarur Eka Kvesitadze bëri të ditur se "gazetarët gjeorgjianë kanë lidhje miqësore me zyrtarë të lartë, dhe në fakt, ata praktikojnë marrjen e udhëzimeve prej tyre për të mbuluar ngjarje të ndryshme." Sipas shumicës së panelistëve të Indeksit të Qëndrueshmërisë së Medias, gazetarët në Gjeorgji shpesh praktikojnë autocensurën për të evituar konfrontimet apo ofendimet e pushteteve politike apo fetare, përfshirë Kishën Ortodokse Gjeorgjiane. Disa gazetarë dhe profesionistë praktikojnë autocensurën në internet për të përmbushur standartet e tyre etike profesionale. Në të njëjtën kohë, disa punonjës civilë gjithashtu përballen me presione nga shefat e tyre, duke i shtyrë ata të praktikojnë autocensurën. Më 27 mars 2012, Revaz Sakevarishvili dha dorëheqjen nga pozita e kryeredaktorit të Forbes Georgia, akuzuar për ndërhyrje në punën e tij nga Gagik Eghizaryan, një nga dy bashkëpronarët e shtëpisë botuese të revistës. Sipas Sakevarishvilisë, botuesi kërkonte të shmangte ofendimin e politikanes Gela Bezhuashvili. == Pronësia e medias == === Transparenca === Transparenca e pronësisë së mediave përfshin qasjen e publikut në informacion të saktë, të plotë dhe të përditësuar në lidhje me strukturën e pronësisë së mediave. Një kornizë ligjore që siguron transparencën e pronësisë së mediave lejon që publiku dhe organet e medias të zbulojnë identitetin e pronarëve, kontrolluesve dhe ndikuesve të mediave në një mënyrë efektive. Kjo gjithashtu lejon të zbulohen lidhjet e mediave me partitë politike dhe organet qeveritare, duke rritur llogaridhëninë dhe pavarësinë e mediave. Në vitin 2011, pas një fushate të zhvilluar nga shoqëria civile gjermane, me mbështetjen e organizatave lokale dhe ndërkombëtare dhe dhuruesve, ligji që rregullonte transparencën e pronësisë për mediat e transmetuara u ndryshua me qëllim për të prezantuar kërkesa më të rrepta për transparencën si dhe rregulla për transparencën financiare dhe për të ndaluar kompanitë offshore nga mbajtja e licensave ose autorizimeve për transmetim. Para vitit 2011, një nga problemet kryesore në sistemin mediatik të Gjeorgjisë ishte mungesa e transparencës në pronësinë e mediave. Transmetuesit kryesorë kombëtarë, duke përfshirë ato të shërbimit publik, shiheshin si agjentë të qeverisë që shpërndanin informacione të prirura pro-qeveritare, ndërsa pronarët e tyre të vërtetë mbaheshin në fshehtësi pas kompanive offshore. Megjithatë, rregullat specifike për transparencën e pronësisë së mediave ekzistojnë vetëm për sektorin e transmetimit, duke bërë që të dhënat për median e shkruar dhe atë online të gjenden përmes dispozitave që rregullojnë ligjin e korporatave, e bërë kështu procesin më të komplikuar. Pas reformës së Ligjit për Radiodifuzionin në vitin 2011, mediat elektronike në Gjeorgji, përfshirë rreth 60 media, janë tani të detyruara të zbulojnë të dhëna mbi strukturën e tyre pronësore. Kjo përfshin informacion mbi masën e aksioneve, pronarët e përfituesit, si dhe personat me interesa dhe kontroll indirekt. Një nga ndryshimet kryesore të ligjit ishte bërja e informacionit publik për kompanitë offshore. Këto të dhëna duhet të raportohen në autoritetin përkatës të medias, në këtë rast Këshillin Kombëtar të Komunikimit të Gjeorgjisë (GNCC), dhe duhet të bëhen drejtpërdrejt të njohura publikut. Kjo përmirësim transparenca është një hap i rëndësishëm drejt sigurimit të llogaridhënies dhe pavarësisë së mediave elektronike në Gjeorgji. Një raport i vitit 2014 nga Transparency International në lidhje me transparencën e pronësisë së mediave në Gjeorgji zbuloi se situata kishte përmirësuar ndjeshëm pas reformës së vitit 2011. Sipas këtij raporti, transparenca e pronësisë së mediave transmetuese, të shkruara dhe online ishte kryesisht e lartë. Reforma ligjore e vitit 2011 kishte kontribuar në këtë përmirësim duke bërë publike lidhjet e disa prej mediave kryesore të vendit me qeverinë dhe grupet politike të tjera, duke i nënshtruar ato subjekteve të dritës së diellit. Megjithatë, një sfidë e vazhdueshme që raporti thekson është mungesa e informacionit të disponueshëm për pronarët e mediave të motit që mbajnë poste në organet qeveritare. Në fakt, ekziston një mungesë e një liste të përgjithshme të zyrtarëve qeveritarë, dhe vetëm zyrtarët e lartë janë të obliguar të deklarojnë publikisht pasurinë e tyre. Kjo situatë shënon një përpjekje të vazhdueshme për të rritur transparencën dhe llogaridhënien në fushën e pronësisë së mediave në Gjeorgji, duke adresuar një sferë specifike ku ka ende nevojë për përmirësime të mëtejshme. === Përqendrimi dhe pluralizmi === ; Kuadri ligjor Art. 60 i Ligjit të Gjeorgjisë për transmetimin përshkruan se: Përqendrimi i tregut për operatorët e telekomit është i rregulluar me Ligjin për Komunikimet Elektronike në Gjeorgji. Kjo siguron një kontroll ligjor mbi aktivitetin e tyre për të mbrojtur konkurrencën dhe pavarësinë e tregut. Megjithatë, stacionet e specializuara tokësore televizive dhe radio, si dhe të gjithë transmetuesit kabllorë dhe satelitorë, mediat e shkruara dhe online janë të lira nga këto kufizime, duke pasur një ambient më të lirë për operimin e tyre. Në vitin 2015, u prezantua transmetimi televiziv dixhital tokësor në Gjeorgji. Sipas Indeksit të Qëndrueshmërisë së Mediave të IREX, kalimi në transmetimin dixhital funksionoi pa probleme dhe pa ndërhyrje politike. Kjo tregon për një proces të qëndrueshëm dhe të pavarur në zhvillimin e infrastrukturës së transmetimit dixhital në vend. Në të njëjtën kohë, për mediat online, rregullat e transparencës nuk janë të zbatueshme, e cila e bën më të vështirë identifikimin e pronarëve dhe përqendrimeve të mundshme. Kjo situatë mund të krijojë sfida për të zbuluar strukturat e vërteta të pronësisë dhe ndikimin në mediat online në Gjeorgji. ; Media kombëtare Sipas një raporti të vitit 2014 nga Transparency International Georgia, "niveli i përqendrimit të pronësisë në sektorin e medias [nuk ishte] një arsye për shqetësim". Kjo tregon se kritikat lidhur me kontrollin e pronësisë në mediat nuk ishin në qendër të vëmendjes në atë kohë. Në vitin 2015, Freedom House theksoi se "lidhjet e forta mbeten midis organeve të mediave dhe partive politike ose interesave". Kjo dëshmon për një lidhje të ngushtë midis medias dhe politikës, duke sjellë në vëmendje një situatë potencialisht problematike për lirinë dhe pavarësinë e mediave. Në vitin 2016, IREX raportoi se "argët kryesore të lajmeve gjeorgjiane janë ribashkuar përgjatë linjave të ndryshme politike". Kjo sugjeron se mediat në Gjeorgji mund të jenë të ndikuar nga interesat politike dhe të pavarësisë së tyre. Gjithashtu, ka raste kur burimet e financimit të mediave janë të paqarta, duke sjellë më shumë sfida për transparencën dhe pavarësinë e tyre. Këto raporte tregojnë për një kontekst të ndërlikuar dhe sfidues për lirinë e mediave në Gjeorgji. Transmetuesi Publik Gjeorgjian menaxhon Kanalin e Parë dhe Kanalin e Dytë. Pavarësia e tij është diskutuar dhe në vitin 2012, kryeministri Bidzina Ivanishvili ka shqyrtuar dhe më vonë ka bërë një bashkëpunim me TV9, një kanal komercial që zbatohet nga gruaja e tij. Rustavi 2, një nga kompanitë më të suksesshme të transmetimit televiziv privat në Gjeorgji, kontrollon pothuajse gjysmën e të ardhurave në sektorin e transmetimit. Megjithatë, përveç stacionit argëtues Comedy Channel, nuk ka kanale të tjera në pronësi të kompanisë, duke zvogëluar shqetësimet për nivelin e përqendrimit të tregut. Edhe pse Rustavi 2 është përfshirë në një betejë gjyqësore për pronësi, me IREX që pretendon se pronarët e vërtetë janë të dyshimtë, kjo gjë është një çështje e cila po hetohet dhe përcaktohet nga gjykatat. '''Palitra''' është kompania multimediale dominuese në Gjeorgji, e cila ka në pronësi një gamë të gjerë mediash. Ata kontrollojnë Radio Palitra, Palitra TV, gazetën Kvilis Palitra, Interpress News, si dhe libraritë Biblusi dhe shumë të tjera. ; Mediat rajonale Raporti i Transparency International Georgia për vitin 2014 nuk identifikoi nivelin e perqendrimit të tregut në rajone si një çështje të shqetësueshme. Në Gjeorgji, ka 32 stacione televizive me licencë transmetimi tokësor, prej të cilave 21 transmetojnë në rajonet e ndryshme të vendit, përveç Tbilisit. Përveç kësaj, 24 kompani kanë licencë për transmetim radio në disa rajone të vendit. ; Media online Një raport i vitit 2015 nga Transparency International Georgia zbuloi se disa media online kanë lidhje të ndërsjella. Në veçanti, disa media antiperëndimore janë të lidhura me Institutin Eurasia dhe organizatat Eurasian Choice, të cilat kanë lidhje ruse. Gjithashtu, disa media online kanë lidhje të drejtpërdrejta me Kabinetin. Disa uebfaqe opozitare u krijuan pas humbjes së Lëvizjes së Bashkuar Kombëtare në zgjedhjet parlamentare të vitit 2012, dhe shumica prej tyre kanë lidhje të drejtpërdrejta me anëtarët e UNM-së dhe organizatat joqeveritare dhe të shoqërisë civile që i mbështesin ato. == Referime == {{reflist}} [[Kategoria:Media e masave në Gjeorgji]] [[Kategoria:Media e masave sipas vendit]] pd6t47ju9axro8kmyyn94zbqfe0ilr6 1 361428 2986702 2691853 2026-06-02T04:22:04Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:IPhone]] 2986702 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli [[IPhone]]. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2003979 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://www.macworld.com/news/2007/01/09/liveupdate/index.php%7Ca *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://mobile-review.com/articles/2010/iphone-history3-en.shtml. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://money.cnn.com/2007/01/10/commentary/lewis_fortune_iphone.fortune/index.htm. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te http://ipod.about.com/od/iphone3g/a/iphone_3g_rel.htm. *U shtua versioni i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20100603145736/http://www.apple.com/iphone/countries/ për lidhjen http://www.apple.com/iphone/countries/.. Kur të keni mbaruar së shqyrtuari ndryshimet e mia, mund të ndiqni udhëzimet te stampa më poshtë për të rregulluar çdo problem me adresat. Gjithë të mirat!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raporto bug]])</span> 15 shtator 2019 10:20 (CEST) == Probleme me arkivimin e lidhjeve në artikull == Përshëndetje! Gjatë procesit të arkivimit, arkivi ktheu një përgjigje me mesazhe gabimesh për një ose më shumë faqe që unë paraqita për arkivim. Më poshtë, kam përfshirë lidhjet që u kthyen me një gabim dhe mesazhin e gabimit në vijim. * https://thanhtrangmobile.com/thay-pin-iphone-7-plus-3/ me gabimin * http://www.wired.com/gadgets/wireless/magazine/16-02/ff_iphone?currentPage=all.%7C me gabimin * http://money.cnn.com/2007/01/10/commentary/lewis_fortune_iphone.fortune/index.htm. me gabimin * http://www.wired.com/gadgets/wireless/magazine/16-02/ff_iphone.%7CVogelstein%2C me gabimin Ky do të jetë njoftimi i vetëm mbi këto lidhje dhe nuk do të bëhen përpjekje të mëtejshme për të arkivuar lidhjet. Gjithë të mirat.—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 tetor 2019 03:25 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[IPhone]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2107427 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://www.macworld.com/news/2007/01/09/liveupdate/index.php%7Ca. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://mobile-review.com/articles/2010/iphone-history3-en.shtml.. *U shtua etiketa {{tlx|dead link}} te lidhja http://ipod.about.com/od/iphone3g/a/iphone_3g_rel.htm.. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 15 maj 2020 05:12 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[IPhone]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2371907 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20080415223141/http://www.macworld.com/article/54769/2007/01/iphone.html për lidhjen http://www.macworld.com/article/54769/2007/01/iphone.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 dhjetor 2021 07:27 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[IPhone]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2553287 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190809230607/https://www.shukanbunshun.com/2019/08/cara-menjaga-battery-health-iphone-agar.html për lidhjen https://www.shukanbunshun.com/2019/08/cara-menjaga-battery-health-iphone-agar.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 16 maj 2023 08:48 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[IPhone]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2981831 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110606073052/http://money.cnn.com/2007/01/10/commentary/lewis_fortune_iphone.fortune/index.htm për lidhjen http://money.cnn.com/2007/01/10/commentary/lewis_fortune_iphone.fortune/index.htm.. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 18 maj 2026 06:58 (CEST) bpo3y4xbdnyc2h9qe589n0t5m6qmmt3 0 364422 2986513 2983561 2026-06-01T22:19:48Z Leutrim.P 113691 Refuzoi 4 ndryshimet e fundit të tekstit (nga [[Speciale:Kontributet/Aetolia|Aetolia]] dhe [[Speciale:Kontributet/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]]) dhe riktheu versionin 2979242 nga InternetArchiveBot: liqeni gjendet ne territorin shqiptar; https://akt.gov.al/atraksionet/liqeni-akullnajor-i-gramozit/ 2986513 wikitext text/x-wiki {{Infobox sipërfaqe ujore|image=Δρακολίμνη Γκιστόβα.jpg|caption=Pamje nga liqeni i Gramozit në dimër.|pushpin_map=Greek-Albanian border|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=Location of Lake Gkistova in Greek-Albanian border.|pushpin_map_caption=<!-- Below -->|website=}}'''Liqeni i Gramozit''', është liqen në tokën e republikes e Shqiperise. Ndodhet në lartësi prej rreth 2.350 metra, në [[Mali i Gramozit|malin e Gramozit]] . Vitet e fundit, përmes mediave sociale dhe faqeve të internetit liqeni mori më shumë vëmendje dhe më shumë njerëz vijnë për ta vizituar atë. Sipas bashkisë Kolonje, shtegu per te arritur ne kete liqen fillon nga fshati Kreshovë, Kolonjë dhe eshte i gjatë rreth 18 Km, me një disnivel prej rreth 1200 m. Mali i Gramozit me liqenin e tij akullnajor, është një nga atraksionet më të vizituara në Ersekë. Reshjet e borës dhe të shiut janë ushqimi kryesor i këtij ujëmbledhësi. Përreth ka bimësi të larmishme natyrore. Monumenti ka vlera shkencore, estetike e turistike. Të pasionuarit pas lartësive, ngjiten në këto mjedise të thyera për të ushtruar sportin e alpinizmit, të ecjeve malore dhe të admirojnë natyrën e rrallë të këtyre majave.<ref>{{Cite web|title=Liqeni akullnajor i Gramozit në Kolonjë, ngjitje alpine mes mrekullisë së natyrës|url=https://www.kultplus.com/lajme/liqeni-akullnajor-i-gramozit-ne-kolonje-ngjitje-alpine-mes-mrekullise-se-natyres/|access-date=2023-05-29|website=kultplus.com|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref> == Shiko edhe == * [[Gramozi (Nestrami)]] * Ne vitin 2025 ,Një ekip shkencëtarësh çekë kanë zbuluar liqenin termal nëntokësor më të madh në botë dhe e kanë quajtur Liqeni Neuron, sipas fondacionit që financoi ekspeditën, thuhet në një artikull të botuar në “Czech Radio”. Brenda luginave të zonave kufitare malore midis Shqiperisë dhe Greqisë shkencëtarët çekë kanë eksploruar prej disa vitesh kushtet komplekse të nëndheshme. *Me një gjatësi prej 138 metrash, një gjerësi prej 42 metrash dhe një perimetër 345 metrash, mund të mbajë 8,335 m3 ujë të nxehtë. Madhësia e dhomës së liqenit është tre herë më e madhe se salla kryesore e Teatrit Kombëtar në Pragë. Harta e sistemit të shpellës dhe zbulimi i liqenit kërkuan pajisje teknike, të cilat u mundësuan nga “Fondacioni Neuron”. * == Referime<ref>https://www.visitgreece.gr/inspirations/dragon-lakes/</ref><nowiki>https://grammostrails.gr/en/main-ascent-to-the-alpine-lake-of-gistova/</nowiki> == [[Kategoria:Liqene në Shqipëri]] [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] [[Kategoria:Shqipëri]] <references /> bw32ckom7wy8ip9plmla8ccrv999pkx 2986524 2986513 2026-06-01T22:34:08Z Leutrim.P 113691 Hoqa nje lidhje te vdekur, permiresova permbajtjen. 2986524 wikitext text/x-wiki {{Infobox sipërfaqe ujore|image=Δρακολίμνη Γκιστόβα.jpg|caption=Pamje nga liqeni i Gramozit në dimër.|pushpin_map=Greek-Albanian border|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=Location of Lake Gkistova in Greek-Albanian border.|pushpin_map_caption=<!-- Below -->|website=}}'''Liqeni i Gramozit''' është një liqen akullnajor i vendosur në [[Mali i Gramozit|malin e Gramozit]], në territorin e [[Shqipëria|Shqipërisë]], pranë kufirit me [[Greqia|Greqinë]]. Me një lartësi rreth 2,350–2,365 metra mbi nivelin e detit, ai konsiderohet një nga liqenet më të larta alpine në Shqipëri dhe një nga më të lartat në [[Ballkan]].<ref>{{Cite web |title=Liqeni Akullnajor i Gramozit |url=https://akt.gov.al/atraksionet/liqeni-akullnajor-i-gramozit/ |access-date=2026-06-01 |website=Faqja Zyrtare e Turizmit |language=en-US}}</ref> == Karakteristikat gjeografike == Liqeni ka një formë eliptike dhe një thellësi maksimale prej rreth 4 metrash. Ujërat e tij furnizohen kryesisht nga shkrirja e borës dhe akullit në kalderën që ndodhet në majën e malit. Liqeni mbetet i lirë nga akulli për rreth katër muaj në vit. Shtegu për t’u arritur në liqen fillon nga fshati Kreshovë, Kolonjë, dhe ka gjatësi rreth 18 km me një disnivel rreth 1,200 m, duke e bërë ngjitjen sfiduese dhe tërheqëse për alpinistët dhe ecësit malorë. == Biodiversiteti dhe natyra == Përreth liqenit gjendet bimësi e larmishme alpine dhe zonat e tij kanë vlera shkencore, ekologjike dhe turistike. Liqeni është habitat i specieve të veçanta, përfshirë salamandrën Ichthyosaura alpestris veluchiensis. Reshjet e borës dhe të shiut janë burimi kryesor i ujërave të liqenit. == Vlera dhe turizmi == Mali i Gramozit me liqenin e tij është një nga atraksionet kryesore natyrore të rajonit të [[Erseka|Ersekës]]. Zona tërheq vizitorë për alpinizëm, ecje malore dhe për të admiruar natyrën alpine. Në vitet e fundit, promovimi përmes rrjeteve shoqërore ka rritur vizitat turistike. == Shiko edhe == * [[Lista e liqeneve të Shqipërisë]] * [[Mali i Gramozit]] * [[Rrethi i Kolonjës]] == Burime == [[Kategoria:Liqene në Shqipëri]] [[Kategoria:Koordinatat në Wikidata]] [[Kategoria:Shqipëri]] <references /> bj54xcuut8kgumax6j50mnene4gqtdv 1 366815 2986531 2719585 2026-06-01T22:35:13Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e liqeneve në Kroaci]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve të Kroacisë]] 2719585 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e liqeneve në Kroaci]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2719584 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20190404171426/https://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2003/tabele/01_042_tab.pdf për lidhjen http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2003/tabele/01_042_tab.pdf. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 22 nëntor 2024 15:48 (CET) qn2hqu8tpek0m07mypkrgokkjpml3a5 1 370616 2986730 2739679 2026-06-02T11:01:18Z ~2026-32688-70 188557 /* Mbase duhen ca rregullime: Malet janë,nuk duken hijerëndë */ 2986730 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Pergjigje == Pershendetje të nderuar zotrinj Shoh se po thoni vetëm ankesa pë atë që e ka shkrajtur, ndoshta edhe un mund ta kisha shkruajtur ashtu gabim sepse nuk jam prej fshatit dhe as rrethit ku eshte ky fshat. Siç e dini Wikipedia eshte e lire te redaktohet nga te gjithe perdotuesit, prandaj jepni fakte argumentoni ato me burimet/referencat perkatese dhe bejeni artikullin e fshatit tuaj ashtu si eshte ne te vertete.--[[Përdoruesi:Liridon|'''''Liridon''''']] 7 Shtator 2010 09:38 (CEST) Pershendetje lexuesve, une kam lindur ne Gjorm te Vlores ne shtepine e gjysherve te mi dhe jam shume e lidhur pas kujtimeve dhe pas origjines time, edhe pse tani jetoj jashte shtetit. Ne Muzeun Historik te qytetit te Vlores gjendet Historiku i vjeter i fshatit Gjorm dhe ne vitet e demokracise, nje komision i ngritur nga pleqesia e fshatit kreu studime dhe kerkime per 3 vjet duke u munduar te hartoj historine dhe origjinen e fshatit, e cila eshte nder me te rendesishmet ne zonen e lumit te Vlores. Sa per gjethet e ashashit, sic e dime te gjithe, jane pasoje e varferise dhe tranzicionit te gjate ekonomik qe goditi jo vetem fshatrat por edhe qytetet anembane vendit. Uroj, qe te gjithe sebashku te mendojme dhe te zgjedhim te ardhmen e shendoshe te vendit dhe jo aspektet partiake politike qe nuk po na cojne gjekundi. == Meditim për vendlindjen time – Gjormin == Meditim për vendlindjen time – Gjormin Nga KASTRIOT KAPAJ Vendlindja ime Gjormi është një fshat mes malesh, me fusha pjellore e kullota të bollshme dhe lumin Shushicë poshtë gjunjëve të tij. Aty ndiehem i mrekulluar dhe shpirti gjenë rehati. Nëpër gërxhet, pyjet, livadhet, ajri i pastër ndërthuret me aromën e manushaqes, trëndelinës dhe të tjera lule shumëngjyrëshe; fëshfërima e gjetheve nxitur nga flladi i veriut përzihet me cicërimën e thëllëzës, çak-çuket e qukapikut, këngën e bilbilit dhe gjinkallës; ndihem i rehatuar nën hijet e rrepeve, lisave, panjave, në vapën e beharit dhe kënaqësia nuk ka të sosur kur shuan etjen në burimet e ftohta të Vrizit, Matahit, Kusizës, Kacos, Askogjinit etj. Sa herë mendja ime çan mjegullnajën e kohës së pari për vendlindjen nis e mediton dhe një maraz përvëlues më pushton. Si vet mjedisi janë edhe njerzit dhe historia e tyre. Aty ka jetuar dhe vazhdon të jetoj një popull guximtar, trim, puntor dhe me moral të lartë. Historia ka treguar se është një popull dinjitoz që në kohëra e ka ushqyer tokën me mund e djersë, por edhe me gjak, dhèmbje, brengë, me një të kaluar të lavdishme që cilitdo i ngjall kërshëri dhe emocion. Çdo brez gjormiotësh ka gurin e vet të skalitur në murin e vendlindjes. Si në memorial më dalin para syve burrat e mënçur dhe djemtë trima të fshatit tim. Ata skalitën luftëtarin që i përket altarit të kombit tonë dhe në të gjitha kohërat ka qènë në ballë të krahinës. Portreti i tyre do të mbetet i skalitur në sytë e pasardhësve si panoramë pavdeksie, për punën dhe luftën që bënë. Ata do të nderohen në çdo kohë, sepse njerzit e mirë janë për të gjitha kohërat. Ndërsa atyre ju shtrua kërkesa e luftës, brezit tonë ju shtruan kërkesat e paqes. Cilido kujton punën e madhe të gjormiotëve në bujqësi, blegtori e kudo dhe paralelisht me ato edhe aktivitetet kulturore e sportive, që shtuan tjetër gurë të skalitur në murin e vendlindjes. Është geni gjormiot që ka përcjell aftësinë e të qènit të parët kudo. Është kulturë të respektosh dhe propogandosh kontributin atdhetar, social apo kulturor të brezave, t’i pastrosh herë pas here nga pluhuri i harresës. Të mohosh çdo njerin prej tyre, do të thotë të heqësh gur nga muri, ta dobësosh atë. Gjormi është vendlindja ime, krenaria për të gjithë gjormiotët. Nuk e konceptoj asnjëherë veten time pa Gjormin, një fshat i sistemuar në një mjedis piktoresk që e bën kalimtarin të ndjehet i mrekulluar.. Atë e gjenë në Lumin e Vlorës në rrugën automobilistike 32 km larg Vlorës. Aty unë linda dhe u rrita, treten eshtrat e të parëve dhe vazhdojnë të jetojnë të afërmit e mi. I dashur lexues! I kam lexuar problemet qe ngrihen per te kaluaren e fshatit tone. I falenderoj te gjithe per interesin qe tregojne.Te jen te duruar dhe te kulturar, siç eshte edhe vet e kaluara e fshati tone. Se afermi do te jepet nje panorame me e plote pa tendenca politike, por vetem vertetesi, duke anashkaluar te keqen per te perzgjedhur me te miren per fshatitn tone. Dua te theksoj se e verteta e Gjormit nuk ndodhet ne asnje arkiv rrethi te pasuruar me porosi ne vitet -'70-80. E verteta eshte vetem ne arkivin e shtetit ne tirane, ku ruhen dikumentat orgjinal nga institucionet e kohes kur kane ndodhur ngjarjet, te kyçur prej vitesh dhe te hapura ne vitet e demokraciase. == panoramë historike - Gjormi == '''Historia e Gjormit si pjesë e historisë së Lumit të Vlorës''' (Sipas librit ”Për Gjormin flet historia”, pronovuar në Vlorë më 17 shkurt 2002) Cilido që shkon si vizitor në Lumin e Vlorës të parën gjë që shikon janë malet në dukje hijerëndë, që qëndrojnë si tutorë mbi fshatrat e dy krahinave, e Mesaplikut në hyrje dhe e Kurveleshit më në thellësi. Vrazhdësia e prezantimit i le vendin çlirimit shpirtëror që ndjen nëse i shkel me këmbë fushat pjellore në tërësi të vaditëshme, kodrat dhe malet veshur me pyje dhe kullota të mrekullueshme. Gjormi është i pari fshat, portë hyrje për dy krahinat, sistemuar në anën perëndimore të rrjedhës së lumit, rreth 250 m mbi nivelin e detit. Territori i tij kufizohet me fshatrat: në perëndim dhe veriperëndim ndodhet Gumenica, në lindje dhe verilindje Velça, në jug Lepenica dhe në perëndim Dukati e Tragjasi. Në pamjen e parë Gjormi tërheq syrin e vizitorit me shtëpitë e grupuara pranë e pranë njera tjetrës. Shumica e shtëpive me mur guri kanë qènë me dy kate, të suvatuara si jashtë edhe brenda dhe të lyera me gëlqere të bardhë, të mbuluara me rrasa guri që nxirreshin nga toka me shumë mundim. Guri i skalitur zbukuronte qoshet e shtëpisë, por edhe harkun e portës së oborrit. Fshati ka qènë gjithëmonë i pastër, veç të tjerave edhe sepse puna ishte larg ku mbaheshin mjetet e punës dhe kafshët, si dhe blegtoria. Pak familje, kryesisht ato në periferi të fshatit, mbanin bagëti pranë familjes. Rrjedha e fshatit Gjorm është e njëjtë me fshtrat e zonës. Lidhur me orgjinën mungesa e shënimeve e zbeh kujtesën në mjegullnajën e shekujve. Përcjelljet gojore në formën e legjendës e kanë bërë kureshtarin të dëgjoj dhe të regjistroj në kujtesë. Nga hulumtimet vihet re se banorët e sotëm kanë emra muslyman ndërsa emri i fshatit dhe shumë emra vendesh në territorin e tij janë katolik apo ortodoks. Pikërisht emri i fshatit Gjorm në herëshmëri ka qënë Gjonimiei, Gjonem trashëguar nga fisi Gjon, i ardhur rreth vitit 500 nga viset veriore të Shqipërisë. Gjon, është emër katolik, biblik, i kudo gjendur në Shqipëri. Si këta, edhe banorët ortodoks ardhur më vonë nga zonat juglindore, konvertuan me detyrim në muslyman emrat e tyre dhe ritet fetare, ndërsa ruajtën të pa ndryshuara emrat e vendeve. Nisur nga kushtet e terenit Gjormi ka qènë i lakmuar për të jetuar, që të bënë të besosh se është ndër vendbanimet më të herëshme në Lumin e Vlorës. Sipas historisë së popullit shqiptar ndoshta kanë banuar edhe 6000 vjet para krishtit, gjë që e vërtetojnë edhe varret karakteristike të gjetur grumbuj-grumbuj, stolirat, veglat e punës, enët etj. Ata jetuan në ndërtesa të thjeshta, u morën me blegtori, por edhe mbollën pemë dhe punuan pak tokë për nevojat e veta. Është pikërisht koha kur u larguan romanët dhe vendi ynë u bë shesh beteje i invazioneve sllave në veri, ku pati lëvizje të popullsisë nga veriu drejt jugut të Shqipërisë, mes të cilëve edhe fisi Gjon. Nga gërmimet arkeologjike është vërtetuar se janë të asaj peiudhe disa vepra kulti, disa kështjella dhe urat me harqe guri mbi përrenjë dhe lumenj si Ura e Frengut në Gjorm, në Brataj etj. Nga historia dimë se në Vlorë dhe viset e sajë rreth vitit 1100 u dyndën me dhunë fiset normane, ndërsa në vitin 1200 vendin e tyre u zunë venecianët. Gojdhënat thonë se ka pasur lëvizje të popullsisë. Ndërsa një bërthamë e fisit Gjon nuk u largua dhe ka meritën e ruajtjes së emrit të fshatit. Në vitet 1330-1350 fshati ynë ka qënë më i madhi në zonë me mbi 700 shtëpi. Në ato vite kur vendi ishte në varësi të kishës së Konstandinopojës (Stamboll), feudalët vendosën taksa shumë të rënda. Ngaqë krahina e kundërshtoi pagesën e taksave, në vitin 1336 Andromaku i tretë ish guvernator i Beratit dhe Vlorës, dërgoi ekspedita bizantine për të nështruar popullin. Fshati hyrje në krahinë, që do të bastisej i pari, ishte Gjormi. U kryen vrasje të burrave, djegie shtëpish, therje të bagëtive dhe u morën si skllevër gratë dhe fëmijët. Shumica e popullsisë mërgoi në Himarë dhe në Greqi. Me tërheqjen e osmanëve bizantin erdhën sllavët të drejtuar nga serbi Stefan Dushan. Ky ushtroi dhunë më të ashpër. Pas vdekjes së serbit zona jonë u mor nën zotrimin e Balshajve më 1372. Ishte viti 1385 kur drejt Shqipërisë erdhën përsëri osmanët. Forcat shqiptare nën drejtimin e kaninjotit Gjergj Araniti thyen disa herë forcat turke të drejtuara nga Ali bej Evrenozi. Më 17 qershor 1417 ushtria turke pushtoi Vlorën e Kaninën. Këta janë të parët që ndërtuan dokumentacionin shqiptar që ruhet sot në arkiva. Në vitin 1431 janë regjistruar në vilajetin e Kaninës 50 hane të fshatit tonë dhe çdo pasuri që kishin në zotrim. Labëria nisi kryengritjet ngaqë nuk i pranoi taksat. Ardhja e Skënderbeu më 1443 i mblodhi prijësit shqiptar në Kuvendin e Lezhës në mars 1444, ku u lidh besa për mbrojtjen e vendit. Sulmi turk u përqëndrua në luftë me ushtrinë e Skënderbeut ndërsa zonat e tjera deri në vdekjen e tij ishin më të qeta. Më 1481 erdhi biri i Skënderbeut, Gjon Kastriotit, të cilin Himara dhe Lumi i Vlorës e cilësuan prijës të vetin. Nën drejtimin e Gjonit luftëtarët e dy krahinave shpartalluan garnizonet turke në jug. Ishte koha kur 50 fshatrat e dy zonave kishin mvartësi administrative nga Himara: ...që në Gumenicë e lart, Himarë quhet çdo fshat... U ndërtua kala si e Ceries në Smokthinë që ishte kyç i mbrojtjes së Labërisë dhe Kurveleshit, si në sulmet nëpërmjet Lumit të Vlorës, por edhe nga zona e Dukatit nëpërmjet qafës së Shëngjergjit në Tërbaç. Ishte korriku i vitit 1492 kur Sulltan Bajaziti II kreu operacionin në Labëri nga toka dhe nga deti me mbi 50-60 mijë forca, duke gjymtuar, vrarë dhe djegur. Populli zuri dy majat e maleve dhe i theu forcat turke me gurë apo duke lëvizur nga vendi shkembenj. Maja në veri (Quramënga) u dorëzua se njerzit mbetën pa ujë, ndërsa maja e dytë kishte burimet nga rezervat e dëborës së Çikës. Kështu vazhdoi deri më 1566 kur Sulltani pranoi që Himara të vetqeveriset. Për islamizimin e popullit u përdorën masa shtrënguese si rrëzikimi i pasurisë, çuarja e djemve ushtar në Turqi, taksa të rënda për të krishterët etj. Shumica e popull-sisë së Lumit të Vlorës iku në Himarë, Greqi dhe deri në Kalabri ( Itali), ndërsa erdhën banorë të rinj. Në fshatin tonë vendasit e mbetur, të pakët në numër, u islamizuan të parët dhe pas tyre dy fiset ( Ungjeshaj, Xhakaj) të ardhura në shekullin e XVI. Nga regjistrimi i vitit 1585 ishte rritur popullsia muslymane dhe vazhdoi islamizimi pak nga pak për të përfunduar rreth vitit 1700. U ngritën çifliqet e para dhe të ardhurat nga taksat shkonin për shtetin turk. Në shekullin e XVII administrata otomane u konsolidua dhe diktoi sistemimin përfundimtar të fshatrave shqiptarë. Fshati im, Gjormi, u sistemua në pesë mëhallat e sotme në vitet 1680-1700. Banorët autokton, trashëgimtarët e vetëm të fisit Gjon, lëvizën nga Vrisi për aty ku janë sot, me emrin Mëhalla Dregjon. Po ashtu zbritën nga mali dy fiset që formuan Mëhallat Ungjeshaj dhe Xhakaj. Fiset që emërtuan Mëhallat Këshej dhe Elezaj, kanë ardhur pas vitit 1700 nga fshatrat e Bregut të Detit (Dhërmiu). Shtëpitë e çdo mëhalle u urdhërua të ndërtohen në toka jo prodhuese, në grupe sipas fisnisë. Është pikërisht kjo periudhë, kur u përcaktuan kufinjët në tërësi të çdo fshati dhe mëhalle, që ruhen deri sot. Kur në vitet 1735-1740 u bë regjistrimi i popullsisë të gjithë banorët e Lumit të Vlorës i përkisnin fesë muslymane. Që të gjithë ishin punëtor në bujqësi dhe mbarështrues të blegtorisë së imët. Është koha kur brezat u shtuan dhe për pagesën e taksave u diktua ndarjet brenda mëhallës sipas vëllezërive në mbiemrat që ruhen edhe sot. Të tjera fise që erdhën më vonë u sistemuan në mëhallat e sipërpërmendura duke gëzuar të drejta të barabarta me vendasit. Në çdo mëhallë zbatoheshin rregullat zakonore të të qenit së bashku në gëzime e hidhërime, si dhe ndalohej lidhja martesore pavarësisht nga mungesa e afrimitetit në gjak. E veçanta ka qènë mos përsëritja e emrave. Nëse ndërtojmë pemët e 5 mëhallave vihet re që secila ka emrat e vet. Përjashtohet rasti kur nuk ka trashëgimtarë djalë dhe vajza martuar në mëhallë tjetër u vendos fëmijëve të vet emrat e fisnisë së babait. Me mirëkuptim zgjidhën hallet, ndërsa të bashkuar përcollën të njëjtat tradita, rite, doke. Ndjenja kombëtare u shtua kur më 1798 në zonën e Himarës mori shtrirje Vilajeti i Janinës dhe vendosi pushtetin e vet Ali Pashë Tepelena. Është fillimi i shek 19 kur shtetet e Ballkanit fituan pavarsinë nga Turqia. Në vitin 1830 edhe shqipë-tarët nisën përpjekjet e para për pavarsi. E ndodhur në krizë shoqërore dhe politike perandoria turke ndërtoi më 1839 reformat për të dal nga kriza, të quajtura “Reforma të Tanzimatit”. Më 1847 populli u bashkuan në kryengritje të përgjithëshme që tronditi nga themelet administratën turke në Shqipëri. Kështu vazhdoi deri 1880 ku u shtruan edhe kërkesat për arsimimin. Me Lidhjen shqiptare të Prizrenit më 1878 u shumfishuan përpjekjet për pavarsinë e Shqipërisë. Në ndihmë të sajë më 1908 u krijua në Vlorë klubi “Labëria” ku Gjormi përfaqësohej nga Jakup Kajaj. Përfaqësues të Gjormit në shpalljen e Pavarsisë më 1912 ishin Jakup Kajaj, Sinan Memushi, Selam Hasani dhe Rrap Laba. Pas shpalljes së Pavarsisë dhe dorëzimit të qeverisë turke, grekët pushtuan Himarën dhe nisën ofensivën në Jug. Nga veriu sulmoi edhe ushtria serbe. U zhvilluan luftime të përgjakëshme në vitet 1913-1914, ku Gjormiotët e kishin frontin në Janinë mbasandaj në zonën e Delvinës. Për shpëtimin e Shqipërisë në dhjetor 1914 ushtria italiane pushtoi Vlorën, ndërsa mbështetën me ushtri edhe austro-hungarezët e francezët. Kur lufta mbaroi më 1918 ushtria italiane nuk u largua. Populli i Vlorës u organizua për largimin e sajë nga erdhi lufta e vitit 1920. Lufta nisi me shkatërrimin e postkomandës italiane në Gjorm, por edhe në Llogora ku Gjormit dhe Lepenicës ju ishte caktuar fronti i luftës. Pas këtyre, deri në largimin e italianëve, pozicionet e luftimit ishin në kodrat rreth Vlorës. Erdhi lufta e dytë botërore ( 1939-1944) kur në skenë dolën forcat politike dhe ngjarjet ecën në një rrjedhë të pa përjetuar më parë. Ndryshe nga herët e tjera kur populli luftonte dhe pas lufte kthehej në punët e veta, këtë herë paralelisht me zjarrin e luftës ndaj armikut, nisi një tjetër stuhi, ëndërra për pushtetin e pas çlirimit. Stuhitë çojnë në det gjemba dhe lule bashkë dhe gjormiotët atë fat patën. Se si ka qènë rrjedha e historisë së Gjormit, kryesisht pë kontributin në luftë, le t’i referohemi gojtarisë së popullit nëpërmjet këngëve të thurura prej tij. H'''istoria e Gjormit në vargjet e popullit''' E vërteta është se fshatrat e lumit të Vlorës, të bashkuar në të gjitha kohërat, kanë lënë gjurmë në historinë e Shqipërisë. Aty ka pasur dhe ka njerz shumë të drejtë, me ndjenjë atdhedashurie të spikatur që kanë kërkuar gjithmonë drejtësi, duke mos lejuar askënd që t’ju cënoj sadopak pragun. Ja pse aty është rehatuar miku, por e ka parë si padrejtësi prezencën e armikut, i cili kurrë nuk ka gjetur derman. Ca për vet pozicionin e tij gjeografik, si fshati i parë në hyrje të krahinës, jo pak herë përplasja e parë me armikun është bërë në Gjorm. Të moshuarit na tregonin se aqë sa emra vendesh ka teritori i Gjormit, aqë ka edhe ngjarje, që duket në pllakat përkujtimore dhe lapidarët e mbjell njeri pas tjetrit, për të cilën kalimtarët janë shprehur: -“ Ky fshat duhet të ketë popull trim, që e ka pranuar luftën në vatrën e vet”. Sido që ta ndezim imagjinatën, asnjëherë nuk mund ta përfytyrojmë madhështinë e së shkuarës: Në zemër të labërisë sofëra në mbudh e shtruar, shkruar historia jote më gjak trimash të tërbuar.. Nga përcjelljet gojore dhe përjetimet e të moshuarve mëson se sa herë i thërriste zëri atdheut gjormiotët grumbulloheshin në kuvendet e burrave. Të mos harrojmë se kuvendet fshatçe kanë qènë tregues i mënçurisë, bujarisë, mikpritjes, ku është shpalosur trimëria, guximi, heroizmi, toleranca. Nuk flitej vetëm për caktimin e forcave që do të përplaseshin me armikun, por edhe për punët e prapavijës. Ndaheshin detyrat për gratë, fëmijët edhe pleqët që do të bënin furnizimin e frontit me ushqim e armatim, por edhe ku do të sistemoheshin familjet, punët e blegtorisë dhe të bujqësisë. Kur binte çanga, apo briri, gjormiotët linin kërrabën dhe parmendën, merrnin trastën me bukë, pushkën, fyshekët e pakët dhe niseshin për atje ku i thërriste zëri i atdheut. Këtë herë për aktivizimin e gjormiotëve në luftë do të qëmtojmë këngët e thurura nga populli. Le ta nisim me kryengritjen e vitit 1847: dërgon Gjoleka njoftim, lumi i Vlorës të më vijnë Ç’u shkulën që në Radhimë, Gjormi e të tjerë arrijnë… Në gusht të atij viti nisën luftimet në Greshicë të Mallakastrës, ku forcat popullore e nisën drejt Beratit ushtrinë turke të shpartalluar. Turqve ju erdhi në ndihmë ushtria me rreth 15000 vetësh, dhe u nisën drejt Lumit të Vlorës. Komisioni i mbrojtjes e pa si më të përshtatshme që fuqitë turke të priteshin me luftë në Gjorm dhe shtabi u vendos përtej Gjormit, tek rrapi i Ckollonahisë. Haxhi Sinani nga Gjormi, i ndodhur ushtar me turqit, u shkëput kur kaluan Vjosën dhe erdhi në familje. Ai informoi për numrin e madh të ushtrisë turke. Atëhere prita u spostua midis Bolenës dhe Kallaratit, ku vendi ishte më i ngushtë. Për luftën heroike të gjormiotëve, ku u vranë 12 prej tyre, populli thuri vargjet: Nga Vlora kur erdh mezapi Gjormi kryengritjen hapi Dhe më poshtë: ...në Bolenë e në përrua ulurin turku si grua e bë Gjormi palo hua... (Vendi në Bolenë ku luftoi çeta e Gjormit sot thërritet "Përroi i Gjormit"). Heroizmi gjormiot u pa edhe në vitin 1913, në Janinë, ku u vranë 6 vet, por edhe në Delvinë, ku Hysen Beqo nxori në krah nga thonjët e grekëve një vajzë të vrarë. Populli për atë ndodhi thuri këngën: Gjormi lufton nga Tatzati Katër ditë luftën e mbajti Ky grek gjak-pirës ç'pati Që na plasi nga inati Hysen Beqo qafë gjati Sulmon i nxierr nga shtrati I griu porsi kasapi Nxorri të vrarën nga fshati. Më i freskët është kontributi gjormiot në luftë me italianët më 1920. Luftuan burra dhe gra me armë dhe mjete rrethanore si gurë, shkopinj, sopata etj. Ja vargjet e thurura për Hasan Aris Katranin: Si u di e ra sabah, kur u bë lufta në Gjorm Hasani si ezhdërha, ky me gurë e ata me bombë S'ka bërë vaki në dynja, u përpoq guri me bombë Plasi bomba në heva, u kthye vrau të zonë Ndërsa tjetra: Që në Gjorm e Llogara, në Kaninë e në Bestrovë Një mjegull e zezë ra, ç’u skuq toka me bojë Siç tregojnë për ata, për çetën e fshatit Gjorm Sulmojnë si ezhdërha, kapin top e mitroloz... Për dy të vrarët dhe 12 të plagosur ( 8 janë plagosur në një ditë) rapsodi shprehet: ...çeta e Gjormit hane, hane, bëre trimëri të madhe, Sulmove s' peshoje fare Kodrat me gjak i lave Tek u hodhën përmbi ta U plagosën shtatë e tetë Seç u bënë lakëra Gjithë trima të vërtetë. . . . Luftë me ditë e me netë Dhëmbë për dhëmbë me italian Dy trima mben të vrarë Begë Lazja me Hasan. Nuk mungoi edhe kontributi i grave: Gratë e Gjormit trimëresha Nja tridhjetë a dyzet veta Kur shkonin porsi shigjeta Në front i çonin vetë Ushqim , bomba e fishekë Bukë, mish edhe ndërresa Ashtu siç u kish lezet Dhe në ballë të luftëtarëve gjormiot printe komandanti: ...Në Gjorm Selam Hasani (Premtaj), brin italianët amani….. Pas luftës së vitit 1920 erdhi epopeja e luftës së dytë botërore: ...Dhe në epopen e madhe, bijët e tu çika stërralli. U dogj e u përvëlua, Gjormi në çdo kohë i pari... Në mars 1942 në Gjorm u ngrit njësiti i parë luftarak dhe më 4 dhjetor 1942 formuan të parën çetë në Vlorë dhe jugun e Shqipërisë “Çeta Plake e Vlorës”, me komandant birin e Gjormit Neki Ymer Hoxha, me pseudonimin “Vangjo”. Ndër 40 luftëtar të rrjeshtur në inagurim, 35 vet ishin nga Gjormi: ...Ajo lindi si shkëndia, një bërthamë e vogël-ë, në krye të fshatit Gjorm, tek burimi i Vrizit-ë.. Dhe çeta nisi nga aksionet kundër okupatorit: Në të gjithë Lumin e Vlorës, anembanë Labërinë, në njëzet e katër aksione lufton çeta me Nekin Aktiviteti i gjormiotëve përmblidhet në atë të “Çetës Plakë” që populli e përjetësoi në vargjet: Oh ! Sa dimër i tërbuar , Ky sivjet , Jashtë akull e furtunë, Bën kiamet, Varet Vangjua nga mali, Me gjithë çetë, Copë e çikë rrënjëdali, Po thërret, Thërret populli të ngrihen të luftojnë Vendin nga armiqtë e huaj ta çlirojnë Niset për në Mal të Bardhë të bëjë pritë Ka mbledh bujq dhe çoban gjithë të rinjtë Sa atje kalon kolona, me ushtarë E pret Vangjua me bomba i vë zjarr Nga Tërbaçi po vjen poshtë një kolonë Mbushur me milic plot shkon në Vlorë E pret Vangjua tek ura, me gjithë çetë Sulm për mbi ta o burra, u thërret Milicët u dorëzuan, menjëherë Kolonën e përvëluan e hodhën në erë Po gjëmon e bije shi, vetëtimë Niset Vangjua me çetë, shkon Radhimë Shkon Radhimë të shpartallojë një ushtri Dhe depot t'i përvëloj, me benzinë Depove seç u vu zjarrin, dhe s'i la Hidhen bomba edhe gjyle, në hava Ndizen mitroloz e bomba m'u në Gjorm Është Vangjua me çetë, që lëfton Përmendet “prita në Urën e Gjormit” ( 4 dhjetor 1942) e realizuar nga çeta “PLAKE” dhe populli i Gjormit si dhe “Epopea e Gjormit”( 1 janar 1943), edhe kjo e realizuar nga çeta, populli i Gjormit, por edhe me mbështetjen e krahinës. Janë dy ngjarje madhore në historinë e Shqipërisë. Ngaqë pas aksioneve fashistët ndërmerrnin masa represive, krahina shprehej:“Gjormi na vuri flakën” dhe kundërshtonin që pritat të bëheshin në territoret e tyre. Në Gjorm fashistët dogjën 5 shtëpi dhe burgosën 28 burra, ndërsa thuhej shprehja:”Sikur shkrumb e hi të bëhemi, por armikun do ta shfarosim me të gjitha mënyrat”. Ishin mbi 20 aksione të Çetës Plakë, në Vlorë dhe në Mallakastër që tronditën nga rrënjët qeverinë e Romës dhe e detyruar deklaroi se “Vlora mban rekordin e turbullirave..”(dhjetor 1942). Është koha kur në Gjorm i gjithë populli shpërtheu në një enthusiazëm të pa imagjinueshëm. Luftëtarët gjormiot shikoheshin me admirim nga populli i krahinës dhe gjetkë, që i pagëzuan me epitetin” Djemt e Gjormit”. Të frymëzuar prej tyre djemt e krahinës u ngritën në luftë në vitet 1943-44, ndërkohë që për “Djemtë e Gjormit” ngjarjet morën tjetër rrjedhë. Kush ishte faji? Sadiku ka bërë fjalë Për Dushan e Miladin Të ikin serbët sa më parë Se luftojmë vet për Shqipërinë (Sadik Premte - pseudonimi Xhepi - ish antar themelues i Partisë komuniste shqiptare më 8 nëntor 1941) Ndërsa përgjigja erdhi menjëherë: Krimineli me revole tha është marrë vendim Xhepistat do të pushkatohen se nuk e pranojnë Serbinë. Vendimi i partisë u zbatua shpejt ( 28 gusht 1943), ndërsa nuk besohej që mbrapa të mbeti përralla: Ky ishte Vangjua që luftoj, për Shqipërinë Ky ishte Vangjua që s'kurseu për lirinë Ky qe Vangjua që vrau, ajo klikë edhe populli e qau po me frikë! Dhe pas komandantit shokët e tij luftëtar u vranë një nga një: Pyet fshati për “Malësorin” Komandant Lulo Shuaipi Trimi që mbaj mitrolozin Klementin në tokë e shtriti (Koloneli italian Franko Klementi ishte komandant i operacionit në “Epopenë e Gjormit”) Priste Emini Selamin Që të kthehej nga beteja Gjormi mburrej me luanin Në ballë luftonte “Rrufeja” Pse s’duket Xhafer Dalani Që kishte mjalt tek buza Trim i rrallë e sorkadh mali Ndaj shokët i flisnin “Shpuza” Guerilasi i sporvuar Vlorën trime flakë e ndezi Kudo ku vritej spiuni E kishte vrarë “Xharxhanezi” (pseudonimi i Qani Shenaj) Në Vajzë Meço Karefili Me benzinë ç’u përvëlua Në Izvor Zagoll Rakipi U vra dhe s’u dorëzua Xhafer Bendo rrënjëdali Vajton motra të vëllan Korba t’u prish bukuria Balluket e verdha palë Populli ka treguar deri vonë rastet kur ushtria italiane shkrehnin armët nga gëzimi kur mësonin se ishin vrarë djem të Gjormit. Këta ishin bërë tmerr për ta. Për dramën që u loz me djemtë e vrarë por edhe shtëpit e djegura gojtaria popullore shpërtheu: Rënkon Murrizi e Kanali Për gjithë atë djalëri U vranë ajo farë djali Kush i ka njohur i di Për mbi batalon i pari Komandant more Neki Dhe më poshtë: Prishën gjënë e muar mall Dogjën Gjormin sofra-mbudhë O Gjorm se t’u vu zjarri Gurë e dru t’u bënë hi Më s’ka për të mbirë bari Mbetën familjet në shi..... Udhëkryqi i krijuar i mblodhi gjormiotët në kuvend nga vendosën që në luftë për lirin e atdheut të bashkohen më fortë me njeri tjetrin, t’i qëndrojnë besnik traditës dhe jo më politikës. Të ndodhur mes dy zjarreve, atë të armikut, por edhe të vëllezërve shqiptar, gjormiotët u tërhoqën në vetmbrojtje. Ndërsa dolën të tjerë djem të rinj që vazhduan luftën deri në çlirim, duke kryer të tjera akte heroike: Gjergj Elez Alin e njohin Ai është gjallë dhe sot Fol o Xhevit Nuredini Me shtatë pulmba trupi jot. (vdekur rreth vitit 2000) Ka edhe shumë të tjerë Neve kurrë s’do t’i harrojmë Si sot dhe brezat që vijnë Shëmbulli do të edukoj. Këngët që filmuan zjarrin e luftës ishin më shumë nga çfarë përshkruam. Mbas çlirimit ( 1944 ) ato mbetën në bisedat kokë më kokë mes atyre që i përjetuan. '''(Rezyme)''' Nëse historia për Vlorën në luftën dytë botërore duhet të shkruhet drejtë, ajo duhet të nis me Gjormin, çerdhja fillestare e organizimit të asaj lufte, nyje nevralgjike në historinë e Shqipërisë. Aty, drejtuesit e luftës që pas çlirimit u bënë udhëheqës të shtetit, bënë organizimin e parë të luftës për Qarkun e Vlorës dhe jugun në tërësi. Në mbështetje të tyre i gjithë populli i Gjormit mori përsipër sakrificën sublime dhe nisi i pari luftën kundër okupatorit. Ja pse i pari në krahinë në gusht të vitit 1942 Gjormit ju dogjën nga okupatori 5 shtëpitë bazë e luftës, u plaçkit, u shprëngulën totalisht familjet, të gjitha moshat, pleq, fëmij të vegjël në palcën e tre dimrave në periudhën 1940-1944, apo u dëmtuan bagë-titë kur ishte edhe fushata e pjelljeve; mbi 60 burrat gjormiot u rrjeshtuan për pushkatim nga fashistët italian dhe nazistët gjerman, u vranë prej tyre 11 vet dhe u burgosën 38 burra, ndërsa u internuan në kampet naziste dy vet. Në të njëjtën kohë gjormiotët provuan edhe pabesinë e shokëve, me 9 të vrarë, 25 shtëpi të djegura, pasurinë të marrë, por asnjëherë nuk u bashkuan me krimin dhe okupatorin. Foshnjat e atëhershme, sot të moshuar, që kanë parë me syt e vet dramën që u loz, jua mësuan fëmijëve historinë e vërtetë qysh në bëlbëzimet e para. Ata bënë që emrat e Neki Ymerit, Lulo Shuaipit, Qani Shenaj, Xhafer Dalanit, Bako Tafilit, Selam Eminit, Xhafer Bendos, Begë Hasanit, Veip Kapaj, Feti Premtaj, Arap Shenaj, Kapo Azemit, Esat Veraj dhe të shumë të tjerëve, nën termin “Djemtë e Gjormit”, më shumë të lartësohen. Lavdia apo vepra e tyre u kthye ne legjendë dhe legjendat nuk shuhen kurrë. Koha vërtetoi se nuk kishin gabuar kur të drejtuar nga Sadik Premte folën të parët mendimin ndryshe. Mosha ime ka regjistruar në kujtesë tregimet për të vrarët dhe autorët e vrasjeve, djegieve dhe marrjes së pasurisë, ka përjetuar edhe shtëpitë gërmadha, si dhe rindërtimin e tyre. Janë ngjarje që pushtonin mëndjen tonë dhe dukej sikur shikonim një film shumë të bukur, që nuk u loz kurrë. Kjo ishte e vërteta që njihej nga fëmijët e familjeve të lënduara, ngaqë të moshuarit duhet të argumentonin tek fëmijët e vet veçimin apo trajtimin ndryshe në shoqëri. Por nuk i kishin njohuritë e duhura fëmijët e familjeve jo të lënduara. Këta njihnin epitetin shumë të përdorur, përbuzës për kohën, “ballist i Gjormit” , ku bëmat e përfolura nuk ishin asgjë të përbashkët me aktivitetin e gjormiotëve. Ishin mënyrat që u përdorën për të baltosur elitën gjormiote që bëri histori dhe bashkë me ata u ngulmua për t’ i tharë rrënjët e historisë së Gjormit. Ishin vitet '70 kur me porosi të qendrës dokumentat orgjinal të luftës u tërhoqën nga rrethet dhe u mbyllën në AQSH në Tiranë, për të parë rreze drite kur erdhi demokracia. Në vitin 1995, ndërsa po kërkoja në AQSH material arkivor për Gjormin, punonjësja e arkivit m’u shpreh: “.... materialet në muzeumet e rretheve janë bërë me grupe pune me porosi nga qendra e partisë në vitet -70-80. Kur në ato vite sistemuam dokumentat orgjinal ardhur nga rrethet, ne lexonim përmbajtjen e tyre ndryshe nga kujtimet apo librat historik që po shkruheshin nga udhëheqësit e kohës, ndërsa.... duhet të heshtnim”. Në stendat muzeale u zbeh skulptura e luftëtarit gjormiot në ballë të luftës së dytë botërore. Të njëjtin fat do të kishin edhe të tjerë ish luftëtarë në vijën e parë, kur në vitet 1945-83 dolën kundërshtarë të vijës së partisë. Emrat e tyre u hoqën nga stendat muzeale, fotot kolektive u retushuan dhe shkrimet u ribotuan. Kështu ka qènë e vërteta për të cilën nuk duhet të kërkojmë pse-të, nëse duhet të ecim para. E shkuara përcolli vlera patriotike, historike, trimërore, etnografike, arkeologjike dhe mbi të gjitha vlera të rralla morale të bashkfshtarëve të mi. Pika më e dobët e tyre ka qènë besnikria: besnik të familjes, besnik të shokut, besnik të atdheut. Në çdo kohë lejtmotivi i tyre ka qënë bashkimi me devizën e përcjell në breza: unitet, vëllazërim dhe larg hakmarrjes. Gjormiotët ranë preh e prapaskenave, ndërsa nuk i kanë borxhe askujt. Në këtë drejtim brezat gjormiot janë ballëlartë kudo ku ndodhen dhe lavdia e gjormiotëve do të ndjehet ndër breza. E vërteta qëndron zgjuar në vargjet e popullit: Lumi Vlorës fshat më fshat, me gjak ka mbrujt historinë, për Gjormin jam kryelart nata s’ja nxin dot lavdin……. Ndërsa në kohë lufte dolën trimat, guximtarët të parët në çdo aksion, në kohë paqe gjormiotët, me burra dhe gra, të gjitha moshat ishin punëtor të mirë dhe të rinjët e të rejat fitues të dhjetra e dhjetra kupave, flamujve e medaljeve në aktivitetet kulturore e sportive. Ngaqë banorët e fshatit tonë në tërësi ishin të privuar për të lëvizur, ndryshe nga fshatrat e tjerë, Gjormi u 3-4 fishua, duke qënë sot fshati më i madh në krahinë. Shoqëria është në evolucion të pandërprerë dhe jeta e secilit prej nesh është një grimcë në lumin e madh të jetës. Lum ata që japin kontribut për ta çuar shoqërinë në rrugën e progresit. Edhe ata që të detyruar shkaktuan trauma, të lënë në harresë të shkuarën. Energjitë e tyre të fjetura brenda vetes le të bulëzojnë që jeta e tyre të mos mbyllet në errësirë. Ju mbetet brezave të qëmtojnë për të ndriçuar më shumë të kaluarën e fshatit tonë. Kur të jetë ezau-ruar e shkuara sfida paraqet e ardhmia, me shumicën e fshatit të larguar në mërgim apo brenda vendit. Në tërësi Lumi i Vlorës dhe veçanërisht Gjormi shumë pak e ka njohur mërgimin. Përjashtohet koha nën sundimin otoman, kur djemtë shkonin ushtar për shumë vite në shërbim të perandorisë. Nga tregimet e të moshuarve kemi dëgjuar të flitej për ceremonitë e mëdha që zhvilloheshin kur djemt përcilleshin me lot dhe këngë me pjesmarrjen e të gjithë fshatit. Këngët flasin për vendet që hamëndësonin se do të shko-nin, që në të vërtetë nuk i dinin: Qasi shokë se do këndojmë Sonte pa nesër do shkojmë Kushedi ku do qëndrojmë Në Janinë a në Meçovë Në të tjera këngë mallin për vendlindjen djemtë e shpalosnin në vallet labe: Shokë do na marrë malli Për të bërë lart nga mali Nga Plocica dhe nga Qarri Nga Qika dhe nga Fargani Lugu Gjërë edhe Kanali Shkall'e Dhive buzë mali Askogjin e hije xhani Amandre verim behari Edhe në fëmininë time djemtë përcilleshin për ushtar brenda vendit me ceremoni familjare dhe po ashtu priteshin. Gjormiotët e kanë dashur shumë njeri tjetrin dhe vendlindjen në tërësi. Kudo që të ndodheshin qoftë ushtar, në shkollë, në punë jashtë fshatit apo rastësisht takoheshin përzëmërsisht. Nuk duhet të mendohet kurrë se një ditë do të zbehet trashëgimia edhe pse ideologjia ka kohë që vepron. Për cilindo guri rëndon në vendin e vet! Mbi gjithëshka për gjormiotë parësor duhet të jetë Gjormi. Ju lutem bashkëfshatarëve të mi të zhvishen nga politika dhe të shkruajnë. Banorë të fshatrave të zonës sonë kanë shkruar dhe vazhdojnë të shkruajnë, ndërkohë që ne kemi më shumë aktivitet dhe sakrificë si në kohë lufte edhe në kohë paqe. Secili shkruan për veten e tij. Ne duhet të shkruajmë me mburrje për veprën e të parëve tanë dhe tonën. Kastriot Kapaj 5x8wkxgiwko3azalofrhwehynhpboso 5 370793 2986618 2955227 2026-06-01T23:09:06Z Leutrim.P 113691 /* Mbyllja e kandidaturës */ pjesë e re 2986618 wikitext text/x-wiki {{Centralized talk page|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Hyrja|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/InputInit|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css|Kategoria diskutim:Faqe për grisje}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); {{dmb|1|Të griset}} <br> ose {{dmb|1|Të mbahet}} <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) {{dmb|2}} <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Kthimi_i_pronave&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) nb25yd89zby45ke39v2wt2ap9cdoqwf 2986619 2986618 2026-06-01T23:10:54Z Leutrim.P 113691 /* Mbyllja e kandidaturës */ 2986619 wikitext text/x-wiki {{Centralized talk page|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Hyrja|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/InputInit|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css|Kategoria diskutim:Faqe për grisje}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); {{dmb|1|Të griset}} <br> ose {{dmb|1|Të mbahet}} <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) {{dmb|2}} <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/TV_Digjital_Komunikimet_multimediale&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) pojxaeyj1ldkv8dd3penacrb73ropb4 2986620 2986619 2026-06-01T23:12:18Z Leutrim.P 113691 /* Mbyllja e kandidaturës */ - praktike me e sakte mbylljeje kandidature 2986620 wikitext text/x-wiki {{Centralized talk page|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Hyrja|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Kërkesë për grisje/InputInit|Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Hyrja/styles.css|Kategoria diskutim:Faqe për grisje}} {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Wikipedia diskutim:Forumi i Grisjes/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mbyllja e kandidaturës == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], për t'i mbyllur të 3 kandidaturat ku votove pasi kanë kaluar kohë të gjatë në FG, dhe nuk ka vota kundër, kliko ''Redakto nëpërmjet kodit'' dhe shto te secila veç e veç kodin nën titull (lidhjen e shembullit e ke poshtë); {{dmb|1|Të griset}} <br> ose {{dmb|1|Të mbahet}} <br> dmth për grisje të parën ose të dytën kur vendoset të mbahet, dhe në fund të kandidaturës poshtë vendos kodin;<br> ::{{Miratim}} — [[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) {{dmb|2}} <br> Dhe në raste kur është mbyllur me vendim për grisje, vazhdo me grisjen e artikullit të propozuar pas mbylljes së kandidaturës. [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Forumi_i_Grisjes/K%C3%ABrkes%C3%AB_p%C3%ABr_grisje/Zyra_e_Gjendjes_Civile_-_Bajram_Curri&action=edit&section=T-1 Shih shembullin] - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:09 (CEST) hmw5tv3h5p57cqde0kb8b9f10n6ngh5 1 374530 2986713 2984018 2026-06-02T04:25:16Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim pa ndërveprim për më shumë se 14 ditë te faqja [[Diskutim:Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare/Arkivi 1]] 2986713 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} 3d0isf46gvjd9kciz65tjytj5hxt8u5 1 378284 2986710 2984007 2026-06-02T04:24:18Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Luis Suárez]] 2986710 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2370042 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131217030118/http://www.fifa.com//world-match-centre/news/newsid/224/674/6/index.html për lidhjen http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/224/674/6/index.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 dhjetor 2021 10:23 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2372150 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131003041934/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/145766-reds-suffer-cup-exit-on-suarez-s-return për lidhjen http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/145766-reds-suffer-cup-exit-on-suarez-s-return. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20131220144542/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/151639-luis-suarez-signs-new-contract-at-lfc për lidhjen http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/151639-luis-suarez-signs-new-contract-at-lfc. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 23 dhjetor 2021 14:59 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2378921 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20150610202803/http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/146001-suarez-and-sturridge-down-sunderland për lidhjen http://www.liverpoolfc.com/news/latest-news/146001-suarez-and-sturridge-down-sunderland. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 30 dhjetor 2021 10:10 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2783537 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210727011103/https://www.sportbible.com/football/take-a-bow-watch-luis-suarez-scores-sublime-overhead-kick-vs-sevilla-20170405 për lidhjen https://www.sportbible.com/football/take-a-bow-watch-luis-suarez-scores-sublime-overhead-kick-vs-sevilla-20170405. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 8 prill 2025 03:40 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2794191 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://sportmob.com/en/article/899433-Players-with-the-Most-Assists-in-Football-History. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 maj 2025 04:06 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2817374 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240106181935/https://www.premierleague.com/players/4138/Luis-Su%C3%A1rez/overview për lidhjen https://www.premierleague.com/players/4138/Luis-Su%C3%A1rez/overview. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 korrik 2025 09:04 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2831510 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240813120433/https://sportmob.com/en/article/899433-players-with-the-most-assists-in-football-history për lidhjen https://sportmob.com/en/article/899433-Players-with-the-Most-Assists-in-Football-History. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 6 shtator 2025 03:42 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2880408 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20230406054208/https://firstsportz.com/diego-simeone-hails-desire-and-energy-of-luis-suarez-as-he-scores-in-atleticos-win-over-valencia/ për lidhjen https://firstsportz.com/diego-simeone-hails-desire-and-energy-of-luis-suarez-as-he-scores-in-atleticos-win-over-valencia/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 13 dhjetor 2025 12:56 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2906042 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20110517231704/http://www.nesn.com/2011/05/maarten-stekelenburg-does-perfect-sergio-ramos-impression-drops-championship-shield-off-moving-bus.html për lidhjen http://www.nesn.com/2011/05/maarten-stekelenburg-does-perfect-sergio-ramos-impression-drops-championship-shield-off-moving-bus.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 28 shkurt 2026 06:17 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2969055 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200209060300/https://www.laliga.com/en-GB/news/luis-suarez-named-laliga-santander-player-of-the-month-december për lidhjen https://www.laliga.com/en-GB/news/luis-suarez-named-laliga-santander-player-of-the-month-december. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 24 prill 2026 04:41 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979292 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240902233649/https://as.com/futbol/internacional/luis-suarez-se-retira-de-la-seleccion-uruguaya-n/ për lidhjen https://as.com/futbol/internacional/luis-suarez-se-retira-de-la-seleccion-uruguaya-n/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 09:54 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Luis Suárez]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982105 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20200803172304/https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/samuel-eto-o-s-old-man-celebration-and-more-to-be-featured-in-fifa-15-182936039.html për lidhjen https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/samuel-eto-o-s-old-man-celebration-and-more-to-be-featured-in-fifa-15-182936039.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 03:32 (CEST) qkosjrxsyquw4qbquvl63j1wwr1000t 14 379073 2986585 2800018 2026-06-01T22:49:33Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986585 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] jl17qirhmbr1uulbf9s5kpvcoig15g2 1 383154 2986712 2984017 2026-06-02T04:25:06Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Diskutim:Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]] 2986712 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 5 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2768761 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20210301111513/https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement për lidhjen https://www.namibian.com.na/99433/read/Namport-fisheries-institute-sign-training-agreement. *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20231005143723/https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/ për lidhjen https://fmtcsafety.com/us/training-location-fmtc-houma/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20201204105400/https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/ për lidhjen https://vpoglobal.com/2020/03/04/energysail-demonstration-and-test-unit-unveiled-in-japan/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235356/https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines për lidhjen https://www.edukasyon.ph/blog/top-5-marine-engineering-colleges-in-the-philippines. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235356/https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/ për lidhjen https://indiaeducationdiary.in/korea-maritime-ocean-university-international-maritime-research-institute-2024-world-maritime-historians-conference/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 7 mars 2025 09:00 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2795780 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 10 maj 2025 16:52 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2817365 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.maptanger.ma/fr/larache-la-cpmm-et-litpm-examinent-les-perspectives-de-partenariat-dans-le-domaine-de-formation/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20240710083423/https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence për lidhjen https://www.sunymaritime.edu/news-events/state-maritime-academies-receive-designation-american-maritime-center-excellence. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20241130071907/https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina për lidhjen https://wilfredotamayo.com/everything-you-need-to-know-about-admiral-wilfredo-d-tamayo/19-featured/51-seaman-maritime-schools-in-the-philippines-accredited-by-ched-and-marina. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 korrik 2025 07:21 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 2 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2866494 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220626042508/https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/ për lidhjen https://nigerianguide.com.ng/full-list-of-all-maritime-schools-in-nigeria/. *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20250326042104/https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html për lidhjen https://derya-ohom.edu.tm/index_en.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 29 tetor 2025 09:46 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2895818 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235402/https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html për lidhjen https://www.hotvibesmedia.com.ng/2017/10/current-list-of-accredited-maritime-universities-academy-nigeria.html. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 1 shkurt 2026 23:11 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2902996 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235357/https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/ për lidhjen https://www.kenyanews.go.ke/kma-keen-to-boost-womens-participation-in-maritime-sector/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 20 shkurt 2026 18:09 (CET) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2918755 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.dco.uscg.mil/Mid-Atlantic-Maritime-Academy-Course/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 prill 2026 06:43 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976346 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.grafiati.com/en/news/2020/11/14/1/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 17:30 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2979267 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja https://www.iraq-businessnews.com/tag/arabian-gulf-academy-for-maritime-studies/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 11 maj 2026 07:02 (CEST) == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 1 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e kolegjeve, akademive, instituteve dhe universiteteve detare]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2982046 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua ky version i arkivuar i faqes https://web.archive.org/web/20220807235355/https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/ për lidhjen https://ifpnews.com/irans-first-female-sailor-starts-work-at-caspian-sea/. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 19 maj 2026 00:40 (CEST) go3lkf9uq6tuunf4lu1140vscycn95w 2 390312 2986671 2927701 2026-06-02T00:43:41Z Leutrim.P 113691 korrigjime te vogla. 2986671 wikitext text/x-wiki '''Projekti Post-100K''' është një plan veprimi pas kalimit të 100.000 artikujve, me qëllim të pastrimit të backlog që është grumbulluar ndër vite dhe sjelljes brenda standardit të artikujve që mund të jenë bosh, me cilësi jo të mirë, gabime të shumta, mungesë burimesh, përmbajtje të pamjaftueshme, dmth në raport me kriteret e reja të cilësisë. Këto kemi listuar deri tani jo vetëm si çështje për zgjidhje pas 100K artikujve, por siç shihet kemi integruar edhe çështje të vjetra që kishin nevojë të zgjidhen, deri tani janë kryer shumë përditësime e procese si në përmbajtje artikujsh, si në pjesën administrative. Çështje të tjera në të cilat po punojmë; Standardizimi/njëjtësimi i titujve të artikujve që të gjinden më lehtë. Bartja e [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi 1#Artikujt e harruar në hapësirën e përdoruesve|draft-artikujve]]/artikujve të harruar nga hapësirat personale në hapësirën kryesore. Kthimi në trajtën e pashquar të kategorive, korrigjimi i gabimeve drejtshkrimore. Përfundimi i këtyre çështjeve që kanë kohë që presin, do shpejtojë gjithçka tjetër e do e shtrojë rrugën për rritje fiks enciklopedike, me shtimin e artikujve të rinjë e zgjerimin e të vjetërve, mund edhe të vendosim objektiva të reja, si kritere më të larta cilësie të përmbajtjes etj. * '''Auditimi i artikujve-lista'''; i rrallon artikujt e panevojshëm, që janë bosh, ose që nuk mund të përditësohen me të dhëna aktuale rregullisht ose që për të njejtin qëllim mund të shërbejnë kategoritë. Shumica janë krijuar shumë vite më parë prandaj do listohen në Forumin e Grisjes. * '''Zbrazja e materialeve multimediale të ngarkuara lokalisht'''; do i pastrojë ato që janë ngarkuar kohë më parë dhe që nuk kanë licenca të duhura ose që përdorimi i tyre mund të shkelë të drejta autoriale të ndonjë subjekti, pasi tani ngarkimet po bëhen direkt në Commons. * '''Rivlerësimi i WP:APR - WP:AMR'''; procesi i rivlerësimit të artikujve të mirë dhe të përkryer që kanë marrë titullin shumë kohë më parë, e që brenda kritereve të vjetra mund ta meritonin por tani që kriteret dhe cilësia janë rritur duhen rishikuar të gjithë. * '''Zbrazja e listës së faqeve të pashqyrtuara'''; procesi i shqyrtimit të të gjitha faqeve që janë për shqyrtim, pra për momentin në një numër tepër të lartë i cili duhet sjellë në zero fillimisht që pastaj të mund të vazhdojmë me automatizimin e procesit të shqyrtimit që numri i cili rritet në vazhdimësi të mos jetë për shkak të shqyrtimeve të vazhduara të faqeve të reja sipas planit. * '''Zgjidhja e çështjes së librave'''; vendimi u mor që mëse 5 mijë artikujt e librave që përfshijnë më pak se 1KB ose një gjysmë fjalie, titull libri dhe numër faqe libri, pra zgjerimi i tyre, që të sillen brenda kritereve të reja minimale. * '''Zgjidhja e çështjes së shqipërimit të titujve'''; është një çështje që është diskutuar për shumë vite nga komuniteti por pa arritur në një përfundim, ku do merrej një vendim PËR ose KUNDËR, e cila mendohet të ri-diskutohet përsëri me propozimin e një drafti të mirë e të detajuar për të arritur një vendim përmes votës me pajtimin e komunitetit më të gjerë wiki, e që pastaj nëse do vendosej PËR do përditësoheshin rregulloret e lidhura me të, e do hynte në zbatim gjerësisht për të gjithë titujt e artikujve. * '''Zbrazja e listës së redaktimeve në pritje'''; mbajtja e numrit të redaktimeve të pashqyrtuara të paktën nën 100 në çdo kohë. Për të njëjtën arsye u aktivizua [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]], dhe u caktuan kriteret për kontrolluesit, që ta automatizojmë procesin e kontrollimit për ta mbajtur këtë numër sa më të ulët në vazhdimësi. * '''Artikujt me më pak se 1000 bajt'''; 1KB është përmbajtja më e ulët që një artikull mund të ketë, pasi e kemi caktuar këtë standard, dhe është bërë një kërkim, na del se kemi mbi 10.000 artikuj me përmbajtje më të ulët se kriteret. Ata duhen përditësuar gradualisht që të arrijnë sasinë e dëshiruar të përmbajtjes, kurse një pjesë më e vogël mund të procesohet për grisje në Forumin e Grisjes nëse nuk janë të nevojshëm. == Projekti Post-100K [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P/Arkivi_1#Administrim 1] [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P/Arkivi_1#Artikuj%20t%C3%AB%20shkurt%C3%ABr 2] [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P/Arkivi_1#Post100K%20-%20P%C3%ABrmbyllja 3] == === Çështje parësore === * Auditimi i [[:Kategoria:Lista|artikujve-lista]] ([https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista#Auditim në proces]) * Zbrazja e materialeve multimediale të ngarkuara lokalisht ([[Wikipedia:Kuvendi#Pastrimi i skedave jo të lira|në proces]]) * Rivlerësimi i [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|WP:APR]] - [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|WP:AMR]] (në proces) * Zbrazja e listës së [[Speciale:UnreviewedPages|Faqeve të pashqyrtuara]] (në proces, ~2000) * Zgjidhja e çështjes së librave, zgjerimi i artikujve ([[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Artikujt për librat|në proces]]) * Zgjidhja e çështjes së shqipërimit të titujve ([[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Përdorimi i gjuhës shqipe|në proces]]) * <s>Zbrazja e Listës së 6000 [[Speciale:PendingChanges|Redaktimeve në pritje]]</s> / aktivizimi i Automoderatorit (e përfunduar) === Çështje dytësore === * Artikujt me përmbajtje më të ulët se 1 KB, të zgjerohen që të arrijnë kriteret minimale. Lista: https://quarry.wmcloud.org/query/86774 pciawqye4hp06g4g1gh1q0flklt7p9u 2986673 2986671 2026-06-02T00:45:44Z Leutrim.P 113691 2986673 wikitext text/x-wiki '''Projekti Post-100K''' është një plan veprimi pas kalimit të 100.000 artikujve, me qëllim të pastrimit të backlog që është grumbulluar ndër vite dhe sjelljes brenda standardit të artikujve që mund të jenë bosh, me cilësi jo të mirë, gabime të shumta, mungesë burimesh, përmbajtje të pamjaftueshme, dmth në raport me kriteret e reja të cilësisë. Këto kemi listuar deri tani jo vetëm si çështje për zgjidhje pas 100K artikujve, por siç shihet kemi integruar edhe çështje të vjetra që kishin nevojë të zgjidhen, deri tani janë kryer shumë përditësime e procese si në përmbajtje artikujsh, si në pjesën administrative. Çështje të tjera në të cilat po punojmë; Standardizimi/njëjtësimi i titujve të artikujve që të gjinden më lehtë. Bartja e [[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P/Arkivi 1#Artikujt e harruar në hapësirën e përdoruesve|draft-artikujve]]/artikujve të harruar nga hapësirat personale në hapësirën kryesore. Kthimi në trajtën e pashquar të kategorive, korrigjimi i gabimeve drejtshkrimore. Përfundimi i këtyre çështjeve që kanë kohë që presin, do shpejtojë gjithçka tjetër e do e shtrojë rrugën për rritje fiks enciklopedike, me shtimin e artikujve të rinjë e zgjerimin e të vjetërve, mund edhe të vendosim objektiva të reja, si kritere më të larta cilësie të përmbajtjes etj. * '''Auditimi i artikujve-lista'''; i rrallon artikujt e panevojshëm, që janë bosh, ose që nuk mund të përditësohen me të dhëna aktuale rregullisht ose që për të njejtin qëllim mund të shërbejnë kategoritë. Shumica janë krijuar shumë vite më parë prandaj do listohen në Forumin e Grisjes. * '''Zbrazja e materialeve multimediale të ngarkuara lokalisht'''; do i pastrojë ato që janë ngarkuar kohë më parë dhe që nuk kanë licenca të duhura ose që përdorimi i tyre mund të shkelë të drejta autoriale të ndonjë subjekti, pasi tani ngarkimet po bëhen direkt në Commons. * '''Rivlerësimi i WP:APR - WP:AMR'''; procesi i rivlerësimit të artikujve të mirë dhe të përkryer që kanë marrë titullin shumë kohë më parë, e që brenda kritereve të vjetra mund ta meritonin por tani që kriteret dhe cilësia janë rritur duhen rishikuar të gjithë. * '''Zbrazja e listës së faqeve të pashqyrtuara'''; procesi i shqyrtimit të të gjitha faqeve që janë për shqyrtim, pra për momentin në një numër tepër të lartë i cili duhet sjellë në zero fillimisht që pastaj të mund të vazhdojmë me automatizimin e procesit të shqyrtimit që numri i cili rritet në vazhdimësi të mos jetë për shkak të shqyrtimeve të vazhduara të faqeve të reja sipas planit. * '''Zgjidhja e çështjes së librave'''; vendimi u mor që mëse 5 mijë artikujt e librave që përfshijnë më pak se 1KB ose një gjysmë fjalie, titull libri dhe numër faqe libri, pra zgjerimi i tyre, që të sillen brenda kritereve të reja minimale. * '''Zgjidhja e çështjes së shqipërimit të titujve'''; është një çështje që është diskutuar për shumë vite nga komuniteti por pa arritur në një përfundim, ku do merrej një vendim PËR ose KUNDËR, e cila mendohet të ri-diskutohet përsëri me propozimin e një drafti të mirë e të detajuar për të arritur një vendim përmes votës me pajtimin e komunitetit më të gjerë wiki, e që pastaj nëse do vendosej PËR do përditësoheshin rregulloret e lidhura me të, e do hynte në zbatim gjerësisht për të gjithë titujt e artikujve. * '''Zbrazja e listës së redaktimeve në pritje'''; mbajtja e numrit të redaktimeve të pashqyrtuara të paktën nën 100 në çdo kohë. Për të njëjtën arsye u aktivizua [[Përdoruesi:Automoderatori|Automoderatori]], dhe u caktuan kriteret për kontrolluesit, që ta automatizojmë procesin e kontrollimit për ta mbajtur këtë numër sa më të ulët në vazhdimësi. * '''Artikujt me më pak se 1000 bajt'''; 1KB është përmbajtja më e ulët që një artikull mund të ketë, pasi e kemi caktuar këtë standard, dhe është bërë një kërkim, na del se kemi mbi 10.000 artikuj me përmbajtje më të ulët se kriteret. Ata duhen përditësuar gradualisht që të arrijnë sasinë e dëshiruar të përmbajtjes, kurse një pjesë më e vogël mund të kalohet në Forumin e Grisjes nëse nuk janë të nevojshëm. == Projekti Post-100K [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P/Arkivi_1#Administrim 1] [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P/Arkivi_1#Artikuj%20t%C3%AB%20shkurt%C3%ABr 2] [https://sq.wikipedia.org/wiki/P%C3%ABrdoruesi_diskutim:Leutrim.P/Arkivi_1#Post100K%20-%20P%C3%ABrmbyllja 3] == === Çështje parësore === * Auditimi i [[:Kategoria:Lista|artikujve-lista]] ([https://sq.wikipedia.org/wiki/Kategoria_diskutim:Lista#Auditim në proces]) * Zbrazja e materialeve multimediale të ngarkuara lokalisht ([[Wikipedia:Kuvendi#Pastrimi i skedave jo të lira|në proces]]) * Rivlerësimi i [[Wikipedia:Artikuj të përkryer/Rivlerësime|WP:APR]] - [[Wikipedia:Artikuj të mirë/Rivlerësime|WP:AMR]] (në proces) * Zbrazja e listës së [[Speciale:UnreviewedPages|Faqeve të pashqyrtuara]] (në proces, ~2000) * Zgjidhja e çështjes së librave, zgjerimi i artikujve ([[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Artikujt për librat|në proces]]) * Zgjidhja e çështjes së shqipërimit të titujve ([[Wikipedia:Kuvendi/Arkivi 23#Përdorimi i gjuhës shqipe|në proces]]) * <s>Zbrazja e Listës së 6000 [[Speciale:PendingChanges|Redaktimeve në pritje]]</s> / aktivizimi i Automoderatorit (e përfunduar) === Çështje dytësore === * Artikujt me përmbajtje më të ulët se 1 KB, të zgjerohen që të arrijnë kriteret minimale. Lista: https://quarry.wmcloud.org/query/86774 rhkgrxxknk8um1my60fn4v6h7h0jbfw 3 391827 2986682 2983983 2026-06-02T04:16:59Z MajavahBot 122738 U arkivua 1 diskutim nga faqja [[Përdoruesi diskutim:DenisaRucaj]] 2986682 wikitext text/x-wiki {{Arkivi}} == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 7 shkurt 2022 22:15 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 14 shkurt 2022 20:18 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 21 shkurt 2022 20:11 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 28 shkurt 2022 23:59 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 7 mars 2022 22:16 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 14 mars 2022 23:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 21 mars 2022 17:00 (CET) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 28 mars 2022 21:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 4 prill 2022 23:01 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 11 prill 2022 21:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 19 prill 2022 01:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 26 prill 2022 00:56 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 2 maj 2022 21:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 9 maj 2022 17:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 16 maj 2022 20:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 24 maj 2022 02:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 30 maj 2022 22:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 7 qershor 2022 04:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 13 qershor 2022 18:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 20 qershor 2022 22:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 27 qershor 2022 22:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 4 korrik 2022 21:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 11 korrik 2022 21:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 19 korrik 2022 00:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 25 korrik 2022 21:27 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 1 gusht 2022 23:21 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 8 gusht 2022 21:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 15 gusht 2022 23:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 23 gusht 2022 02:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 30 gusht 2022 01:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 6 shtator 2022 01:21 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> 13 shtator 2022 03:49 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 20 shtator 2022 00:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 shtator 2022 02:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 tetor 2022 02:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 10 tetor 2022 16:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 tetor 2022 23:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 tetor 2022 23:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 tetor 2022 22:15 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 nëntor 2022 01:31 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 nëntor 2022 22:54 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 nëntor 2022 00:21 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 nëntor 2022 21:02 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 dhjetor 2022 01:40 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 dhjetor 2022 00:34 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 dhjetor 2022 00:59 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 janar 2023 02:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 janar 2023 02:09 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 janar 2023 00:45 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 janar 2023 01:05 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 shkurt 2023 11:20 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 shkurt 2023 02:48 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 shkurt 2023 02:57 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 shkurt 2023 00:46 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 mars 2023 00:49 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 mars 2023 00:19 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 mars 2023 02:25 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 mars 2023 03:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 prill 2023 01:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 prill 2023 22:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 prill 2023 03:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 prill 2023 00:03 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 maj 2023 03:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 maj 2023 02:35 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 maj 2023 23:44 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 22 maj 2023 18:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 maj 2023 00:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 qershor 2023 00:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 qershor 2023 16:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 qershor 2023 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 qershor 2023 18:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 korrik 2023 00:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 korrik 2023 21:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 korrik 2023 01:07 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 korrik 2023 04:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 gusht 2023 01:53 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 gusht 2023 23:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 gusht 2023 07:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 21 gusht 2023 17:24 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 gusht 2023 15:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 shtator 2023 01:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 shtator 2023 23:06 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 shtator 2023 21:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 shtator 2023 18:50 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 tetor 2023 03:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 tetor 2023 16:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 tetor 2023 01:45 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 tetor 2023 01:15 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 31 tetor 2023 00:20 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 nëntor 2023 22:04 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 nëntor 2023 00:51 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 nëntor 2023 01:54 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 nëntor 2023 00:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 dhjetor 2023 00:48 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 dhjetor 2023 03:11 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 dhjetor 2023 17:16 (CET) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 janar 2024 02:18 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 janar 2024 01:11 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 janar 2024 02:02 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 janar 2024 20:30 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 shkurt 2024 20:21 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 shkurt 2024 06:47 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 shkurt 2024 16:35 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 shkurt 2024 20:22 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mars 2024 20:45 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 mars 2024 00:03 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mars 2024 18:38 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 mars 2024 19:54 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 prill 2024 05:34 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 prill 2024 01:35 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 prill 2024 01:27 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 prill 2024 22:26 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 prill 2024 05:32 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 maj 2024 18:42 (CEST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 maj 2024 01:57 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 maj 2024 01:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 maj 2024 02:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 qershor 2024 00:33 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2024 22:18 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 qershor 2024 01:47 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 qershor 2024 00:31 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 korrik 2024 01:57 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2024 23:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 korrik 2024 03:29 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 korrik 2024 02:02 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 korrik 2024 01:09 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2024 22:43 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 gusht 2024 01:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 gusht 2024 02:51 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2024 22:30 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 shtator 2024 03:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2024 20:50 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 shtator 2024 02:00 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 shtator 2024 01:34 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 tetor 2024 00:17 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 tetor 2024 01:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 tetor 2024 23:19 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 tetor 2024 22:50 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 tetor 2024 21:54 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 nëntor 2024 21:48 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 nëntor 2024 01:05 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 nëntor 2024 02:58 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 nëntor 2024 23:40 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 dhjetor 2024 23:21 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 dhjetor 2024 23:14 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 dhjetor 2024 23:23 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 janar 2025 02:40 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 janar 2025 02:35 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 janar 2025 23:13 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 shkurt 2025 01:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 shkurt 2025 01:10 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 shkurt 2025 22:15 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 25 shkurt 2025 01:39 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 mars 2025 03:29 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 mars 2025 00:07 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 mars 2025 00:47 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 mars 2025 23:41 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 prill 2025 02:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 7 prill 2025 20:51 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 prill 2025 02:23 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21 prill 2025 22:59 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 28 prill 2025 21:30 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 maj 2025 02:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 maj 2025 00:37 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 maj 2025 01:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 maj 2025 22:04 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 qershor 2025 01:54 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 qershor 2025 03:16 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 qershor 2025 01:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 qershor 2025 01:20 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 korrik 2025 01:40 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 korrik 2025 02:04 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14 korrik 2025 22:08 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 korrik 2025 01:41 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 korrik 2025 02:25 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 5 gusht 2025 05:39 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 gusht 2025 01:28 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 gusht 2025 02:37 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 gusht 2025 02:11 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 shtator 2025 22:49 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 shtator 2025 03:13 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 shtator 2025 19:05 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shtator 2025 00:54 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 29 shtator 2025 22:51 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 tetor 2025 19:22 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 tetor 2025 20:58 (CEST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 tetor 2025 21:35 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 tetor 2025 20:30 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 nëntor 2025 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 nëntor 2025 21:37 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 nëntor 2025 18:26 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 24 nëntor 2025 16:56 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 1 dhjetor 2025 19:57 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 8 dhjetor 2025 18:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == Aktiviteti i kontrolluesve == :Përshëndetje, [https://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kuvendi#Kontrolli%20i%20ndryshimeve%20n%C3%AB%20pritje sipas rregullores së përditësuar] për menaxhimin e privilegjeve të kontrolluesve, po kryhet rivlerësimi periodik i aktivitetit të përdoruesve. :Si pjesë e procesit standard, ju jepet një afat reflektimi prej 30 ditësh nga dita e marrjes së këtij njoftimi. Brenda këtij afati, nëse nuk keni përmbushur kriterin minimal ju mund të rritni aktivitetin tuaj në mënyrë që të përputhet me kërkesat e reja të rregullores. :Pas përfundimit të periudhës së reflektimit, do të kryhet auditimi përfundimtar. Nëse kriteret e aktivitetit nuk janë përmbushur deri atëherë, privilegjet e kontrolluesit do të hiqen automatikisht, në përputhje me rregulloren. :Ky proces ka për qëllim të sigurojë funksionimin e qëndrueshëm të sistemit të kontrollit dhe mbajtjen e numrit të ndryshimeve në pritje në nivel të ulët. :Faleminderit për mirëkuptim dhe kontributin tuaj. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 07:02 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15 dhjetor 2025 20:02 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22 dhjetor 2025 22:45 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 janar 2026 20:33 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 janar 2026 21:29 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 janar 2026 22:17 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 shkurt 2026 18:43 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 shkurt 2026 00:30 (CET) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 shkurt 2026 20:17 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 shkurt 2026 20:03 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mars 2026 18:51 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mars 2026 19:52 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mars 2026 20:35 (CET) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mars 2026 17:51 (CET) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mars 2026 21:25 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 prill 2026 18:19 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 prill 2026 17:18 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 prill 2026 17:00 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 27 prill 2026 20:06 (CEST) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 4 maj 2026 22:43 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11 maj 2026 21:20 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18 maj 2026 22:21 (CEST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 --> fpq8ap5epto141gri5zx0x9lpv1fhf3 4 392079 2986523 2878258 2026-06-01T22:33:31Z Edukatori 112234 /* Votimi */ 2986523 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Cikli i histerezes]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''20 dhjetor 2025, 01:34 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Gjendja e artikullit nuk eshte e mire apo brenda kritereve. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 02:34 (CET) * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 02:40 (CET) * {{Të griset}} - --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:33 (CEST) === Diskutimi === 9agqtw8wcgutut9i2llf88oojmgdpm0 3 392108 2986406 2984155 2026-06-01T17:20:48Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Rrëmbimi i grave sabine */ 2986406 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Falënderim}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 6 dhjetor 2025 10:34 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Senolitiku]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881312|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Senolitiku]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202025,%2018:15)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 19:15 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Herbalizmi]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881349|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Herbalizmi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(15%20dhjetor%202025,%2019:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 15 dhjetor 2025 20:22 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Gjeriatria]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2881806|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Gjeriatria]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(17%20dhjetor%202025,%2019:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 17 dhjetor 2025 20:29 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Çalik Enerji]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2882624|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Çalik Enerji]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20dhjetor%202025,%2019:44)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 dhjetor 2025 20:44 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Neopaganizmi në Itali]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2883630|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Neopaganizmi në Itali]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(23%20dhjetor%202025,%2022:19)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 23 dhjetor 2025 23:19 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Boronica e kuqe]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2908013|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Boronica e kuqe]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(7%20mars%202026,%2013:54)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 7 mars 2026 14:54 (CET) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Marrëveshja e Prespës]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983582|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Marrëveshja e Prespës]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2017:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 19:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ivo Sanader]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2983597|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ivo Sanader]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(24%20maj%202026,%2017:47)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 24 maj 2026 19:47 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Pieter Feith]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984136|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Pieter Feith]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht|Datë e përkthyer automatikisht]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren data që janë përkthyer automatikisht nga moduli CS1. Për ta zgjidhur këtë problem mjafton të vendosni në referim datën e përkthyer në shqip sipas formatit shqiptar. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2021:00)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 23:00 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përfaqësuesi Civil Ndërkombëtar për Kosovën]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984142|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përfaqësuesi Civil Ndërkombëtar për Kosovën]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2021:10)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 23:10 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Përfaqësuesi Special i Bashkimit Evropian]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2984148|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Përfaqësuesi Special i Bashkimit Evropian]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(26%20maj%202026,%2021:27)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 26 maj 2026 23:27 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Rrëmbimi i grave sabine]]'' == Përshëndetje, Falënderim! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986398|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Rrëmbimi i grave sabine]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2017:20)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 19:20 (CEST) rcwetirebedfkrl415k6l9qws5qg7hv 0 392540 2986599 2972931 2026-06-01T22:49:37Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Epiri i lashtë]] te [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986599 wikitext text/x-wiki {{Short description|Provincë romake që përkon me Greqinë e sotm veri-perëndimore dhe Shqipërinë Jugore}} {{Infobox former subdivision | native_name = {{Lang|la|Provincia Epiri}}<br>{{Lang|grc|Ἐπαρχία Ἠπείρου}} | conventional_long_name = | common_name = Epiri | subdivision = Provincë | nation = e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] | era = [[Historia e lashtë|Lashtësi]] | capital = [[Nikopoli i Epirit|Nikopoli]] | title_leader = | image_map = Roman Empire - Epirus (125 AD).svg | image_map_caption = Provinca e Epirit brenda [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]], {{Rreth}} [[125]] të e.s. | life_span = | year_start = [[Vitet 100]] ose [[Vitet 110|110]] të e.s. | event_start = | year_end = [[shekulli VII]] | event_end = Shndërrimi në [[Thema e Nikopojës|Temën e Nikopolit]] | today = [[Greqia|Greqisë]] dhe [[Shqipëria|Shqipërisë]] | p1 = Liga Epirote | p2 = Greqia e Lashtë#Rajonet{{!}}Lidhja Etolike | s1 = Thema e Nikopojës{{!}}Tema e Nikopolit | s2 = Thema e Durrësit{{!}}Tema e Dyrrahut | s3 = Thema{{!}}Tema e Qefalonisë | s4 = Migrimet sllave në Ballkan{{!}}Sllavët e hershëm | date_event1 = fundi [[shekulli VI|shekullit VI]]–[[shekulli VII]] | event1 = [[Migrimet sllave në Ballkan|Dyndjet Sllave]] }} Provinca e '''Epirit''' ({{Lang|la|Provincia Epiri}}, [[Greqishtja e lashtë]] dhe mesjetare: {{Lang|grc|Ἐπαρχία Ἠπείρου}}, ''Eparkía Ēpeírou'') ishte një provincë e [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]], që mbulonte rajonin e lashtë të [[Epiri]]t. Roma e aneksoi për herë të parë rajonin në vitin [[167 p.e.s.]], në përfundim të [[Lufta e tretë romako-maqedonase|Luftës së III Romako-Maqedonase]], dhe fillimisht e vendosi rajonin në provincën e madhe të Provincën Romake të Maqedonisë, e cila në atë kohë përfshinte të gjithë botën helenistike në Evropën kontinentale. Në vitin 27 p.e.s., [[Epiri]] dhe Akea u shkëputën nga Maqedonia për tu bashkuar në provincën senatoriale të Akeas, me përjashtim të pjesës së saj veri-perëndimore, e cila mbeti pjesë e provincës së Maqedonisë.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=47}} Në kohën e sundimit të perandor [[Trajani]]t, diku midis viteve [[103]] dhe [[114]] i e.s., [[Epiri]] u bë një provincë e veçantë, nën një ''procurator Augusti''. Provinca e re shtrihej nga [[Gjiri i Vlorës|Gjiri i Aulonit]] ([[Vlora]]) dhe [[Vargu detar|Malet Akrokeraune]] në veri të rrjedhës së poshtme të [[Lumi i Akelout|Lumit Akelo]] në jug, dhe përfshinte [[Ishujt e Jonit|Ishujt veriorë të Jonit]], [[Korfuzi]]n, [[Lefkadha|Lefkadhën]], [[Itaka (Greqi)|Itakën]], [[Qefalonia|Qefaloninë]], dhe [[Zakintosi]]n.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=47}} ==Historia== Roma kishte mbajtur një prani ushtarake në Epir që nga [[Lufta e Parë Romako-Maqedonase]], kur ajo e përdori [[Epiri]]n si një pikë hyrëse për [[Ushtria Romake|trupat]] e saj në [[Greqia e Lashtë|Greqi]]. Roma do të vijonte ta përdorte [[Epiri]]n si një portë për trupat e saj edhe në [[Lufta e dytë romako-maqedonase|Luftën e Dytë]] dhe [[Lufta e tretë romako-maqedonase|të Tretë Romako-Maqedonase]]. Gjatë luftës së tretë, [[Liga Epirote]] deri atëherë asnjanëse u përç, me [[molosët]] që morën anën e [[Maqedonët e lashtë|maqedonasve]], ndërsa [[kaonët]] dhe [[thesprotët]] që mbështetën [[romakët]].<ref>{{cite encyclopedia|editor=Amy Tikkanen|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/190156/Epirus|date=1998–2018|title=Epirus|others=Richard Pallardy, Shiveta Singh, Emily Rodriguez|publisher=[[Encyclopædia Britannica]], Inc.|language=en}}</ref> Lufta pati rezultate shkatërruese për [[Epiri]]n: 150,000 molosë u skllavëruan dhe rajonin do të nënshtrohej nga Roma. Statusi rajonit midis viteve [[167 p.e.s.]] dhe [[146 p.e.s.]] është i paqartë, por në vitin [[146 p.e.s.]], ai u përfshi në pronincën e madhe romake të Maqedonisë. Gjatë Luftës Civile të Çezarit, [[Jul Çezari]] përdori [[Butrinti]]n si bazë detare dhe më vonë planifikoi një ''[[Kolonia Romake|colonia]]'' aty për veteranët e luftës së tij civile pak para vdekjes së tij. [[Augusti]] më vonë i mori këto plane dhe e bëri qytetin një koloni për veteranët e tij, pas fitores ndaj [[Mark Antoni]]t në Luftën e Aktiumit.{{Sfn|Walker|Wilkes|2010|p=212}} Banorët e rinj e zgjeruan qytetin dhe ndërtimet përfshinë një [[Ujësjellësi Romak|ujësjellës]], [[Thermae|terma]], banesa, një komplesk [[Forumet Romake|forumi]] dhe një nimfeum. Përgjatë kësaj periudhe, përmasat e qytetit do të dyfishoheshin.<ref>{{cite book|last1=Hodges|first1=Richard|last2=Bowden|first2=William|year=2004|url=https://books.google.com/books?id=V3lpAAAAMAAJ&q=Roman+Butrint+ëas+more+than+tëice+as+big+as+the+toën+ëas+in+the+1st+century+BC|last3=Lako|first3=Kosta|last4=Andrews|first4=Richard|title=Byzantine Butrint: excavations and surveys 1994–1999|publisher=Oxbow Books|isbn=978-1-84217-158-5|language=en|page=54}}</ref> Një numër strukturash të reja u ndërtuan pranë të vjetrave, veçanërisht përreth teatrit dhe Tempullit të [[Asklepiu|Asklepit]].<ref>{{cite book|last1=Cabanes|first1=Pierre|chapter=Epirus in the Roman Period (146 B.C. – A.D. 250); Social, Economic and Cultural Developments; Cultural and Religious Life|editor=Michael B. Sakellariou|year=1997|url=https://books.google.com/books?id=UV1oAAAAMAAJ|title=Epirus, 4000 Years of Greek History and Civilization|publisher=Ekdotikē Athēnōn|language=en|isbn=978-960213371-2|page=117-132|quote=At Bouthrotos, it is enough to compare the theatre, built of grey poros, ëith all the Roman structures surrounding it: the skene and the neighbouring buildings, the neë sanctuary of Asklepios and the areas next to it}}</ref> [[Augusti]] gjithashtu e shkëputi Epirin dhe Akean nga Maqedonia në vitin 27 p.e.s., por ai mbeti pjesë e provincës së Akea deri diku midis viteve [[104]] dhe [[117]] të e.s., kur [[Trajani]] e bëri atë një provincë më vete.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=47}} ===''Epirus Vetus'' dhe ''Epirus Nova''=== [[Skeda:Moesia - AD 400.png|parapamje|Provincat Romake në Ballkan përfshinin ''Epirus Vetus'' dhe ''Epirus Nova'', {{Rreth}} [[400]] të e.s.]] Dikur gjatë riorganizimit provincial të [[Diokleciani]]t ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[284]]–[[305]]), pjesa perëndimore e provincës së Maqedonisë përgjatë bregdetit Adriatik u nda në një provincë të re, të quajtur "Epiri i Ri" ({{lang|la|[[Epiri i Ri|Epirus Nova]]}}), e cila pak a shumë përkon me [[Iliria|Ilirinë Jugore]], historikishte e banuar nga [[fiset ilire]]. Epiri i mirëfilltë në vijim u bë i njohur si "[[Epiri i Vjetër]]" ({{lang|la|Epirus Vetus}}, {{lang|grc|Παλαιὰ Ἤπειρος}}). ===Antikiteti i Vonë=== Dy provincat epirote u bënë pjesë e Dioqezës së Mezisë, deri sa ajo u nda rreth vitit [[369]] në dioqezat e [[Dioqeza e Maqedonisë|Maqedonisë]] dhe [[Dioqeza e Dakisë|Dakisë]], kur ato do të bëheshin pjesë e të parës.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|pp=47–48}} Në [[shekulli IV|shekullin e IV]], [[Epiri]] ishte akoma një bazë e fortë e [[paganizmi]]t dhe u ndihmua nga perandor [[Juliani]] ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[361]]–[[363]] të e.s.) dhe prefekti i tij pretorian Klaudius Mamertini, nëpërmjet uljes së taksimit dhe rindërtimit të kryeqytetit provincial të [[Nikopoli i Epirit|Nikopolit]].{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=48}} Sipas [[Jordanes]], [[visigotët]] e sulmuan zonën në vitin [[380]].{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=48}} Me ndarjen e perandorisë pas vdekjes së [[Teodosi I|Teodosit të I]] në vitin [[395]], [[Epiri]] do të bëhej pjesë e Perandorisë Romake Lindore ose [[Perandoria Bizantine|Perandorisë Bizantine]].{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=48}} Në vitet [[395]]–[[397]], [[visigotët]] nën drejtimin e Alarikut plaçkitën Greqinë. Ata qëndruan në Epir për pak vite, deri në vitin [[401]] dhe prapë në vitet [[406]]–[[407]], gjatë aleancës së Alarikut me gjeneralin e [[Perandoria Romake Perëndimore|Perandorisë Perëndimore]] Stilikon në mënyrë që të merte [[Prefektura e Ilirikut|Ilirikun Lindor]] nga [[Perandoria Bizantine|Perandoria Lindore]].{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=48}} [[Skeda:Butrint-111198.jpg|parapamje|majtas|Rrënojat e [[Butrinti]]t]] Nga viti [[467]] e në vijim, [[Ishujt e Jonit]] dhe brigjet e Epirit u bënë subjekte të sulmeve të [[vandalët|vandalëve]], të cilët kishin pushtuar provincat e [[Afrika veriore|Afrikës Veriore]] dhe kishin krijuar mbretërinë e tyre, Mbretërinë e Vandalëve, me qendër në Kartagjenë. [[Vandalët]] do të pushtonin Nikopolin në vitin [[474]] si një pjesë e përfituar nga negociatat e tyre me perandor [[Zeno]]n dhe do të plaçkisnin [[Zakintosi]]n, duke vrarë shumë prej banorëve të tij dhe duke marë shumë të tjerë skllevër.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=49}} Epirus Nova do të bëhej sheshbeteje përgjatë luftës për pushtet midis [[ostrogotët|ostrogotëve]] pas vitit [[479]], në të cilën u përfshinë bizantinët.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=49}} Një përpjekje gote për të marrë [[Durrësi]]n u smbraps nga forcat romake gjatë kësaj periudhe.{{Sfn|Ëolfram|1988|pp=271–274}} Në vitin [[517]], një sulm i getëve ose antëve përfshiu Epirin e Vjetër duke arritur deri në Greqi.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=49}} [[Prokopi i Çezaresë]] në veprën e tij ''Historia Sekrete'' pohon se nën [[Justiniani i Madh|Justinianin e I]] ({{Abbr|s.v.|sundoi në vitet}} [[527]]–[[565]]), gjithë provincat e Ballkanit sulmoheshin nga barbarët çdo vit. Megjithatë, kjo konsiderohet një hiperbolë retorike nga studjuesit modernë, pas vetëm një sulm i veçuar sllav në rrethinat e [[Epidamni|Dyrrahut]], në vitet [[548]]–49, është dokumentuar.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=49}} Prokopi raporton më tej se në vitin [[551]], mbreti ostrogot Totila dorgoi flotën e tij për të sulmuar brigjet e Epirit, në një përpjekje për të ndërprerë linjat bizantine të komunikimit me Italinë, gjatë Luftës Gotike, në të cilën bizantinët po përpiqeshin të aneksonin mbretërinë e tij.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=50}} Në përgjigje të këtyre sulmeve dhe për të riparuar dëmtimet e bëra nga dy tërmetet shkatërrimtare në vitin [[522]], [[Justiniani i Madh|Justiniani]] nisi një program të gjerë rindërtimi dhe rifortifikimi: Adrianopoli u rindërtua, megjithëse në shtrirje të kufizuar dhe do të riemërtohej [[Justinianopolisi (Epir)|Justinianopolis]], ndërsa Euroea u zhvendos më tej në brendësi të territorit – ajo është identifikuar tradicionalisht me themelimin e [[Janina|Janinës]]. Prokopi pohon gjithashtu se jo më pak se 36 fortesa të vogla në [[Epiri i Vjetër|Epirin e Vjetër]]—shumica e tyre sot të pa identifikueshme—ose u rindërtuan ose u ndërtuan së rishmi.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=50}} ===Humbja dhe ripushtimi bizantin=== [[Skeda:Byzantine Greece ca 900 AD.svg|parapamje|upright=1.2|Harta e [[Greqia dhe Mesjeta|Greqisë Bizantine]] {{Rreth}} [[900]], me [[thema]]t dhe vendbanimet kryesore]] Në [[shekulli VI|shekullin e VI]], shumica e [[Ballkani]]t, duke përfshirë [[Epiri]]n, [[Migrimet sllave në Ballkan|ra nën kontrollin]] e [[Avarët|avarëve]] dhe aleatëve të tyre [[Sllavët e jugut|sllavë]]. Kjo është vendosur në vitin [[587]] nga ''Kronika e Monemvasisë'' dhe përkon më tej me dëshminë se mjaft seli u braktisën nga peshkopët e tyre nga viti [[591]]. Kështu, {{Rreth|[[590]]}} peshkopi, kleri dhe populli i Euroeas u largua nga qyteti i tyre, duke bartur me vete reliktet e shenjtit të tyre mbrojtës, [[Donati|Shën Donatit]], për në Kasiope në [[Korfuzi|Korfuz]].{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=51}} Restaurimi i sundimit bizantin duket se është vendosur nëpërmjet këtyre ishujve, kryesisht [[Qefalonia|Qefalonisë]], e cila me siguri nën kontrollin e qëndrueshëm perandorak {{Rreth|[[702]]}}, kur Filipik Bardanes do të dëbohej aty. Restaurimi gradual i sundimit perandorak nga pjesëmarrja e peshkopëve vendorë në këshillat në [[Kostandinopoja|Kostandinopojë]]: ndërsa vetëm peshkopi i [[Durrësi]]t do të merte pjesë në Këshillat Ekumenikë të viteve [[680]]–[[681]] dhe [[692]], një shekull më vonë peshkopët e [[Durrësi]]t, Nikopolit, [[Korfuzi]]t, [[Qefalonia|Qefalonisë]] dhe [[Zakintosi]]t dëshmohen në Këshillin e Dytë të Nikesë në vitin [[787]].{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=52}} Rreth mesit të [[shekulli VIII|shekullit të VIII]], do të krijohej Tema e Qefalonisë; ajo, bashkë me [[Thema e Nikopojës|Temën e Nikopolit]], e cila do të krijohej në [[shekulli IX|shekullin e IX]], mbulonin rajonin e mëparshëm të [[Epiri i Vjetër|Epirit të Vjetër]]. [[Thema e Durrësit]], e krijuar po në [[shekulli IX|shekullin e IX]], mbulonte çfarë ishte dikur [[Epiri i Ri|Epirus Nova]], dhe sundimi bizantin në Epir në [[Mesjeta e hershme|Mesjetën e Hershme]] do të vijonte përmes këtyre provincave të reja.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|p=53}}<ref name="DOAKS40">{{Cite book|author1=John Nesbitt|author2=Nicolas Oikonomides|url=https://books.google.al/books?id=cUJmAAAAMAAJ|year=1991|title=Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art|volume=1: Italy, North of the Balkans, North of the Black Sea|editor=Eric McGeer|publisher=Dumbarton Oaks Research Library and Collection|language=en|isbn=978-0-88402-194-0|page=40}}</ref><ref name="ODB">{{Cite encyclopedia|author=T. E. Gregory|editor=Alexander Kazhdan|year=1991|encyclopedia=The Oxford Dictionary of Byzantium|title=Dyrrachion|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=0-19-504652-8|page=668}}</ref>{{Sfn|Pertusi|1952|p=177}} ==Ekonomia== Provinca, veçanërisht qytetet veriore, përfituan gjerësisht nga ndërtimi i [[Via Egnatia]] në veri.{{Sfn|Walker|Wilkes|2010|p=204}} Për shkak të bagëtive të saj të njohura tradicionalisht dhe të afërsisë me Gadishullin Italian, [[Epiri]] u bë një eksportues i rëndësishëm i [[Lopa|gjedhit]] dhe kafshëve luksoze si kuajt e garave për në Itali, ku këta të fundit kishin kërkesë të madhe për garat popullore karro në Romë.{{Sfn|Eberle|le Quéré|2017|p=41}} [[Epiri]] gjithashtu pati popullsi domethënëse të kolonëve italikë me prona të mëdha tokësore, të tërhequr nga potenciali për bujqësinë blegtorale. Ka të ngjarë që këtë kolonë të kenë pasur një ndikim të rëndësishëm mbi demografinë dhe tregtinë e provincës.{{Sfn|Eberle|le Quéré|2017|pp=40-42}} == Qytetet dhe vendbanimet == ''[[Synekdemus]]'' i [[Hierokli (gjeograf)|Hierokles]], i hartuar rreth vitit [[527]]–[[528]], por me gjasa duke pasqyruar situatën në gjysmën e parë të [[shekulli V|shekullit të V]], raporton njëmbëdhjetë qytete të [[Epiri i Vjetër|Epirit të Vjetër]]: * Nikopoli, kryeqyteti * [[Dodona]] * Euroea * [[Dropulli|Adrianopoli]] * Aponi * [[Foenika]] * [[Saranda|Ankezmosi]] * [[Butrinti]] * Fotike * [[Korfuzi|Ishulli i Korfuzit]] * [[Itaka (Greqi)|Ishulli i Itakës]]. [[Epiri i Ri|Epiri i Ri]], me kryeqytetin e tij në [[Durrësi|Durrah]], përfshinte nëntë qytete.{{Sfn|Soustal|Koder|1981|pp=48–49}} ==Galeri== <gallery mode=packed heights="160px"> Skeda:Amphitheatre of Butrint 2009.jpg|Teatri romak i Butrintit Skeda:Amphitheatre of durres albania 2016.jpg|[[Amfiteatri i Durrësit|Amfiteatri romak i Dyrrahut]] Skeda:The Great Basilica.jpg|Bazilika paleokristiane e Butrintit Skeda:Nicopolis nymphaeum.jpg|Nimfeu romak, Nikopol Skeda:Torra ne Durres.jpg|Një bastion i [[Kalaja e Durrësit|Kështjellës së Durrësit]], ndërtuar nga perandor [[Anastasi I|Anastasi I Dikori]] Skeda:Roman Villa of Manius Antoninus, Mosaic.JPG|Mozaik nga vila romake e Manius Antoninit, Nikopol </gallery> ==Shiko gjithashtu== {{Div col|rules=yes|colwidth=13em|gap=1em|style=column-count:3|small=yes}} * [[Epiri]] * [[Shteti i Epirit]] * [[Liga Epirote]] * [[Molosët]] * [[Lidhja molose]] * [[Molosia]] * [[Thesprotët]] * [[Kaonët]] * [[Kaonia]] * [[Atintanët]] * [[Marrëveshja e Foenikës]] * [[Epiri i Vjetër]] * [[Epiri i Ri]] * [[Iliriku]] * [[Prefektura e Ilirikut]] * [[Dalmacia romake]] * [[Dioqeza e Ilirikut]] * [[Mëzia]] * [[Luftërat romako-maqedonase]] * [[Lufta e Parë Romako-Maqedonase]] * [[Lufta e dytë romako-maqedonase]] * [[Lufta e tretë romako-maqedonase]] * [[Malet e Pindit]] * [[Lista e qyteteve në Epirin e lashtë]] * [[Pasaroni]] * [[Antigonea]] * [[Dodona]] * [[Foenika]] * [[Baiake]] * [[Horreum (Epir)]] * [[Justinianopolisi (Epir)]] * [[Rrethoja Bizantine e Durrësit]] * [[Migrimet sllave në Ballkan]] * [[Thema e Durrësit]] * [[Thema e Nikopojës]] * [[Despotati i Epirit]] * [[Despoti i Epirit]] * [[Vagenetia]] * [[Vargu detar]] * [[Epiri (rajon administrativ)]] * [[Shtëpia e fortifikuar]] * [[Shtëpia kullë]] * [[Kulla kështjellë]] * [[Kulla fortifikuese]] * [[Proçesionet Fallike]] * [[Amfiteatri i Durrësit]] * [[Besimet e lashta mesdhetare]] * [[Beteja e Dyrrahut]] * [[Burgus]] * [[Cannaba]] * [[Castellum]] * [[Castra]] * [[Civitas]] * [[Civitas libera]] * [[Civitas foederata]] * [[Civitas sine suffragio]] * [[Civitas stipendaria]] * [[Claustra Alpium Iuliarum]] * [[Cliens]] * [[Colonus (person)]] * [[Çitadela]] * [[Dalmacia romake]] * [[Dashuria Greke]] * [[Dediticii]] * [[Drungos]] * [[Gotthograikia]] * [[Iliro-romakët]] * [[Imperator]] * [[Imperium]] * [[Institucionet politike të Romës së lashtë]] * [[Itinerari]] * [[Itinerarium Antonin Augusti]] * [[Itinerarium Burdigalensis - Hierosolymitanum]] * [[Kleisoura (distrikt bizantin)]] * [[Kohorta (njësi ushtarake)]] * [[Kolonia Romake]] * [[Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake]] * [[Latifundium]] * [[Latinët e Lashtë]] * [[Limes Alutanus]] * [[Limes Britannicus]] * [[Limes Dacicus]] * [[Limes Danubii]] * [[Limes Moesicus]] * [[Limes Pannonicus]] * [[Limes Porolissensis]] * [[Limes Sarmatiae]] * [[Limes Transalutanus]] * [[Lista e toponimeve latine në Ballkan]] * [[Lista e kolonive romake]] * [[Luftërat dalmato-romake]] * [[Lufta e Dytë Punike]] * [[Luftërat iliro-romake]] * [[Luftërat romako-greke]] * [[Luftërat Romako-Latine]] * [[Luftërat romako-maqedonase]] * [[Mansio]] * [[Mare Nostrum]] * [[Marina Romake]] * [[Miliarium]] * [[Misteret greko-romake]] * [[Municipium]] * [[Muret e lashta të Durrësit]] * [[Muret mbrojtëse romake]] * [[Muri i Trajanit]] * [[Nikopoli i Epirit]] * [[Organet e qeverisjes në Apoloni]] * [[Pagus]] * [[Pallatet perandorake të Romës]] * [[Perandoria Romake]] * [[Peregrinus]] * [[Peripli]] * [[Prokopi i Çezaresë]] * [[Pronoia]] * [[Republika Romake]] * [[Romanitas]] * [[Romanizimi (kulturor)]] * [[Rrugët romake]] * [[Scholae Palatinae]] * [[Selitë perandorake romake]] * [[Shtetësia Romake]] * [[Skllavëria në Romën e lashtë]] * [[Statio]] * [[Tabula Peutingeriane]] * [[Të Drejtat Latine]] * [[Thermae]] * [[Tirones]] * [[Triumfi Romak]] * [[Turma (njësi ushtarake)]] * [[Ujësjellësi Romak]] * [[Ura e Trajanit]] * [[Ushtria Romake]] * [[Vardariotai]] * [[Via Candavia]] * [[Via Egnatia]] * [[Vicus]] * [[Zgjedhjet në Republikë Romake]] {{Div col end}} ==Citime fundore== {{Reflist|39em}} ==Bibliografia== {{Refbegin|41em|indent=y}} * {{Cite book|last1=Soustal|first1=Peter|last2=Koder|first2=Johannes|year=1981|title=Tabula Imperii Byzantini|volume=3: Nikopolis und Kephallenia|publisher=Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften|language=de|location=Vjenë|isbn=978-3-7001-0399-8}} * {{Cite journal|last=Eberle|first=Lisa Pilar|last2=le Quéré|first2=Enora|title=Landed Traders, Trading Agriculturalists? Land in the Economy of the Italian Diaspora in the Greek East|journal=Journal of Roman Studies|year=2017|jstor=26576044|language=en|pages=107, 27–59}} * {{Cite journal|last=Walker|first=Susan|last2=Wilkes|first2=John|title=Becoming Roman and Staying Greek in the Southern Adriatic|journal=Bulletin of the Institute of Classical Studies|year=2010|jstor=44214907|language=en|pages=197–212}} * {{Cite book|editor-last=Kazhdan|editor-first=Alexander|title=The Oxford Dictionary of Byzantium|url=https://archive.org/details/oxforddictionary0003unse_u3y1|year=1991|publisher=[[Oxford University Press]]|language=en|isbn=0-19-504652-8}} * {{Cite book|editor1=John Nesbitt|editor2=Nicolas Oikonomides|year=1991|url=https://books.google.al/books?id=cUJmAAAAMAAJ|title=Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art|volume=1: Italy, North of the Balkans, North of the Black Sea|publisher=Dumbarton Oaks Research Library and Collection|language=en|isbn=0-88402-194-7}} * {{Cite book|last=Pertusi|first=A.|title=Constantino Porfirogenito: De Thematibus|location=Romë|publisher=Biblioteca Apostolica Vaticana|year=1952|language=it}} * {{Cite book|last=Wolfram|first=Herwig|title=History of the Goths|url=https://archive.org/details/historyofgoths0000herw|year=1988|publisher=University of California Press|language=en|isbn=978-0-52006-983-1|location=Berkeley dhe Los Angeles}} [[Kategoria:Historia antike e Ballkanit]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra në shekullin e VII]] [[Kategoria:Shpërbërje në shekullin e VI në Evropë]] [[Kategoria:Rajone historike]] [[Kategoria:Gjeografia historike e Shqipërisë]] [[Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara në shekullin e II]] [[Kategoria:Thema të Perandorisë Bizantine]] [[Kategoria:Epiri i Lashtë]] 6aarkbr07synr3g5pw3l6mczdwz2996 14 393520 2986427 2887095 2026-06-01T17:35:55Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Media masive në Evropë]] te [[Kategoria:Media e masave në Evropë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986427 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Interneti sipas kontinentit]] [[Kategoria:Media e masave në Evropë]] [[Kategoria:Telekomunikime në Evropë]] [[Kategoria:Teknologjia e informacionit në Evropë]] b5mbefrq855wsyq1kyse3a334jtiwxe 14 393522 2986426 2887084 2026-06-01T17:35:55Z Leutrim.P 113691 U zhvendos nga [[Kategoria:Media masive në Evropë]] te [[Kategoria:Media e masave në Evropë]] me anë të [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 2986426 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Liria e medias masive sipas kontinentit]] [[Kategoria:Media e masave në Evropë]] jgd1vr6d4fjxblszdtcj8oyownq4jw7 14 393534 2986425 2887119 2026-06-01T17:35:47Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Media masive në Evropë]] te [[Kategoria:Media e masave në Evropë]] pa lënë një ridrejtim 2887119 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Media masive sipas kontinentit]] [[Kategoria:Kultura e Evropës]] [[Kategoria:Komunikime në Evropë]] 9jgcv950awxf87422ygfq6uvtkto8p9 4 395147 2986521 2906064 2026-06-01T22:31:30Z Edukatori 112234 /* Votimi */ 2986521 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''21 shkurt 2026, 14:11 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> === Votimi === * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:11 (CET) * {{Të griset}} Formati larg artikujve tipikë enciklopedikë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 09:55 (CET) * {{Të griset}} - Joenciklopedike. --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:31 (CEST) === Diskutimi === jrq2jfpb48ox8tgvoddchob1f5g2eoa 2986674 2986521 2026-06-02T01:09:02Z Fallbackintoreality 102113 2986674 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Metoda percjellese te punes shkencore dhe hulumtuese]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''21 shkurt 2026, 14:11 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> === Votimi === * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 7 shkurt 2026 15:11 (CET) * {{Të griset}} Formati larg artikujve tipikë enciklopedikë. - [[Përdoruesi:Klein Muçi|Klein Muçi]] ([[Përdoruesi diskutim:Klein Muçi|diskutimet]]) 28 shkurt 2026 09:55 (CET) * {{Të griset}} - Joenciklopedike. --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:31 (CEST) * {{Të griset}} - Joenciklopedik. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 2 qershor 2026 03:09 (CEST) === Diskutimi === opc21khejm1rrj0zd5mb0ob1ba3ctla 0 397710 2986731 2979981 2026-06-02T11:07:13Z Mesonjetorja e Pare Shqipe 184416 bera nje ndryshim te vogel ne tekst 2986731 wikitext text/x-wiki {{Infobox school|name=Shkolla <br /> "Mësonjëtorja e Parë Shqipe"|image=Skeda:Shkolla 12345.jpg|alt=|motto=|address=|city=Korçë|state=|zipcode=|country=Shqipëri|coordinates=|other_names=|former_name=|type=[[Shkollë publike]]|established=1963|district=|us_nces_school_id=|principal=|teaching_staff=|grades=|enrollment=|ratio=|campus_size=|campus_type=|colors=|mascot=|rival=|newspaper=|yearbook=|website=|footnotes=}}'''Shkolla “Mësonjëtorja e Parë Shqipe”''' është [[Shkolla publike|institucion arsimor publik parauniversitar]] në qytetin e [[Korça|Korçës]], në varësi të Zyrës Vendore Arsimore Korçë – Pustec, Drejtoria Rajonale e Arsimit Parauniversitar, Korçë. == Historiku == Shkolla 9-vjeçare "Mësonjëtorja e Parë Shqipe" është themeluar në vitin 1963 dhe ka funksionuar gjithmonë si shkollë e arsimit të detyruar. Drejtori i parë i shkollës ka qenë Mangalina Treska (1963–1966). [[Skeda:Shkolla_"Mësonjëtorja_e_Parë_Shqipe"_në_vitin_1965.jpg|parapamje|298x298px|Shkolla "Mësonjëtorja e Parë Shqipe" në vitin 1963–1964]] "Mësonjëtorja e Parë Shqipe" është emërtuar në nder të [[Mësonjëtorja e Korçës|Mësonjëtores së Korçës]], një shkollë fillore me fizionomi të plotë kombëtare e laike, ku të gjitha mësimet jepeshin në gjuhën shqipe. [[Mësonjëtorja e Korçës|“Mësonjëtorja e Korçës”]] u hap në kushtet e pushtimit osman me nismën e një grupi rilindësish dhe me përkrahjen e masave patriotike korçare dhe atyre të mërgimit. Mësimi jepej falas për nxënësit, meshkuj e femra, të çdo lloj besimi fetar apo shtrese shoqërore. Nxënësit mësonin shkrim e këndim, gjuhën shqipe, gramatikë shqipe, aritmetikë, gjeografi e histori të botës e të [[Shqipëria|Shqipërisë]] etj. Drejtuesit e saj ishin veprimtarë të shquar të arsimit kombëtar, si [[Pandeli Sotiri|P. Sotiri]], [[Petro Nini Luarasi|P. N. Luarasi]], [[Naum Dhimitër Naçi|N. Naçi]], [[Thoma Avrami|Th. Avrami]] ,[[Thanas Sina]] etj. Shkolla veproi 15 vjet, duke përballuar vështirësitë e pengesat e nxjerra nga pushtuesit dhe disa [[Kleriku|klerikë]] antikombëtarë. Në prag të shek. XX u bë me gjashtë klasa. Shumica e atyre që mbaruan këtë shkollë u bënë veprimtarë të shquar të lëvizjes për çlirim kombëtar e shoqëror. Dita e themelimit të Mësonjëtores së Korçës, 7 Marsi, është shpallur [[Dita e mësuesit|“Dita e Mësuesit".]]Ajo festohet edhe në [[Kosova|Kosovë]] e në trojet e tjera të [[Diaspora|diasporës]] shqiptare.<ref>{{Cite book|last=Lafe|first=Emil|title=Fjalori Enciklopedik Shqiptar Vëllimi 2.|publisher=Akademia e Shkencave e RSH|year=2008|isbn=978-99956-10-28-9|edition=1st|location=Tiranë|pages=1700-1701|language=sq}}</ref> Tashmë ndërtesa e shkollës shërben si [[Muzeu Kombëtar i Arsimit]] dhe ndodhet në veri të bulevardit "Shën Gjergji". Drejtues në vite të shkollës "Mësonjëtorja e Parë Shqipe" [[Skeda:Drejtore_e_shkollës_Laura_Furxhi.jpg|parapamje|408x408px|Drejtore e shkollës Laura Furxhi]] * Mangalina Treska (1963–1966) * Riko Çollaku (1966–1968) * Ana Cake (1968–1984) * Ana Topi (1984–1991) * Thoma Nika (1991–1992) * Sotiraq Bica (1992–1994) * Vangjush Beta (1994–1998) * Niko Korçari (1998–2000) * Spartak Koroveshi (2000–2006) * Vladimir Caci (2006–2010) * Olger Brame (2010–2011) * Afërdita Dhori (2011–2012) * Miranda Petriti (2012–2014)     * Mirjeta Ropi (2014–2025) * Laura Furxhi (2025 e në vijim) Kontributi që kjo shkollë ka dhënë në vite është i vyer. Shkolla synon të ofrojë arsim cilësor dhe gjithëpërfshirës, ku nxënësit të jenë rezultativë dhe konkurrues në fushat që ata kanë interes. Ndër vite shkolla ka pasur një bashkëpunim dhe partneritet të vazhdueshëm me komunitetin e prindërve të shkollës, bordin, pushtetin lokal, biznese dhe [[Organizata joqeveritare|OJQ]]-të, bashkëpunim i cili ka qenë në rritje vitet e fundit. Shkolla 9- vjeçare “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” i siguron çdo nxënësi arsimim cilësor dhe edukim qytetar në një mjedis që nxit vetëdisiplinimin, motivimin dhe arritje cilësore. Ekipi mësimor nëpërmjet metodave aktive, ndihmon nxënësit të bëhen qytetarë të pavarur që i kontribuojnë me përgjegjësi bashkësisë. Edukon nxënësit me frymën për të arritur potencialin e tyre të plotë, në një ambient shkollor që i bën ata të ndihen jo vetëm të vlerësuar dhe të kujdesur, por njëherazi dhe i inkurajon me ndjenjën e suksesit dhe përgjegjësinë personale. Shkolla “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” drejtohet dhe mbështetet mbi vizione të arsimit kombëtar, për të qenë një shkollë elitare në arsimin shqiptar. Nga bankat e saj kanë dalë nxënës të shkëlqyer ndër vite, të cilët kontribuojnë në shoqëri si brenda ashtu dhe jashtë vendit. Mes ish-nxënësve të shkollës listohen intelektualë që japin kontribut në shumë fusha të jetës si: arsim, mjekësi, administratë, politikë, arte etj. == Organizimi == Numri i nxënësve për vitin shkollor 2025–2026 është 549 nxënës, nga të cilët 329 nxënës [[Arsimi fillor|AF]] dhe 220 nxënës [[Arsimi i mesëm|AMU]]. Shkolla ka 21 klasa nga të cilat 12 klasa janë për AF dhe 9 klasa për AMU. Nga viti 2022 e në vazhdim mësimi zhvillohet me dy turne, klasat e katërta zhvillojnë mësimin në turnin e pasdites, i cili fillon në orën 11:30. [[Skeda:IMG-20260305-WA0004_(1).jpg|parapamje|296x296px|Pamje e godinës së shkollës]] Stafi i shkollës në vitin shkollor 2025–2026 përbëhet nga: * 2 drejtues: 1 drejtor dhe 1 nëndrejtor * 12 mësues AF * 19 mësues AMU * 3 mësues ndihmës * 1 koordinator i cilësisë * 1 koordinator i orientimit në karrierë * 2 punonjës të shërbimit psiko-social * 1 oficer sigurie * 1 roje shkolle * 3 punonjës shërbimi == Infrastruktura dhe kushtet == E pozicionuar në zemër të qytetit, shkolla 9-vjeҫare "Mësonjëtorja e Parë Shqipe'''”''' ndodhet në rrugën “Raqi Qirinxhi”, Lagjja nr. 11, [[Bashkia Korçë]]. Objekti i shkollës është një ndërtesë trekatëshe me një sipërfaqe prej 2028&nbsp;m². Klasat kanë mesatarisht 25-30 nxënës. Korridoret e shkollës, hyrja dhe hollet janë të bollshme, me ndriçim të mjaftueshëm dhe të plotësuara nga ana figurative. Ngrohja e shkollës realizohet nëpërmjet sistemit të kaldajës me gaz. Janë montuar në secilin kat të shkollës pajisjet kundër zjarrit. Në katin e dytë ndodhen zyra e drejtorisë, nëndrejtorisë dhe salla e mësuesve.                Biblioteka e shkollës ndodhet në katin e tretë. Ajo është e pasur me mbi 2000 libra për grupmosha të ndryshme, mbështet zhvillimin arsimor dhe kulturor të nxënësve. Është funksionale dhe shërben për nxënësit me orare të përcaktuara, si hapësirë për lexim, kërkime dhe aktivitete edukative të cilat nxitin imagjinatën, mendimin kritik dhe kreativitetin. Në këtë kat ndodhet edhe shërbimi psiko-social. Shkolla ofron edhe shërbime mbështetëse [[Pedagogjia|pedagogjike]] dhe [[Psikologjia|psikologjike]], ku përfshihet shërbimi psiko-social dhe i mësuesve ndihmës, të cilët punojnë me nxënës me nevoja të veçanta arsimore, duke ndihmuar në integrimin e tyre në procesin mësimor dhe në zhvillimin e plotë të potencialit të tyre. Kati i tretë ka të instaluar sistemin e kamerave për siguri më të lartë dhe në të ndodhen dy klasa digjitale me kompjutera të rinj dhe smartboard. Me nismën e bordit të shkollës në fillim të vitit shkollor 2025–2026 klasat u pajisën me video-projektorë, gjë që ka rritur cilësinë e mësimdhënies.                Shkolla ka një oborr me sipërfaqe të kufizuar rreth 110 m². Ka pasur rikonstruksione të pjesshme deri në vitin 2005, kurse rikonstruksioni i plotë i shkollës është kryer në vitin 2015. Ajo është pajisur me një shtesë në të cilën përfshihet edhe një palestër me sipërfaqe rreth 110 m², që plotëson standardet për zhvillimin me cilësi të orës së edukimit fizik. Në katin e parë ndodhet edhe mjedisi për personelin ndihmës. Shkolla ka tualete në të tre katet, të ndara për vajza, djem dhe personelin. “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” u shndërrua në një ndër shkollat që ofron mjedise të standardeve të larta në cilësinë e shërbimit arsimor dhe edukimin e nxënësve, duke krijuar kështu mundësi të reja në komunikimin e ndërsjelltë mësues-nxënës-komunitet. Është investuar për sigurimin e një mjedisi të kulturuar dhe të qytetëruar brenda e jashtë shkollës, janë pasuruar korridoret e shkollës dhe mjediset e klasave me stenda e bazë materiale, falë kontributit që ka dhënë bashkia, ZVA Korçë-Pustec dhe biznesi.<gallery widths="250" heights="150" perrow="3"> Skeda:Biblioteka_e_shkollës.jpg|Biblioteka e shkollës Skeda:Palestra_e_shkollës.jpg|Palestra e shkollës Skeda:Laborator_TIK-u.jpg|Kabineti i informatikës </gallery> == Logoja dhe vizioni i shkollës == [[Skeda:Logo_e_shkollës_"Mësonjëtorja_e_Parë_Shqipe".jpg|parapamje|223x223px|Logo e shkollës]] Vizioni i shkollës është të krijojë elitën qytetare, duke ndihmuar në krijimin e personaliteteve me aftësi individuale, por edhe sociale të jashtëzakonshme, me anë të një mësimdhënieje frymëzuese dhe sfiduese në të njëjtën kohë, me standarde të larta dhe duke i qëndruar besnik parimit se dija është investimi më fitimprurës i jetës. == Arritjet dhe vlerësimet == Motoja e stafit pedagogjik të kësaj shkolle ka qenë dhe mbetet ruajtja e nivelit cilësor që shkolla ka pasur ndër vite, si dhe zhvillimi i personalitetit të fëmijës në të gjitha dimensionet. Ky proces mbështetet nga shumë projekte dhe aktivitete, të cilat janë të përfshira në programin mësimor dhe në përditshmërinë e kësaj shkolle. Nismëtare e realizimit të orëve të hapura dhe e mësimeve të integruara me anën e projekteve, shkolla nga viti 2010 e në vazhdim, ka ecur duke rritur frymën e bashkëpunimit midis mësuesve në kuadër të kualifikimit të brendshëm. Në shkollë zhvillohen veprimtari jashtëkurrikulare që synojnë zhvillimin e aftësive intelektuale, sociale dhe kreative të nxënësve. Tërheqja e komunitetit të prindërve në jetën e brendshme të shkollës, duke mbështetur programin ”Shkolla Qendër Komunitare”, është mjaft dobiprurëse për vendimmarrjen e përbashkët në veprimtaritë që ndërmerr shkolla në gjithëpërfshirjen dhe respektimin e diversitetit. [[Skeda:Ekipi_më_i_mirë,_viti_2023.jpg|parapamje|349x349px|"Ekipi më i mirë për vitin 2023"]] Shkolla “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” është përfshirë në renditjen e shkollave të shekullit XXI. Gjithëpërfshirja e nxënësve të kësaj shkolle në nismat, konkurset letrare, olimpiadat, veprimtaritë sportive, Festivalin e Këngës për Fëmijë dhe veprimtaritë e programeve vjetore të organizuara nga Zyra Vendore Arsimore në bashkëpunim me Bashkinë Korçë dhe Qendra Kulturore e Fëmijëve ka qenë përherë një mbështetje për zhvillimin e talenteve.<ref>{{Cite web|title=Shkolla Publike "Mesonjetorja e Pare Shqipe" Faqja zyrtare|url=https://www.facebook.com/share/1FZvNmQVHN/|language=sq}}</ref> * Shkolla 9-vjeҫare “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” është një ndër shkollat me arritjet më të larta në qytetin e Korçës. Që prej vitit mësimor 2018–2019 kjo shkollë renditet e para në Kartën e Performancës në rang ZVA-je. Nderohet me titullin:”Ekipi më i mirë për vitin 2023“, akorduar nga [[Ministria e Arsimit dhe Sportit e Shqipërisë|Ministria e Arsimit dhe Sportit]].<ref>https://www.youtube.com/watch?v=yzkFqeKsI-8&authuser=0</ref> * Kjo shkollë është përfaqësuar denjësisht duke marrë çmime nderi. Në mars të vitit 2023 shkolla nderohet me çmimin e dytë në Konkursin Kombëtar “Zhvillojmë aftësitë e shekullit XXI nëpërmjet Gjuhës Shqipe”, drejtuar nga mësuesja e gjuhës shqipe Merita Cuke.<ref>{{Cite web|date=14 mars 2023|title=Shqipëria nisë garën me 52 shkolla me konkursin kombëtar "Gjuha jonë sa e mirë"|url=https://www.kultplus.com/tag/gjuha-jone-sa-e-mire/|website=KultPlus|language=sq}}{{Lidhje e vdekur}}</ref>                           * Në vitin 2026 në Konkursin Kombëtar të Gjuhës Shqipe, shkolla doli fituese e vendit të parë në ZVA Korçë – Pustec dhe mori pjesë në gjysmëfinale, udhëhequr nga mësuesja e gjuhës shqipe Miranda Petriti.                                                     * Në organizimin nga Këshilli i Qarkut Korçë në bashkëpunim me DRAP Korçë të Konkursit të Gjuhës Shqipe për klasat e pesta, shkolla fitoi çmimin e tretë në rang ZVA-je. Shkolla ka qenë fituese edhe në shumë veprimtari sportive. * Në dhjetor 2025, shkollës “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” i jepet çmimi për ''“Promovimin e sjelljeve të shëndetshme”''. * Në vitin 2008, ''Certifikatë Mirënjohjeje'' ''“Për kontributin e pazëvendësueshëm në ruajtjen dhe pasurimin e vlerave të gjuhës shqipe”'' nga Kryetari i Federatës së Paqes Europiane dhe Kryetari i Bashkisë Korçë. * Në vitin 2009 shkollës i jepet ''Certifikatë Mirënjohjeje'' nga [[Ministria e Arsimit dhe Shkencës (Tiranë)|Ministria e Arsimit dhe Shkencës]] si “''Shkolla më e mirë e vitit për rezultate të larta dhe të qëndrueshme në [[Provimet e Lirimit]] dhe në procesin mësimor- edukativ”.'' * Në 7 Mars 2012 shkollës i jepet ''Certifikatë Mirënjohjeje'' ''“ E dalluar për rezultate të larta në procesin mësimor- edukativ'' “ nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës. * Shkolla ka fituar ''Certifikatën'' ''“Miku i Monumentit”'' nga DAR Korçë duke marrë nën kujdestari “Bustin e [[Themistokli Gërmenji|Themistokli Gërmenjit]]”, monument kulture, dëshmi e vlerave historike dhe kulturore të qytetit të Korçës. Njohja dhe implementimi i teknikave dhe metodave të ndryshme në mësimdhënie është parë nga mësuesit e kësaj shkolle si një rrugë që nuk mbaron, sepse e ardhmja gjithmonë ndryshon, ecën dhe ata duhet të ndjekin ritmin e saj. Përdorimi i vrullshëm i teknologjisë dhe formimi i kompetencave digjitale si një ndër prioritetet e sistemit tonë arsimor dhe e kurrikulës sonë me kompetenca, kanë shtruar si domosdoshmëri njohjen dhe zbatimin e aplikacioneve dhe platformave të ndryshme që sigurojnë mësimin online dhe zbatimin e thelluar në to të metodave të ndryshme të mësimdhënies. Mund të thuhet se shkolla 9-vjeçare “Mësonjëtorja e Parë Shqipe” ka qenë dhe mbetet një nga shkollat elitare në qarkun e Korçës dhe më gjerë. == Galeri == <gallery widths="200" heights="200"> Skeda:Foto_të_hershme.jpg|Foto në vite Skeda:Kolektivi_i_shkollës.jpg|Stafi i mësuesve 1963–1964 Skeda:Mesonjetorja_e_Pare_Shqipe_-_Stafi_mësimor_2026.jpg|alt=Imazhe|Stafi mësimor 2026 Skeda:Imazh4.jpg|alt=Imazhe|Pamje nga Konkursi Kombëtar i Gjuhës Shqipe 2023 dhe 2026 Skeda:Certifikatë_mirënjohjeje_"Shkolla_më_e_mirë_për_vitin_2009".jpg|alt=Certifikatë mirënjohjeje "Shkolla më e mirë për vitin 2009"|"Shkolla më e mirë për vitin 2009" Skeda:Vlerësime_të_shkollës.jpg|Vlerësime të shkollës Skeda:Korridori_i_katit_të_parë.jpg|Korridori i katit të parë Skeda:Mjediset_e_brendshme_të_shkollës.jpg|Mjediset e brendshme të shkollës </gallery> == Shih edhe == {{Commons|Mësonjëtorja e Parë Shqipe School, Korçë|Shkollën "Mesonjëtorja e Parë Shqipe", Korçë}} * [[Arsimi në Shqipëri]] * [[Korça|Korçë]] * [[Mësonjëtorja e Korçës]] * [[Ministria e Arsimit dhe Sportit e Shqipërisë|Ministria e Arsimit dhe Sportit]] == Referime == <references></references> [[Kategoria:Shkolla shqipe]] [[Kategoria:Shkolla në Korçë]] [[Kategoria:Shkolla në Shqipëri]] [[Kategoria:Shkolla nëntëvjeçare në Shqipëri]] [[Kategoria:Arsimi në Korçë]] orafl0pnfpilfl4dxv4z2r3kfsh13rf 0 397880 2986462 2974996 2026-06-01T19:11:49Z VenetaLlugaliu 188525 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3664167|Proserpina]]" 2986462 wikitext text/x-wiki {{Latinitas|-2}}{{Other uses|Proserpina (discretiva)}} [[Skeda:Luca_Giordano_016.jpg|parapamje|Në këtë pikturë, piktori napolitan [[Lucas Giordano|Luca Giordano]] pikturoi rrëmbimin e Proserpinës rreth vitit 1685.]] Proserpina në mitologjinë romake është perëndesha romake e pranverës dhe mbretëresha e nëntokës, bija e Ceresit dhe Jupiterit dhe bashkëshortja e Plutonit, i cili, i shtyrë nga dëshira për të, e rrëmbeu vajzën në Sicili, jo larg malit Etna, ndërsa ajo po mblidhte lule në një fushë. Ai hapi tokën dhe e mori me vete vajzën. Ceresi e kërkoi të bijën në të gjithë botën, por nuk mundi ta gjente; për këtë arsye arat nuk jepnin fryte, ndërsa Ceresi, perëndesha e bujqësisë, vajtonte humbjen e së bijës së saj të dashur. Prandaj, me urdhër të Jupiterit, Proserpina më në fund u kthye te e ëma; megjithatë, pasi ishte mbajtur nga Plutoni dhe kishte ngrënë disa fara shege, ajo duhej të qëndronte patjetër në Botën e Nëntokës gjatë gjysmës së vitit. Pas kthimit të Proserpinës, ajo u bë perëndeshë e burimeve Kjo legjendë është përcjellë nga autorë të ndryshëm, ndër të cilët më të rëndësishmit janë Ovidius në librin e pestë të veprës Metamorphoseon, vargjet 341–571, dhe në librin e katërt të veprës Fastorum, vargjet 393–620, si edhe Claudianus në poemën e tij të titulluar De raptu Proserpinae. == Shënime == <references /> [[Kategoria:Perëndesha romake]] [[Kategoria:Mitologji romake]] 2rgsvsathmki2lu7zft6sgyacj5qdws 4 399613 2986515 2975958 2026-06-01T22:28:49Z Edukatori 112234 /* Votimi */ 2986515 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Udhëzime praktike]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''11 maj 2026, 21:24 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> I shtuar këtu për shkak të vjetërsisë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Të griset}} - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 prill 2026 23:24 (CEST) * {{Të griset}} - nuk ekziston asnjë lloj mbulimi mbi temën [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 1 maj 2026 22:21 (CEST) * {{Të griset}} - Udhëzime praktike (për çka?) duket pa lidhje --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:28 (CEST) === Diskutimi === ==== Librat ==== @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Udh%C3%ABzime_praktike&diff=2968294&oldid=2930007 1], [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Pishtar%C3%AB_t%C3%AB_pashuar&diff=2968299&oldid=2929981 2]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 prill 2026 21:32 (CEST) :unë i shtova aty stampat sepse nuk mund të gjej as një informatë rreth këtyre temave në internet. s'e kam veç për kot. unë thjesht nuk kam se si të kuptoj, se çka janë këta libra. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 27 prill 2026 02:00 (CEST) Të kuptoj, pa merak, i kaloj unë te FG më vonë, shkaku i vjetërsisë 10+ vite. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 27 prill 2026 12:49 (CEST) ji05h2ibfab3g87ll1a099l9ftj3gqp 0 399798 2986383 2975909 2026-06-01T16:34:43Z Edukatori 112234 added [[Category:Dita e fëmijëve]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986383 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Dita e fëmijëve | type = kombëtare | observedby = | scheduling = e njëjta ditë çdo vitë | duration = 1 ditë | frequency = Vjetore | date = 14 Nëntor | significance = Për të rritur ndërgjegjësimin rreth të drejtave, arsimit dhe mirëqenies së fëmijëve | image = Stamp of India - 1992 - Colnect 164328 - Children s Day - Sun - by Harshit Prashant Patel.jpeg | caption = Pullë postare indiane në Ditën e Fëmijëve, bazuar në vizatimin e një fëmije. }} {{Reflist}} '''Dita e Fëmijëve''' festohet në Indi për të rritur ndërgjegjësimin në lidhje me të drejtat, arsimin dhe mirëqenien e fëmijëve. Ajo festohet më 14 nëntor të çdo viti, në ditëlindjen e kryeministrit të parë të Indisë, [[Xhavaharlal Nehru|Jawaharlal Nehru]], i cili njihej për dashurinë e tij ndaj fëmijëve. Në këtë ditë, në të gjithë Indinë mbahen shumë programe edukative dhe motivuese për fëmijë. <ref>{{Cite web |title=Children's Day 2021: History, Significance And Celebrations |url=https://www.ndtv.com/education/childrens-day-2021-jawaharlal-nehru-birth-anniversary-november-14-history-significance-celebrations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214235128/https://www.ndtv.com/education/childrens-day-2021-jawaharlal-nehru-birth-anniversary-november-14-history-significance-celebrations |archive-date=14 shkurt 2022 |access-date=2022-02-13 |website=NDTV.com |language=en}}</ref> Disa shkolla në Indi e bëjnë Ditën e Fëmijëve një festë për nxënësit e tyre, ndërsa shkollat private organizojnë një panair për nxënësit e tyre. == Historia == Më 5 nëntor 1948, Dita e parë e Fëmijëve u festua si "Dita e Luleve" nga paraardhësi i Këshillit Indian të Mirëqenies së Fëmijëve (ICCW) për të mbledhur fonde për Apelin e Kombeve të Bashkuara për Fëmijët (UNAC) përmes shitjes së "shenjave të luleve". Më 30 korrik 1949, "Dita e Fëmijëve" u festua gjerësisht dhe u publikua përmes radios, artikujve, kinemasë, etj. <ref>{{Cite book |last=Barooah |first=Pramila Pandit |url=https://books.google.com/books?id=7aMQM4QJ7VQC&dq=%22Flower+Day%22&pg=PA161 |title=Liber per femijet, me pervoje historike |date=1999 |publisher=Concept Publishing Company |isbn=978-81-7022-735-9 |language=en |access-date=16 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117205501/https://books.google.com/books?id=7aMQM4QJ7VQC&dq=%22Flower+Day%22&pg=PA161 |archive-date=17 November 2021 |url-status=live}}</ref> [[Skeda:Pandit_Jawaharlal_Nehru_with_children.jpg|parapamje|250x250px|Jawaharlal Nehru duke shtrënguar duart me një nga fëmijët që kishin ardhur për të parë Rrahjen e Tërheqjes më 29 janar 1957.]] == Burimet == <references /> [[Kategoria:Festa kombëtare]] [[Kategoria:Dita e fëmijëve]] 5kr4m66i34d4eh789iyx134w8e35blj 1 399890 2986541 2976356 2026-06-01T22:35:44Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e liqeneve në Finland]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve të Finlandës]] 2976356 wikitext text/x-wiki == Internet Archive Bot == Përshëndetje, redaktorë! Sapo ndryshova 0 lidhje të jashtme te artikulli ''[[Lista e liqeneve në Finland]]''. Ju lutem, shpenzoni pak kohë për të shqyrtuar [https://sq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=2976355 redaktimin tim]. Nëse keni ndonjë pyetje ose dëshironi që t'i injoroj lidhjet apo faqet krejtësisht në të ardhmen, ju lutem, vizitoni [[:m:InternetArchiveBot/FAQ/sq|këtë faqe]] për informacione të mëtejshme. Ndër të tjera, aty mund të gjeni dhe informacion se si mund të rregulloni problemet që mund të kem shkaktuar. Kam bërë këto ndryshime: *U shtua etiketa {{tlx|lidhje e vdekur}} te lidhja http://www.jarviwiki.fi/w/index.php?title=Syv%C3%A4j%C3%A4rvi&setlang=en. Gjithë të mirat!—[[:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:Courier New">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Raportoni probleme]])</span> 2 maj 2026 17:40 (CEST) qjjz2qi5xas0ydzjdtcxy46ye8wya2r 0 400524 2986356 2982757 2026-06-01T15:05:42Z Eraqena 181813 Rregullova parametrat e gjuhes te bibliografia dhe referencat. Disa referenca i mungojne prej perkthimit prej gjuhes italiane 2986356 wikitext text/x-wiki '''Elio Vittorini''' ([[Sirakuzë, 23 korrik 1908 – Milano, 12 shkurt 1966]]) ishte shkrimtar, përkthyes, kritik letrar dhe redaktor italian. Pas Sirakuzës, ai u vendos në [[Friuli-Venecia Xhulia|Friuli]], [[Firencia|Firence]] dhe më në fund [[Milano|në Milano]]. Ai filloi të interesohej për letërsinë, duke bashkëpunuar me disa revista dhe me ''[[La Stampa]]''. Ai shpejt mori qëndrim kundër stereotipeve të vjetra të traditës dhe në anën e modeleve të reja letrare të [[Shekulli XX|shekullit të njëzetë]]. Pas [[Lufta Civile Spanjolle|Luftës Civile Spanjolle,]] ai u bë një [[Kundërfashizmi|antifashist]] radikal dhe iu bashkua Partisë Komuniste Italiane, duke bashkëpunuar me [[Rezistenca italiane|Rezistencën]] gjatë viteve 1940-1945. Një shkrimtar i përkushtuar, veprat e tij përfshijnë tregime të shkurtra, disa përkthime, ese dhe romane; ai punoi në botime, duke bashkëpunuar me Einaudin. Vepra e tij më e njohur, ''"Bisedë në Siçili"'', e shkruar midis viteve 1938 dhe 1939, është një vepër simbolike mbi kthimin në origjinë dhe rizbulimin e një bote që duhet të rikuperohet në një shkallë njerëzore. Disa nga veprat e tij janë adaptuar në filma. == Biografia == === Fëmijëria dhe adoleshenca === Vittorini lindi në Sirakuzë në [[1908|vitin 1908]] nga prindër sirakuzanë, Sebastiano Vittorini dhe Lucia Sgandurra. Së bashku me vëllanë e tij Giacomo, gjatë fëmijërisë së tij ai ndoqi të atin (një punëtor hekurudhor dhe më pas një shef stacioni) në udhëtimet e tij të lidhura me punën nëpër [[Siçilia|Siçili]] : [[treni]] dhe udhëtimi më vonë do të ishin elementë qendrorë të punës së tij.<ref name="ferroni392">{{Sfn|Ferroni|p. 392|Ferroni IV}}.</ref><ref name="potter19">{{Sfn|Potter|pp. 19-20}}.</ref>Në [[1922|vitin 1922,]] Elio u bashkua me një grup spontan të quajtur "bijtë e Etnës". Pas shkollës fillore ai ndoqi kontabilitetin pa interes, ndërsa i kushtoi një interes të gjallë leximit autodidakt, ai u lidh me rrethet e klasës punëtore dhe e pa me interes debatin kulturor<ref name="ferroni392" />. Në moshën shtatëmbëdhjetë vjeç ai kishte ikur nga shtëpia tre herë. Në vitin 1925 ai u përpoq të rekrutohej si pilot, por familja e tij arriti ta pengonte të ndiqte këtë qëllim.<ref name="potter20">{{Sfn|Potter|p. 20}}.</ref> == Karriera gazetareske dhe letrare == [[Skeda:Elio_Vittorini_1949.jpg|parapamje|Elio Vittorini fotografuar në Milano nga Federico Patellani, 1949]] Në vitin 1926, ai iu përkushtua mbi të gjitha leximit, duke u interesuar për simbolistët, [[Marcel Proust|Proust]], Guicciardini, [[Henri Bergson|Bergson]], James, [[Immanuel Kant|Kant]] dhe [[Georg Vilhelm Fridrih Hegel|Hegel]]. Me një mik, ai u përpoq të themelonte një periodik, por pa sukses. Në atë periudhë, ai takoi Enrico Falqui-n dhe pati mundësinë t'i dërgonte disa nga prozat e tij drejtorit të atëhershëm të të përdyjavshmes ''[[La Conquista dello Stato|La Conquista dello Stato (Pushtimi i shtetit)]]'', [[Curzio Malaparte]]. E dyta nga këto pjesë proze, një artikull politik mbi qëndrimet fashiste antiborgjeze, u botua në revistën e themeluar nga Malaparte në vitin 1924, e cila kryesisht përmbante kontribute nga krahu i majtë i [[Fashizmi|fashizmit]], të orientuara drejt çmontimit të privilegjeve borgjeze dhe krijimit të një shteti në stilin [[Socializmi|socialist]]. <ref name="bonsaver1">{{Sfn|Bonsaver|cap. 1|Bonsaver 2017}}.</ref> Artikulli i Vittorini-t titullohej ''L'ordine nostro (Porosia jone).'' ''Lettera a Vossignoria-Letër drejtuar Shkëlqësisë Suaj'' (në formën, saktësisht, të një letre drejtuar drejtorit) dhe u botua më 15 dhjetor 1926. <ref name="potter20">{{Sfn|Potter|p. 20}}.</ref> Në vitin 1927, ndërsa vazhdonte të shkruante për ''La Conquista dello Stato (Pushtimi i Shtetit)'' ai i dërgoi veprën e tij të parë të madhe narrative, ''Ritratto di re Gianpiero'', ''La Fiera Letteraria (Portreti i mbretit Gianpiero'',Panairi letrar) e cila u botua më 12 qershor. Nga viti 1926, familjet e [[Salvatore Quasimodo]] dhe Vittorini ndanin një shtëpi (të dy baballarët ishin punëtorë hekurudhore). Një miqësi u zhvillua midis poetit të ardhshëm dhe shkrimtarit të ardhshëm, dhe në shtator 1927, Vittorini u martua me Rosa Maria, motrën e Salvatore (martesa shpejt rezultoi e palumtur dhe u anulua në vitin 1950). Enzo Quasimodo, vëllai i Rosës dhe Salvatores, punonte në atë kohë si inxhinier civil në Gorizia dhe i siguroi Vittorini-t një punë si nëpunës pagash për një kompani ndërtimi rrugësh. Vittorini dhe gruaja e tij u shpërngulën në Venezia Giulia në shtator 1927. Djali i tyre i parë, Giusto Curzio (për nder të Malaparte), lindi në Gorizia më 8 gusht 1928.<ref name="potter20">{{Sfn|Potter|p. 20}}.</ref><ref name="bonsaver1">{{Sfn|Bonsaver|cap. 1|Bonsaver 2017}}.</ref> Në vitin 1929 ai u kthye në Sirakuzë për një periudhë të shkurtër dhe filloi të kontribuonte në revistën ''Solaria''. Rreth asaj kohe, artikulli i tij, ''"Scrico di coscienza'' " (Une shkruaj nga ndergjegjja), u botua në {{'}} ''Letteraria'', në të cilin ai akuzoi letërsinë italiane për provincializëm. Në vitin 1930, duke udhëtuar nga Sirakuza në Firence për të vizituar xhaxhain e tij piktor, Giusto, Vittorini vendosi të zhvendosej përgjithmonë në kryeqytetin toskan, ku punoi si korrektor, fillimisht për ''Solaria'' dhe më pas për ''La Nazione''. Gjatë kësaj periudhe ai shkroi disa recensione librash dhe filmash për periodikë të ndryshëm fiorentinë, përfshirë ''Il Bargello''. Ai mësoi anglisht dhe, me ndihmën e Mario Praz, filloi të punonte si përkthyes.<ref name="potter21">{{Sfn|Potter|p. 21}}.</ref> Në vitin 1931, libri i tij i parë, një përmbledhje me tregime të shkurtra të titulluar ''Piccola borghesia'', u botua nga ''Solaria'' (u ribotua më vonë nga Arnoldo Mondadori Editore në vitin 1953). Në shtator të vitit 1932, ai mori pjesë, së bashku me shkrimtarë të tjerë, në një lloj "lundrimi letrar" në [[Sardenja|Sardenjë]], të organizuar nga e [[Revista|përjavshmja]] ''L'Italia Letteraria'', me qëllim që të fitonte një çmim për ditarin më të mirë të udhëtimit në Sardenjë. Vittorini, i cili mori pjesë me pseudonimin "Amok", fitoi ex aequo me Virgilio Lilli-n . Pasi disa pjesë u botuan fillimisht në ''L'Italia Letteraria'' dhe më pas në ''Bargello'' dhe ''Solaria'', teksti u botua në një vëllim, së pari nga botuesi Parenti ( ''Nei Morlacchi. Viaggio in Sardegna'' ) dhe më pas në vitin 1953 nga Mondadori, me titullin përfundimtar ''Sardegna come un'infanzia (Sardenja si fëmijëri)''.<ref name="potter21">{{Sfn|Potter|p. 21}}.</ref> <ref>{{Cite book |last=Martellini |first=Emanuela |url=https://books.google.it/books?id=zMfRAwAAQBAJ |title=Tempo e memoria nel Novecento italiano |date=2011-07-26 |publisher=ArchetipoLibri |isbn=978-88-89891-47-6 |pages=89-90 |language=it}}</ref> Midis viteve 1933 dhe 1934, romani ''Il garofano rosso'' ''(Karafili i kuq)'' u botua në pjesë në ''Solaria'' (për shkak të censurës fashiste, u botua në vëllim vetëm në vitin 1948 nga Mondadori). Në vitin 1933 u botua përkthimi i tij i parë, ''[[St Mawr]]'' nga [[D.H. Lawrence|D.H.]] [[D.H. Lawrence|Lawrence]] (me titullin ''Il purosangue'' ), një tekst i rekomanduar nga [[Eugenio Montale]], nga Mondadori. Që nga ai moment, puna e përkthimit zëvendësoi atë të korrektorit, edhe për shkak të helmimit nga plumbi të shkaktuar nga puna intensive në linotipin e La ''Nazione''.<ref name="potter21">{{Sfn|Potter|p. 21}}.</ref> == Aktiviteti botues == Aktiviteti editorial i Vittorini-t filloi në vitet [[Vitet 1930|1930]], kur ai filloi të punonte si korrektor në Firence, ku ishte zhvendosur nga Siçilia. Së pari për ''Solaria-n'' dhe më pas për ''La Nazione-n'', ai shkroi disa recensione dhe artikuj, krahas punës së tij editoriale. Ai mësoi vetë anglisht dhe, me ndihmën e Mario Praz-it, filloi të punonte si përkthyes <ref name=":0">{{Cite book |url=https://archive.org/details/eliovittorini00pott |title=Elio Vittorini |publisher=Twayne Publishers |year=1979 |location=Boston|language=en}}</ref>. Në vitin 1933, përkthimi i tij i parë, ''St Mawr'' nga [[D.H. Lawrence|DH]] [[D.H. Lawrence|Lawrence]] (me titullin ''Il purosangue'' ), një tekst i rekomanduar nga [[Eugenio Montale]], u botua nga Mondadori . Që nga ai moment, puna e përkthimit zëvendësoi atë të korrektorit, edhe për shkak të helmimit nga plumbi të shkaktuar nga puna intensive në linotipin e La ''Nazione-s'' <ref name=":0" />. Në vitin 1939 ai u transferua nga Mondadori në Bompiani, ku kishte më shumë liri veprimi. Në vitin 1940 ai drejtoi serinë “ ''Pantheon”'' për Bompiani, një koleksion i madh antologjish. Për këtë seri ai redaktoi antologjinë shumë të famshme të letërsisë bashkëkohore ''amerikane'', Americana, e cila u godit nga censura fashiste dhe u botua vetëm në vitin 1942, me të gjitha shënimet e autorit të shtypura (botimi i plotë u botua vetëm në vitin 1968). Në këtë antologji, John Fante u shfaq për herë të parë në skenën kulturore dhe letrare italiane. Në vitin 1942 ai redaktoi serinë “ ''Corona”'', e cila mishëronte idealin e tij të kulturës popullore, të arritshme për të gjithë. Seria bashkoi zhanre dhe autorë të ndryshëm, italianë dhe të huaj, të paraqitur në përkthime të besuara shkrimtarëve bashkëkohorë, përfshirë Eugenio Montale dhe [[Corrado Alvaro]]. Pas Bompianit, Vittorini bashkoi forcat me shtëpinë botuese të Torinos Einaudi, me të cilën themeloi ''Il Politecnico'' në vitin 1945, një periodik që fillimisht ishte javor dhe më pas mujor dhe u botua deri në vitin 1947. Gazeta, e cila synonte të bashkonte teknologjinë dhe letërsinë, e frymëzoi Vittorinin drejt një projekti më eksperimental që rezultoi, në vitin 1951, në serinë " ''I gettoni"'' . Vittorini bëri zgjedhje shumë të sakta në lidhje me autorët që do të përfshinte në seri, duke mirëpritur mbi të gjitha veprat e shkrimtarëve të rinj si [[Italo Calvino]] dhe Beppe Fenoglio, por duke refuzuar ''Il Gattopardo'' nga Tomasi di Lampedusa . Të dielën, më 4 dhjetor 1955, ai u përball me [[Vajtimi|zinë]] për [[Vdekja|vdekjen]] nga kanceri të djalit të tij Giusto, në moshën 27 vjeç, i cili më vonë u varros në Varrezat Monumentale në Milano. Vittorini më pas refuzoi të botonte ''"Doktor Zhivago'' " të [[Boris Pasternak|Pasternakut]] dhe ''"Daullja prej kallaji'' " të [[Günter Grass|Grass]]. Në vitin 1959 ai themeloi revistën ''Il Menabò'', botuar nga Einaudi, të cilën e drejtoi deri në vdekjen e tij në vitin 1966, së bashku me Italo Calvinon. Në vitin 1960 ai filloi të drejtonte serinë " ''La Medusa'' " për Mondadori dhe më vonë serinë " ''Nuovi scrittori stranieri'' ". Puna editoriale e Vittorini-t është karakterizuar gjithmonë nga një prirje e fortë autoritare: ai ishte i vrullshëm dhe kategorik në zgjedhjet e tij, rigoroz dhe krijues në tekstet e tij, dhe i afrueshëm, por edhe i prerë në marrëdhëniet e tij me autorët. Filozofia e tij editoriale ishte e orientuar drejt idesë së popullarizimit, dhe në këtë emër, zgjedhjet e tij ishin të orientuara drejt rëndësisë dhe kohezionit të tekstit. Në vitin 1962, Vittorini shprehu një mendim negativ mbi botimin nga Mondadori të përkthimit në italisht të vëllimit të parë të [[The Lord of the Rings (libri)|Zotit të Unazave]] ( Shoqëria e Unazës ) nga [[J. R. R. Tolkien|J.R.]] [[J. R. R. Tolkien|R. Tolkien]], duke e klasifikuar veprën si një "ristrukturim" banal të miteve nordike, të kryer pa gjenialitetin e nevojshëm për të garantuar suksesin e përpjekjes dhe pa lidhjet aktuale <ref>{{Cite web |last=Carlo Marsonet |date=2024-03-13 |title=La difficoltà nel pubblicare Il Signore degli Anelli |url=https://laragione.eu/life/editoria/la-difficolta-nel-pubblicare-il-signore-degli-anelli/ |language=it-IT}}</ref>. == Fashist i "krahut të majtë" == Duke marrë një pozicion fashist të krahut të majtë, në vitin 1936, kur shpërtheu [[Lufta Civile Spanjolle|lufta civile spanjolle]], Vittorini, i cili po shkruante ''Erica ei suoi fratelli'', planifikoi me mikun e tij [[Vasco Pratolini]] të arrinte te republikanët spanjollë dhe shkroi një artikull në revistën ''Bargello'' në të cilin u bënte thirrje fashistëve italianë të mbështesnin republikanët kundër [[Francisko Franko|Francos]]; kjo shkaktoi përjashtimin e tij nga Partia Fashiste (të paktën ky është versioni i dhënë nga vetë Vittorini). Pozicioni i tij politik ishte afër lëvizjes [[Libertarianizmi|libertariane]], duke mbështetur plotësisht aktivitetin e [[Anarkia|anarkistit]] Camillo Berneri dhe të tjerëve për një revolucion spontan. Një vit më parë (1936) ai kishte botuar, me Parenti-n, ''Nei Morlacchi.'' ''Viaggio in Sardegna'', e cila fitoi çmimin e dhënë {{'}} ''Infanzia'' dhe u ribotua më pas nga Mondadori, me titullin ''Sardegna come un'infanzia'', në vitin 1952. Në vitet midis 1938 dhe 1939, [[romani]] ''Conversazione in Sicilia'' u botua në pjesë në ''Letteratura'', i cili u botua në vëllim në vitin 1941, së pari nga botuesi Parenti dhe më pas nga Bompiani me titullin e tij origjinal. Ai mori një detyrë editoriale nga Bompiani dhe kështu, në vitin 1939, u transferua në Milano, ku drejtoi serinë ''La Corona'' dhe redaktoi antologjinë e ''shkrimtarëve amerikanë Americana'' [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|,]] e cila, përsëri për shkak të censurës fashiste, u botua vetëm në vitin 1942 dhe me të gjitha shënimet e autorit të shtypura (botimi i plotë u botua vetëm në vitin 1968). Kjo antologji shënoi herën e parë që John Fante u shfaq në skenën kulturore dhe letrare italiane. == Pjesëmarrja në Rezistencë dhe Antifashizëm == Sipas një rrëfimi nga Giaime Pintor, Vittorini mori pjesë, me Pintorin dhe disa shkrimtarë të tjerë italianë, në konferencën vjetore të shkrimtarëve gjermanë të mbajtur në [[Weimar]], nga 7 deri më 11 tetor 1942, të promovuar nga ministri i propagandës [[Xhozef Gëbels|Joseph Goebbels]]<ref>{{Cite web |title=Con Pintor e Vittorini |url=https://st.ilsole24ore.com/art/cultura/2012-05-06/pintor-vittorini-081555_PRN.shtml|language=it}}</ref>, por në vitin 1942 vetë Vittorini iu bashkua Partisë Komuniste Italiane klandestine dhe mori pjesë aktive në Rezisencë. Në vitin 1945 ai ishte drejtor, për një periudhë të caktuar, i botimit milanez të organit komunist ''l'Unità'', bashkëpunoi me ''Milano Sera'', botoi romanin ''Uomini e no'' me Bompianin dhe themeloi revistën e kulturës bashkëkohore ''Il Politecnico''. Në vitin 1947, kur kjo revistë pushoi së botuari, Vittorini botoi, përsëri me Bompianin, romanin ''Il Sempione strizza l'occhio al Frejus'' dhe në vitin 1949 u botua ''Le donne di Messina'', e cila u ribotua me ndryshime të dukshme në vitin 1964. [[File:Vittorini_and_Montale.gif|majtas|parapamje|Vittorini së bashku me [[Eugenio Montale]]]] === Shkëputuni me komunistët === Në ''Politeknikun'' Vittorini i pranoi thirrjet e [[Jean-Paul Sartre]]-it për një kulturë që do të çlironte nga vuajtjet, jo vetëm që do të ngushëllonte, duke i shpallur kulturat antifashiste që nuk kishin qenë në gjendje të parandalonin fatkeqësitë e [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]] si dështime.<ref>{{Cite web |title=''Una nuova cultura'' |url=http://www.vittorininet.it/supporto/elio/politecnico_nuova.htm |access-date=14 maj 2026 |archive-date=22 shtator 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170922091429/http://www.vittorininet.it/supporto/elio/politecnico_nuova.htm |url-status=dead |language=it}}</ref>Ai shkroi në editorialin e numrit të parë, të datës 29 shtator 1945:{{Portale|biografie|editoria|letteratura|politica|Sicilia|socialismo}}Kjo ishte një nga arsyet e angazhimit të tij ndaj PKI-së, të cilën ai besonte se mund të ishte zëdhënësja e këtyre kërkesave, por edhe një nga shkaqet e ndarjes së tij me udhëheqjen e Togliatti-t, kur zbuloi se nuk ishte kështu (gjithashtu për shkak të bashkëpunimit të fshehtë me diktaturën e [[Josif Stalini|Stalinit]] ), për shkak të mungesës së lirisë së mendimit në botën komuniste. ''"Për një kohë do të jetë e vështirë të thuhet nëse dikush ose diçka ka fituar në këtë luftë. Por sigurisht që ka shumë gjëra që janë humbur, dhe është e qartë se si janë humbur. Të vdekurit, nëse i numërojmë, janë më shumë fëmijë sesa ushtarë; rrënojat janë të qyteteve që ishin njëzet e pesë shekuj të vjetra; të shtëpive dhe bibliotekave, të monumenteve, të katedraleve, të të gjitha formave nëpër të cilat ka kaluar përparimi civil njerëzor; dhe kampet ku është derdhur më shumë gjak quhen Mauthausen, Majdanek, Buchenwald, Dachau. Disfata e kujt është më e madhja në të gjitha këto që kanë ndodhur? Kishte vërtet diçka që, gjatë shekujve, na kishte mësuar ta konsideronim ekzistencën e fëmijëve të shenjtë. (...) Dhe nëse tani miliona fëmijë janë vrarë, nëse kaq shumë gjëra që ishin të shenjta janë goditur dhe shkatërruar, disfata është para së gjithash e kësaj "gjëje" që na mësoi paprekshmërinë e tyre. A nuk është para së gjithash e kësaj "gjëje" që na mësoi paprekshmërinë e tyre? Kjo "gjë", dua ta them menjëherë, nuk është gjë tjetër veçse kulturë: ishte mendimi grek, helenizmi, romanizmi, krishterimi latin, krishterimi mesjetar, humanizmi, Reformimi, iluminizmi, liberalizmi etj., dhe që sot mblidhet rreth emrave të Thomas Mann dhe Benedetto Croce (...) Valéry, Gide dhe Berdiaev. Nuk ka krim të kryer nga fashizmi që kjo kulturë nuk na e kishte mësuar shumë kohë më parë ta urrejmë. Dhe nëse fashizmi do të kishte mundësinë të kryente të gjitha krimet që kjo kulturë na e kishte mësuar shumë kohë më parë të urrejmë, a nuk duhet ta pyesim pikërisht këtë kulturë se si dhe pse fashizmi ishte në gjendje t'i kryente ato?"'' Kjo ishte një nga arsyet e angazhimit të tij ndaj PKI-së, të cilën ai besonte se mund të ishte zëdhënësja e këtyre kërkesave, por edhe një nga shkaqet e ndarjes së tij me udhëheqjen e Togliatti-t, kur zbuloi se nuk ishte kështu (gjithashtu për shkak të bashkëpunimit të fshehtë me diktaturën e [[Josif Stalini|Stalinit]]), për shkak të mungesës së lirisë së mendimit në botën komuniste. ''"Dhe nëse kam frikë se përpjekjet tona revolucionare nuk do të njihen si të tilla nga shokët tanë politikë, kjo ndodh sepse shoh një tendencë midis shokëve tanë politikë për ta njohur si revolucionare letërsinë e atyre që luajnë rolin e revolucionarit në vend të letërsisë në të cilën bëhen kërkesa të ngjashme, letërsisë që sot quhet letërsi krize"'' ===Përkthyesi Elio Vittorini=== Rosa Quasimodo tha, në lidhje me metodën e përkthimit të burrit të saj, se: "Lucia Morpurgo Rodocanachi i dha Elios përkthimin fjalë për fjalë, fjalë për fjalë, kështu që leximi i tij nuk kishte kuptim. Pastaj ai u dha formë këtyre fjalëve. I tiji ishte ndërtimi, shpikja; ai nuk ishte i lidhur me ato fjalë të ftohta. Ai gjithmonë i rekomandonte asaj të bënte përkthimin fjalë për fjalë, të saktë, fjalë për fjalë, artikull për artikull, fjali për fjali. Dhe pastaj e transformoi atë në një roman. Ato ishin romanet e tij që ai përktheu»<ref>{{Citimi në internet|url=http://forum.corriere.it/scioglilingua/30-04-2011/a-proposito-di-elio-vittorini-traduttore-1781973.html|titolo=CORRIERE DELLA SERA.it - ​​​​Forum - Scioglilingua<!-- Titulli gjenerohet automatikisht -->|accesso=21 Prill 2014|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20150604201307/http://forum.corriere.it/scioglilingua/30-04-2011/a-proposito-di-elio-vittorini-traduttore-1781973.html=5 June|urlmorto=sì}}</ref>. Pavarësisht ndarjes me komunistët, Vittorini nuk mundi të shkonte në Shtetet e Bashkuara të Amerikës për një kohë të gjatë pasi konsiderohej "komunist"<ref>{{Sfn|Epistolario Laughlin-Vittorini}}.</ref><ref>{{Cite news |date=2002-07-04 |title=Un comunista in America |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2002/07/04/un-comunista-in-america.html|language=it}}</ref>. Në vitin 1951, Giulio Einaudi e thirri atë për të drejtuar serinë " ''I Gettoni'' ", dhe Vittorini e kreu detyrën e tij duke bërë zgjedhje shumë të sakta në lidhje me autorët që do të përfshiheshin në seri, duke mirëpritur në veçanti veprat e shkrimtarëve të rinj si [[Italo Calvino|Calvino]] dhe Fenoglio, por duke refuzuar ''"Leopardi'' " të Tomasi di Lampedusës. Vittorini më pas refuzoi të botonte ''"Doktor Zhivago"'' të [[Boris Pasternak|Pasternakut]] dhe "''Daullja prej kallaji'' " të [[Günter Grass|Grass]]. Në të njëjtin vit, në një artikull të botuar në ''La Stampa'', ''"Mënyrat e ish-komunistëve'' ", shkrimtari analizoi me mprehtësi arsyet e ndarjes së tij dhe të shumë intelektualëve të tjerë nga Partia Komuniste Italiane. Nga viti 1952 deri në vitin 1955, shkrimtari punoi në romanin ''Le città del mondo (Qytetet e Botës)'', i cili, i braktisur dhe i lënë i papërfunduar, u botua pas vdekjes në vitin 1969 nga Einaudi. Ai gjithashtu rifilloi punën në romanin e tij tjetër të papërfunduar, ''Erica ei suoi fratelli (Erica dhe Vëllezërit e Saj'' ), i cili u botua në vitin 1956 nga Bompiani. Kur shpërtheu [[Revolucioni hungarez i vitit 1956|kryengritja hungareze]], shkrimtari, thellësisht i prekur, u përpoq ta adaptonte atë në një [[Drama|dramë]] narrative, e cila mbeti e pabotuar. Në vitin 1957, ai botoi një përmbledhje shkrimesh kritike të titulluar ''Diario in pubblico (Ditari Publik)'', dhe në vitin 1959, themeloi revistën ''Il Menabò'', të botuar nga Einaudi, të cilën e drejtoi së bashku me Italo Calvino. === Me socialistët dhe radikalët === Në vitin 1960 ai filloi të drejtonte serinë " ''La Medusa'' " për Mondadori dhe më vonë serinë " ''Nuovi scrittori stranieri'' ". Në të njëjtin vit ai shkroi një manifest për të protestuar kundër [[Lufta Algjeriane|luftës]] dhe [[Tortura|torturës]] në [[Algjeria|Algjeri]] dhe u bë president i Partisë Radikale, e cila ishte ndarë nga krahu i majtë i PLI-së me iniciativën e anëtarëve të ndryshëm, si Ernesto Rossi, Eugenio Scalfari, Marco Pannella. Ashtu si radikalë të tjerë, ai ishte kandidat në zgjedhjet administrative të vitit 1960 në listat e PSI-së, duke u zgjedhur në këshillin bashkiak të Milanos, por duke dhënë dorëheqjen për t'ia lënë vendin një socialisti.<ref>{{Cite book |title=La sera andavamo in via Veneto |publisher=Einaudi |year=2009 |volume=parte 2, capitolo XII |page=154|language=it}}</ref> Në vitet e fundit të jetës së tij ai ishte konsulent për shtëpinë botuese Einaudi. Të gjitha shënimet e reflektimit mbi letërsinë që la u mblodhën nga Dante Isella në një vëllim pas vdekjes, në vitin 1967, të titulluar ''Le due tensione''. == Vitet e fundit == Në vitin 1963, Vittorini u sëmur me kancer në stomak dhe iu nënshtrua një operacioni delikat kirurgjikal. Pavarësisht sëmundjes, ai u kthye në punë, duke redaktuar serinë " ''Shkrimtarë të Rinj të Huaj'' " për Mondadori dhe vitin pasardhës serinë " ''Politekniku i Ri'' " për Einaudi. Në verën e vitit 1965, kanceri u bë edhe më agresiv, duke u bërë i pashërueshëm. Vittorini vdiq në shtëpinë e tij në Viale Gorizia në Milano në vitin 1966; eshtrat e tij prehen në varrezat Concorezzo. Çmimi Vittorini iu kushtua Elio Vittorini-t: një çmim letrar që zhvillohet në qytetin e Sirakuzës. == Vepra == === Romane dhe tregime të shkurtra === * ''[[Piccola borghesia (Vittorini)|Borgjezia e Vogël]]'', [[Firencia|Firence]], Botimet Solaria, 1931. * ''Në Morlakët. Udhëtim në Sardenjë'', Firence, F.lli Parenti, 1936. * ''Karafili i Kuq'', fillimisht në ''Solaria'', në 8 pjesë (1933-1936), pastaj në vëllim, [[Milano]], Mondadori, 1948; Milano, Bompiani, 2018 (me një hyrje nga Cesare De Michelis ). * ''Emri dhe Lotët'', Firence, F.lli Parenti, 1941. * ''Bisedë në Siçili'', Milano, Bompiani, 1941. * ''Burrat dhe jo'', Milano, Bompiani, qershor 1945. * ''[[Il Sempione strizza l'occhio al Frejus|Sempione i bën me sy Frejus]]'', Milano, Bompiani, 1946. Përmendje nderi në Çmimin Viareggio të vitit 1947<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci |access-date=14 maj 2026 |archive-date=19 korrik 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719121618/http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci |url-status=dead |language=it}}</ref> ; Bompiani 2019 (redaktuar nga G. Lupo). * ''Gratë e Mesinës'', Milano, Bompiani, 1949; Milan Bompiani 2019 (redaktuar nga G. Lupo). * ''Sardenja si fëmijëri'', Milano, Mondadori, 1952; Milan Bompiani, 2014. * ''Erica dhe vëllezërit e saj'' ; ''Garibaldiani'', Milano, Bompiani, 1956. * ''[[Le città del mondo|Qytetet e Botës]]'', [[Torino]], Einaudi, 1969; redaktuar nga G. Lupo, Koleksioni Bashkëkohor, Milano, BUR, 2012, ISBN 978-88-170-6242-8. * Brigantina e Papës, Seria Piccola Biblioteca La Scala, Milano, Rizzoli, 1985. * The Marine Winters, Milano, Henry Beyle, 2012, [[ISBN 978-88-976-0807-3.]] * Kënga e Sirenave, Lombardi, 2013, [[ISBN 978-88-726-0278-2]]. === Koleksione === * Vepra Narrative (2 vëllime), redaktuar nga [[Maria Cort]]<nowiki/>i, Koleksioni I [[Meridiani]], Milano, Mondadori, 1974. * ''Uomini e isole,'' edizioni A.P.E., Milano, Mursia, 1974 === Ese === * «''Një shkarkim i ndërgjegjes''»'','' në «''L'Italia Letteraria''», 13 tetor 1929. * ''Ditar Publik,'' Milano, Bompiani, 1957. Botim i ri, Milano, Bompiani 2016. * ''Dy Tensionet. Shënime për një Ideologji të Letërsisë'', redaktuar nga Dante Isella, Milano, Il Saggiatore, 1967. - Redaktuar nga V. Brigatti, Parathënie nga Cesare De Michelis, Hacca, 2016, <nowiki>ISBN 978-88-989-8305-6</nowiki>. * ''Pasojat e "Gettoni-t",'' Milano, Scheiwiller, 1988, <nowiki>ISBN 88-7644-100-X</nowiki>. * ''Letërsi, Art, Shoqëri. Artikuj dhe Ndërhyrje'' 1926-1937, Redaktuar nga Raffaella Rodondi, Torino, Einaudi, 2008 [1997], <nowiki>ISBN 978-88-061-8591-6</nowiki>. * ''Kultura dhe Liria''. Ese, Shënime, Letra nga "Il Politecnico" dhe Letra të Tjera, redaktuar nga Raffaele Crovi, Torino, Aragno, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-841-9054-3</nowiki>. * ''Letërsi, Art, Shoqëri. Artikuj dhe Ndërhyrje'' 1938-1965, redaktuar nga Raffaella Rodondi, Torino, Einaudi, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-061-8868-9</nowiki>. * ''Nga Jeta Ime Deri Sot.'' Treguar Lexuesve të Mi të Huaj, Milano, Henry Beyle, 2012, <nowiki>ISBN 978-88-976-0804-2</nowiki>. === Kuratorë === * ''Shkrimtarë të Rinj. Antologjia Italiane Bashkëkohore'', redaktuar nga dhe me Enrico Falqui, Lanciano, Carabba, 1930; botimi i 2-të, Carabba, 2006. * ''Historia tragjike e Karlit III (1848-1859)'', me Giansiro Ferrata, Milano, Mondadori, 1939. * ''Teatri Spanjoll: Një Përmbledhje Dramash dhe Komedish nga Origjina e Tij deri në Ditët e Sotme'', Milano, Bompiani, 1941. * ''Americana. Një Përmbledhje Tregimtarësh nga Origjina deri në Ditët e Sotme'', Milano, Bompiani, 1942. * Ludovico Ariosto, Orlando Furioso (2 vëllime), Seria I Mijëvjeçarit, Torino, Einaudi, 1950. * Carlo Goldoni, Komedi (4 vëllime), Seriali I Mijëvjeçarit, Torino, Einaudi, 1952. === Revista === * ''Il Politecnico'': një revistë javore e kulturës bashkëkohore e themeluar nga Vittorini. Numri i parë, i botuar nga Einaudi, u botua më 29 shtator 1945. Nga numri 39, revista u bë një botim mujor. Në dhjetor 1947, revista u ndërpre. Një ribotim i plotë faksimile i numrave të revistës u botua nga Einaudi në vitin 1975. * ''Il Menabò'': seri revistash e themeluar në vitin 1959, e drejtuar në bashkëpunim me [[Italo Calvino|Italo Calvino-n]], botuar nga Einaudi. === Koleksione letrash === * ''Librat, qyteti, bota. Letrat 1933-1943'', redaktuar nga [[Carlo Minoia]], Seria Supercoralli, Torino, Einaudi, 1985. ISBN 88-06-58438-3 . * ''Vitet e "Politeknikut". Letra 1945-1951'', redaktuar nga Carlo Minoia, Torino, Einaudi, 1977. * James Laughlin dhe Elio Vittorini, American Epistolary, redaktuar nga Gianpiero Chirico, parathënie nga Raffaele Crovi, Palermo, A. Lombardi, 2002, <nowiki>ISBN 88-7260-113-4</nowiki>. * ''Letrat 1952-1955'', redaktuar nga [[Edoardo Esposito]] dhe Carlo Minoia, Torino, Einaudi, 2006. ISBN 88-06-18413-X . * A ju pëlqen kaq shumë të përktheni? Letra drejtuar Lucia Rodocanachi-t 1933-1943, redaktuar nga A. C. Cavallari dhe Edoardo Esposito, Milano, Archinto, 2016, ISBN 978-88-776-8699-2 * ''Nga Gettoni te Menabo. Letra 1956-1965'', redaktuar nga Edoardo Esposito dhe Carlo Minoia, Milano, Scalpendi, 2021. ISBN 9791259550675 . == Programet e Rai TV == * ''Sempione u bën me sy Frejus'', histori nga Elio Vittorini, adaptim nga Daniele D'Anza dhe Fabio Mauri, me regji nga Daniele D'Anza, transmetuar më 13 janar 1964 == Referime == <references/> == Bibliografia == * Amedeo Benedetti, ''Elemente stilistike të "Biseda në Sicili" të Vittorini-t'', në "Archivio Storico Siciliano", s. IV, vëll. XXXIV-XXXV, 2008-2009, fq.115–129. * [[Sandro Briosi]], ''Elio Vittorini'', Firence, La Nuova Italia, 1973 * Sandro Briosi, ''Ftesë për Lexim nga Elio Vittorini'', Milano, Mursia, 1976 * [[Guido Bonsaver]], ''Elio Vittorini: Letërsia në tension'', Cesati, 2008 * {{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=pCNBDwAAQBAJ |title=Elio Vittorini: The Writer and the Written |publisher=Routledge |year=2017 |language=en}} * [[Vito Camerano]] - Raffaele Crovi - [[Giuseppe Grasso]] (redaktuar nga), ''The History of Elio Vittorini's Tokens'', Torino, Aragno, 2007 * [[Ettore Catalano]], ''Metafora dhe Hiperbola.'' ''Studime mbi Vittorini'', Progredit, 2007 * [[Giampiero Chirico]], ''Elio Vittorini.'' ''Korrespondenca Amerikane'', Lombardi, 2002 * [[Flavio Cogo]], ''botues Elio Vittorini 1926-1943'', hyrje nga Ricciarda Ricorda, ArchetipoLibri, Bologna, 2012 * Raffaele Crovi, ''Udhëtimi i gjatë i Vittorini: Një biografi kritike'', Venecia, Marsilio, 1998 * Raffaele Crovi, ''Vittorini hipi mbi tigrin: kujtime, ese dhe polemika mbi shkrimtarin sicilian'', Napoli, Avagliano, 2006 * Francesco De Nicola, ''Hyrje në Vittorini'', Romë-Bari, Laterza, 1992 * Gian Carlo Ferretti, ''The Vittorini Publisher'', Torino, Einaudi, 1992 * Gian Carlo Ferretti, ''Historia e gjatë e leopardit:'' ''Historia e një romani të madh nga refuzimi në sukses'', Torino, Aragno, 2008 * {{Cite book |title=Storia della letteratura italiana - Il Novecento |publisher=Einaudi Scuola |year=1995 |isbn=88-286-0076-4 |location=Milano |language=it}} . * [[Lisa Gasparotto]] (red.), ''Elio Vittorini.'' ''Ëndrra e një letërsie të re'', Le Lettere, Firence, 2010 * [[Nino Genovese]] - Sebastiano Gesù, ''Vittorini dhe kinemaja'', Emanuele Romeo, 1997 * [[Antonio Girardi (linguista)|Antonio Girardi]], ''Emri dhe Lotët.'' ''Gjuha dhe ideologjia e Elio Vittorini'', Napoli, Liguori, 1975 * [[Toni Iermano]] - Pasquale Sabbatino (red.), ''Komuniteti i Patreguar.'' ''Burime dhe Tensione në Veprën dhe Jetën e Elio Vittorini-t'', Napoli, Liguori Editore, 2011, ISBN 978-88-207-5240-8 . * [[Gianluca Lauta]], Karafili ''i parë'' i kuq ''i Elio Vittorini-t'' . ''Me një aparat variant'', Firence, Franco Cesati, 2012 * [[Paola C. Leotta]], ''Përralla të Groteskut dhe Arabeskut.'' ''Elio Vittorini dhe Giorgio Manganelli, Përkthyes të [[Edgar Allan Poe]]'', Romë, Bonanno, 2007 * [[Anna Panicali]], ''Elio Vittorini.'' ''Trillim, Jo-trillim, Përkthime, Revista dhe Aktivitet Botues'', Milano, Mursia, 1994 * [[Sergio Pautasso]], ''Udhëzues për Vittorini'', Milano, Rizzoli, 1977 * {{Cite book |url=https://archive.org/details/eliovittorini00pott/mode/2up |title=Elio Vittorini |publisher=Twayne Publishers |year=1979 |isbn=0-8057-6359-7 |location=Boston |language=en}} * [[Maria Rizzarelli]] (red.), ''Elio Vittorini.'' ''Biseda në Siçili nga Elio Vittorini'', Milano, Mursia, 1975 * [[Claudio Toscani]], ''Si të lexojmë biseda në Siçili nga Elio Vittorini'', Milano, Mursia, 1975 * [[Giuseppe Varone]], ''Shqisat dhe Arsyeja:'' ''Ideologjia e Letërsisë së Vonë të Vittorini-t'', Firence, Franco Cesati, 2015. * [[Demetrio Vittorini]], ''Një baba dhe një bir'', Milan, Baldini dhe Castoldi, 2002 * [[Folco Zanobini]], ''Elio Vittorini.'' ''Hyrje dhe udhëzues për studimin e veprës së Victorine'', Firence, Le Monnier, 1974 [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 6kg1av1xzg9zvnyp5u2zethl9v33fhw 0 400597 2986370 2984551 2026-06-01T15:40:23Z Eraqena 181813 Rregullova hapsirat te shenjat e pikesimit 2986370 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Garumamphoren.JPG|parapamje|[[Amfora|Amforat]] Garum nga Pompeii]] '''Garumi''' është një salcë peshku e fermentuar që përdorej si erzë në [[Kuzhinieria|kuzhinat]] e [[Fenikasit|Fenikisë]],<ref>{{Cite web |last=Schuster |first=Ruth |date=December 16, 2019 |title=Ancient Roman Garum Factory Found in Israel, Suitably Far Away from Town |url=https://www.haaretz.com/archaeology/.premium.MAGAZINE-ancient-roman-garum-factory-found-in-israel-suitably-far-away-from-town-1.8269538 |access-date=February 7, 2021 |website=Haaretz|language=en}}</ref> Greqisë së lashtë, [[Kuzhina e Romës së Lashtë|Romës]],<ref>{{Cite web |last=Stevens |first=Ashlie D. |date=February 7, 2021 |title=Garum, the Funky and Fishy Condiment that Rose and Fell with the Roman Empire |url=https://www.salon.com/2021/02/07/garum-the-funky-and-fishy-condiment-that-rose-and-fell-with-the-roman-empire/ |access-date=February 8, 2021 |website=Salon|language=ang}}</ref> Kartagjenës dhe më vonë Bizantit. '''Liquamen''' është një përgatitje e ngjashme dhe nganjëherë ato ishin sinonime .Edhe pse garumi gëzonte popullaritetin e tij më të madh në Mesdheun Perëndimor dhe [[Kultura e Romës së lashtë|botën romake]], ai ishte në përdorim më të hershëm nga [[Greqia e Lashtë|grekët]].<ref>{{Cite book |last=Miles |first=Richard |url=https://books.google.com/books?id=kCrumgEACAAJ |title=Carthage Must Be Destroyed: The Rise and Fall of an Ancient Civilization |publisher=[[Viking Press]] |year=2011 |isbn=9780670022663 |edition=1st American |location=New York |lccn=2011004123 |author-link=Richard Miles (historian)|language=ang}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Downie |first=David |date=2003-05-01 |title=A Roman Anchovy's Tale |url=https://online.ucpress.edu/gastronomica/article/3/2/25/46650/A-Roman-Anchovy-s-Tale |journal=[[Gastronomica]] |publisher=[[University of California Press]] |volume=3 |issue=2 |pages=25–28 |doi=10.1525/gfc.2003.3.2.25 |issn=1529-3262 |url-access=subscription|language=ang}}</ref> Shija e garumit mendohet të ketë qenë e krahasueshme me atë të salcave të peshkut aziatik të sotëm.<ref>{{Cite book |last=Magness |first=Jodi |title=Jerusalem through the ages: from its beginnings to the Crusades |date=2024 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-093780-5 |location=New York, NY |pages=355|language=ang}}</ref> Ashtu si salca moderne e fermentuar e peshkut dhe salca e sojës,garumi ishte një burim i pasur i aromës umami për shkak të pranisë së glutamateve.<ref>{{Cite book |last=Lewicka, Paulina |url=https://books.google.com/books?id=7HTqyTrJmVQC&q=garum%20monosodium%20glutamate&pg=PA296 |title=Food and Foodways of Medieval Cairenes: Aspects of Life in an Islamic Metropolis of the Eastern Mediterranean |date=2011-08-25 |publisher=Brill |isbn=9789004194724 |page=296|language=ang}}</ref> Përdorej së bashku me murrin në kuzhinën mesjetare bizantine dhe arabe për t'i dhënë një shije të këndshme gatimeve.<ref>{{Citation |last=Perry |first=Charles |title=The Soy Sauce That Wasn't |date=October 31, 2001 |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-oct-31-fo-63688-story.html |work=[[Los Angeles Times]] |access-date=12 January 2020|language=ang}}</ref> Murri mund të rrjedhë nga garumi.<ref>{{Cite book |last=Davidson |first=Alan |url=https://archive.org/details/wildershoresofga00davi/page/358 |title=The Wilder Shores of Gastronomy: Twenty Years of the Best Food Writing from the Journal Petits Propos Culinaires |last2=Saberi |first2=Helen |last3=McGee |first3=Harold |publisher=Ten Speed Press |year=2002 |isbn=978-1-580-08417-8 |pages=[https://archive.org/details/wildershoresofga00davi/page/358 358–360] |url-access=registration|language=ang}}</ref> == Prodhimi dhe eksporti == [[Plini Plaku]] dhe [[Isidori i Seviljes]] e kanë prejardhjen nga fjala [[Gjuha latine|latine]] {{Lang|la|garum}} nga [[Gjuha greke|greqishtja]] {{Lang|grc|γάρος}} ({{Transl|grc|gáros}}),<ref>''[[Etymologiae|Origines]]'' 20.3.19; {{Cite journal |last=Corcoran |first=Thomas H. |year=1963 |title=Roman Fish Sauces |journal=Classical Journal |volume=58 |issue=5 |pages=204–210 |jstor=3295259 |postscript=none|language=ang}}, citing D'Arcy W. Thompson, ''A Glossary of Greek Fishes'' (London, 1947), p. 43.</ref> një ushqim i emëruar nga [[Aristofani]],[[Sofokliu]] dhe [[Eskili]]. '''Garos''' mund të ketë qenë një lloj peshku,ose një salcë peshku e ngjashme me garumin.<ref name="Smith1998">{{Cite book |last=Smith |first=Andrew F. |title=Fish: Food from the Waters |publisher=Oxford Symposium |year=1998 |isbn=978-0-907325-89-5 |editor-last=Walker, Harlan |pages=299–306 |chapter=From Garum to Ketchup. A Spicy Tale of Two Fish Sauces |chapter-url=https://books.google.com/books?id=mPS0tH02IDUC&pg=PA299|language=ang}}</ref> Plini deklaroi se garumi bëhej nga zorrët e peshkut,me kripë,duke krijuar një pije alkoolike,garumin,dhe pastën e peshkut të quajtur (h)allec ose allex(e ngjashme me {{Lang|fil|[[bagoong]]}}, kjo pastë ishte një nënprodukt i prodhimit të salcës së peshkut).<ref>{{Cite book |last=Curtis |first=Robert Irvin |url=https://books.google.com/books?id=p2d9DwAAQBAJ |title=Garum and Salsamenta: Production and Commerce in Materia Medica |date=1991 |publisher=Brill |isbn=9789004377264 |page=22|language=lat}}</ref><ref name="Smith1998" /> Një garum i koncentruar i avulluar deri në një pastë të trashë me kristale kripe quhej muria;<ref>{{Cite book |title=Cured, Smoked, and Fermented: Proceedings of the Oxford Symposium on Food |date=2011 |publisher=Prospect Books, Oxford Symposium, 2011 |isbn=9781903018859 |editor-last=Saberi, Helen |page=121 |chapter=Roman fish sauce. An experiment in archaeology |chapter-url=https://books.google.com/books?id=OTxvBQAAQBAJ|language=ang}}</ref> do të ishte përdorur për të kriposur dhe aromatizuar ushqime.<ref>{{Cite web |last=Muusers |first=Christianne |title=Recipe for Garum or liquamen, the Roman fish sauce |url=https://coquinaria.nl/en/roman-fish-sauce/ |access-date=2017-10-11 |website=Coquinaria|language=ang}}</ref> Manuali [[Perandoria Bizantine|bizantin]] i shekullit të 10-të ''Geōponika(Ndjekje Bujqësore)''përfshin recetën e mëposhtme për ''likuamen'': "Ajo që quhet ''liquamen'' bëhet në këtë mënyrë:zorrët e peshkut hidhen në një enë dhe kripën;edhe peshqit e vegjël, veçanërisht ''atherinae'',ose qefujt e vegjël, ose ''maenae'', ose ''lycostomi'', ose çdo peshk i vogël, kripën të gjithë në të njëjtën mënyrë; ato lihen të thartohen në diell dhe rrotullohen shpesh;dhe pasi të jenë thartuar në nxehtësi, ''garumi'' nxirret prej tyre në këtë mënyrë: një shportë e vogël me thurrje të ngjeshur vendoset në enën e mbushur me peshqit e vegjël të përmendur më lart, dhe ''garumi'' do të rrjedhë në shportë; dhe ajo që është kulluar përmes shportës, e cila quhet ''liquamen'', mblidhet; dhe pjesa e mbetur e mbetjeve bëhet ''allec''."[[Skeda:Factoría_de_salazones_001.jpg|parapamje|Rrënojat e një fabrike garumi në Baelo Claudia në [[Spanja|Spanjë]]]] Garumi prodhohej në lloje të ndryshme dhe konsumohej nga të gjitha klasat shoqërore.Pasi lëngu hidhej me lugë nga sipër përzierjes,mbetjet e peshkut, të quajtura {{Lang|la|allec}}, përdoreshin nga klasat më të varfra për t’i dhënë shije qullit të tyre kryesor ose farinatës. Produkti i përfunduar {{Lang|la|nobile garum}} të epigramit të [[Mark Valerio Marciali|Martialit]] me sa duket ishte i butë dhe delikat në shije.Garumi më i mirë shitej me çmime jashtëzakonisht të larta,dhe kripa mund të zëvendësohej me të në një pjatë më të thjeshtë. Garumi shfaqet në shumë receta të paraqitura në librin romak të gatimit {{Lang|la|[[Apicius]]}}. Për shembull, Apicius (8.6.2–3) përmend përdorimin e garumit si [[Brota|lëng peshku]] për t'i dhënë shije gjetheve të grira të mallit të skuqura në tigan. Në shekullin e 1-rë pas Krishtit, ''liquamen'' ishte një salcë e ndryshme nga ''garum'', siç tregohet në të gjithë ''[[Corpus Inscriptionum Latinarum]]'' IV. Megjithatë, deri në shekullin e 5-të ose më herët, ''liquamen'' filloi t'i referohej ''garum''.<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Robert I. |title=In Defense of Garum |journal=The Classical Journal |volume=78 |issue=3 |pages=232–240 |jstor=3297180|language=ang}}</ref>Provat në dispozicion sugjerojnë se salca zakonisht bëhej duke shtypur të brendshmet e peshqve pelagjikë (të dhjamosur)veçanërisht sardeleve, por edhe spratëve,sardeleve,skumbri ose tondhe më pas duke i fermentuar ato në shëllirë.<ref>Curtis RI (2009) [http://www.ajcn.org/contvent/90/3/712S.full "Umami and the foods of classical antiquity"] ''American Journal of Clinical Nutrition'', '''90''' (3): 712S–718S. {{Doi|10.3945/ajcn.2009.27462C}}</ref><ref>Grainger S (2006) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=HflTVd898PAC&oi=fnd&pg=PT206&dq=garum+anchovy%7Canchovies&ots=HWlEvhc5IW&sig=CnqmVP-MpJ8wPY7ZQTxZGczrlmE#v=onepage&q=garum%20anchovy%7Canchovies&f=false "Towards an Authentic Roman Sauce"] In: Pages 206–210, Richard Hosking (Ed.) ''Authenticity in the Kitchen'', Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery, 2005. {{ISBN|9781903018477}}.</ref><ref>Jashemski WMF and Meyer FG (2002) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=3xfjyTqqR7IC&oi=fnd&pg=PA274&dq=garum+anchovy%7Canchovies&ots=sL1KD-Lixc&sig=mqwv_vndkjQULDyLSOBKrnVj3pU#v=onepage&q=garum%20anchovy%7Canchovies&f=false ''The Natural History of Pompeii''] Cambridge University Press, page 274. {{ISBN|9780521800549}}.</ref> Në shumicën e ''tituli picti'' të mbijetuara të gdhendura në amfora,ku tregohet përbërësi i peshkut, peshku është skumbri.<ref> Në kushtet më të mira,procesi i fermentimit zgjati rreth 48 orë.<ref>{{Cite journal |last=Aquerreta |first=Yolanda |last2=Astiasarán |first2=Iciar |last3=Bello |first3=José |date=2002-01-01 |title=Use of exogenous enzymes to elaborate the Roman fish sauce 'garum' |journal=Journal of the Science of Food and Agriculture |language=en |volume=82 |issue=1 |pages=107–112 |bibcode=2002JSFA...82..107A |doi=10.1002/jsfa.1013 |issn=1097-0010}}</ref> Prodhimi dhe eksporti i garumit ishte një element i prosperitetit të tregjeve bregdetare greke nga bregu [[Liguria|ligurian]] i Galisë deri në bregun e Hispania Baetica, dhe ndoshta një shtysë për depërtimin romak në këto rajone bregdetare. Edhe pse garumi ishte një element kryesor i kuzhinës së Perandorisë Romake, dihet se pak vende prodhimi kanë ekzistuar në Mesdheun Lindor.Në vitin 2019,një fabrikë e vogël e shekullit të 1-rë u zbulua pranë Ashkelonit.<ref>{{Cite news |last=Borschel-Dan |first=Amanda |date=16 December 2019 |title=Factory for Romans' favorite funky fish sauce discovered near Ashkelon |language=en-US |work=[[The Times of Israel]] |url=https://www.timesofisrael.com/factory-for-romans-favorite-funky-fish-sauce-discovered-near-ashkelon/ |access-date=2019-12-18 |issn=0040-7909}}</ref> Një stuhi e vitit 2013 zbuloi Neapolisin,një qendër e madhe e prodhimit të garumit, në Nabeul në Tunizi.<ref>{{Cite web |last=Day |first=Joel |date=19 August 2021 |title=Archaeology breakthrough after storm uncovered lost ancient Roman city on Tunisian coast |url=https://www.express.co.uk/news/science/1478573/archaeology-news-astounded-storm-strange-stones-ancient-roman-city-spt |website=Express.co.uk |language=ang}}</ref> [[Plini Plaku]] foli për një lloj garumi që mund të kenë përdorur hebrenjtë romakë,pasi garumi normal mund të mos ketë përmbajtur ekskluzivisht ushqime deti kosher. <ref>{{Cite book |last=Marshak |first=Adam |title=The many faces of Herod the Great |url=https://archive.org/details/manyfacesofherod0000mars |publisher=William B. Eerdmans Publishing Company |year=2015 |isbn=978-0802866059 |location=Grand Rapids, Michigan |page=[https://archive.org/details/manyfacesofherod0000mars/page/179 179]|language=ang}}</ref>Në rrënojat e Pompeit,u gjetën kavanoza që përmbanin ''garum kosher'',<ref>{{Cite web |last=Harvey, Brian |title=Graffiti from Pompeii |url=http://www.pompeiana.org/resources/ancient/graffiti%20from%20pompeii.htm |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303184129/http://www.pompeiana.org/resources/ancient/graffiti%20from%20pompeii.htm |archive-date=2016-03-03 |access-date=2015-04-25 |quote=Herculaneum. Stamps on jars of garum. 2569: Kosher garum|language=ang}}</ref> duke sugjeruar një popullaritet të barabartë midis hebrenjve atje. [[Skeda:TorremuelleGarum.jpg|parapamje|Fabrika e Garum në Benalmádena]] Çdo porto kishte recetën e vet tradicionale,por në kohën e [[Augusti|Augustit]], romakët e konsideronin më të mirin garum nga [[Kartagjena (qytet)|Kartagjena]] dhe [[Cádiz|Gades]] në Baetica. Ky produkt quhej ''garum sociorum'',"garum i aleatëve". Rrënojat e një fabrike garumi mbeten në vendin baetian të Baelo Claudia(në [[Tarifa|Tarifën]] e sotme) dhe Carteia ([[San Roque, Cádiz|San Roque]]). Vende të tjera janë një fabrikë e madhe garumi në [[Cádiz|Gades]](Cadiz),<ref>{{Cite web |title=Gadir archaeological site |url=http://www.spain.info/en/que-quieres/arte/monumentos/cadiz/yacimiento-arqueologico-de-gadir.html |website=spain.info|language=ang}}</ref> në [[Malaga]] nën muzeun Picasso dhe në vendin Torremuelle në Benalmádena.<ref>{{Cite web |last=García |first=José Carlos |date=22 October 2025 |title=Benalmádena to invest 845,000 euros to make Roman salting factory accessible to visitors |url=https://www.surinenglish.com/malaga/benalmadena-torremolinos/benalmadena-invest-845000-euros-making-the-torremuelle-20251022071645-nt.html |access-date=7 February 2026 |website=Sur in English|language=ang}}</ref> [[Skeda:Fábrica_romana_de_Salga_05.jpg|parapamje|Fabrika e lashtë romake e garumit në Portugali]] Garumi ishte një produkt i rëndësishëm eksporti nga [[Hispania]] në Romë dhe u dha qyteteve njëfarë prestigji. Garumi i Lusitanisë (në Portugalinë e sotme) vlerësohej gjithashtu shumë në Romë dhe transportohej direkt nga porti i Lacobrigës(Lagos).Një ish-fabrikë romake garumi mund të vizitohet në zonën Baixa të [[Lisbona|Lisbonës]] qendrore.Fossae Marianae në Galinë jugore,e vendosur në majën jugore të Francës së sotme,shërbeu si një qendër shpërndarjeje për Evropën Perëndimore,duke përfshirë Galinë, Gjermaninë dhe Britaninë Romake.Fabrikat e Garumit ndodheshin gjithashtu në provincën e Mauretania Tingitana ([[Maroku]] modern), për shembull në Cotta dhe Lixus.<ref name="blacksea">{{Cite book |last=Trakadas |first=Athena |url=https://www.academia.edu/952713 |title=Ancient Fishing and Fish Processing in the Black Sea Region |date=2005 |publisher=Aarhus University Press |editor-last=Bekker-Nielsen |editor-first=Tonnes |series=Black Sea Studies 2 |volume=110 |location=Aarhus |pages=64–66 |chapter=The Archaeological Evidence for Fish Processing in the Western Mediterranean |issue=3|language=ang}}</ref> Prodhimi i garumit nga Umbricius Scaurus ishte çelësi i ekonomisë së Pompeit.Fabrikat ku prodhohej garumi në Pompei nuk janë zbuluar, ndoshta duke treguar se ato ndodheshin jashtë mureve të qytetit. Prodhimi i garumit krijonte aroma kaq të pakëndshme saqë fabrikat në përgjithësi zhvendoseshin në periferi të qyteteve.Në vitin 2008,arkeologët përdorën mbetjet e garumit të gjetura në enë në Pompei për të konfirmuar datën e shpërthimit të [[Vezuvi|malit Vezuv]] në gusht. Garumi ishte bërë tërësisht nga bogues,peshq që mblidhen në muajt e verës.<ref>{{Cite web |last=Lorenzi |first=Rossella |date=2017-05-10 |title=Fish Sauce Used to Date Pompeii Eruption |url=http://dsc.discovery.com/news/2008/09/29/pompeii-fish-sauce.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121127122522/http://dsc.discovery.com/news/2008/09/29/pompeii-fish-sauce.html |archive-date=November 27, 2012 |website=Discovery|language=ang}}</ref> == Kuzhinë == [[Skeda:Garum_Mosaik_Pompeji.JPG|parapamje|Mozaik që përshkruan një enë "Lule Garumi" me një ''titull'' që lexon "nga punishtja e importuesit të garumit Aulus Umbricius Scaurus " ]] Kur përzihej me ''oenogarum'' (një salcë bizantine popullore me bazë [[Vera (pije alkoolike)|vere]]), [[Uthulla|uthull]], [[Piperi i zi|piper të zi]] ose vaj, garumi përmirësonte shijen e një larmie të gjerë gatimesh,duke përfshirë mishin e viçit të zier dhe midhjet e avulluara,madje edhe suflenë me dardhë dhe mjaltë.I holluar me ujë(''hydrogarum'')u shpërnda në [[Legjioni romak|legjionet romake]]. [[Plini Plaku|Plini]] (v.79) vuri në dukje në veprën e tij ''"Historia Natyrore"'' se mund të hollohej në ngjyrën e verës së mjaltit dhe të pihej. == Aspektet sociale == ''Garumi'' kishte një dimension shoqëror që mund të krahasohet me atë të [[Hudhra|hudhrës]] në disa shoqëri moderne perëndimore,ose me miratimin e salcës së peshkut në kuzhinën vietnameze(e quajtur ''nước mắm'' atje).<ref>{{Cite journal |last=Curtis |first=Robert I. |year=1983 |title=In Defense of Garum |url=https://www.jstor.org/stable/3297180 |journal=The Classical Journal |volume=78 |issue=3 |pages=232–240 |jstor=3297180|language=ang}}</ref> [[Lucius Annaeus Seneca|Seneka]], duke mbajtur qëndrimin e modës së vjetër kundër çmendurisë së shtrenjtë,paralajmëroi kundër saj,edhe pse familja e tij ishte nga [[Kordova|Baetian Corduba]]:  "A nuk e kuptoni se ''garum sociorum'', ajo masë e shtrenjtë dhe e përgjakshme peshku të kalbur, konsumon stomakun me kalbëzimin e saj të kripur? —Seneka, Letra 95." Një fragment i mbijetuar i Platon Comicus flet për "garum të kalbur". [[Mark Valerio Marciali|Martial]] përgëzon një mik që vazhdon të bëjë afrime dashurore me një vajzë e cila i ishte dhënë gjashtë racione të tij.<ref name="curtis1983b">{{Cite journal |last=Curtis |first=Robert I. |year=1983 |title=In Defense of Garum |url=https://www.jstor.org/stable/3297180 |journal=The Classical Journal |volume=78 |issue=3 |pages=232–240 |jstor=3297180|language=ang}}</ref> Antropologu biologjik Piers Mitchell sugjeron se garumi mund të ketë ndihmuar në përhapjen e krimbave të shiritit të peshkut në të gjithë Evropën.<ref name="Tapeworms">{{Cite journal |last=Mitchell |first=Piers D. |year=2017 |title=Human parasites in the Roman World: health consequences of conquering an empire |journal=Parasitology |volume=144 |issue=1 |pages=48–58 |doi=10.1017/S0031182015001651 |pmid=26741568 |doi-access=free|language=ang}}</ref> == Si ilaç == Garumi përdorej edhe si ilaç. Mendohej se ishte një nga kurat më të mira për shumë sëmundje, duke përfshirë kafshimet e qenve,dizenterinë dhe ulcerat, si dhe për të lehtësuar diarrenë kronike dhe për të trajtuar kapsllëkun.Garumi përdorej madje si përbërës në [[Kozmetika|kozmetikë]] dhe për heqjen e qimeve dhe njollave të padëshiruara.<ref name="Medicine">{{Cite journal |last=Curtis |first=Robert I. |year=1984 |title=Salted Fish Products in Ancient Medicine |journal=Journal of the History of Medicine and Allied Sciences |volume=39 |issue=4 |pages=430–445 |doi=10.1093/jhmas/39.4.430 |jstor=24633198 |pmid=6389686|language=ang}}</ref> == Trashëgimi == Garumi mbetet me interes për historianët e ushqimit dhe shefat e kuzhinës,dhe është rifutur në përgatitjen moderne të ushqimit.<ref name="NPRa">{{Cite web |last=Prichep |first=Deena |date=26 October 2013 |title=Fish Sauce: An Ancient Roman Condiment Rises Again |url=https://www.npr.org/sections/thesalt/2013/10/26/240237774/fish-sauce-an-ancient-roman-condiment-rises-again |access-date=2 October 2016 |publisher=|language=ang}}</ref> Në [[Cádiz]] të Spanjës, në vitin 2017, një shef kuzhine përdori aromat e tij për një recetë sallate peshku,pasi [[Arkeologjia|arkeologët]] spanjollë gjetën prova të garumit në [[Amfora|amforat]] e gjetura në rrënojat e Pompeit,që datojnë në vitin 79 pas Krishtit.<ref>{{Cite web |last=Valeri |first=Salvatore |last2=Bika |first2=Koldo |date=12 October 2017 |title=The ancient condiment that came back from the dead |url=http://www.bbc.com/travel/story/20171011-the-ancient-condiment-that-came-back-from-the-dead |access-date=14 October 2017 |website=BBC|language=ang}}</ref> Garumi besohet të jetë paraardhësi i salcës së fermentuar me sardele ''colatura di alici'',e cila ende prodhohet në [[Kampania]], Itali,<ref>{{Cite web |last=Prichep |first=Deena |date=26 October 2013 |title=Fish Sauce: An Ancient Roman Condiment Rises Again |url=https://www.npr.org/sections/thesalt/2013/10/26/240237774/fish-sauce-an-ancient-roman-condiment-rises-again |access-date=2 October 2016 |publisher=NPR|language=ang}}</ref> si dhe i pastës së fermentuar me sardele dhe sardele ''pissalat'' në rajonin e [[Nica|Nicës]], Francë.<ref>{{Cite journal |last=Grainger |first=Sally |date=2021-01-21 |editor-last=Gannon |editor-first=Kathryn |title=The Story of Garum: Roman Fish Sauce in a Modern Context |url=https://fermentology.pubpub.org/pub/h0khkmbv |url-status=live |journal=Fermentology |publisher=[[North Carolina State University#Libraries|NC State University Libraries]] |doi=10.52750/793108 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629174025/https://fermentology.pubpub.org/pub/h0khkmbv/release/1 |archive-date=2023-06-29 |access-date=2023-07-03 |doi-access=free|language=ang}}</ref> == Referencat == {{Reflist|30em}}{{Commonskat|Garum}} * [http://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/wine/garum.html Garum], in James Grout's ''Encyclopædia Romana'' aq31uyr3vazgl0wbxfrve58vvg6fteg 0 400635 2986337 2986255 2026-06-01T14:19:01Z Eraqena 181813 /* Vepra */ 2986337 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Cesare Beccaria.jpg|parapamje|'''Markezi i Gualdrascos dhe Villareggios''' '''Në zyrë''' 1782-1794 '''Paraardhësi''' Giovanni Saverio Beccaria '''Pasardhësi''' Gulio III Beccaria '''Lindur''' Milan,15 mars 1738 '''Vdekur''' Milan,28 nëntor 1794(56 vjet) '''Varrimi''' Varrezat e Mojazas '''Dinastia''' Beccaria-Bonesana '''Babai''' Giovanni Saverio Beccaria '''Nëna''' Maria Visconti e Salicetos'''Bashkëshortet''' Teresa Balsco Ana Barbo'''Fëmijët''' Gulia Maria Giovanni Annibale Margherita Gulio '''Religjioni''' Katolik ]] Cesare Beccaria Bonesana,Markezi i Gualdrascos dhe i Villareggio-s<ref name=":0" /> (Milano,15 Mars 1738 – Milano,28 Nëntor 1794), ishte një jurist, [[Filozofi|filozof]], [[Ekonomisti|ekonomist]] dhe njeri i letrave italiane, i konsideruar si një nga eksponentët më të mëdhenj të Iluminizmit Italian,një figurë kryesore e shkollës milaneze të Iluminizmit. Vepra e tij kryesore, traktati ''Mbi Krimet dhe Ndëshkimet'', në të cilin ai kryen një analizë politike dhe ligjore kundër [[Dënimi me vdekje|dënimit me vdekje]] dhe [[Tortura|torturës]] bazuar në arsye dhe [[Pragmatizmi|pragmatizëm]] utilitar, është ndër tekstet më me ndikim në historinë e [[E drejta penale|së drejtës penale]] dhe frymëzoi,ndër të tjera, kodin penal të dëshiruar nga Duka i Madh Peter Leopold i Toskanës.Mendimi i tij u ndikua fuqimisht nga Rrethi i vëllezërve Verri,veçanërisht nga Konti Pietro Verri, i cili në Iluminizëm në Milano themeloi revistën ''Il Caffè''. Si gjyshi nga nëna i [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]], si dhe xhaxhai i madh i historianit Napoleone Bertoglio Pisani, Cesare Beccaria konsiderohet gjithashtu një nga etërit themelues të teorisë klasike të së [[E drejta penale|drejtës penale]] dhe të [[Kriminologjia|kriminologjisë]] [[Liberalizmi|liberale]]<ref name=":0">{{Cite book |last=Hostettler |first=John |url=https://archive.org/details/cesarebeccariage0000host |title=Cesare Beccaria: The Genius of 'On Crimes and Punishments' |date=2011 |publisher=Waterside Press |year=2011 |isbn=978-1-904380-63-4 |location=Hampshire |page=[https://archive.org/details/cesarebeccariage0000host/page/n161 160] |language=eng}}</ref>. == Biografia == === Origjina e familjes dhe martesa === Cesare Beccaria lindi në Milano,bir i Giovanni Saverio di Francesco,pasardhës i një dege të familjes së rëndësishme Beccaria nga Pavia<ref>{{Cite web |title=Cesare Beccaria |url=https://museoperlastoria.unipv.it/cesare-beccaria/ |language=eng}}</ref>, dhe i Maria<ref>Indicata come "Ortensia" in {{Cite book |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b8452267x/f10.image |title=Famiglie celebri italiane |language=ita}}</ref> Visconti di Saliceto, më 15 mars 1738.Babai i tij ishte martuar me Visconten për herë të dytë në vitin 1736, pasi kishte mbetur i ve në vitin 1730 nga Cecilia Baldroni. Ai u edukua në [[Parma]] nga [[Jezuitët]] dhe u diplomua për[[Teoria juridike|Drejtësi]] më 13 shtator 1758 në Universitetin e Pavias. Më 22 shkurt [[1761|1761,]] Cesare u martua me fisniken spanjolle Teresa de Blasco kundër vullnetit të babait të tij,i cili e detyroi të hiqte dorë nga të drejtat e tij të lindjes (megjithatë,ai e mbajti titullin e markezit<ref>{{Cite book |title=Cesare Beccaria. Dramma della Giustizia |year=1995 |location=Milano |page=53 |language=ita}}</ref>); nga kjo martesë ai pati katër fëmijë:Giulia (1762-1841), Maria (1766-1788), e lindur me probleme serioze neurologjike dhe vdiq e re, Giovanni Annibale i cili lindi dhe vdiq më [[1767]] dhe Margherita gjithashtu e cila lindi dhe vdiq në [[1772]]. Babai i tij e largoi nga shtëpia pas martesës,kështu që ai u detyrua të shkonte te Pietro Verri,i cili e mbështeti edhe financiarisht për një periudhë. Teresa vdiq më 14 mars [[1774]], për shkak të [[Sifilizi|sifilizit]] ose [[Tuberkulozi|tuberkulozit]]. Beccaria,pas vetëm 40 ditësh vejurie, nënshkroi kontratën martesore me Anna dei Conti Barnaba Barbò,me të cilën u martua për herë të dytë më 4 qershor 1774, vetëm 82 ditë pas vdekjes së gruas së tij të parë. Me Anna Barbò ai pati një djalë tjetër, Giulio-n. === Veprat e tij të hershme === Qasja e tij ndaj [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] ndodhi pasi lexoi ''Letrat Persiane'' të [[Monteskjë|Montesquieu-]]<nowiki/>së dhe "Kontratën Sociale" të [[Zhan Zhak Ruso|Rusosë]], falë të cilave ai u entuziazmua për problemet filozofike dhe sociale dhe hyri në rrethin e familjes Verri, ku ndodhej edhe stafi editorial i Caffè-së, gazetës më të famshme politiko-letrare të kohës,për të cilën shkruante herë pas here. [[Skeda:Beccaria_-_Dei_delitti_e_delle_pene,_1780.djvu|majtas|faqja=13|parapamje|Faqja e titullit nga botimi i vitit 1780. Kopja në fotografi ishte në pronësi të [[John Adams]], [[Presidenti i Shteteve të Bashkuara|Presidentit të ardhshëm të Shteteve të Bashkuara]], emri i të cilit është shkruar me dorë, me datën 1780.]] === Publikimi i librit " ''Mbi Krimet dhe Ndëshkimet"'' === Pasi botoi disa artikuj mbi ekonominë, në [[1764|vitin 1764]] ai botoi ''Mbi Krimet dhe Ndëshkimet (Dei delitti e delle pene''), një kryevepër e frymëzuar nga diskutimet në familjen Verri mbi gjendjen e mjerueshme të drejtësisë penale. Fillimisht anonim, ishte një vepër e shkurtër kundër [[Tortura|torturës]] dhe [[Dënimi me vdekje|dënimit me vdekje]] që gëzoi sukses të madh në të gjithë [[Evropa|Evropën]] dhe botën, veçanërisht në [[Franca|Francë]]. Në kundërshtim me qëndrimet e Beccarias, teksti Shënime dhe Vëzhgime (Note ed osservazioni) mbi Librin e ''Krimeve dhe Ndëshkimeve(Dei delitti e delle pene)'' të [[Ferdinando Facchinei]]-t u botua në [[1765|vitin 1765.]] Polemikat që pasuan kontribuan në vendimin për ta vendosur traktatin e Beccarias në Indeksin e Librave të Ndaluar në [[1766|vitin 1766]], për shkak të dallimit midis mëkatit dhe krimit. [[Skeda:Dei_delitti_e_delle_pene.tif|parapamje|''Mbi Krimet dhe Ndëshkimet'', 1765.]] === Udhëtimi në Francë dhe vitet e fundit === Në vitin 1766, Beccaria udhëtoi me ngurrim për në [[Parisi|Paris]], dhe vetëm me këmbënguljen e vëllezërve Verri dhe filozofëve francezë që mezi prisnin ta takonin. Ai u mirëprit për një kohë të shkurtër në rrethin e [[Paul Henri Thiry d’Holbach|Baron d'Holbach]]. Xhelozia e tij e justifikuar për gruan e tij të largët dhe karakteri i tij i zymtë dhe i ftohtë bënë që ai të kthehej në Milano sa më shpejt të ishte e mundur, duke lënë vetëm shokun e tij Alessandro Verri për të vazhduar udhëtimin drejt [[Anglia|Anglisë]]. Natyra e rezervuar dhe e ngurruar e Beccaria-s, si në çështjet private ashtu edhe në ato publike, gjeti tek vëllezërit Verri,dhe veçanërisht tek Pietro, një pikë themelore mbështetjeje dhe stimuli, veçanërisht kur ai filloi të interesohej për studimin e ekonomisë. Ashtu si [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]], Beccaria ishte ndonjëherë [[Paranoja|paranojak]] dhe shpesh kishte luhatje humori, personaliteti i tij ishte mjaft i ngathët dhe karakteri i tij ishte dobët, jo shumë i shkëlqyer dhe jo i prirur për jetën shoqërore; megjithatë, kjo nuk e pengoi atë të shprehte shumë mirë konceptet që kishte në mendje, veçanërisht në shkrimet e tij.<ref name="Pirrotta">Onofrio Pirrotta, Beccaria, i suoi delitti e le pene delle figlie, Milano, 1995, fq. 53.</ref> Duke u kthyer në Milano në vitin 1768, ai mori katedrën e Shkencave të Dhomës (ekonomi politike), e krijuar për të në shkollat Palatine të Milanos dhe filloi të planifikonte një vepër të madhe mbi bashkëjetesën njerëzore, e cila nuk u përfundua kurrë. [[Skeda:Accademia_dei_Pugni.jpg|majtas|parapamje|[[Antonio Perego (pittore)|Antonio Perego]], ''Akademia e Grushtave''. Nga e majta në të djathtë: Alfonso Longo (i kthyer prapa), Alessandro Verri, Giambattista Biffi, Cesare Beccaria, [[Luigi Stefano Lambertenghi]], Pietro Verri dhe [[Giuseppe Visconti di Saliceto]].]] Pasi hyri në administratën austriake në [[1771|vitin 1771]], ai u emërua anëtar i Këshillit të Lartë të Ekonomisë, duke kontribuar në reformat e Habsburgëve nën Maria Terezën dhe Jozefin II. Ai u kritikua për këtë nga miqtë e tij (përfshirë Pietro Verrin), të cilët e qortuan se ishte bërë burokrat. Megjithatë, studiuesit i konsiderojnë këto gjykime të padrejta, pasi Cesare Beccaria iu përkushtua reformave të rëndësishme, të cilat kërkonin përgatitje të konsiderueshme intelektuale, jo vetëm administrative. Midis tyre ishte reforma e masave të shtetit milanez, e ndërmarrë përpara asaj të [[Sistemi Ndërkombëtar i Njësive|sistemit metrik dhjetor]] francez, dhe së cilës Beccaria, së bashku me vëllanë e tij [[Annibale Beccaria|Annibale]], i kushtuan pothuajse njëzet vjet të jetës së tij. (Reforma, jashtëzakonisht komplekse, në fund të fundit përfshiu vetëm krahun milanez. Reforma pasuese e peshave nuk u zbatua kurrë.)<ref>{{Cite journal |title=Emanuele Lugli, 'Cesare Beccaria e la riduzione delle misure lineari a Milano,' Nuova Informazione Bibliografica 3/2015, 579-602. |url=http://www.rivisteweb.it/doi/10.1448/80865 |journal=Nuova informazione bibliografica |language=ita |doi=10.1448/80865}}</ref> Marrëdhënia e tij me vajzën e tij, Giulian, nënën e ardhshme të [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]], ishte konfliktuale për pjesën më të madhe të jetës së tij; ajo ishte dërguar në një shkollë me konvikt (edhe pse Beccaria shpesh i kishte kritikuar shkollat fetare) menjëherë pas vdekjes së nënës së saj dhe ishte harruar atje për gati gjashtë vjet: babai i saj nuk donte të dëgjonte asgjë për të për një kohë të gjatë dhe kurrë nuk e konsideronte atë vajzën e tij, por përkundrazi frytin e një prej shumë marrëdhënieve jashtëmartesore që kishte pasur gruaja e tij. Beccaria nuk ndihej i përshtatshëm për rolin e babait, për më tepër ai i mohoi vajzës së tij trashëgiminë e nënës së saj, duke pasur borxhe të lidhura: kjo i dha atij reputacionin e një lakmitari të pakthyeshëm. Giulia u largua nga shkolla me konvikt në [[1780|vitin 1780]] dhe më pas frekuentoi rrethet e Iluminizmit dhe ato të libertinës. Në [[1782|vitin 1782]] ai e martoi me Kontin Pietro Manzoni, njëzet vjet më të madh se ajo: nipi i tij Alessandro lindi në [[1785|vitin 1785]], por duket se ai ishte në të vërtetë djali i Giovanni Verri-t, vëllait më të vogël të Pietros dhe Alessandros,dhe i dashuri i Giulias. Para vdekjes së babait të saj, Giulia braktisi burrin e saj,në vitin 1792, për të shkuar të jetonte në Paris me Kontin Carlo Imbonati, duke i ndërprerë përfundimisht marrëdhëniet me të atin,<ref name="Pirrotta" /> dhe përkohësisht edhe me të birin. Beccaria vdiq në Milano më 28 nëntor [[1794]], për shkak të një goditjeje në tru,në moshën 56 vjeçare, dhe u varros në Varrezat e Mojazzës, jashtë Porta Comasina, në një vend varrimi të njohur (ku u varros edhe Giuseppe Parini) në vend të varrit familjar. Kur të gjitha eshtrat u transferuan në varrezat monumentale të Milanos, një shekull më vonë, gjurmët e varrit të juristit të madh u humbën. Pietro Verri,me një reflektim që është ende i vlefshëm sot, e kritikoi në shkrimet e tij faktin që milanezët nuk e kishin nderuar mjaftueshëm emrin e Cesare Beccarias, as të gjallë as të vdekur, i cili i kishte sjellë kaq shumë lavdi qytetit. Gjithashtu të pranishëm në funeralin e Beccarias ishin nipi i tij i vogël [[Alessandro Manzoni]] (i cili do të merrte shumë nga reflektimet e gjyshit të tij dhe Verrit në''"Historia e Kolonës Famëkeqe"'' dhe në kryeveprën e tij,"''[[I promessi sposi|Të Fejuarit]]''", si dhe djali dhe trashëgimtari i tij i mbijetuar,Giulio.<ref>{{Cite web |date= |title=Beccaria non riposa sul Lario |url=http://www.corrierecomo.it/?option=com_content&view=article&id=40112%3Abeccaria-non-riposa-sul-lario&catid=29%3Acultura&Itemid=30 |language=ita}}</ref> == Mendimi == Beccaria u ndikua nga leximi i [[John Locke|Locke-ut]], Helvétius-it, [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau-t]] dhe, si shumica e mendimtarëve të Iluminizmit Milanez, nga Sensualizmi i Condillac-ut. Ai u ndikua gjithashtu nga Enciklopedistët, në veçanti nga [[Voltaire]] dhe [[Denis Diderot|Diderot]]. Duke u nisur nga teoria klasike kontraktuale e ligjit, e nxjerrë pjesërisht nga formulimi i dhënë nga Rousseau, e cila në thelb e bazon shoqërinë në një kontratë shoqërore (në veprën me të njëjtin emër) që synon mbrojtjen e të drejtave të individëve dhe kështu garantimin e rendit, Beccaria praktikisht e përcaktoi krimin në një mënyrë laike si shkelje të kontratës dhe jo si një shkelje të ligjit hyjnor, i cili i përket ndërgjegjes së personit dhe jo sferës publike. Shoqëria në tërësi gëzonte të drejtën për vetëmbrojtje, e cila duhej të ushtrohej në përpjesëtim me krimin e kryer (parimi i ndëshkimit proporcional) dhe sipas parimit kontraktual sipas të cilit askush nuk mund të disponojë me jetën e një tjetri (Rusoi as nuk e konsideronte vetëvrasjen moralisht të lejueshme, pasi, sipas pikëpamjes së gjenevasit, nuk ishte njeriu,por natyra, që kishte pushtet mbi jetën e vet, dhe për këtë arsye kjo e drejtë sigurisht që nuk mund t'i shkonte Shtetit, i cili në çdo rast do të kishte shkelur një të drejtë individuale). === Natyra utilitare e mendimit të Beccarias === Pikëpamja iluministe e Beccarias përqendrohet në fjali të tilla si "Nuk ka liri sa herë që ligjet lejojnë që në disa raste njeriu të pushojë së qeni person dhe të bëhet send". Ai përsërit se si është e nevojshme të neutralizohet "shpenzimi i padobishëm i torturave" që ishin të përhapura në shoqërinë e kohës së tij. Teza [[Humanitarizmi|humanitare]], e theksuar nga Volteri, lihet pjesërisht mënjanë prej tij, pasi Beccaria dëshiron të demonstrojë në mënyrë pragmatike kotësinë e torturës dhe dënimin me vdekje, sesa padrejtësinë e tyre. Ai në fakt është i vetëdijshëm se ligjvënësit motivohen më shumë nga dobia praktike e një ligji, sesa nga parimet absolute, të një natyre fetare ose filozofike. Beccaria në fakt pohon se "nëse demonstroj se vdekja nuk është as e dobishme dhe as e nevojshme, do të kem fituar kauzën e njerëzimit". Prandaj, Beccaria e vendos veten në shkollën utilitare: ai e konsideron dobinë si motivin dhe masën për vlerësimin e çdo veprimi njerëzor. [[Skeda:DSC02897_-_Milano_-_Piazza_Beccaria_-_Monumento_a_Cesare_Beccaria_-_Foto_di_Giovanni_Dall'Orto_-_29-1-2007.jpg|parapamje|Monument për Cesare Beccaria,Giuseppe Grandi, Milano]] Doktrina e tij është përgjithësisht parandaluese, duke supozuar se njeriu mund të ndikohet nga premtimi i shpërblimit ose ndëshkimit. Në të njëjtën kohë, ai beson se ekziston një konflikt pak a shumë i fshehur midis çdo qytetari dhe institucioneve. Ai mbështet [[Sekulariteti|natyrën laike]] të shtetit. Ai përvetëson një metodë analitike-deduktive të hetimit (tipike për matematikën) dhe për të, përvoja duhet të kuptohet në terma fenomenalë (një qasje sensoriste). Natyra njerëzore shpaloset brenda një dimensioni hedonist-instiktiv, që do të thotë se si individët ashtu edhe masat veprojnë sipas shqisave të tyre. Thënë thjesht, njeriu karakterizohet nga hedonizmi. Individët mund të krahasohen me "lëngje" të vënë në lëvizje nga ndjekja e vazhdueshme e kënaqësisë, e kuptuar si një ikje nga dhimbja. Njeriu, megjithatë,është një makinë inteligjente e aftë të racionalizojë impulset për të mundësuar jetën në shoqëri; në të vërtetë, çdo njeri pretendon autonomi dhe vendimmarrje të padiskutueshme, por ai njeh komoditetin e jetës shoqërore. Por konflikti mbetet, dhe për këtë arsye qytetarët duhet të parandalohen që të joshen nga ideja e shkeljes së ligjit në ndjekje të përfitimit personal me çdo kusht. Prandaj, ligjvënësi, si një "arkitekt i aftë", duhet të vendosë sanksione dhe shpërblime parandaluese; është e nevojshme t'i mbajmë këto "lëngje" nën kontroll, duke penguar impulset antisociale. Megjithatë, Beccaria pohon se sanksioni duhet të jetë i përshtatshëm dhe i sigurt, duke siguruar mbrojtje sociale, por në të njëjtën kohë i zbutur dhe respektues ndaj personit njerëzor. {{Blockquote|«Qëllimi i dënimeve nuk është të torturojë dhe të mundojë një qenie të ndjeshme, as të zhbëjë një krim të kryer tashmë. A mundet vallë që një trup politik, i cili duke qenë larg të vepruarit me pasion është moderatori i qetë i pasioneve të veçanta, të strehojë këtë mizori të kotë, instrument i tërbuar i fanatizmit ose i tiranëve të dobët? A thërrasin vallë britmat e një fatkeqi, nga koha që nuk kthen mbrapsht veprimet e konsumuara tashmë? Qëllimi pra nuk është tjetër veçse të pengojë fajtorin që t'u shkaktojë dëme të reja qytetarëve të tij dhe të largojë të tjerët nga kryerja e të njëjtave vepra. Ato dënime pra dhe ajo metodë e zbatimit të tyre duhet të përzgjidhen që, duke ruajtur proporcionin,të lënë një mbresë më efektive dhe më të qëndrueshme në shpirtrat e njerëzve, dhe më pak torturuese në trupin e fajtorit.»}} === Refuzimi i dënimit me vdekje === «Më duket një absurditet që ligjet,të cilat janë shprehje e vullnetit publik,që e urrejnë dhe e dënojnë vrasjen,të kryejnë vetë një të tillë dhe,për t'i larguar qytetarët nga vrasja,të urdhërojnë një vrasje publike» (Mbi krimet dhe dënimet, kreu XXVIII) [[Skeda:Beccaria_-_Dei_delitti_e_delle_pene_-_6043967_A.jpg|majtas|parapamje|Ilustrim alegorik nga vepra “Mbi Krimet dhe Ndëshkimet”: Drejtësia e personifikuar spraps xhelatin,duke mbajtur tre koka dhe një shpatë.]] [[Dënimi me vdekje]], "''një luftë e kombit kundër një qytetari'' ", është i papranueshëm sepse e mira e jetës nuk është e disponueshme, prandaj është e larguar nga vullneti i individit dhe i shtetit. Për më tepër, ajo: * nuk është një pengesë e vërtetë * Nuk është absolutisht e nevojshme në kohë paqeje Nuk ofron frikësim të mjaftueshëm sepse vetë krimineli i frikësohet vdekjes më pak sesa një dënimi me burgim të përjetshëm ose skllavërie të mjerueshme: është vuajtje përfundimtare kundrejt vuajtjes së përsëritur. Për më tepër, për ata që janë dëshmitarë të ekzekutimit të tij, kjo mund të duket si një spektakël ose të ngjallë dhembshuri. Në rastin e parë,e ngurtëson mendjen, duke e bërë atë më të prirur ndaj krimit; në të dytin, nuk arrin të forcojë ndjenjën e detyrimit ligjor dhe besimin në institucione. Kjo gjendje është shumë më e fuqishme se ideja e vdekjes dhe i frikëson ata që e shohin më shumë sesa ata që e vuajnë; prandaj është efektive dhe frikësuese, megjithëse e dobët. Në realitet, duke vepruar kështu, vdekja e trupit zëvendësohet nga vdekja e shpirtit, personi i dënuar asgjësohet nga brenda. Megjithatë, objektivi i Beccarias nuk është ndëshkimi si qëllim në vetvete, por ai e përdor këtë argument të vuajtjes penale për të bindur qeverinë dhe gjyqtarët, pasi qëllimi i tij mbetet jashtëzakonisht riedukues dhe kompensues (personi i dënuar nuk duhet të vuajë ose torturohet, por duhet ta riparojë dëmin në një mënyrë ekonomiko-politike,siç parashikohet nga një koncept thjesht utilitar dhe anti-ndëshkues i drejtësisë). Beccaria pranon se përdorimi i dënimit me vdekje është i nevojshëm vetëm kur eliminimi i individit është parandaluesi i vërtetë dhe i vetëm për të penguar të tjerët të kryejnë krime,si në rastin e atyre që nxisin trazira dhe tensione sociale: por ky rast nuk do të ishte i zbatueshëm përveçse ndaj një individi shumë të fuqishëm dhe vetëm në rastin e një [[Lufta civile|lufte civile]]. Ky motivim u përdor për të kërkuar dënimin e [[Luigji XVI|Luigjit XVI]] nga [[Maksimiljen Robespier|Maximilien de Robespierre]], i cili fillimisht ishte kundër dënimit me vdekje, por më vonë i dha dritën jeshile përdorimit të tepruar të dënimit me vdekje dhe më pas Terrorit; sjellje që ishte plotësisht e papranueshme në mendimin e Beccaria-s, i cili në fakt u distancua, si shumë iluministë të moderuar, nga [[Revolucioni Francez]] pas [[1793|vitit 1793]]. === Neveri ndaj torturës === [[Tortura]], “''empulli famëkeq i së vërtetës''”, hidhet poshtë nga Beccaria me argumente të ndryshme: * Kjo shkel prezumimin e pafajësisë, pasi "një njeri nuk mund të quhet fajtor derisa gjyqtari ta ketë dënuar atë". * Ai përbëhet nga një vuajtje dhe për këtë arsye është i papranueshëm; nëse krimi është i sigurt,ai çon në dënimin e përcaktuar me ligj, nëse është i pasigurt,një person ndoshta i pafajshëm nuk duhet të torturohet. * Nuk është efektive sepse nxit rrëfime të rreme, pasi njeriu, i rraskapitur nga dhimbja,do të përfundojë duke thënë gënjeshtra për t'i dhënë fund vuajtjeve. * Duhet të refuzohet gjithashtu për arsye humanizmi: të pafajshmit vendosen në kushte më të këqija se fajtorët. * Kjo nuk çon në ndryshimin e subjektit, as nuk e pastron atë në sytë e komunitetit. Beccaria pranon në mënyrë racionale dënimin me torturë në rastin e një dëshmitari të heshtur,domethënë dikush që këmbëngul të mos u përgjigjet pyetjeve gjatë gjyqit; në këtë rast,tortura është e justifikuar,por ai preferon të kërkojë largimin e saj të plotë, pasi argumenti utilitar në këtë rast mbivendoset nga ai racional (fakti që është e padrejtë të zbatohet një dënim parandalues, joproporcional dhe në çdo rast i dhunshëm). === Paraburgimi === Beccaria shpreh dyshime dhe rekomandon kujdes në paraburgimin, i cili në sistemet penale zakonisht zbatohet në rastet e rrezikut të arratisjes,përsëritjes së krimit ose manipulimit të provave, dhe i cili në kohën e vet ishte plotësisht i paligjshëm dhe i padrejtë. «Një gabim jo më pak i zakonshëm sesa kundërshtues ndaj qëllimit shoqëror, i cili është opinioni i sigurisë së vet,është të lihet arbitër magjistrati zbatues i ligjeve, për të burgosur një qytetar, për t'i hequr lirinë një armiku me pretekste të kota, dhe të lihet i pandëshkuar një mik me gjithë dëshmitë më të forta të fajësisë. Burgimi është një dënim i cili për nga domosdoshmëria duhet, ndryshe nga çdo dënim tjetër, t'i paraprijë deklarimit të krimit;por ky karakter dallues nuk ia heq atij tjetrin thelbësor, domethënë që vetëm ligji përcakton rastet në të cilat një njeri është i denjë për dënim. Prandaj, ligji duhet të tregojë dëshmitë e një krimi që meritojnë ndalimin e fajtorit, që e nënshtrojnë atë në një hetim dhe në një dënim.» Mund të jetë e nevojshme, por meqenëse është një dënim kundër një personi të supozuar të pafajshëm, si tortura (një koncept garantues i drejtësisë), nuk duhet të zbatohet nëpërmjet vullnetit arbitrar të një magjistrati ose një oficeri policie. Burgimi pas kapjes dhe para gjyqit është i pranueshëm vetëm kur ka, pa asnjë dyshim, prova të rrezikshmërisë së të akuzuarit: «reputacioni publik,arratisja,rrëfimi jashtëgjyqësor, ai i një bashkëpunëtori në krim, kërcënimet dhe armiqësia e vazhdueshme me palën e ofenduar,corpus delicti dhe të dhëna të ngjashme, janë prova të mjaftueshme për të kapur një qytetar. Por këto prova duhet të përcaktohen me ligj dhe jo nga gjyqtarët, dekretet e të cilëve janë gjithmonë në kundërshtim me lirinë politike, kur ato nuk janë propozime të veçanta të një maksime të përgjithshme që ekziston në kodin publik».[14] Provat duhet të jenë po aq të forta sa rrezikon burgimi të jetë i gjatë ose i rëndë: ''«Ndërsa dënimet zbuten, ndërsa mjerimi dhe uria hiqen nga burgjet,ndërsa dhembshuria dhe njerëzimi depërtojnë në dyert e hekurta dhe u japin urdhra ministrave të drejtësisë të paepur dhe të ngurtësuar,ligjet do të jenë në gjendje të kënaqen me prova gjithnjë e më të dobëta për të arrestuar»''. Ai gjithashtu rekomandon rehabilitim të plotë për burgosjen e padrejtë: ''«Një njeri i akuzuar për një krim,i burgosur dhe i liruar nga akuzat,nuk duhet të mbajë me vete asnjë shenjë turpi. Sa romakë të akuzuar për krime shumë të rënda, që më vonë u shpallën të pafajshëm,u nderuan nga populli dhe u nderuan nga magjistratët! Por pse është kaq i ndryshëm rezultati i një njeriu të pafajshëm në kohët tona? Sepse në sistemin e tanishëm kriminal,sipas mendimit të njerëzve, ideja e forcës dhe arrogancës mbizotëron mbi atë të drejtësisë; të akuzuarit dhe të dënuarit hidhen së bashku në të njëjtën shpellë; sepse burgu është më shumë një torturë sesa një kujdestari e fajtorëve, dhe sepse forca e brendshme që mbron ligjet është e ndarë nga forca e jashtme që mbron fronin dhe kombin,kur ato duhet të jenë të bashkuara»''. === Natyra e sanksionit === [[Skeda:Beccaria_-_Scritti_e_lettere_inediti,_1910.djvu|faqja=7|parapamje|Faqja e titullit të ''Shkrimeve dhe Letrave të Pabotuara'' nga viti 1910]] [[Skeda:Cesare_Beccaria_in_Dei_delitti_crop.jpg|parapamje|Cesare Beccaria, gravurë nga ''"Mbi Krimet dhe Ndëshkimet"'']] Beccaria tregon se sanksioni duhet të plotësojë disa kërkesa: * ''shpejtësia'' ose afërsia kohore e dënimit me krimin * {{'}} '','' domethënë,duhet të ketë siguri për një përgjigje sanksionuese nga autoritetet * ''proporcionaliteti'' me krimin(i vështirë për t’u arritur, por i dëshirueshëm) * ''kohëzgjatja'',e cila duhet të jetë e mjaftueshme * ''shembull publik'',në fakt marrësi i sanksionit është komuniteti,i cili vëren papërshtatshmërinë e shkeljes * të jetë''"minimumi i asaj që është e mundur në rrethanat e dhëna"'' Sipas Beccarias, për të përftuar një proporcionalitet të përafërt midis dënimit dhe krimit,është e nevojshme të merren parasysh: * dëmit të pësuar nga komuniteti * avantazhi që sjell kryerja e një krimi të tillë * tendencëa e qytetarëve për të kryer këtë krim Megjithatë, nuk duhet të jetë dhunë e panevojshme, por duhet të diktohet nga ligji,si dhe të zotërojë të gjitha karakteristikat racionale të përmendura, dhe të jetë e lirë nga personalizmat dhe ndjenjat irracionale të [[Hakmarrja|hakmarrjes]]. Ndëshkimi është gjithashtu një ''mjet i fundit'', në fakt duhet të shmanget kur dikush ka instrumente efektive të kontrollit shoqëror (për më tepër, nuk duhet të godasë qëllimet në një mënyrë të ngjashme me një fakt të kryer: për shembull, një sulm i dështuar nuk është i krahasueshëm me një të suksesshëm). Për këto arsye, është e rëndësishme të zbatohen masa"parandaluese indirekte", të tilla si: një sistem gjyqësor i rregullt, përhapja e arsimit në shoqëri,e drejta për shpërblim (duke shpërblyer virtytin e qytetarit, në vend që të ndëshkojë vetëm fajin), një reformë ekonomiko-sociale që përmirëson kushtet e jetesës së klasave shoqërore të disavantazhuara. Beccaria gjithashtu deklaron veten dyshues ndaj sistemit të denoncimit (i ashtuquajturi ''bashkëpunim me drejtësinë''), që duhet të përdoret vetëm për të parandaluar krime të rëndësishme, pasi ai inkurajon tradhtinë dhe favorizon kriminelët e vetëshpallur duke u dhënë atyre pandëshkueshmëri. Sa i përket institutit shpërblyes në dënimin e dhënë tashmë, pra amnistitë dhe [[Falja (ligj)|faljet]], ato mund të përdoren, por me kujdes: i dënuari që sillet në mënyrë shembullore gjatë ekzekutimit të dënimit ose në raste specifike, por vetëm në rastin e dënimeve të rënda, ato mund të jepen; megjithatë, ai sugjeron kufizimin e diskrecionit të sundimtarit dhe gjykatësit, pasi ka frikë se instrumenti i faljes do të përdoret për favorizim, si në Ancien Régime, duke eliminuar edhe dënimet e lehta për njerëzit që janë të fuqishëm ose politikisht ose njerëzisht të afërt me sovranin: "Falja është virtyt i ligjvënësit dhe jo i ekzekutuesit të ligjeve", shkruan ai në fakt. Prandaj, qëllimi i ndëshkimit nuk është të vuajë, por të parandalojë kryerësin e veprës penale nga kryerja e krimeve të mëtejshme dhe të frikësojë të tjerët nga kryerja e krimeve të mëtejshme, deri në atë pikë sa të flitet për një "ndëshkim të butë", në kontrast me ndëshkimin e dhunshëm: {{Blockquote|«Një nga frenat më të mëdha të krimeve nuk është mizoria e dënimeve, por pagabueshmëria (pashmangshmëria)e tyre. Siguria e një ndëshkimi, qoftë edhe i moderuar, do të bëjë gjithmonë një mbresë më të madhe sesa frika nga një tjetër më i tmerrshëm, i shoqëruar me shpresën e mosndëshkimit; sepse fatkeqësitë, qofshin edhe minimale, kur janë të sigurta, i frikësojnë gjithmonë shpirtrat njerëzorë, dhe shpresa, kjo dhuratë qiellore që shpesh na zë vendin e çdo gjëje, largon gjithmonë idenë e fatkeqësive më të mëdha, veçanërisht kur mosndëshkimi, të cilin lakmia dhe dobësia shpesh e lejojnë, ia rrit asaj forcën. Vetë egërsia e dënimit bën që të guxohet aq më shumë për t'iu shmangur atij, sa më e madhe që është e keqja me të cilën përballet; bën që të kryhen më shumë krime, për t'i shpëtuar dënimit të një krimi të vetëm. Vendet dhe kohërat e torturave më mizore ishin gjithmonë ato të veprimeve më të përgjakshme dhe çnjerëzore, pasi i njëjti shpirt egërsie që udhëhiqte dorën e ligjvënësit, udhëhiqte edhe atë të vrasësit të prindit (atëvrasësit) dhe të vrasësit me pagesë. (...) Që një dënim të arrijë efektin e tij, mjafton që e keqja e dënimit të tejkalojë të mirën që lind nga krimi, dhe në këtë tejkalim të së keqes duhet të llogaritet pashmangshmëria e dënimit dhe humbja e së mirës që krimi do të prodhonte. Çdo gjë më tepër është pra e tepërt dhe prandaj tiranike.» Mbi krimet dhe dënimet, kapitulli 27}} === E drejta për vetëmbrojtje: mbi mbajtjen e armëve === Mendimet e Beccarias mbi përdorimin e armëve,të cilat ai i konsideronte një mjet të dobishëm për të penguar krimin, mund të përmblidhen në citimet e mëposhtme: {{Blockquote|«Ide e rreme e përdorshmërisë është ajo që sakrifikon një mijë avantazhe reale për një shqetësim ose imagjinar ose me pak pasoja, që do t'u hiqte njerëzve zjarrin sepse digjet dhe ujin sepse mbytë, që nuk u jep zgjidhje të këqijave përveçse duke i shkatërruar ato. Ligjet që ndalojnë mbajtjen e armëve janë ligje të kësaj natyre; ato nuk çarmatosin askënd tjetër veç atyre që nuk janë të prirur dhe as të vendosur për të kryer krime, ndërsa ata që kanë guximin të shkelin ligjet më të shenjta të njerëzimit dhe më të rëndësishmet e kodit, si do t'i respektojnë ato më të voglat dhe thjesht arbitraret, shkelja e të cilave duhet të jetë aq e lehtë dhe e pandëshkueshme, dhe zbatimi i saktë i të cilave heq lirinë personale, aq të shtrenjtë për njeriun, aq të shtrenjtë për ligjvënësin e ndriçuar,dhe i nënshtron të pafajshmit ndaj të gjitha keqtrajtimeve që u takojnë fajtorëve? Këto e përkeqësojnë gjendjen e të sulmuarve, duke përmirësuar atë të sulmuesve, nuk i pakësojnë vrasjet, por i shtojnë ato, sepse besimi është më i madh në sulmin ndaj të çarmatosurve sesa ndaj të armatosurve. Këto quhen ligje jo parandaluese, por frikësuese ndaj krimeve, të cilat lindin nga përshtypja e trazuar e disa fakteve të veçanta, jo nga meditimi i arsyeshëm i disavantazheve dhe avantazheve të një dekreti universal»}} == Influenca == Edhe poeti Ugo Foscolo do të theksojë në Letrat e Fundit të Jacopo Ortis se "vuajtjet shtohen me torturat". Për më tepër,Beccaria ishte i afërt dhe simpatizues me idealet e Masonerisë<ref>{{Cite web |date=2018-02-28 |title=Da Garibaldi a John Wayne: gli iscritti illustri alla massoneria |url=https://www.corriere.it/politica/cards/da-garibaldi-john-wayne-iscrittiillustri-massoneria/ugo-foscolo.shtml |url-status=dead |access-date= |language=ita |archive-date=20 shkurt 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180220161117/http://www.corriere.it/politica/cards/da-garibaldi-john-wayne-iscritti-illustri-massoneria/massoneria_principale.shtml }}</ref><ref>{{Cite web |title=Massoneria al Palacongressi da Beccaria all’illuminismo |url=https://www.iltirreno.it/cecina/cronaca/2016/10/14/news/massoneria-al-palacongressi-da-beccaria-all-illuminismo-1.14250705 |language=ita}} (organizzato da Gran loggia d’Italia regione Toscana provincia di Cecina della Massoneria)</ref>, por mohoi përkatësinë e tij masonike (ashtu si edhe vëllezërit Verri), pavarësisht idealeve të revistës''Il Caffè''<ref>{{Cite web |last=Antonio Trampus |title=La massoneria nell'età moderna |url=https://books.google.it/books?id=9PiNDAAAQBAJ&pg=PT58 |publisher=Editori Laterza |language=ita |isbn=9788858100486}}</ref> në të cilën shkruante masoni Giambattista Biffi. Puna dhe mendimi i Beccarias dhe Gaetano Filangieri u vazhduan nga Francesco Mario Pagano Puna e Beccarias ndikoi në kodifikimin e Dukës së Madh të Toskanës, i mishëruar në Reformën e Legjislacionit Penal Toskan, të shpallur nga Peter Leopold i Habsburgut më 30 nëntor [[1786]], i njohur më mirë si"Kodi i Leopoldinit", me të cilin Toskana u bë shteti i parë në Evropë që eliminoi plotësisht dënimin me vdekje dhe torturën nga sistemi i saj penal. Më parë, Franca kishte hequr vetëm torturën,me një ligj të nxjerrë nga [[Luigji XVI]] në [[1780|vitin 1780.]] Filozofi utilitarist Jeremy Bentham do të trajtojë disa nga idetë e saj. Idetë e Beccarias nxitën një debat(mendoni për kritikat që [[Immanuel Kant|Kanti]] i drejtoi atij në ''Metafizikën e Moralit''<ref>{{Cite book |title=La metafisica dei costumi |publisher=Laterza |year=2009 |isbn=978-88-420-2261-9 |location=Roma-Bari |pages=168-169 |language=ita}}</ref>)i cili është ende gjallë dhe aktual sot. == Citate dhe referenca == [[Skeda:Cesare_Beccaria_statue_Pinacoteca_Brera.jpg|parapamje|Monument për Cesare Beccaria, Milano]] * Në [[1837|vitin 1837]] u krijua një monument për Cesare Beccaria-n,vepër e skulptorit Pompeo Marchesi, dhe u vendos në shkallët richiniane të Pallatit Brera. * Në [[1871|vitin 1871]],një monument i dytë prej mermeri u përurua në Milano(tani Piazza Beccaria);për shkak të përkeqësimit,monumenti u zëvendësua me një kopje prej bronzi në vitin 1913. * Një [[Asteroidi|asteroid]] u emërua pas tij:''8935 Beccaria'' . * Burgu për të mitur në Milano mban emrin e tij. * Një shkollë e mesme klasike prestigjioze në Milano,[http://www.liceobeccaria.it/ Shkolla e Mesme Shtetërore Cesare Beccaria],është emëruar sipas tij. * Një nga tre departamentet e Fakultetit të Drejtësisë të Universitetit të Milanos i është kushtuar atij. == Vepra == * ''Mbi çrregullimin dhe korrigjimet e monedhave në Shtetin e Milanos në vitin 1762'' ( [[1762]] ) * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=13753033 |title=Dei delitti e delle pene |publisher= |year=1764 |location=München |language=ita}}<ref>{{Cite book |last=Hostettler |first=John |url=https://archive.org/details/cesarebeccariage0000host |title=Cesare Beccaria: The Genius of 'On Crimes and Punishments' |date=2011 |publisher=Waterside Press |year=2011 |isbn=978-1-904380-63-4 |location=Hampshire |page=[https://archive.org/details/cesarebeccariage0000host/page/n161 160] |language=eng}}</ref> ** {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9662013 |title=Dei delitti e delle pene |publisher=Marco Cortellini |year=1765 |location=Livorno |language=ita}} ** {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6043967 |title=Dei delitti e delle pene |publisher=[s.n.] |year=1766 |location=Harlem [i.e. Parigi?] |language=ita}} ** {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=2540345 |title=Dei delitti e delle pene |publisher=Giovanni Claudio Molini |year=1780 |location=Harlem |language=ita}} * ''Hulumtime mbi Natyrën e Stilit'' ([[1770]]) * ''[https://it.wikisource.org/wiki/Elementi%20di%20economia%20pubblica Elementet e ekonomisë publike]'' ([[1804]]) === Koleksione artikujsh === Artikujt e Beccaria-s për ''Il caffè'' janë në:Gianni Francioni,Sergio Romagnoli(redaktuar nga)''«Il Caffè» nga 1764 deri në 1766'',seria «Pantheon»,Bollati Boringhieri Editore,2005 Dy vëllime, == Vepra == Edicioni Kombëtar i veprave të Cesare Beccaria u redaktua nga Mediobanca. U lancua në vitin 1978 me mbështetjen e Franco Venturi,Leo Valiani dhe Luigi Firpo për të nderuar kujtimin e Adolfo Tinos,president i Mediobanca nga viti 1958 deri në vitin 1977. Edicioni Kombëtar u [https://archiviostorico.mediobanca.com/pubblicazione/omaggio-a-cesare-beccaria/ përfundua në vitin 2015] dhe [https://archiviostorico.mediobanca.com/pubblicazione/edizione-nazionale-delle-opere-di-cesare-beccaria/ të gjitha vëllimet mund të shkarkohen në format PDF] nga [https://archiviostorico.mediobanca.com/patrimonio/home.html faqja e internetit e Arkivit Historik Mediobanca "Vincenzo Maranghi"]. == Gjenealogji == Të dhëna të marra nga gjenealogjia e shekullit të tetëmbëdhjetë të familjes Beccaria<ref>{{Cite web |title=Teatro genealogico delle famiglie nobili milanesi |url=http://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000192117&page=1 |language=ita}}</ref> me një tregues të prejardhjes së Cesare Beccaria-s.{{Authority control}} == Shënime == <references /> == Bibliografia == * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5921453&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL6&pds_handle= |title=Ricerche intorno alla natura dello stile |publisher=Società tipografica de' classici italiani |year=1822 |location=Milano |language=ita}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3946208&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL7&pds_handle= |title=Scritti e lettere inediti |publisher=Hoepli |year=1910 |location=Milano |language=ita}} * F. Scaduto, ''C. Beccaria. Saggio di storia nel diritto penale,'' Sandron, 1913. https://www.byterfly.eu/islandora/object/librib%3A1126665#page/218/mode/2up * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/ |title=Opere |publisher=Sansoni |year=1958 |volume=I |location=Firenze |language=ita}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/ |title=Opere |publisher=Sansoni |year=1958 |volume=II |location=Firenze |language=ita}} * Introduzione a Beccaria, Enza Biagini, Roma-Bari, Laterza, 1992 * Antoine-Marie Graziani, ''Fortune de Beccaria'', Commentaire 2009/3 (Numéro 127). * Philippe Audegean, ''Violenza e giustizia. Beccaria e la questione penale'', Bologna, Il Mulino, 2023. https://www.mulino.it/isbn/9788815383037 == Hyrje të ngjashme == * Për krimet dhe dënimet * [[Të drejtat e njeriut]] * [[Burgimi i përjetshëm|Burgim i përjetshëm]] * [[Tortura|Torturë]] * [[Dënimi me vdekje]] * Mbi çrregullimin dhe zgjidhjet e monedhave në shtetin e Milanos në vitin 1762 == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana" style="font-style:normal">Ugo Spirito, BECCARIA, Cesare, në Enciclopedia Italiana, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1930.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFDizionario_di_storia" style="font-style:normal">Beccaria, Cesare, në Dizionari i historisë, Instituti i Enciclopedisë Italiane, 2010.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P6404|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFDizionario_di_filosofia" style="font-style:normal">Beccaria, Cesare, në Dizionari i filozofisë, Institut i Enciclopedisë Italiane, 2009.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P7993|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFSapere.it" style="font-style:normal">[https://www.sapere.it/enciclopedia/Beccarìa,+Césare.html <span style="font-style:italic;">Beccaria, Cezare</span>], në sci.it, [[De Agostini]].</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P6706|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Francis A. Allen, Cesare Beccaria, në Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P1417|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFDBI" style="font-style:normal">Franco Venturi, BECCARIA, Cesare, në Dizionari biografik i italianëve, vol. 7, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1970.&nbsp;</cite>[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P1986|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Cesare Beccaria, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P7796|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFLiber_Liber" style="font-style:normal">[https://www.liberliber.it/online/autori/autori-b/cesare-beccaria <span style="font-style:italic;">Veprat e Cezar Beccaria</span>], në <span style="font-style:italic;">[[Liber Liber]]</span>.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P7208|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Veprat e Cesare Beccaria / Cesare Beckaria (version tjetër), në MLOL, Horizons Unlimited. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P3762|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Veprat e Cesare Beccaria, në Open Library, Internet Archive. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P648|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFLibriVox" style="font-style:normal">Audiolibra të Cesare Beccaria, në LibriVox.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P1899|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (FR) Publikimet e Cesare Beccaria, në Persée, Ministère de l'Enseignement supérieur, de la Recherche et de l'Innovation. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P2732|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Cesare Beccaria, në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q223723#P2963|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Beccaria, Cesare, në sie-asee.it, Arkiv Historic i Ekonomistëve dhe Ekonomistëve.''Arkivi i historisë së ekonomistëve dhe ekonomistëve.'' [[Kategoria:Aktivistë kundër dënimit me vdekje]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 2mft1veyv7xkyx1ysezgf4fj924bmne 0 400683 2986466 2985901 2026-06-01T19:28:40Z ~2026-32706-39 188527 titull 2986466 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Blason famille it Bojardo.svg|parapamje|165x165px|Stema e familjes Boiardo.]] {{Other uses|fisnikun e Rubierës|Matteo Boiardo (Shekulli i 14-të)|Matteo Boiardo}} {{Infobox nobility|name=Matteo Maria Boiardo|image=Matteo Maria Boiardo.gif|image_size=250px|caption=Matteo Maria Boiardo|title=Konti i Scandiano|coat_of_arms=Blason famille it Bojardo.svg|coat_of_arms_size=250px|reign=1456–1494|predecessor=Feltrino Boiardo|successor=Camillo Boiardo|other_titles=Guvernator i Modenës (1480–1483)<br>Guvernator i Reggio (1487–1494)|birth_place=Scandiano, maj ose qershor 1441|death_place=Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494 (53 vjeç)|burial_place=Kisha arkipresbiteriale e Lindjes së Virgjëreshës Mari, Scandiano|house=Boiardo|father=Giovanni Boiardo|mother=Lucia Strozzi|spouse=Taddea Gonzaga e Novellara|issue=Cornelia<br>Giulia<br>Camillo<br>Francesco<br>Emilia<br>Lucrezia<br>Lucia|religion=Katolicizmi}} Matteo Maria Boiardo (Scandiano, maj ose qershor 1441 - Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494) ishte një poet dhe njeri i letrave italiane. Ai konsiderohet si një nga njerëzit më të famshëm dhe të rëndësishëm italianë të letrave të shekullit të 15-të. Ai ishte konti feudal i Scandiano-s. == Biografia == {{Blockquote|Vetëm ajo nuk interesohet për vuajtjen time të trishtueshme, dhe vetëm ajo mund ta shërojë atë; sepse vetëm ajo mban jetën dhe vdekjen time në duart e saj.|Matteo Maria Boiardo, ''Amorum libri tres''}} === Vitet e hershme të Boiardos (1441 - 1460) === Djali i Giovanni Boiardo (1419-1452) (djali nga ana e [[Feltrino Boiardo]] ) dhe [[Lucia Strozzi]], vajza e [[Nanne Strozzi|Nanne]] (1376-1427); vëllai i nënës së tij ishte poeti i mirënjohur [[Tito Vespasiano Strozzi]], ndërsa motra e babait të tij Giulia, e cila ishte martuar me [[Gianfrancesco I Pico]], ishte nëna e [[Giovanni Pico della Mirandola]] . Matteo Maria Boiardo lindi në vitin 1441 në Scandiano, një feud i familjes Boiardo, nën shenjën e [[Gemelli (astrologia)|Binjakëve]], siç shkroi ai vetë <ref>''Amorum Libri'', sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro) </ref>, pra midis 21 majit dhe 21 qershorit. Ai u zhvendos me familjen e tij në [[Ferrara]] në një shtëpi në [[Via del Turco]] dhe e kaloi fëmijërinë atje. Pasi humbi të atin në [[1451|vitin 1451]], ai shkoi të jetonte me gjyshin e tij, Feltrino Boiardo, duke u kthyer kështu në Scandiano. Mësuesit e tij ishin vetë gjyshi i tij (një njeri me kulturë të madhe, aq sa, në të shtatëdhjetat, ishte regjistruar në një kurs për [[Kanuni|të drejtën kanonik]] nga kurioziteti dhe interesi për të mësuar) dhe një farë Bartolomeo da Prato, kapelan dhe prift. Boiardo ishte arsimuar në letërsinë klasike: ai ndoshta kishte disa njohuri rudimentare të [[Letteratura greca|greqishtes]], por kryesisht iu përkushtua [[Letërsia latine|latinishtes]], krahas këtyre një interesi të gjallë për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]] dhe [[Dante Aligieri|Danten]] . Në [[1456|vitin 1456]] vdiq gjyshi i tij i dashur Feltrino, dhe në [[1460|vitin 1460]] vdiq edhe xhaxhai i tij i dashur [[Giulio Ascanio Boiardo|Giulio Ascanio]] . Kështu, atij iu desh të përfundonte arsimimin e tij, duke iu përkushtuar vetëm qeverisjes dhe administrimit të feudit të Skandianos. === Qeverisja e feudalit, jeta në oborret e Este-s, dashuria për Antonia Caprara-n (1460 - 1471) === [[Skeda:Rocca_dei_Boiardo.jpg|djathtas|parapamje|Fortesa Boiardo<br /><br /><br /><br /> ( [[Scandiano|Skandinavian]] )]] Me rastin e vdekjes së xhaxhait të tij [[Giulio Ascanio Boiardo]], me të cilin ai kishte administruar bashkërisht feudin që nga vdekja e [[Feltrino Boiardo]], Matteo Maria Boiardo u paraqit në Këshillin e Pleqve të [[Reggio Emilia|Reggio-s]] . Në [[1461|vitin 1461]] ai u transferua në Ferrara, duke shkuar për të jetuar në oborrin e Dukës [[Borso d'Este]] dhe ku takoi xhaxhain e tij [[Tito Vespasiano Strozzi|Strozzi]], [[Battista Guarini (1434-1503)|Guarini-n]], [[Bartolomeo Paganelli|Paganelli-n]] dhe njerëz të tjerë të famshëm të letrave të kohës. Në vitin 1469 ai shoqëroi Borso d'Este-n në Romë, i cili do të merrte kurorën dukale nga Papa. Ai gjithashtu u dashurua shumë me oborret e [[Modena|Modenës]], të mbajtura nga [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole d'Este]], dhe Reggio-n, të cilat i përkisnin [[Sigismondo d'Este|Sigismondo d'Este-s]] . Tërheqja e tij ndaj këtij oborri të dytë duhet të mbahet mend e lidhur me marrëdhënien e tij me [[Antonia Caprara|Antonia Caprara-n]], "muzën" që frymëzoi poezinë e Boiardo-s. Identiteti i Caprarës u gjurmua në një regjistër famullie: ishte regjistruar se një grua me këtë emër ishte [[Pagëzimi|pagëzuar]] më 31 tetor [[1451]], në [[Chiesa di San Giovanni Evangelista (Reggio Emilia)|kishën e San Giovanni]] në [[Reggio Emilia|Reggio]] ; përveç emrit të saj, i cili u identifikua gjithashtu përmes akrostikut të pranishëm në poezitë e ''[[Amorum libri tres]]'', asgjë tjetër nuk dihet për këtë vajzë. E përshkruar si e bukur dhe e paqëndrueshme në veprat e Boiardos, prandaj mund të nxirret përfundimi se dashuria midis të dyjave nuk ishte plotësisht reciproke. === Nisja për në Romë dhe udhëtimet me familjen Este (1471 - 1473) === Boiardo u largua nga [[Emilia]] në mars të [[1471|vitit 1471,]] duke shoqëruar Borso d'Este në [[Romani|Romë]] në [[1471|vitin 1471]] për ceremoninë në të cilën Papa [[Pali II]] formalizoi ngjitjen e Borso-s si zot i [[Ferrara|Ferrarës]] dhe ngritjen e titullit të marquisit të Este-s në një titull dukal. Në [[1472|vitin 1472]] ai u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]] e kontëve të [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]], me të cilën pati tetë fëmijë. <ref name="Litta1835">{{Cite book|Pompeo|Litta|Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena|1835|Torino}}</ref> Në pranverën e vitit [[1473|1473,]] Boiardo shoqëroi [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I]], i cili kishte pasuar vëllain e tij Borso, në një udhëtim të madh drejt [[Napoli|Napolit]] për të marrë nusen e tij, [[Eleonora d'Aragona (1450-1493)|Eleanor të Aragonës]] . === Rasti i Kanalit Secchia dhe Tentativa e Helmimit (1473 - 1475) === Në verën e vitit [[1473]], shpërtheu debati mbi kanalin Secchia, një strukturë që sillte ujë nga lumi në qytetin e Reggio-s, duke kaluar nëpër territorin e Scandiano-s: në fakt, [[Carpi|populli i Carpi-t]], i mbështetur nga zoti i tyre, [[Marco Pio]], thyen argjinaturën e kanalit nën [[Casalgrande]], një lokalitet që i përkiste qarkut të [[Scandiano|Scandiano-s]], me dëme serioze si për territoret e Boiardos ashtu edhe për Reggio-n. Boiardo kërkoi leje nga Këshilli i Pleqve të Reggio-s për të marrë armët kundër zotërinjve Pio të Carpi-t për t'i dhënë fund çështjes, pasi edhe ai ishte dëmtuar rëndë nga abuzimi. Kjo çoi në një konflikt familjar: e veja e xhaxhait të tij nga babai, Ascanio, Taddea Pio, motra e zotërisë së Carpi-t, kundërshtoi nipin e saj për interesat e të afërmve të saj, veçanërisht nipërve dhe fëmijëve të saj, të afërm të tjerë të degës Boiardo që përfituan nga çarja e digës në Casalgrande. ''Mosmarrëveshja'' e pazgjidhshme gjeti një zgjidhje të mundshme me tentativën e helmimit të Boiardo-s, të orkestruar nga kancelari i Giovanni Boiardo-s, kushëririt të poetit, djalit të të ndjerit Ascanio dhe Taddea. Megjithatë, një nga shërbëtorët e Matteos, Boioni, i cili ishte thirrur për të marrë pjesë në krim, njoftoi zotërinë e tij. Boiardo urdhëroi informatorin të bënte sikur i bindej ftesës së komplotistëve, pastaj të kapte dhe burgoste Boionin dhe të merrte prova për krimin - vetë helmin - për ta çuar atë para dukës. Megjithatë, Ercole nuk ishte në gjendje t'i bindej kërkesave të Boiardos sepse pushteti i familjes Pio të Carpit ishte shumë i gjerë. Për këtë arsye, faji iu vu tërësisht Boionit, i cili u internua dhe më pas u fal. Paditë dhe dënimet e magjistratëve nuk e kënaqën Boiardon, pasi, në fakt, tezja e tij Taddea dhe kushëriri i tij Giovanni mbizotëruan. Për të zgjidhur çdo çështje të ardhshme, ai vendosi ta ndante feudinë në dy pjesë: njëra, duke përfshirë Arceton, tani një fshat i Scandiano-s, iu dha kushëririt të tij Giovanni, më afër Carpit dhe për këtë arsye interesave të Taddea Pios. Boiardo mbajti pjesën tjetër të feudisë. Ai vdiq në Reggio në dhjetor 1494 dhe, sipas testamentit të tij, u varros në [[Chiesa archipresbiteriale della Natività della Beata Vergine Maria|kishën e Lindjes së Virgjëreshës së Bekuar]] në [[Scandiano]], ku prindërit dhe gjyshi i tij Feltrino ishin varrosur tashmë. Familja Boiardo kontrolloi më pas [[Feudo|feudinë]] deri në [[1560|vitin 1560]], vit në të cilin linja mashkullore e familjes u shua me vdekjen e [[Ippolito Boiardo]] . Në verën e vitit 2003, një grup vullnetarësh, të udhëhequr nga [[Silvano Vinceti]] dhe përfshirë historianë (Roberto Gandini, Maria Elena Vecchi, Giovanni Vecchi), një speleolog dhe një antropolog, në bashkëpunim me [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, kryen gërmime dhe kërkime nën dyshemenë e altarit, në kishën ku, sipas traditës, u varros poeti. <ref>{{Cite book |last=Silvano |first=Vinceti |url=https://www.worldcat.org/oclc/637133930 |title=L'enigma Boiardo |date=2003-01-01 |publisher=Armando |year= |isbn=9788883585913 |location= |page= |pages= |oclc=637133930}}</ref> Misteri i varrit të tij kishte zgjatur për shekuj me radhë, pasi nuk kishte gurë varresh, ndryshe nga ato të Boiardo-ve të tjerë të varrosur atje, as monumentin funeral që vetë Boiardo, në testamentin e tij, kishte kërkuar të ndërtohej atje. Sipas komandantit të atëhershëm të [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, [[Luciano Garofano]], «Mund të thuhet, pa asnjë dyshim të arsyeshëm» se midis eshtrave të gjetura dhe të nënshtruara testit të ADN-së, disa «janë mbetjet e Matteo Maria Boiardo». <ref>{{Cite book |last=Giorgio |first=Gruppioni |url=https://www.worldcat.org/oclc/800204244 |title=Delitti e misteri del passato |last2=Silvano |first2=Vinceti |date=2008-01-01 |publisher=Rizzoli |year= |isbn=9788817021913 |location= |page=83 |pages= |oclc=800204244}}</ref> == Pasardhësit == Në [[1479|vitin 1479,]] Matteo Maria u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]], kontët e [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]] . Të dy patën shtatë fëmijë <ref>{{Cite web |title=A.R.C.E. |url=http://ricerchecarteggiestensi.altervista.org/la-vita-boiardo/}}</ref> : * Cornelia (do: 2 shtator 1542 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.44. </ref> ), u martua me Cav. Gian Battista Simonetta * Julia * [[Camillo Boiardo|Camillo]] (1480-1499), [[Contea di Scandiano|Kont i Skandianos]] nga viti 1494 deri në vitin 1499 * Francesco Maria (19 shtator 1488 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.43. </ref> - mars 1491 <ref>{{Cite web|https://boiardo.letteratura.it/cronologia/|Centro Studi Matteo Maria Boiardo - Cronologia}}</ref> ) * Emilia, e martuar më 18 shkurt 1515 Messer Malatesta de' Medici <ref>Giulio Reichenbach, ''Matteo Maria Boiardo'', Zanichelli, 1929, p.272 </ref> * Lucrezia * Lucia, u martua me kontin Prosdocimo të Porcia dhe Brugnera dhe Giovanni Pallavicino, Markez i Scipione, nga i cili kishte pasardhës. == Arsimi dhe puna me të rinjtë == Në [[Shekulli XV|shekullin e pesëmbëdhjetë]], Ferrara ishte një nga qendrat kryesore të kulturës [[Humanizmi i Rilindjes|humaniste]] . Boiardo (nipi i poetit dhe humanistit [[Tito Vespasiano Strozzi]] ) përvetësoi një dashuri për letërsinë klasike dhe, përveç përkthimit të veprave latine (nga [[Kornel Nepoti|Cornelius Nepos]] dhe [[Apulei|Apuleius]] ) dhe veprave greke ( [[Herodoti]], [[Ksenofoni]] ), iu përkushtua shkrimit të teksteve poetike si në latinisht ashtu edhe në gjuhën e përditshme. Midis veprave latine, vlen të përmendet ''Carmina in Herculem'' (1463) me një qëllim të qartë enkomiastik, dhe ''Pastoralia'', [[Egloghe|eklogje]] të frymëzuara nga ''[[Bucoliche|Bukolikët]]'' e [[Virgjili|Virgjilit]] . Ai zhvilloi gjithashtu tema baritore në gjuhën popullore, në përmbledhjen ''Pastorale'' ; ai shkroi gjithashtu komedinë ''Timone'', e nxjerrë nga një dialog i [[Lukiani|Lucianit të Samosatës]] . == Vepra == === ''Epigrama'' === 11 Epigrame, të gjitha për [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I d'Este,]] në mes të luftës për trashëgiminë e këtij të fundit me [[Leonello d'Este, Marquis of Ferrara|Leonello d'Este]] (1471) === ''Amorum libri tres'' === [[Skeda:Boiardo_-_Amorum_libri,_a_di_XVIIII_decembre_1499_-_2476442_ib00831000_TMD_MASTER_IMG_Scan00009.tif|parapamje|''Amorum libri tres'', fillimi i veprës]] Vepra përbëhet nga 180 tekste, të shkruara midis viteve 1469 dhe 1476, të rregulluara sipas një skeme të saktë. Libri i parë shpreh gëzimin e dashurisë së ndërsjellë; i dyti dhimbjen e tradhtisë së të dashurit; i treti aspiratën për ngritje shpirtërore. Modeli është ''[[Canzoniere (Petrarca)|Canzoniere]]'' i [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarca]] -s, por ka dallime të dukshme, si në vitalitetin e përfaqësimit të natyrës (të pasur me dritë, ngjyra dhe ndjesi) ashtu edhe në gjuhë, e cila ruan një ndikim të fortë emilian. Përveç modelit të Petrarkës, ekzistojnë ato të [[Ovidi|Ovidit]] (nga i cili Boiardo merr titullin e veprës) dhe ai i [[Dolce stil novo|stilnovistës]] . === ''Pastorali'' === Një koleksion i konceptuar midis fundit të vitit 1482 dhe fillimit të vitit 1484, me të cilin Boiardo i rikthehet dëshmisë baritore, por edhe popullore, të një humanizmi që kërkon të rikrijojë zhanret klasike në gjuhën popullore. [[Guerra di Ferrara (1482-1484)|Lufta e Ferrarës (1482-1484)]] pasqyrohet në këtë vepër, pasi Boiardo ishte guvernator i Reggio-s nga viti 1483 dhe mori pjesë aktive në konflikt. === ''Timon'' === Kjo është një fabul komedi-komedi në të cilën protagonisti Timon, i dhënë mundësia për t'u rikthyer në pasuri pas një periudhe varfërie, vendos të mbetet i varfër. Ky vendim merret pas një përballjeje me veten dhe me nevojat dhe qëllimet e personifikimeve dhe personazheve (skenat në të cilat ai largon parazitët dinakë dhe joshës janë komike). Vepra shpreh idealin e mençurisë së humbur dhe distancën nga teprimet që shfajësojnë humbjen. === ''Orlando po bie në dashuri'' === [[Skeda:Matteo_Maria_Boiardo,_ritratto.jpg|parapamje|Boiardo në një gravurë anonime nga një botim i vitit 1840 i poemës]] ''[[Orlando innamorato|"Dashuria" e Orlandos]]'' mbështetet në temat dhe personazhet e [[Romanzo cortese|romancave oborrtare]], ende të përhapura dhe popullore në [[Ferrara]] dhe Italinë qendrore-veriore, si midis publikut të kulturuar ashtu edhe njerëzve të thjeshtë. Ai prezanton risinë e bashkimit të dy fijeve kryesore narrative para-ekzistuese, përkatësisht [[Ciclo carolingio|ciklit karolingian]] ( [[Karli i Madh]] dhe paladinët e tij) dhe [[Ciclo bretone|ciklit breton]] (Kalorësit e [[Tavola rotonda|Tryezës së Rrumbullakët]] ). Poema, në [[Ottava rima|oktava]], shumë e gjerë, mbeti e papërfunduar disa muaj para vdekjes së poetit, e cila ndodhi gjatë një periudhe shumë të rëndë për Italinë, me pushtimin e Francës nën [[Carlo VIII di Francia|Karlin VIII]], të cilit i referohet shprehimisht oktava e fundit. Poema pati shumë sukses, pasi interpretoi me ndjeshmëri humaniste vlerat oborrtare të epokës feudale, tani në muzg të saj. [[Ludovico Ariosto]] e vazhdoi komplotin e ''Orlando innamorato'' për ''[[Orlando furioso|Orlando furioso-n]]'' e tij pikërisht në pikën ku Boiardo e kishte lënë. == Botimi i veprave == Në vitin 2009, Qendra e Studimeve Matteo Maria Boiardo <ref>{{Sfn|Casa Spallanzani}}.</ref> në [[Scandiano|Skandinavi]] redaktoi një botim të plotë të veprave të tij. Përveç veprave kryesore, seria ''Studi boiardeschi'' e botuar nga [[Interlinea edizioni|Interlinea editions]] përfshin vepra të pabotuara ose vepra që janë shfaqur në botime të rralla sot. Të gjitha tekstet kanë një botim kritik dhe të komentuar (me një përkthim të përballshëm nëse është në latinisht), të redaktuar nga studiues të rëndësishëm të fushës. == Shënime == * [Amorum Libri, sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro)] * [Pompeo Litta, Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena, Torino, 1835] * [Silvano Vinceti, L'enigma Boiardo, Armando, 1 janar 2003, <nowiki>ISBN 9788883585913</nowiki>] * [Giorgio Gruppioni dhe Silvano Vinceti, Delitti e misteri del passato, Rizzoli, 2008] * [A.R.C.E., ricerchecarteggiestensi.altervista.org] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.44] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.43] * [Centro Studi Matteo Maria Boiardo – Cronologia, boiardo.letteratura.it] * [Giulio Reichenbach, Matteo Maria Boiardo, Zanichelli, 1929, p.272] * [Casa Spallanzani] == Bibliografia == * Giovanni Ponte, ''Personaliteti dhe vepra e Boiardo'', Genova, 1972. * Odoardo Rombaldi - Roberto Gandini - Giovanni Prampolini, ''Kalaja Scandiano dhe afresket nga Nicolò dell'Abate'' . Banka e Kursimeve e Reggio Emilia. 1982. * Giambattista Venturi, ''Historia e Scandianos'', ribotim, Bologna, Forni, 1998. * ''Vepra nga Matteo Maria Boiardo'', 11 vëll., Centro Studi Matteo Maria Boiardo, Interlinea, Novara, 2009-?: vëll. 1 ( ''Pastoralia, Carmina, Epigrammata'', 2010), vëll. 3 ( ''Amorum libri tres'', 2 volume, 2012), vëll. 5 ( ''La pedìa de Cyro'', 2014), vëll. 11 ( ''Timone, Orphei tragoedia'', 2009). * John Butcher, ''"Dum faciles kundrejt oblectant".'' ''Mbi eklogimet latine të Boiardos'', Napoli, Loffredo, 2016. == Hyrje të ngjashme == * [[Orlando innamorato|Orlando i dashuruar]] * [[Amorum libri tres]] * [[Letteratura cavalleresca|Literatura kalorësiake]] * [[Ludovico Ariosto]] * [[Orlando furioso|Orlando Furioso]] == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te Treccani.it – Enciclopedia online, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.<ref>{{Cite web |title= |url= |language=sq}}</ref> <nowiki>*</nowiki> Ercole Reggio, "BOIARDO, Matteo Maria", në Enciclopedia Italiana, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1930. <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te sapere.it, De Agostini. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, Count of Scandiano, te Encyclopædia Britannica. <nowiki>*</nowiki> Fiorenzo Forti, "BOIARDO, Matteo Maria", në Dizionario Biografico degli Italiani, vëll. 11, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1969. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te BeWeb, Conferenza Episcopale Italiana. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Liber Liber. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te MLOL, Horizons Unlimited. <nowiki>*</nowiki> (EN) Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Open Library, Internet Archive. <nowiki>*</nowiki> (FR) Bibliografi mbi Matteo Maria Boiardo, te Les Archives de littérature du Moyen Âge. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, në Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, në Archivio storico Ricordi, Ricordi & C. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, te Discogs, Zink Media. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Boiardo, te MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Amorum libri<nowiki>''</nowiki>, Reggio Emilia, Francesco Mazzali, 1499. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 1, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 2, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Opere volgari: Amorum libri. Pastorale. Lettere<nowiki>''</nowiki>, Bari, Laterza, 1962. <nowiki>*</nowiki> Pompeo Litta, <nowiki>''</nowiki>Famiglie celebri d'Italia. Bojardo di Reggio<nowiki>''</nowiki>, Torino, 1835. <nowiki>*</nowiki> "MATTEO MARIA BOIARDO CONTE FEUDATARIO DI SCANDIANO E UNA DELLE FIGURE LETTERARIE PIÙ IMPORTANTI DEL XV SECOLO", te letteratura.it. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te ferraraterraeacqua.it.{{s-start|rows=1}} {{s-bef|before=Feltrino Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1456–1494|rowspan=1}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giulio Ascanio Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1460-1474}} {{s-aft|after=Matteo Maria Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giovanni Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1474-1494}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1480-1483}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1486-1493}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}<templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> dxr2rriedldsq7c2ltrartse8qzo7ry 2986719 2986466 2026-06-02T08:31:30Z Eerlehta 187594 /* */ 2986719 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Blason famille it Bojardo.svg|parapamje|165x165px|Stema e familjes Boiardo.]] {{Other uses|fisnikun e Rubierës|Matteo Boiardo (Shekulli i 14-të)|Matteo Boiardo}} {{Infobox nobility|name=Matteo Maria Boiardo|image=Matteo Maria Boiardo.gif|image_size=250px|caption=Matteo Maria Boiardo|title=Konti i Scandiano|coat_of_arms=Blason famille it Bojardo.svg|coat_of_arms_size=250px|reign=1456–1494|predecessor=Feltrino Boiardo|successor=Camillo Boiardo|other_titles=Guvernator i Modenës (1480–1483)<br>Guvernator i Reggio (1487–1494)|birth_place=Scandiano, maj ose qershor 1441|death_place=Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494 (53 vjeç)|burial_place=Kisha arkipresbiteriale e Lindjes së Virgjëreshës Mari, Scandiano|house=Boiardo|father=Giovanni Boiardo|mother=Lucia Strozzi|spouse=Taddea Gonzaga e Novellara|issue=Cornelia<br>Giulia<br>Camillo<br>Francesco<br>Emilia<br>Lucrezia<br>Lucia|religion=Katolicizmi}} Matteo Maria Boiardo (Scandiano, maj ose qershor 1441 - Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494) ishte një poet dhe njeri i letrave italiane. Ai konsiderohet si një nga njerëzit më të famshëm dhe të rëndësishëm italianë të letrave të shekullit të 15-të. Ai ishte konti feudal i Scandiano-s. == Biografia == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Vetëm ajo nuk interesohet për vuajtjen time të trishtueshme, dhe vetëm ajo mund ta shërojë atë; sepse vetëm ajo mban jetën dhe vdekjen time në duart e saj.|Matteo Maria Boiardo, ''Amorum libri tres''}} === Vitet e hershme të Boiardos (1441 - 1460) === Djali i Giovanni Boiardo (1419-1452) (djali nga ana e [[Feltrino Boiardo]] ) dhe [[Lucia Strozzi]], vajza e [[Nanne Strozzi|Nanne]] (1376-1427); vëllai i nënës së tij ishte poeti i mirënjohur [[Tito Vespasiano Strozzi]], ndërsa motra e babait të tij Giulia, e cila ishte martuar me [[Gianfrancesco I Pico]], ishte nëna e [[Giovanni Pico della Mirandola]] . Matteo Maria Boiardo lindi në vitin 1441 në Scandiano, një feud i familjes Boiardo, nën shenjën e [[Gemelli (astrologia)|Binjakëve]], siç shkroi ai vetë <ref>''Amorum Libri'', sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro) </ref>, pra midis 21 majit dhe 21 qershorit. Ai u zhvendos me familjen e tij në [[Ferrara]] në një shtëpi në [[Via del Turco]] dhe e kaloi fëmijërinë atje. Pasi humbi të atin në [[1451|vitin 1451]], ai shkoi të jetonte me gjyshin e tij, Feltrino Boiardo, duke u kthyer kështu në Scandiano. Mësuesit e tij ishin vetë gjyshi i tij (një njeri me kulturë të madhe, aq sa, në të shtatëdhjetat, ishte regjistruar në një kurs për [[Kanuni|të drejtën kanonik]] nga kurioziteti dhe interesi për të mësuar) dhe një farë Bartolomeo da Prato, kapelan dhe prift. Boiardo ishte arsimuar në letërsinë klasike: ai ndoshta kishte disa njohuri rudimentare të [[Letteratura greca|greqishtes]], por kryesisht iu përkushtua [[Letërsia latine|latinishtes]], krahas këtyre një interesi të gjallë për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]] dhe [[Dante Aligieri|Danten]] . Në [[1456|vitin 1456]] vdiq gjyshi i tij i dashur Feltrino, dhe në [[1460|vitin 1460]] vdiq edhe xhaxhai i tij i dashur [[Giulio Ascanio Boiardo|Giulio Ascanio]] . Kështu, atij iu desh të përfundonte arsimimin e tij, duke iu përkushtuar vetëm qeverisjes dhe administrimit të feudit të Skandianos. === Qeverisja e feudalit, jeta në oborret e Este-s, dashuria për Antonia Caprara-n (1460 - 1471) === [[Skeda:Rocca_dei_Boiardo.jpg|djathtas|parapamje|Fortesa Boiardo<br /><br /><br /><br /> ( [[Scandiano|Skandinavian]] )]] Me rastin e vdekjes së xhaxhait të tij [[Giulio Ascanio Boiardo]], me të cilin ai kishte administruar bashkërisht feudin që nga vdekja e [[Feltrino Boiardo]], Matteo Maria Boiardo u paraqit në Këshillin e Pleqve të [[Reggio Emilia|Reggio-s]] . Në [[1461|vitin 1461]] ai u transferua në Ferrara, duke shkuar për të jetuar në oborrin e Dukës [[Borso d'Este]] dhe ku takoi xhaxhain e tij [[Tito Vespasiano Strozzi|Strozzi]], [[Battista Guarini (1434-1503)|Guarini-n]], [[Bartolomeo Paganelli|Paganelli-n]] dhe njerëz të tjerë të famshëm të letrave të kohës. Në vitin 1469 ai shoqëroi Borso d'Este-n në Romë, i cili do të merrte kurorën dukale nga Papa. Ai gjithashtu u dashurua shumë me oborret e [[Modena|Modenës]], të mbajtura nga [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole d'Este]], dhe Reggio-n, të cilat i përkisnin [[Sigismondo d'Este|Sigismondo d'Este-s]] . Tërheqja e tij ndaj këtij oborri të dytë duhet të mbahet mend e lidhur me marrëdhënien e tij me [[Antonia Caprara|Antonia Caprara-n]], "muzën" që frymëzoi poezinë e Boiardo-s. Identiteti i Caprarës u gjurmua në një regjistër famullie: ishte regjistruar se një grua me këtë emër ishte [[Pagëzimi|pagëzuar]] më 31 tetor [[1451]], në [[Chiesa di San Giovanni Evangelista (Reggio Emilia)|kishën e San Giovanni]] në [[Reggio Emilia|Reggio]] ; përveç emrit të saj, i cili u identifikua gjithashtu përmes akrostikut të pranishëm në poezitë e ''[[Amorum libri tres]]'', asgjë tjetër nuk dihet për këtë vajzë. E përshkruar si e bukur dhe e paqëndrueshme në veprat e Boiardos, prandaj mund të nxirret përfundimi se dashuria midis të dyjave nuk ishte plotësisht reciproke. === Nisja për në Romë dhe udhëtimet me familjen Este (1471 - 1473) === Boiardo u largua nga [[Emilia]] në mars të [[1471|vitit 1471,]] duke shoqëruar Borso d'Este në [[Romani|Romë]] në [[1471|vitin 1471]] për ceremoninë në të cilën Papa [[Pali II]] formalizoi ngjitjen e Borso-s si zot i [[Ferrara|Ferrarës]] dhe ngritjen e titullit të marquisit të Este-s në një titull dukal. Në [[1472|vitin 1472]] ai u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]] e kontëve të [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]], me të cilën pati tetë fëmijë. <ref name="Litta1835">{{Cite book|Pompeo|Litta|Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena|1835|Torino}}</ref> Në pranverën e vitit [[1473|1473,]] Boiardo shoqëroi [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I]], i cili kishte pasuar vëllain e tij Borso, në një udhëtim të madh drejt [[Napoli|Napolit]] për të marrë nusen e tij, [[Eleonora d'Aragona (1450-1493)|Eleanor të Aragonës]] . === Rasti i Kanalit Secchia dhe Tentativa e Helmimit (1473 - 1475) === Në verën e vitit [[1473]], shpërtheu debati mbi kanalin Secchia, një strukturë që sillte ujë nga lumi në qytetin e Reggio-s, duke kaluar nëpër territorin e Scandiano-s: në fakt, [[Carpi|populli i Carpi-t]], i mbështetur nga zoti i tyre, [[Marco Pio]], thyen argjinaturën e kanalit nën [[Casalgrande]], një lokalitet që i përkiste qarkut të [[Scandiano|Scandiano-s]], me dëme serioze si për territoret e Boiardos ashtu edhe për Reggio-n. Boiardo kërkoi leje nga Këshilli i Pleqve të Reggio-s për të marrë armët kundër zotërinjve Pio të Carpi-t për t'i dhënë fund çështjes, pasi edhe ai ishte dëmtuar rëndë nga abuzimi. Kjo çoi në një konflikt familjar: e veja e xhaxhait të tij nga babai, Ascanio, Taddea Pio, motra e zotërisë së Carpi-t, kundërshtoi nipin e saj për interesat e të afërmve të saj, veçanërisht nipërve dhe fëmijëve të saj, të afërm të tjerë të degës Boiardo që përfituan nga çarja e digës në Casalgrande. ''Mosmarrëveshja'' e pazgjidhshme gjeti një zgjidhje të mundshme me tentativën e helmimit të Boiardo-s, të orkestruar nga kancelari i Giovanni Boiardo-s, kushëririt të poetit, djalit të të ndjerit Ascanio dhe Taddea. Megjithatë, një nga shërbëtorët e Matteos, Boioni, i cili ishte thirrur për të marrë pjesë në krim, njoftoi zotërinë e tij. Boiardo urdhëroi informatorin të bënte sikur i bindej ftesës së komplotistëve, pastaj të kapte dhe burgoste Boionin dhe të merrte prova për krimin - vetë helmin - për ta çuar atë para dukës. Megjithatë, Ercole nuk ishte në gjendje t'i bindej kërkesave të Boiardos sepse pushteti i familjes Pio të Carpit ishte shumë i gjerë. Për këtë arsye, faji iu vu tërësisht Boionit, i cili u internua dhe më pas u fal. Paditë dhe dënimet e magjistratëve nuk e kënaqën Boiardon, pasi, në fakt, tezja e tij Taddea dhe kushëriri i tij Giovanni mbizotëruan. Për të zgjidhur çdo çështje të ardhshme, ai vendosi ta ndante feudinë në dy pjesë: njëra, duke përfshirë Arceton, tani një fshat i Scandiano-s, iu dha kushëririt të tij Giovanni, më afër Carpit dhe për këtë arsye interesave të Taddea Pios. Boiardo mbajti pjesën tjetër të feudisë. Ai vdiq në Reggio në dhjetor 1494 dhe, sipas testamentit të tij, u varros në [[Chiesa archipresbiteriale della Natività della Beata Vergine Maria|kishën e Lindjes së Virgjëreshës së Bekuar]] në [[Scandiano]], ku prindërit dhe gjyshi i tij Feltrino ishin varrosur tashmë. Familja Boiardo kontrolloi më pas [[Feudo|feudinë]] deri në [[1560|vitin 1560]], vit në të cilin linja mashkullore e familjes u shua me vdekjen e [[Ippolito Boiardo]] . Në verën e vitit 2003, një grup vullnetarësh, të udhëhequr nga [[Silvano Vinceti]] dhe përfshirë historianë (Roberto Gandini, Maria Elena Vecchi, Giovanni Vecchi), një speleolog dhe një antropolog, në bashkëpunim me [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, kryen gërmime dhe kërkime nën dyshemenë e altarit, në kishën ku, sipas traditës, u varros poeti. <ref>{{Cite book |last=Silvano |first=Vinceti |url=https://www.worldcat.org/oclc/637133930 |title=L'enigma Boiardo |date=2003-01-01 |publisher=Armando |year= |isbn=9788883585913 |location= |page= |pages= |oclc=637133930}}</ref> Misteri i varrit të tij kishte zgjatur për shekuj me radhë, pasi nuk kishte gurë varresh, ndryshe nga ato të Boiardo-ve të tjerë të varrosur atje, as monumentin funeral që vetë Boiardo, në testamentin e tij, kishte kërkuar të ndërtohej atje. Sipas komandantit të atëhershëm të [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, [[Luciano Garofano]], «Mund të thuhet, pa asnjë dyshim të arsyeshëm» se midis eshtrave të gjetura dhe të nënshtruara testit të ADN-së, disa «janë mbetjet e Matteo Maria Boiardo». <ref>{{Cite book |last=Giorgio |first=Gruppioni |url=https://www.worldcat.org/oclc/800204244 |title=Delitti e misteri del passato |last2=Silvano |first2=Vinceti |date=2008-01-01 |publisher=Rizzoli |year= |isbn=9788817021913 |location= |page=83 |pages= |oclc=800204244}}</ref> == Pasardhësit == Në [[1479|vitin 1479,]] Matteo Maria u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]], kontët e [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]] . Të dy patën shtatë fëmijë <ref>{{Cite web |title=A.R.C.E. |url=http://ricerchecarteggiestensi.altervista.org/la-vita-boiardo/}}</ref> : * Cornelia (do: 2 shtator 1542 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.44. </ref> ), u martua me Cav. Gian Battista Simonetta * Julia * [[Camillo Boiardo|Camillo]] (1480-1499), [[Contea di Scandiano|Kont i Skandianos]] nga viti 1494 deri në vitin 1499 * Francesco Maria (19 shtator 1488 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.43. </ref> - mars 1491 <ref>{{Cite web|https://boiardo.letteratura.it/cronologia/|Centro Studi Matteo Maria Boiardo - Cronologia}}</ref> ) * Emilia, e martuar më 18 shkurt 1515 Messer Malatesta de' Medici <ref>Giulio Reichenbach, ''Matteo Maria Boiardo'', Zanichelli, 1929, p.272 </ref> * Lucrezia * Lucia, u martua me kontin Prosdocimo të Porcia dhe Brugnera dhe Giovanni Pallavicino, Markez i Scipione, nga i cili kishte pasardhës. == Arsimi dhe puna me të rinjtë == Në [[Shekulli XV|shekullin e pesëmbëdhjetë]], Ferrara ishte një nga qendrat kryesore të kulturës [[Humanizmi i Rilindjes|humaniste]] . Boiardo (nipi i poetit dhe humanistit [[Tito Vespasiano Strozzi]] ) përvetësoi një dashuri për letërsinë klasike dhe, përveç përkthimit të veprave latine (nga [[Kornel Nepoti|Cornelius Nepos]] dhe [[Apulei|Apuleius]] ) dhe veprave greke ( [[Herodoti]], [[Ksenofoni]] ), iu përkushtua shkrimit të teksteve poetike si në latinisht ashtu edhe në gjuhën e përditshme. Midis veprave latine, vlen të përmendet ''Carmina in Herculem'' (1463) me një qëllim të qartë enkomiastik, dhe ''Pastoralia'', [[Egloghe|eklogje]] të frymëzuara nga ''[[Bucoliche|Bukolikët]]'' e [[Virgjili|Virgjilit]] . Ai zhvilloi gjithashtu tema baritore në gjuhën popullore, në përmbledhjen ''Pastorale'' ; ai shkroi gjithashtu komedinë ''Timone'', e nxjerrë nga një dialog i [[Lukiani|Lucianit të Samosatës]] . == Vepra == === ''Epigrama'' === 11 Epigrame, të gjitha për [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I d'Este,]] në mes të luftës për trashëgiminë e këtij të fundit me [[Leonello d'Este, Marquis of Ferrara|Leonello d'Este]] (1471) === ''Amorum libri tres'' === [[Skeda:Boiardo_-_Amorum_libri,_a_di_XVIIII_decembre_1499_-_2476442_ib00831000_TMD_MASTER_IMG_Scan00009.tif|parapamje|''Amorum libri tres'', fillimi i veprës]] Vepra përbëhet nga 180 tekste, të shkruara midis viteve 1469 dhe 1476, të rregulluara sipas një skeme të saktë. Libri i parë shpreh gëzimin e dashurisë së ndërsjellë; i dyti dhimbjen e tradhtisë së të dashurit; i treti aspiratën për ngritje shpirtërore. Modeli është ''[[Canzoniere (Petrarca)|Canzoniere]]'' i [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarca]] -s, por ka dallime të dukshme, si në vitalitetin e përfaqësimit të natyrës (të pasur me dritë, ngjyra dhe ndjesi) ashtu edhe në gjuhë, e cila ruan një ndikim të fortë emilian. Përveç modelit të Petrarkës, ekzistojnë ato të [[Ovidi|Ovidit]] (nga i cili Boiardo merr titullin e veprës) dhe ai i [[Dolce stil novo|stilnovistës]] . === ''Pastorali'' === Një koleksion i konceptuar midis fundit të vitit 1482 dhe fillimit të vitit 1484, me të cilin Boiardo i rikthehet dëshmisë baritore, por edhe popullore, të një humanizmi që kërkon të rikrijojë zhanret klasike në gjuhën popullore. [[Guerra di Ferrara (1482-1484)|Lufta e Ferrarës (1482-1484)]] pasqyrohet në këtë vepër, pasi Boiardo ishte guvernator i Reggio-s nga viti 1483 dhe mori pjesë aktive në konflikt. === ''Timon'' === Kjo është një fabul komedi-komedi në të cilën protagonisti Timon, i dhënë mundësia për t'u rikthyer në pasuri pas një periudhe varfërie, vendos të mbetet i varfër. Ky vendim merret pas një përballjeje me veten dhe me nevojat dhe qëllimet e personifikimeve dhe personazheve (skenat në të cilat ai largon parazitët dinakë dhe joshës janë komike). Vepra shpreh idealin e mençurisë së humbur dhe distancën nga teprimet që shfajësojnë humbjen. === ''Orlando po bie në dashuri'' === [[Skeda:Matteo_Maria_Boiardo,_ritratto.jpg|parapamje|Boiardo në një gravurë anonime nga një botim i vitit 1840 i poemës]] ''[[Orlando innamorato|"Dashuria" e Orlandos]]'' mbështetet në temat dhe personazhet e [[Romanzo cortese|romancave oborrtare]], ende të përhapura dhe popullore në [[Ferrara]] dhe Italinë qendrore-veriore, si midis publikut të kulturuar ashtu edhe njerëzve të thjeshtë. Ai prezanton risinë e bashkimit të dy fijeve kryesore narrative para-ekzistuese, përkatësisht [[Ciclo carolingio|ciklit karolingian]] ( [[Karli i Madh]] dhe paladinët e tij) dhe [[Ciclo bretone|ciklit breton]] (Kalorësit e [[Tavola rotonda|Tryezës së Rrumbullakët]] ). Poema, në [[Ottava rima|oktava]], shumë e gjerë, mbeti e papërfunduar disa muaj para vdekjes së poetit, e cila ndodhi gjatë një periudhe shumë të rëndë për Italinë, me pushtimin e Francës nën [[Carlo VIII di Francia|Karlin VIII]], të cilit i referohet shprehimisht oktava e fundit. Poema pati shumë sukses, pasi interpretoi me ndjeshmëri humaniste vlerat oborrtare të epokës feudale, tani në muzg të saj. [[Ludovico Ariosto]] e vazhdoi komplotin e ''Orlando innamorato'' për ''[[Orlando furioso|Orlando furioso-n]]'' e tij pikërisht në pikën ku Boiardo e kishte lënë. == Botimi i veprave == Në vitin 2009, Qendra e Studimeve Matteo Maria Boiardo <ref>{{Sfn|Casa Spallanzani}}.</ref> në [[Scandiano|Skandinavi]] redaktoi një botim të plotë të veprave të tij. Përveç veprave kryesore, seria ''Studi boiardeschi'' e botuar nga [[Interlinea edizioni|Interlinea editions]] përfshin vepra të pabotuara ose vepra që janë shfaqur në botime të rralla sot. Të gjitha tekstet kanë një botim kritik dhe të komentuar (me një përkthim të përballshëm nëse është në latinisht), të redaktuar nga studiues të rëndësishëm të fushës. == Shënime == * [Amorum Libri, sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro)] * [Pompeo Litta, Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena, Torino, 1835] * [Silvano Vinceti, L'enigma Boiardo, Armando, 1 janar 2003, <nowiki>ISBN 9788883585913</nowiki>] * [Giorgio Gruppioni dhe Silvano Vinceti, Delitti e misteri del passato, Rizzoli, 2008] * [A.R.C.E., ricerchecarteggiestensi.altervista.org] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.44] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.43] * [Centro Studi Matteo Maria Boiardo – Cronologia, boiardo.letteratura.it] * [Giulio Reichenbach, Matteo Maria Boiardo, Zanichelli, 1929, p.272] * [Casa Spallanzani] == Bibliografia == * Giovanni Ponte, ''Personaliteti dhe vepra e Boiardo'', Genova, 1972. * Odoardo Rombaldi - Roberto Gandini - Giovanni Prampolini, ''Kalaja Scandiano dhe afresket nga Nicolò dell'Abate'' . Banka e Kursimeve e Reggio Emilia. 1982. * Giambattista Venturi, ''Historia e Scandianos'', ribotim, Bologna, Forni, 1998. * ''Vepra nga Matteo Maria Boiardo'', 11 vëll., Centro Studi Matteo Maria Boiardo, Interlinea, Novara, 2009-?: vëll. 1 ( ''Pastoralia, Carmina, Epigrammata'', 2010), vëll. 3 ( ''Amorum libri tres'', 2 volume, 2012), vëll. 5 ( ''La pedìa de Cyro'', 2014), vëll. 11 ( ''Timone, Orphei tragoedia'', 2009). * John Butcher, ''"Dum faciles kundrejt oblectant".'' ''Mbi eklogimet latine të Boiardos'', Napoli, Loffredo, 2016. == Hyrje të ngjashme == * [[Orlando innamorato|Orlando i dashuruar]] * [[Amorum libri tres]] * [[Letteratura cavalleresca|Literatura kalorësiake]] * [[Ludovico Ariosto]] * [[Orlando furioso|Orlando Furioso]] == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te Treccani.it – Enciclopedia online, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.<ref>{{Cite web |title= |url= |language=sq}}</ref> <nowiki>*</nowiki> Ercole Reggio, "BOIARDO, Matteo Maria", në Enciclopedia Italiana, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1930. <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te sapere.it, De Agostini. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, Count of Scandiano, te Encyclopædia Britannica. <nowiki>*</nowiki> Fiorenzo Forti, "BOIARDO, Matteo Maria", në Dizionario Biografico degli Italiani, vëll. 11, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1969. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te BeWeb, Conferenza Episcopale Italiana. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Liber Liber. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te MLOL, Horizons Unlimited. <nowiki>*</nowiki> (EN) Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Open Library, Internet Archive. <nowiki>*</nowiki> (FR) Bibliografi mbi Matteo Maria Boiardo, te Les Archives de littérature du Moyen Âge. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, në Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, në Archivio storico Ricordi, Ricordi & C. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, te Discogs, Zink Media. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Boiardo, te MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Amorum libri<nowiki>''</nowiki>, Reggio Emilia, Francesco Mazzali, 1499. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 1, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 2, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Opere volgari: Amorum libri. Pastorale. Lettere<nowiki>''</nowiki>, Bari, Laterza, 1962. <nowiki>*</nowiki> Pompeo Litta, <nowiki>''</nowiki>Famiglie celebri d'Italia. Bojardo di Reggio<nowiki>''</nowiki>, Torino, 1835. <nowiki>*</nowiki> "MATTEO MARIA BOIARDO CONTE FEUDATARIO DI SCANDIANO E UNA DELLE FIGURE LETTERARIE PIÙ IMPORTANTI DEL XV SECOLO", te letteratura.it. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te ferraraterraeacqua.it.{{s-start|rows=1}} {{s-bef|before=Feltrino Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1456–1494|rowspan=1}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giulio Ascanio Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1460-1474}} {{s-aft|after=Matteo Maria Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giovanni Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1474-1494}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1480-1483}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1486-1493}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}<templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> 991odjvwpw8d4gu0xyf0oc9ojopesnq 2986723 2986719 2026-06-02T09:13:35Z Eerlehta 187594 /* Biografia */ 2986723 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Blason famille it Bojardo.svg|parapamje|165x165px|Stema e familjes Boiardo.]] {{Other uses|fisnikun e Rubierës|Matteo Boiardo (Shekulli i 14-të)|Matteo Boiardo}} {{Infobox nobility|name=Matteo Maria Boiardo|image=Matteo Maria Boiardo.gif|image_size=250px|caption=Matteo Maria Boiardo|title=Konti i Scandiano|coat_of_arms=Blason famille it Bojardo.svg|coat_of_arms_size=250px|reign=1456–1494|predecessor=Feltrino Boiardo|successor=Camillo Boiardo|other_titles=Guvernator i Modenës (1480–1483)<br>Guvernator i Reggio (1487–1494)|birth_place=Scandiano, maj ose qershor 1441|death_place=Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494 (53 vjeç)|burial_place=Kisha arkipresbiteriale e Lindjes së Virgjëreshës Mari, Scandiano|house=Boiardo|father=Giovanni Boiardo|mother=Lucia Strozzi|spouse=Taddea Gonzaga e Novellara|issue=Cornelia<br>Giulia<br>Camillo<br>Francesco<br>Emilia<br>Lucrezia<br>Lucia|religion=Katolicizmi}} Matteo Maria Boiardo (Scandiano, maj ose qershor 1441 - Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494) ishte një poet dhe njeri i letrave italiane. Ai konsiderohet si një nga njerëzit më të famshëm dhe të rëndësishëm italianë të letrave të shekullit të 15-të. Ai ishte konti feudal i Scandiano-s. == Biografia == {{Blockquote|Vetëm ajo nuk interesohet për vuajtjen time të trishtueshme, dhe vetëm ajo mund ta shërojë atë; sepse vetëm ajo mban jetën dhe vdekjen time në duart e saj.|Matteo Maria Boiardo, ''Amorum libri tres''}} === Vitet e hershme të Boiardos (1441 - 1460) === Djali i Giovanni Boiardo (1419-1452) (djali nga ana e [[Feltrino Boiardo]] ) dhe [[Lucia Strozzi]], vajza e [[Nanne Strozzi|Nanne]] (1376-1427); vëllai i nënës së tij ishte poeti i mirënjohur [[Tito Vespasiano Strozzi]], ndërsa motra e babait të tij Giulia, e cila ishte martuar me [[Gianfrancesco I Pico]], ishte nëna e [[Giovanni Pico della Mirandola]] . Matteo Maria Boiardo lindi në vitin 1441 në Scandiano, një feud i familjes Boiardo, nën shenjën e [[Gemelli (astrologia)|Binjakëve]], siç shkroi ai vetë <ref>''Amorum Libri'', sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro) </ref>, pra midis 21 majit dhe 21 qershorit. Ai u zhvendos me familjen e tij në [[Ferrara]] në një shtëpi në [[Via del Turco]] dhe e kaloi fëmijërinë atje. Pasi humbi të atin në [[1451|vitin 1451]], ai shkoi të jetonte me gjyshin e tij, Feltrino Boiardo, duke u kthyer kështu në Scandiano. Mësuesit e tij ishin vetë gjyshi i tij (një njeri me kulturë të madhe, aq sa, në të shtatëdhjetat, ishte regjistruar në një kurs për [[Kanuni|të drejtën kanonik]] nga kurioziteti dhe interesi për të mësuar) dhe një farë Bartolomeo da Prato, kapelan dhe prift. Boiardo ishte arsimuar në letërsinë klasike: ai ndoshta kishte disa njohuri rudimentare të [[Letteratura greca|greqishtes]], por kryesisht iu përkushtua [[Letërsia latine|latinishtes]], krahas këtyre një interesi të gjallë për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]] dhe [[Dante Aligieri|Danten]] . Në [[1456|vitin 1456]] vdiq gjyshi i tij i dashur Feltrino, dhe në [[1460|vitin 1460]] vdiq edhe xhaxhai i tij i dashur [[Giulio Ascanio Boiardo|Giulio Ascanio]] . Kështu, atij iu desh të përfundonte arsimimin e tij, duke iu përkushtuar vetëm qeverisjes dhe administrimit të feudit të Skandianos. === Qeverisja e feudalit, jeta në oborret e Este-s, dashuria për Antonia Caprara-n (1460 - 1471) === [[Skeda:Rocca_dei_Boiardo.jpg|djathtas|parapamje|Fortesa Boiardo<br /><br /><br /><br /> ( [[Scandiano|Skandinavian]] )]] Me rastin e vdekjes së xhaxhait të tij [[Giulio Ascanio Boiardo]], me të cilin ai kishte administruar bashkërisht feudin që nga vdekja e [[Feltrino Boiardo]], Matteo Maria Boiardo u paraqit në Këshillin e Pleqve të [[Reggio Emilia|Reggio-s]] . Në [[1461|vitin 1461]] ai u transferua në Ferrara, duke shkuar për të jetuar në oborrin e Dukës [[Borso d'Este]] dhe ku takoi xhaxhain e tij [[Tito Vespasiano Strozzi|Strozzi]], [[Battista Guarini (1434-1503)|Guarini-n]], [[Bartolomeo Paganelli|Paganelli-n]] dhe njerëz të tjerë të famshëm të letrave të kohës. Në vitin 1469 ai shoqëroi Borso d'Este-n në Romë, i cili do të merrte kurorën dukale nga Papa. Ai gjithashtu u dashurua shumë me oborret e [[Modena|Modenës]], të mbajtura nga [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole d'Este]], dhe Reggio-n, të cilat i përkisnin [[Sigismondo d'Este|Sigismondo d'Este-s]] . Tërheqja e tij ndaj këtij oborri të dytë duhet të mbahet mend e lidhur me marrëdhënien e tij me [[Antonia Caprara|Antonia Caprara-n]], "muzën" që frymëzoi poezinë e Boiardo-s. Identiteti i Caprarës u gjurmua në një regjistër famullie: ishte regjistruar se një grua me këtë emër ishte [[Pagëzimi|pagëzuar]] më 31 tetor [[1451]], në [[Chiesa di San Giovanni Evangelista (Reggio Emilia)|kishën e San Giovanni]] në [[Reggio Emilia|Reggio]] ; përveç emrit të saj, i cili u identifikua gjithashtu përmes akrostikut të pranishëm në poezitë e ''[[Amorum libri tres]]'', asgjë tjetër nuk dihet për këtë vajzë. E përshkruar si e bukur dhe e paqëndrueshme në veprat e Boiardos, prandaj mund të nxirret përfundimi se dashuria midis të dyjave nuk ishte plotësisht reciproke. === Nisja për në Romë dhe udhëtimet me familjen Este (1471 - 1473) === Boiardo u largua nga [[Emilia]] në mars të [[1471|vitit 1471,]] duke shoqëruar Borso d'Este në [[Romani|Romë]] në [[1471|vitin 1471]] për ceremoninë në të cilën Papa [[Pali II]] formalizoi ngjitjen e Borso-s si zot i [[Ferrara|Ferrarës]] dhe ngritjen e titullit të marquisit të Este-s në një titull dukal. Në [[1472|vitin 1472]] ai u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]] e kontëve të [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]], me të cilën pati tetë fëmijë. <ref name="Litta1835">{{Cite book|Pompeo|Litta|Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena|1835|Torino}}</ref> Në pranverën e vitit [[1473|1473,]] Boiardo shoqëroi [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I]], i cili kishte pasuar vëllain e tij Borso, në një udhëtim të madh drejt [[Napoli|Napolit]] për të marrë nusen e tij, [[Eleonora d'Aragona (1450-1493)|Eleanor të Aragonës]] . === Rasti i Kanalit Secchia dhe Tentativa e Helmimit (1473 - 1475) === Në verën e vitit [[1473]], shpërtheu debati mbi kanalin Secchia, një strukturë që sillte ujë nga lumi në qytetin e Reggio-s, duke kaluar nëpër territorin e Scandiano-s: në fakt, [[Carpi|populli i Carpi-t]], i mbështetur nga zoti i tyre, [[Marco Pio]], thyen argjinaturën e kanalit nën [[Casalgrande]], një lokalitet që i përkiste qarkut të [[Scandiano|Scandiano-s]], me dëme serioze si për territoret e Boiardos ashtu edhe për Reggio-n. Boiardo kërkoi leje nga Këshilli i Pleqve të Reggio-s për të marrë armët kundër zotërinjve Pio të Carpi-t për t'i dhënë fund çështjes, pasi edhe ai ishte dëmtuar rëndë nga abuzimi. Kjo çoi në një konflikt familjar: e veja e xhaxhait të tij nga babai, Ascanio, Taddea Pio, motra e zotërisë së Carpi-t, kundërshtoi nipin e saj për interesat e të afërmve të saj, veçanërisht nipërve dhe fëmijëve të saj, të afërm të tjerë të degës Boiardo që përfituan nga çarja e digës në Casalgrande. ''Mosmarrëveshja'' e pazgjidhshme gjeti një zgjidhje të mundshme me tentativën e helmimit të Boiardo-s, të orkestruar nga kancelari i Giovanni Boiardo-s, kushëririt të poetit, djalit të të ndjerit Ascanio dhe Taddea. Megjithatë, një nga shërbëtorët e Matteos, Boioni, i cili ishte thirrur për të marrë pjesë në krim, njoftoi zotërinë e tij. Boiardo urdhëroi informatorin të bënte sikur i bindej ftesës së komplotistëve, pastaj të kapte dhe burgoste Boionin dhe të merrte prova për krimin - vetë helmin - për ta çuar atë para dukës. Megjithatë, Ercole nuk ishte në gjendje t'i bindej kërkesave të Boiardos sepse pushteti i familjes Pio të Carpit ishte shumë i gjerë. Për këtë arsye, faji iu vu tërësisht Boionit, i cili u internua dhe më pas u fal. Paditë dhe dënimet e magjistratëve nuk e kënaqën Boiardon, pasi, në fakt, tezja e tij Taddea dhe kushëriri i tij Giovanni mbizotëruan. Për të zgjidhur çdo çështje të ardhshme, ai vendosi ta ndante feudinë në dy pjesë: njëra, duke përfshirë Arceton, tani një fshat i Scandiano-s, iu dha kushëririt të tij Giovanni, më afër Carpit dhe për këtë arsye interesave të Taddea Pios. Boiardo mbajti pjesën tjetër të feudisë. Ai vdiq në Reggio në dhjetor 1494 dhe, sipas testamentit të tij, u varros në [[Chiesa archipresbiteriale della Natività della Beata Vergine Maria|kishën e Lindjes së Virgjëreshës së Bekuar]] në [[Scandiano]], ku prindërit dhe gjyshi i tij Feltrino ishin varrosur tashmë. Familja Boiardo kontrolloi më pas [[Feudo|feudinë]] deri në [[1560|vitin 1560]], vit në të cilin linja mashkullore e familjes u shua me vdekjen e [[Ippolito Boiardo]] . Në verën e vitit 2003, një grup vullnetarësh, të udhëhequr nga [[Silvano Vinceti]] dhe përfshirë historianë (Roberto Gandini, Maria Elena Vecchi, Giovanni Vecchi), një speleolog dhe një antropolog, në bashkëpunim me [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, kryen gërmime dhe kërkime nën dyshemenë e altarit, në kishën ku, sipas traditës, u varros poeti. <ref>{{Cite book |last=Silvano |first=Vinceti |url=https://www.worldcat.org/oclc/637133930 |title=L'enigma Boiardo |date=2003-01-01 |publisher=Armando |year= |isbn=9788883585913 |location= |page= |pages= |oclc=637133930}}</ref> Misteri i varrit të tij kishte zgjatur për shekuj me radhë, pasi nuk kishte gurë varresh, ndryshe nga ato të Boiardo-ve të tjerë të varrosur atje, as monumentin funeral që vetë Boiardo, në testamentin e tij, kishte kërkuar të ndërtohej atje. Sipas komandantit të atëhershëm të [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, [[Luciano Garofano]], «Mund të thuhet, pa asnjë dyshim të arsyeshëm» se midis eshtrave të gjetura dhe të nënshtruara testit të ADN-së, disa «janë mbetjet e Matteo Maria Boiardo». <ref>{{Cite book |last=Giorgio |first=Gruppioni |url=https://www.worldcat.org/oclc/800204244 |title=Delitti e misteri del passato |last2=Silvano |first2=Vinceti |date=2008-01-01 |publisher=Rizzoli |year= |isbn=9788817021913 |location= |page=83 |pages= |oclc=800204244}}</ref> == Pasardhësit == Në [[1479|vitin 1479,]] Matteo Maria u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]], kontët e [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]] . Të dy patën shtatë fëmijë <ref>{{Cite web |title=A.R.C.E. |url=http://ricerchecarteggiestensi.altervista.org/la-vita-boiardo/}}</ref> : * Cornelia (do: 2 shtator 1542 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.44. </ref> ), u martua me Cav. Gian Battista Simonetta * Julia * [[Camillo Boiardo|Camillo]] (1480-1499), [[Contea di Scandiano|Kont i Skandianos]] nga viti 1494 deri në vitin 1499 * Francesco Maria (19 shtator 1488 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.43. </ref> - mars 1491 <ref>{{Cite web|https://boiardo.letteratura.it/cronologia/|Centro Studi Matteo Maria Boiardo - Cronologia}}</ref> ) * Emilia, e martuar më 18 shkurt 1515 Messer Malatesta de' Medici <ref>Giulio Reichenbach, ''Matteo Maria Boiardo'', Zanichelli, 1929, p.272 </ref> * Lucrezia * Lucia, u martua me kontin Prosdocimo të Porcia dhe Brugnera dhe Giovanni Pallavicino, Markez i Scipione, nga i cili kishte pasardhës. == Arsimi dhe puna me të rinjtë == Në [[Shekulli XV|shekullin e pesëmbëdhjetë]], Ferrara ishte një nga qendrat kryesore të kulturës [[Humanizmi i Rilindjes|humaniste]] . Boiardo (nipi i poetit dhe humanistit [[Tito Vespasiano Strozzi]] ) përvetësoi një dashuri për letërsinë klasike dhe, përveç përkthimit të veprave latine (nga [[Kornel Nepoti|Cornelius Nepos]] dhe [[Apulei|Apuleius]] ) dhe veprave greke ( [[Herodoti]], [[Ksenofoni]] ), iu përkushtua shkrimit të teksteve poetike si në latinisht ashtu edhe në gjuhën e përditshme. Midis veprave latine, vlen të përmendet ''Carmina in Herculem'' (1463) me një qëllim të qartë enkomiastik, dhe ''Pastoralia'', [[Egloghe|eklogje]] të frymëzuara nga ''[[Bucoliche|Bukolikët]]'' e [[Virgjili|Virgjilit]] . Ai zhvilloi gjithashtu tema baritore në gjuhën popullore, në përmbledhjen ''Pastorale'' ; ai shkroi gjithashtu komedinë ''Timone'', e nxjerrë nga një dialog i [[Lukiani|Lucianit të Samosatës]] . == Vepra == === ''Epigrama'' === 11 Epigrame, të gjitha për [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I d'Este,]] në mes të luftës për trashëgiminë e këtij të fundit me [[Leonello d'Este, Marquis of Ferrara|Leonello d'Este]] (1471) === ''Amorum libri tres'' === [[Skeda:Boiardo_-_Amorum_libri,_a_di_XVIIII_decembre_1499_-_2476442_ib00831000_TMD_MASTER_IMG_Scan00009.tif|parapamje|''Amorum libri tres'', fillimi i veprës]] Vepra përbëhet nga 180 tekste, të shkruara midis viteve 1469 dhe 1476, të rregulluara sipas një skeme të saktë. Libri i parë shpreh gëzimin e dashurisë së ndërsjellë; i dyti dhimbjen e tradhtisë së të dashurit; i treti aspiratën për ngritje shpirtërore. Modeli është ''[[Canzoniere (Petrarca)|Canzoniere]]'' i [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarca]] -s, por ka dallime të dukshme, si në vitalitetin e përfaqësimit të natyrës (të pasur me dritë, ngjyra dhe ndjesi) ashtu edhe në gjuhë, e cila ruan një ndikim të fortë emilian. Përveç modelit të Petrarkës, ekzistojnë ato të [[Ovidi|Ovidit]] (nga i cili Boiardo merr titullin e veprës) dhe ai i [[Dolce stil novo|stilnovistës]] . === ''Pastorali'' === Një koleksion i konceptuar midis fundit të vitit 1482 dhe fillimit të vitit 1484, me të cilin Boiardo i rikthehet dëshmisë baritore, por edhe popullore, të një humanizmi që kërkon të rikrijojë zhanret klasike në gjuhën popullore. [[Guerra di Ferrara (1482-1484)|Lufta e Ferrarës (1482-1484)]] pasqyrohet në këtë vepër, pasi Boiardo ishte guvernator i Reggio-s nga viti 1483 dhe mori pjesë aktive në konflikt. === ''Timon'' === Kjo është një fabul komedi-komedi në të cilën protagonisti Timon, i dhënë mundësia për t'u rikthyer në pasuri pas një periudhe varfërie, vendos të mbetet i varfër. Ky vendim merret pas një përballjeje me veten dhe me nevojat dhe qëllimet e personifikimeve dhe personazheve (skenat në të cilat ai largon parazitët dinakë dhe joshës janë komike). Vepra shpreh idealin e mençurisë së humbur dhe distancën nga teprimet që shfajësojnë humbjen. === ''Orlando po bie në dashuri'' === [[Skeda:Matteo_Maria_Boiardo,_ritratto.jpg|parapamje|Boiardo në një gravurë anonime nga një botim i vitit 1840 i poemës]] ''[[Orlando innamorato|"Dashuria" e Orlandos]]'' mbështetet në temat dhe personazhet e [[Romanzo cortese|romancave oborrtare]], ende të përhapura dhe popullore në [[Ferrara]] dhe Italinë qendrore-veriore, si midis publikut të kulturuar ashtu edhe njerëzve të thjeshtë. Ai prezanton risinë e bashkimit të dy fijeve kryesore narrative para-ekzistuese, përkatësisht [[Ciclo carolingio|ciklit karolingian]] ( [[Karli i Madh]] dhe paladinët e tij) dhe [[Ciclo bretone|ciklit breton]] (Kalorësit e [[Tavola rotonda|Tryezës së Rrumbullakët]] ). Poema, në [[Ottava rima|oktava]], shumë e gjerë, mbeti e papërfunduar disa muaj para vdekjes së poetit, e cila ndodhi gjatë një periudhe shumë të rëndë për Italinë, me pushtimin e Francës nën [[Carlo VIII di Francia|Karlin VIII]], të cilit i referohet shprehimisht oktava e fundit. Poema pati shumë sukses, pasi interpretoi me ndjeshmëri humaniste vlerat oborrtare të epokës feudale, tani në muzg të saj. [[Ludovico Ariosto]] e vazhdoi komplotin e ''Orlando innamorato'' për ''[[Orlando furioso|Orlando furioso-n]]'' e tij pikërisht në pikën ku Boiardo e kishte lënë. == Botimi i veprave == Në vitin 2009, Qendra e Studimeve Matteo Maria Boiardo <ref>{{Sfn|Casa Spallanzani}}.</ref> në [[Scandiano|Skandinavi]] redaktoi një botim të plotë të veprave të tij. Përveç veprave kryesore, seria ''Studi boiardeschi'' e botuar nga [[Interlinea edizioni|Interlinea editions]] përfshin vepra të pabotuara ose vepra që janë shfaqur në botime të rralla sot. Të gjitha tekstet kanë një botim kritik dhe të komentuar (me një përkthim të përballshëm nëse është në latinisht), të redaktuar nga studiues të rëndësishëm të fushës. == Shënime == * [Amorum Libri, sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro)] * [Pompeo Litta, Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena, Torino, 1835] * [Silvano Vinceti, L'enigma Boiardo, Armando, 1 janar 2003, <nowiki>ISBN 9788883585913</nowiki>] * [Giorgio Gruppioni dhe Silvano Vinceti, Delitti e misteri del passato, Rizzoli, 2008] * [A.R.C.E., ricerchecarteggiestensi.altervista.org] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.44] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.43] * [Centro Studi Matteo Maria Boiardo – Cronologia, boiardo.letteratura.it] * [Giulio Reichenbach, Matteo Maria Boiardo, Zanichelli, 1929, p.272] * [Casa Spallanzani] == Bibliografia == * Giovanni Ponte, ''Personaliteti dhe vepra e Boiardo'', Genova, 1972. * Odoardo Rombaldi - Roberto Gandini - Giovanni Prampolini, ''Kalaja Scandiano dhe afresket nga Nicolò dell'Abate'' . Banka e Kursimeve e Reggio Emilia. 1982. * Giambattista Venturi, ''Historia e Scandianos'', ribotim, Bologna, Forni, 1998. * ''Vepra nga Matteo Maria Boiardo'', 11 vëll., Centro Studi Matteo Maria Boiardo, Interlinea, Novara, 2009-?: vëll. 1 ( ''Pastoralia, Carmina, Epigrammata'', 2010), vëll. 3 ( ''Amorum libri tres'', 2 volume, 2012), vëll. 5 ( ''La pedìa de Cyro'', 2014), vëll. 11 ( ''Timone, Orphei tragoedia'', 2009). * John Butcher, ''"Dum faciles kundrejt oblectant".'' ''Mbi eklogimet latine të Boiardos'', Napoli, Loffredo, 2016. == Hyrje të ngjashme == * [[Orlando innamorato|Orlando i dashuruar]] * [[Amorum libri tres]] * [[Letteratura cavalleresca|Literatura kalorësiake]] * [[Ludovico Ariosto]] * [[Orlando furioso|Orlando Furioso]] == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te Treccani.it – Enciclopedia online, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.<ref>{{Cite web |title= |url= |language=sq}}</ref> <nowiki>*</nowiki> Ercole Reggio, "BOIARDO, Matteo Maria", në Enciclopedia Italiana, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1930. <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te sapere.it, De Agostini. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, Count of Scandiano, te Encyclopædia Britannica. <nowiki>*</nowiki> Fiorenzo Forti, "BOIARDO, Matteo Maria", në Dizionario Biografico degli Italiani, vëll. 11, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1969. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te BeWeb, Conferenza Episcopale Italiana. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Liber Liber. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te MLOL, Horizons Unlimited. <nowiki>*</nowiki> (EN) Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Open Library, Internet Archive. <nowiki>*</nowiki> (FR) Bibliografi mbi Matteo Maria Boiardo, te Les Archives de littérature du Moyen Âge. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, në Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, në Archivio storico Ricordi, Ricordi & C. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, te Discogs, Zink Media. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Boiardo, te MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Amorum libri<nowiki>''</nowiki>, Reggio Emilia, Francesco Mazzali, 1499. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 1, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 2, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Opere volgari: Amorum libri. Pastorale. Lettere<nowiki>''</nowiki>, Bari, Laterza, 1962. <nowiki>*</nowiki> Pompeo Litta, <nowiki>''</nowiki>Famiglie celebri d'Italia. Bojardo di Reggio<nowiki>''</nowiki>, Torino, 1835. <nowiki>*</nowiki> "MATTEO MARIA BOIARDO CONTE FEUDATARIO DI SCANDIANO E UNA DELLE FIGURE LETTERARIE PIÙ IMPORTANTI DEL XV SECOLO", te letteratura.it. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te ferraraterraeacqua.it.{{s-start|rows=1}} {{s-bef|before=Feltrino Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1456–1494|rowspan=1}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giulio Ascanio Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1460-1474}} {{s-aft|after=Matteo Maria Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giovanni Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1474-1494}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1480-1483}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1486-1493}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}<templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> dxr2rriedldsq7c2ltrartse8qzo7ry 2986727 2986723 2026-06-02T10:56:39Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Përdoruesi:Eerlehta/Matteo Maria Boiardo]] te [[Matteo Maria Boiardo]] 2986723 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Blason famille it Bojardo.svg|parapamje|165x165px|Stema e familjes Boiardo.]] {{Other uses|fisnikun e Rubierës|Matteo Boiardo (Shekulli i 14-të)|Matteo Boiardo}} {{Infobox nobility|name=Matteo Maria Boiardo|image=Matteo Maria Boiardo.gif|image_size=250px|caption=Matteo Maria Boiardo|title=Konti i Scandiano|coat_of_arms=Blason famille it Bojardo.svg|coat_of_arms_size=250px|reign=1456–1494|predecessor=Feltrino Boiardo|successor=Camillo Boiardo|other_titles=Guvernator i Modenës (1480–1483)<br>Guvernator i Reggio (1487–1494)|birth_place=Scandiano, maj ose qershor 1441|death_place=Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494 (53 vjeç)|burial_place=Kisha arkipresbiteriale e Lindjes së Virgjëreshës Mari, Scandiano|house=Boiardo|father=Giovanni Boiardo|mother=Lucia Strozzi|spouse=Taddea Gonzaga e Novellara|issue=Cornelia<br>Giulia<br>Camillo<br>Francesco<br>Emilia<br>Lucrezia<br>Lucia|religion=Katolicizmi}} Matteo Maria Boiardo (Scandiano, maj ose qershor 1441 - Reggio Emilia, 19 dhjetor 1494) ishte një poet dhe njeri i letrave italiane. Ai konsiderohet si një nga njerëzit më të famshëm dhe të rëndësishëm italianë të letrave të shekullit të 15-të. Ai ishte konti feudal i Scandiano-s. == Biografia == {{Blockquote|Vetëm ajo nuk interesohet për vuajtjen time të trishtueshme, dhe vetëm ajo mund ta shërojë atë; sepse vetëm ajo mban jetën dhe vdekjen time në duart e saj.|Matteo Maria Boiardo, ''Amorum libri tres''}} === Vitet e hershme të Boiardos (1441 - 1460) === Djali i Giovanni Boiardo (1419-1452) (djali nga ana e [[Feltrino Boiardo]] ) dhe [[Lucia Strozzi]], vajza e [[Nanne Strozzi|Nanne]] (1376-1427); vëllai i nënës së tij ishte poeti i mirënjohur [[Tito Vespasiano Strozzi]], ndërsa motra e babait të tij Giulia, e cila ishte martuar me [[Gianfrancesco I Pico]], ishte nëna e [[Giovanni Pico della Mirandola]] . Matteo Maria Boiardo lindi në vitin 1441 në Scandiano, një feud i familjes Boiardo, nën shenjën e [[Gemelli (astrologia)|Binjakëve]], siç shkroi ai vetë <ref>''Amorum Libri'', sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro) </ref>, pra midis 21 majit dhe 21 qershorit. Ai u zhvendos me familjen e tij në [[Ferrara]] në një shtëpi në [[Via del Turco]] dhe e kaloi fëmijërinë atje. Pasi humbi të atin në [[1451|vitin 1451]], ai shkoi të jetonte me gjyshin e tij, Feltrino Boiardo, duke u kthyer kështu në Scandiano. Mësuesit e tij ishin vetë gjyshi i tij (një njeri me kulturë të madhe, aq sa, në të shtatëdhjetat, ishte regjistruar në një kurs për [[Kanuni|të drejtën kanonik]] nga kurioziteti dhe interesi për të mësuar) dhe një farë Bartolomeo da Prato, kapelan dhe prift. Boiardo ishte arsimuar në letërsinë klasike: ai ndoshta kishte disa njohuri rudimentare të [[Letteratura greca|greqishtes]], por kryesisht iu përkushtua [[Letërsia latine|latinishtes]], krahas këtyre një interesi të gjallë për [[Françesko Petrarka|Petrarkën]] dhe [[Dante Aligieri|Danten]] . Në [[1456|vitin 1456]] vdiq gjyshi i tij i dashur Feltrino, dhe në [[1460|vitin 1460]] vdiq edhe xhaxhai i tij i dashur [[Giulio Ascanio Boiardo|Giulio Ascanio]] . Kështu, atij iu desh të përfundonte arsimimin e tij, duke iu përkushtuar vetëm qeverisjes dhe administrimit të feudit të Skandianos. === Qeverisja e feudalit, jeta në oborret e Este-s, dashuria për Antonia Caprara-n (1460 - 1471) === [[Skeda:Rocca_dei_Boiardo.jpg|djathtas|parapamje|Fortesa Boiardo<br /><br /><br /><br /> ( [[Scandiano|Skandinavian]] )]] Me rastin e vdekjes së xhaxhait të tij [[Giulio Ascanio Boiardo]], me të cilin ai kishte administruar bashkërisht feudin që nga vdekja e [[Feltrino Boiardo]], Matteo Maria Boiardo u paraqit në Këshillin e Pleqve të [[Reggio Emilia|Reggio-s]] . Në [[1461|vitin 1461]] ai u transferua në Ferrara, duke shkuar për të jetuar në oborrin e Dukës [[Borso d'Este]] dhe ku takoi xhaxhain e tij [[Tito Vespasiano Strozzi|Strozzi]], [[Battista Guarini (1434-1503)|Guarini-n]], [[Bartolomeo Paganelli|Paganelli-n]] dhe njerëz të tjerë të famshëm të letrave të kohës. Në vitin 1469 ai shoqëroi Borso d'Este-n në Romë, i cili do të merrte kurorën dukale nga Papa. Ai gjithashtu u dashurua shumë me oborret e [[Modena|Modenës]], të mbajtura nga [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole d'Este]], dhe Reggio-n, të cilat i përkisnin [[Sigismondo d'Este|Sigismondo d'Este-s]] . Tërheqja e tij ndaj këtij oborri të dytë duhet të mbahet mend e lidhur me marrëdhënien e tij me [[Antonia Caprara|Antonia Caprara-n]], "muzën" që frymëzoi poezinë e Boiardo-s. Identiteti i Caprarës u gjurmua në një regjistër famullie: ishte regjistruar se një grua me këtë emër ishte [[Pagëzimi|pagëzuar]] më 31 tetor [[1451]], në [[Chiesa di San Giovanni Evangelista (Reggio Emilia)|kishën e San Giovanni]] në [[Reggio Emilia|Reggio]] ; përveç emrit të saj, i cili u identifikua gjithashtu përmes akrostikut të pranishëm në poezitë e ''[[Amorum libri tres]]'', asgjë tjetër nuk dihet për këtë vajzë. E përshkruar si e bukur dhe e paqëndrueshme në veprat e Boiardos, prandaj mund të nxirret përfundimi se dashuria midis të dyjave nuk ishte plotësisht reciproke. === Nisja për në Romë dhe udhëtimet me familjen Este (1471 - 1473) === Boiardo u largua nga [[Emilia]] në mars të [[1471|vitit 1471,]] duke shoqëruar Borso d'Este në [[Romani|Romë]] në [[1471|vitin 1471]] për ceremoninë në të cilën Papa [[Pali II]] formalizoi ngjitjen e Borso-s si zot i [[Ferrara|Ferrarës]] dhe ngritjen e titullit të marquisit të Este-s në një titull dukal. Në [[1472|vitin 1472]] ai u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]] e kontëve të [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]], me të cilën pati tetë fëmijë. <ref name="Litta1835">{{Cite book|Pompeo|Litta|Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena|1835|Torino}}</ref> Në pranverën e vitit [[1473|1473,]] Boiardo shoqëroi [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I]], i cili kishte pasuar vëllain e tij Borso, në një udhëtim të madh drejt [[Napoli|Napolit]] për të marrë nusen e tij, [[Eleonora d'Aragona (1450-1493)|Eleanor të Aragonës]] . === Rasti i Kanalit Secchia dhe Tentativa e Helmimit (1473 - 1475) === Në verën e vitit [[1473]], shpërtheu debati mbi kanalin Secchia, një strukturë që sillte ujë nga lumi në qytetin e Reggio-s, duke kaluar nëpër territorin e Scandiano-s: në fakt, [[Carpi|populli i Carpi-t]], i mbështetur nga zoti i tyre, [[Marco Pio]], thyen argjinaturën e kanalit nën [[Casalgrande]], një lokalitet që i përkiste qarkut të [[Scandiano|Scandiano-s]], me dëme serioze si për territoret e Boiardos ashtu edhe për Reggio-n. Boiardo kërkoi leje nga Këshilli i Pleqve të Reggio-s për të marrë armët kundër zotërinjve Pio të Carpi-t për t'i dhënë fund çështjes, pasi edhe ai ishte dëmtuar rëndë nga abuzimi. Kjo çoi në një konflikt familjar: e veja e xhaxhait të tij nga babai, Ascanio, Taddea Pio, motra e zotërisë së Carpi-t, kundërshtoi nipin e saj për interesat e të afërmve të saj, veçanërisht nipërve dhe fëmijëve të saj, të afërm të tjerë të degës Boiardo që përfituan nga çarja e digës në Casalgrande. ''Mosmarrëveshja'' e pazgjidhshme gjeti një zgjidhje të mundshme me tentativën e helmimit të Boiardo-s, të orkestruar nga kancelari i Giovanni Boiardo-s, kushëririt të poetit, djalit të të ndjerit Ascanio dhe Taddea. Megjithatë, një nga shërbëtorët e Matteos, Boioni, i cili ishte thirrur për të marrë pjesë në krim, njoftoi zotërinë e tij. Boiardo urdhëroi informatorin të bënte sikur i bindej ftesës së komplotistëve, pastaj të kapte dhe burgoste Boionin dhe të merrte prova për krimin - vetë helmin - për ta çuar atë para dukës. Megjithatë, Ercole nuk ishte në gjendje t'i bindej kërkesave të Boiardos sepse pushteti i familjes Pio të Carpit ishte shumë i gjerë. Për këtë arsye, faji iu vu tërësisht Boionit, i cili u internua dhe më pas u fal. Paditë dhe dënimet e magjistratëve nuk e kënaqën Boiardon, pasi, në fakt, tezja e tij Taddea dhe kushëriri i tij Giovanni mbizotëruan. Për të zgjidhur çdo çështje të ardhshme, ai vendosi ta ndante feudinë në dy pjesë: njëra, duke përfshirë Arceton, tani një fshat i Scandiano-s, iu dha kushëririt të tij Giovanni, më afër Carpit dhe për këtë arsye interesave të Taddea Pios. Boiardo mbajti pjesën tjetër të feudisë. Ai vdiq në Reggio në dhjetor 1494 dhe, sipas testamentit të tij, u varros në [[Chiesa archipresbiteriale della Natività della Beata Vergine Maria|kishën e Lindjes së Virgjëreshës së Bekuar]] në [[Scandiano]], ku prindërit dhe gjyshi i tij Feltrino ishin varrosur tashmë. Familja Boiardo kontrolloi më pas [[Feudo|feudinë]] deri në [[1560|vitin 1560]], vit në të cilin linja mashkullore e familjes u shua me vdekjen e [[Ippolito Boiardo]] . Në verën e vitit 2003, një grup vullnetarësh, të udhëhequr nga [[Silvano Vinceti]] dhe përfshirë historianë (Roberto Gandini, Maria Elena Vecchi, Giovanni Vecchi), një speleolog dhe një antropolog, në bashkëpunim me [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, kryen gërmime dhe kërkime nën dyshemenë e altarit, në kishën ku, sipas traditës, u varros poeti. <ref>{{Cite book |last=Silvano |first=Vinceti |url=https://www.worldcat.org/oclc/637133930 |title=L'enigma Boiardo |date=2003-01-01 |publisher=Armando |year= |isbn=9788883585913 |location= |page= |pages= |oclc=637133930}}</ref> Misteri i varrit të tij kishte zgjatur për shekuj me radhë, pasi nuk kishte gurë varresh, ndryshe nga ato të Boiardo-ve të tjerë të varrosur atje, as monumentin funeral që vetë Boiardo, në testamentin e tij, kishte kërkuar të ndërtohej atje. Sipas komandantit të atëhershëm të [[Reparto investigazioni scientifiche|RIS]] të Parmës, [[Luciano Garofano]], «Mund të thuhet, pa asnjë dyshim të arsyeshëm» se midis eshtrave të gjetura dhe të nënshtruara testit të ADN-së, disa «janë mbetjet e Matteo Maria Boiardo». <ref>{{Cite book |last=Giorgio |first=Gruppioni |url=https://www.worldcat.org/oclc/800204244 |title=Delitti e misteri del passato |last2=Silvano |first2=Vinceti |date=2008-01-01 |publisher=Rizzoli |year= |isbn=9788817021913 |location= |page=83 |pages= |oclc=800204244}}</ref> == Pasardhësit == Në [[1479|vitin 1479,]] Matteo Maria u martua me [[Taddea Gonzaga|Taddea Gonzagën]], kontët e [[Gonzaga di Novellara e Bagnolo|Novellarës]] . Të dy patën shtatë fëmijë <ref>{{Cite web |title=A.R.C.E. |url=http://ricerchecarteggiestensi.altervista.org/la-vita-boiardo/}}</ref> : * Cornelia (do: 2 shtator 1542 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.44. </ref> ), u martua me Cav. Gian Battista Simonetta * Julia * [[Camillo Boiardo|Camillo]] (1480-1499), [[Contea di Scandiano|Kont i Skandianos]] nga viti 1494 deri në vitin 1499 * Francesco Maria (19 shtator 1488 <ref>S. Vinceti, ''Boiardo'', Armando Editore, 2008, p.43. </ref> - mars 1491 <ref>{{Cite web|https://boiardo.letteratura.it/cronologia/|Centro Studi Matteo Maria Boiardo - Cronologia}}</ref> ) * Emilia, e martuar më 18 shkurt 1515 Messer Malatesta de' Medici <ref>Giulio Reichenbach, ''Matteo Maria Boiardo'', Zanichelli, 1929, p.272 </ref> * Lucrezia * Lucia, u martua me kontin Prosdocimo të Porcia dhe Brugnera dhe Giovanni Pallavicino, Markez i Scipione, nga i cili kishte pasardhës. == Arsimi dhe puna me të rinjtë == Në [[Shekulli XV|shekullin e pesëmbëdhjetë]], Ferrara ishte një nga qendrat kryesore të kulturës [[Humanizmi i Rilindjes|humaniste]] . Boiardo (nipi i poetit dhe humanistit [[Tito Vespasiano Strozzi]] ) përvetësoi një dashuri për letërsinë klasike dhe, përveç përkthimit të veprave latine (nga [[Kornel Nepoti|Cornelius Nepos]] dhe [[Apulei|Apuleius]] ) dhe veprave greke ( [[Herodoti]], [[Ksenofoni]] ), iu përkushtua shkrimit të teksteve poetike si në latinisht ashtu edhe në gjuhën e përditshme. Midis veprave latine, vlen të përmendet ''Carmina in Herculem'' (1463) me një qëllim të qartë enkomiastik, dhe ''Pastoralia'', [[Egloghe|eklogje]] të frymëzuara nga ''[[Bucoliche|Bukolikët]]'' e [[Virgjili|Virgjilit]] . Ai zhvilloi gjithashtu tema baritore në gjuhën popullore, në përmbledhjen ''Pastorale'' ; ai shkroi gjithashtu komedinë ''Timone'', e nxjerrë nga një dialog i [[Lukiani|Lucianit të Samosatës]] . == Vepra == === ''Epigrama'' === 11 Epigrame, të gjitha për [[Ercole I d'Este, Duke of Ferrara|Ercole I d'Este,]] në mes të luftës për trashëgiminë e këtij të fundit me [[Leonello d'Este, Marquis of Ferrara|Leonello d'Este]] (1471) === ''Amorum libri tres'' === [[Skeda:Boiardo_-_Amorum_libri,_a_di_XVIIII_decembre_1499_-_2476442_ib00831000_TMD_MASTER_IMG_Scan00009.tif|parapamje|''Amorum libri tres'', fillimi i veprës]] Vepra përbëhet nga 180 tekste, të shkruara midis viteve 1469 dhe 1476, të rregulluara sipas një skeme të saktë. Libri i parë shpreh gëzimin e dashurisë së ndërsjellë; i dyti dhimbjen e tradhtisë së të dashurit; i treti aspiratën për ngritje shpirtërore. Modeli është ''[[Canzoniere (Petrarca)|Canzoniere]]'' i [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarca]] -s, por ka dallime të dukshme, si në vitalitetin e përfaqësimit të natyrës (të pasur me dritë, ngjyra dhe ndjesi) ashtu edhe në gjuhë, e cila ruan një ndikim të fortë emilian. Përveç modelit të Petrarkës, ekzistojnë ato të [[Ovidi|Ovidit]] (nga i cili Boiardo merr titullin e veprës) dhe ai i [[Dolce stil novo|stilnovistës]] . === ''Pastorali'' === Një koleksion i konceptuar midis fundit të vitit 1482 dhe fillimit të vitit 1484, me të cilin Boiardo i rikthehet dëshmisë baritore, por edhe popullore, të një humanizmi që kërkon të rikrijojë zhanret klasike në gjuhën popullore. [[Guerra di Ferrara (1482-1484)|Lufta e Ferrarës (1482-1484)]] pasqyrohet në këtë vepër, pasi Boiardo ishte guvernator i Reggio-s nga viti 1483 dhe mori pjesë aktive në konflikt. === ''Timon'' === Kjo është një fabul komedi-komedi në të cilën protagonisti Timon, i dhënë mundësia për t'u rikthyer në pasuri pas një periudhe varfërie, vendos të mbetet i varfër. Ky vendim merret pas një përballjeje me veten dhe me nevojat dhe qëllimet e personifikimeve dhe personazheve (skenat në të cilat ai largon parazitët dinakë dhe joshës janë komike). Vepra shpreh idealin e mençurisë së humbur dhe distancën nga teprimet që shfajësojnë humbjen. === ''Orlando po bie në dashuri'' === [[Skeda:Matteo_Maria_Boiardo,_ritratto.jpg|parapamje|Boiardo në një gravurë anonime nga një botim i vitit 1840 i poemës]] ''[[Orlando innamorato|"Dashuria" e Orlandos]]'' mbështetet në temat dhe personazhet e [[Romanzo cortese|romancave oborrtare]], ende të përhapura dhe popullore në [[Ferrara]] dhe Italinë qendrore-veriore, si midis publikut të kulturuar ashtu edhe njerëzve të thjeshtë. Ai prezanton risinë e bashkimit të dy fijeve kryesore narrative para-ekzistuese, përkatësisht [[Ciclo carolingio|ciklit karolingian]] ( [[Karli i Madh]] dhe paladinët e tij) dhe [[Ciclo bretone|ciklit breton]] (Kalorësit e [[Tavola rotonda|Tryezës së Rrumbullakët]] ). Poema, në [[Ottava rima|oktava]], shumë e gjerë, mbeti e papërfunduar disa muaj para vdekjes së poetit, e cila ndodhi gjatë një periudhe shumë të rëndë për Italinë, me pushtimin e Francës nën [[Carlo VIII di Francia|Karlin VIII]], të cilit i referohet shprehimisht oktava e fundit. Poema pati shumë sukses, pasi interpretoi me ndjeshmëri humaniste vlerat oborrtare të epokës feudale, tani në muzg të saj. [[Ludovico Ariosto]] e vazhdoi komplotin e ''Orlando innamorato'' për ''[[Orlando furioso|Orlando furioso-n]]'' e tij pikërisht në pikën ku Boiardo e kishte lënë. == Botimi i veprave == Në vitin 2009, Qendra e Studimeve Matteo Maria Boiardo <ref>{{Sfn|Casa Spallanzani}}.</ref> në [[Scandiano|Skandinavi]] redaktoi një botim të plotë të veprave të tij. Përveç veprave kryesore, seria ''Studi boiardeschi'' e botuar nga [[Interlinea edizioni|Interlinea editions]] përfshin vepra të pabotuara ose vepra që janë shfaqur në botime të rralla sot. Të gjitha tekstet kanë një botim kritik dhe të komentuar (me një përkthim të përballshëm nëse është në latinisht), të redaktuar nga studiues të rëndësishëm të fushës. == Shënime == * [Amorum Libri, sonetto 78 (ovvero sonetto 18 del secondo libro)] * [Pompeo Litta, Famiglie celebri d'Italia. Rangoni di Modena, Torino, 1835] * [Silvano Vinceti, L'enigma Boiardo, Armando, 1 janar 2003, <nowiki>ISBN 9788883585913</nowiki>] * [Giorgio Gruppioni dhe Silvano Vinceti, Delitti e misteri del passato, Rizzoli, 2008] * [A.R.C.E., ricerchecarteggiestensi.altervista.org] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.44] * [S. Vinceti, Boiardo, Armando Editore, 2008, p.43] * [Centro Studi Matteo Maria Boiardo – Cronologia, boiardo.letteratura.it] * [Giulio Reichenbach, Matteo Maria Boiardo, Zanichelli, 1929, p.272] * [Casa Spallanzani] == Bibliografia == * Giovanni Ponte, ''Personaliteti dhe vepra e Boiardo'', Genova, 1972. * Odoardo Rombaldi - Roberto Gandini - Giovanni Prampolini, ''Kalaja Scandiano dhe afresket nga Nicolò dell'Abate'' . Banka e Kursimeve e Reggio Emilia. 1982. * Giambattista Venturi, ''Historia e Scandianos'', ribotim, Bologna, Forni, 1998. * ''Vepra nga Matteo Maria Boiardo'', 11 vëll., Centro Studi Matteo Maria Boiardo, Interlinea, Novara, 2009-?: vëll. 1 ( ''Pastoralia, Carmina, Epigrammata'', 2010), vëll. 3 ( ''Amorum libri tres'', 2 volume, 2012), vëll. 5 ( ''La pedìa de Cyro'', 2014), vëll. 11 ( ''Timone, Orphei tragoedia'', 2009). * John Butcher, ''"Dum faciles kundrejt oblectant".'' ''Mbi eklogimet latine të Boiardos'', Napoli, Loffredo, 2016. == Hyrje të ngjashme == * [[Orlando innamorato|Orlando i dashuruar]] * [[Amorum libri tres]] * [[Letteratura cavalleresca|Literatura kalorësiake]] * [[Ludovico Ariosto]] * [[Orlando furioso|Orlando Furioso]] == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te Treccani.it – Enciclopedia online, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.<ref>{{Cite web |title= |url= |language=sq}}</ref> <nowiki>*</nowiki> Ercole Reggio, "BOIARDO, Matteo Maria", në Enciclopedia Italiana, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1930. <nowiki>*</nowiki> Boiardo, Matteo Maria, te sapere.it, De Agostini. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, Count of Scandiano, te Encyclopædia Britannica. <nowiki>*</nowiki> Fiorenzo Forti, "BOIARDO, Matteo Maria", në Dizionario Biografico degli Italiani, vëll. 11, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1969. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te BeWeb, Conferenza Episcopale Italiana. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Liber Liber. <nowiki>*</nowiki> Veprat e Matteo Maria Boiardo, te MLOL, Horizons Unlimited. <nowiki>*</nowiki> (EN) Veprat e Matteo Maria Boiardo, te Open Library, Internet Archive. <nowiki>*</nowiki> (FR) Bibliografi mbi Matteo Maria Boiardo, te Les Archives de littérature du Moyen Âge. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, në Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, në Archivio storico Ricordi, Ricordi & C. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Maria Boiardo, te Discogs, Zink Media. <nowiki>*</nowiki> (EN) Matteo Boiardo, te MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Amorum libri<nowiki>''</nowiki>, Reggio Emilia, Francesco Mazzali, 1499. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 1, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Orlando innamorato<nowiki>''</nowiki>, vëll. 2, Milano, Istituto Editoriale Italiano, rreth vitit 1900. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, <nowiki>''</nowiki>Opere volgari: Amorum libri. Pastorale. Lettere<nowiki>''</nowiki>, Bari, Laterza, 1962. <nowiki>*</nowiki> Pompeo Litta, <nowiki>''</nowiki>Famiglie celebri d'Italia. Bojardo di Reggio<nowiki>''</nowiki>, Torino, 1835. <nowiki>*</nowiki> "MATTEO MARIA BOIARDO CONTE FEUDATARIO DI SCANDIANO E UNA DELLE FIGURE LETTERARIE PIÙ IMPORTANTI DEL XV SECOLO", te letteratura.it. <nowiki>*</nowiki> Matteo Maria Boiardo, te ferraraterraeacqua.it.{{s-start|rows=1}} {{s-bef|before=Feltrino Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1456–1494|rowspan=1}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giulio Ascanio Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1460-1474}} {{s-aft|after=Matteo Maria Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=Matteo Maria Boiardo e Giovanni Boiardo}} {{s-ttl|title=Konti i Scandiano|years=1474-1494}} {{s-aft|after=Camillo Boiardo}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1480-1483}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}{{s-start}} {{s-bef|before=}} {{s-ttl|title=Governator i Modenës|years=1486-1493}} {{s-aft|after=}} {{s-end}}<templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> dxr2rriedldsq7c2ltrartse8qzo7ry 4 400745 2986626 2982255 2026-06-01T23:24:56Z Leutrim.P 113691 /* Armend Kastrati */ 2986626 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Armend Kastrati]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''2 qershor 2026, 00:34 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar për grisje nga; @[[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Grise voto}} - [[:en:WP:SNOW|WP:SNOW]]. [[User:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]] / <small>[[Përdoruesi_diskutim:Fallbackintoreality|diskutimi]] / [[Speciale:Kontributet/Fallbackintoreality|kontributet]]</small> 19 maj 2026 10:10 (CEST) * {{Grise voto}} - Përmbajtje e pakët. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 15:02 (CEST) === Diskutimi === @[[Përdoruesi:Mitrovica02|Mitrovica02]], sikur të votoje dhe të shtosh një arsye më lartë se pse duhet grisur! - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 19 maj 2026 02:38 (CEST) slrwtnd22o78yyebrewa7rf2ob9l40p 3 400755 2986369 2982234 2026-06-01T15:38:58Z Indrit kolleshi 187746 /* Probleme me referimet te artikulli Indrit Kolleshi */ Përgjigje 2986369 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Indrit kolleshi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 19 maj 2026 12:56 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Indrit Kolleshi]]'' == Përshëndetje, Indrit kolleshi! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2982232|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Indrit Kolleshi]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon titulli|Mungon titulli]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë referime pa tituj. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: missing title|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(19%20maj%202026,%2011:24)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 19 maj 2026 13:24 (CEST) :pershendetje do ti korigjoj [[Përdoruesi:Indrit kolleshi|Indrit kolleshi]] ([[Përdoruesi diskutim:Indrit kolleshi|diskutimet]]) 1 qershor 2026 17:38 (CEST) d3v7xv37ouwtaa4qnyeqkamiemdon1z 0 400928 2986374 2983352 2026-06-01T16:21:19Z Edukatori 112234 referencë 2986374 wikitext text/x-wiki '''Zekë Bërdynaj''' ose '''Mulla Zekë Bërdynaj''' ('''Zenel Zymer Bërdynaj''';<ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 2, Vendbanimet rurale. A-LL – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vellimi-ii-qendra-rurale-a-ll/ |access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> 1908–1987)<ref>{{Cite web |last=Mesazhi.com |date=2023-09-15 |title=Mulla Zekë Berdynaj |url=https://www.mesazhi.com/mulla-zeke-berdynaj/ |access-date=2026-05-23 |website=Mesazhi.com |language=en-US}}</ref> ishte fetar, atdhetar, arsimdashës dhe veprimtar kombëtar shqiptar nga Novosella e [[Peja|Pejës]]. Ai rridhte nga një familje me tradita patriotike të [[Krasniqi (fis)|fisit të Krasniqes]] së Radacit dhe u arsimua në Medresenë e Pejës dhe më pas në Medresenë e [[Gjakova|Gjakovës]]. Përveç [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]], zotëronte edhe [[Gjuha serbe|serbishten]], [[Gjuha turke|turqishten]], [[Gjuha arabe|arabishten]] dhe [[Gjuha perse|persishten]], duke u shquar si intelektual dhe njohës i letërsisë kombëtare shqiptare. Në vitin 1938 themeloi një [[Mejtepi|mejtep]] në Radavc, ku përveç mësimeve fetare zhvilloheshin edhe mësime në gjuhën shqipe dhe lëndë me karakter kombëtar e shoqëror. Gjatë viteve 1941–1944, Zekë Berdynaj mori pjesë aktive në organizimin e forcave vullnetare shqiptare në mbrojtje të Kosovës, Rugovës, Rozhajës dhe Pazarit të Ri kundër [[Çetnikët|çetnikëve]] serbo-malazezë. Ai u emërua udhëheqës civil dhe komandant ushtarak i [[Rrafshi i Dukagjinit|zonës së Dukagjinit]] dhe udhëhoqi qindra luftëtarë në beteja të shumta, duke u plagosur rëndë gjatë luftërave të vitit 1943. Ishte bashkëpunëtor i afërt i figurave kombëtare si [[Shaban Polluzha]] dhe sekretar i degës së Pejës të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]]. Krahas veprimtarisë ushtarake, ai u angazhua kundër [[Shpërngulja e shqiptarëve në Turqi|shpërnguljes së shqiptarëve në Turqi]] dhe mbrojti të drejtën e shqiptarëve për arsimim dhe liri kombëtare. Pas përfundimit të [[Luftës së Dytë Botërore]] dhe rikthimit të administrimit jugosllav në Kosovë, Berdynaj u përfshi në lëvizjen Nacional Demokratike Shqiptare, për shkak të së cilës u arrestua në vitin 1947. Në një gjykim publik në Pejë u dënua me 16 vjet burg të rëndë me akuzën si “nacionalist shqiptar” dhe kundërshtar i regjimit jugosllav. Vuajti dënimin në burgjet famëkeqe të [[Burgu i Nishit|Nishit]] dhe [[Burgu i Goli Otokut|Goli Otokut]], ku përballoi tortura të rënda pa u thyer. Mulla Zekë Berdynaj vdiq më 12 janar 1987, pa e përjetuar [[Lufta e Kosovës|çlirimin e Kosovës]], ndërsa në varrimin e tij morën pjesë mijëra shqiptarë nga vise të ndryshme, duke e nderuar si figurë të rezistencës kombëtare dhe fetare shqiptare. == Shiko edhe == * [[Mulla Zekë Berdynaj Intelektual, atdhetar e prijës fetar]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1908]] [[Kategoria:Vdekje 1987]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Hoxhallarë shqiptarë]] [[Kategoria:Hoxhallarë kosovarë]] [[Kategoria:Patriotë shqiptarë]] 752z4o8tgvngntbdmyovws9zo3d7guh 2986375 2986374 2026-06-01T16:21:40Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Zekë Berdynaj]] te [[Zekë Bërdynaj]] 2986374 wikitext text/x-wiki '''Zekë Bërdynaj''' ose '''Mulla Zekë Bërdynaj''' ('''Zenel Zymer Bërdynaj''';<ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 2, Vendbanimet rurale. A-LL – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vellimi-ii-qendra-rurale-a-ll/ |access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> 1908–1987)<ref>{{Cite web |last=Mesazhi.com |date=2023-09-15 |title=Mulla Zekë Berdynaj |url=https://www.mesazhi.com/mulla-zeke-berdynaj/ |access-date=2026-05-23 |website=Mesazhi.com |language=en-US}}</ref> ishte fetar, atdhetar, arsimdashës dhe veprimtar kombëtar shqiptar nga Novosella e [[Peja|Pejës]]. Ai rridhte nga një familje me tradita patriotike të [[Krasniqi (fis)|fisit të Krasniqes]] së Radacit dhe u arsimua në Medresenë e Pejës dhe më pas në Medresenë e [[Gjakova|Gjakovës]]. Përveç [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]], zotëronte edhe [[Gjuha serbe|serbishten]], [[Gjuha turke|turqishten]], [[Gjuha arabe|arabishten]] dhe [[Gjuha perse|persishten]], duke u shquar si intelektual dhe njohës i letërsisë kombëtare shqiptare. Në vitin 1938 themeloi një [[Mejtepi|mejtep]] në Radavc, ku përveç mësimeve fetare zhvilloheshin edhe mësime në gjuhën shqipe dhe lëndë me karakter kombëtar e shoqëror. Gjatë viteve 1941–1944, Zekë Berdynaj mori pjesë aktive në organizimin e forcave vullnetare shqiptare në mbrojtje të Kosovës, Rugovës, Rozhajës dhe Pazarit të Ri kundër [[Çetnikët|çetnikëve]] serbo-malazezë. Ai u emërua udhëheqës civil dhe komandant ushtarak i [[Rrafshi i Dukagjinit|zonës së Dukagjinit]] dhe udhëhoqi qindra luftëtarë në beteja të shumta, duke u plagosur rëndë gjatë luftërave të vitit 1943. Ishte bashkëpunëtor i afërt i figurave kombëtare si [[Shaban Polluzha]] dhe sekretar i degës së Pejës të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]]. Krahas veprimtarisë ushtarake, ai u angazhua kundër [[Shpërngulja e shqiptarëve në Turqi|shpërnguljes së shqiptarëve në Turqi]] dhe mbrojti të drejtën e shqiptarëve për arsimim dhe liri kombëtare. Pas përfundimit të [[Luftës së Dytë Botërore]] dhe rikthimit të administrimit jugosllav në Kosovë, Berdynaj u përfshi në lëvizjen Nacional Demokratike Shqiptare, për shkak të së cilës u arrestua në vitin 1947. Në një gjykim publik në Pejë u dënua me 16 vjet burg të rëndë me akuzën si “nacionalist shqiptar” dhe kundërshtar i regjimit jugosllav. Vuajti dënimin në burgjet famëkeqe të [[Burgu i Nishit|Nishit]] dhe [[Burgu i Goli Otokut|Goli Otokut]], ku përballoi tortura të rënda pa u thyer. Mulla Zekë Berdynaj vdiq më 12 janar 1987, pa e përjetuar [[Lufta e Kosovës|çlirimin e Kosovës]], ndërsa në varrimin e tij morën pjesë mijëra shqiptarë nga vise të ndryshme, duke e nderuar si figurë të rezistencës kombëtare dhe fetare shqiptare. == Shiko edhe == * [[Mulla Zekë Berdynaj Intelektual, atdhetar e prijës fetar]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1908]] [[Kategoria:Vdekje 1987]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Hoxhallarë shqiptarë]] [[Kategoria:Hoxhallarë kosovarë]] [[Kategoria:Patriotë shqiptarë]] 752z4o8tgvngntbdmyovws9zo3d7guh 2986381 2986375 2026-06-01T16:28:41Z Edukatori 112234 2986381 wikitext text/x-wiki '''Zekë Bërdynaj''' ose '''Mulla Zekë Bërdynaj''' ('''Zenel Zymer Bërdynaj''';<ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 2, Vendbanimet rurale. A-LL – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vellimi-ii-qendra-rurale-a-ll/ |year=2019|access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> 1908–1987)<ref>{{Cite web |last=Mesazhi.com |date=2023-09-15 |title=Mulla Zekë Berdynaj |url=https://www.mesazhi.com/mulla-zeke-berdynaj/ |access-date=2026-05-23 |website=Mesazhi.com |language=en-US}}</ref> ishte fetar, atdhetar, arsimdashës dhe veprimtar kombëtar shqiptar nga Novosella e [[Peja|Pejës]]. Ai rridhte nga një familje me tradita patriotike të [[Krasniqi (fis)|fisit të Krasniqes]] së Radacit dhe u arsimua në Medresenë e Pejës dhe më pas në Medresenë e [[Gjakova|Gjakovës]]. Përveç [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]], zotëronte edhe [[Gjuha serbe|serbishten]], [[Gjuha turke|turqishten]], [[Gjuha arabe|arabishten]] dhe [[Gjuha perse|persishten]], duke u shquar si intelektual dhe njohës i letërsisë kombëtare shqiptare. Në vitin 1938 themeloi një [[Mejtepi|mejtep]] në Radavc, ku përveç mësimeve fetare zhvilloheshin edhe mësime në gjuhën shqipe dhe lëndë me karakter kombëtar e shoqëror. Gjatë viteve 1941–1944, Zekë Berdynaj mori pjesë aktive në organizimin e forcave vullnetare shqiptare në mbrojtje të Kosovës, Rugovës, Rozhajës dhe Pazarit të Ri kundër [[Çetnikët|çetnikëve]] serbo-malazezë. Ai u emërua udhëheqës civil dhe komandant ushtarak i [[Rrafshi i Dukagjinit|zonës së Dukagjinit]] dhe udhëhoqi qindra luftëtarë në beteja të shumta, duke u plagosur rëndë gjatë luftërave të vitit 1943. Ishte bashkëpunëtor i afërt i figurave kombëtare si [[Shaban Polluzha]] dhe sekretar i degës së Pejës të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]]. Krahas veprimtarisë ushtarake, ai u angazhua kundër [[Shpërngulja e shqiptarëve në Turqi|shpërnguljes së shqiptarëve në Turqi]] dhe mbrojti të drejtën e shqiptarëve për arsimim dhe liri kombëtare. Pas përfundimit të [[Luftës së Dytë Botërore]] dhe rikthimit të administrimit jugosllav në Kosovë, Berdynaj u përfshi në lëvizjen Nacional Demokratike Shqiptare, për shkak të së cilës u arrestua në vitin 1947. Në një gjykim publik në Pejë u dënua me 16 vjet burg të rëndë me akuzën si “nacionalist shqiptar” dhe kundërshtar i regjimit jugosllav. Vuajti dënimin në burgjet famëkeqe të [[Burgu i Nishit|Nishit]] dhe [[Burgu i Goli Otokut|Goli Otokut]], ku përballoi tortura të rënda pa u thyer. Mulla Zekë Berdynaj vdiq më 12 janar 1987, pa e përjetuar [[Lufta e Kosovës|çlirimin e Kosovës]], ndërsa në varrimin e tij morën pjesë mijëra shqiptarë nga vise të ndryshme, duke e nderuar si figurë të rezistencës kombëtare dhe fetare shqiptare. == Shiko edhe == * [[Mulla Zekë Berdynaj Intelektual, atdhetar e prijës fetar]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1908]] [[Kategoria:Vdekje 1987]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Hoxhallarë shqiptarë]] [[Kategoria:Hoxhallarë kosovarë]] [[Kategoria:Patriotë shqiptarë]] 80bh7k9zarqj3y1ll0t184ye7lsgj7h 2986442 2986381 2026-06-01T18:02:07Z Edukatori 112234 Vëllimi 3 2986442 wikitext text/x-wiki '''Zekë Bërdynaj''' ose '''Mulla Zekë Bërdynaj''' ('''Zenel Zymer Bërdynaj''';<ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 3, Vendbanimet rurale. M-ZH – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vell-3-vendbanimet-rurale-m-zh/ |access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> 1908–1987)<ref>{{Cite web |last=Mesazhi.com |date=2023-09-15 |title=Mulla Zekë Berdynaj |url=https://www.mesazhi.com/mulla-zeke-berdynaj/ |access-date=2026-05-23 |website=Mesazhi.com |language=en-US}}</ref> ishte fetar, atdhetar, arsimdashës dhe veprimtar kombëtar shqiptar nga Novosella e [[Peja|Pejës]]. Ai rridhte nga një familje me tradita patriotike të [[Krasniqi (fis)|fisit të Krasniqes]] së Radacit dhe u arsimua në Medresenë e Pejës dhe më pas në Medresenë e [[Gjakova|Gjakovës]]. Përveç [[Gjuha shqipe|gjuhës shqipe]], zotëronte edhe [[Gjuha serbe|serbishten]], [[Gjuha turke|turqishten]], [[Gjuha arabe|arabishten]] dhe [[Gjuha perse|persishten]], duke u shquar si intelektual dhe njohës i letërsisë kombëtare shqiptare. Në vitin 1938 themeloi një [[Mejtepi|mejtep]] në Radavc, ku përveç mësimeve fetare zhvilloheshin edhe mësime në gjuhën shqipe dhe lëndë me karakter kombëtar e shoqëror. Gjatë viteve 1941–1944, Zekë Berdynaj mori pjesë aktive në organizimin e forcave vullnetare shqiptare në mbrojtje të Kosovës, Rugovës, Rozhajës dhe Pazarit të Ri kundër [[Çetnikët|çetnikëve]] serbo-malazezë. Ai u emërua udhëheqës civil dhe komandant ushtarak i [[Rrafshi i Dukagjinit|zonës së Dukagjinit]] dhe udhëhoqi qindra luftëtarë në beteja të shumta, duke u plagosur rëndë gjatë luftërave të vitit 1943. Ishte bashkëpunëtor i afërt i figurave kombëtare si [[Shaban Polluzha]] dhe sekretar i degës së Pejës të [[Lidhja e Dytë e Prizrenit|Lidhjes së Dytë të Prizrenit]]. Krahas veprimtarisë ushtarake, ai u angazhua kundër [[Shpërngulja e shqiptarëve në Turqi|shpërnguljes së shqiptarëve në Turqi]] dhe mbrojti të drejtën e shqiptarëve për arsimim dhe liri kombëtare. Pas përfundimit të [[Luftës së Dytë Botërore]] dhe rikthimit të administrimit jugosllav në Kosovë, Berdynaj u përfshi në lëvizjen Nacional Demokratike Shqiptare, për shkak të së cilës u arrestua në vitin 1947. Në një gjykim publik në Pejë u dënua me 16 vjet burg të rëndë me akuzën si “nacionalist shqiptar” dhe kundërshtar i regjimit jugosllav. Vuajti dënimin në burgjet famëkeqe të [[Burgu i Nishit|Nishit]] dhe [[Burgu i Goli Otokut|Goli Otokut]], ku përballoi tortura të rënda pa u thyer. Mulla Zekë Berdynaj vdiq më 12 janar 1987, pa e përjetuar [[Lufta e Kosovës|çlirimin e Kosovës]], ndërsa në varrimin e tij morën pjesë mijëra shqiptarë nga vise të ndryshme, duke e nderuar si figurë të rezistencës kombëtare dhe fetare shqiptare. == Shiko edhe == * [[Mulla Zekë Berdynaj Intelektual, atdhetar e prijës fetar]] == Burime == [[Kategoria:Lindje 1908]] [[Kategoria:Vdekje 1987]] [[Kategoria:Biografi shqiptare]] [[Kategoria:Hoxhallarë shqiptarë]] [[Kategoria:Hoxhallarë kosovarë]] [[Kategoria:Patriotë shqiptarë]] anl8txwzrgdfrmudz3u47utegivr7qv 1 400936 2986377 2983650 2026-06-01T16:21:41Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Diskutim:Zekë Berdynaj]] te [[Diskutim:Zekë Bërdynaj]] 2983650 wikitext text/x-wiki == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) 65p964jd037f0gfhacp02q8h4upmg53 2986379 2986377 2026-06-01T16:26:40Z Edukatori 112234 /* Mbiemri */ 2986379 wikitext text/x-wiki == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) Përshëndetje. Në librin me titull, Leksikon: Vendbanimet e Kosovës, vëllimi 2, botuar nga ASHAK në vitin 2019, në faqe 141 për fshatin Novosellë (Pejë) përmenden lagjet Bërdynaj, Camaj, Kurtaj, Tahiraj . . . <ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 2, Vendbanimet rurale. A-LL – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vellimi-ii-qendra-rurale-a-ll/ |access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 18:26 (CEST) si0vw11dzb8v3yrqfvxze5wmewlk1ho 2986380 2986379 2026-06-01T16:27:44Z Edukatori 112234 2986380 wikitext text/x-wiki == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) Përshëndetje. Në librin me titull, Leksikon: Vendbanimet e Kosovës, vëllimi 2, botuar nga ASHAK në vitin 2019, në faqe 141 për fshatin Novosellë (Pejë) përmenden lagjet Bërdynaj, Camaj, Kurtaj, Tahiraj . . . <ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 2, Vendbanimet rurale. A-LL – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vellimi-ii-qendra-rurale-a-ll/ |year=2019|access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 18:26 (CEST) 7mlgcjp90yoivale3noi0ofs60ndmaw 2986414 2986380 2026-06-01T17:30:01Z Leutrim.P 113691 2986414 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Zekë Bërdynaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) Përshëndetje. Në librin me titull, Leksikon: Vendbanimet e Kosovës, vëllimi 2, botuar nga ASHAK në vitin 2019, në faqe 141 për fshatin Novosellë (Pejë) përmenden lagjet Bërdynaj, Camaj, Kurtaj, Tahiraj . . . <ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 2, Vendbanimet rurale. A-LL – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vellimi-ii-qendra-rurale-a-ll/ |year=2019|access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 18:26 (CEST) @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], Punë e mirë, kontribut i vlefshëm. Tani është mbiemri i saktë. ✔ -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 19:29 (CEST) 4l23iha285j57473m3qqcuk0k4589q5 2986443 2986414 2026-06-01T18:03:43Z Edukatori 112234 vëllimi 3 2986443 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Zekë Bërdynaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) Përshëndetje. Në librin me titull, Leksikon: Vendbanimet e Kosovës, vëllimi 2, botuar nga ASHAK në vitin 2019, në faqe 141 për fshatin Novosellë (Pejë) përmenden lagjet Bërdynaj, Camaj, Kurtaj, Tahiraj . . . <ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 3, Vendbanimet rurale. M-ZH – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vell-3-vendbanimet-rurale-m-zh/ |access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 18:26 (CEST) @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], Punë e mirë, kontribut i vlefshëm. Tani është mbiemri i saktë. ✔ -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 19:29 (CEST) a3e6lf53jftaj1rgouzndqumfd36axd 2986444 2986443 2026-06-01T18:06:27Z Edukatori 112234 2986444 wikitext text/x-wiki {{Përdoruesi:MajavahBot/config |archive = Diskutim:Zekë Bërdynaj/Arkivi %(counter)d |algo = old(14d) |counter = 1 |maxarchivesize = 1M |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 |archiveheader = {{Arkivi}} }} {{Arkiva|age=14|bot=MajavahBot}} == Mbiemri == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], @[[Përdoruesi:Fallbackintoreality|Fallbackintoreality]], @[[Përdoruesi:Lanceloth345|Lanceloth345]], a është mbiemri i saktë Berdynaj, Berdyna, Bërdyna apo Bërdynaj sipas burimeve më të vjetra që mund të gjeni!.. Nëse ska të dhëna, mbase mund të gjejmë shkrime për fisin e aty shkruan saktë mbiemri.. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 23 maj 2026 22:43 (CEST) Përshëndetje. Në Fjalorin Enciklopedik të Kosovës nuk ka asgjë rreth kësaj por besoj se mund të gjenden të dhëna me interes në librin e [[Jusuf Osmani]]t me titull, "Vendbanimet e Kosovës - Peja" dhe aty ky flitet për fshatin [[Novosella (Pejë)|Novosellë]] besoj se mund të gjenden të dhëna më të sakta. Respekt.--[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 24 maj 2026 22:18 (CEST) :Faleminderit për informacionin shtesë. Ndoshta dikush ka kopje të librit që mund ta shfletojë për të na dhënë një konfirmim si është i saktë. Po ju etiketoj dhe ju në rast se mund të ndihmoni @[[Përdoruesi:Arianit|Arianit]], @[[Përdoruesi:Zbulimi|Zbulimi]]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 24 maj 2026 23:51 (CEST) Përshëndetje. Në librin me titull, Leksikon: Vendbanimet e Kosovës, vëllimi 3, botuar nga ASHAK në vitin 2019, në faqe 141 për fshatin Novosellë (Pejë) përmenden lagjet Bërdynaj, Camaj, Kurtaj, Tahiraj . . . <ref>{{Cite web |title=LEKSIKON: VENDBANIMET E KOSOVËS, Vëll. 3, Vendbanimet rurale. M-ZH – Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës |url=https://ashak.org/botime/leksikon-vendbanimet-e-kosoves-tabloja-fizike-hapesinore-demografike-dhe-funksionale-vell-3-vendbanimet-rurale-m-zh/ |access-date=2026-06-01 |website=ashak.org |page=141 |language=sq}}</ref> Me nderime: --[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]] ([[Përdoruesi diskutim:Edukatori|diskutimet]]) 1 qershor 2026 18:26 (CEST) @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], Punë e mirë, kontribut i vlefshëm. Tani është mbiemri i saktë. ✔ -- [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 1 qershor 2026 19:29 (CEST) lvz5n1rbq9rt3ui0g1sawac1c59dna7 0 400975 2986346 2985889 2026-06-01T14:41:21Z Eraqena 181813 2986346 wikitext text/x-wiki '''Matilde Serao''' (Patra, 7 mars [[1856]] - Napoli, 25 korrik [[1927]]) ishte një shkrimtare dhe gazetare italiane. Si shkrimtare, ajo konsiderohet si një nga përfaqësueset më të mëdha të verizmit. Si gazetare, ajo ishte gruaja e parë italiane që themeloi dhe drejtoi një gazetë ditore, ''Il Corriere di Roma'', një përvojë që më vonë e përsëriti me ''Il Mattino'' dhe ''Il Giorno''. Ajo u cilësua nga Angelo de Gubernatis në vitin 1895 si "Më e fuqishmja për sa i përket inteligjencës, imagjinatës së gjallë dhe forcës së stilit midis shkrimtarëve tanë". == Biografia == [[Skeda:Serao_Signature.jpg|parapamje|Nënshkrimi i Matilde Serao]] === Vitet e hershme === Ai lindi nga martesa midis avokatit napolitan Francesco Saverio Serao dhe Paolina Borrelly-t (ose Borrelli-t, siç nënshkruante ajo vetë në fillim të karrierës së saj, ose edhe Borelly-t, Borrely-t ose Bonelly-t), një fisnike greke në rënie, pasardhëse e familjes së rëndësishme fanariote të Skanavi-ve (ose Scanavy-ve ose edhe Skanavy-ve) me origjinë nga Kiosi dhe e lidhur me familjet kryesore fanariote, duke përfshirë princat Ypsilanti, Schilizzi, Vogorides. Babai i tij, [[Avokati|një avokat]] dhe [[Gazetari|gazetar]], iu desh të largohej nga qyteti i tij në [[1848|vitin 1848]] sepse kërkohej si anti-Burbon. Gjatë mërgimit të tij në [[Greqia|Greqi]], ku kishte gjetur punë si mësues italian, ai u takua dhe u martua me Paolina Borrelly-n, e cila do të ishte modeli për Matildën e re. Më 15 gusht [[1860|1860,]] familja Serao, me njoftimin e rënies së afërt të Francis II, u kthye në atdheun e tyre. Ata gjetën strehim në Ventaroli, një fshat i vogël i Carinola-s (rreth 30 km nga Caserta), ku familja zotëronte prona. «Ventaroli është më pak se një fshat, as nuk do ta gjeni në hartë: është një katund i vogël kodrinor, më afër Sparanise sesa Gaeta. Ka 256 banorë, tre shtëpi fisnore, një kishë tërësisht të bardhë dhe një varrezë tërësisht të gjelbër; ka një idiot me gungë, një plake të çmendur dhe një eremit në një kapelë të vogël» === Adoleshenca === Vitet e saj të hershme të adoleshencës ishin të qeta dhe të lumtura. Ajo u zhvendos me familjen e saj në Napoli drejt fillimit të [[1861|vitit 1861]], ku babai i saj filloi të punonte si gazetar në ''Il Pungolo'' . Që në moshë të vogël, ajo përjetoi mjedisin e një zyre redaksionale gazete; pavarësisht këtij ndikimi dhe pavarësisht përpjekjeve të nënës së saj, në moshën tetëvjeçare ajo ende nuk kishte mësuar të lexonte ose të shkruante. Ajo mësoi më vonë, si rezultat i peripecive ekonomike dhe sëmundjes së rëndë të nënës së saj. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, pa kualifikime formale, ajo u regjistrua si auditore në Kolegjin e Trajnimit të Mësuesve "Eleonora Pimentel Fonseca" në Piazza del Gesù, Napoli. Vitin e ardhshëm, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ajo u konvertua në katolicizëm nga besimi ortodoks (feja e nënës së saj).Në [[1874|vitin 1874]] ajo mori diplomën e mësuesisë. Për të ndihmuar buxhetin e vogël të familjes, ajo kërkoi një punë të qëndrueshme, dhe fitoi një vend si asistente në Zyrën Shtetërore të Telegrafit; e mbajti këtë punë për tre vjet. Kjo përvojë më vonë e frymëzoi të shkruante një libër të dedikuar botës së operatoreve femra të telegrafit ( ''Il romanzo di una fanciulla'', 1886). Edhe pse pjesën më të madhe të ditës së saj merrej me punë, thirrja e saj letrare shpejt u bë mbizotëruese. Ajo filloi fillimisht me artikuj të shkurtër në shtojcat e ''Giornale di Napoli'', pastaj kaloi në skica dhe tregime të shkurtra të nënshkruara me pseudonimin "Tuffolina". Në moshën 22 vjeç ( [[1878]] ) ajo përfundoi përfundoi novelën e tij të parë, Opale, të cilin ia dërgoi ''gazetës Corriere del Mattino'' . Vitin pasardhës, ai krijoi një miqësi të sinqertë me aktoren Eleonora Duse, atëherë aktorja e re kryesore në Compagnia Stabile dei Fiorentini në Napoli, së bashku me Giovanni Emanuel dhe Giacinta Pezzana. Serao qëndroi pranë aktores dhe e ndihmoi atë kur ajo mbeti shtatzënë gjatë një marrëdhënieje romantike të trazuar me Martino Cafieron dhe u detyrua të lindte fëmijën në Marina di Pisa, por fëmija lindi i vdekur.{{Authority control}} === Shkrimi === [[Skeda:Serao_Scarfoglio.jpg|parapamje|Matilde Serao me bashkëshortin e saj Edoardo Scarfoglio në vitin e martesës së tyre (1885)]] [[Skeda:Matilde_Serao_1890_radiocorriere.jpg|parapamje|278x278px|Matilde Serao në vitin 1890.]] Në moshën 26 vjeç ( [[1882]] ) ajo u largua nga Napoli për të provuar të ndryshonte jetën e saj. Ajo u transferua në [[Roma|Romë]] dhe bashkëpunoi për pesë vjet me ''[[Capitan Fracassa (rivista)|Kapiten Fracassa]]'' . Nën pseudonimin "Ciquita" ajo shkroi gjithçka, nga thashethemet te [[kritika letrare]] . Ajo gjithashtu krijoi një hapësirë për veten në rrethet e shoqërisë së lartë të kryeqytetit. Megjithatë, fiziku i saj, shprehjet e fytyrës dhe sjelljet e saj, shpesh shumë spontane për mjedisin e dhomës së vizatimit, dhe e qeshura e saj me zë të lartë, nuk e ndihmuan. Gjatë atyre takimeve, reputacioni i saj si një grua e pavarur ngjalli më shumë kuriozitet sesa admirim.{{Authority control}} Ato zonja elegante nuk kanë asnjë ide se unë i njoh përmbi-poshtë – shkroi Matilda – se do t’i përfshij në veprat e mia; ato nuk janë të vetëdijshme për vlerën time, për fuqinë time… Momentet më të lumtura të qëndrimit të saj në Romë ishin ndoshta mbrëmjet që kaloi e shoqëruar nga i ati, në redaksinë e Fracassa-s. Kur u botua libri që e bëri të famshme, ''Fantasia'' ( [[1883]] ), komenti i kritikut Edoardo Scarfoglio nuk ishte i favorshëm. Në revistën letrare ''Il libro di Don Chisciotte'', Scarfoglio shkroi: "... mund të thuhet se është si një lëndë inorganike, si një supë e bërë nga të gjitha mbetjet e një banketi të bollshëm, në të cilën disa pigmente tepër të forta përpiqen më kot t'i japin shije të zbehtë të gjithës". Sa i përket gjuhës së përdorur në libër, ai shtoi: "... tretet nën duart tuaja për shkak të pasaktësisë, papërshtatshmërisë dhe përzierjes së fjalëve dialektore italiane dhe franceze". Më vonë, vetë Matilda i njohu arsyet e "mosshkrimit të mirë" të saj në studimet e saj të dobëta dhe të paplota dhe në mjedisin e saj; por ajo mezi priste të theksonte: "Ju rrëfej se nëse rastësisht do të mësoja ta bëja, nuk do ta bëja. Unë besoj se, me gjallërinë e asaj gjuhe të pasigurt dhe atij stili të thyer, unë i shtoj ngrohtësi veprave të mia, dhe ngrohtësia jo vetëm që i gjallëron trupat, por i ruan ato nga çdo prishje e kohës ". === Fillimi i partneritetit me Scarfoglio-n === Takimi i parë midis Edoardo Scarfoglio dhe Matilde Serao u zhvillua në redaksinë e Kapiten Fracassa. Matilde Serao u magjeps nga i riu inteligjent dhe i gjallë. Filloi një marrëdhënie që shkaktoi thashetheme në klasat e larta të Romës. Edoardo Scarfoglio i shkroi për të një miku: «Kjo grua, kaq konvencionale, shpifëse dhe e rreme mes njerëzve, e megjithatë kaq e thjeshtë, kaq e përzemërt, kaq e hapur në privatësi; kaq mendjemadhe me të tjerët dhe kaq e përulur me mua; kaq e shëmtuar në jetën e përditshme dhe kaq e bukur në çastet e dashurisë; kaq e pakorrigjueshme dhe e çrregullt, e megjithatë kaq e hapur ndaj udhëzimeve – më pëlqen tepër, tepër, tepër.» Më 28 shkurt [[1885|1885,]] Matilda dhe Edoardo u martuan. Gazeta e përditshme ''La Tribuna'' botoi një artikull të ditës të shkruar nga Gabriele D'Annunzio nën titullin ''Nuptialia'' . Çifti shkoi të jetonte në pallatin Ciccarelli, në Via Monte di Dio. Ata patën katër fëmijë, të gjithë djem: Antonio, Carlo dhe Paolo (binjakë) dhe Michele . Pavarësisht shtatzënive, puna e Seraos nuk u ndal. Gjatë viteve të saj romake ajo botoi romanet: ''Pagina Azzurra'', ''All'erta!,'' ''Sentinella'', ''La conquista di Roma'', ''Piccole anime'', ''Il ventre di Napoli'' (1884), ''Il romanzo della fanciulla'', etj. [[Skeda:Eleonora_Duse_with_Matilde_Serao,_Francesco_Paolo_and_Tristan_Bernard.jpg|parapamje|Matilde Serao me Eleonora Duse, Francesco Paolo Tosti dhe Tristan Bernard]] === Gazetari === Matilde Serao dhe Edoardo Scarfoglio krijuan jo vetëm një bashkim romantik, por edhe një partneritet profesional. Scarfoglio kishte kohë që po mendonte të themelonte gazetën e tij të përditshme. Së bashku me Matildën, ai e realizoi planin e tij: në [[1885|vitin 1885,]] ata themeluan ''Corriere di Roma'' . Gruaja e tij kontribuoi me shkrimet e saj dhe ftoi shkrimtarët më të mirë të kohës për të kontribuar. Megjithatë, gazeta dështoi të bëhej e famshme, për shkak të konkurrencës nga ''La Tribuna'', më e fuqishmja dhe gazeta më e lexuar romake e kohës . Serao, duke u mbështetur në atë përvojë, botoi një roman të rëndësishëm , ''Vita e avventure di Riccardo Joanna'', të cilin [[Benedetto Croce]] e quajti "romani i gazetarisë". [[Gazetaria]] ishte për Matilde Seraon një fushë vëzhgimesh, zakonesh, të cilat ajo më pas i solli në romanet e saj, madje edhe ato që kritikët i përcaktuan si botërore, si ''Cuore infermo'' (1881) dhe ''Addio amore'' (1890). Pikërisht në këtë shënim "zakonesh", si një pjesëmarrje e drejtpërdrejtë në realitetin e jetës dhe të qenies, duhet pranuar se «Donna Matilde e kishte gazetarinë në gjak» Shënimet e saj mbi modën, ushqimin, sportin, ngjarjet sociale, zhvillimet më të fundit të përparimit, si dhe zakonet dhe traditat, balancoheshin nga një fokus i veçantë në faktet dhe ngjarjet sociale, që përcaktonin stilin e Matilde Serao. Ajo botoi, ndër të tjera, edhe në ''Giornale delle Donne'',një nga revistat kryesore të të drejtave të grave të asaj kohe . Ndër kontributet e tij të shumta në Corriere di Roma, do të kujtojmë ''librin "Si vdesin mësuesit"'', një denoncim i situatës së mësuesve të shkollave fillore pas vetëvrasjes së Italia Donati-t pas hetimit nga Corriere della Sera të kryer nga [[Carlo Paladini]] . === Kthimi në Napoli dhe themelimi i ''Mattino-s'' === Ndërkohë, gazeta ''Corriere di Roma'', e cila kishte pasur një ekzistencë të trazuar që nga fillimi i saj, ishte shumë e zhytur në borxhe. Matilde Serao dhe burri i saj nuk dinin si ta përballonin situatën e vështirë financiare. Situata u zgjidh nga një takim i rastësishëm në [[Napoli]] me bankierin e Livornos, Matteo Schilizzi, i cili jetonte në qytetin napolitan për arsye klimatike dhe ishte pronar i gazetës së përditshme ''Corriere del Mattino'' . Schilizzi propozoi që çifti të shpërngulej në Napoli për të vazhduar projektin e tyre në gazetën e tij. Të dy pranuan. Bankieri mori përsipër borxhet e gazetës romake (midis 14,000 dhe 15,000 lireta) dhe më 14 nëntor [[1887]], ''Corriere di Roma'' pushoi së botuari. Pak më pas, ajo u bashkua me ''Corriere del Mattino'', dhe nga bashkimi lindi ''Corriere di Napoli'', numri i parë i së cilës u botua më 1 janar [[1888]] . Serao ftoi shkrimtarë të shquar si [[Giosuè Carducci]], Gabriele D'Annunzio dhe Salvatore Di Giacomo për të bashkëpunuar në gazetë. Në [[1891|vitin 1891,]] Scarfoglio dhe gruaja e tij u larguan nga ''Corriere di Napoli'', nga e cila shitën një të katërtën e pronësisë së tyre, duke fituar 100,000 lireta. Me këtë kapital, çifti vendosi të themelonte një gazetë të re, e cila u quajt ''Il Mattino'' dhe numri i parë i së cilës u botua më 16 mars [[1892|1892.]] Matilda ndonjëherë i nënshkruante artikujt e saj me [[Pseudonimi|pseudonimet]] Gibus (kapelë cilindrike që paloset me thyerje ), Riccardo Joanna, Giuliano Sorel, Chiquita <ref name=":0">{{Cite journal |year=II |title=Principali giornalisti italiani |url=https://books.google.it/books?id=Y8ATAAAAYAAJ |journal=Almanacco italiano 1897 |location=Firenze |publisher=Bemporad |page=438}}</ref> . === Ndarja nga Scarfoglio === Viti 1892 do të rezultonte të ishte një vit plot fatkeqësi për Matilden. Serao u trondit nga një incident që ''që pritej të shkaktonte'' një trazim të madh.Pas një debati me burrin e saj, vendosi të largohej nga qyteti për një periudhë pushimi në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Gjatë mungesës së gruas së tij, Edoardo takoi Gabrielle Bessard, një këngëtare teatri, në Romë, dhe të dy filluan një lidhje dashurie. Pas dy vitesh, Gabrielle mbeti shtatzënë. Scarfoglio refuzoi ta linte gruan e tij. Më 29 gusht [[1894]], Bessard u shfaq në shtëpinë e Scarfoglios dhe, pasi la vajzën e tyre të vogël, qëlloi veten në prag të derës. Ajo i la një shënim Edoardo Scarfoglios: " ''Më fal që po vritem dera jote si një qen besnik. Të dua gjithmonë'' ." ''Il Mattino'', duke vepruar në mënyrë të kundërt me etikën profesionale, e fshehu lajmin duke e censuruar, dhe redaktorët e lajmeve madje arritën t'i bindnin kolegët e tyre në ''Corriere di Napoli'' që të mos botonin asgjë. Megjithatë, më 31 gusht, ''Corriere'',në sfidë të hapur ndaj çiftit Scarfoglio-Serao, prishi marrëveshjen dhe i raportoi incidentin lexuesve të tij . Il Mattino u përgjigj më 1 shtator në seksionin e lajmeve, me një artikull të titulluar: ''Çështja Bessard dhe poshtërsia e z. Schilizzi'', ndoshta i shkruar nga Scarfoglio. Gabrielle Bessard vdiq në Ospedale degli Incurabili në mesditë më 5 shtator. Lajmi shkaktoi një trazim të madh në të gjithë Napolin. Scarfoglio ia besoi vajzën Matildës, e cila e mori në kujdes . Matilde zgjodhi ta emëronte të porsalindurën me emrin e nënës së saj, Paolina. Ajo e kishte falur burrin e saj, por pas disa vitesh, vendosi ta ndërpriste marrëdhënien përgjithmonë. === Braktisja e Il Mattino === Në [[1900|vitin 1900,]] senatori Giuseppe Saredo filloi një hetim në Napoli, pas shpërbërjes së administratës komunale. Komisioni, i ndarë në disa pjesë, hetoi rindërtimin, [[Kanalizimi|sistemin e kanalizimeve]], ujësjellësin e Serinos, arsimin, buxhetet dhe çështje të tjera. ''Il Mattino'' u përfshi në skandalin që pasoi, me akuza kundër Scarfoglios për komplot me administratën e mëparshme. Ai nuk e lejoi veten të frikësohej nga akuzat se ishte i korruptuar, se kishte marrë para në këmbim të favoreve, se kishte një standard jetese përtej mundësive të tij. As Matilde nuk u kursye; ajo u akuzua se kishte pranuar disa herë para në këmbim të rekomandimeve për punë. Përballë sulmit, Scarfoglio e mbrojti atë në "Il Mattino": «A e beson seriozisht Saredo se Matilde Serao i kërkoi një polici bashkiake 200 lira për një rekomandim drejtuar një këshilltari? Jo, ai e di që një artikull në "Figaro" do të kishte qenë i mjaftueshëm për ta kursyer këtë poshtërim! Dhe vërtet beson se ia ka shitur një klarinetisti për 2.000 lire një premtim kaq problematik?Jo. Ai e di që dhjetë nga gazetat që e mbështetën me më shumë mosmirënjohje po i ofrojnë më shumë për një roman të shkurtër, punën e disa netëve!Prandaj, ai veproi me keqbesim të plotë dhe të plotë, dhe nuk e çoi gruan e tij në këtë kurth, përveç nëse e dinte se plagosja e burrit të saj nuk ishte e mjaftueshme për të shkatërruar gazetën.» Mbrojtja e Scarfoglios vazhdoi me kujdes. Akuzës se jetonte përtej mundësive të tij dhe për këtë arsye përdorte të ardhura të fshehura, ai iu përgjigj duke publikuar të ardhurat, shpenzimet dhe fitimet e tij, të gruas së tij dhe të gazetës «Stallat e znj. Serao janë katandisur në një karrocë të vjetër dore për t'u strehuar nga shiu, në një qytet ku nuk ka një karrocë të mbyllur në shesh dhe një kalë nga Apokalipsi: karroca dhe kali vlejnë të dy 500 lira dhe ajo i zotëronte ato edhe para themelimit të Il Mattino. "Të mirat" e mia përbëhen nga një makinë e blerë dy vjet e tetë muaj më parë për 5,960 franga, përfshirë paketimin dhe aksesorët. Ajo që zonja Serao nuk ka shpërdoruar kurrë pasurinë e saj për zbukurime, që ajo nuk ka zotëruar asnjë bizhuteri, janë çështje të njohura në të gjithë Evropën.» Brenda pak muajsh, firma e saj u zhduk përfundimisht nga faqet e Il ''Mattino'' . Matilda, e mbetur me dymbëdhjetë mijë lira dhe e përjashtuar nga gazeta, u përpoq t'i përkushtohej një reviste, "Settimana", por rezultati nuk ishte bindës. Në këtë dimension, një rubrikë e thjeshtë e krijuar nga Serao, "Bletët, mizat dhe grerëzat", përfundoi duke qenë e suksesshme. Kjo rubrikë me fat, e cila rishfaqej herë pas here në gazeta të tjera nën maska të ndryshme, e shoqëroi atë, me tituj të ndryshëm, për 41 vjet. Nga ''Corriere di Roma'', në ''Corriere di Napoli'', në Il ''Mattino'' ku, nga [[1896|viti 1896]], mori emrin ''Mosconi'' dhe më në fund në gazetën e fundit të themeluar nga Serao, ''Il Giorno'' . Kështu, jeta e një qyteti u ringjall me ide të nxjerra përgjithësisht nga jeta luksoze, por të vendosura në realitetin e përditshëm, problemet e zakonshme të të cilit ofruan sfond për "bletët" më të zgjuara dhe të gjalla. === Një partneritet i ri personal dhe profesional === Më 13 nëntor, dorëheqja zyrtare e Seraos si redaktore e gazetës u shfaq në Il ''Mattino'' . Ajo tani ishte zyrtarisht e papunë. Të bëhej redaktore gazete pasi kishte qenë themeluese dhe bashkëredaktore e një gazete të përditshme nuk ishte një perspektivë tërheqëse . Përveç kësaj, i shtohej edhe poshtërimi që jeta martesore i kishte shkaktuar asaj, si publikisht ashtu edhe privatisht. Në vitin 1899, nga një lidhje me poetin dhe gazetarin Mario Giobbe (i cili do të vriste veten në vitin 1906), lindi një vajzë, të cilën shkrimtarja dëshironte ta quante Eleonora, në shenjë dashurie për Duse-n . Në [[1903|vitin 1903]], në jetën e saj hyri një gazetar tjetër, Giuseppe Natale, me të cilin themeloi - gruaja e parë në historinë e gazetarisë italiane - dhe drejtoi një gazetë të re të përditshme, ''Il Giorno'' . Duke u dalluar nga rivali i saj ''Mattino'' di Scarfoglio, me të cilin hyri në konkurrencë të drejtpërdrejtë, gazeta e Seraos ishte më e qetë në betejat e saj dhe rrallë polemizuese dhe arriti një sukses të mirë. Në vitin 1911 ajo mori drejtimin e revistës javore për zonjat «La moda del giorno», botuar nga Antonio Quattrini . Ndërkohë, [[Lufta e Parë Botërore|Lufta e Madhe]] po afrohej me shpejtësi, por ''Il Giorno,'' ndryshe nga Il ''Mattino'', dukej larg çdo iniciative ndërhyrëse.Të dy gazetat ndoqën një vijë të përbashkët vetëm drejt fundit të luftës. === Vitet e fundit dhe vdekja === Pas vdekjes së Edoardo Scarfoglio-s (1917), në vitin 1926 vdiq edhe partneri i saj i dytë, Giuseppe Natale, në moshën 56 vjeç. Ajo mbeti vetëm, por vazhdoi punën e saj gazetareske dhe letrare me të njëjtën gjallëri në vitet 1920 .Matilde vdiq në vitin 1927 nga një sulm në zemër ndërsa ishte ulur në tavolinën e saj duke shkruar. Ajo u varros në kapelën familjare në varrezat Poggioreale në Napoli. == Vlerësime kritike == * Henry James «e vendos ''veprën “Toka e Cockaigne”'' të Seraos ,ndër veprat më të rëndësishme, më të denja për t'u vënë re ». Ai e shkroi këtë në revistën ''The North American Review'' (24 mars 1901), pastaj në ''Notes on Novelists'' (Dent, Londër 1914) . * Ugo Ojetti e intervistoi atë . * [[Benedetto Croce]] në një ese të vitit 1903: «një imagjinatë çuditërisht e qartë dhe e gjallë»; * [[Giosuè Carducci]] e gjykoi atë si "shkrimtarja më e fortë e prozës në Itali"; * Edith Wharton shkroi për të ( ''Një Vështrim i Prapa'' ): «Në vendet latine, gratë e pakta që shkëlqejnë si bashkëbiseduese shpesh ndërhyjnë, në dëm të një shkëmbimi të shpejtë fjalësh. Jo kështu me Matilde Serao. Ajo nuk kërkoi të profetizonte dhe të dominonte: ajo që e interesonte ishte të komunikonte me njerëz inteligjentë. Trajnimi i saj si gazetare, fillimisht në Il ''Mattino'', gazetën e bashkëshortit të saj Edoardo Scarfoglio, pastaj në të përditshmen e saj ''Il Giorno'', i kishte dhënë asaj një njohuri të përafërt dhe të gatshme të jetës dhe një përvojë të çështjeve publike, që mungonte plotësisht në Corinnas të dhomës së ndenjes: të cilën e tejkalonte në zgjuarsi dhe elokuencë. Ajo kishte një ndjenjë shumë të shkathët të ''lojës së ndershme'', dëgjonte me vëmendje, nuk ndalej kurrë shumë në një pikë të vetme, por i bënte vërejtjet e saj në momentin e duhur dhe me dëshirë ia jepte fjalën bashkëbiseduesit. Imagjinata e gjallë e romancieres (tre nga romanet e saj janë mjeshtërore) ushqehej gjithashtu nga leximi i gjerë dhe një përvojë e klasave shoqërore dhe llojeve njerëzore të ofruara nga shumë mundësitë e karrierës së saj gazetareske. Kultura dhe përvoja u bashkuan tek ajo në shkëlqimin e një intelekti të fortë. * [[Universiteti i Padovës]], bibliografi mbi Matilde Seraon në projektin [http://www.maldura.unipd.it/italianistica/ALI/principale.html Autorët e Letërsisë Italiane] . == Vepra == === Romane: === * ''Zemra e sëmurë,'' Torino, Casanova, 1881 (botim 1882). * ''Fantasy'', Torino, Casanova, 1883 (botim 1892). * ''Faqe Blu'', kushtuar Rocco De Zerbi, Milano, Quadrio, 1883. * ''Virtyti i Checchina'', Catania, Niccolò Giannotta Editore, 1884 (botim 1884). * ''Barku i Napolit,'' Milano, Treves, 1884; Napoli, Perrella, 1906 (botim 1884). * ''The Conquest of Rome'', Firence, Barbera, 1885 ( botim i vitit 1910). * ''Rrugët e Trishtueshme'', Corriere di Roma, 1886 * ''Romani i vajzës'', Milano, Treves, 1886; botim i rishikuar në 1895 me titullin Telegrafët e Shtetit. Roman për zonjat, Romë, Perino, 1895. (botim 1921). * ''Jeta dhe aventurat e Riccardo Joanna'', Milano, Galli, 1887 (botim 1887). * ''Lule pasioni. Tregime të shkurtra,'' Milano, Galli, 1888; Milan, Baldini, Castoldi & Co., 1899 (botim 1888). * ''Lamtumirë, Dashuri!,'' Napoli, Giannini, 1890. * ''Toka e Cockaigne'' (Roman Neapolitan), Milano, Treves, 1891. * ''Small Novel'', Napoli, Pierro, 1891. * ''Ndëshkimi'', Torino, Kazanova, 1893. * ''Të dashuruarit''. Pastels, Milano, Treves, 1894. * ''The Maries,'' Napoli, Pierro, 1894 (botim i vitit 1904) * ''Indiferenti'', Napoli, Pierro, 1896. * ''The Unfaithful'', Milan, Brigola, 1897. * ''Donna Paola'', Romë, Voghera, 1897. * ''Në ëndërr,'' Firence, Paggi, 1897. * ''Në vendin e Jezusit.'' Kujtimet e një udhëtimi në Palestinë, Napoli, Tocco, 1898. * ''The Story of a Nun'', Catania, Giannotta, 1898 (ribotuar në 2019 nga ABE, redaktuar nga Donato Sperduto, me një ese mbi Matilde Serao dhe Balzac). * ''Valltarja'', Catania, Giannotta, 1899. * ''Si një Lule'', Firence, Landi, 1900. * ''Të dish si të jetosh.'' (Rregullat e sjelljes së mirë), si Gibus i Mëngjesit, Napoli, Tocco, 1900 (Wikisource Lexo në Wikisource, botimi i vitit 1900). * ''Shpirti i Thjeshtë.'' Motra Giovanna della Croce, Milano, Treves, 1901 * ''Madona dhe Shenjtorët.'' Në Besim dhe në Jetë, Napoli, Trani, 1901. * ''Një Histori e Dy Shpirtrave,'' Romë, Antologji e Re, 1904 * ''Tre Gra'', Romë, Voghera, 1905. * ''Pas Faljes,'' në "Antologji e Re", 1906. * ''Vezuvi Sterminator. Ditari i Shpërthimit të Prillit 1906'', Napoli, Perrella, 1906. * ''Gazeta'', Napoli, Perrella, 1906. * ''Legjenda e Napolit,'' Napoli, Perrella, 1906. * ''Ëndërrim'', Catania, Giannotta, 1906. * ''Rroftë Jeta!'', Romë, Antologji e Re, 1908. * ''Cristina'', Romë, Voghera, 1908. * ''Flokët e Samsoni''t, Napoli, Perrella, 1909. * ''San Gennaro në Legjendë dhe Jetë'', Lanciano, Carabba, 1909. * ''Pelegrini Pasionant''. Histori Dashurie, Napoli, Perrella, 1911. * ''Dora e Prerë.'' Një Roman Dashurie, Firence, Salani, 1912. * ''Ajo Nuk u Përgjigj'', Milan, Treves, 1914. * ''Një Grua Flet. Një Ditar i Luftës së Grave'', Maj 1915 - Mars 1916, Milano, Treves, 1916. Ribotuar nga Rina Edizioni në Maj 2018. * ''Ki frikë Luanin'', Florence, Salani, 1916. * ''Jeta është kaq e gjatë! Tregime të shkurtra'', Milano, Treves, 1918. * ''Gruaja e një burri të madh dhe tregime të tjera të shkurtra të zgjedhura nga autori'', Milano, Quintieri, 1919 * ''Vdekja juaj.... Një roman në tre ditë,'' Milano, Treves, 1926 * ''Via delle Cinque Lune'', Milano, Garzanti, 1941. * ''Vepra, 2 vëllime, redaktuar nga Pietro Pancrazi''. Milano, 1946. * ''Syri i Napolit'', Milano, Garzanti, 1962. * ''Blueflies,'' Napoli, Edizioni del Delfino, 1974. * ''Dehja,'' skllavëria dhe vdekja, Napoli, Guida, 1977. * ''Përmbledhje tregimesh të shkurtra Dal vero,'' Milano, Perussia & Quadrio, 1879. Raccolta minima, Milano, Perussia & Quadrio, 1881. * ''Virtyti i Checchina-s'', Catania, Giannotta, 1884. (përmbledhje e episodeve të botuara në Domenica Letteraria) ( [http://digilander.libero.it/bepi/virtu/virtu.html versioni i dixhitalizuar] ). * ''Tregime Napolitane'', Milano, Treves, 1889. :* ''Roje vigjilente!'' :* ''Trefish i thatë'' :* ''Tridhjetë Përqind'' (ribotuar në 2017 nga Elliot ). :* ''Ose Giovannino ose vdekja'' * ''Të Dashuruarit'', Milano, Treves, 1894. * "Flaka e Madhe" * "Perëndim Dielli" * "Dashnori i Çmendur" * "Ëndrra e një nate vere" * ''Tregime të shkurtra sentimentale'', Livorno, Belforte, 1902. * ; Nën pseudonimin "Tuffolina" * ''Djalë bjond'', 3 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Gjëra të vjetra të bëra të reja'', 21 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Një pikturë'', 28 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Tregim i shkurtër'', 15 shkurt 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Ironia'', 5 mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Letër e Hapur drejtuar një këngëtari'', 20 Mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Opale'', Napoli, De Angelis, 1878. (vëllimi i parë) * ; Nën pseudonimin "Tartarin" * ''Montecitorio'', me Edoardo Scarfoglio, Firence, Sersale, 1886. * ''Shpirti i Luleve'', Milano, Shtëpia Botuese Kombëtare, 1903. * ''Shën Tereza'', Katania, Giannotta, 1904. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Santa%20Teresa Lexo] në Wikisource) === Shkrime të tjera === * ''Si vdesin mësuesit'', në "Corriere di Roma", 25 qershor 1886 * ''Për fundin e gazetës La Rassegna. Opinione të shtypit italian'', Romë, Tip. Nazionale, 1886. * ''Italia në Bolonjë. Letra'', Milano, Treves, 1888. * ''Letra dashurie. Arsyeja e vdekjes'', Catania, Giannotta, 1901. * ''Letrat e një udhëtari'', Napoli, Perrella, 1908. * ''Jeta dhe Shkolla. Një libër për klasën e katërt të shkollës fillore'', me [[Camillo Alberici]], Firence, Bemporad, 1912. * ''Në kujtim të Neerës. Leksion i mbajtur më 10 maj, në Milano, në sallën "Società del Giardino"'', Milano, Treves, 1920. == Kuriozitet == * Çifti i linjave të trenaveI ntercity '''704''' (Napoli-Venecia) dhe '''705''' (Venecia-Napoli) u emërua "Matilde Serao" . === '''Shënime''' '''s'''hpjeguese === Në Napoli kishte dy gazeta ditore: "Il Corriere del Mattino" dhe "Il Pungolo".<ref>{{Citation |title=Matilde Serao |date=2026-05-16 |url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Matilde_Serao&oldid=150719145 |work=Wikipedia |language=it |access-date=2026-05-31}}</ref> Një shkrim i shkruar nga Matilde Serao në vitin 1894.<ref>{{Citation |title=Matilde Serao |date=2026-05-16 |url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Matilde_Serao&oldid=150719145 |work=Wikipedia |language=it |access-date=2026-05-31}}</ref> E themeluar më 27 mars 1904, ajo u redaktua për shumë vjet nga bashkëshorti i themelueseve, Giuseppe Natale. Serao shkroi kolonën e suksesshme Mosconi me pseudonimin 'Gibus'. Gazeta ndërpreu botimin më 26 gusht 1927, vetëm një muaj pas vdekjes së themelueseve.<ref name=":0" /> Që nga Orari Zyrtar i Dimrit 2009/10, u ndërpre praktika e emërtimit të trenave.<ref name=":0" /> == Bibliografia == * Emilio Cecchi, SERAO, Matilde, in Enciclopedia Italiana, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1935. URL consultato il 18 gennaio 2023. * {{Citation |url=https://archive.org/details/notesonnovelists00jameiala/page/294/mode/2up?q=matilde+serao}} * Anna Banti, Matilde Serao, Torino, UTET, 1965, SBN RAV0074538. * Ettore Caccia, Matilde Serao e Giuseppe Giacosa, Venezia, Lettere Italiane (Helvetia), 1968, SBN BVE0277785. * (FR) Marie Gracieuse Martin-Gistucci, L'œuvre romanesque de Matilde Serao publié avec l'aide du Centre Universitaire de Savoie, Grenoble, Presses Universitaires de Grenoble, 1973, SBN SBL0202864. * Umberto Eco ... [et al.], Carolina Invernizio, Matilde Serao, Liala, Firenze, La nuova Italia, 1979, SBN LO10059862. * Gianni Infusino (a cura di), Matilde Serao tra giornalismo e letteratura, Napoli, Guida, 1981, SBN SBL0305023. Scritti di Michele Prisco [et al.]. * Giancarlo Buzzi, Invito alla lettura di Matilde Serao, Milano, Mursia, 1981, SBN LO10050210. * Maryse Jeuland Meynaud, Immagini, linguaggio e modelli del corpo nell'opera narrativa di Matilde Serao, Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1986, SBN CFI0065042. * Renzo Frattarolo, Per uno studio su Matilde Serao, Firenze, L. S. Olschki, 1989. * Michele Prisco, Matilde Serao: una napoletana verace, Roma, Tascabili Economici Newton, 1995, SBN CAM0002853. * Michele Cataudella, Un taccuino inedito di Matilde Serao, Napoli, Graus, 2008, SBN NAP0419905. * Angelo Porcaro, Il verismo di Matilde Serao, Parma, Photocity, 2013, SBN NAP0770107. * {{Cite book |title=Matilde Serao |publisher=Pacini Fazzi Editore |year=2017 |location=Lucca}} == Hyrje të ngjashme == * Shkrimtarë Veristë * Çmimi i Gazetarisë Matilde Serao == Projekte të tjera == Kontribuoni në Wikisource Wikisource ka një faqe të dedikuar Matilde Seraos Kontribuoni në Wikiquote Wikiquote ka citate nga ose për Matilde Seraon Kontribuoni në Wikimedia Commons Wikimedia Commons ka imazhe dhe media të tjera në lidhje me Matilde Seraon<ref name=":0" /> == Lidhje të jashtme == Serào, Matilde, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Redakto në Wikidata Serào, Matilde, në sapere.it, De Agostini. Redakto në Wikidata (ANG) Matilde Serao, në Encyclopaedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Redakto në Wikidata Emanuela Bufacchi, SERAO, Matilde Caterina, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 92, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2018. Redakto në Wikidata Matilde Serao, në enciclopediadelledonne.it, Enciclopedia delle donne. Redakto në Wikidata Veprat e Matilde Serao, në Liber Liber. Redakto në Wikidata Veprat e Matilde Serao, në MLOL, Horizons Unlimited. Redakto në Wikidata (EN) Veprat e Matilde Serao, në Open Library, Internet Archive. Redakto në Wikidata (EN) Librat audio nga Matilde Serao, në LibriVox. Redakto në Wikidata (EN) Bibliografia e Matilde Seraos, në Internet Speculative Fiction Database, Al von Ruff. Redakto në Wikidata (EN) Matilde Serao, në Goodreads. Redakto në Wikidata Bibliografia italiane e Matilde Seraos, në Katalogun Vegetti të Letërsisë Fantastike, Fantascienza.com. Redakto në Wikidata Matilde Serao, në Arkivin Historik Ricordi, Ricordi & C. Redakto në Wikidata (EN) Matilde Serao, në IMDb, IMDb.com. Redakto në Wikidata Vepra të dixhitalizuara nga Matilde Serao, në intratext.com. Vepra të dixhitalizuara nga Matilde Serao, në classicistranieri.com. Biografia e Matilde Serao, në italialibri.net. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1927]] [[Kategoria:Lindje 1856]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 7j9x8gnfv1j1r2i0omdg27zf8ec27gz 2986352 2986346 2026-06-01T14:52:44Z Eraqena 181813 2986352 wikitext text/x-wiki '''Matilde Serao''' (Patra, 7 mars [[1856]] - Napoli, 25 korrik [[1927]]) ishte një shkrimtare dhe gazetare italiane. Si shkrimtare, ajo konsiderohet si një nga përfaqësueset më të mëdha të verizmit. Si gazetare, ajo ishte gruaja e parë italiane që themeloi dhe drejtoi një gazetë ditore, ''Il Corriere di Roma'', një përvojë që më vonë e përsëriti me ''Il Mattino'' dhe ''Il Giorno''. Ajo u cilësua nga Angelo de Gubernatis në vitin 1895 si "Më e fuqishmja për sa i përket inteligjencës, imagjinatës së gjallë dhe forcës së stilit midis shkrimtarëve tanë". == Biografia == [[Skeda:Serao_Signature.jpg|parapamje|Nënshkrimi i Matilde Serao]] === Vitet e hershme === Ai lindi nga martesa midis avokatit napolitan Francesco Saverio Serao dhe Paolina Borrelly-t (ose Borrelli-t, siç nënshkruante ajo vetë në fillim të karrierës së saj, ose edhe Borelly-t, Borrely-t ose Bonelly-t), një fisnike greke në rënie, pasardhëse e familjes së rëndësishme fanariote të Skanavi-ve (ose Scanavy-ve ose edhe Skanavy-ve) me origjinë nga Kiosi dhe e lidhur me familjet kryesore fanariote, duke përfshirë princat Ypsilanti, Schilizzi, Vogorides. Babai i tij, [[Avokati|një avokat]] dhe [[Gazetari|gazetar]], iu desh të largohej nga qyteti i tij në [[1848|vitin 1848]] sepse kërkohej si anti-Burbon. Gjatë mërgimit të tij në [[Greqia|Greqi]], ku kishte gjetur punë si mësues italian, ai u takua dhe u martua me Paolina Borrelly-n, e cila do të ishte modeli për Matildën e re. Më 15 gusht [[1860|1860,]] familja Serao, me njoftimin e rënies së afërt të Francis II, u kthye në atdheun e tyre. Ata gjetën strehim në Ventaroli, një fshat i vogël i Carinola-s (rreth 30 km nga Caserta), ku familja zotëronte prona. «Ventaroli është më pak se një fshat, as nuk do ta gjeni në hartë: është një katund i vogël kodrinor, më afër Sparanise sesa Gaeta. Ka 256 banorë, tre shtëpi fisnore, një kishë tërësisht të bardhë dhe një varrezë tërësisht të gjelbër; ka një idiot me gungë, një plake të çmendur dhe një eremit në një kapelë të vogël» === Adoleshenca === Vitet e saj të hershme të adoleshencës ishin të qeta dhe të lumtura. Ajo u zhvendos me familjen e saj në Napoli drejt fillimit të [[1861|vitit 1861]], ku babai i saj filloi të punonte si gazetar në ''Il Pungolo'' . Që në moshë të vogël, ajo përjetoi mjedisin e një zyre redaksionale gazete; pavarësisht këtij ndikimi dhe pavarësisht përpjekjeve të nënës së saj, në moshën tetëvjeçare ajo ende nuk kishte mësuar të lexonte ose të shkruante. Ajo mësoi më vonë, si rezultat i peripecive ekonomike dhe sëmundjes së rëndë të nënës së saj. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, pa kualifikime formale, ajo u regjistrua si auditore në Kolegjin e Trajnimit të Mësuesve "Eleonora Pimentel Fonseca" në Piazza del Gesù, Napoli. Vitin e ardhshëm, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ajo u konvertua në katolicizëm nga besimi ortodoks (feja e nënës së saj).Në [[1874|vitin 1874]] ajo mori diplomën e mësuesisë. Për të ndihmuar buxhetin e vogël të familjes, ajo kërkoi një punë të qëndrueshme, dhe fitoi një vend si asistente në Zyrën Shtetërore të Telegrafit; e mbajti këtë punë për tre vjet. Kjo përvojë më vonë e frymëzoi të shkruante një libër të dedikuar botës së operatoreve femra të telegrafit ( ''Il romanzo di una fanciulla'', 1886). Edhe pse pjesën më të madhe të ditës së saj merrej me punë, thirrja e saj letrare shpejt u bë mbizotëruese. Ajo filloi fillimisht me artikuj të shkurtër në shtojcat e ''Giornale di Napoli'', pastaj kaloi në skica dhe tregime të shkurtra të nënshkruara me pseudonimin "Tuffolina". Në moshën 22 vjeç ( [[1878]] ) ajo përfundoi përfundoi novelën e tij të parë, Opale, të cilin ia dërgoi ''gazetës Corriere del Mattino'' . Vitin pasardhës, ai krijoi një miqësi të sinqertë me aktoren Eleonora Duse, atëherë aktorja e re kryesore në Compagnia Stabile dei Fiorentini në Napoli, së bashku me Giovanni Emanuel dhe Giacinta Pezzana. Serao qëndroi pranë aktores dhe e ndihmoi atë kur ajo mbeti shtatzënë gjatë një marrëdhënieje romantike të trazuar me Martino Cafieron dhe u detyrua të lindte fëmijën në Marina di Pisa, por fëmija lindi i vdekur. === Shkrimi === [[Skeda:Serao_Scarfoglio.jpg|parapamje|Matilde Serao me bashkëshortin e saj Edoardo Scarfoglio në vitin e martesës së tyre (1885)]] [[Skeda:Matilde_Serao_1890_radiocorriere.jpg|parapamje|278x278px|Matilde Serao në vitin 1890.]] Në moshën 26 vjeç ( [[1882]] ) ajo u largua nga Napoli për të provuar të ndryshonte jetën e saj. Ajo u transferua në [[Roma|Romë]] dhe bashkëpunoi për pesë vjet me ''[[Capitan Fracassa (rivista)|Kapiten Fracassa]]'' . Nën pseudonimin "Ciquita" ajo shkroi gjithçka, nga thashethemet te [[kritika letrare]] . Ajo gjithashtu krijoi një hapësirë për veten në rrethet e shoqërisë së lartë të kryeqytetit. Megjithatë, fiziku i saj, shprehjet e fytyrës dhe sjelljet e saj, shpesh shumë spontane për mjedisin e dhomës së vizatimit, dhe e qeshura e saj me zë të lartë, nuk e ndihmuan. Gjatë atyre takimeve, reputacioni i saj si një grua e pavarur ngjalli më shumë kuriozitet sesa admirim. Ato zonja elegante nuk kanë asnjë ide se unë i njoh përmbi-poshtë – shkroi Matilda – se do t’i përfshij në veprat e mia; ato nuk janë të vetëdijshme për vlerën time, për fuqinë time… Momentet më të lumtura të qëndrimit të saj në Romë ishin ndoshta mbrëmjet që kaloi e shoqëruar nga i ati, në redaksinë e Fracassa-s. Kur u botua libri që e bëri të famshme, ''Fantasia'' ( [[1883]] ), komenti i kritikut Edoardo Scarfoglio nuk ishte i favorshëm. Në revistën letrare ''Il libro di Don Chisciotte'', Scarfoglio shkroi: "... mund të thuhet se është si një lëndë inorganike, si një supë e bërë nga të gjitha mbetjet e një banketi të bollshëm, në të cilën disa pigmente tepër të forta përpiqen më kot t'i japin shije të zbehtë të gjithës". Sa i përket gjuhës së përdorur në libër, ai shtoi: "... tretet nën duart tuaja për shkak të pasaktësisë, papërshtatshmërisë dhe përzierjes së fjalëve dialektore italiane dhe franceze". Më vonë, vetë Matilda i njohu arsyet e "mosshkrimit të mirë" të saj në studimet e saj të dobëta dhe të paplota dhe në mjedisin e saj; por ajo mezi priste të theksonte: "Ju rrëfej se nëse rastësisht do të mësoja ta bëja, nuk do ta bëja. Unë besoj se, me gjallërinë e asaj gjuhe të pasigurt dhe atij stili të thyer, unë i shtoj ngrohtësi veprave të mia, dhe ngrohtësia jo vetëm që i gjallëron trupat, por i ruan ato nga çdo prishje e kohës ". === Fillimi i partneritetit me Scarfoglio-n === Takimi i parë midis Edoardo Scarfoglio dhe Matilde Serao u zhvillua në redaksinë e Kapiten Fracassa. Matilde Serao u magjeps nga i riu inteligjent dhe i gjallë. Filloi një marrëdhënie që shkaktoi thashetheme në klasat e larta të Romës. Edoardo Scarfoglio i shkroi për të një miku: «Kjo grua, kaq konvencionale, shpifëse dhe e rreme mes njerëzve, e megjithatë kaq e thjeshtë, kaq e përzemërt, kaq e hapur në privatësi; kaq mendjemadhe me të tjerët dhe kaq e përulur me mua; kaq e shëmtuar në jetën e përditshme dhe kaq e bukur në çastet e dashurisë; kaq e pakorrigjueshme dhe e çrregullt, e megjithatë kaq e hapur ndaj udhëzimeve – më pëlqen tepër, tepër, tepër.» Më 28 shkurt [[1885|1885,]] Matilda dhe Edoardo u martuan. Gazeta e përditshme ''La Tribuna'' botoi një artikull të ditës të shkruar nga Gabriele D'Annunzio nën titullin ''Nuptialia'' . Çifti shkoi të jetonte në pallatin Ciccarelli, në Via Monte di Dio. Ata patën katër fëmijë, të gjithë djem: Antonio, Carlo dhe Paolo (binjakë) dhe Michele . Pavarësisht shtatzënive, puna e Seraos nuk u ndal. Gjatë viteve të saj romake ajo botoi romanet: ''Pagina Azzurra'', ''All'erta!,'' ''Sentinella'', ''La conquista di Roma'', ''Piccole anime'', ''Il ventre di Napoli'' (1884), ''Il romanzo della fanciulla'', etj. [[Skeda:Eleonora_Duse_with_Matilde_Serao,_Francesco_Paolo_and_Tristan_Bernard.jpg|parapamje|Matilde Serao me Eleonora Duse, Francesco Paolo Tosti dhe Tristan Bernard]] === Gazetari === Matilde Serao dhe Edoardo Scarfoglio krijuan jo vetëm një bashkim romantik, por edhe një partneritet profesional. Scarfoglio kishte kohë që po mendonte të themelonte gazetën e tij të përditshme. Së bashku me Matildën, ai e realizoi planin e tij: në [[1885|vitin 1885,]] ata themeluan ''Corriere di Roma'' . Gruaja e tij kontribuoi me shkrimet e saj dhe ftoi shkrimtarët më të mirë të kohës për të kontribuar. Megjithatë, gazeta dështoi të bëhej e famshme, për shkak të konkurrencës nga ''La Tribuna'', më e fuqishmja dhe gazeta më e lexuar romake e kohës . Serao, duke u mbështetur në atë përvojë, botoi një roman të rëndësishëm , ''Vita e avventure di Riccardo Joanna'', të cilin [[Benedetto Croce]] e quajti "romani i gazetarisë". [[Gazetaria]] ishte për Matilde Seraon një fushë vëzhgimesh, zakonesh, të cilat ajo më pas i solli në romanet e saj, madje edhe ato që kritikët i përcaktuan si botërore, si ''Cuore infermo'' (1881) dhe ''Addio amore'' (1890). Pikërisht në këtë shënim "zakonesh", si një pjesëmarrje e drejtpërdrejtë në realitetin e jetës dhe të qenies, duhet pranuar se «Donna Matilde e kishte gazetarinë në gjak» Shënimet e saj mbi modën, ushqimin, sportin, ngjarjet sociale, zhvillimet më të fundit të përparimit, si dhe zakonet dhe traditat, balancoheshin nga një fokus i veçantë në faktet dhe ngjarjet sociale, që përcaktonin stilin e Matilde Serao. Ajo botoi, ndër të tjera, edhe në ''Giornale delle Donne'',një nga revistat kryesore të të drejtave të grave të asaj kohe . Ndër kontributet e tij të shumta në Corriere di Roma, do të kujtojmë ''librin "Si vdesin mësuesit"'', një denoncim i situatës së mësuesve të shkollave fillore pas vetëvrasjes së Italia Donati-t pas hetimit nga Corriere della Sera të kryer nga [[Carlo Paladini]] . === Kthimi në Napoli dhe themelimi i ''Mattino-s'' === Ndërkohë, gazeta ''Corriere di Roma'', e cila kishte pasur një ekzistencë të trazuar që nga fillimi i saj, ishte shumë e zhytur në borxhe. Matilde Serao dhe burri i saj nuk dinin si ta përballonin situatën e vështirë financiare. Situata u zgjidh nga një takim i rastësishëm në [[Napoli]] me bankierin e Livornos, Matteo Schilizzi, i cili jetonte në qytetin napolitan për arsye klimatike dhe ishte pronar i gazetës së përditshme ''Corriere del Mattino'' . Schilizzi propozoi që çifti të shpërngulej në Napoli për të vazhduar projektin e tyre në gazetën e tij. Të dy pranuan. Bankieri mori përsipër borxhet e gazetës romake (midis 14,000 dhe 15,000 lireta) dhe më 14 nëntor [[1887]], ''Corriere di Roma'' pushoi së botuari. Pak më pas, ajo u bashkua me ''Corriere del Mattino'', dhe nga bashkimi lindi ''Corriere di Napoli'', numri i parë i së cilës u botua më 1 janar [[1888]] . Serao ftoi shkrimtarë të shquar si [[Giosuè Carducci]], Gabriele D'Annunzio dhe Salvatore Di Giacomo për të bashkëpunuar në gazetë. Në [[1891|vitin 1891,]] Scarfoglio dhe gruaja e tij u larguan nga ''Corriere di Napoli'', nga e cila shitën një të katërtën e pronësisë së tyre, duke fituar 100,000 lireta. Me këtë kapital, çifti vendosi të themelonte një gazetë të re, e cila u quajt ''Il Mattino'' dhe numri i parë i së cilës u botua më 16 mars [[1892|1892.]] Matilda ndonjëherë i nënshkruante artikujt e saj me [[Pseudonimi|pseudonimet]] Gibus (kapelë cilindrike që paloset me thyerje ), Riccardo Joanna, Giuliano Sorel, Chiquita <ref name=":0">{{Cite journal |year=II |title=Principali giornalisti italiani |url=https://books.google.it/books?id=Y8ATAAAAYAAJ |journal=Almanacco italiano 1897 |location=Firenze |publisher=Bemporad |page=438}}</ref> . === Ndarja nga Scarfoglio === Viti 1892 do të rezultonte të ishte një vit plot fatkeqësi për Matilden. Serao u trondit nga një incident që ''që pritej të shkaktonte'' një trazim të madh.Pas një debati me burrin e saj, vendosi të largohej nga qyteti për një periudhë pushimi në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Gjatë mungesës së gruas së tij, Edoardo takoi Gabrielle Bessard, një këngëtare teatri, në Romë, dhe të dy filluan një lidhje dashurie. Pas dy vitesh, Gabrielle mbeti shtatzënë. Scarfoglio refuzoi ta linte gruan e tij. Më 29 gusht [[1894]], Bessard u shfaq në shtëpinë e Scarfoglios dhe, pasi la vajzën e tyre të vogël, qëlloi veten në prag të derës. Ajo i la një shënim Edoardo Scarfoglios: " ''Më fal që po vritem dera jote si një qen besnik. Të dua gjithmonë'' ." ''Il Mattino'', duke vepruar në mënyrë të kundërt me etikën profesionale, e fshehu lajmin duke e censuruar, dhe redaktorët e lajmeve madje arritën t'i bindnin kolegët e tyre në ''Corriere di Napoli'' që të mos botonin asgjë. Megjithatë, më 31 gusht, ''Corriere'',në sfidë të hapur ndaj çiftit Scarfoglio-Serao, prishi marrëveshjen dhe i raportoi incidentin lexuesve të tij . Il Mattino u përgjigj më 1 shtator në seksionin e lajmeve, me një artikull të titulluar: ''Çështja Bessard dhe poshtërsia e z. Schilizzi'', ndoshta i shkruar nga Scarfoglio. Gabrielle Bessard vdiq në Ospedale degli Incurabili në mesditë më 5 shtator. Lajmi shkaktoi një trazim të madh në të gjithë Napolin. Scarfoglio ia besoi vajzën Matildës, e cila e mori në kujdes . Matilde zgjodhi ta emëronte të porsalindurën me emrin e nënës së saj, Paolina. Ajo e kishte falur burrin e saj, por pas disa vitesh, vendosi ta ndërpriste marrëdhënien përgjithmonë. === Braktisja e Il Mattino === Në [[1900|vitin 1900,]] senatori Giuseppe Saredo filloi një hetim në Napoli, pas shpërbërjes së administratës komunale. Komisioni, i ndarë në disa pjesë, hetoi rindërtimin, [[Kanalizimi|sistemin e kanalizimeve]], ujësjellësin e Serinos, arsimin, buxhetet dhe çështje të tjera. ''Il Mattino'' u përfshi në skandalin që pasoi, me akuza kundër Scarfoglios për komplot me administratën e mëparshme. Ai nuk e lejoi veten të frikësohej nga akuzat se ishte i korruptuar, se kishte marrë para në këmbim të favoreve, se kishte një standard jetese përtej mundësive të tij. As Matilde nuk u kursye; ajo u akuzua se kishte pranuar disa herë para në këmbim të rekomandimeve për punë. Përballë sulmit, Scarfoglio e mbrojti atë në "Il Mattino": «A e beson seriozisht Saredo se Matilde Serao i kërkoi një polici bashkiake 200 lira për një rekomandim drejtuar një këshilltari? Jo, ai e di që një artikull në "Figaro" do të kishte qenë i mjaftueshëm për ta kursyer këtë poshtërim! Dhe vërtet beson se ia ka shitur një klarinetisti për 2.000 lire një premtim kaq problematik?Jo. Ai e di që dhjetë nga gazetat që e mbështetën me më shumë mosmirënjohje po i ofrojnë më shumë për një roman të shkurtër, punën e disa netëve!Prandaj, ai veproi me keqbesim të plotë dhe të plotë, dhe nuk e çoi gruan e tij në këtë kurth, përveç nëse e dinte se plagosja e burrit të saj nuk ishte e mjaftueshme për të shkatërruar gazetën.» Mbrojtja e Scarfoglios vazhdoi me kujdes. Akuzës se jetonte përtej mundësive të tij dhe për këtë arsye përdorte të ardhura të fshehura, ai iu përgjigj duke publikuar të ardhurat, shpenzimet dhe fitimet e tij, të gruas së tij dhe të gazetës «Stallat e znj. Serao janë katandisur në një karrocë të vjetër dore për t'u strehuar nga shiu, në një qytet ku nuk ka një karrocë të mbyllur në shesh dhe një kalë nga Apokalipsi: karroca dhe kali vlejnë të dy 500 lira dhe ajo i zotëronte ato edhe para themelimit të Il Mattino. "Të mirat" e mia përbëhen nga një makinë e blerë dy vjet e tetë muaj më parë për 5,960 franga, përfshirë paketimin dhe aksesorët. Ajo që zonja Serao nuk ka shpërdoruar kurrë pasurinë e saj për zbukurime, që ajo nuk ka zotëruar asnjë bizhuteri, janë çështje të njohura në të gjithë Evropën.» Brenda pak muajsh, firma e saj u zhduk përfundimisht nga faqet e Il ''Mattino'' . Matilda, e mbetur me dymbëdhjetë mijë lira dhe e përjashtuar nga gazeta, u përpoq t'i përkushtohej një reviste, "Settimana", por rezultati nuk ishte bindës. Në këtë dimension, një rubrikë e thjeshtë e krijuar nga Serao, "Bletët, mizat dhe grerëzat", përfundoi duke qenë e suksesshme. Kjo rubrikë me fat, e cila rishfaqej herë pas here në gazeta të tjera nën maska të ndryshme, e shoqëroi atë, me tituj të ndryshëm, për 41 vjet. Nga ''Corriere di Roma'', në ''Corriere di Napoli'', në Il ''Mattino'' ku, nga [[1896|viti 1896]], mori emrin ''Mosconi'' dhe më në fund në gazetën e fundit të themeluar nga Serao, ''Il Giorno'' . Kështu, jeta e një qyteti u ringjall me ide të nxjerra përgjithësisht nga jeta luksoze, por të vendosura në realitetin e përditshëm, problemet e zakonshme të të cilit ofruan sfond për "bletët" më të zgjuara dhe të gjalla. === Një partneritet i ri personal dhe profesional === Më 13 nëntor, dorëheqja zyrtare e Seraos si redaktore e gazetës u shfaq në Il ''Mattino'' . Ajo tani ishte zyrtarisht e papunë. Të bëhej redaktore gazete pasi kishte qenë themeluese dhe bashkëredaktore e një gazete të përditshme nuk ishte një perspektivë tërheqëse . Përveç kësaj, i shtohej edhe poshtërimi që jeta martesore i kishte shkaktuar asaj, si publikisht ashtu edhe privatisht. Në vitin 1899, nga një lidhje me poetin dhe gazetarin Mario Giobbe (i cili do të vriste veten në vitin 1906), lindi një vajzë, të cilën shkrimtarja dëshironte ta quante Eleonora, në shenjë dashurie për Duse-n . Në [[1903|vitin 1903]], në jetën e saj hyri një gazetar tjetër, Giuseppe Natale, me të cilin themeloi - gruaja e parë në historinë e gazetarisë italiane - dhe drejtoi një gazetë të re të përditshme, ''Il Giorno'' . Duke u dalluar nga rivali i saj ''Mattino'' di Scarfoglio, me të cilin hyri në konkurrencë të drejtpërdrejtë, gazeta e Seraos ishte më e qetë në betejat e saj dhe rrallë polemizuese dhe arriti një sukses të mirë. Në vitin 1911 ajo mori drejtimin e revistës javore për zonjat «La moda del giorno», botuar nga Antonio Quattrini . Ndërkohë, [[Lufta e Parë Botërore|Lufta e Madhe]] po afrohej me shpejtësi, por ''Il Giorno,'' ndryshe nga Il ''Mattino'', dukej larg çdo iniciative ndërhyrëse. Të dy gazetat ndoqën një vijë të përbashkët vetëm drejt fundit të luftës. === Vitet e fundit dhe vdekja === Pas vdekjes së Edoardo Scarfoglio-s (1917), në vitin 1926 vdiq edhe partneri i saj i dytë, Giuseppe Natale, në moshën 56 vjeç. Ajo mbeti vetëm, por vazhdoi punën e saj gazetareske dhe letrare me të njëjtën gjallëri në vitet 1920 .Matilde vdiq në vitin 1927 nga një sulm në zemër ndërsa ishte ulur në tavolinën e saj duke shkruar. Ajo u varros në kapelën familjare në varrezat Poggioreale në Napoli. == Vlerësime kritike == * Henry James «e vendos ''veprën “Toka e Cockaigne”'' të Seraos ,ndër veprat më të rëndësishme, më të denja për t'u vënë re». Ai e shkroi këtë në revistën ''The North American Review'' (24 mars 1901), pastaj në ''Notes on Novelists'' (Dent, Londër 1914) . * Ugo Ojetti e intervistoi atë . * [[Benedetto Croce]] në një ese të vitit 1903: «një imagjinatë çuditërisht e qartë dhe e gjallë»; * [[Giosuè Carducci]] e gjykoi atë si "shkrimtarja më e fortë e prozës në Itali"; * Edith Wharton shkroi për të ( ''Një Vështrim i Prapa'' ): «Në vendet latine, gratë e pakta që shkëlqejnë si bashkëbiseduese shpesh ndërhyjnë, në dëm të një shkëmbimi të shpejtë fjalësh. Jo kështu me Matilde Serao. Ajo nuk kërkoi të profetizonte dhe të dominonte: ajo që e interesonte ishte të komunikonte me njerëz inteligjentë. Trajnimi i saj si gazetare, fillimisht në Il ''Mattino'', gazetën e bashkëshortit të saj Edoardo Scarfoglio, pastaj në të përditshmen e saj ''Il Giorno'', i kishte dhënë asaj një njohuri të përafërt dhe të gatshme të jetës dhe një përvojë të çështjeve publike, që mungonte plotësisht në Corinnas të dhomës së ndenjes: të cilën e tejkalonte në zgjuarsi dhe elokuencë. Ajo kishte një ndjenjë shumë të shkathët të ''lojës së ndershme'', dëgjonte me vëmendje, nuk ndalej kurrë shumë në një pikë të vetme, por i bënte vërejtjet e saj në momentin e duhur dhe me dëshirë ia jepte fjalën bashkëbiseduesit. Imagjinata e gjallë e romancieres (tre nga romanet e saj janë mjeshtërore) ushqehej gjithashtu nga leximi i gjerë dhe një përvojë e klasave shoqërore dhe llojeve njerëzore të ofruara nga shumë mundësitë e karrierës së saj gazetareske. Kultura dhe përvoja u bashkuan tek ajo në shkëlqimin e një intelekti të fortë. * [[Universiteti i Padovës]], bibliografi mbi Matilde Seraon në projektin [http://www.maldura.unipd.it/italianistica/ALI/principale.html Autorët e Letërsisë Italiane] . == Vepra == === Romane: === * ''Zemra e sëmurë,'' Torino, Casanova, 1881 (botim 1882). * ''Fantasy'', Torino, Casanova, 1883 (botim 1892). * ''Faqe Blu'', kushtuar Rocco De Zerbi, Milano, Quadrio, 1883. * ''Virtyti i Checchina'', Catania, Niccolò Giannotta Editore, 1884 (botim 1884). * ''Barku i Napolit,'' Milano, Treves, 1884; Napoli, Perrella, 1906 (botim 1884). * ''The Conquest of Rome'', Firence, Barbera, 1885 ( botim i vitit 1910). * ''Rrugët e Trishtueshme'', Corriere di Roma, 1886 * ''Romani i vajzës'', Milano, Treves, 1886; botim i rishikuar në 1895 me titullin Telegrafët e Shtetit. Roman për zonjat, Romë, Perino, 1895. (botim 1921). * ''Jeta dhe aventurat e Riccardo Joanna'', Milano, Galli, 1887 (botim 1887). * ''Lule pasioni. Tregime të shkurtra,'' Milano, Galli, 1888; Milan, Baldini, Castoldi & Co., 1899 (botim 1888). * ''Lamtumirë, Dashuri!,'' Napoli, Giannini, 1890. * ''Toka e Cockaigne'' (Roman Neapolitan), Milano, Treves, 1891. * ''Small Novel'', Napoli, Pierro, 1891. * ''Ndëshkimi'', Torino, Kazanova, 1893. * ''Të dashuruarit''. Pastels, Milano, Treves, 1894. * ''The Maries,'' Napoli, Pierro, 1894 (botim i vitit 1904) * ''Indiferenti'', Napoli, Pierro, 1896. * ''The Unfaithful'', Milan, Brigola, 1897. * ''Donna Paola'', Romë, Voghera, 1897. * ''Në ëndërr,'' Firence, Paggi, 1897. * ''Në vendin e Jezusit.'' Kujtimet e një udhëtimi në Palestinë, Napoli, Tocco, 1898. * ''The Story of a Nun'', Catania, Giannotta, 1898 (ribotuar në 2019 nga ABE, redaktuar nga Donato Sperduto, me një ese mbi Matilde Serao dhe Balzac). * ''Valltarja'', Catania, Giannotta, 1899. * ''Si një Lule'', Firence, Landi, 1900. * ''Të dish si të jetosh.'' (Rregullat e sjelljes së mirë), si Gibus i Mëngjesit, Napoli, Tocco, 1900 (Wikisource Lexo në Wikisource, botimi i vitit 1900). * ''Shpirti i Thjeshtë.'' Motra Giovanna della Croce, Milano, Treves, 1901 * ''Madona dhe Shenjtorët.'' Në Besim dhe në Jetë, Napoli, Trani, 1901. * ''Një Histori e Dy Shpirtrave,'' Romë, Antologji e Re, 1904 * ''Tre Gra'', Romë, Voghera, 1905. * ''Pas Faljes,'' në "Antologji e Re", 1906. * ''Vezuvi Sterminator. Ditari i Shpërthimit të Prillit 1906'', Napoli, Perrella, 1906. * ''Gazeta'', Napoli, Perrella, 1906. * ''Legjenda e Napolit,'' Napoli, Perrella, 1906. * ''Ëndërrim'', Catania, Giannotta, 1906. * ''Rroftë Jeta!'', Romë, Antologji e Re, 1908. * ''Cristina'', Romë, Voghera, 1908. * ''Flokët e Samsoni''t, Napoli, Perrella, 1909. * ''San Gennaro në Legjendë dhe Jetë'', Lanciano, Carabba, 1909. * ''Pelegrini Pasionant''. Histori Dashurie, Napoli, Perrella, 1911. * ''Dora e Prerë.'' Një Roman Dashurie, Firence, Salani, 1912. * ''Ajo Nuk u Përgjigj'', Milan, Treves, 1914. * ''Një Grua Flet. Një Ditar i Luftës së Grave'', Maj 1915 - Mars 1916, Milano, Treves, 1916. Ribotuar nga Rina Edizioni në Maj 2018. * ''Ki frikë Luanin'', Florence, Salani, 1916. * ''Jeta është kaq e gjatë! Tregime të shkurtra'', Milano, Treves, 1918. * ''Gruaja e një burri të madh dhe tregime të tjera të shkurtra të zgjedhura nga autori'', Milano, Quintieri, 1919 * ''Vdekja juaj.... Një roman në tre ditë,'' Milano, Treves, 1926 * ''Via delle Cinque Lune'', Milano, Garzanti, 1941. * ''Vepra, 2 vëllime, redaktuar nga Pietro Pancrazi''. Milano, 1946. * ''Syri i Napolit'', Milano, Garzanti, 1962. * ''Blueflies,'' Napoli, Edizioni del Delfino, 1974. * ''Dehja,'' skllavëria dhe vdekja, Napoli, Guida, 1977. * ''Përmbledhje tregimesh të shkurtra Dal vero,'' Milano, Perussia & Quadrio, 1879. Raccolta minima, Milano, Perussia & Quadrio, 1881. * ''Virtyti i Checchina-s'', Catania, Giannotta, 1884. (përmbledhje e episodeve të botuara në Domenica Letteraria) ( [http://digilander.libero.it/bepi/virtu/virtu.html versioni i dixhitalizuar] ). * ''Tregime Napolitane'', Milano, Treves, 1889. :* ''Roje vigjilente!'' :* ''Trefish i thatë'' :* ''Tridhjetë Përqind'' (ribotuar në 2017 nga Elliot ). :* ''Ose Giovannino ose vdekja'' * ''Të Dashuruarit'', Milano, Treves, 1894. * "Flaka e Madhe" * "Perëndim Dielli" * "Dashnori i Çmendur" * "Ëndrra e një nate vere" * ''Tregime të shkurtra sentimentale'', Livorno, Belforte, 1902. * ; Nën pseudonimin "Tuffolina" * ''Djalë bjond'', 3 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Gjëra të vjetra të bëra të reja'', 21 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Një pikturë'', 28 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Tregim i shkurtër'', 15 shkurt 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Ironia'', 5 mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Letër e Hapur drejtuar një këngëtari'', 20 Mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Opale'', Napoli, De Angelis, 1878. (vëllimi i parë) * ; Nën pseudonimin "Tartarin" * ''Montecitorio'', me Edoardo Scarfoglio, Firence, Sersale, 1886. * ''Shpirti i Luleve'', Milano, Shtëpia Botuese Kombëtare, 1903. * ''Shën Tereza'', Katania, Giannotta, 1904. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Santa%20Teresa Lexo] në Wikisource) === Shkrime të tjera === * ''Si vdesin mësuesit'', në "Corriere di Roma", 25 qershor 1886 * ''Për fundin e gazetës La Rassegna. Opinione të shtypit italian'', Romë, Tip. Nazionale, 1886. * ''Italia në Bolonjë. Letra'', Milano, Treves, 1888. * ''Letra dashurie. Arsyeja e vdekjes'', Catania, Giannotta, 1901. * ''Letrat e një udhëtari'', Napoli, Perrella, 1908. * ''Jeta dhe Shkolla. Një libër për klasën e katërt të shkollës fillore'', me [[Camillo Alberici]], Firence, Bemporad, 1912. * ''Në kujtim të Neerës. Leksion i mbajtur më 10 maj, në Milano, në sallën "Società del Giardino"'', Milano, Treves, 1920. == Kuriozitet == * Çifti i linjave të trenaveI ntercity '''704''' (Napoli-Venecia) dhe '''705''' (Venecia-Napoli) u emërua "Matilde Serao" . === '''Shënime''' '''s'''hpjeguese === Në Napoli kishte dy gazeta ditore: "Il Corriere del Mattino" dhe "Il Pungolo".<ref>{{Citation |title=Matilde Serao |date=2026-05-16 |url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Matilde_Serao&oldid=150719145 |work=Wikipedia |language=it |access-date=2026-05-31}}</ref> Një shkrim i shkruar nga Matilde Serao në vitin 1894.<ref>{{Citation |title=Matilde Serao |date=2026-05-16 |url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Matilde_Serao&oldid=150719145 |work=Wikipedia |language=it |access-date=2026-05-31}}</ref> E themeluar më 27 mars 1904, ajo u redaktua për shumë vjet nga bashkëshorti i themelueseve, Giuseppe Natale. Serao shkroi kolonën e suksesshme Mosconi me pseudonimin 'Gibus'. Gazeta ndërpreu botimin më 26 gusht 1927, vetëm një muaj pas vdekjes së themelueseve.<ref name=":0" /> Që nga Orari Zyrtar i Dimrit 2009/10, u ndërpre praktika e emërtimit të trenave.<ref name=":0" /> == Bibliografia == * Emilio Cecchi, SERAO, Matilde, in Enciclopedia Italiana, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1935. URL consultato il 18 gennaio 2023. * {{Citation |title=Notes on novelists, with some other notes |url=https://archive.org/details/notesonnovelists00jameiala/page/294/mode/2up?q=matilde+serao |language=en}} * Anna Banti, Matilde Serao, Torino, UTET, 1965, SBN RAV0074538. * Ettore Caccia, Matilde Serao e Giuseppe Giacosa, Venezia, Lettere Italiane (Helvetia), 1968, SBN BVE0277785. * (FR) Marie Gracieuse Martin-Gistucci, L'œuvre romanesque de Matilde Serao publié avec l'aide du Centre Universitaire de Savoie, Grenoble, Presses Universitaires de Grenoble, 1973, SBN SBL0202864. * Umberto Eco ... [et al.], Carolina Invernizio, Matilde Serao, Liala, Firenze, La nuova Italia, 1979, SBN LO10059862. * Gianni Infusino (a cura di), Matilde Serao tra giornalismo e letteratura, Napoli, Guida, 1981, SBN SBL0305023. Scritti di Michele Prisco [et al.]. * Giancarlo Buzzi, Invito alla lettura di Matilde Serao, Milano, Mursia, 1981, SBN LO10050210. * Maryse Jeuland Meynaud, Immagini, linguaggio e modelli del corpo nell'opera narrativa di Matilde Serao, Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1986, SBN CFI0065042. * Renzo Frattarolo, Per uno studio su Matilde Serao, Firenze, L. S. Olschki, 1989. * Michele Prisco, Matilde Serao: una napoletana verace, Roma, Tascabili Economici Newton, 1995, SBN CAM0002853. * Michele Cataudella, Un taccuino inedito di Matilde Serao, Napoli, Graus, 2008, SBN NAP0419905. * Angelo Porcaro, Il verismo di Matilde Serao, Parma, Photocity, 2013, SBN NAP0770107. * {{Cite book |title=Matilde Serao |publisher=Pacini Fazzi Editore |year=2017 |location=Lucca |language=it}} * == Lidhje të jashtme == Serào, Matilde, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Redakto në Wikidata Serào, Matilde, në sapere.it, De Agostini. Redakto në Wikidata (ANG) Matilde Serao, në Encyclopaedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Redakto në Wikidata Emanuela Bufacchi, SERAO, Matilde Caterina, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 92, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2018. Redakto në Wikidata Matilde Serao, në enciclopediadelledonne.it, Enciclopedia delle donne. Redakto në Wikidata Veprat e Matilde Serao, në Liber Liber. Redakto në Wikidata Veprat e Matilde Serao, në MLOL, Horizons Unlimited. Redakto në Wikidata (EN) Veprat e Matilde Serao, në Open Library, Internet Archive. Redakto në Wikidata (EN) Librat audio nga Matilde Serao, në LibriVox. Redakto në Wikidata (EN) Bibliografia e Matilde Seraos, në Internet Speculative Fiction Database, Al von Ruff. Redakto në Wikidata (EN) Matilde Serao, në Goodreads. Redakto në Wikidata Bibliografia italiane e Matilde Seraos, në Katalogun Vegetti të Letërsisë Fantastike, Fantascienza.com. Redakto në Wikidata Matilde Serao, në Arkivin Historik Ricordi, Ricordi & C. Redakto në Wikidata (EN) Matilde Serao, në IMDb, IMDb.com. Redakto në Wikidata Vepra të dixhitalizuara nga Matilde Serao, në intratext.com. Vepra të dixhitalizuara nga Matilde Serao, në classicistranieri.com. Biografia e Matilde Serao, në italialibri.net. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1927]] [[Kategoria:Lindje 1856]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] m63e8m1klz5edqzt9ge7flr18ad16i1 2986365 2986352 2026-06-01T15:31:40Z Alvisa Sopi 186770 2986365 wikitext text/x-wiki '''Matilde Serao''' (Patra, 7 mars [[1856]] - Napoli, 25 korrik [[1927]]) ishte një shkrimtare dhe gazetare italiane. Si shkrimtare, ajo konsiderohet si një nga përfaqësueset më të mëdha të verizmit. Si gazetare, ajo ishte gruaja e parë italiane që themeloi dhe drejtoi një gazetë ditore, ''Il Corriere di Roma'', një përvojë që më vonë e përsëriti me ''Il Mattino'' dhe ''Il Giorno''. Ajo u cilësua nga Angelo de Gubernatis në vitin 1895 si "Më e fuqishmja për sa i përket inteligjencës, imagjinatës së gjallë dhe forcës së stilit midis shkrimtarëve tanë". == Biografia == [[Skeda:Serao_Signature.jpg|parapamje|Nënshkrimi i Matilde Serao]] === Vitet e hershme === Ajo lindi nga avokati napolitan Francesco Saverio Serao dhe Paolina Borrelly (ose Borrelli, siç e nënshkroi emrin e saj në fillim të karrierës, ose edhe Borelly, Borrely ose Bonelly), një fisnike greke e rrëzuar, pasardhëse e familjes së shquar fanariote Scanavi (ose Scanavy ose edhe Skanavy) me origjinë nga Kios dhe e lidhur me familjet kryesore fanariote, përfshirë princat Ypsilanti, Schilizzi dhe Vogorides. Babai i saj, avokat dhe gazetar, ishte detyruar të largohej nga qyteti i tij në vitin 1848 sepse kërkohej si aktivist kundër Bourbonëve. Gjatë mërgimit të tij në Greqi, ku kishte gjetur punë si mësues italian, ai takoi dhe u martua me Paolina Borrelly, e cila do të bëhej modeli për Matilden e re. Më 15 gusht [[1860|1860,]] familja Serao, me njoftimin e rënies së afërt të Francis II, u kthye në atdheun e tyre. Ata gjetën strehim në Ventaroli, një fshat i vogël i Carinola-s (rreth 30 km nga Caserta), ku familja zotëronte prona. «Ventaroli është më pak se një fshat, as nuk do ta gjeni në hartë: është një katund i vogël kodrinor, më afër Sparanise sesa Gaeta. Ka 256 banorë, tre shtëpi fisnore, një kishë tërësisht të bardhë dhe një varrezë tërësisht të gjelbër; ka një idiot me gungë, një plake të çmendur dhe një eremit në një kapelë të vogël» === Adoleshenca === Vitet e saj të hershme të adoleshencës ishin të qeta dhe të lumtura. Ajo u zhvendos me familjen e saj në Napoli drejt fillimit të [[1861|vitit 1861]], ku babai i saj filloi të punonte si gazetar në ''Il Pungolo'' . Që në moshë të vogël, ajo përjetoi mjedisin e një zyre redaksionale gazete; pavarësisht këtij ndikimi dhe pavarësisht përpjekjeve të nënës së saj, në moshën tetëvjeçare ajo ende nuk kishte mësuar të lexonte ose të shkruante. Ajo mësoi më vonë, si rezultat i peripecive ekonomike dhe sëmundjes së rëndë të nënës së saj. Në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, pa kualifikime formale, ajo u regjistrua si auditore në Kolegjin e Trajnimit të Mësuesve "Eleonora Pimentel Fonseca" në Piazza del Gesù, Napoli. Vitin e ardhshëm, në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, ajo u konvertua në katolicizëm nga besimi ortodoks (feja e nënës së saj).Në [[1874|vitin 1874]] ajo mori diplomën e mësuesisë. Për të ndihmuar buxhetin e vogël të familjes, ajo kërkoi një punë të qëndrueshme, dhe fitoi një vend si asistente në Zyrën Shtetërore të Telegrafit; e mbajti këtë punë për tre vjet. Kjo përvojë më vonë e frymëzoi të shkruante një libër të dedikuar botës së operatoreve femra të telegrafit ( ''Il romanzo di una fanciulla'', 1886). Edhe pse pjesën më të madhe të ditës së saj merrej me punë, thirrja e saj letrare shpejt u bë mbizotëruese. Ajo filloi fillimisht me artikuj të shkurtër në shtojcat e ''Giornale di Napoli'', pastaj kaloi në skica dhe tregime të shkurtra të nënshkruara me pseudonimin "Tuffolina". Në moshën 22 vjeç ( [[1878]] ) ajo përfundoi përfundoi novelën e tij të parë, Opale, të cilin ia dërgoi ''gazetës Corriere del Mattino'' . Vitin pasardhës, ai krijoi një miqësi të sinqertë me aktoren Eleonora Duse, atëherë aktorja e re kryesore në Compagnia Stabile dei Fiorentini në Napoli, së bashku me Giovanni Emanuel dhe Giacinta Pezzana. Serao qëndroi pranë aktores dhe e ndihmoi atë kur ajo mbeti shtatzënë gjatë një marrëdhënieje romantike të trazuar me Martino Cafieron dhe u detyrua të lindte fëmijën në Marina di Pisa, por fëmija lindi i vdekur. === Shkrimi === [[Skeda:Serao_Scarfoglio.jpg|parapamje|Matilde Serao me bashkëshortin e saj Edoardo Scarfoglio në vitin e martesës së tyre (1885)]] [[Skeda:Matilde_Serao_1890_radiocorriere.jpg|parapamje|278x278px|Matilde Serao në vitin 1890.]] Në moshën 26 vjeç ( [[1882]] ) ajo u largua nga Napoli për të provuar të ndryshonte jetën e saj. Ajo u transferua në [[Roma|Romë]] dhe bashkëpunoi për pesë vjet me ''[[Capitan Fracassa (rivista)|Kapiten Fracassa]]'' . Nën pseudonimin "Ciquita" ajo shkroi gjithçka, nga thashethemet te [[kritika letrare]] . Ajo gjithashtu krijoi një hapësirë për veten në rrethet e shoqërisë së lartë të kryeqytetit. Megjithatë, fiziku i saj, shprehjet e fytyrës dhe sjelljet e saj, shpesh shumë spontane për mjedisin e dhomës së vizatimit, dhe e qeshura e saj me zë të lartë, nuk e ndihmuan. Gjatë atyre takimeve, reputacioni i saj si një grua e pavarur ngjalli më shumë kuriozitet sesa admirim. Ato zonja elegante nuk kanë asnjë ide se unë i njoh përmbi-poshtë – shkroi Matilda – se do t’i përfshij në veprat e mia; ato nuk janë të vetëdijshme për vlerën time, për fuqinë time… Momentet më të lumtura të qëndrimit të saj në Romë ishin ndoshta mbrëmjet që kaloi e shoqëruar nga i ati, në redaksinë e Fracassa-s. Kur u botua libri që e bëri të famshme, ''Fantasia'' ( [[1883]] ), komenti i kritikut Edoardo Scarfoglio nuk ishte i favorshëm. Në revistën letrare ''Il libro di Don Chisciotte'', Scarfoglio shkroi: "... mund të thuhet se është si një lëndë inorganike, si një supë e bërë nga të gjitha mbetjet e një banketi të bollshëm, në të cilën disa pigmente tepër të forta përpiqen më kot t'i japin shije të zbehtë të gjithës". Sa i përket gjuhës së përdorur në libër, ai shtoi: "... tretet nën duart tuaja për shkak të pasaktësisë, papërshtatshmërisë dhe përzierjes së fjalëve dialektore italiane dhe franceze". Më vonë, vetë Matilda i njohu arsyet e "mosshkrimit të mirë" të saj në studimet e saj të dobëta dhe të paplota dhe në mjedisin e saj; por ajo mezi priste të theksonte: "Ju rrëfej se nëse rastësisht do të mësoja ta bëja, nuk do ta bëja. Unë besoj se, me gjallërinë e asaj gjuhe të pasigurt dhe atij stili të thyer, unë i shtoj ngrohtësi veprave të mia, dhe ngrohtësia jo vetëm që i gjallëron trupat, por i ruan ato nga çdo prishje e kohës ". === Fillimi i partneritetit me Scarfoglio-n === Takimi i parë midis Edoardo Scarfoglio dhe Matilde Serao u zhvillua në redaksinë e Kapiten Fracassa. Matilde Serao u magjeps nga i riu inteligjent dhe i gjallë. Filloi një marrëdhënie që shkaktoi thashetheme në klasat e larta të Romës. Edoardo Scarfoglio i shkroi për të një miku: «Kjo grua, kaq konvencionale, shpifëse dhe e rreme mes njerëzve, e megjithatë kaq e thjeshtë, kaq e përzemërt, kaq e hapur në privatësi; kaq mendjemadhe me të tjerët dhe kaq e përulur me mua; kaq e shëmtuar në jetën e përditshme dhe kaq e bukur në çastet e dashurisë; kaq e pakorrigjueshme dhe e çrregullt, e megjithatë kaq e hapur ndaj udhëzimeve – më pëlqen tepër, tepër, tepër.» Më 28 shkurt [[1885|1885,]] Matilda dhe Edoardo u martuan. Gazeta e përditshme ''La Tribuna'' botoi një artikull të ditës të shkruar nga Gabriele D'Annunzio nën titullin ''Nuptialia'' . Çifti shkoi të jetonte në pallatin Ciccarelli, në Via Monte di Dio. Ata patën katër fëmijë, të gjithë djem: Antonio, Carlo dhe Paolo (binjakë) dhe Michele . Pavarësisht shtatzënive, puna e Seraos nuk u ndal. Gjatë viteve të saj romake ajo botoi romanet: ''Pagina Azzurra'', ''All'erta!,'' ''Sentinella'', ''La conquista di Roma'', ''Piccole anime'', ''Il ventre di Napoli'' (1884), ''Il romanzo della fanciulla'', etj. [[Skeda:Eleonora_Duse_with_Matilde_Serao,_Francesco_Paolo_and_Tristan_Bernard.jpg|parapamje|Matilde Serao me Eleonora Duse, Francesco Paolo Tosti dhe Tristan Bernard]] === Gazetari === Matilde Serao dhe Edoardo Scarfoglio krijuan jo vetëm një bashkim romantik, por edhe një partneritet profesional. Scarfoglio kishte kohë që po mendonte të themelonte gazetën e tij të përditshme. Së bashku me Matildën, ai e realizoi planin e tij: në [[1885|vitin 1885,]] ata themeluan ''Corriere di Roma'' . Gruaja e tij kontribuoi me shkrimet e saj dhe ftoi shkrimtarët më të mirë të kohës për të kontribuar. Megjithatë, gazeta dështoi të bëhej e famshme, për shkak të konkurrencës nga ''La Tribuna'', më e fuqishmja dhe gazeta më e lexuar romake e kohës . Serao, duke u mbështetur në atë përvojë, botoi një roman të rëndësishëm , ''Vita e avventure di Riccardo Joanna'', të cilin [[Benedetto Croce]] e quajti "romani i gazetarisë". [[Gazetaria]] ishte për Matilde Seraon një fushë vëzhgimesh, zakonesh, të cilat ajo më pas i solli në romanet e saj, madje edhe ato që kritikët i përcaktuan si botërore, si ''Cuore infermo'' (1881) dhe ''Addio amore'' (1890). Pikërisht në këtë shënim "zakonesh", si një pjesëmarrje e drejtpërdrejtë në realitetin e jetës dhe të qenies, duhet pranuar se «Donna Matilde e kishte gazetarinë në gjak» Shënimet e saj mbi modën, ushqimin, sportin, ngjarjet sociale, zhvillimet më të fundit të përparimit, si dhe zakonet dhe traditat, balancoheshin nga një fokus i veçantë në faktet dhe ngjarjet sociale, që përcaktonin stilin e Matilde Serao. Ajo botoi, ndër të tjera, edhe në ''Giornale delle Donne'',një nga revistat kryesore të të drejtave të grave të asaj kohe . Ndër kontributet e tij të shumta në Corriere di Roma, do të kujtojmë ''librin "Si vdesin mësuesit"'', një denoncim i situatës së mësuesve të shkollave fillore pas vetëvrasjes së Italia Donati-t pas hetimit nga Corriere della Sera të kryer nga [[Carlo Paladini]] . === Kthimi në Napoli dhe themelimi i ''Mattino-s'' === Ndërkohë, gazeta ''Corriere di Roma'', e cila kishte pasur një ekzistencë të trazuar që nga fillimi i saj, ishte shumë e zhytur në borxhe. Matilde Serao dhe burri i saj nuk dinin si ta përballonin situatën e vështirë financiare. Situata u zgjidh nga një takim i rastësishëm në [[Napoli]] me bankierin e Livornos, Matteo Schilizzi, i cili jetonte në qytetin napolitan për arsye klimatike dhe ishte pronar i gazetës së përditshme ''Corriere del Mattino'' . Schilizzi propozoi që çifti të shpërngulej në Napoli për të vazhduar projektin e tyre në gazetën e tij. Të dy pranuan. Bankieri mori përsipër borxhet e gazetës romake (midis 14,000 dhe 15,000 lireta) dhe më 14 nëntor [[1887]], ''Corriere di Roma'' pushoi së botuari. Pak më pas, ajo u bashkua me ''Corriere del Mattino'', dhe nga bashkimi lindi ''Corriere di Napoli'', numri i parë i së cilës u botua më 1 janar [[1888]] . Serao ftoi shkrimtarë të shquar si [[Giosuè Carducci]], Gabriele D'Annunzio dhe Salvatore Di Giacomo për të bashkëpunuar në gazetë. Në [[1891|vitin 1891,]] Scarfoglio dhe gruaja e tij u larguan nga ''Corriere di Napoli'', nga e cila shitën një të katërtën e pronësisë së tyre, duke fituar 100,000 lireta. Me këtë kapital, çifti vendosi të themelonte një gazetë të re, e cila u quajt ''Il Mattino'' dhe numri i parë i së cilës u botua më 16 mars [[1892|1892.]] Matilda ndonjëherë i nënshkruante artikujt e saj me [[Pseudonimi|pseudonimet]] Gibus (kapelë cilindrike që paloset me thyerje ), Riccardo Joanna, Giuliano Sorel, Chiquita <ref name=":0">{{Cite journal |year=II |title=Principali giornalisti italiani |url=https://books.google.it/books?id=Y8ATAAAAYAAJ |journal=Almanacco italiano 1897 |location=Firenze |publisher=Bemporad |page=438}}</ref> . === Ndarja nga Scarfoglio === Viti 1892 do të rezultonte të ishte një vit plot fatkeqësi për Matilden. Serao u trondit nga një incident që ''që pritej të shkaktonte'' një trazim të madh.Pas një debati me burrin e saj, vendosi të largohej nga qyteti për një periudhë pushimi në [[Lugina e Aostës|Luginën e Aostës]] . Gjatë mungesës së gruas së tij, Edoardo takoi Gabrielle Bessard, një këngëtare teatri, në Romë, dhe të dy filluan një lidhje dashurie. Pas dy vitesh, Gabrielle mbeti shtatzënë. Scarfoglio refuzoi ta linte gruan e tij. Më 29 gusht [[1894]], Bessard u shfaq në shtëpinë e Scarfoglios dhe, pasi la vajzën e tyre të vogël, qëlloi veten në prag të derës. Ajo i la një shënim Edoardo Scarfoglios: " ''Më fal që po vritem dera jote si një qen besnik. Të dua gjithmonë'' ." ''Il Mattino'', duke vepruar në mënyrë të kundërt me etikën profesionale, e fshehu lajmin duke e censuruar, dhe redaktorët e lajmeve madje arritën t'i bindnin kolegët e tyre në ''Corriere di Napoli'' që të mos botonin asgjë. Megjithatë, më 31 gusht, ''Corriere'',në sfidë të hapur ndaj çiftit Scarfoglio-Serao, prishi marrëveshjen dhe i raportoi incidentin lexuesve të tij . Il Mattino u përgjigj më 1 shtator në seksionin e lajmeve, me një artikull të titulluar: ''Çështja Bessard dhe poshtërsia e z. Schilizzi'', ndoshta i shkruar nga Scarfoglio. Gabrielle Bessard vdiq në Ospedale degli Incurabili në mesditë më 5 shtator. Lajmi shkaktoi një trazim të madh në të gjithë Napolin. Scarfoglio ia besoi vajzën Matildës, e cila e mori në kujdes . Matilde zgjodhi ta emëronte të porsalindurën me emrin e nënës së saj, Paolina. Ajo e kishte falur burrin e saj, por pas disa vitesh, vendosi ta ndërpriste marrëdhënien përgjithmonë. === Braktisja e Il Mattino === Në [[1900|vitin 1900,]] senatori Giuseppe Saredo filloi një hetim në Napoli, pas shpërbërjes së administratës komunale. Komisioni, i ndarë në disa pjesë, hetoi rindërtimin, [[Kanalizimi|sistemin e kanalizimeve]], ujësjellësin e Serinos, arsimin, buxhetet dhe çështje të tjera. ''Il Mattino'' u përfshi në skandalin që pasoi, me akuza kundër Scarfoglios për komplot me administratën e mëparshme. Ai nuk e lejoi veten të frikësohej nga akuzat se ishte i korruptuar, se kishte marrë para në këmbim të favoreve, se kishte një standard jetese përtej mundësive të tij. As Matilde nuk u kursye; ajo u akuzua se kishte pranuar disa herë para në këmbim të rekomandimeve për punë. Përballë sulmit, Scarfoglio e mbrojti atë në "Il Mattino": «A e beson seriozisht Saredo se Matilde Serao i kërkoi një polici bashkiake 200 lira për një rekomandim drejtuar një këshilltari? Jo, ai e di që një artikull në "Figaro" do të kishte qenë i mjaftueshëm për ta kursyer këtë poshtërim! Dhe vërtet beson se ia ka shitur një klarinetisti për 2.000 lire një premtim kaq problematik?Jo. Ai e di që dhjetë nga gazetat që e mbështetën me më shumë mosmirënjohje po i ofrojnë më shumë për një roman të shkurtër, punën e disa netëve!Prandaj, ai veproi me keqbesim të plotë dhe të plotë, dhe nuk e çoi gruan e tij në këtë kurth, përveç nëse e dinte se plagosja e burrit të saj nuk ishte e mjaftueshme për të shkatërruar gazetën.» Mbrojtja e Scarfoglios vazhdoi me kujdes. Akuzës se jetonte përtej mundësive të tij dhe për këtë arsye përdorte të ardhura të fshehura, ai iu përgjigj duke publikuar të ardhurat, shpenzimet dhe fitimet e tij, të gruas së tij dhe të gazetës «Stallat e znj. Serao janë katandisur në një karrocë të vjetër dore për t'u strehuar nga shiu, në një qytet ku nuk ka një karrocë të mbyllur në shesh dhe një kalë nga Apokalipsi: karroca dhe kali vlejnë të dy 500 lira dhe ajo i zotëronte ato edhe para themelimit të Il Mattino. "Të mirat" e mia përbëhen nga një makinë e blerë dy vjet e tetë muaj më parë për 5,960 franga, përfshirë paketimin dhe aksesorët. Ajo që zonja Serao nuk ka shpërdoruar kurrë pasurinë e saj për zbukurime, që ajo nuk ka zotëruar asnjë bizhuteri, janë çështje të njohura në të gjithë Evropën.» Brenda pak muajsh, firma e saj u zhduk përfundimisht nga faqet e Il ''Mattino'' . Matilda, e mbetur me dymbëdhjetë mijë lira dhe e përjashtuar nga gazeta, u përpoq t'i përkushtohej një reviste, "Settimana", por rezultati nuk ishte bindës. Në këtë dimension, një rubrikë e thjeshtë e krijuar nga Serao, "Bletët, mizat dhe grerëzat", përfundoi duke qenë e suksesshme. Kjo rubrikë me fat, e cila rishfaqej herë pas here në gazeta të tjera nën maska të ndryshme, e shoqëroi atë, me tituj të ndryshëm, për 41 vjet. Nga ''Corriere di Roma'', në ''Corriere di Napoli'', në Il ''Mattino'' ku, nga [[1896|viti 1896]], mori emrin ''Mosconi'' dhe më në fund në gazetën e fundit të themeluar nga Serao, ''Il Giorno'' . Kështu, jeta e një qyteti u ringjall me ide të nxjerra përgjithësisht nga jeta luksoze, por të vendosura në realitetin e përditshëm, problemet e zakonshme të të cilit ofruan sfond për "bletët" më të zgjuara dhe të gjalla. === Një partneritet i ri personal dhe profesional === Më 13 nëntor, dorëheqja zyrtare e Seraos si redaktore e gazetës u shfaq në Il ''Mattino'' . Ajo tani ishte zyrtarisht e papunë. Të bëhej redaktore gazete pasi kishte qenë themeluese dhe bashkëredaktore e një gazete të përditshme nuk ishte një perspektivë tërheqëse . Përveç kësaj, i shtohej edhe poshtërimi që jeta martesore i kishte shkaktuar asaj, si publikisht ashtu edhe privatisht. Në vitin 1899, nga një lidhje me poetin dhe gazetarin Mario Giobbe (i cili do të vriste veten në vitin 1906), lindi një vajzë, të cilën shkrimtarja dëshironte ta quante Eleonora, në shenjë dashurie për Duse-n . Në [[1903|vitin 1903]], në jetën e saj hyri një gazetar tjetër, Giuseppe Natale, me të cilin themeloi - gruaja e parë në historinë e gazetarisë italiane - dhe drejtoi një gazetë të re të përditshme, ''Il Giorno'' . Duke u dalluar nga rivali i saj ''Mattino'' di Scarfoglio, me të cilin hyri në konkurrencë të drejtpërdrejtë, gazeta e Seraos ishte më e qetë në betejat e saj dhe rrallë polemizuese dhe arriti një sukses të mirë. Në vitin 1911 ajo mori drejtimin e revistës javore për zonjat «La moda del giorno», botuar nga Antonio Quattrini . Ndërkohë, [[Lufta e Parë Botërore|Lufta e Madhe]] po afrohej me shpejtësi, por ''Il Giorno,'' ndryshe nga Il ''Mattino'', dukej larg çdo iniciative ndërhyrëse. Të dy gazetat ndoqën një vijë të përbashkët vetëm drejt fundit të luftës. === Vitet e fundit dhe vdekja === Pas vdekjes së Edoardo Scarfoglio-s (1917), në vitin 1926 vdiq edhe partneri i saj i dytë, Giuseppe Natale, në moshën 56 vjeç. Ajo mbeti vetëm, por vazhdoi punën e saj gazetareske dhe letrare me të njëjtën gjallëri në vitet 1920 .Matilde vdiq në vitin 1927 nga një sulm në zemër ndërsa ishte ulur në tavolinën e saj duke shkruar. Ajo u varros në kapelën familjare në varrezat Poggioreale në Napoli. == Vlerësime kritike == * Henry James «e vendos ''veprën “Toka e Cockaigne”'' të Seraos ,ndër veprat më të rëndësishme, më të denja për t'u vënë re». Ai e shkroi këtë në revistën ''The North American Review'' (24 mars 1901), pastaj në ''Notes on Novelists'' (Dent, Londër 1914) . * Ugo Ojetti e intervistoi atë . * [[Benedetto Croce]] në një ese të vitit 1903: «një imagjinatë çuditërisht e qartë dhe e gjallë»; * [[Giosuè Carducci]] e gjykoi atë si "shkrimtarja më e fortë e prozës në Itali"; * Edith Wharton shkroi për të ( ''Një Vështrim i Prapa'' ): «Në vendet latine, gratë e pakta që shkëlqejnë si bashkëbiseduese shpesh ndërhyjnë, në dëm të një shkëmbimi të shpejtë fjalësh. Jo kështu me Matilde Serao. Ajo nuk kërkoi të profetizonte dhe të dominonte: ajo që e interesonte ishte të komunikonte me njerëz inteligjentë. Trajnimi i saj si gazetare, fillimisht në Il ''Mattino'', gazetën e bashkëshortit të saj Edoardo Scarfoglio, pastaj në të përditshmen e saj ''Il Giorno'', i kishte dhënë asaj një njohuri të përafërt dhe të gatshme të jetës dhe një përvojë të çështjeve publike, që mungonte plotësisht në Corinnas të dhomës së ndenjes: të cilën e tejkalonte në zgjuarsi dhe elokuencë. Ajo kishte një ndjenjë shumë të shkathët të ''lojës së ndershme'', dëgjonte me vëmendje, nuk ndalej kurrë shumë në një pikë të vetme, por i bënte vërejtjet e saj në momentin e duhur dhe me dëshirë ia jepte fjalën bashkëbiseduesit. Imagjinata e gjallë e romancieres (tre nga romanet e saj janë mjeshtërore) ushqehej gjithashtu nga leximi i gjerë dhe një përvojë e klasave shoqërore dhe llojeve njerëzore të ofruara nga shumë mundësitë e karrierës së saj gazetareske. Kultura dhe përvoja u bashkuan tek ajo në shkëlqimin e një intelekti të fortë. * [[Universiteti i Padovës]], bibliografi mbi Matilde Seraon në projektin [http://www.maldura.unipd.it/italianistica/ALI/principale.html Autorët e Letërsisë Italiane] . == Vepra == === Romane: === * ''Zemra e sëmurë,'' Torino, Casanova, 1881 (botim 1882). * ''Fantasy'', Torino, Casanova, 1883 (botim 1892). * ''Faqe Blu'', kushtuar Rocco De Zerbi, Milano, Quadrio, 1883. * ''Virtyti i Checchina'', Catania, Niccolò Giannotta Editore, 1884 (botim 1884). * ''Barku i Napolit,'' Milano, Treves, 1884; Napoli, Perrella, 1906 (botim 1884). * ''The Conquest of Rome'', Firence, Barbera, 1885 ( botim i vitit 1910). * ''Rrugët e Trishtueshme'', Corriere di Roma, 1886 * ''Romani i vajzës'', Milano, Treves, 1886; botim i rishikuar në 1895 me titullin Telegrafët e Shtetit. Roman për zonjat, Romë, Perino, 1895. (botim 1921). * ''Jeta dhe aventurat e Riccardo Joanna'', Milano, Galli, 1887 (botim 1887). * ''Lule pasioni. Tregime të shkurtra,'' Milano, Galli, 1888; Milan, Baldini, Castoldi & Co., 1899 (botim 1888). * ''Lamtumirë, Dashuri!,'' Napoli, Giannini, 1890. * ''Toka e Cockaigne'' (Roman Neapolitan), Milano, Treves, 1891. * ''Small Novel'', Napoli, Pierro, 1891. * ''Ndëshkimi'', Torino, Kazanova, 1893. * ''Të dashuruarit''. Pastels, Milano, Treves, 1894. * ''The Maries,'' Napoli, Pierro, 1894 (botim i vitit 1904) * ''Indiferenti'', Napoli, Pierro, 1896. * ''The Unfaithful'', Milan, Brigola, 1897. * ''Donna Paola'', Romë, Voghera, 1897. * ''Në ëndërr,'' Firence, Paggi, 1897. * ''Në vendin e Jezusit.'' Kujtimet e një udhëtimi në Palestinë, Napoli, Tocco, 1898. * ''The Story of a Nun'', Catania, Giannotta, 1898 (ribotuar në 2019 nga ABE, redaktuar nga Donato Sperduto, me një ese mbi Matilde Serao dhe Balzac). * ''Valltarja'', Catania, Giannotta, 1899. * ''Si një Lule'', Firence, Landi, 1900. * ''Të dish si të jetosh.'' (Rregullat e sjelljes së mirë), si Gibus i Mëngjesit, Napoli, Tocco, 1900 (Wikisource Lexo në Wikisource, botimi i vitit 1900). * ''Shpirti i Thjeshtë.'' Motra Giovanna della Croce, Milano, Treves, 1901 * ''Madona dhe Shenjtorët.'' Në Besim dhe në Jetë, Napoli, Trani, 1901. * ''Një Histori e Dy Shpirtrave,'' Romë, Antologji e Re, 1904 * ''Tre Gra'', Romë, Voghera, 1905. * ''Pas Faljes,'' në "Antologji e Re", 1906. * ''Vezuvi Sterminator. Ditari i Shpërthimit të Prillit 1906'', Napoli, Perrella, 1906. * ''Gazeta'', Napoli, Perrella, 1906. * ''Legjenda e Napolit,'' Napoli, Perrella, 1906. * ''Ëndërrim'', Catania, Giannotta, 1906. * ''Rroftë Jeta!'', Romë, Antologji e Re, 1908. * ''Cristina'', Romë, Voghera, 1908. * ''Flokët e Samsoni''t, Napoli, Perrella, 1909. * ''San Gennaro në Legjendë dhe Jetë'', Lanciano, Carabba, 1909. * ''Pelegrini Pasionant''. Histori Dashurie, Napoli, Perrella, 1911. * ''Dora e Prerë.'' Një Roman Dashurie, Firence, Salani, 1912. * ''Ajo Nuk u Përgjigj'', Milan, Treves, 1914. * ''Një Grua Flet. Një Ditar i Luftës së Grave'', Maj 1915 - Mars 1916, Milano, Treves, 1916. Ribotuar nga Rina Edizioni në Maj 2018. * ''Ki frikë Luanin'', Florence, Salani, 1916. * ''Jeta është kaq e gjatë! Tregime të shkurtra'', Milano, Treves, 1918. * ''Gruaja e një burri të madh dhe tregime të tjera të shkurtra të zgjedhura nga autori'', Milano, Quintieri, 1919 * ''Vdekja juaj.... Një roman në tre ditë,'' Milano, Treves, 1926 * ''Via delle Cinque Lune'', Milano, Garzanti, 1941. * ''Vepra, 2 vëllime, redaktuar nga Pietro Pancrazi''. Milano, 1946. * ''Syri i Napolit'', Milano, Garzanti, 1962. * ''Blueflies,'' Napoli, Edizioni del Delfino, 1974. * ''Dehja,'' skllavëria dhe vdekja, Napoli, Guida, 1977. * ''Përmbledhje tregimesh të shkurtra Dal vero,'' Milano, Perussia & Quadrio, 1879. Raccolta minima, Milano, Perussia & Quadrio, 1881. * ''Virtyti i Checchina-s'', Catania, Giannotta, 1884. (përmbledhje e episodeve të botuara në Domenica Letteraria) ( [http://digilander.libero.it/bepi/virtu/virtu.html versioni i dixhitalizuar] ). * ''Tregime Napolitane'', Milano, Treves, 1889. :* ''Roje vigjilente!'' :* ''Trefish i thatë'' :* ''Tridhjetë Përqind'' (ribotuar në 2017 nga Elliot ). :* ''Ose Giovannino ose vdekja'' * ''Të Dashuruarit'', Milano, Treves, 1894. * "Flaka e Madhe" * "Perëndim Dielli" * "Dashnori i Çmendur" * "Ëndrra e një nate vere" * ''Tregime të shkurtra sentimentale'', Livorno, Belforte, 1902. * ; Nën pseudonimin "Tuffolina" * ''Djalë bjond'', 3 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Gjëra të vjetra të bëra të reja'', 21 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Një pikturë'', 28 janar 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Tregim i shkurtër'', 15 shkurt 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Ironia'', 5 mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Letër e Hapur drejtuar një këngëtari'', 20 Mars 1878, revista ''Novelliere'' nga Gaetano Garzia. * ''Opale'', Napoli, De Angelis, 1878. (vëllimi i parë) * ; Nën pseudonimin "Tartarin" * ''Montecitorio'', me Edoardo Scarfoglio, Firence, Sersale, 1886. * ''Shpirti i Luleve'', Milano, Shtëpia Botuese Kombëtare, 1903. * ''Shën Tereza'', Katania, Giannotta, 1904. ( [https://it.wikisource.org/wiki/Santa%20Teresa Lexo] në Wikisource) === Shkrime të tjera === * ''Si vdesin mësuesit'', në "Corriere di Roma", 25 qershor 1886 * ''Për fundin e gazetës La Rassegna. Opinione të shtypit italian'', Romë, Tip. Nazionale, 1886. * ''Italia në Bolonjë. Letra'', Milano, Treves, 1888. * ''Letra dashurie. Arsyeja e vdekjes'', Catania, Giannotta, 1901. * ''Letrat e një udhëtari'', Napoli, Perrella, 1908. * ''Jeta dhe Shkolla. Një libër për klasën e katërt të shkollës fillore'', me [[Camillo Alberici]], Firence, Bemporad, 1912. * ''Në kujtim të Neerës. Leksion i mbajtur më 10 maj, në Milano, në sallën "Società del Giardino"'', Milano, Treves, 1920. == Kuriozitet == * Çifti i linjave të trenaveI ntercity '''704''' (Napoli-Venecia) dhe '''705''' (Venecia-Napoli) u emërua "Matilde Serao" . === '''Shënime''' '''s'''hpjeguese === Në Napoli kishte dy gazeta ditore: "Il Corriere del Mattino" dhe "Il Pungolo".<ref>{{Citation |title=Matilde Serao |date=2026-05-16 |url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Matilde_Serao&oldid=150719145 |work=Wikipedia |language=it |access-date=2026-05-31}}</ref> Një shkrim i shkruar nga Matilde Serao në vitin 1894.<ref>{{Citation |title=Matilde Serao |date=2026-05-16 |url=https://it.wikipedia.org/w/index.php?title=Matilde_Serao&oldid=150719145 |work=Wikipedia |language=it |access-date=2026-05-31}}</ref> E themeluar më 27 mars 1904, ajo u redaktua për shumë vjet nga bashkëshorti i themelueseve, Giuseppe Natale. Serao shkroi kolonën e suksesshme Mosconi me pseudonimin 'Gibus'. Gazeta ndërpreu botimin më 26 gusht 1927, vetëm një muaj pas vdekjes së themelueseve.<ref name=":0" /> Që nga Orari Zyrtar i Dimrit 2009/10, u ndërpre praktika e emërtimit të trenave.<ref name=":0" /> == Bibliografia == * Emilio Cecchi, SERAO, Matilde, in Enciclopedia Italiana, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1935. URL consultato il 18 gennaio 2023. * {{Citation |title=Notes on novelists, with some other notes |url=https://archive.org/details/notesonnovelists00jameiala/page/294/mode/2up?q=matilde+serao |language=en}} * Anna Banti, Matilde Serao, Torino, UTET, 1965, SBN RAV0074538. * Ettore Caccia, Matilde Serao e Giuseppe Giacosa, Venezia, Lettere Italiane (Helvetia), 1968, SBN BVE0277785. * (FR) Marie Gracieuse Martin-Gistucci, L'œuvre romanesque de Matilde Serao publié avec l'aide du Centre Universitaire de Savoie, Grenoble, Presses Universitaires de Grenoble, 1973, SBN SBL0202864. * Umberto Eco ... [et al.], Carolina Invernizio, Matilde Serao, Liala, Firenze, La nuova Italia, 1979, SBN LO10059862. * Gianni Infusino (a cura di), Matilde Serao tra giornalismo e letteratura, Napoli, Guida, 1981, SBN SBL0305023. Scritti di Michele Prisco [et al.]. * Giancarlo Buzzi, Invito alla lettura di Matilde Serao, Milano, Mursia, 1981, SBN LO10050210. * Maryse Jeuland Meynaud, Immagini, linguaggio e modelli del corpo nell'opera narrativa di Matilde Serao, Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1986, SBN CFI0065042. * Renzo Frattarolo, Per uno studio su Matilde Serao, Firenze, L. S. Olschki, 1989. * Michele Prisco, Matilde Serao: una napoletana verace, Roma, Tascabili Economici Newton, 1995, SBN CAM0002853. * Michele Cataudella, Un taccuino inedito di Matilde Serao, Napoli, Graus, 2008, SBN NAP0419905. * Angelo Porcaro, Il verismo di Matilde Serao, Parma, Photocity, 2013, SBN NAP0770107. * {{Cite book |title=Matilde Serao |publisher=Pacini Fazzi Editore |year=2017 |location=Lucca |language=it}} * == Lidhje të jashtme == Serào, Matilde, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Redakto në Wikidata Serào, Matilde, në sapere.it, De Agostini. Redakto në Wikidata (ANG) Matilde Serao, në Encyclopaedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Redakto në Wikidata Emanuela Bufacchi, SERAO, Matilde Caterina, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 92, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2018. Redakto në Wikidata Matilde Serao, në enciclopediadelledonne.it, Enciclopedia delle donne. Redakto në Wikidata Veprat e Matilde Serao, në Liber Liber. Redakto në Wikidata Veprat e Matilde Serao, në MLOL, Horizons Unlimited. Redakto në Wikidata (EN) Veprat e Matilde Serao, në Open Library, Internet Archive. Redakto në Wikidata (EN) Librat audio nga Matilde Serao, në LibriVox. Redakto në Wikidata (EN) Bibliografia e Matilde Seraos, në Internet Speculative Fiction Database, Al von Ruff. Redakto në Wikidata (EN) Matilde Serao, në Goodreads. Redakto në Wikidata Bibliografia italiane e Matilde Seraos, në Katalogun Vegetti të Letërsisë Fantastike, Fantascienza.com. Redakto në Wikidata Matilde Serao, në Arkivin Historik Ricordi, Ricordi & C. Redakto në Wikidata (EN) Matilde Serao, në IMDb, IMDb.com. Redakto në Wikidata Vepra të dixhitalizuara nga Matilde Serao, në intratext.com. Vepra të dixhitalizuara nga Matilde Serao, në classicistranieri.com. Biografia e Matilde Serao, në italialibri.net. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1927]] [[Kategoria:Lindje 1856]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 0rx27mulogddsyxcelp0oifcjmokjzl 0 401091 2986424 2985080 2026-06-01T17:35:37Z Leutrim.P 113691 ±[[Kategoria:Media masive në Evropë]]→[[Kategoria:Media e masave në Evropë]]; ±[[Kategoria:Media masive sipas vendit]]→[[Kategoria:Media e masave sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986424 wikitext text/x-wiki '''Media e masave në Shqipëri''' i referohet mediave masive me seli në [[Shqipëria|Shqipëri]]. Televizioni, revistat dhe gazetat operohen nga korporata shtetërore dhe fitimprurëse, të cilat varen nga reklamat, abonimet dhe të ardhurat e tjera që lidhen me shitjet. Kushtetuta e Shqipërisë garanton lirinë e fjalës dhe lirinë e shtypit, megjithëse qeveria aktuale socialiste e udhëhequr nga Edi Rama në përgjithësi nuk i respekton këto të drejta në praktikë. Shumica dërrmuese e mediave më të mëdha në Shqipëri janë pro-qeveritare dhe censurojnë në mënyrë aktive çdo informacion kritik dhe negativ në lidhje me të. Qeveria dhe bizneset ndikojnë dhe ushtrojnë presion në mënyrë aktive mbi median. Ekzistojnë kufizime qeveritare për aksesin në internet, siç është ndalimi i TikTok. == Shiko edhe == * [[Media në Prishtinë]] == Burime == [[Kategoria:Media në Shqipëri]] [[Kategoria:Media e masave në Evropë]] [[Kategoria:Media e masave sipas vendit]] anded2r2nfuxvfqjs6abvfjjua6dgw2 4 401102 2986624 2984437 2026-06-01T23:22:41Z Leutrim.P 113691 /* Sabri Çiku */ 2986624 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Sabri Çiku]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''10 qershor 2026, 17:54 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozuar nga; @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]], Arsyeja: Pa referenca. Pa shquarsi. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === === Diskutimi === blswlbqtoescgu6ssbc1uq66o6ebmsr 0 401136 2986669 2986190 2026-06-02T00:33:25Z Sadsadas 51943 /* 2019–2021: Të rinjtë dhe debutimi me ekipin e parë */ 2986669 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Pedri | image = Pedri.jpg | caption = Pedri duke luajtur me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] në 2025 | full_name = Pedro González López<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|title=Squad List: FIFA World Cup Qatar 2022: Spain (ESP)|publisher=FIFA|language=en|page=27|date=18 dhjetor 2022|access-date=9 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|archive-date=18 dhjetor 2022|url-status=live }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|25|11|2002|df=y}}<ref name="FIFA"/> | birth_place = [[Bajamar, Tenerife|Bajamar]], Spanjë | height = 1.74 m<ref name="FIFA"/> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 8 | youthyears1 = 2013–2015 | youthclubs1 = [[UD Tegueste|Tegueste]] | youthyears2 = 2015–2018 | youthclubs2 = [[CD Laguna de Tenerife|Laguna]] | youthyears3 = 2018–2019 | youthclubs3 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | years1 = 2019–2020 | clubs1 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | caps1 = 36 | goals1 = 4 | years2 = 2020– | clubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps2 = 165 | goals2 = 22 | nationalyears1 = 2019 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-17 e futbollit|Spanja U17]] | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2019 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2020 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2020 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps4 = 4 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2021 | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle nën-23 e futbollit|Spanja U23]] | nationalcaps5 = 7 | nationalgoals5 = 0 | nationalyears6 = 2021– | nationalteam6 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps6 = 40 | nationalgoals6 = 5 | club-update = 21:09, 17 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 23:45, 31 mars 2026 (UTC) }} '''Pedro González López''' (lindur më 25 nëntor 2002) është një [[futbolli]]st profesionist spanjoll i cili luan si [[Mesfushori|mesfushor]] për klubin spanjoll [[FC Barcelona|Barcelona]] dhe [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]]. Pedri njihet për pasimet e tij, kontrollin e topit, organizimin e lojës dhe driblimet si dhe konsiderohet një nga mesfushorët më të mirë në botë.<ref>{{cite web |author=Tom Maston |date=29 prill 2025 |title=Ballon d'Or 2025 Power Rankings: Ousmane Dembele edges ahead of Barcelona trio despite Lamine Yamal's sensational Champions League showing |url=https://www.goal.com/en-ng/lists/ballon-dor-2025-power-rankings/bltd009fae5576d751f#cs260659c9499bd2af |access-date=5 maj 2025 |publisher=Goal.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author=Nestor Watach |date=17 prill 2025 |title=2025 Ballon d'Or power rankings: Mbappe's hopes dealt fatal blow... |url=https://www.planetfootball.com/lists-and-rankings/2025-ballon-dor-power-rankings-mbappe-lewandowski-yamal-haaland |access-date=5 maj 2025 |website=Planet Football|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=2025 FC 100: Pedri among best central midfielders in men's soccer |date=4 qershor 2025|publisher=ESPN FC|language=en|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45178073/2025-fc-100-pedri-best-central-midfielders-mens-soccer}}</ref> ==Jeta e hershme== Pedri lindi në Bajamar, Tenerife të [[Ishujt Kanarie|Ishujve Kanarie]].<ref>{{cite web|url=https://lalagunatf.com/pedri-no-olvida-sus-origenes-fui-muy-feliz-en-bajamar/|title=Pedri: "Fui muy feliz en las piscinas de Bajamar"|publisher=La Laguna TF|language=es|date=15 gusht 2022|accessdate=16 shtator 2022}}</ref> Në moshën tre vjeç, familja e tij u shpërngul në Tegueste. Ai e nisi karrierën si futbollist me klubin e qytetit, duke u aktivizuar si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]]. Në moshën 13 vjeç, ai u bë pjesë e Lagunës, me të cilën luajti deri në vitin 2018.<ref>{{cite web|publisher=ESPN FC|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mundial/nota/_/id/10652918/pedri-gonzalez-espana-seleccion-joven-figura-perfil-copa-mundo-mundial-qatar-2022-grupo-e|title=Pedri, la joven realidad y figura de España en la Copa del Mundo 2022|date=25 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022|language=es}}</ref> Po në atë vit, Pedri nuk kaloi një provë me [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], të cilët i thanë se ai nuk ishte në nivelin e klubit. Ai u stërvit vetëm disa ditë për shkak të reshjeve të shumta të dëborës, dhe në bazë të atyre seancave stërvitore, Reali e dërgoi në shtëpi.<ref>{{Cite web |date=24 mars 2022 |title=Pedri: I didn't like being rejected by Real Madrid, but now I'm where I want to be |url=https://e01-marca.uecdn.es/en/football/barcelona/2022/03/24/623c4b0a22601d8b568b45d6.html |access-date=3 dhjetor 2025 |publisher=Marca|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=Josh S |date=24 mars 2022 |title=Pedri opens up on Real Madrid rejection |url=https://www.barcablaugranes.com/fc-barcelona-transfer-rumors-news/2022/3/24/22994345/pedri-opens-up-on-real-madrid-rejection |access-date=3 dhjetor 2025 |website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> ==Karriera me klube== ===Las Palmas=== Pedri u bë pjesë e akademisë së [[UD Las Palmas|Las Palmasit]] në vitin 2018.<ref>{{cite web|url=https://www.tintaamarilla.es/noticia/2019/09/04/169/34272-El_Tenerife_desestimo_a_Pedri_porque_era_pequenito_y_flaco.html|title=El Tenerife desestimó a Pedri porque era pequeñito y flaco|publisher=Tinta Amarilla|language=es|date=4 shtator 2019|accessdate=10 shtator 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eldiario.es/canariasahora/Deportes/futbol/Pedri-Pepe_Mel-UD_Las_Palmas-futbol-cantera-pretemporada-Tenerife_0_917608478.html|title='Pedri', el tinerfeño que Pepe Mel quiere para la a UD Las Palmas|publisher=El Diario|language=es|date=6 korrik 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Më 15 korrik 2019, në moshën 16 vjeç, Pedri firmosi një kontratë profesioniste katër-vjeçare me klubin si dhe u bë pjesë e ekipit të parë nën drejtimin e trajnerit [[Pepe Mel]].<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/el-juvenil-pedri-firma-contrato-profesional-con-la-ud-las-palmas|title=El juvenil Pedri firma contrato profesional con la UD Las Palmas|publisher=UD Las Palmas|language=es|date=15 korrik 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Pedri bëri debutimin e tij si profesionist më 18 gusht 2019 duke u aktivizuar si titullar në humbjen 1–0 kundër [[SD Huesca|Huescës]] në [[Segunda División]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/08/18/5d5970d7ca4741ba178b45e9.html|title=El Huesca se lleva el triunfo gracias a un gol de Álex Gallar en la segunda parte|publisher=Marca|language=es|date=18 gusht 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Ai shënoi golin e parë në karrierë më 19 shtator në suksesin minimal kundër [[Sporting de Gijón|Sporting Gijón]]; ky gol e bëri atë shënuesin më të ri në historinë e klubit në moshën 16 vjeç, 9 muaj e 23 ditë.<ref>{{cite web|url=https://as.com/futbol/2019/09/20/segunda/1568930488_444391.html|title=Pedri es una estrella: golazo y primera victoria de Las Palmas|publisher=[[Diario AS]]|language=es|date=20 shtator 2019|accessdate=13 tetor 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=10 things about Pedri|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1744265/10-things-about-pedri|access-date=17 gusht 2020|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> ===Barcelona=== ====2019–2023: Sezoni debutues dhe trofetë e para==== Më 2 shtator 2019, Barcelona arriti një marrëveshje me Las Palmasin për transferimin e Pedrit, e cila do të hynte në fuqi më 1 korrik 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.cat/ca/noticies/1335629/barca-i-las-palmas-arriben-a-un-acord-per-al-traspas-de-pedri|title=Barça i Las Palmas arriben a un acord per al traspàs de Pedri|publisher=FC Barcelona|language=ca|date=2 shtator 2019|accessdate=2 shtator 2019}}</ref> Lojtari firmosi një kontratë dy-vjeçare me klubin, që pagoi 5 milion € për kartonin e tij plus bonuse të ndryshme. Pedri u vendos në ekipin e parë për sezonin e ri dhe mori fanellën me numrin 16.<ref>{{cite web|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pedri-tendra-ficha-del-primer-equipo-lucira-dorsal-8127642|title=Pedri tendrá ficha del primer equipo y lucirá el dorsal '16'|publisher=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|language=es|date=25 shtator 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me Barcelonën më 27 shtator në fitoren 4–0 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] në [[La Liga]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë në vënd të [[Philippe Coutinho]]s.<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/barcelona-vs-villarreal/cronica/2020/09/27/5f70fbd846163f1e618b45a3.html|title=Ansu Fati takes charge at Barcelona|publisher=Marca|language=en|date=27 shtator 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Pedri luajti ndeshjen e parë si titullar më 17 tetor në humbjen surprizë 1–0 në transfertë kundër [[Getafe CF|Getafes]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/17/5f8b5fb122601d24338b461d.html|title=Barcelona slump to defeat at Getafe|publisher=Marca|language=en|date=17 tetor 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 5–1 kundër ekipit hungarez [[Ferencvárosi TC|Ferencváros]] në fazën e grupeve të [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligës së Kampionëve]]; ky ishte gjithashtu edhe debutimi i tij në këtë kompeticion.<ref>{{cite news |author1=Rob Train|title=Messi has Barcelona ticking against lively Ferencváros|url=https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html|accessdate=20 tetor 2020|publisher=Diario AS|language=en|date=20 tetor 2020 |archive-date=1 janar 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210101144520/https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |url-status=dead }}</ref> Goli i tij i parë në La Liga erdhi më 7 nëntor në fitoren 5–2 kundër [[Real Betis]].<ref>{{cite news|author1=Fernando Carnerero|title=Todo es más fácil con Messi |url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/barcelona-vs-betis/cronica/2020/11/07/5fa6aca8ca4741ab628b45aa.html|accessdate=7 nëntor 2020|publisher=Marca|date=7 nëntor 2020 |language=es}}</ref> Më 17 prill 2021, Pedri fitoi trofeun e parë të karrierës pasi Barcelona fitoi 4–0 kundër [[Athletic Bilbao]]s në finalen e Kupës së Mbretit.<ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2107669/fc-barcelona-win-their-31st-copa-del-rey-title/featured|title=FC Barcelona win their 31st Copa del Rey title|publisher=[[FC Barcelona]]|language=en|date=17 prill 2021|accessdate=23 maj 2021}}</ref> Dy javë më pas, në barazimin pa gola kundër [[Atlético Madrid]]it në [[Camp Nou]], Pedri u bë lojtari i dytë më i ri në historinë e klubit që luan 50 ndeshje, duke e arritur këtë në moshën 18 vjeç e 184 ditë. Përpara tij është vetëm sulmuesi [[Bojan Krkić]], i cili e arriti këtë rekord në moshën 18 vjeç e 3 ditë.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2132739/pedri-second-youngest-barca-player-to-make-50-appearances|title=Pedri: Second youngest Barça player to make 50 appearances|publisher=FC Barcelona|language=en|date=8 maj 2021|access-date=23 maj 2021}}</ref> Pedri e mbylli sezonin e parë me katalanasit me 52 ndeshje dhe 4 gola në të gjitha kompeticionet. Sezoni 2021–22 i Pedrit u kushtëzua nga dëmtimet. Pasi luajti si titullar në dy ndeshjet e para në kampionat, ai pësoi një dëmtim në kofshë në gusht dhe qëndroi jashtë fushe për më shumë se pesë muaj. Në tetor, ai firmosi një kontratë të re disa vjeçare me klubin; pjesë e kontratës ishte edhe një klauzolë lirimi 1 miliard €.<ref>{{Cite news|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-espbarcelona/story/4496874/barcelonas-pedri-signs-deal-with-club-record-1-billion-release-clause|title=Pedri: New Barcelona contract, October 2021|publisher=ESPN FC|language=en|date=14 tetor 2021|accessdate=14 maj 2021}}</ref> Gjatë muajit nëntor, Pedri u shpall fitues i çmimit [[Golden Boy]], i dhënë lojtarit më të mirë nën-21 nga ''[[Tuttosport]]'', si dhe [[Trofeu Kopa|Trofeut Kopa]], po ashtu dhënë lojtarit më të mirë nën-21 nga ''[[France Football]]''.<ref name=":2">{{cite news|url=https://www.tuttosport.com/news/calcio/golden-boy/2021/11/22-87269881/golden_boy_2021_pedri_il_nuovo_ragazzo_doro_di_tuttosport|title=Golden Boy 2021, è Pedri il nuovo "Ragazzo d'Oro" di Tuttosport|date=22 nëntor 2021|publisher=Tuttosport|language=it|access-date=22 nëntor 2021}}</ref><ref name="2021 Ballon d'Or">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html|archive-date=25 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Follow live updates from the 2021 Ballon d'Or|publisher=The Independent|language=en|date=29 nëntor 2021|access-date=30 nëntor 2021}}</ref> Pedri u rikthye në aksion më 23 janar 2022, duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 1–0 kundër [[Deportivo Alavés|Alavés]]. Më 13 shkurt, Pedri shënoi në golin e parë të sezonit në barazimin 2–2 në derbi kundër [[RCD Espanyol|Espanyolit]]; goli, i cili u shënua në sekondën e 75të të ndeshjes, ishte më i shpejti në historinë e derbit.<ref>{{cite news|title=De Jong grabs late Barcelona equalizer|url=https://www.bbc.com/sport/football/60367868|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 shkurt 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Caramelo de Alba, gol de Pedri y el Barça abrió la lata en el 2'|url=https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913|publisher=BeSoccer|date=13 shkurt 2022|language=es|access-date=29 maj 2026|archive-date=18 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220718020553/https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913|url-status=dead}}</ref> Më 14 prill, Pedri pësoi një tjetër dëmtim në kofshë gjatë ndeshjes së dytë çerek-finale të [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]] kundër [[Eintracht Frankfurt|Frankurtit]], duke e mbyllur sezonin para kohe.<ref>{{Cite web|date=15 prill 2022|title=Hamstring injury means Pedri is set to miss the rest of the season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2022/04/15/62594c47ca474152178b4594.html|access-date=15 prill 2022|publisher=Marca|language=en}}</ref> Ai regjistroi gjithsej vetëm 22 ndeshje dhe 5 gola në të gjitha kompeticionet. Pedri luajti titullar në të gjitha ndeshjet e ekipit gjatë pjesës së parë të sezonit 2022–23. Më 28 janar 2023, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Barcelonën në një ndeshje të La Ligës kundër [[Girona FC|Gironës]]. Ai u aktivizua si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Ousmane Dembélé]] dhe shënoi golin e vetëm të takimit.<ref name=":0">{{Cite web |author=Thomas Hindle |date=28 janar 2023 |title=100 Barcelona appearances at 20 years old! Why Pedri is already 'one of the best midfielders in the world' according to Xavi |url=https://www.goal.com/en-gh/news/100-barcelona-appearances-pedri-xavi/blt5038b4ef0b8750b2 |access-date=28 janar 2023 |publisher=Goal.com|language=en}}</ref> Më 16 shkurt, ai u dëmtua në ndeshjen e parë të raundit me eliminim direkt të Ligës së Evropës kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]], duke u zëvendësuar në minutën e 41të.<ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/fr/news/barcelona-dealt-pedri-injury-blow-ahead-of-europa-league-return-leg-against-man-united-36817405|title=Barcelona dealt Pedri injury blow ahead of Europa League return leg against Man United|publisher=One Football|language=en|date=17 shkurt 2023|access-date=25 maj 2026}}</ref> Dëmtimi e mbajti atë tetë javë jashtë fushave. Në fund të sezonit, Pedri arriti të fitonte titullin e tij të parë të La Ligës, duke kontribuar me 26 ndeshje dhe 6 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3344756/fc-barcelona-liga-champions-202223|title=FC Barcelona, Liga champions 2022/23!|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 maj 2023}}</ref> ====2024–vazhdon: Tripleta e titujve në Spanjë dhe kontrata e re==== Me ardhjen e trajnerit të ri [[Hansi Flick]] në klub para nisjes së sezonit 2024–25, Pedri përmirësoi ndjeshëm fizikun e tij dhe për herë të parë ai pati një sezon pa dëmtime.<ref>{{Cite web|date=6 shtator 2024|title=Barcelona star claims Hansi Flick has transformed squad fitness|publisher=Sporting News|language=en|url=https://www.sportingnews.com/us/la-liga/barcelona/news/barcelona-star-hansi-flick-transformed-squad-fitness/1d7e3988737244e4247c1410|access-date=22 janar 2024}}</ref> Më 21 janar 2025, Pedri asistoi golin e [[Eric García]]s në takimin kundër [[S.L. Benfica|Benficës]] për të barazuar rezultatin në 4–4 në ndeshjen e fundit të fazës së Ligës së Kampionëve; Barcelona në fund fitoi 5–4 dhe siguroi kualikimin e menjëhershëm në raundin e 16-tave të kompeticionit.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/720334|title=Raphinha strike earns Barca win at Benfica and top-8 spot|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 janar 2025}}</ref> Nëntë ditë më vonë, ai rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2030.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4207990/pedri-signs-to-stay-with-barca-until-2030|title=Pedri signs to stay with Barça until 2030|publisher=FC Barcelona|language=en|date=30 janar 2025}}</ref> Pedri ishte gjithashtu protagonist në finalen e Kupës së Mbretit kundër Real Madridit më 26 prill, duke shënuar golin e parë të ndeshjes, me Barcelonën që fitoi 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2025/apr/27/barcelona-real-madrid-copa-del-rey-match-report|title=Barcelona win thrilling Copa del Rey and drive Madrid to red card fury|date=27 prill 2025|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=1 maj 2025}}</ref> Pedri u aktivizua në 37 ndeshje në kampionat, e cila u fitua sërisht nga Barcelona. Ai gjithashtu fitoi edhe Superkupën e Spanjës, sërisht kundër Realit, duke arritur ''Tripletën'' e titujve në Spanjë. Ai e mbylli sezonin me plot 59 ndeshje në të gjitha kompeticionet. Pedri shënoi golin e parë të sezonit 2025–26 në fitoren 3–2 kundër [[Levante UD|Levantes]] në javën e dytë.<ref>{{Cite web|title=Levante 2–3 Barcelona|url=https://www.espn.in/football/match/_/gameId/748162/barcelona-levante|access-date=13 dhjetor 2025|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Në ''[[El Clásico]]n'' e parë të sezonit kundër Realit, Pedri u përjashtua me karton të kuq për herë të parë në karrierën e tij, me Barcelonën që humbi 2–1 në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]].<ref>{{Cite web|title=Pedri to be banned for Barcelona vs Elche after Clasico red card|url=https://www.barcablaugranes.com/barcelona-la-liga/104545/pedri-to-be-banned-for-barcelona-vs-elche-after-clasico-red-card|access-date=13 dhjetor 2025|website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> Tre ditë më vonë, Barcelona konfirmoi se ai kishte pësuar një dëmtim në kofshën e majtë, që e la jashtë fushave për disa javë.<ref>{{cite news|title=Pedri injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4392255/pedri-injury-news|access-date=13 dhjetor 2025|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> Ai u rikthye në aksion më 29 nëntor duke u aktivizuar si zëvëndësues në fitoren 3–1 kundër Alavés.<ref>{{cite web|title=Pedri returns to field for Barcelona after one-month injury absence|url=https://sports.yahoo.com/articles/pedri-returns-field-barcelona-one-180023514.html|access-date=13 dhjetor 2025|website=Yahoo Sports|language=en}}</ref> Më 13 dhjetor 2025, Pedri luajti ndeshjen e tij të 150të në La Liga në fitoren 2–0 kundër Osasunës, duke thyer rekordin e [[Lionel Messi]]t si lojtari më i ri që arrin këtë shifër për klubin.<ref>{{cite web|title=Barcelona star Pedri beats Lionel Messi record against Osasuna|url=https://www.barcablaugranes.com/barcelona-la-liga/107882/barcelona-star-pedri-beats-lionel-messi-record-against-osasuna|date=13 dhjetor 2025|access-date=14 dhjetor 2025|website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===2019–2021: Të rinjtë dhe debutimi me ekipin e parë=== Më 21 gusht 2020, Pedri u thirr në [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|kombëtaren nën-21]]; debutimi i tij erdhi më 3 shtator në fitoren 1–0 në transfertë kundër [[Kombëtarja maqedonase nën-21 e futbollit|Maqedonisë së Veriut]] në kualifikueset e UEFA Kampionatit Evropian nën-21 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion |title=34 debutantes en la sub-21 desde que empezó la fase de clasificación |publisher=Federata Mbretërore Spanjolle e Futbollit |language=es |date=4 shtator 2020 |access-date=8 gusht 2021 |archive-date=8 gusht 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210808142537/https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion |url-status=dead }}</ref> Në mars 2021, Pedri mori thirrjen e parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e parë kombëtar]] nga trajneri [[Luis Enrique]] për kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupës së Botës 2022]].<ref>{{cite web|author=Feargal Brennan|title=Barcelona star Pedri set for debut Spain senior call up |url=https://www.football-espana.net/2021/03/14/barcelona-star-pedri-set-for-debut-spain-senior-call-up|website=Football España|language=en|access-date=15 mars 2021 |date=14 mars 2021}}</ref> Ai debutoi në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]] më 25 mars, duke u aktivizuar si zëvëndësuesnë pjesën e dytë.<ref>{{Cite news|title=Pedri, el sexto jugador más joven en debutar con la Roja|url=https://www.sport.es/es/noticias/seleccion/pedri-estrena-grecia-historia-roja-espana-seleccion-debut-11612624|website=sport.es|date=25 mars 2021|access-date=15 korrik 2024|language=es}}</ref> Tre ditë më vonë, ai luajti si titullar për herë të parë në triumfin 2–1 në [[Tbilisi]] kundër [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]]. Më 21 maj 2021, Pedri ishte një nga lojtarët e zgjedhur nga trajneri Enrique për të qënë pjesë e ekipit që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|author=Jamie Braidwood|title=Euro 2020 news Live: Sergio Ramos left out of Spain squad plus latest before England announcement |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |archive-date=25 maj 2022 |url-access=subscription |url-status=live |access-date=24 maj 2021 |newspaper=The Independent |language=en|date=24 maj 2021}}</ref> Ai luajti si titullar në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] në ndeshjen hapëse të grupit, duke u bërë, në moshën 18 vjeç, 6 muaj e 18 ditë, lojtari më i ri që përfaqson Spanjën në një Kampionat Evropian; ai theu rekordin e [[Miguel Tendillo]]s të vendosur në [[UEFA Euro 1980|Euro 1980]].<ref>{{cite web|title=Pedri, Spain's youngest ever player at European Championship|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2171362/pedri-spains-youngest-ever-player-at-european-championship|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021}}</ref> Më 28 qershor, Pedri u bë lojtari më i ri spanjoll që luan në një ndeshje me eliminim direkt të një Kampionati Evropian, duke luajti si titullar kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në raundin e 16-tave; gjatë ndeshjes, ai shënoi një autogol pasi portieri [[Unai Simón]] nuk kontrolloi një top të kthyer mbrapa nga mesfushori, por Spanja megjithatë fitoi 5–3 në kohën shtesë.<ref>{{cite news |author=José del Río |title=Unai Simon's horrific mistake for Croatia's opener|url=https://www.marca.com/en/football/uefa-euro/2021/06/28/60da04b1268e3ebe3b8b459b.html |access-date=7 korrik 2021 |publisher=Marca|language=en|date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Unai Simon and Pedri team up for shocking Spain own goal – but keeper gains "redemption"|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57643907|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=7 korrik 2021}}</ref> Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] në gjuajtjet e penalltive,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/026b-12b19306ec6a-4aaeee9fb2ca-1000--italy-1-1-spain-pens-4-2-azzurri-hold-nerve-to-reach-euro-/|title=Italy 1–1 Spain (pens: 4–2): Azzurri hold nerve to reach EURO final|publisher=UEFA|language=en|date=6 korrik 2021|access-date=7 korrik 2021}}</ref> në një ndeshje të cilën Pedri u dallua për rolin e tij në mesfushë, duke kompletuar 65 nga 66 pasimet që tentoi. Ai humbi vetëm një minutë gjatë gjithë turneut dhe u emërua Lojtari i ri më i mirë<ref name="Euro2020TotT"/> si dhe u përfshi në formacionin më të mirë, duke qënë i vetmi lojtar spanjoll.<ref name="Euro2020TotT">{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/026b-12be97f0eb56-3ce3b8794fa7-1000--uefa-euro-2020-team-of-the-tournament-revealed/|title=UEFA Euro 2020 Team of the Tournament revealed|publisher=UEFA|language=en|date=13 korrik 2021|accessdate=13 korrik 2021}}</ref> Pas përfundimit të Kampionatit Evropian, Pedri u përfshi në ekipin nën-23 të Spanjës që do të luante në Lojërat Olimpike Verore 2020.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-gb/news/pedri-garcia-torres-among-spains-euro-2020-players-named-in/1c8y6858hfpia1xji4f8ej3pqi|title=Pedri, Garcia & Torres among Spain's Euro 2020 players named in Tokyo Olympics squad|publisher=Goal.com|language=en|date=29 qershor 2021 |access-date=25 korrik 2021 }}</ref> Vendimi për thirrjen e tij shkaktoi pakënaqsi te Barcelona. Trajneri [[Roland Koeman]] e quajti "të tepruar" vendimin për të thirrur Pedrin në dy turne ndërkombtar në të njëjtën verë.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en/news/the-olympics-is-not-football-why-barcelona-tried-to-block-pedris-/n3ocs6qzgf7f11jet9fa195mn |title='The Olympics is not football' – Why Barcelona tried to block Pedri's latest Spain selection|publisher=Goal.com|language=en|date=15 korrik 2021 |access-date=25 korrik 2021 }}</ref> Më 22 korrik, Pedri luajti 90 minuta të plota në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit|Egjiptit]] në ndeshjen hapëse. Kjo ishte ndeshja e tij e 66të e sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jul/22/pedri-keeps-rolling-with-game-66-of-his-season-in-spain-olympics-opener-egypt |title=Pedri keeps rolling with game 66 of his season in Spain's Olympics opener|publisher=The Guardian|language=en|date=22 korrik 2021|access-date=25 korrik 2021}}</ref> Në finale, e cila ishte ndeshja e tij e 73të e sezonit, Spanja u mposht 2–1 nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] në kohën shtesë.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2195287/tokyo-2020-fc-barcelona-olympic-diary|title=Tokyo 2020: FC Barcelona Olympic Diary|publisher=FC Barcelona|language=en|date=7 gusht 2021|access-date=7 gusht 2021}}</ref> ===2022–vazhdon: Suksesi në Euro 2024=== ==Referime== {{Reflist}} rkrvshr3qp7myn50i7922ffnwlb1vuv 2986670 2986669 2026-06-02T00:37:37Z Sadsadas 51943 /* 2022–vazhdon: Suksesi në Euro 2024 */ 2986670 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Pedri | image = Pedri.jpg | caption = Pedri duke luajtur me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] në 2025 | full_name = Pedro González López<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|title=Squad List: FIFA World Cup Qatar 2022: Spain (ESP)|publisher=FIFA|language=en|page=27|date=18 dhjetor 2022|access-date=9 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|archive-date=18 dhjetor 2022|url-status=live }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|25|11|2002|df=y}}<ref name="FIFA"/> | birth_place = [[Bajamar, Tenerife|Bajamar]], Spanjë | height = 1.74 m<ref name="FIFA"/> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 8 | youthyears1 = 2013–2015 | youthclubs1 = [[UD Tegueste|Tegueste]] | youthyears2 = 2015–2018 | youthclubs2 = [[CD Laguna de Tenerife|Laguna]] | youthyears3 = 2018–2019 | youthclubs3 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | years1 = 2019–2020 | clubs1 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | caps1 = 36 | goals1 = 4 | years2 = 2020– | clubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps2 = 165 | goals2 = 22 | nationalyears1 = 2019 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-17 e futbollit|Spanja U17]] | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2019 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2020 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2020 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps4 = 4 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2021 | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle nën-23 e futbollit|Spanja U23]] | nationalcaps5 = 7 | nationalgoals5 = 0 | nationalyears6 = 2021– | nationalteam6 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps6 = 40 | nationalgoals6 = 5 | club-update = 21:09, 17 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 23:45, 31 mars 2026 (UTC) }} '''Pedro González López''' (lindur më 25 nëntor 2002) është një [[futbolli]]st profesionist spanjoll i cili luan si [[Mesfushori|mesfushor]] për klubin spanjoll [[FC Barcelona|Barcelona]] dhe [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]]. Pedri njihet për pasimet e tij, kontrollin e topit, organizimin e lojës dhe driblimet si dhe konsiderohet një nga mesfushorët më të mirë në botë.<ref>{{cite web |author=Tom Maston |date=29 prill 2025 |title=Ballon d'Or 2025 Power Rankings: Ousmane Dembele edges ahead of Barcelona trio despite Lamine Yamal's sensational Champions League showing |url=https://www.goal.com/en-ng/lists/ballon-dor-2025-power-rankings/bltd009fae5576d751f#cs260659c9499bd2af |access-date=5 maj 2025 |publisher=Goal.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author=Nestor Watach |date=17 prill 2025 |title=2025 Ballon d'Or power rankings: Mbappe's hopes dealt fatal blow... |url=https://www.planetfootball.com/lists-and-rankings/2025-ballon-dor-power-rankings-mbappe-lewandowski-yamal-haaland |access-date=5 maj 2025 |website=Planet Football|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=2025 FC 100: Pedri among best central midfielders in men's soccer |date=4 qershor 2025|publisher=ESPN FC|language=en|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45178073/2025-fc-100-pedri-best-central-midfielders-mens-soccer}}</ref> ==Jeta e hershme== Pedri lindi në Bajamar, Tenerife të [[Ishujt Kanarie|Ishujve Kanarie]].<ref>{{cite web|url=https://lalagunatf.com/pedri-no-olvida-sus-origenes-fui-muy-feliz-en-bajamar/|title=Pedri: "Fui muy feliz en las piscinas de Bajamar"|publisher=La Laguna TF|language=es|date=15 gusht 2022|accessdate=16 shtator 2022}}</ref> Në moshën tre vjeç, familja e tij u shpërngul në Tegueste. Ai e nisi karrierën si futbollist me klubin e qytetit, duke u aktivizuar si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]]. Në moshën 13 vjeç, ai u bë pjesë e Lagunës, me të cilën luajti deri në vitin 2018.<ref>{{cite web|publisher=ESPN FC|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mundial/nota/_/id/10652918/pedri-gonzalez-espana-seleccion-joven-figura-perfil-copa-mundo-mundial-qatar-2022-grupo-e|title=Pedri, la joven realidad y figura de España en la Copa del Mundo 2022|date=25 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022|language=es}}</ref> Po në atë vit, Pedri nuk kaloi një provë me [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], të cilët i thanë se ai nuk ishte në nivelin e klubit. Ai u stërvit vetëm disa ditë për shkak të reshjeve të shumta të dëborës, dhe në bazë të atyre seancave stërvitore, Reali e dërgoi në shtëpi.<ref>{{Cite web |date=24 mars 2022 |title=Pedri: I didn't like being rejected by Real Madrid, but now I'm where I want to be |url=https://e01-marca.uecdn.es/en/football/barcelona/2022/03/24/623c4b0a22601d8b568b45d6.html |access-date=3 dhjetor 2025 |publisher=Marca|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=Josh S |date=24 mars 2022 |title=Pedri opens up on Real Madrid rejection |url=https://www.barcablaugranes.com/fc-barcelona-transfer-rumors-news/2022/3/24/22994345/pedri-opens-up-on-real-madrid-rejection |access-date=3 dhjetor 2025 |website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> ==Karriera me klube== ===Las Palmas=== Pedri u bë pjesë e akademisë së [[UD Las Palmas|Las Palmasit]] në vitin 2018.<ref>{{cite web|url=https://www.tintaamarilla.es/noticia/2019/09/04/169/34272-El_Tenerife_desestimo_a_Pedri_porque_era_pequenito_y_flaco.html|title=El Tenerife desestimó a Pedri porque era pequeñito y flaco|publisher=Tinta Amarilla|language=es|date=4 shtator 2019|accessdate=10 shtator 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eldiario.es/canariasahora/Deportes/futbol/Pedri-Pepe_Mel-UD_Las_Palmas-futbol-cantera-pretemporada-Tenerife_0_917608478.html|title='Pedri', el tinerfeño que Pepe Mel quiere para la a UD Las Palmas|publisher=El Diario|language=es|date=6 korrik 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Më 15 korrik 2019, në moshën 16 vjeç, Pedri firmosi një kontratë profesioniste katër-vjeçare me klubin si dhe u bë pjesë e ekipit të parë nën drejtimin e trajnerit [[Pepe Mel]].<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/el-juvenil-pedri-firma-contrato-profesional-con-la-ud-las-palmas|title=El juvenil Pedri firma contrato profesional con la UD Las Palmas|publisher=UD Las Palmas|language=es|date=15 korrik 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Pedri bëri debutimin e tij si profesionist më 18 gusht 2019 duke u aktivizuar si titullar në humbjen 1–0 kundër [[SD Huesca|Huescës]] në [[Segunda División]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/08/18/5d5970d7ca4741ba178b45e9.html|title=El Huesca se lleva el triunfo gracias a un gol de Álex Gallar en la segunda parte|publisher=Marca|language=es|date=18 gusht 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Ai shënoi golin e parë në karrierë më 19 shtator në suksesin minimal kundër [[Sporting de Gijón|Sporting Gijón]]; ky gol e bëri atë shënuesin më të ri në historinë e klubit në moshën 16 vjeç, 9 muaj e 23 ditë.<ref>{{cite web|url=https://as.com/futbol/2019/09/20/segunda/1568930488_444391.html|title=Pedri es una estrella: golazo y primera victoria de Las Palmas|publisher=[[Diario AS]]|language=es|date=20 shtator 2019|accessdate=13 tetor 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=10 things about Pedri|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1744265/10-things-about-pedri|access-date=17 gusht 2020|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> ===Barcelona=== ====2019–2023: Sezoni debutues dhe trofetë e para==== Më 2 shtator 2019, Barcelona arriti një marrëveshje me Las Palmasin për transferimin e Pedrit, e cila do të hynte në fuqi më 1 korrik 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.cat/ca/noticies/1335629/barca-i-las-palmas-arriben-a-un-acord-per-al-traspas-de-pedri|title=Barça i Las Palmas arriben a un acord per al traspàs de Pedri|publisher=FC Barcelona|language=ca|date=2 shtator 2019|accessdate=2 shtator 2019}}</ref> Lojtari firmosi një kontratë dy-vjeçare me klubin, që pagoi 5 milion € për kartonin e tij plus bonuse të ndryshme. Pedri u vendos në ekipin e parë për sezonin e ri dhe mori fanellën me numrin 16.<ref>{{cite web|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pedri-tendra-ficha-del-primer-equipo-lucira-dorsal-8127642|title=Pedri tendrá ficha del primer equipo y lucirá el dorsal '16'|publisher=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|language=es|date=25 shtator 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me Barcelonën më 27 shtator në fitoren 4–0 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] në [[La Liga]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë në vënd të [[Philippe Coutinho]]s.<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/barcelona-vs-villarreal/cronica/2020/09/27/5f70fbd846163f1e618b45a3.html|title=Ansu Fati takes charge at Barcelona|publisher=Marca|language=en|date=27 shtator 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Pedri luajti ndeshjen e parë si titullar më 17 tetor në humbjen surprizë 1–0 në transfertë kundër [[Getafe CF|Getafes]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/17/5f8b5fb122601d24338b461d.html|title=Barcelona slump to defeat at Getafe|publisher=Marca|language=en|date=17 tetor 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 5–1 kundër ekipit hungarez [[Ferencvárosi TC|Ferencváros]] në fazën e grupeve të [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligës së Kampionëve]]; ky ishte gjithashtu edhe debutimi i tij në këtë kompeticion.<ref>{{cite news |author1=Rob Train|title=Messi has Barcelona ticking against lively Ferencváros|url=https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html|accessdate=20 tetor 2020|publisher=Diario AS|language=en|date=20 tetor 2020 |archive-date=1 janar 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210101144520/https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |url-status=dead }}</ref> Goli i tij i parë në La Liga erdhi më 7 nëntor në fitoren 5–2 kundër [[Real Betis]].<ref>{{cite news|author1=Fernando Carnerero|title=Todo es más fácil con Messi |url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/barcelona-vs-betis/cronica/2020/11/07/5fa6aca8ca4741ab628b45aa.html|accessdate=7 nëntor 2020|publisher=Marca|date=7 nëntor 2020 |language=es}}</ref> Më 17 prill 2021, Pedri fitoi trofeun e parë të karrierës pasi Barcelona fitoi 4–0 kundër [[Athletic Bilbao]]s në finalen e Kupës së Mbretit.<ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2107669/fc-barcelona-win-their-31st-copa-del-rey-title/featured|title=FC Barcelona win their 31st Copa del Rey title|publisher=[[FC Barcelona]]|language=en|date=17 prill 2021|accessdate=23 maj 2021}}</ref> Dy javë më pas, në barazimin pa gola kundër [[Atlético Madrid]]it në [[Camp Nou]], Pedri u bë lojtari i dytë më i ri në historinë e klubit që luan 50 ndeshje, duke e arritur këtë në moshën 18 vjeç e 184 ditë. Përpara tij është vetëm sulmuesi [[Bojan Krkić]], i cili e arriti këtë rekord në moshën 18 vjeç e 3 ditë.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2132739/pedri-second-youngest-barca-player-to-make-50-appearances|title=Pedri: Second youngest Barça player to make 50 appearances|publisher=FC Barcelona|language=en|date=8 maj 2021|access-date=23 maj 2021}}</ref> Pedri e mbylli sezonin e parë me katalanasit me 52 ndeshje dhe 4 gola në të gjitha kompeticionet. Sezoni 2021–22 i Pedrit u kushtëzua nga dëmtimet. Pasi luajti si titullar në dy ndeshjet e para në kampionat, ai pësoi një dëmtim në kofshë në gusht dhe qëndroi jashtë fushe për më shumë se pesë muaj. Në tetor, ai firmosi një kontratë të re disa vjeçare me klubin; pjesë e kontratës ishte edhe një klauzolë lirimi 1 miliard €.<ref>{{Cite news|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-espbarcelona/story/4496874/barcelonas-pedri-signs-deal-with-club-record-1-billion-release-clause|title=Pedri: New Barcelona contract, October 2021|publisher=ESPN FC|language=en|date=14 tetor 2021|accessdate=14 maj 2021}}</ref> Gjatë muajit nëntor, Pedri u shpall fitues i çmimit [[Golden Boy]], i dhënë lojtarit më të mirë nën-21 nga ''[[Tuttosport]]'', si dhe [[Trofeu Kopa|Trofeut Kopa]], po ashtu dhënë lojtarit më të mirë nën-21 nga ''[[France Football]]''.<ref name=":2">{{cite news|url=https://www.tuttosport.com/news/calcio/golden-boy/2021/11/22-87269881/golden_boy_2021_pedri_il_nuovo_ragazzo_doro_di_tuttosport|title=Golden Boy 2021, è Pedri il nuovo "Ragazzo d'Oro" di Tuttosport|date=22 nëntor 2021|publisher=Tuttosport|language=it|access-date=22 nëntor 2021}}</ref><ref name="2021 Ballon d'Or">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html|archive-date=25 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Follow live updates from the 2021 Ballon d'Or|publisher=The Independent|language=en|date=29 nëntor 2021|access-date=30 nëntor 2021}}</ref> Pedri u rikthye në aksion më 23 janar 2022, duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 1–0 kundër [[Deportivo Alavés|Alavés]]. Më 13 shkurt, Pedri shënoi në golin e parë të sezonit në barazimin 2–2 në derbi kundër [[RCD Espanyol|Espanyolit]]; goli, i cili u shënua në sekondën e 75të të ndeshjes, ishte më i shpejti në historinë e derbit.<ref>{{cite news|title=De Jong grabs late Barcelona equalizer|url=https://www.bbc.com/sport/football/60367868|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 shkurt 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Caramelo de Alba, gol de Pedri y el Barça abrió la lata en el 2'|url=https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913|publisher=BeSoccer|date=13 shkurt 2022|language=es|access-date=29 maj 2026|archive-date=18 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220718020553/https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913|url-status=dead}}</ref> Më 14 prill, Pedri pësoi një tjetër dëmtim në kofshë gjatë ndeshjes së dytë çerek-finale të [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]] kundër [[Eintracht Frankfurt|Frankurtit]], duke e mbyllur sezonin para kohe.<ref>{{Cite web|date=15 prill 2022|title=Hamstring injury means Pedri is set to miss the rest of the season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2022/04/15/62594c47ca474152178b4594.html|access-date=15 prill 2022|publisher=Marca|language=en}}</ref> Ai regjistroi gjithsej vetëm 22 ndeshje dhe 5 gola në të gjitha kompeticionet. Pedri luajti titullar në të gjitha ndeshjet e ekipit gjatë pjesës së parë të sezonit 2022–23. Më 28 janar 2023, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Barcelonën në një ndeshje të La Ligës kundër [[Girona FC|Gironës]]. Ai u aktivizua si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Ousmane Dembélé]] dhe shënoi golin e vetëm të takimit.<ref name=":0">{{Cite web |author=Thomas Hindle |date=28 janar 2023 |title=100 Barcelona appearances at 20 years old! Why Pedri is already 'one of the best midfielders in the world' according to Xavi |url=https://www.goal.com/en-gh/news/100-barcelona-appearances-pedri-xavi/blt5038b4ef0b8750b2 |access-date=28 janar 2023 |publisher=Goal.com|language=en}}</ref> Më 16 shkurt, ai u dëmtua në ndeshjen e parë të raundit me eliminim direkt të Ligës së Evropës kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]], duke u zëvendësuar në minutën e 41të.<ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/fr/news/barcelona-dealt-pedri-injury-blow-ahead-of-europa-league-return-leg-against-man-united-36817405|title=Barcelona dealt Pedri injury blow ahead of Europa League return leg against Man United|publisher=One Football|language=en|date=17 shkurt 2023|access-date=25 maj 2026}}</ref> Dëmtimi e mbajti atë tetë javë jashtë fushave. Në fund të sezonit, Pedri arriti të fitonte titullin e tij të parë të La Ligës, duke kontribuar me 26 ndeshje dhe 6 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3344756/fc-barcelona-liga-champions-202223|title=FC Barcelona, Liga champions 2022/23!|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 maj 2023}}</ref> ====2024–vazhdon: Tripleta e titujve në Spanjë dhe kontrata e re==== Me ardhjen e trajnerit të ri [[Hansi Flick]] në klub para nisjes së sezonit 2024–25, Pedri përmirësoi ndjeshëm fizikun e tij dhe për herë të parë ai pati një sezon pa dëmtime.<ref>{{Cite web|date=6 shtator 2024|title=Barcelona star claims Hansi Flick has transformed squad fitness|publisher=Sporting News|language=en|url=https://www.sportingnews.com/us/la-liga/barcelona/news/barcelona-star-hansi-flick-transformed-squad-fitness/1d7e3988737244e4247c1410|access-date=22 janar 2024}}</ref> Më 21 janar 2025, Pedri asistoi golin e [[Eric García]]s në takimin kundër [[S.L. Benfica|Benficës]] për të barazuar rezultatin në 4–4 në ndeshjen e fundit të fazës së Ligës së Kampionëve; Barcelona në fund fitoi 5–4 dhe siguroi kualikimin e menjëhershëm në raundin e 16-tave të kompeticionit.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/720334|title=Raphinha strike earns Barca win at Benfica and top-8 spot|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 janar 2025}}</ref> Nëntë ditë më vonë, ai rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2030.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4207990/pedri-signs-to-stay-with-barca-until-2030|title=Pedri signs to stay with Barça until 2030|publisher=FC Barcelona|language=en|date=30 janar 2025}}</ref> Pedri ishte gjithashtu protagonist në finalen e Kupës së Mbretit kundër Real Madridit më 26 prill, duke shënuar golin e parë të ndeshjes, me Barcelonën që fitoi 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2025/apr/27/barcelona-real-madrid-copa-del-rey-match-report|title=Barcelona win thrilling Copa del Rey and drive Madrid to red card fury|date=27 prill 2025|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=1 maj 2025}}</ref> Pedri u aktivizua në 37 ndeshje në kampionat, e cila u fitua sërisht nga Barcelona. Ai gjithashtu fitoi edhe Superkupën e Spanjës, sërisht kundër Realit, duke arritur ''Tripletën'' e titujve në Spanjë. Ai e mbylli sezonin me plot 59 ndeshje në të gjitha kompeticionet. Pedri shënoi golin e parë të sezonit 2025–26 në fitoren 3–2 kundër [[Levante UD|Levantes]] në javën e dytë.<ref>{{Cite web|title=Levante 2–3 Barcelona|url=https://www.espn.in/football/match/_/gameId/748162/barcelona-levante|access-date=13 dhjetor 2025|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Në ''[[El Clásico]]n'' e parë të sezonit kundër Realit, Pedri u përjashtua me karton të kuq për herë të parë në karrierën e tij, me Barcelonën që humbi 2–1 në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]].<ref>{{Cite web|title=Pedri to be banned for Barcelona vs Elche after Clasico red card|url=https://www.barcablaugranes.com/barcelona-la-liga/104545/pedri-to-be-banned-for-barcelona-vs-elche-after-clasico-red-card|access-date=13 dhjetor 2025|website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> Tre ditë më vonë, Barcelona konfirmoi se ai kishte pësuar një dëmtim në kofshën e majtë, që e la jashtë fushave për disa javë.<ref>{{cite news|title=Pedri injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4392255/pedri-injury-news|access-date=13 dhjetor 2025|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> Ai u rikthye në aksion më 29 nëntor duke u aktivizuar si zëvëndësues në fitoren 3–1 kundër Alavés.<ref>{{cite web|title=Pedri returns to field for Barcelona after one-month injury absence|url=https://sports.yahoo.com/articles/pedri-returns-field-barcelona-one-180023514.html|access-date=13 dhjetor 2025|website=Yahoo Sports|language=en}}</ref> Më 13 dhjetor 2025, Pedri luajti ndeshjen e tij të 150të në La Liga në fitoren 2–0 kundër Osasunës, duke thyer rekordin e [[Lionel Messi]]t si lojtari më i ri që arrin këtë shifër për klubin.<ref>{{cite web|title=Barcelona star Pedri beats Lionel Messi record against Osasuna|url=https://www.barcablaugranes.com/barcelona-la-liga/107882/barcelona-star-pedri-beats-lionel-messi-record-against-osasuna|date=13 dhjetor 2025|access-date=14 dhjetor 2025|website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===2019–2021: Të rinjtë dhe debutimi me ekipin e parë=== Më 21 gusht 2020, Pedri u thirr në [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|kombëtaren nën-21]]; debutimi i tij erdhi më 3 shtator në fitoren 1–0 në transfertë kundër [[Kombëtarja maqedonase nën-21 e futbollit|Maqedonisë së Veriut]] në kualifikueset e UEFA Kampionatit Evropian nën-21 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion |title=34 debutantes en la sub-21 desde que empezó la fase de clasificación |publisher=Federata Mbretërore Spanjolle e Futbollit |language=es |date=4 shtator 2020 |access-date=8 gusht 2021 |archive-date=8 gusht 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210808142537/https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion |url-status=dead }}</ref> Në mars 2021, Pedri mori thirrjen e parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e parë kombëtar]] nga trajneri [[Luis Enrique]] për kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupës së Botës 2022]].<ref>{{cite web|author=Feargal Brennan|title=Barcelona star Pedri set for debut Spain senior call up |url=https://www.football-espana.net/2021/03/14/barcelona-star-pedri-set-for-debut-spain-senior-call-up|website=Football España|language=en|access-date=15 mars 2021 |date=14 mars 2021}}</ref> Ai debutoi në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]] më 25 mars, duke u aktivizuar si zëvëndësuesnë pjesën e dytë.<ref>{{Cite news|title=Pedri, el sexto jugador más joven en debutar con la Roja|url=https://www.sport.es/es/noticias/seleccion/pedri-estrena-grecia-historia-roja-espana-seleccion-debut-11612624|website=sport.es|date=25 mars 2021|access-date=15 korrik 2024|language=es}}</ref> Tre ditë më vonë, ai luajti si titullar për herë të parë në triumfin 2–1 në [[Tbilisi]] kundër [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]]. Më 21 maj 2021, Pedri ishte një nga lojtarët e zgjedhur nga trajneri Enrique për të qënë pjesë e ekipit që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|author=Jamie Braidwood|title=Euro 2020 news Live: Sergio Ramos left out of Spain squad plus latest before England announcement |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |archive-date=25 maj 2022 |url-access=subscription |url-status=live |access-date=24 maj 2021 |newspaper=The Independent |language=en|date=24 maj 2021}}</ref> Ai luajti si titullar në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] në ndeshjen hapëse të grupit, duke u bërë, në moshën 18 vjeç, 6 muaj e 18 ditë, lojtari më i ri që përfaqson Spanjën në një Kampionat Evropian; ai theu rekordin e [[Miguel Tendillo]]s të vendosur në [[UEFA Euro 1980|Euro 1980]].<ref>{{cite web|title=Pedri, Spain's youngest ever player at European Championship|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2171362/pedri-spains-youngest-ever-player-at-european-championship|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021}}</ref> Më 28 qershor, Pedri u bë lojtari më i ri spanjoll që luan në një ndeshje me eliminim direkt të një Kampionati Evropian, duke luajti si titullar kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në raundin e 16-tave; gjatë ndeshjes, ai shënoi një autogol pasi portieri [[Unai Simón]] nuk kontrolloi një top të kthyer mbrapa nga mesfushori, por Spanja megjithatë fitoi 5–3 në kohën shtesë.<ref>{{cite news |author=José del Río |title=Unai Simon's horrific mistake for Croatia's opener|url=https://www.marca.com/en/football/uefa-euro/2021/06/28/60da04b1268e3ebe3b8b459b.html |access-date=7 korrik 2021 |publisher=Marca|language=en|date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Unai Simon and Pedri team up for shocking Spain own goal – but keeper gains "redemption"|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57643907|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=7 korrik 2021}}</ref> Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] në gjuajtjet e penalltive,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/026b-12b19306ec6a-4aaeee9fb2ca-1000--italy-1-1-spain-pens-4-2-azzurri-hold-nerve-to-reach-euro-/|title=Italy 1–1 Spain (pens: 4–2): Azzurri hold nerve to reach EURO final|publisher=UEFA|language=en|date=6 korrik 2021|access-date=7 korrik 2021}}</ref> në një ndeshje të cilën Pedri u dallua për rolin e tij në mesfushë, duke kompletuar 65 nga 66 pasimet që tentoi. Ai humbi vetëm një minutë gjatë gjithë turneut dhe u emërua Lojtari i ri më i mirë<ref name="Euro2020TotT"/> si dhe u përfshi në formacionin më të mirë, duke qënë i vetmi lojtar spanjoll.<ref name="Euro2020TotT">{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/026b-12be97f0eb56-3ce3b8794fa7-1000--uefa-euro-2020-team-of-the-tournament-revealed/|title=UEFA Euro 2020 Team of the Tournament revealed|publisher=UEFA|language=en|date=13 korrik 2021|accessdate=13 korrik 2021}}</ref> Pas përfundimit të Kampionatit Evropian, Pedri u përfshi në ekipin nën-23 të Spanjës që do të luante në Lojërat Olimpike Verore 2020.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-gb/news/pedri-garcia-torres-among-spains-euro-2020-players-named-in/1c8y6858hfpia1xji4f8ej3pqi|title=Pedri, Garcia & Torres among Spain's Euro 2020 players named in Tokyo Olympics squad|publisher=Goal.com|language=en|date=29 qershor 2021 |access-date=25 korrik 2021 }}</ref> Vendimi për thirrjen e tij shkaktoi pakënaqsi te Barcelona. Trajneri [[Roland Koeman]] e quajti "të tepruar" vendimin për të thirrur Pedrin në dy turne ndërkombtar në të njëjtën verë.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en/news/the-olympics-is-not-football-why-barcelona-tried-to-block-pedris-/n3ocs6qzgf7f11jet9fa195mn |title='The Olympics is not football' – Why Barcelona tried to block Pedri's latest Spain selection|publisher=Goal.com|language=en|date=15 korrik 2021 |access-date=25 korrik 2021 }}</ref> Më 22 korrik, Pedri luajti 90 minuta të plota në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit|Egjiptit]] në ndeshjen hapëse. Kjo ishte ndeshja e tij e 66të e sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jul/22/pedri-keeps-rolling-with-game-66-of-his-season-in-spain-olympics-opener-egypt |title=Pedri keeps rolling with game 66 of his season in Spain's Olympics opener|publisher=The Guardian|language=en|date=22 korrik 2021|access-date=25 korrik 2021}}</ref> Në finale, e cila ishte ndeshja e tij e 73të e sezonit, Spanja u mposht 2–1 nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] në kohën shtesë.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2195287/tokyo-2020-fc-barcelona-olympic-diary|title=Tokyo 2020: FC Barcelona Olympic Diary|publisher=FC Barcelona|language=en|date=7 gusht 2021|access-date=7 gusht 2021}}</ref> ===2022–vazhdon: Suksesi në Euro 2024=== Në nëntor 2022, Pedri u emërua në ekipin që do të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupën e Botës 2022]] në Katar. Ai luajti në të katërta ndeshjet e Spanjës në turne; ata u eliminuan në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja marokene e futbollit|Maroku]]. ==Referime== {{Reflist}} 5m24yo42spthr8tb0norw6aorlnwa23 2986675 2986670 2026-06-02T01:39:18Z Sadsadas 51943 /* 2022–vazhdon: Suksesi në Euro 2024 */ 2986675 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Pedri | image = Pedri.jpg | caption = Pedri duke luajtur me [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanjën]] në 2025 | full_name = Pedro González López<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|title=Squad List: FIFA World Cup Qatar 2022: Spain (ESP)|publisher=FIFA|language=en|page=27|date=18 dhjetor 2022|access-date=9 gusht 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf|archive-date=18 dhjetor 2022|url-status=live }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|25|11|2002|df=y}}<ref name="FIFA"/> | birth_place = [[Bajamar, Tenerife|Bajamar]], Spanjë | height = 1.74 m<ref name="FIFA"/> | position = [[Mesfushor]] | currentclub = [[FC Barcelona|Barcelona]] | clubnumber = 8 | youthyears1 = 2013–2015 | youthclubs1 = [[UD Tegueste|Tegueste]] | youthyears2 = 2015–2018 | youthclubs2 = [[CD Laguna de Tenerife|Laguna]] | youthyears3 = 2018–2019 | youthclubs3 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | years1 = 2019–2020 | clubs1 = [[UD Las Palmas|Las Palmas]] | caps1 = 36 | goals1 = 4 | years2 = 2020– | clubs2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps2 = 165 | goals2 = 22 | nationalyears1 = 2019 | nationalteam1 = [[Kombëtarja spanjolle nën-17 e futbollit|Spanja U17]] | nationalcaps1 = 5 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2019 | nationalteam2 = [[Kombëtarja spanjolle nën-18 e futbollit|Spanja U18]] | nationalcaps2 = 2 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2020 | nationalteam3 = [[Kombëtarja spanjolle nën-19 e futbollit|Spanja U19]] | nationalcaps3 = 1 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2020 | nationalteam4 = [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|Spanja U21]] | nationalcaps4 = 4 | nationalgoals4 = 0 | nationalyears5 = 2021 | nationalteam5 = [[Kombëtarja spanjolle nën-23 e futbollit|Spanja U23]] | nationalcaps5 = 7 | nationalgoals5 = 0 | nationalyears6 = 2021– | nationalteam6 = [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|Spanja]] | nationalcaps6 = 40 | nationalgoals6 = 5 | club-update = 21:09, 17 maj 2026 (UTC) | nationalteam-update = 23:45, 31 mars 2026 (UTC) }} '''Pedro González López''' (lindur më 25 nëntor 2002) është një [[futbolli]]st profesionist spanjoll i cili luan si [[Mesfushori|mesfushor]] për klubin spanjoll [[FC Barcelona|Barcelona]] dhe [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|kombëtaren spanjolle]]. Pedri njihet për pasimet e tij, kontrollin e topit, organizimin e lojës dhe driblimet si dhe konsiderohet një nga mesfushorët më të mirë në botë.<ref>{{cite web |author=Tom Maston |date=29 prill 2025 |title=Ballon d'Or 2025 Power Rankings: Ousmane Dembele edges ahead of Barcelona trio despite Lamine Yamal's sensational Champions League showing |url=https://www.goal.com/en-ng/lists/ballon-dor-2025-power-rankings/bltd009fae5576d751f#cs260659c9499bd2af |access-date=5 maj 2025 |publisher=Goal.com|language=en}}</ref><ref>{{cite web |author=Nestor Watach |date=17 prill 2025 |title=2025 Ballon d'Or power rankings: Mbappe's hopes dealt fatal blow... |url=https://www.planetfootball.com/lists-and-rankings/2025-ballon-dor-power-rankings-mbappe-lewandowski-yamal-haaland |access-date=5 maj 2025 |website=Planet Football|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=2025 FC 100: Pedri among best central midfielders in men's soccer |date=4 qershor 2025|publisher=ESPN FC|language=en|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45178073/2025-fc-100-pedri-best-central-midfielders-mens-soccer}}</ref> ==Jeta e hershme== Pedri lindi në Bajamar, Tenerife të [[Ishujt Kanarie|Ishujve Kanarie]].<ref>{{cite web|url=https://lalagunatf.com/pedri-no-olvida-sus-origenes-fui-muy-feliz-en-bajamar/|title=Pedri: "Fui muy feliz en las piscinas de Bajamar"|publisher=La Laguna TF|language=es|date=15 gusht 2022|accessdate=16 shtator 2022}}</ref> Në moshën tre vjeç, familja e tij u shpërngul në Tegueste. Ai e nisi karrierën si futbollist me klubin e qytetit, duke u aktivizuar si [[Mbrojtësi (futboll)|qëndër-mbrojtës]]. Në moshën 13 vjeç, ai u bë pjesë e Lagunës, me të cilën luajti deri në vitin 2018.<ref>{{cite web|publisher=ESPN FC|url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mundial/nota/_/id/10652918/pedri-gonzalez-espana-seleccion-joven-figura-perfil-copa-mundo-mundial-qatar-2022-grupo-e|title=Pedri, la joven realidad y figura de España en la Copa del Mundo 2022|date=25 korrik 2022|access-date=27 korrik 2022|language=es}}</ref> Po në atë vit, Pedri nuk kaloi një provë me [[Real Madrid C.F.|Real Madridin]], të cilët i thanë se ai nuk ishte në nivelin e klubit. Ai u stërvit vetëm disa ditë për shkak të reshjeve të shumta të dëborës, dhe në bazë të atyre seancave stërvitore, Reali e dërgoi në shtëpi.<ref>{{Cite web |date=24 mars 2022 |title=Pedri: I didn't like being rejected by Real Madrid, but now I'm where I want to be |url=https://e01-marca.uecdn.es/en/football/barcelona/2022/03/24/623c4b0a22601d8b568b45d6.html |access-date=3 dhjetor 2025 |publisher=Marca|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=Josh S |date=24 mars 2022 |title=Pedri opens up on Real Madrid rejection |url=https://www.barcablaugranes.com/fc-barcelona-transfer-rumors-news/2022/3/24/22994345/pedri-opens-up-on-real-madrid-rejection |access-date=3 dhjetor 2025 |website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> ==Karriera me klube== ===Las Palmas=== Pedri u bë pjesë e akademisë së [[UD Las Palmas|Las Palmasit]] në vitin 2018.<ref>{{cite web|url=https://www.tintaamarilla.es/noticia/2019/09/04/169/34272-El_Tenerife_desestimo_a_Pedri_porque_era_pequenito_y_flaco.html|title=El Tenerife desestimó a Pedri porque era pequeñito y flaco|publisher=Tinta Amarilla|language=es|date=4 shtator 2019|accessdate=10 shtator 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eldiario.es/canariasahora/Deportes/futbol/Pedri-Pepe_Mel-UD_Las_Palmas-futbol-cantera-pretemporada-Tenerife_0_917608478.html|title='Pedri', el tinerfeño que Pepe Mel quiere para la a UD Las Palmas|publisher=El Diario|language=es|date=6 korrik 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Më 15 korrik 2019, në moshën 16 vjeç, Pedri firmosi një kontratë profesioniste katër-vjeçare me klubin si dhe u bë pjesë e ekipit të parë nën drejtimin e trajnerit [[Pepe Mel]].<ref>{{cite web|url=https://www.udlaspalmas.es/noticias/noticia/el-juvenil-pedri-firma-contrato-profesional-con-la-ud-las-palmas|title=El juvenil Pedri firma contrato profesional con la UD Las Palmas|publisher=UD Las Palmas|language=es|date=15 korrik 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Pedri bëri debutimin e tij si profesionist më 18 gusht 2019 duke u aktivizuar si titullar në humbjen 1–0 kundër [[SD Huesca|Huescës]] në [[Segunda División]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/futbol/segunda-division/cronica/2019/08/18/5d5970d7ca4741ba178b45e9.html|title=El Huesca se lleva el triunfo gracias a un gol de Álex Gallar en la segunda parte|publisher=Marca|language=es|date=18 gusht 2019|accessdate=19 gusht 2019}}</ref> Ai shënoi golin e parë në karrierë më 19 shtator në suksesin minimal kundër [[Sporting de Gijón|Sporting Gijón]]; ky gol e bëri atë shënuesin më të ri në historinë e klubit në moshën 16 vjeç, 9 muaj e 23 ditë.<ref>{{cite web|url=https://as.com/futbol/2019/09/20/segunda/1568930488_444391.html|title=Pedri es una estrella: golazo y primera victoria de Las Palmas|publisher=[[Diario AS]]|language=es|date=20 shtator 2019|accessdate=13 tetor 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=10 things about Pedri|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1744265/10-things-about-pedri|access-date=17 gusht 2020|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> ===Barcelona=== ====2019–2023: Sezoni debutues dhe trofetë e para==== Më 2 shtator 2019, Barcelona arriti një marrëveshje me Las Palmasin për transferimin e Pedrit, e cila do të hynte në fuqi më 1 korrik 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.cat/ca/noticies/1335629/barca-i-las-palmas-arriben-a-un-acord-per-al-traspas-de-pedri|title=Barça i Las Palmas arriben a un acord per al traspàs de Pedri|publisher=FC Barcelona|language=ca|date=2 shtator 2019|accessdate=2 shtator 2019}}</ref> Lojtari firmosi një kontratë dy-vjeçare me klubin, që pagoi 5 milion € për kartonin e tij plus bonuse të ndryshme. Pedri u vendos në ekipin e parë për sezonin e ri dhe mori fanellën me numrin 16.<ref>{{cite web|url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/pedri-tendra-ficha-del-primer-equipo-lucira-dorsal-8127642|title=Pedri tendrá ficha del primer equipo y lucirá el dorsal '16'|publisher=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|language=es|date=25 shtator 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Ai bëri debutimin e tij me Barcelonën më 27 shtator në fitoren 4–0 kundër [[Villarreal CF|Villarrealit]] në [[La Liga]], duke u aktivizuar si zëvëndësues në pjesën e dytë në vënd të [[Philippe Coutinho]]s.<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/barcelona-vs-villarreal/cronica/2020/09/27/5f70fbd846163f1e618b45a3.html|title=Ansu Fati takes charge at Barcelona|publisher=Marca|language=en|date=27 shtator 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Pedri luajti ndeshjen e parë si titullar më 17 tetor në humbjen surprizë 1–0 në transfertë kundër [[Getafe CF|Getafes]].<ref>{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2020/10/17/5f8b5fb122601d24338b461d.html|title=Barcelona slump to defeat at Getafe|publisher=Marca|language=en|date=17 tetor 2020|accessdate=18 tetor 2020}}</ref> Tre ditë më vonë, ai shënoi golin e parë me klubin në fitoren 5–1 kundër ekipit hungarez [[Ferencvárosi TC|Ferencváros]] në fazën e grupeve të [[UEFA Liga e Kampionëve|UEFA Ligës së Kampionëve]]; ky ishte gjithashtu edhe debutimi i tij në këtë kompeticion.<ref>{{cite news |author1=Rob Train|title=Messi has Barcelona ticking against lively Ferencváros|url=https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html|accessdate=20 tetor 2020|publisher=Diario AS|language=en|date=20 tetor 2020 |archive-date=1 janar 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210101144520/https://en.as.com/en/2020/10/20/football/1603214059_936792.html |url-status=dead }}</ref> Goli i tij i parë në La Liga erdhi më 7 nëntor në fitoren 5–2 kundër [[Real Betis]].<ref>{{cite news|author1=Fernando Carnerero|title=Todo es más fácil con Messi |url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/barcelona-vs-betis/cronica/2020/11/07/5fa6aca8ca4741ab628b45aa.html|accessdate=7 nëntor 2020|publisher=Marca|date=7 nëntor 2020 |language=es}}</ref> Më 17 prill 2021, Pedri fitoi trofeun e parë të karrierës pasi Barcelona fitoi 4–0 kundër [[Athletic Bilbao]]s në finalen e Kupës së Mbretit.<ref>{{Cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2107669/fc-barcelona-win-their-31st-copa-del-rey-title/featured|title=FC Barcelona win their 31st Copa del Rey title|publisher=[[FC Barcelona]]|language=en|date=17 prill 2021|accessdate=23 maj 2021}}</ref> Dy javë më pas, në barazimin pa gola kundër [[Atlético Madrid]]it në [[Camp Nou]], Pedri u bë lojtari i dytë më i ri në historinë e klubit që luan 50 ndeshje, duke e arritur këtë në moshën 18 vjeç e 184 ditë. Përpara tij është vetëm sulmuesi [[Bojan Krkić]], i cili e arriti këtë rekord në moshën 18 vjeç e 3 ditë.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2132739/pedri-second-youngest-barca-player-to-make-50-appearances|title=Pedri: Second youngest Barça player to make 50 appearances|publisher=FC Barcelona|language=en|date=8 maj 2021|access-date=23 maj 2021}}</ref> Pedri e mbylli sezonin e parë me katalanasit me 52 ndeshje dhe 4 gola në të gjitha kompeticionet. Sezoni 2021–22 i Pedrit u kushtëzua nga dëmtimet. Pasi luajti si titullar në dy ndeshjet e para në kampionat, ai pësoi një dëmtim në kofshë në gusht dhe qëndroi jashtë fushe për më shumë se pesë muaj. Në tetor, ai firmosi një kontratë të re disa vjeçare me klubin; pjesë e kontratës ishte edhe një klauzolë lirimi 1 miliard €.<ref>{{Cite news|url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-espbarcelona/story/4496874/barcelonas-pedri-signs-deal-with-club-record-1-billion-release-clause|title=Pedri: New Barcelona contract, October 2021|publisher=ESPN FC|language=en|date=14 tetor 2021|accessdate=14 maj 2021}}</ref> Gjatë muajit nëntor, Pedri u shpall fitues i çmimit [[Golden Boy]], i dhënë lojtarit më të mirë nën-21 nga ''[[Tuttosport]]'', si dhe [[Trofeu Kopa|Trofeut Kopa]], po ashtu dhënë lojtarit më të mirë nën-21 nga ''[[France Football]]''.<ref name=":2">{{cite news|url=https://www.tuttosport.com/news/calcio/golden-boy/2021/11/22-87269881/golden_boy_2021_pedri_il_nuovo_ragazzo_doro_di_tuttosport|title=Golden Boy 2021, è Pedri il nuovo "Ragazzo d'Oro" di Tuttosport|date=22 nëntor 2021|publisher=Tuttosport|language=it|access-date=22 nëntor 2021}}</ref><ref name="2021 Ballon d'Or">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/ballon-dor-2021-live-stream-results-messi-b1965898.html|archive-date=25 maj 2022|url-access=subscription|url-status=live|title=Follow live updates from the 2021 Ballon d'Or|publisher=The Independent|language=en|date=29 nëntor 2021|access-date=30 nëntor 2021}}</ref> Pedri u rikthye në aksion më 23 janar 2022, duke luajtur 90 minuta të plota në fitoren 1–0 kundër [[Deportivo Alavés|Alavés]]. Më 13 shkurt, Pedri shënoi në golin e parë të sezonit në barazimin 2–2 në derbi kundër [[RCD Espanyol|Espanyolit]]; goli, i cili u shënua në sekondën e 75të të ndeshjes, ishte më i shpejti në historinë e derbit.<ref>{{cite news|title=De Jong grabs late Barcelona equalizer|url=https://www.bbc.com/sport/football/60367868|publisher=BBC Sport|language=en|date=13 shkurt 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Caramelo de Alba, gol de Pedri y el Barça abrió la lata en el 2'|url=https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913|publisher=BeSoccer|date=13 shkurt 2022|language=es|access-date=29 maj 2026|archive-date=18 korrik 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220718020553/https://es.besoccer.com/noticia/caramelo-de-alba-gol-de-pedri-y-el-barca-abrio-la-lata-en-el-2-1102913|url-status=dead}}</ref> Më 14 prill, Pedri pësoi një tjetër dëmtim në kofshë gjatë ndeshjes së dytë çerek-finale të [[UEFA Liga e Evropës|UEFA Ligës së Evropës]] kundër [[Eintracht Frankfurt|Frankurtit]], duke e mbyllur sezonin para kohe.<ref>{{Cite web|date=15 prill 2022|title=Hamstring injury means Pedri is set to miss the rest of the season|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2022/04/15/62594c47ca474152178b4594.html|access-date=15 prill 2022|publisher=Marca|language=en}}</ref> Ai regjistroi gjithsej vetëm 22 ndeshje dhe 5 gola në të gjitha kompeticionet. Pedri luajti titullar në të gjitha ndeshjet e ekipit gjatë pjesës së parë të sezonit 2022–23. Më 28 janar 2023, ai luajti ndeshjen e 100të në të gjitha kompeticionet me Barcelonën në një ndeshje të La Ligës kundër [[Girona FC|Gironës]]. Ai u aktivizua si zëvëndësues për të dëmtuarin [[Ousmane Dembélé]] dhe shënoi golin e vetëm të takimit.<ref name=":0">{{Cite web |author=Thomas Hindle |date=28 janar 2023 |title=100 Barcelona appearances at 20 years old! Why Pedri is already 'one of the best midfielders in the world' according to Xavi |url=https://www.goal.com/en-gh/news/100-barcelona-appearances-pedri-xavi/blt5038b4ef0b8750b2 |access-date=28 janar 2023 |publisher=Goal.com|language=en}}</ref> Më 16 shkurt, ai u dëmtua në ndeshjen e parë të raundit me eliminim direkt të Ligës së Evropës kundër [[Manchester United F.C.|Manchester United]], duke u zëvendësuar në minutën e 41të.<ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/fr/news/barcelona-dealt-pedri-injury-blow-ahead-of-europa-league-return-leg-against-man-united-36817405|title=Barcelona dealt Pedri injury blow ahead of Europa League return leg against Man United|publisher=One Football|language=en|date=17 shkurt 2023|access-date=25 maj 2026}}</ref> Dëmtimi e mbajti atë tetë javë jashtë fushave. Në fund të sezonit, Pedri arriti të fitonte titullin e tij të parë të La Ligës, duke kontribuar me 26 ndeshje dhe 6 gola.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3344756/fc-barcelona-liga-champions-202223|title=FC Barcelona, Liga champions 2022/23!|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 maj 2023}}</ref> ====2024–vazhdon: Tripleta e titujve në Spanjë dhe kontrata e re==== Me ardhjen e trajnerit të ri [[Hansi Flick]] në klub para nisjes së sezonit 2024–25, Pedri përmirësoi ndjeshëm fizikun e tij dhe për herë të parë ai pati një sezon pa dëmtime.<ref>{{Cite web|date=6 shtator 2024|title=Barcelona star claims Hansi Flick has transformed squad fitness|publisher=Sporting News|language=en|url=https://www.sportingnews.com/us/la-liga/barcelona/news/barcelona-star-hansi-flick-transformed-squad-fitness/1d7e3988737244e4247c1410|access-date=22 janar 2024}}</ref> Më 21 janar 2025, Pedri asistoi golin e [[Eric García]]s në takimin kundër [[S.L. Benfica|Benficës]] për të barazuar rezultatin në 4–4 në ndeshjen e fundit të fazës së Ligës së Kampionëve; Barcelona në fund fitoi 5–4 dhe siguroi kualikimin e menjëhershëm në raundin e 16-tave të kompeticionit.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/report/_/gameId/720334|title=Raphinha strike earns Barca win at Benfica and top-8 spot|publisher=ESPN FC|language=en|date=22 janar 2025}}</ref> Nëntë ditë më vonë, ai rinovoi kontratën me klubin deri në qershor 2030.<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4207990/pedri-signs-to-stay-with-barca-until-2030|title=Pedri signs to stay with Barça until 2030|publisher=FC Barcelona|language=en|date=30 janar 2025}}</ref> Pedri ishte gjithashtu protagonist në finalen e Kupës së Mbretit kundër Real Madridit më 26 prill, duke shënuar golin e parë të ndeshjes, me Barcelonën që fitoi 3–2.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2025/apr/27/barcelona-real-madrid-copa-del-rey-match-report|title=Barcelona win thrilling Copa del Rey and drive Madrid to red card fury|date=27 prill 2025|publisher=The Guardian|language=en|accessdate=1 maj 2025}}</ref> Pedri u aktivizua në 37 ndeshje në kampionat, e cila u fitua sërisht nga Barcelona. Ai gjithashtu fitoi edhe Superkupën e Spanjës, sërisht kundër Realit, duke arritur ''Tripletën'' e titujve në Spanjë. Ai e mbylli sezonin me plot 59 ndeshje në të gjitha kompeticionet. Pedri shënoi golin e parë të sezonit 2025–26 në fitoren 3–2 kundër [[Levante UD|Levantes]] në javën e dytë.<ref>{{Cite web|title=Levante 2–3 Barcelona|url=https://www.espn.in/football/match/_/gameId/748162/barcelona-levante|access-date=13 dhjetor 2025|publisher=ESPN FC|language=en}}</ref> Në ''[[El Clásico]]n'' e parë të sezonit kundër Realit, Pedri u përjashtua me karton të kuq për herë të parë në karrierën e tij, me Barcelonën që humbi 2–1 në [[Stadiumi Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]].<ref>{{Cite web|title=Pedri to be banned for Barcelona vs Elche after Clasico red card|url=https://www.barcablaugranes.com/barcelona-la-liga/104545/pedri-to-be-banned-for-barcelona-vs-elche-after-clasico-red-card|access-date=13 dhjetor 2025|website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> Tre ditë më vonë, Barcelona konfirmoi se ai kishte pësuar një dëmtim në kofshën e majtë, që e la jashtë fushave për disa javë.<ref>{{cite news|title=Pedri injury news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4392255/pedri-injury-news|access-date=13 dhjetor 2025|publisher=FC Barcelona|language=en}}</ref> Ai u rikthye në aksion më 29 nëntor duke u aktivizuar si zëvëndësues në fitoren 3–1 kundër Alavés.<ref>{{cite web|title=Pedri returns to field for Barcelona after one-month injury absence|url=https://sports.yahoo.com/articles/pedri-returns-field-barcelona-one-180023514.html|access-date=13 dhjetor 2025|website=Yahoo Sports|language=en}}</ref> Më 13 dhjetor 2025, Pedri luajti ndeshjen e tij të 150të në La Liga në fitoren 2–0 kundër Osasunës, duke thyer rekordin e [[Lionel Messi]]t si lojtari më i ri që arrin këtë shifër për klubin.<ref>{{cite web|title=Barcelona star Pedri beats Lionel Messi record against Osasuna|url=https://www.barcablaugranes.com/barcelona-la-liga/107882/barcelona-star-pedri-beats-lionel-messi-record-against-osasuna|date=13 dhjetor 2025|access-date=14 dhjetor 2025|website=Barca Blaugranes|language=en}}</ref> ==Karriera ndërkombëtare== ===2019–2021: Të rinjtë dhe debutimi me ekipin e parë=== Më 21 gusht 2020, Pedri u thirr në [[Kombëtarja spanjolle nën-21 e futbollit|kombëtaren nën-21]]; debutimi i tij erdhi më 3 shtator në fitoren 1–0 në transfertë kundër [[Kombëtarja maqedonase nën-21 e futbollit|Maqedonisë së Veriut]] në kualifikueset e UEFA Kampionatit Evropian nën-21 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion |title=34 debutantes en la sub-21 desde que empezó la fase de clasificación |publisher=Federata Mbretërore Spanjolle e Futbollit |language=es |date=4 shtator 2020 |access-date=8 gusht 2021 |archive-date=8 gusht 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210808142537/https://www.sefutbol.com/34-debutantes-sub-21-que-empezo-fase-clasificacion |url-status=dead }}</ref> Në mars 2021, Pedri mori thirrjen e parë në [[Kombëtarja spanjolle e futbollit|ekipin e parë kombëtar]] nga trajneri [[Luis Enrique]] për kualifikueset e [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupës së Botës 2022]].<ref>{{cite web|author=Feargal Brennan|title=Barcelona star Pedri set for debut Spain senior call up |url=https://www.football-espana.net/2021/03/14/barcelona-star-pedri-set-for-debut-spain-senior-call-up|website=Football España|language=en|access-date=15 mars 2021 |date=14 mars 2021}}</ref> Ai debutoi në barazimin 1–1 kundër [[Kombëtarja greke e futbollit|Greqisë]] më 25 mars, duke u aktivizuar si zëvëndësuesnë pjesën e dytë.<ref>{{Cite news|title=Pedri, el sexto jugador más joven en debutar con la Roja|url=https://www.sport.es/es/noticias/seleccion/pedri-estrena-grecia-historia-roja-espana-seleccion-debut-11612624|website=sport.es|date=25 mars 2021|access-date=15 korrik 2024|language=es}}</ref> Tre ditë më vonë, ai luajti si titullar për herë të parë në triumfin 2–1 në [[Tbilisi]] kundër [[Kombëtarja gjeorgjiane e futbollit|Gjeorgjisë]]. Më 21 maj 2021, Pedri ishte një nga lojtarët e zgjedhur nga trajneri Enrique për të qënë pjesë e ekipit që do të luante në [[UEFA Euro 2020]].<ref>{{cite news|author=Jamie Braidwood|title=Euro 2020 news Live: Sergio Ramos left out of Spain squad plus latest before England announcement |url=https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220525/https://www.independent.co.uk/sport/football/euro-2020-news-live-england-squad-b1852654.html |archive-date=25 maj 2022 |url-access=subscription |url-status=live |access-date=24 maj 2021 |newspaper=The Independent |language=en|date=24 maj 2021}}</ref> Ai luajti si titullar në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja suedeze e futbollit|Suedisë]] në ndeshjen hapëse të grupit, duke u bërë, në moshën 18 vjeç, 6 muaj e 18 ditë, lojtari më i ri që përfaqson Spanjën në një Kampionat Evropian; ai theu rekordin e [[Miguel Tendillo]]s të vendosur në [[UEFA Euro 1980|Euro 1980]].<ref>{{cite web|title=Pedri, Spain's youngest ever player at European Championship|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/2171362/pedri-spains-youngest-ever-player-at-european-championship|publisher=FC Barcelona|language=en|date=14 qershor 2021|access-date=14 qershor 2021}}</ref> Më 28 qershor, Pedri u bë lojtari më i ri spanjoll që luan në një ndeshje me eliminim direkt të një Kampionati Evropian, duke luajti si titullar kundër [[Kombëtarja kroate e futbollit|Kroacisë]] në raundin e 16-tave; gjatë ndeshjes, ai shënoi një autogol pasi portieri [[Unai Simón]] nuk kontrolloi një top të kthyer mbrapa nga mesfushori, por Spanja megjithatë fitoi 5–3 në kohën shtesë.<ref>{{cite news |author=José del Río |title=Unai Simon's horrific mistake for Croatia's opener|url=https://www.marca.com/en/football/uefa-euro/2021/06/28/60da04b1268e3ebe3b8b459b.html |access-date=7 korrik 2021 |publisher=Marca|language=en|date=28 qershor 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Unai Simon and Pedri team up for shocking Spain own goal – but keeper gains "redemption"|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/57643907|publisher=BBC Sport|language=en|access-date=7 korrik 2021}}</ref> Spanja u eliminua në gjysëm-finale nga [[Kombëtarja italiane e futbollit|Italia]] në gjuajtjet e penalltive,<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/026b-12b19306ec6a-4aaeee9fb2ca-1000--italy-1-1-spain-pens-4-2-azzurri-hold-nerve-to-reach-euro-/|title=Italy 1–1 Spain (pens: 4–2): Azzurri hold nerve to reach EURO final|publisher=UEFA|language=en|date=6 korrik 2021|access-date=7 korrik 2021}}</ref> në një ndeshje të cilën Pedri u dallua për rolin e tij në mesfushë, duke kompletuar 65 nga 66 pasimet që tentoi. Ai humbi vetëm një minutë gjatë gjithë turneut dhe u emërua Lojtari i ri më i mirë<ref name="Euro2020TotT"/> si dhe u përfshi në formacionin më të mirë, duke qënë i vetmi lojtar spanjoll.<ref name="Euro2020TotT">{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/history/news/026b-12be97f0eb56-3ce3b8794fa7-1000--uefa-euro-2020-team-of-the-tournament-revealed/|title=UEFA Euro 2020 Team of the Tournament revealed|publisher=UEFA|language=en|date=13 korrik 2021|accessdate=13 korrik 2021}}</ref> Pas përfundimit të Kampionatit Evropian, Pedri u përfshi në ekipin nën-23 të Spanjës që do të luante në Lojërat Olimpike Verore 2020.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en-gb/news/pedri-garcia-torres-among-spains-euro-2020-players-named-in/1c8y6858hfpia1xji4f8ej3pqi|title=Pedri, Garcia & Torres among Spain's Euro 2020 players named in Tokyo Olympics squad|publisher=Goal.com|language=en|date=29 qershor 2021 |access-date=25 korrik 2021 }}</ref> Vendimi për thirrjen e tij shkaktoi pakënaqsi te Barcelona. Trajneri [[Roland Koeman]] e quajti "të tepruar" vendimin për të thirrur Pedrin në dy turne ndërkombtar në të njëjtën verë.<ref>{{cite web |url=https://www.goal.com/en/news/the-olympics-is-not-football-why-barcelona-tried-to-block-pedris-/n3ocs6qzgf7f11jet9fa195mn |title='The Olympics is not football' – Why Barcelona tried to block Pedri's latest Spain selection|publisher=Goal.com|language=en|date=15 korrik 2021 |access-date=25 korrik 2021 }}</ref> Më 22 korrik, Pedri luajti 90 minuta të plota në barazimin pa gola kundër [[Kombëtarja egjiptiane e futbollit|Egjiptit]] në ndeshjen hapëse. Kjo ishte ndeshja e tij e 66të e sezonit.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2021/jul/22/pedri-keeps-rolling-with-game-66-of-his-season-in-spain-olympics-opener-egypt |title=Pedri keeps rolling with game 66 of his season in Spain's Olympics opener|publisher=The Guardian|language=en|date=22 korrik 2021|access-date=25 korrik 2021}}</ref> Në finale, e cila ishte ndeshja e tij e 73të e sezonit, Spanja u mposht 2–1 nga [[Kombëtarja braziliane e futbollit|Brazili]] në kohën shtesë.<ref>{{cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2195287/tokyo-2020-fc-barcelona-olympic-diary|title=Tokyo 2020: FC Barcelona Olympic Diary|publisher=FC Barcelona|language=en|date=7 gusht 2021|access-date=7 gusht 2021}}</ref> ===2022–vazhdon: Suksesi në Euro 2024=== Në nëntor 2022, Pedri u emërua në ekipin që do të merrte pjesë në [[Kampionati Botëror i Futbollit 2022|FIFA Kupën e Botës 2022]] në Katar.<ref>{{cite web |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/spain-2022-world-cup-who-is-luis-enriques-26-man-squad-2022-11-14/ |title=Spain at the 2022 World Cup: who is in Luis Enrique's 26-man squad? |publisher=Reuters |language=en |date=14 nëntor 2022 |access-date=10 dhjetor 2022}}</ref> Ai luajti në të katërta ndeshjet e Spanjës në turne; ata u eliminuan në raundin e 16-tave nga [[Kombëtarja marokene e futbollit|Maroku]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/live/football/61047682/page/2 |title=World Cup: Morocco beat Spain on penalties to reach quarter-finals|publisher=BBC Sport|language=en|date=6 dhjetor 2022 |access-date=10 dhjetor 2022}}</ref> ==Referime== {{Reflist}} 06wj9aprboa0vy28rqpbrm6wnbkevoa 0 401181 2986361 2985333 2026-06-01T15:22:59Z Eraqena 181813 Rregullova hapsirat te shenjat e pikesimit, parametrat e gjuhes te do referenca. Mungojne referenca prej italishtes e duhet me i shtu 2986361 wikitext text/x-wiki '''Giuseppe Fenoglio''',i njohur si '''Beppe''' (Alba, 1 Mars [[1922]] – Torino, 18 Shkurt [[1963|1963)]] ishte një partizan, shkrimtar dhe përkthyes italian. [[Skeda:Beppe Fenoglio cropped.jpg|parapamje|Beppe Fenoglio]] Veprat e tij paraqesin dy drejtime kryesore: botën rurale të Langhe-s dhe lëvizjen [[Rezistenca italiane|italiane të rezistencës]], të dyja të frymëzuara kryesisht nga përvojat e tij personale; në mënyrë të ngjashme, Fenoglio e shprehu veten në dy stile:kronikën dhe {{'}} ''[[Poezia epike|.]]'' Fenoglio u rekrutua në vitin 1943; përpara se të përfundonte stërvitjen e oficerëve,Italia iu dorëzua Aleatëve dhe [[Gjermania naziste]] pushtoi pjesën më të madhe të vendit. Njësia e tij e stërvitjes u shpërnda dhe Fenoglio u përball me një udhëtim të vështirë për në shtëpi. Ai kaloi disa muaj i fshehur në [[Roma|Romë]] përpara se t'u bashkohej partizanëve në janar 1944.Pasi luftoi deri në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]],ai përktheu libra të shumtë nga [[Gjuha angleze|anglishtja]] dhe shkroi veprat për të cilat është më i njohur,ndërsa punonte si nëpunës për një kompani pranë Albës. Romani i tij më i njohur, i konsideruar nga shumë si më i miri, ''Johnny the Partisan'', u botua pas vdekjes për herë të parë në vitin 1968. Ai vdiq në Torino, vetëm 40 vjeç, nga [[Kanceri në mushkëri|kanceri bronkial]] . == Biografia == [[Skeda:Casa_di_Beppe_Fenoglio.JPG|parapamje|Shtëpia e Beppe Fenoglio në Alba, e vendosur pranë katedrales]] === Vitet e hershme === I pari nga tre fëmijë, Beppe lindi në Alba në Langhe më 1 mars [[1922]] nga Amilcare,një djalë kasapi me prirje politike [[Socializmi|socialiste]] dhe një ndjekës i Filippo Turati-t, dhe Margherita Faccenda,një grua me karakter të fortë.Në [[1928|vitin 1928,]] babai i tij arriti të ngrinte biznesin e tij,duke blerë një dyqan kasapi në Piazza del Duomo,i cili i siguroi atij të ardhura të mira.Pas Beppe-s,lindi Walter (1923-2007),një menaxher i ardhshëm [[Fiat|i FIAT-it]] në [[Gjeneva|Gjenevë]] dhe [[Parisi|Paris]] dhe drejtor i ardhshëm komercial i FIAT Auto dhe Marisa (1933-2021). Si fëmijë,Beppe ndoqi shkollën fillore "Michele Coppino" në Alba dhe tregoi se ishte një fëmijë inteligjent dhe i kujdesshëm,d uke vuajtur nga një [[Belbëzimi|belbëzim]] i lehtë. Pasi mbaroi shkollën fillore, nëna e tij, e këshillën e mësueses dhe pavarësisht vështirësive të vazhdueshme financiare të familjes, e regjistroi djalin e saj në shkollën e mesme "Govone" në Alba. Një nxënës shembullor dhe i apasionuar pas [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]], ai ishte një lexues i pangopur dhe madje filloi disa [[Përkthimi|përkthime]], të cilat do të rezultonin të parat e një serie të gjatë. Që atëherë,bota e tij ideale kulturore do të ishte [[Anglia]] elizabetiane dhe revolucionare.<ref name="bio2">{{Cite web |title=Biografia su Centro studi Beppe Fenoglio |url=http://www.centrostudibeppefenoglio.it/Personaggi/personaggi_scheda.php?ID=39|language=it}}</ref> Në shkollën e mesme ai pati mësues të shquar dhe për të të paharrueshëm,si Leonardo Cocito-një mësues i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]],[[Komunizmi|një komunist]],i cili ishte ndër të parët që iu bashkua [[Rezistenca italiane|Rezistencës]] si partizan, në radhët e Giustizia e Libertà (pavarësisht ideologjisë së tij politike), pastaj në grupin e Badoglios,dhe i cili u var përfundimisht nga gjermanët më 7 shtator [[1944]] - dhe Pietro Chiodi,një mësues [[Historia|historie]] dhe [[Filozofia|filozofie]], një studiues i madh i [[Søren Kierkegaard]] dhe [[Martin Heidegger]]; edhe ai më vonë do të bëhej partizan,një shok i vetë Cocitos, por do të deportohej në një [[Kampi i përqëndrimit|kamp përqendrimi]] gjerman,duke i mbijetuar luftës. Të dy ishin një frymëzim për pjekurinë e ndërgjegjes [[Kundërfashizmi|antifashiste]] të Fenoglios. Në [[1940|vitin 1940]] ai u regjistrua në Fakultetin e Letërsisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]],të cilin e ndoqi deri në [[1943|vitin 1943]], kur u thirr për shërbim ushtarak dhe u dërgua fillimisht në Ceva ([[Kuneo|Cuneo]]) dhe më pas në Pietralata ([[Roma|Romë]]),në kursin e trajnimit për kadetë oficerësh. === Jeta partizane === <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Spektakli i 8 shtatorit lokal,dorëzimi i një kazerme që përmbante një regjiment të tërë përpara dy makinave të blinduara gjermane jo tërësisht të pajisura me personel,dhe deportimi në Gjermani në vagonë ​​të vulosur i kishin bindur të gjithë,familjen dhe ata që jetonin aty,se Xhoni nuk do të kthehej kurrë. (Partizani Xhoni,Kapitulli I) Pas shpërbërjes që pasoi më 8 shtator 1943,Fenoglio u bashkua me [[Rezistenca italiane|formacionet e para partizane]] në janar [[1944|1944.]] Në fillim ai u bashkua me "të kuqtë" e Brigadave Garibaldi,por shpejt kaloi te "autonomistët" ose "Badogliani" të Grupit të Divizionit të parrë Alpin të komanduar nga Major Enrico Martini "Mauri" dhe Divizionit të tij të dytë Langhe, Brigada Belbo, e komanduar nga marins Piero Balbo "Poli" (Nord në ''Partigiano Johnny'') dhe që vepronte në Langhe, midis Mango,Murazzano dhe Mombarcaro. [[Skeda:Beppe_Fenoglio_young.jpg|majtas|parapamje|Fenoglio i ri gjatë një ndeshjeje futbolli me miqtë, rreth vitit 1945]] Ai mori pjesë, së bashku me vëllanë e tij Walter, i cili kishte dezertuar nga [[Republika Sociale Italiane|RSI-ja]] ku ishte rekrutuar fillimisht për të shmangur hakmarrjet kundër familjes së tij (pasi babai i tij u rrëmbye për të bindur Beppe-n të paraqitej, ishte reagimi i të rinjve të Albës dhe ndërmjetësimi i Monsinjor Grassi-t që e liruan), në betejën e pafat të Carrù-së dhe në përvojën e jashtëzakonshme,por të shkurtër të Republikës partizane të Albës, e pavarur midis 10 tetorit dhe 2 nëntorit [[1944|1944.]]<ref name="fenoglio" /> Falë njohurive të tij të anglishtes,ai veproi si përkthyes dhe oficer ndërlidhës,midis janarit dhe prillit [[1945]], midis forcave të armatosura anglo-amerikane dhe grupit partizan të Maurit dhe Balbos. Nga përvoja e një partizani blu lindën romanet ''"Pranvera e Bukurisë"'',''"Një Çështje Private"'',''"Partizani Xhoni"'' dhe tregimet ''"Njëzet e Tre Ditët e Qytetit të Albës"''. === Periudha e pasluftës === Në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]], Fenoglio rifilloi shkurt studimet universitare përpara se të vendoste,për keqardhjen e madhe të prindërve të tij, t'i përkushtohej tërësisht aktivitetit letrar. Në referendumin institucional të vitit 1946,ai votoi për [[Monarkia|monarkinë]]. Në maj të [[1947|vitit 1947]], falë njohurive të tij të shkëlqyera të [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]], ai u punësua si korrespondent i huaj për një punishte vere në Alba.Puna,jo shumë e vështirë,i lejonte të kontribuonte në shpenzimet familjare dhe t'i përkushtohej [[Shkrimi|shkrimit]]. Ai udhëtoi pak në rastin më të mirë në [[Franca|Francë]] për punë,dhe kurrë nuk shkoi të vizitonte [[Anglia|Anglinë]] e tij të dashur.<ref name="fenoglio" /> Ai u përshtat me shumë vështirësi me rifillimin e jetës së përditshme dhe familjare. Në [[1949|vitin 1949]], [[Tregimi i shkurtër|tregimi]] i tij i parë u shfaq,i titulluar ''Il trucco'' dhe i nënshkruar me [[Pseudonimi|pseudonimin]] Giovanni Federico Biamonti, në ''Pesci rossi'', buletinin editorial të Bompiani-t.Në të njëjtin vit,ai i prezantoi Einaudi-t ''romanet Racconti della guerra civile'' dhe ''La paga del sabato'', [[Romani|një roman]] që mori një vlerësim shumë pozitiv nga [[Italo Calvino]]. Në [[1950|vitin 1950]],ai takoi [[Elio Vittorini|Elio Vittorini-n]] në [[Torino]], i cili po përgatiste për Einaudi-n serinë e re "Gettoni",e krijuar për të mirëpritur shkrimtarë të rinj; në të njëjtin rast,Fenoglio takoi personalisht Calvinon (me të cilin deri atëherë kishte mbajtur vetëm një korrespondencë të përzemërt) dhe Natalia Ginzburg. I inkurajuar nga Vittorini, ai rifilloi ''La paga del sabato'' dhe bëri një draft të ri të tij, por në shtator ai e braktisi përfundimisht romanin për të organizuar një koleksion me dymbëdhjetë tregime të shkurtra,disa prej të cilave ishin përfshirë tashmë në ''Racconti della guerra civile''. Në [[1952|vitin 1952]], përmbledhja e tregimeve të shkurtra u botua,në serinë "Gettoni", me titullin ''I ventitré giorni della città di Alba'' .Vitin pasardhës Fenoglio përfundoi romanin e shkurtër ''La malora'', të botuar në gusht [[1954|1954.]] Pasoi një aktivitet intensiv si përkthyes nga anglishtja: në [[1955|vitin 1955,]] përkthimi i ''"The Rime of the Ancient Mariner"'' nga Samuel Taylor Coleridge u botua në revistën ''Itinerari''. Ndërkohë,ai filloi një roman të madh mbi vitet [[1943|1943-1945]], [[1945|të]] cilin ia paraqiti botuesit Garzanti në verën e vitit [[1958|1958.]] Në prill të [[1959|vitit 1959]], ''"Primavera di bellezza''"u botua në serinë "Romanzi Moderni Garzanti"; ai nënshkroi një kontratë pesëvjeçare me Livio Garzanti për veprat e tij të pabotuara. Në të njëjtin vit ai mori çmimin "Prato" dhe filloi të shkruante një roman të ri mbi temën partizane. Në [[1961|vitin 1961]], i inkurajuar nga Calvino që të mblidhte tregimet e tij të reja për t'ia paraqitur çmimit ndërkombëtar "Formentor", ai filloi të punonte në përmbledhjen ''Racconti del parentado;'' megjithatë,pas nënshkrimit të kontratës me Einaudin,ai pranoi titullin ''[[Un giorno di fuoco]]''.Megjithatë,botimi u pezullua:Garzanti pretendoi të drejtat dhe dy shtëpitë botuese nuk arritën dot një kompromis.Kështu,ai filloi të shkruante ''Epigrame'' dhe një seri të re tregimesh,përveç bashkëpunimit në një skenar filmi me temë fshatare. === Jeta private === Në [[1960|vitin 1960,]]<nowiki/>ai u martua me Luciana Bombardi në një ceremoni civile (gjatë jetës së tij ai e deklaroi veten [[Agnosticizmi|agnostik]],megjithëse i pëlqente të lexonte Biblën e Mbretit James<ref>{{Sfn|G.Pedullà|p. 58}}.</ref><ref>{{Cite web|http://www.bicudi.net/Fenoglio_Bibbia|Un puritano delle Langhe: Beppe Fenoglio e la Bibbia}}</ref>) me Luciana Bombardi, të cilën e njihte që nga periudha menjëherë pas luftës. Pavarësisht presionit për një ceremoni kishtare,Fenoglio këmbënguli për një ceremoni thjesht civile dhe vendimi i tij shkaktoi një skandal. Kryetari i bashkisë refuzoi të zyrtarizonte martesën dhe delegoi këshilltarin Giulio Cesare Pasquero në vend të tij<ref>{{Cite web |date=2022-02-21 |title=Beppe Fenoglio: Scrittore e partigiano |url=https://langhe.net/210364/beppe-fenoglio-scrittore-e-partigiano/ |language=it-IT}}</ref>. Madje u organizua një demonstratë armiqësore kundër tyre, por nëna e Beppe arriti ta shmangte atë duke iu drejtuar peshkopit të Albës, Monsinjor Carlo Stoppa. Familja Fenoglio e kaloi muajin e mjaltit në [[Gjeneva|Gjenevë]]. Gruaja e tij e mbijetoi me gati 50 vjet,duke vdekur në [[2012|vitin 2012]] në Alba. Vajza e tij Margherita lindi më 9 janar [[1961]]; për këtë rast, Fenoglio shkroi dy tregime të shkurtra, ''"Rrëfimi i gjyshit"'' dhe ''"Fëmija që vodhi një Scudo"''. === Sëmundja dhe vdekja === ''<templatestyles src="Citazione/styles.css" />"Përgjithmonë në gurët e varreve,emri im do të më mjaftojë,dy datat që kanë rëndësi dhe titulli im si shkrimtar dhe partizan".'' (nga "Diario",vera e vitit 1954). [[Skeda:Beppe Fenoglio.jpg|alt=Beppe Fenoglio|parapamje|Beppe Fenoglio]] Në dimrin midis [[1959|viteve 1959]] dhe [[1960]], pas një ekzaminimi mjekësor,atij iu diagnostikua një infeksion në rrugët e frymëmarrjes,me ndërlikime për shkak të formës së astmës bronkiale që e kishte prekur prej vitesh dhe që kishte degjeneruar në pleurit,të shkaktuar nga pirja e tepërt e duhanit (sipas motrës së tij më të vogël, Marisës,ai pinte deri në gjashtëdhjetë cigare në ditë,veçanërisht kur shkruante, një arsye për debate me nënën e tij<ref>{{Cite web|http://blog.quotidiano.net/martina/2013/02/22/fenoglio-i-veleni-che-lo-uccisero-50-anni-fa/|Fenoglio, i veleni che lo uccisero cinquant'anni fa}}</ref>), pastaj një problem me arteriet koronare. Në [[1962|vitin 1962]], ndërsa ndodhej në Versilia për të marrë çmimin "Alpi Apuane" që i ishte dhënë për tregimin ''Ma il mio amore è Paco'', ai u godit nga një atak hemoptizie. Pasi u kthye me nxitim në Bra, gjatë një vizite mjekësore iu diagnostikua një formë [[tuberkulozi]] me ndërlikime të frymëmarrjes. Ai u zhvendos për një periudhë të shkurtër (shtator dhe tetor) në Bossolasco, në 757 metra mbi nivelin e detit,ku e kalonte kohën duke lexuar, shkruar dhe duke pritur vizita nga miqtë. Por shpejt, për shkak të përkeqësimit të sëmundjes së tij, ai u shtrua në spital, fillimisht në Bra dhe më pas, në nëntor, në Molinette në [[Torino]], dhe u diagnostikua me [[Kanceri në mushkëri|kancer bronkial]]. Çdo trajtim rezultoi i padobishëm: brenda pak muajsh gjendja e shkrimtarit u përkeqësua në mënyrë të pakthyeshme. Tani pa shpresë, Fenoglio refuzoi t'i nënshtrohej radioterapisë me kobalt dhe e përballoi sëmundjen me forcë të madhe shpirtërore.<ref name="bio2">{{Cite web |title=Biografia su Centro studi Beppe Fenoglio |url=http://www.centrostudibeppefenoglio.it/Personaggi/personaggi_scheda.php?ID=39}}</ref> Gjatë ditëve të tij të fundit ai u detyrua të komunikonte me një copë letër sepse iu desh t'i nënshtrohej një trakeotomie për shkak të problemeve të tij me frymëmarrjen.<ref name="fenoglio" /> Vdekja i erdhi, pas dy ditësh në [[koma]], natën e 18 shkurtit [[1963]], kur ai nuk ishte ende 41 vjeç (do të mbushte 41 vjeç dy javë më vonë). Ai u varros në varrezat e Albës me një rit civil, "pa lule, pauza apo fjalime"( siç e kërkoi ai në një shënim drejtuar vëllait të tij), me disa fjalë të thëna mbi varr nga prifti Don Natale Bussi, një mik dhe ish-mësues i shkollës së mesme.<ref name="fenoglio" /> Romani i tij më i njohur, ''Il partigiano Johnny'', i cili mbeti i papërfunduar, u botua pas vdekjes në vitin 1968,duke fituar Çmimin Città di Prato.<ref name="fenoglio" /> Në [[2001|vitin 2001]], në Mango u krijua një shteg letrar i titulluar "Qyteti i Partizanit Johnny". Itinerare të tjera të Fenoglio-s u krijuan më pas në Murazzano dhe San Benedetto Belbo, ku zhvillohen disa nga historitë më intensive dhe domethënëse të Langa-s. Më 10 mars [[2005]], në Universitetin e Torinos, shkrimtarit iu dha një " [[Diploma e nderit|Diplomë Nderi]] "në Letërsi në kujtim,në prani të gruas së tij Luciana dhe vajzës së tij Margherita,një shenjë e suksesit kryesisht pas vdekjes së veprës së tij letrare.<ref name="fenoglio2">{{Cite web|http://www.centrostudibeppefenoglio.it/BeppeFenoglio/laurea_honoriscausa.php|Laurea Honoris Causa a Beppe Fenoglio}}</ref> == Vepra == * ''Njëzet e tre ditët e qytetit të Albës'', Koleksioni I gettoni nr. 11,Torino,Einaudi,1952. * ''Mallkimi'', Torino, Einaudi,1954. * ''Pranvera e Bukurisë'', Milano,Garzanti,1959. * ''[[Un giorno di fuoco|Një Ditë Zjarri]]'', Milano,Garzanti,1963 [përmban edhe ''Një Çështje Private'']; me titullin ''Një Ditë Zjarri.'' T''regime nga të Afërmit'', Torino, Einaudi,1988-; Hyrje nga Matteo Nucci, Koleksioni ET Scrittori,Torino, Einaudi, 2023, ISBN 978-88-062-5816-0. * ''Një çështje private'', Milano, Garzanti, 1963. * ''Partizani Johnny'', Torino, Einaudi, 1968. * ''Malora dhe Tregime të Tjera'',Torino, Einaudi,1968. [përmban:''Malora'',''Çështja e Shpirtit'',''Shiu dhe Nusja'', ''Njëzet e Tre Ditët e Qytetit të Albës''] * ''Paga e së Shtunës'', redaktuar nga Maria Corti, Torino, Einaudi, 1969. * ''[[Un Fenoglio alla prima guerra mondiale|Një Fenoglio në Luftën e Parë Botërore]]'', redaktuar nga [[Gino Rizzo]], Torino, Einaudi,1973. * ''Tregime partizane'', redaktuar nga Ernesto Ferrero,Torino, Einaudi,1976. * ''[[L'affare dell'anima e altri racconti|Çështja e Shpirtit dhe Tregime të Tjera]]'',Torino, Einaudi, 1978. * ''[[Una crociera agli antipodi|Një Lundrim në Antipode]]'', Torino, Stampatori, 1980; me titullin ''Një Lundrim në Antipode dhe Tregime të Tjera Fantastike'',redaktuar nga Luca Bufano, Koleksioni L'Arcipelago, Torino,Einaudi,2003,ISBN 978-88-061-6460-7. * ''[[L'imboscata (Fenoglio)|Prita]]'', redaktuar nga Dante Isella, Torino, Einaudi, 1992, ISBN 88-06-13048-X. * ''Shënime partizane 1944-1945'', redaktuar nga Lorenzo Mondo, Torino, Einaudi, 1994, ISBN 88-06-13567-8. * ''Tetëmbëdhjetë tregime'', Torino, Einaudi, 1995, ISBN 88-06-13835-9. * ''Letra, 1940-1962'', redaktuar nga [[Luca Bufano]], Torino, Einaudi,2002,ISBN 88-06-16265-9. * ''Epigramet'', redaktuar nga Gabriele Pedullà,Torino, Einaudi,2005, ISBN 88-06-17670-6. * ''Teatër'', redaktuar nga [[Elisabetta Brozzi]], Torino,Einaudi, 2008, ISBN 978-88-06-19165-8. [Përmban: ''Zëri në Stuhi'';''Serenata në Bretton Oaks''; ''Dramë me një akt''; ''Vetmi''; ''Unë qëlloj'' ] * ''[[Il libro di Johnny|Johnny's Book]]'', redaktuar nga Gabriele Pedullà, Koleksioni i Letrave, Torino, Einaudi, 2015, ISBN 978-88-06-22543-8,f.500. === Koleksione === * ''Vepra'',botim kritik i redaktuar nga Maria Corti, 5 vëllime, Koleksioni NUE, Torino, Einaudi,1978. : I.1, ''Partizani ynë Xhoni'', Koleksioni NUE nr. 53*, Torino, Einaudi,1978. : I.2, ''The Partizan Johnny'', NUE Collection n.53**, Torino, Einaudi,1978. : I.3, ''Pranvera e Bukurisë''; ''Fragmente nga një roman''; ''Një çështje private'', Seria NUE nr. 53***, Torino,Einaudi, 1978. : II, ''Tregime të Luftës Civile''; ''Paga e së Shtunës''; ''Njëzet e tre ditët e Qytetit të Albës''; ''Fatkeqësia''; ''Një ditë zjarri'', Koleksioni NUE nr. 54, Torino, Einaudi, 1978. : III, ''Tregime të shpërndara, të botuara dhe të pabotuara''; ''Fletore Bonalumi''; ''Ditar''; ''Tekste teatrale''; ''Projekt skenari filmi''; ''Fabula'',seria NUE nr.55, Torino, Einaudi, 1978. * ''Novels and Stories'',redaktuar nga Dante Isella, Koleksioni i Bibliotekës Pléiade, Torino, Einaudi-Gallimard, 1992, ISBN 88-446-0002-1; E re,botim i zmadhuar, Einaudi, 2001, ISBN 978-88-446-0080-8. * ''Të gjitha tregimet'', redaktuar nga Luca Bufano, Torino, Einaudi,2007, ISBN 978-88-06-18566-4. * ''Të gjitha romanet'', redaktuar nga Gabriele Pedullà, Torino, Einaudi,2012, ISBN 978-88-062-2819-4. === Përkthime === * {{Cite book |title=[[La ballata del vecchio marinaio]] |year=1955 |language=it}} - Prefazione di [[Claudio Gorlier]], [[Collezione di poesia]], Torino,1964. * {{Cite book |title=Il vento nei salici |publisher=Einaudi |year=1982 |location=Torino |language=it}} * ''Quaderno di traduzioni'',a cura di [[Mark Pietralunga]], Torino,Einaudi, 2000. ISBN 88-06-14130-9. [versioni dall'inglese di Eliot,Coleridge,Masters,Browning] == Çmime dhe nderime == * Çmimi Prato - 1959 * Çmimi i Alpeve Apuan - 1962 * Çmimi i Qytetit të Pratos - 1968 * Diplomë Nderi në Letërsi (Pas vdekjes) - 2005 "Fakulteti propozon që Beppe Fenoglio,një shkrimtar që ne tashmë e llogarisim midis "klasikëve" dhe sigurisht midis më të mëdhenjve të shekullit të njëzetë,t'i jepet,siç ishte shpresa e tij,një diplomë në Letërsi "pas vdekjes",në njohje të madhështisë së tij absolute.[12] — Universiteti i Torinos - emërtimi i shkollës gjithëpërfshirëse “Beppe Fenoglio” në Bagnolo Piemonte (CN <ref>{{Cite web |title=ICS B. Fenoglio |url=https://ics-bagnolopiemonte.edu.it/|language=it}}</ref> == Shënime == <references /> == Bibliografia == * * Francesco M. Biscione,Beppe Fenoglio,in Dizionario biografico degli italiani,vol.46,Roma,Istituto dell'Enciclopedia Italiana,1996. * {{Cite journal |last=Giovanni Pietro Vitali |date=dhjetor 2014 |title=I partigiani di Fenoglio tra realtà, narrativa e recezione |journal=Quaderni di Storia e memoria |language=it |publisher=Istituto ligure per la storia della Resistenza e dell'età contemporanea |issue=2 |pages=95-107 |issn=2420-7772 |ref=Vitali 2014}} * {{Cite book |title=La strada più lunga: sulle tracce di Beppe Fenoglio |publisher=Donzelli editore |year=2001 |isbn=88-7989-611-3 |location=Roma |language=it}} * {{Cite book |title=Beppe Fenoglio cinquant'anni dopo |publisher=Fabrizio Serra |year=2014 |isbn=978-88-6227-734-1 |location=Pisa |language=it}} * Marisa Fenoglio,''Casa Fenoglio'',Ed.Sellerio,Palermo, 1995 * Franco Pappalardo La Rosa,''Le Langhe,il senso della morte e l'eterna lotta per la vita'',in ''Le storie altrui. Narrativa italiana del penultimo Novecento'',Torino, Achille e La Tartaruga,2016, ISBN 9 788896 558416 * Roberto Mosena, ''[[L'interprete e Fenoglio. Letture di Davide Lajolo]]'',Nuova Cultura, Roma, [[2009]]. * Roberto Mosena, ''[[Fenoglio. L'immagine dell'acqua]]'', Studium,Roma, [[2009]]. * Veronica Pesce, ''«Nel ghiaccio e nella tenebra». Paesaggio,corpo e identità nella narrativa di Beppe Fenoglio'',Ravenna,Giorgio Pozzi, 2015. * Franco Vaccaneo,Beppe Fenoglio vita guerre libri,Priuli & Verlucca,Torino,2021 * Sergio Favretto,Fenoglio verso il 25 aprile,Edizioni Falsopiano,Alessandria,2015. * Sergio Favretto,Beppe Fenoglio,il riscatto della libertà, Edizioni Falsopiano,Alessandria, 2023. * Giulia Carpignano,Beppe Fenoglio.Il complesso equilibrio tra vita e scrittura,L'arcolaio,2024. [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Agnostikë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1963]] [[Kategoria:Lindje 1922]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Biografi italiane]] qh9lq5pqydro78pfyt2unqg974m8pqe 2986364 2986361 2026-06-01T15:30:56Z Eraqena 181813 I heka templates css qe nuk po funksionojne 2986364 wikitext text/x-wiki '''Giuseppe Fenoglio''',i njohur si '''Beppe''' (Alba, 1 Mars [[1922]] – Torino, 18 Shkurt [[1963|1963)]] ishte një partizan, shkrimtar dhe përkthyes italian. [[Skeda:Beppe Fenoglio cropped.jpg|parapamje|Beppe Fenoglio]] Veprat e tij paraqesin dy drejtime kryesore: botën rurale të Langhe-s dhe lëvizjen [[Rezistenca italiane|italiane të rezistencës]], të dyja të frymëzuara kryesisht nga përvojat e tij personale; në mënyrë të ngjashme, Fenoglio e shprehu veten në dy stile:kronikën dhe {{'}} ''[[Poezia epike|.]]'' Fenoglio u rekrutua në vitin 1943; përpara se të përfundonte stërvitjen e oficerëve,Italia iu dorëzua Aleatëve dhe [[Gjermania naziste]] pushtoi pjesën më të madhe të vendit. Njësia e tij e stërvitjes u shpërnda dhe Fenoglio u përball me një udhëtim të vështirë për në shtëpi. Ai kaloi disa muaj i fshehur në [[Roma|Romë]] përpara se t'u bashkohej partizanëve në janar 1944.Pasi luftoi deri në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]],ai përktheu libra të shumtë nga [[Gjuha angleze|anglishtja]] dhe shkroi veprat për të cilat është më i njohur,ndërsa punonte si nëpunës për një kompani pranë Albës. Romani i tij më i njohur, i konsideruar nga shumë si më i miri, ''Johnny the Partisan'', u botua pas vdekjes për herë të parë në vitin 1968. Ai vdiq në Torino, vetëm 40 vjeç, nga [[Kanceri në mushkëri|kanceri bronkial]] . == Biografia == [[Skeda:Casa_di_Beppe_Fenoglio.JPG|parapamje|Shtëpia e Beppe Fenoglio në Alba, e vendosur pranë katedrales]] === Vitet e hershme === I pari nga tre fëmijë, Beppe lindi në Alba në Langhe më 1 mars [[1922]] nga Amilcare,një djalë kasapi me prirje politike [[Socializmi|socialiste]] dhe një ndjekës i Filippo Turati-t, dhe Margherita Faccenda,një grua me karakter të fortë.Në [[1928|vitin 1928,]] babai i tij arriti të ngrinte biznesin e tij,duke blerë një dyqan kasapi në Piazza del Duomo,i cili i siguroi atij të ardhura të mira.Pas Beppe-s,lindi Walter (1923-2007),një menaxher i ardhshëm [[Fiat|i FIAT-it]] në [[Gjeneva|Gjenevë]] dhe [[Parisi|Paris]] dhe drejtor i ardhshëm komercial i FIAT Auto dhe Marisa (1933-2021). Si fëmijë,Beppe ndoqi shkollën fillore "Michele Coppino" në Alba dhe tregoi se ishte një fëmijë inteligjent dhe i kujdesshëm,d uke vuajtur nga një [[Belbëzimi|belbëzim]] i lehtë. Pasi mbaroi shkollën fillore, nëna e tij, e këshillën e mësueses dhe pavarësisht vështirësive të vazhdueshme financiare të familjes, e regjistroi djalin e saj në shkollën e mesme "Govone" në Alba. Një nxënës shembullor dhe i apasionuar pas [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]], ai ishte një lexues i pangopur dhe madje filloi disa [[Përkthimi|përkthime]], të cilat do të rezultonin të parat e një serie të gjatë. Që atëherë,bota e tij ideale kulturore do të ishte [[Anglia]] elizabetiane dhe revolucionare.<ref name="bio2">{{Cite web |title=Biografia su Centro studi Beppe Fenoglio |url=http://www.centrostudibeppefenoglio.it/Personaggi/personaggi_scheda.php?ID=39|language=it}}</ref> Në shkollën e mesme ai pati mësues të shquar dhe për të të paharrueshëm,si Leonardo Cocito-një mësues i [[Gjuha italiane|gjuhës italiane]],[[Komunizmi|një komunist]],i cili ishte ndër të parët që iu bashkua [[Rezistenca italiane|Rezistencës]] si partizan, në radhët e Giustizia e Libertà (pavarësisht ideologjisë së tij politike), pastaj në grupin e Badoglios,dhe i cili u var përfundimisht nga gjermanët më 7 shtator [[1944]] - dhe Pietro Chiodi,një mësues [[Historia|historie]] dhe [[Filozofia|filozofie]], një studiues i madh i [[Søren Kierkegaard]] dhe [[Martin Heidegger]]; edhe ai më vonë do të bëhej partizan,një shok i vetë Cocitos, por do të deportohej në një [[Kampi i përqëndrimit|kamp përqendrimi]] gjerman,duke i mbijetuar luftës. Të dy ishin një frymëzim për pjekurinë e ndërgjegjes [[Kundërfashizmi|antifashiste]] të Fenoglios. Në [[1940|vitin 1940]] ai u regjistrua në Fakultetin e Letërsisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]],të cilin e ndoqi deri në [[1943|vitin 1943]], kur u thirr për shërbim ushtarak dhe u dërgua fillimisht në Ceva ([[Kuneo|Cuneo]]) dhe më pas në Pietralata ([[Roma|Romë]]),në kursin e trajnimit për kadetë oficerësh. === Jeta partizane === Spektakli i 8 shtatorit lokal, dorëzimi i një kazerme që përmbante një regjiment të tërë përpara dy makinave të blinduara gjermane jo tërësisht të pajisura me personel, dhe deportimi në Gjermani në vagonë ​​të vulosur i kishin bindur të gjithë, familjen dhe ata që jetonin aty,se Xhoni nuk do të kthehej kurrë. (Partizani Xhoni, Kapitulli I) Pas shpërbërjes që pasoi më 8 shtator 1943,Fenoglio u bashkua me [[Rezistenca italiane|formacionet e para partizane]] në janar [[1944|1944.]] Në fillim ai u bashkua me "të kuqtë" e Brigadave Garibaldi,por shpejt kaloi te "autonomistët" ose "Badogliani" të Grupit të Divizionit të parrë Alpin të komanduar nga Major Enrico Martini "Mauri" dhe Divizionit të tij të dytë Langhe, Brigada Belbo, e komanduar nga marins Piero Balbo "Poli" (Nord në ''Partigiano Johnny'') dhe që vepronte në Langhe, midis Mango,Murazzano dhe Mombarcaro. [[Skeda:Beppe_Fenoglio_young.jpg|majtas|parapamje|Fenoglio i ri gjatë një ndeshjeje futbolli me miqtë, rreth vitit 1945]] Ai mori pjesë, së bashku me vëllanë e tij Walter, i cili kishte dezertuar nga [[Republika Sociale Italiane|RSI-ja]] ku ishte rekrutuar fillimisht për të shmangur hakmarrjet kundër familjes së tij (pasi babai i tij u rrëmbye për të bindur Beppe-n të paraqitej, ishte reagimi i të rinjve të Albës dhe ndërmjetësimi i Monsinjor Grassi-t që e liruan), në betejën e pafat të Carrù-së dhe në përvojën e jashtëzakonshme,por të shkurtër të Republikës partizane të Albës, e pavarur midis 10 tetorit dhe 2 nëntorit [[1944|1944.]]<ref name="fenoglio" /> Falë njohurive të tij të anglishtes,ai veproi si përkthyes dhe oficer ndërlidhës,midis janarit dhe prillit [[1945]], midis forcave të armatosura anglo-amerikane dhe grupit partizan të Maurit dhe Balbos. Nga përvoja e një partizani blu lindën romanet ''"Pranvera e Bukurisë"'',''"Një Çështje Private"'',''"Partizani Xhoni"'' dhe tregimet ''"Njëzet e Tre Ditët e Qytetit të Albës"''. === Periudha e pasluftës === Në fund të [[Lufta e Dytë Botërore|luftës]], Fenoglio rifilloi shkurt studimet universitare përpara se të vendoste,për keqardhjen e madhe të prindërve të tij, t'i përkushtohej tërësisht aktivitetit letrar. Në referendumin institucional të vitit 1946,ai votoi për [[Monarkia|monarkinë]]. Në maj të [[1947|vitit 1947]], falë njohurive të tij të shkëlqyera të [[Gjuha angleze|gjuhës angleze]], ai u punësua si korrespondent i huaj për një punishte vere në Alba.Puna,jo shumë e vështirë,i lejonte të kontribuonte në shpenzimet familjare dhe t'i përkushtohej [[Shkrimi|shkrimit]]. Ai udhëtoi pak në rastin më të mirë në [[Franca|Francë]] për punë,dhe kurrë nuk shkoi të vizitonte [[Anglia|Anglinë]] e tij të dashur.<ref name="fenoglio" /> Ai u përshtat me shumë vështirësi me rifillimin e jetës së përditshme dhe familjare. Në [[1949|vitin 1949]], [[Tregimi i shkurtër|tregimi]] i tij i parë u shfaq,i titulluar ''Il trucco'' dhe i nënshkruar me [[Pseudonimi|pseudonimin]] Giovanni Federico Biamonti, në ''Pesci rossi'', buletinin editorial të Bompiani-t.Në të njëjtin vit,ai i prezantoi Einaudi-t ''romanet Racconti della guerra civile'' dhe ''La paga del sabato'', [[Romani|një roman]] që mori një vlerësim shumë pozitiv nga [[Italo Calvino]]. Në [[1950|vitin 1950]],ai takoi [[Elio Vittorini|Elio Vittorini-n]] në [[Torino]], i cili po përgatiste për Einaudi-n serinë e re "Gettoni",e krijuar për të mirëpritur shkrimtarë të rinj; në të njëjtin rast,Fenoglio takoi personalisht Calvinon (me të cilin deri atëherë kishte mbajtur vetëm një korrespondencë të përzemërt) dhe Natalia Ginzburg. I inkurajuar nga Vittorini, ai rifilloi ''La paga del sabato'' dhe bëri një draft të ri të tij, por në shtator ai e braktisi përfundimisht romanin për të organizuar një koleksion me dymbëdhjetë tregime të shkurtra,disa prej të cilave ishin përfshirë tashmë në ''Racconti della guerra civile''. Në [[1952|vitin 1952]], përmbledhja e tregimeve të shkurtra u botua,në serinë "Gettoni", me titullin ''I ventitré giorni della città di Alba'' .Vitin pasardhës Fenoglio përfundoi romanin e shkurtër ''La malora'', të botuar në gusht [[1954|1954.]] Pasoi një aktivitet intensiv si përkthyes nga anglishtja: në [[1955|vitin 1955,]] përkthimi i ''"The Rime of the Ancient Mariner"'' nga Samuel Taylor Coleridge u botua në revistën ''Itinerari''. Ndërkohë,ai filloi një roman të madh mbi vitet [[1943|1943-1945]], [[1945|të]] cilin ia paraqiti botuesit Garzanti në verën e vitit [[1958|1958.]] Në prill të [[1959|vitit 1959]], ''"Primavera di bellezza''"u botua në serinë "Romanzi Moderni Garzanti"; ai nënshkroi një kontratë pesëvjeçare me Livio Garzanti për veprat e tij të pabotuara. Në të njëjtin vit ai mori çmimin "Prato" dhe filloi të shkruante një roman të ri mbi temën partizane. Në [[1961|vitin 1961]], i inkurajuar nga Calvino që të mblidhte tregimet e tij të reja për t'ia paraqitur çmimit ndërkombëtar "Formentor", ai filloi të punonte në përmbledhjen ''Racconti del parentado;'' megjithatë,pas nënshkrimit të kontratës me Einaudin,ai pranoi titullin ''[[Un giorno di fuoco]]''.Megjithatë,botimi u pezullua:Garzanti pretendoi të drejtat dhe dy shtëpitë botuese nuk arritën dot një kompromis.Kështu,ai filloi të shkruante ''Epigrame'' dhe një seri të re tregimesh,përveç bashkëpunimit në një skenar filmi me temë fshatare. === Jeta private === Në [[1960|vitin 1960,]]<nowiki/>ai u martua me Luciana Bombardi në një ceremoni civile (gjatë jetës së tij ai e deklaroi veten [[Agnosticizmi|agnostik]],megjithëse i pëlqente të lexonte Biblën e Mbretit James<ref>{{Sfn|G.Pedullà|p. 58}}.</ref><ref>{{Cite web|http://www.bicudi.net/Fenoglio_Bibbia|Un puritano delle Langhe: Beppe Fenoglio e la Bibbia}}</ref>) me Luciana Bombardi, të cilën e njihte që nga periudha menjëherë pas luftës. Pavarësisht presionit për një ceremoni kishtare,Fenoglio këmbënguli për një ceremoni thjesht civile dhe vendimi i tij shkaktoi një skandal. Kryetari i bashkisë refuzoi të zyrtarizonte martesën dhe delegoi këshilltarin Giulio Cesare Pasquero në vend të tij<ref>{{Cite web |date=2022-02-21 |title=Beppe Fenoglio: Scrittore e partigiano |url=https://langhe.net/210364/beppe-fenoglio-scrittore-e-partigiano/ |language=it-IT}}</ref>. Madje u organizua një demonstratë armiqësore kundër tyre, por nëna e Beppe arriti ta shmangte atë duke iu drejtuar peshkopit të Albës, Monsinjor Carlo Stoppa. Familja Fenoglio e kaloi muajin e mjaltit në [[Gjeneva|Gjenevë]]. Gruaja e tij e mbijetoi me gati 50 vjet,duke vdekur në [[2012|vitin 2012]] në Alba. Vajza e tij Margherita lindi më 9 janar [[1961]]; për këtë rast, Fenoglio shkroi dy tregime të shkurtra, ''"Rrëfimi i gjyshit"'' dhe ''"Fëmija që vodhi një Scudo"''. === Sëmundja dhe vdekja === />"Përgjithmonë në gurët e varreve,emri im do të më mjaftojë,dy datat që kanë rëndësi dhe titulli im si shkrimtar dhe partizan".'' (nga "Diario",vera e vitit 1954). [[Skeda:Beppe Fenoglio.jpg|alt=Beppe Fenoglio|parapamje|Beppe Fenoglio]] Në dimrin midis [[1959|viteve 1959]] dhe [[1960]], pas një ekzaminimi mjekësor,atij iu diagnostikua një infeksion në rrugët e frymëmarrjes,me ndërlikime për shkak të formës së astmës bronkiale që e kishte prekur prej vitesh dhe që kishte degjeneruar në pleurit,të shkaktuar nga pirja e tepërt e duhanit (sipas motrës së tij më të vogël, Marisës,ai pinte deri në gjashtëdhjetë cigare në ditë,veçanërisht kur shkruante, një arsye për debate me nënën e tij<ref>{{Cite web|http://blog.quotidiano.net/martina/2013/02/22/fenoglio-i-veleni-che-lo-uccisero-50-anni-fa/|Fenoglio, i veleni che lo uccisero cinquant'anni fa}}</ref>), pastaj një problem me arteriet koronare. Në [[1962|vitin 1962]], ndërsa ndodhej në Versilia për të marrë çmimin "Alpi Apuane" që i ishte dhënë për tregimin ''Ma il mio amore è Paco'', ai u godit nga një atak hemoptizie. Pasi u kthye me nxitim në Bra, gjatë një vizite mjekësore iu diagnostikua një formë [[tuberkulozi]] me ndërlikime të frymëmarrjes. Ai u zhvendos për një periudhë të shkurtër (shtator dhe tetor) në Bossolasco, në 757 metra mbi nivelin e detit,ku e kalonte kohën duke lexuar, shkruar dhe duke pritur vizita nga miqtë. Por shpejt, për shkak të përkeqësimit të sëmundjes së tij, ai u shtrua në spital, fillimisht në Bra dhe më pas, në nëntor, në Molinette në [[Torino]], dhe u diagnostikua me [[Kanceri në mushkëri|kancer bronkial]]. Çdo trajtim rezultoi i padobishëm: brenda pak muajsh gjendja e shkrimtarit u përkeqësua në mënyrë të pakthyeshme. Tani pa shpresë, Fenoglio refuzoi t'i nënshtrohej radioterapisë me kobalt dhe e përballoi sëmundjen me forcë të madhe shpirtërore.<ref name="bio2">{{Cite web |title=Biografia su Centro studi Beppe Fenoglio |url=http://www.centrostudibeppefenoglio.it/Personaggi/personaggi_scheda.php?ID=39}}</ref> Gjatë ditëve të tij të fundit ai u detyrua të komunikonte me një copë letër sepse iu desh t'i nënshtrohej një trakeotomie për shkak të problemeve të tij me frymëmarrjen.<ref name="fenoglio" /> Vdekja i erdhi, pas dy ditësh në [[koma]], natën e 18 shkurtit [[1963]], kur ai nuk ishte ende 41 vjeç (do të mbushte 41 vjeç dy javë më vonë). Ai u varros në varrezat e Albës me një rit civil, "pa lule, pauza apo fjalime"( siç e kërkoi ai në një shënim drejtuar vëllait të tij), me disa fjalë të thëna mbi varr nga prifti Don Natale Bussi, një mik dhe ish-mësues i shkollës së mesme.<ref name="fenoglio" /> Romani i tij më i njohur, ''Il partigiano Johnny'', i cili mbeti i papërfunduar, u botua pas vdekjes në vitin 1968,duke fituar Çmimin Città di Prato.<ref name="fenoglio" /> Në [[2001|vitin 2001]], në Mango u krijua një shteg letrar i titulluar "Qyteti i Partizanit Johnny". Itinerare të tjera të Fenoglio-s u krijuan më pas në Murazzano dhe San Benedetto Belbo, ku zhvillohen disa nga historitë më intensive dhe domethënëse të Langa-s. Më 10 mars [[2005]], në Universitetin e Torinos, shkrimtarit iu dha një " [[Diploma e nderit|Diplomë Nderi]] "në Letërsi në kujtim,në prani të gruas së tij Luciana dhe vajzës së tij Margherita,një shenjë e suksesit kryesisht pas vdekjes së veprës së tij letrare.<ref name="fenoglio2">{{Cite web|http://www.centrostudibeppefenoglio.it/BeppeFenoglio/laurea_honoriscausa.php|Laurea Honoris Causa a Beppe Fenoglio}}</ref> == Vepra == * ''Njëzet e tre ditët e qytetit të Albës'', Koleksioni I gettoni nr. 11,Torino,Einaudi,1952. * ''Mallkimi'', Torino, Einaudi,1954. * ''Pranvera e Bukurisë'', Milano,Garzanti,1959. * ''[[Un giorno di fuoco|Një Ditë Zjarri]]'', Milano,Garzanti,1963 [përmban edhe ''Një Çështje Private'']; me titullin ''Një Ditë Zjarri.'' T''regime nga të Afërmit'', Torino, Einaudi,1988-; Hyrje nga Matteo Nucci, Koleksioni ET Scrittori,Torino, Einaudi, 2023, ISBN 978-88-062-5816-0. * ''Një çështje private'', Milano, Garzanti, 1963. * ''Partizani Johnny'', Torino, Einaudi, 1968. * ''Malora dhe Tregime të Tjera'',Torino, Einaudi,1968. [përmban:''Malora'',''Çështja e Shpirtit'',''Shiu dhe Nusja'', ''Njëzet e Tre Ditët e Qytetit të Albës''] * ''Paga e së Shtunës'', redaktuar nga Maria Corti, Torino, Einaudi, 1969. * ''[[Un Fenoglio alla prima guerra mondiale|Një Fenoglio në Luftën e Parë Botërore]]'', redaktuar nga [[Gino Rizzo]], Torino, Einaudi,1973. * ''Tregime partizane'', redaktuar nga Ernesto Ferrero,Torino, Einaudi,1976. * ''[[L'affare dell'anima e altri racconti|Çështja e Shpirtit dhe Tregime të Tjera]]'',Torino, Einaudi, 1978. * ''[[Una crociera agli antipodi|Një Lundrim në Antipode]]'', Torino, Stampatori, 1980; me titullin ''Një Lundrim në Antipode dhe Tregime të Tjera Fantastike'',redaktuar nga Luca Bufano, Koleksioni L'Arcipelago, Torino,Einaudi,2003,ISBN 978-88-061-6460-7. * ''[[L'imboscata (Fenoglio)|Prita]]'', redaktuar nga Dante Isella, Torino, Einaudi, 1992, ISBN 88-06-13048-X. * ''Shënime partizane 1944-1945'', redaktuar nga Lorenzo Mondo, Torino, Einaudi, 1994, ISBN 88-06-13567-8. * ''Tetëmbëdhjetë tregime'', Torino, Einaudi, 1995, ISBN 88-06-13835-9. * ''Letra, 1940-1962'', redaktuar nga [[Luca Bufano]], Torino, Einaudi,2002,ISBN 88-06-16265-9. * ''Epigramet'', redaktuar nga Gabriele Pedullà,Torino, Einaudi,2005, ISBN 88-06-17670-6. * ''Teatër'', redaktuar nga [[Elisabetta Brozzi]], Torino,Einaudi, 2008, ISBN 978-88-06-19165-8. [Përmban: ''Zëri në Stuhi'';''Serenata në Bretton Oaks''; ''Dramë me një akt''; ''Vetmi''; ''Unë qëlloj'' ] * ''[[Il libro di Johnny|Johnny's Book]]'', redaktuar nga Gabriele Pedullà, Koleksioni i Letrave, Torino, Einaudi, 2015, ISBN 978-88-06-22543-8,f.500. === Koleksione === * ''Vepra'',botim kritik i redaktuar nga Maria Corti, 5 vëllime, Koleksioni NUE, Torino, Einaudi,1978. : I.1, ''Partizani ynë Xhoni'', Koleksioni NUE nr. 53*, Torino, Einaudi,1978. : I.2, ''The Partizan Johnny'', NUE Collection n.53**, Torino, Einaudi,1978. : I.3, ''Pranvera e Bukurisë''; ''Fragmente nga një roman''; ''Një çështje private'', Seria NUE nr. 53***, Torino,Einaudi, 1978. : II, ''Tregime të Luftës Civile''; ''Paga e së Shtunës''; ''Njëzet e tre ditët e Qytetit të Albës''; ''Fatkeqësia''; ''Një ditë zjarri'', Koleksioni NUE nr. 54, Torino, Einaudi, 1978. : III, ''Tregime të shpërndara, të botuara dhe të pabotuara''; ''Fletore Bonalumi''; ''Ditar''; ''Tekste teatrale''; ''Projekt skenari filmi''; ''Fabula'',seria NUE nr.55, Torino, Einaudi, 1978. * ''Novels and Stories'',redaktuar nga Dante Isella, Koleksioni i Bibliotekës Pléiade, Torino, Einaudi-Gallimard, 1992, ISBN 88-446-0002-1; E re,botim i zmadhuar, Einaudi, 2001, ISBN 978-88-446-0080-8. * ''Të gjitha tregimet'', redaktuar nga Luca Bufano, Torino, Einaudi,2007, ISBN 978-88-06-18566-4. * ''Të gjitha romanet'', redaktuar nga Gabriele Pedullà, Torino, Einaudi,2012, ISBN 978-88-062-2819-4. === Përkthime === * {{Cite book |title=[[La ballata del vecchio marinaio]] |year=1955 |language=it}} - Prefazione di [[Claudio Gorlier]], [[Collezione di poesia]], Torino,1964. * {{Cite book |title=Il vento nei salici |publisher=Einaudi |year=1982 |location=Torino |language=it}} * ''Quaderno di traduzioni'',a cura di [[Mark Pietralunga]], Torino,Einaudi, 2000. ISBN 88-06-14130-9. [versioni dall'inglese di Eliot,Coleridge,Masters,Browning] == Çmime dhe nderime == * Çmimi Prato - 1959 * Çmimi i Alpeve Apuan - 1962 * Çmimi i Qytetit të Pratos - 1968 * Diplomë Nderi në Letërsi (Pas vdekjes) - 2005 "Fakulteti propozon që Beppe Fenoglio,një shkrimtar që ne tashmë e llogarisim midis "klasikëve" dhe sigurisht midis më të mëdhenjve të shekullit të njëzetë,t'i jepet,siç ishte shpresa e tij,një diplomë në Letërsi "pas vdekjes",në njohje të madhështisë së tij absolute.[12] — Universiteti i Torinos - emërtimi i shkollës gjithëpërfshirëse “Beppe Fenoglio” në Bagnolo Piemonte (CN <ref>{{Cite web |title=ICS B. Fenoglio |url=https://ics-bagnolopiemonte.edu.it/|language=it}}</ref> == Shënime == <references /> == Bibliografia == * * Francesco M. Biscione,Beppe Fenoglio,in Dizionario biografico degli italiani,vol.46,Roma,Istituto dell'Enciclopedia Italiana,1996. * {{Cite journal |last=Giovanni Pietro Vitali |date=dhjetor 2014 |title=I partigiani di Fenoglio tra realtà, narrativa e recezione |journal=Quaderni di Storia e memoria |language=it |publisher=Istituto ligure per la storia della Resistenza e dell'età contemporanea |issue=2 |pages=95-107 |issn=2420-7772 |ref=Vitali 2014}} * {{Cite book |title=La strada più lunga: sulle tracce di Beppe Fenoglio |publisher=Donzelli editore |year=2001 |isbn=88-7989-611-3 |location=Roma |language=it}} * {{Cite book |title=Beppe Fenoglio cinquant'anni dopo |publisher=Fabrizio Serra |year=2014 |isbn=978-88-6227-734-1 |location=Pisa |language=it}} * Marisa Fenoglio,''Casa Fenoglio'',Ed.Sellerio,Palermo, 1995 * Franco Pappalardo La Rosa,''Le Langhe,il senso della morte e l'eterna lotta per la vita'',in ''Le storie altrui. Narrativa italiana del penultimo Novecento'',Torino, Achille e La Tartaruga,2016, ISBN 9 788896 558416 * Roberto Mosena, ''[[L'interprete e Fenoglio. Letture di Davide Lajolo]]'',Nuova Cultura, Roma, [[2009]]. * Roberto Mosena, ''[[Fenoglio. L'immagine dell'acqua]]'', Studium,Roma, [[2009]]. * Veronica Pesce, ''«Nel ghiaccio e nella tenebra». Paesaggio,corpo e identità nella narrativa di Beppe Fenoglio'',Ravenna,Giorgio Pozzi, 2015. * Franco Vaccaneo,Beppe Fenoglio vita guerre libri,Priuli & Verlucca,Torino,2021 * Sergio Favretto,Fenoglio verso il 25 aprile,Edizioni Falsopiano,Alessandria,2015. * Sergio Favretto,Beppe Fenoglio,il riscatto della libertà, Edizioni Falsopiano,Alessandria, 2023. * Giulia Carpignano,Beppe Fenoglio.Il complesso equilibrio tra vita e scrittura,L'arcolaio,2024. [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Agnostikë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1963]] [[Kategoria:Lindje 1922]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Biografi italiane]] 62jkoe36ab543a53agbgzw07bxs530c 0 401341 2986419 2985726 2026-06-01T17:33:54Z Leutrim.P 113691 2986419 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Turkey internet ban protest 2011.jpg|parapamje|Protestat e vitit 2011 kundër censurës së internetit në Turqi.]] '''Censura në Turqi''' rregullohet nga legjislacioni i brendshëm dhe ai ndërkombëtar, ky i fundit (në teori) duke pasur përparësi mbi ligjin e brendshëm, sipas Nenit 90 të [[Kushtetuta e Turqisë|Kushtetutës së Turqisë]] (i ndryshuar në 2004).<ref>{{Cite web |date=2013-02-11 |title=What is happening in Turkey? Party Closure and Beyond |url=https://www.ceps.eu/ceps-publications/what-happening-turkey-party-closure-and-beyond/ |access-date=2026-05-30 |website=CEPS |language=en-GB}}</ref> Pavarësisht dispozitave ligjore, liria e shtypit në Turqi është përkeqësuar vazhdimisht që nga viti 2010, me një rënie të thellë pas tentativës për grusht shteti në korrik 2016. Qeveria turke e Recep Tayyip Erdoğan ka arrestuar qindra gazetarë, ka mbyllur ose ka marrë nën kontroll dhjetëra media dhe ka penguar gazetarët dhe familjet e tyre të udhëtojnë. Sipas disa raporteve, Turqia aktualisht përbën një të tretën e të gjithë gazetarëve të burgosur në botë.<ref>{{Cite news |last=Benhabib |first=Seyla |date=2017-03-16 |title=Opinion {{!}} Turkey is about to take another step toward dictatorship |language=en-US |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/democracy-post/wp/2017/03/16/turkey-is-about-to-take-another-step-toward-dictatorship/ |access-date=2026-05-30 |issn=0190-8286}}</ref> Që nga viti 2013, organizata Freedom House rendit Turqinë si “Jo e Lirë”. Në vitin 2015, Reporterët Pa Kufij (Reporters Without Borders) e renditën Turqinë në vendin e 149-të nga mbi 180 shtete, midis Meksikës dhe Republikës Demokratike të Kongos, me një skor 44.16. Në vitin 2025, sipas të njëjtës organizatë, 90% e mediave kontrollohet nga qeveria dhe Turqia renditet e 159-ta nga 180 shtete përsa i përket lirisë së shtypit. Në tremujorin e tretë të vitit 2015, agjencia e pavarur turke e shtypit Bianet regjistroi një forcim të sulmeve ndaj mediave opozitare nën qeverinë kalimtare të Partisë për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP). Raporti përfundimtar i monitorimit i Bianet për vitin 2015 konfirmoi këtë trend dhe nënvizoi se, pasi AKP fitoi shumicën në parlament pas periudhës së qeverisë kalimtare, qeveria turke intensifikoi më tej presionin mbi mediat e vendit.<ref>{{Cite web |title=Media in Last Three Months of 2015; You Name the Title |url=https://bianet.org/haber/media-in-last-three-months-of-2015-you-name-the-title-171048 |access-date=2026-05-30 |website=bianet.org |language=en}}</ref> Sipas Freedom House:<blockquote>Qeveria miratoi ligje të reja që zgjeruan fuqinë e shtetit për të bllokuar faqet e internetit dhe kapacitetin e mbikëqyrjes së Organizatës Kombëtare të Inteligjencës (MİT). Gazetarët u përballën me pengesa ligjore të paprecedentë, pasi gjykatat kufizuan raportimin mbi korrupsionin dhe çështjet e sigurisë kombëtare. Autoritetet vazhduan të përdorin në mënyrë agresive Kodin Penal, ligjet për shpifje kriminale dhe ligjin anti-terror për të shtypur gazetarët dhe mediat. Sulmet verbale ndaj gazetarëve nga politikanë të lartë — përfshirë Recep Tayyip Erdoğan, kryeministrin aktual i zgjedhur president në gusht — shpesh ndiqeshin nga ngacmime dhe madje kërcënime me vdekje ndaj gazetarëve të synuar në rrjetet sociale. Ndërkohë, qeveria vazhdoi të përdorë ndikimin financiar dhe të tjera mbi pronarët e mediave për të ndikuar në mbulimin e çështjeve politike të ndjeshme. Dhjetëra gazetarë, përfshirë kolumnistë të njohur, humbën vendet e punës si rezultat i këtij presioni gjatë vitit, dhe ata që mbetën ishin të detyruar të punonin në një klimë vetë-censure dhe polarizimi mediatik në rritje.</blockquote>Në vitet 2012 dhe 2013, Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ) e renditi Turqinë si burgun më të keq për gazetarët në botë (përpara Iranit dhe Kinës), me 49 gazetarë në burg në 2012 dhe 40 në 2013. Raporti i Transparencës i Twitter-it për 2014 tregoi se Turqia kishte bërë mbi pesë herë më shumë kërkesa për heqjen e përmbajtjeve nga Twitter sesa çdo vend tjetër në gjysmën e dytë të vitit 2014, me rritje tjetër prej 150% në 2015.<ref>{{Cite news |last=Humeyra Pamuk, Jonny Hogg |title=Turkey tops countries demanding content removal: Twitter |language=en-US |work=U.S. |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-twitter-idUSKBN0LD1P620150209 |access-date=2026-05-30}}</ref> Gjatë sundimit të saj që nga viti 2002, AKP ka zgjeruar gradualisht kontrollin mbi mediat. Sot, shumë gazeta, kanale televizive dhe portale interneti, të quajtura Yandaş Medya (“Media Partizane”) ose Havuz Medyası (“Media Bazeni”), vazhdojnë propagandën e fuqishme pro-qeveritare. Disa grupe mediatike marrin trajtim preferencial në këmbim të politikave redaktuese miqësore ndaj AKP. Disa prej këtyre organizatave mediatike janë blerë nga biznesmenë miqësorë me AKP ose direkt nga familja e Erdogan-it përmes fondeve dhe procedurave të diskutueshme. Mediat që nuk janë miqësore me AKP kërcënohen me intimidim, inspektime dhe gjoba. Pronaret e këtyre mediave përballen me kërcënime të ngjashme edhe për bizneset e tyre të tjera. Një numër në rritje kolumnistësh është shkarkuar për kritikë ndaj udhëheqjes së AKP.<ref>{{Cite news |title=Columnist censored, reporters fired as pressure on Doğan media grows |language=en-us |url=http://www.todayszaman.com/blog/turkish-media-watch/columnist-censored-reporters-fired-as-pressure-on-dogan-media-grows_355841.html |access-date=2026-05-30}}</ref> Udhëheqësia e AKP është kritikuar nga shumë gazetarë gjatë viteve për shkak të censurës. == Shiko edhe == * [[Media e masave në Turqi]] * [[Përpjekja për grusht shtet në Turqi (2016)]] * [[Censurimi]] == Burime == [[Kategoria:Censurimi në Turqi]] [[Kategoria:Shtypja politike në Turqi]] [[Kategoria:Liria e shprehjes në Turqi]] [[Kategoria:Shkelje të të drejtave të njeriut në Turqi]] n5qqpers443aayp8d3vg21wvqt2o0fx 0 401351 2986336 2986152 2026-06-01T14:17:19Z Eraqena 181813 Rregullova parametrin e gjuhes dhe do hapsira te gabuara ne tekst 2986336 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Div col/styles.css" /><templatestyles src="Div col/styles.css" /> [[Skeda:Minerva-Vedder-Highsmith-detail-1.jpeg|parapamje|Mozaiku i ''Minervës së Paqes'' në Bibliotekën e Kongresit]] '''Minerva''' (miˈnɛrva - Etruscan) është [[Mitologjia romake|perëndesha romake]] e [[Urtësia|mençurisë]], drejtësisë, ligjit, fitores dhe mbrojtësja e arteve, tregtisë dhe strategjisë. Ajo është gjithashtu një perëndeshë e luftës, por me fokus në luftën strategjike, në vend të dhunës së perëndive si Marsi.<ref name="Bulfinch-2010">{{Cite book |last=Bulfinch |first=Thomas |title=The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes. |date=2010 |publisher=Neeland Media LLC |isbn=978-1-59625-257-8 |oclc=1028955021|language=en}}</ref> Duke filluar nga shekulli i dytë para Krishtit, [[Roma e Lashtë|romakët]] e barazuan atë me [[Perëndesha|perëndeshën]] greke [[Atena|Athena.]] Minerva është një nga tre hyjnitë romake në Triadën Kapitoline, së bashku me [[Jupiteri (zot)|Jupiterin]] dhe Junonën. Minerva është një perëndeshë [[Virgjëria|e virgjër]]. Fushat e saj përfshijnë [[Mjekësia|mjekësinë]], [[Urtësia|mençurinë]], tregtinë, thurjen dhe [[Zejtaria|zanatet]]. Minerva shpesh përshkruhet me krijesën e saj të shenjtë, një buf që zakonisht quhet " bufi i Minervës ", i cili simbolizonte lidhjen e saj me mençurinë dhe dijen, si dhe, më rrallë, gjarprin dhe [[Ulliri|pemën e ullirit]]. Minerva zakonisht paraqitet si e gjatë, me një trup atletik dhe të fuqishëm. Ajo shpesh vishte armaturë dhe mbante një shtizë. Si një perëndeshë e rëndësishme romake, ajo nderohet dhe respektohet shumë.<ref>{{Cite journal |last=Fara |first=Patricia |date=2010-03-01 |title=Minerva/Athene |url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160932710000025 |journal=Endeavour |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=4–5 |doi=10.1016/j.endeavour.2010.01.001 |issn=0160-9327 |pmid=20096932 |url-access=subscription}}</ref> [[Varroni|Mark Terentius Varro]] e konsideronte atë si idealin dhe mishërimin e planit të universit.<ref>{{Cite book |last=Augustine, of Hippo, Saint, 354–430. |title=The city of God. |publisher=Catholic University of America Press |year=2008 |isbn=978-0-8132-1108-4 |oclc=647919892|language=en}}</ref> == Etimologjia == Emri ''Minerva'' mund të rrjedhë nga gjuha proto-italike {{Lang|itc-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Italic/Menezwā|menezwo-]]}}, ndoshta edhe nga [[Gjuha proto-indo-evropiane|Proto-Indo-Europiane]] (PIE) {{Lang|ine-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/ménos|ménos]]}} që do të thotë "mendim". [[Helmut Rix]] (1981) dhe Gerhard Meiser (1998) kanë propozuar se forma ndërmjetese ka qenë {{Lang|mis|*menes-weh₂}} me kuptimin "i pajisur me mendje" ose "inteligjent".{{Sfn|de Vaan|2008|p=|pp=380–381}} Megjithatë, gjuhëtari Benjamin W. Fortson IV e kundërshton lidhjen me rrënjën {{Lang|ine-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/men-|men-]]}} "të mendosh", duke argumentuar se lidhja e Minervës me urtësinë u zhvillua më të vonë, nën ndikimin e perëndeshës greke [[Atena|Athina]].{{Sfn|Fortson IV|2017|p=839}} Një hipotezë tjetër, e propozuar nga gjuhëtari Ranko Matasović, e lidh emrin me fjalën e mundshme proto-indo-evropian {{Lang|ine-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/mḗh₁n̥s|méh₁nos-]]}} që do të thotë "hënë". Sipas një mundësie tjetër, emri i perëndeshës mund të mos ketë fare prejardhje indo-evropiane; por mund të jetë huazuar nga [[gjuha etruske]].{{Sfn|Matasović|2018}} == Origjina == Sipas ''Enciklopedisë së Kulturës Indo-Evropiane'', Minerva përbën një lloj "perëndeshë transfunksionale", një arketip mitik i zakonshëm në të gjitha kulturat [[Gjuhët indo-evropiane|indo-evropiane]] në të cilin një perëndeshë shoqërohet njëkohësisht me luftën, priftërinë dhe aktivitetin bujqësor.{{Sfn|Mallory|Adams|1997|pp=595-596}} Roli fetar i Minervës mund të krahasohet me hyjni të tilla si Anahaita iraniane ose Macha irlandeze, megjithëse këto perëndesha nuk mund të rrjedhin nga një hyjni e vetme në fenë origjinale proto-indo-evropiane.{{Sfn|Mallory|Adams|1997|p=595}} Sipas arkeologes Miriam Dexter, në mitologjitë indo-evropiane, perëndeshat e luftës si Minerva zakonisht nuk marrin role aktive si luftëtare. Dexter argumenton se Minerva, megjithëse e lidhur me funksionet ushtarake, vepron më shumë si një gjenerale.{{Sfn|Dexter|2006|p=147}} Përmes rolit të saj në Triadën Kapitoline, Minerva mund të pasqyrojë në mënyrë të largët konceptin e propozuar të trifunksionalitetit proto-indo-evropian.{{Sfn|Woodard|2006|p=39}} Megjithatë, sipas teorisë trifunksionale, ka të ngjarë që Minerva të ketë zëvendësuar një hyjni para-ekzistuese, ndoshta Quirinus, brenda një triade hipotetike arkaike.{{Sfn|Woodard|2002|p=85}} Vendi i Minervës brenda Triadës Kapitoline mund të dëshmohet edhe në fenë Faliskane, pasi një mbishkrim nga emigrantët Faliskanë në [[Sardenja|Sardenjë]] i datuar në shekullin e 2-të p.e.s. përmend hyjnitë {{Lang|xfa|[di]ouei}}, {{Lang|xfa|iunonei}} dhe {{Lang|xfa|mineruai}} {{Sfn|Graf|2001|p=131}} {{Sfn|Bakkum|2009|pp=498-499}} Minerva mund ta ketë marrë rolin e saj në Triadën e Kapitolit nën ndikimin etrusk, pasi dihet se ka ekzistuar një grup i ngjashëm hyjnish etruske, i përbërë nga Tinia, Uni dhe Menrva.{{Sfn|Denova|2018|p=40}} Minerva është interpretuar si një huazim nga Menrva,{{Sfn|Denova|2018|p=78}} megjithëse është gjithashtu e mundur që hyjnia etruske të ketë qenë një huazim nga Minerva.{{Sfn|Woodard|2006|p=43}} Autori romak [[Varroni|Varro]] i shekullit të 1-rë p.e.s. i atribuon origjinën [[Sabinët|Sabine]] perëndeshës, duke shkruar "Feronia, Minerva dhe Novensidet janë nga Sabinët". Gërmimet arkeologjike në një vend të shenjtë në Lavinium zbuluan statuja terrakote që paraqesin Minervën, të datuara në shekullin e 4-t p.e.s., duke treguar ekzistencën e një kulti bashkëkohor të perëndeshës. Statueta të tjera terrakote nga i njëjti vend paraqesin herë vajza me flokë të shkurtër pa mbulesë dhe herë gra të mbuluara me zbukurime të kushtueshme, të cilat me shumë gjasë përfaqësojnë përkatësisht gra të pamartuara dhe të martuara. Megjithëse këto kushtime duket se janë në gjuhën italike vendase, disa nga gratë e mbuluara janë përshkruar me [[Pëllumbi|pëllumba]] shoqërues, një element dizajni që ndoshta i atribuohet ndikimit të [[Afërdita|Afërditës]] greke. Gjetje të tjera nga vendi i shenjtë përfshijnë figurina të foshnjave të mbështjella me pelena dhe paraqitje kushtimesh të gjinjve dhe barkut, të cilat të gjitha përforcojnë rëndësinë e lindjes së fëmijëve në vend.{{Sfn|Graf|2001|p=133}} Sipas arkeologut Fritz Graf, provat nga ky vend i shenjtë tregojnë se Minerva vepronte si kujdestare e grave të reja gjatë tranzicionit në martesë dhe amësi.{{Sfn|Graf|2001|p=133}} Tema e tranzicionit nuk ishte, megjithatë, ekskluzive për gratë - objektet kushtimore nga Lavinium portretizojnë burra të rinj të zbukuruar me një {{Lang|la|[[Bulla (amulet)|bulla]]}} duke ofruar lodra.{{Sfn|Graf|2001|p=135}} Lidhjet midis Minervës dhe lindjes së fëmijës në Lavinium mund të interpretohen si një dallim midis hyjnisë romake dhe perëndeshës greke Athina, e cila ishte një hyjni e virgjër që shmangte në mënyrë aktive përpjekjet për riprodhim, si në historinë e lindjes mitike të Erichthonius.{{Sfn|Graf|2001|p=134}} Sipas Graf-it, lidhjet me rritjen e fëmijëve mund të kenë lindur nga një karakteristikë e përbashkët e Athenës dhe Minervës si mbrojtëse të grave të reja gjatë fazave të tranzicionit. Në mbështetje të kësaj teorie, Graf vëren se asnjë nga ofrimet votive nga Lavinium nuk paraqet konceptim, duke argumentuar se ato në vend të kësaj i referohen një lindjeje të mundshme në të ardhmen.{{Sfn|Graf|2001|p=135}} Roli i Minervës si mbrojtëse e grave të reja mund të ketë kontribuar gjithashtu në lidhjen e saj me shërimin,{{Sfn|Graf|2001|p=139}} siç dëshmohet në Tempullin e Minerva Medica në kodrën Esquiline,{{Sfn|Belayche|2007|p=284}} i cili përmban një depozitë kushtimesh anatomike që datojnë gjithashtu në shekullin e 4-të p.e.s.{{Sfn|Graf|2001|p=138}} Përndryshe, lidhjet e saj me mjekësinë mund të kenë lindur nga roli i saj si perëndeshë e zejeve, ose ndoshta si rezultat i ndikimit të Athina Hygieia .{{Sfn|Graf|2001|p=139}} Megjithatë, një prejardhje greke për këtë aspekt të Minervës është disi problematike, pasi lidhja midis Athenës dhe Hygieia-s ishte kryesisht e kufizuar në [[Athina|Athinë]], ndërsa hyjnia greke funksiononte më shumë si mbrojtëse e shëndetit ekzistues, ndërsa Minerva shërbente për të trajtuar në mënyrë aktive sëmundjet.{{Sfn|Graf|2001|p=139}} [[Skeda:Minerva_Mainz.jpg|parapamje|264x264px|Minerva me një buf, [[Majnci|Mainz]]]] Në Lavinium janë zbuluar gjithashtu pesha të shumta për tezgjahu, ndoshta në lidhje me lidhjen tradicionale të grave në Italinë prehistorike me thurjen.{{Sfn|Graf|2001|p=133}} Përndryshe, këto objekte mund të lidhen me funksionin e Athenës në rolin e saj si Ergane (“ἐργάνη”, “punëtore”), në të cilin ajo vepronte si mbrojtëse e zejtarëve dhe e artizanatit. Në veçanti, perëndesha greke shoqërohej me thurjen në praktika të tilla si Arrhephoria - një ritual që përfshinte thurjen e veshjës së Athinës. Megjithatë, ceremonitë greke ishin kryesisht të rezervuara për një grup të vogël vajzash të reja, ndërsa shenjtoria në Lavinium ka të ngjarë të ketë qenë e hapur për një pjesë shumë më të gjerë të popullsisë.{{Sfn|Graf|2001|p=134}} Pavarësisht kësaj, lidhja midis Athenës dhe zejtarisë mund të ketë nxitur përvetësimin e tipareve të ngjashme për Minervën, festat e shenjta të së cilës - {{Lang|la|[[Quinquatria]]}} - ishte vetë e lidhur me artizanatin.{{Sfn|Graf|2001|p=137}} Në mënyrë unike, në Romë, të paktën deri në fund të [[Republika Romake|Republikës Romake]], lidhja me zejtarinë ishte bërë një nga karakteristikat kryesore të Minervës, ndoshta - sipas Graf-it - sepse roli i saj si perëndeshë civile tashmë ishte përmbushur nga Jupiteri. Në kontrast, në Greqi, Athina përcaktohej kryesisht nga marrëdhënia e saj me [[polis]]-in, ndërsa lidhjet e saj me zejtari ishin relativisht më pak të rëndësishme.{{Sfn|Graf|2001|p=138}} Është e mundur që lidhja e Minervës me qendrën e qytetit të jetë huazuar nga Athina në rolin e saj si Polias (Πολιάς, “e qytetit”), që i referohej rolit të saj si mbrojtëse e qytetit.{{Sfn|Graf|2001|p=131}} Në Pompei, një depozitë kushtimi e zbuluar pranë [[Porta Stabia]] përmbante një bust të lashtë prej terrakote që mund të paraqesë Minervën. Është e mundur që kjo statujë të ketë pasur për qëllim shenjtërimin e fortifikimeve, duke marrë kështu mbështetjen shtesë të hyjnores për të mbrojtur qytetin.{{Sfn|van der Graaff|Ellis|2017|p=287}} Kjo thirrje e veçantë e Minervës mund të pasqyrojë gjithashtu ndikimin e poliadës Athena.{{Sfn|van der Graaff|Ellis|2017|p=288}} [[Tit Livi|Livi]], një historian romak i shekullit të 1-rë p.e.s., përshkruan një lekistenium gjatë të cilit një divan ("{{Lang|la|[[wikt:pulvinar|pulvīnāria]]}}") ishte në ekspozitë për Minervën dhe [[Neptuni (mitologji)|Neptunin]]. Ka të ngjarë që lidhja midis këtyre dy hyjnive buron gjithashtu nga ndikimi grek, pasi pasqyron marrëdhënien midis Athinës dhe [[Poseidoni|Poseidonit]] në mitin themelues të Athinës.{{Sfn|Graf|2001|pp=131-132}} == Prania në mitologji == Minerva është një figurë e shquar në [[Mitologjia romake|mitologjinë romake]]. Ajo shfaqet në shumë mite të famshme. Shumë nga historitë e homologes së saj greke, [[Atena|Athinës,]] i atribuohen Minervës në mitologjinë romake, siç është ajo e emërtimit të Athinës<ref name="Hyginus-2007">{{Cite book |last=Apollodorus |url=https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ |title=Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology |last2=Hyginus |date=2007 |publisher=Hackett Pub. |isbn=978-0-87220-820-9 |language=en}}</ref> që rezultoi nga një konkurrencë midis Minervës dhe [[Neptuni (mitologji)|Neptunit]],<ref name="Ovid-2018">{{Cite book |last=Ovid |title=Metamorphoses |publisher=Indiana University Press |year=2018 |isbn=978-0-253-03359-8 |oclc=1007036859|language=en}}</ref> në të cilën Minerva krijoi pemën e ullirit.<ref name="Bulfinch-2010">{{Cite book |last=Bulfinch |first=Thomas |title=The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes. |date=2010 |publisher=Neeland Media LLC |isbn=978-1-59625-257-8 |oclc=1028955021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBulfinch2010">Bulfinch, Thomas (2010). ''The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes''. Neeland Media LLC. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-59625-257-8|<bdi>978-1-59625-257-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1028955021 1028955021].</cite></ref> == Lindja == Miti i lindjes së Minervës ndjek atë të Athinës. Jupiteri përdhunoi [[Titanët|Titaneshën]] Metis, gjë që rezultoi në përpjekjen e saj për të ndryshuar formë për t'i shpëtuar. Jupiteri më pas kujtoi profecinë se fëmija i tij do ta rrëzonte atë, ashtu siç ai vetë kishte rrëzuar babanë e tij [[Kroni|Saturnin]], dhe nga ana tjetër, Saturni kishte rrëzuar babanë e tij Caelus. Nga frika se fëmija i tyre do të ishte mashkull dhe do të bëhej më i fortë se ai vetë, duke sunduar qiejt në vend të tij, Jupiteri e gëlltiti Metisin të tërën pasi e mashtroi që të shndërrohej në një mizë. Titanesha lindi Minervën dhe farkëtoi armë dhe armaturë për fëmijën e saj brenda trupit të Jupiterit. Goditjet dhe tingujt e vazhdueshëm i shkaktuan Jupiterit dhimbje të padurueshme. Për të lehtësuar dhimbjen, [[Vulcani]] përdori një çekiç për t’i çarë kokën Jupiterit dhe, nga plaga e hapur, Minerva doli si një e rritur e plotë dhe e veshur me armaturë të plotë luftarake.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2025)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> == Minerva dhe Arachne == [[Arachne]] ishte shumë e aftë në thurje dhe qëndisje. Jo vetëm që veprat e saj të përfunduara ishin të bukura, por edhe procesi i saj ishte aq mbresëlënës sa nimfat dilnin nga mjediset e tyre natyrore për ta parë duke punuar. Arachne u mburr se aftësitë e saj mund t’i mposhtnin ato të Minervës dhe se, nëse gabonte, do ta paguante çmimin për këtë. Kjo e zemëroi Minervën, e cila mori formën e një plake për t’iu afruar Arachne-s, duke i ofruar një mundësi që të tërhiqte sfidën dhe të kërkonte falje.<ref name="Ovid-2018">{{Cite book |last=Ovid |title=Metamorphoses |publisher=Indiana University Press |year=2018 |isbn=978-0-253-03359-8 |oclc=1007036859}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOvid2018">Ovid (2018). ''Metamorphoses''. Indiana University Press. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-253-03359-8|<bdi>978-0-253-03359-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1007036859 1007036859].</cite></ref> Kur Arachne refuzoi, Minerva hoqi maskimin e saj dhe e pranoi sfidën. Arachne filloi të thurte një sixhade që tregonte dobësitë e perëndive, ndërsa Minerva paraqiti garën e saj me Neptunin dhe perënditë që shikonin me përbuzje mbi të vdekshmit që guxonin t’i sfidonin ata.<ref name="Ovid-2018" /> Thurja e Minervës synonte të ishte një paralajmërim i fundit për kundërshtaren e saj që të tërhiqej. Minerva u ofendua nga skenat që Arachne po thurte dhe e shkatërroi veprën e saj. Më pas ajo e preku Arachne-n në ballë, duke i shkaktuar ndjenjën e turpit për atë që kishte bërë, gjë që e çoi atë të varte veten. Më pas, Minerva ndjeu keqardhje për vajzën dhe e ktheu në jetë. Megjithatë, ajo e shndërroi në një merimangë si ndëshkim për veprimet e saj, dhe të qëndruarit e varur në një rrjetë do të shërbente përgjithmonë si kujtesë për Arachne-n mbi fyerjen ndaj perëndive. Kjo histori shërbente gjithashtu si një paralajmërim për të vdekshmit që të mos sfidojnë perënditë.<ref name="Bulfinch-2010">{{Cite book |last=Bulfinch |first=Thomas |title=The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes. |date=2010 |publisher=Neeland Media LLC |isbn=978-1-59625-257-8 |oclc=1028955021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBulfinch2010">Bulfinch, Thomas (2010). ''The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes''. Neeland Media LLC. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-59625-257-8|<bdi>978-1-59625-257-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1028955021 1028955021].</cite></ref> == Minerva dhe Meduza == [[Medusa|Meduza]] dikur ishte një vajzë njerëzore e bukur me flokë madhështorë. Neptuni ishte i fiksuar pas saj dhe e dëshironte. Një ditë, ai e pa atë duke u lutur në tempullin e Minervës dhe vendosi të veprojë sipas obsesionit të tij. Ai e përdhunoi Meduzën, e cila nuk ishte mjaft e fortë për t’i rezistuar. Minerva u zemërua që kjo kishte ndodhur në tempullin e saj dhe e shndërroi Meduzën në një përbindësh, duke i zëvendësuar flokët me gjarpërinj që fërshëllejnë dhe duke i hequr bukurinë. Meduza shndërronte në gur çdo krijesë të gjallë që e shikonte. Neptuni nuk u përball kurrë me pasojat e veprimeve të tij ndaj Meduzës. Kur [[Perseu]] iu afrua Meduzës, ai përdori pasqyrimin e saj në mburojë për të shmangur kontaktin me sytë e saj dhe më pas ia preu kokën. Gjaku i derdhur i Meduzës solli në jetë Pegasin, të cilin Minerva e zbuti menjëherë dhe ia dhuroi [[Bellerofontit]].<ref name="Hyginus-2007">{{Cite book |last=Apollodorus |url=https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ |title=Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology |last2=Hyginus |date=2007 |publisher=Hackett Pub. |isbn=978-0-87220-820-9 |language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFApollodorusHyginus2007">Apollodorus; Hyginus (2007). [https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ ''Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology'']. Hackett Pub. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-87220-820-9|<bdi>978-0-87220-820-9</bdi>]].</cite></ref> Perseu ia dorëzoi kokën e prerë Minervës, e cila vendosi imazhin e saj në Egjisin e saj.<ref name="Bulfinch-2010">{{Cite book |last=Bulfinch |first=Thomas |title=The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes. |date=2010 |publisher=Neeland Media LLC |isbn=978-1-59625-257-8 |oclc=1028955021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBulfinch2010">Bulfinch, Thomas (2010). ''The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes''. Neeland Media LLC. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-59625-257-8|<bdi>978-1-59625-257-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1028955021 1028955021].</cite></ref> == Zbutja e Pegasit == Kur [[Perseu]] i preu kokën [[Medusa|Meduzës,]] një pjesë e gjakut u derdh në tokë dhe prej tij doli [[Pegazi]]. Minerva e kapi kalin dhe e zbuti përpara se t'ia dhuronte kalin [[Muza|Muzave]]. Ishte një shkelm nga thundra e Pegazit që hapi burimin Hipokrena.<ref name="Ovid-2018">{{Cite book |last=Ovid |title=Metamorphoses |publisher=Indiana University Press |year=2018 |isbn=978-0-253-03359-8 |oclc=1007036859}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOvid2018">Ovid (2018). ''Metamorphoses''. Indiana University Press. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-253-03359-8|<bdi>978-0-253-03359-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1007036859 1007036859].</cite></ref> Kur Beleroponi më vonë shkoi të luftonte kundër [[Kimera|Kimerës,]] ai kërkoi ta përdorte Pegazin në luftë. Për ta bërë këtë, ai fjeti në tempullin e Minervës dhe ajo iu afrua me një fre të artë. Kur Pegasi e pa Bellerofonin me frerin, kali menjëherë i lejoi të hipte mbi të, dhe së bashku ata e mposhtën Kimerën.<ref name="Bulfinch-2010">{{Cite book |last=Bulfinch |first=Thomas |title=The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes. |date=2010 |publisher=Neeland Media LLC |isbn=978-1-59625-257-8 |oclc=1028955021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBulfinch2010">Bulfinch, Thomas (2010). ''The Age of Fable, or Stories of Gods and Heroes''. Neeland Media LLC. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-1-59625-257-8|<bdi>978-1-59625-257-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1028955021 1028955021].</cite></ref> [[Skeda:Johann_König_-_Minerva_Visiting_the_Muses_on_Mount_Helicon.jpg|parapamje|Piktura e Minervës duke vizituar Muzat]] == Kthimi i Aglaurosit në gur == “[[Metamorfozat]]” e [[Ovidi|Ovidit]] tregojnë historinë e Minervës dhe [[Aglauros|Aglaurosit]]. Kur [[Merkuri]] vjen për të joshur të vdekshmen e virgjër [[Herse]], motra e saj Aglauros, e shtyrë nga lakmia, pranon t'a ndihmojë. Minerva e zbulon këtë dhe zemërohet me Aglaurosin. Ajo i kërkon ndihmë [[Zilisë]], e cila e mbush Aglaurosin me aq shumë zili ndaj fatit të mirë të të tjerëve, sa ajo shndërrohet në gur. Merkuri nuk arrin ta joshë Herse-n.<ref name="Ovid-2018">{{Cite book |last=Ovid |title=Metamorphoses |publisher=Indiana University Press |year=2018 |isbn=978-0-253-03359-8 |oclc=1007036859}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFOvid2018">Ovid (2018). ''Metamorphoses''. Indiana University Press. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-253-03359-8|<bdi>978-0-253-03359-8</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1007036859 1007036859].</cite></ref> == Minerva dhe Herkuli == Minerva e ndihmoi heroin [[Herkuli|Herkul]]. Në [[“Fabulae” të Hyginusit]] thuhet se ajo e ndihmoi atë të vriste [[Hidra (mitologji)|Hidren]]. (30.3).<ref name="Hyginus-2007">{{Cite book |last=Apollodorus |url=https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ |title=Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology |last2=Hyginus |date=2007 |publisher=Hackett Pub. |isbn=978-0-87220-820-9 |language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFApollodorusHyginus2007">Apollodorus; Hyginus (2007). [https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ ''Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology'']. Hackett Pub. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-87220-820-9|<bdi>978-0-87220-820-9</bdi>]].</cite></ref> == Minerva dhe Uliksi == Minerva e ndihmoi heroin [[Odiseu|Uliks]]. Hyginus përshkruan në veprën e tij ''Fabulae'' se Minerva e ndryshon pamjen e Odiseut për ta mbrojtur dhe ndihmuar atë disa herë (126).<ref name="Hyginus-2007">{{Cite book |last=Apollodorus |url=https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ |title=Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology |last2=Hyginus |date=2007 |publisher=Hackett Pub. |isbn=978-0-87220-820-9 |language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFApollodorusHyginus2007">Apollodorus; Hyginus (2007). [https://books.google.com/books?id=wx2wngEACAAJ ''Apollodorus' Library and Hyginus' Fabulae: Two Handbooks of Greek Mythology'']. Hackett Pub. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-87220-820-9|<bdi>978-0-87220-820-9</bdi>]].</cite></ref> == Shpikja e flautit == Mendohet se Minerva e ka shpikur [[Flauti|flautin]] duke shpuar vrima në dru buksi. Ajo e shijonte muzikën, por u turpërua nga mënyra se si i dukej fytyra kur faqet i fryheshin për të luajtur. Për shkak të kësaj, ajo e hodhi flautin dhe ai ra në bregun e një lumi ku u gjet nga një satir.<ref name="Theoi Classical Texts Library-2">{{Cite web |title=OVID, FASTI BOOK 6 |url=https://www.theoi.com/Text/OvidFasti6.html |access-date=2020-03-31 |website=Theoi Classical Texts Library|language=en}}</ref> == Adhurimi në Romë dhe Itali == [[Skeda:Minerva_1.jpg|majtas|parapamje|Afresku i Minervës (figura me përkrenare në të djathtë) nga Vila San Marco, Stabiae (shekulli i 1-rë pas Krishtit)]] [[Skeda:Athena-Schale_Hildesheimer_Silberfund.jpg|parapamje|Imazh i Minervës në reliev të ngritur në një tas romak prej argjendi të praruar, shekulli i parë para Krishtit]] [[Skeda:Sbeitla_06.jpg|parapamje|Tempulli i Minervës në Sbeitla, Tunizi]] [[Skeda:Bronze_Head_of_Sulis_Minerva.jpg|parapamje|Një kokë e "Sulis-Minervës" e gjetur në rrënojat e banjave romake në Bath]] Romakët e festonin festën e saj nga 19 marsi deri më 23 mars gjatë ditës që quhet, në shumësin asnjanës, ''Quinquatria'', dita e pestë pas Ideve të Marsit, të nëntëmbëdhjetës, një festë artizanësh. Ky festival kishte një rëndësi të madhe për artistët dhe zejtarët pasi ajo ishte perëndesha mbrojtëse e zanateve dhe arteve.<ref>{{Cite book |last=Lurker |first=Manfred |title=The Routledge Dictionary of Gods and Goddesses, Devils and Demons |date=2004-08-02 |isbn=9780203643518 |doi=10.4324/9780203643518|language=en}}</ref> Sipas [[Ovidi|Ovidit]] ( Fasti 3.809) festivali zgjaste 5 ditë dhe dita e parë thuhej se ishte përvjetori i lindjes së Minervës, kështu që nuk duhej derdhur gjak. Katër ditët në vijim ishin plot me lojëra me "shpata të zhveshura" në nder të shoqatës ushtarake të Minervës.<ref name="Theoi Classical Texts Library">{{Cite web |title=OVID, FASTI BOOK 3 |url=https://www.theoi.com/Text/OvidFasti3.html |access-date=2020-03-31 |website=Theoi Classical Texts Library|language=en}}</ref> Suetonius na tregon ( ''Jeta e Domicianit'' 4.4) se Domiciani festoi Quinquatria-n duke emëruar një kolegj priftërinjsh që do të vinin në skenë shfaqje dhe lojëra me kafshë, përveç poezisë dhe garave oratorike.<ref>{{Cite web |title=Suetonius, Life of Domitian 4 |url=https://lexundria.com/suet_dom/4/r |access-date=2020-03-31 |website=lexundria.com|language=en}}</ref> Një version më i vogël, ''Minusculae Quinquatria'', u mbajt në Idet e Qershorit, më 13 qershor, nga flautistët, pasi mendohej se Minerva e kishte shpikur flautin.<ref name="Theoi Classical Texts Library-2">{{Cite web |title=OVID, FASTI BOOK 6 |url=https://www.theoi.com/Text/OvidFasti6.html |access-date=2020-03-31 |website=Theoi Classical Texts Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theoi.com/Text/OvidFasti6.html "OVID, FASTI BOOK 6"]. ''Theoi Classical Texts Library''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-03-31</span></span>.</cite></ref> Në vitin 207 para Krishtit, u formua një esnaf poetësh dhe aktorësh për t'u takuar dhe për të bërë oferta kushtimore në tempullin e Minervës në Kodrën Aventine: ndër të tjerë, anëtarët e saj përfshinin Livius Andronicus, i cili prodhoi një përkthim të ''[[Odiseja|Odisesë]]'' së Homerit në latinisht. Shenjtërorja Aventine e Minervës vazhdoi të ishte një qendër e rëndësishme e arteve për pjesën më të madhe të [[Republika Romake|Republikës së Mesme Romake]]. Sipas Acta Arvalia, një lopë iu sakrifikua Minervës më 13 tetor 58 pas Krishtit, së bashku me shumë sakrifica të tjera për të festuar përvjetorin e ardhjes në pushtet të Neronit. Më 3 janar 81 pas Krishtit, si pjesë e premtimeve të Vitit të Ri, dy lopë iu sakrifikuan Minervës (ndër shumë të tjera) për të siguruar mirëqenien e perandorit Titus, Domician Cezarit, Julia Augustës dhe fëmijëve të tyre. Më 3 janar 87 pas Krishtit, ka përsëri të dhëna për një lopë që iu sakrifikua Minervës midis shumë sakrificave të bëra si pjesë e premtimeve të Vitit të Ri.<ref>{{Cite book |last=Gradel |first=Ittai |title=Emperor worship and Roman religion |publisher=Clarendon Press |year=2002 |location=New York |author-link=Ittai Gradel|language=en}}</ref> Në ''Fasti'' III, [[Ovidi]] e quajti atë "perëndesha e një mijë veprave"<ref name="Theoi Classical Texts Library">{{Cite web |title=OVID, FASTI BOOK 3 |url=https://www.theoi.com/Text/OvidFasti3.html |access-date=2020-03-31 |website=Theoi Classical Texts Library}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theoi.com/Text/OvidFasti3.html "OVID, FASTI BOOK 3"]. ''Theoi Classical Texts Library''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-03-31</span></span>.</cite></ref> për shkak të të gjitha gjërave me të cilat ajo shoqërohej. Minerva adhurohej në të gjithë Italinë, dhe kur ajo përfundimisht u barazua me perëndeshën greke Athena, ajo u bë gjithashtu një perëndeshë e betejës. Ndryshe nga Marsi, perëndia e luftës, ajo nganjëherë portretizohej me shpatën e ulur, në shenjë simpatie për të vdekurit e fundit, në vend që të ngrihej në triumf dhe epsh beteje. Në Romë, natyra e saj luftarake theksohej më pak se gjetkë. Sipas veprës së [[Tit Livi|Livit]] "''Historia e Romës''" (7.3), gozhda vjetore që shënonte vitin, një proces ku pretori maksimus ngulte një gozhdë për të mbajtur zyrtarisht gjurmët e vitit aktual, ndodhte në tempullin e Minervës sepse mendohej se ajo kishte shpikur numrat.<ref>{{Cite book |last=Livy |title=History of Rome |year=1965 |isbn=0-674-99126-5 |oclc=991483377|language=en}}</ref><ref name="MacRae, Duncan 2016">{{Cite book |last=MacRae, Duncan |title=Legible religion : books, gods, and rituals in Roman culture |date=2016 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-08871-9 |oclc=974037540|language=en}}</ref> Ekzistojnë prova arkeologjike që sugjerojnë se Minerva adhurohej jo vetëm në një mënyrë formale qytetare, por edhe nga individë në një nivel më personal.<ref name="MacRae, Duncan 2016">{{Cite book |last=MacRae, Duncan |title=Legible religion : books, gods, and rituals in Roman culture |date=2016 |publisher=Harvard University Press |isbn=978-0-674-08871-9 |oclc=974037540}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMacRae,_Duncan2016">MacRae, Duncan (2016). ''Legible religion : books, gods, and rituals in Roman culture''. Harvard University Press. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-674-08871-9|<bdi>978-0-674-08871-9</bdi>]]. [[OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/974037540 974037540].</cite></ref> == Monedha romake == Minerva paraqitet në monedhat e [[Perandori romak|perandorëve të ndryshëm romakë]]. Ajo shpesh përfaqësohet në anën e pasme të një monedhe duke mbajtur një buf dhe një shtizë midis atributeve të saj.<ref>{{Cite web |title=American Numismatic Society: Browse Collection |url=http://numismatics.org/search/results?q=ric+691+domitian |access-date=2017-03-02|language=en}}</ref> == Adhurimi në Britaninë Romake == Gjatë pushtimit romak të Britanisë, ishte e zakonshme që zdrukthëtarët të zotëronin vegla të zbukuruara me imazhe të Minervës për të kërkuar një mbrojtje më të madhe nga perëndesha e zanateve. Disa gra kishin imazhe të saj edhe në aksesorë të tillë si gjilpëra flokësh ose bizhuteri. Ajo madje ishte paraqitur në disa arte funerale në arkivole dhe unaza me vulë.<ref name="Henig-1984">{{Cite book |last=Henig |first=Martin |title=Religion in Roman Britain |publisher=Batsford |year=1984 |location=London|language=en}}</ref> == Bath == Gjatë sundimit romak, Minerva u barazua me perëndeshën kelte Sulis, deri në atë masë sa emrat e tyre përdoreshin të dy së bashku dhe në mënyrë të ndërsjellë.<ref name="Henig-1984">{{Cite book |last=Henig |first=Martin |title=Religion in Roman Britain |publisher=Batsford |year=1984 |location=London}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHenig1984">Henig, Martin (1984). ''Religion in Roman Britain''. London: Batsford.</cite></ref> Besohej se ajo drejtonte burimet e nxehta shëruese të vendosura në Bath.<ref name="Sauer-1996">{{Cite journal |last=Sauer |first=Eberhard |date=March 1996 |title=An Inscription from Northern Italy, the Roman Temple Complex in Bath and Minerva as a Healing Goddess in Gallo-Roman Religion |journal=Oxford Journal of Archaeology |volume=15 |pages=63–93 |doi=10.1111/j.1468-0092.1996.tb00074.x|language=en}}</ref> Edhe pse Minerva nuk është një hyjni uji, lidhja e saj me profesionet intelektuale si ''Minerva Medica'' mund të mendohet edhe si një perëndeshë shëruese, provat epigrafike të pranishme e bëjnë të qartë se kështu mendohej për Minervën në Bath.<ref name="Sauer-1996" /> Disa nga provat arkeologjike të pranishme në Bath i bëjnë studiuesit të besojnë se mendohej se Minerva mund të ofronte shërim të plotë nga gjëra të tilla si reumatizmi nëpërmjet burimeve të nxehta nëse asaj i jepej merita e plotë për shërimin.<ref name="Henig-1984">{{Cite book |last=Henig |first=Martin |title=Religion in Roman Britain |publisher=Batsford |year=1984 |location=London}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHenig1984">Henig, Martin (1984). ''Religion in Roman Britain''. London: Batsford.</cite></ref> Tempulli i Sulis Minervës ishte i njohur për zjarrin e mrekullueshëm të altarit që digjte qymyr në vend të drurit tradicional.<ref name="Henig-1984">{{Cite book |last=Henig |first=Martin |title=Religion in Roman Britain |publisher=Batsford |year=1984 |location=London}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHenig1984">Henig, Martin (1984). ''Religion in Roman Britain''. London: Batsford.</cite></ref> == Carrawburgh == Ka prova të adhurimit të Minerva Medica në Carrawburgh për shkak të provave arkeologjike, siç është një reliev që e përshkruan atë dhe [[Asklepiu|Eskulapin]].<ref name="Sauer-1996">{{Cite journal |last=Sauer |first=Eberhard |date=March 1996 |title=An Inscription from Northern Italy, the Roman Temple Complex in Bath and Minerva as a Healing Goddess in Gallo-Roman Religion |journal=Oxford Journal of Archaeology |volume=15 |pages=63–93 |doi=10.1111/j.1468-0092.1996.tb00074.x}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSauer1996">Sauer, Eberhard (March 1996). "An Inscription from Northern Italy, the Roman Temple Complex in Bath and Minerva as a Healing Goddess in Gallo-Roman Religion". ''Oxford Journal of Archaeology''. '''15''': <span class="nowrap">63–</span>93. [[Identifikues digjital objektesh|doi]]:[[doi:10.1111/j.1468-0092.1996.tb00074.x|10.1111/j.1468-0092.1996.tb00074.x]].</cite></ref> == Çester == Në Fushën e Edgarit ndodhet një faltore kushtuar Minervës, e ndërtuar përballë një guroreje pranë lumit Dee. == Referencat == {{reflist|colwidth=30em}} == Bibliografia == * {{Cite journal |last=Dexter |first=Miriam Robbins |year=2006 |title=The Roots of Indo-European Patriarchy: Indo-European Female Figures and the Principles of Energy |url=https://www.academia.edu/40640429/The_Roots_of_Indo_European_Patriarchy_Indo_European_Female_Figures_and_the_Principles_of_Energy |journal=Journal of Archaeomythology |language=en |publisher=Institute of Archaeomythology |volume=10}} * {{Cite book |last=Bakkum |first=Gabriël CLM |url=https://archive.org/details/bub_gb_vUvIWIQMDokC |title=The Latin Dialect of the Ager Faliscus: 150 Years of Scholarship |publisher=Amsterdam University Press |year=2009 |series=Thesis, University of Amsterdam |volume=Part I |location=Amsterdam |language=en}} * {{Citation |last=Belayche |first=Nicole |title=Religious Actors in Daily Life: Practices and Related Beliefs |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9780470690970.ch20 |work=A Companion to Roman Religion |pages=275–291 |year=2007 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |language=en |doi=10.1002/9780470690970.ch20 |isbn=978-0-470-69097-0 |access-date=2025-11-28}} * {{Cite book |last=Buck |first=Carl Darling |url=https://archive.org/details/grammarofoscanum00buckuoft |title=A Grammar Of Oscan And Umbrian: With A Collection Of Inscriptions And A Glossary |publisher=Kessinger |year=2007 |isbn=978-1-4326-9132-5 |language=en |ref=CITEREFBuck1904 |author-link=Carl Darling Buck}} * {{Cite book |last=Denova |first=Rebecca I. |url=https://ia800703.us.archive.org/15/items/CompleteBooksSetsarchive/Rebecca%20I.%20Denova%20-%20Greek%20and%20Roman%20Religions%20%28Blackwell%20Ancient%20Religions%29%20%28Retail%29.pdf |title=Greek and Roman Religions |date=November 2, 2018 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9781118543009 |series=Blackwell ancient religions |language=en |doi=10.1002/9781119392552 |lccn=2018038135}} * {{Cite book |last=de Vaan |first=Michiel |url=https://books.google.com/books?id=ecZ1DwAAQBAJ |title=Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages |date=2008 |publisher=Brill |isbn=9789004167971 |language=en |author-link=Michiel de Vaan}} * {{Cite book |last=Fortson IV |first=Benjamin W. |title=Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics |publisher=De Gruyter |year=2017 |editor-last=Joseph |editor-first=Brian |language=en |chapter=The dialectology of Italic |editor-last2=Fritz |editor-first2=Matthias |editor-last3=Klein |editor-first3=Jared}} * {{Citation |last=Graf |first=Fritz |title=Athena and Minerva: Two Faces of One Goddess? |date=2001-01-01 |url=https://brill.com/view/book/edcoll/9789004497290/B9789004497290_s010.xml |work=Athena in the Classical World |pages=127–139 |editor-last=Deacy |editor-first=Susan |publisher=BRILL |language=en |doi=10.1163/9789004497290_010 |isbn=978-90-04-49729-0 |access-date=2025-11-28 |editor2-last=Villing |editor2-first=Alexandra}} * {{Cite book |url=http://archive.org/details/isbn_1884964982 |title=Encyclopedia of Indo-European culture |date=1997 |publisher=Fitzroy Dearborn Publishers |isbn=978-188-496-498-5 |editor-last=Mallory |editor-first=J.P. |location=London, Chicago |language=en |editor-last2=Adams |editor-first2=D. Q.}} * {{Cite book |last=Matasović |first=Ranko |url=https://mudrac.ffzg.hr/~rmatasov/PIE%20Religion.pdf |title=A Reader in Comparative Indo-European Religion |year=2018 |location=Zagreb |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250904123328/https://mudrac.ffzg.hr/~rmatasov/PIE%20Religion.pdf |archive-date=September 4, 2025 |url-status=live}} * <nowiki> This article incorporates text from a publication now in the public domain: .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#bf3c2c)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}Smith, William, ed. (1870). "Minerva". Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. p. 1090.</nowiki> * {{Cite journal |last=van der Graaff |first=Ivo |last2=Ellis |first2=Steven J. R. |year=2017 |title=Minerva, urban defenses, and the continuity of cult at Pompeii |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-roman-archaeology/article/abs/minerva-urban-defenses-and-the-continuity-of-cult-at-pompeii/3B0FDA96150626E83E0118C0071B0F4E |journal=Journal of Roman Archaeology |language=en |volume=30 |pages=283–300 |doi=10.1017/S1047759400074122 |issn=1047-7594 |url-access=subscription}} * {{Cite journal |last=Woodard |first=Roger D. |year=2002 |title=The Disruption of Time in Myth and Epic |url=https://www.jstor.org/stable/44578450 |journal=Arethusa |language=en |volume=35 |issue=1 |pages=83–98 |issn=0004-0975}} * {{Cite book |last=Woodard |first=Roger D. |url=https://ia601905.us.archive.org/34/items/upinder-singh-political-violence-in-ancient-india-retail/Roger%20D.%20Woodard%20-%20Indo-European%20Sacred%20Space%20Vedic%20and%20Roman%20Cult.pdf |title=Indo-European Sacred Space: Vedic and Roman Cult |publisher=University of Illinois Press |year=2006 |isbn=978-0-252-02988-2 |language=en |doi=10.5406/j.ctt1xcmv6 |jstor=10.5406/j.ctt1xcmv6}} == Lidhje të jashtme == * [https://iconographic.warburg.sas.ac.uk/category/vpc-taxonomy-000098 Baza e të Dhënave Ikonografike e Institutit Warburg (imazhe të Minervës)] [[Kategoria:Minerva]] [[Kategoria:Perëndesha romake]] [[Kategoria:Atena]] sy8bplcwpw78jom07dipv24zznoymc8 0 401357 2986468 2985777 2026-06-01T19:44:57Z Stochaotic 188222 2986468 wikitext text/x-wiki Qelizat Schwann janë një lloj i [[Qelizë gliale|qelizave gliale]]. Ato kanë si funksion kryesor mielinimin e [[Neuroni|neuroneve]] në [[sistemin nervor periferik]], duke mundësuar kështu izolimin dhe sigurimin e nutrientëve për aksonet. Përveç qelizave Schwann që mielonojnë aksone, ka dhe qeliza Schwann që nuk kanë funksion mielinues; ky grup qelizash kryejnë funksione të tjera si mbështetje dhe amortizim. <ref name=":0">{{Citation |last=Fallon |first=Matthew |title=Histology, Schwann Cells |language=en |date=2026 |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK544316/ |work=StatPearls |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=31335036 |access-date=2026-05-30 |last2=Tadi |first2=Prasanna}}</ref> Mënyra se si aksonet izolohen me mielinë ndryshon ndërmjet Sistemit Nervor Periferik (SNP) dhe atij Qendror (SNQ): * '''Në SNP (Qelizat Schwann):''' Procesi i mielinizimit është "një me një", që do të thotë çdo qelizë Schwann mbështjell vetëm një segment të vetëm të një aksoni periferik. Për rrjedhojë, që një akson të mielinizohet në tërë gjatësinë e tij, nevojitet një varg i tërë qelizash Schwann të pavarura nga njëra-tjetra. * '''Në SNQ (Oligodendrocitet):''' Këto qeliza funksionojnë në mënyrë të centralizuar. Një oligodendrocit i vetëm zgjat degëzimet e tij për të formuar cilindra mieline rreth disa aksonesh të ndryshme fqinje.<ref name=":0" /> == Burimet == 34rsy8xp6lnzozd044zbawzqclu4xvt 0 401382 2986371 2985878 2026-06-01T15:44:28Z Eraqena 181813 2986371 wikitext text/x-wiki '''Aldo Bus'''i (Montichiari, 25 shkurt [[1948]]) është një shkrimtar, përkthyes dhe opinionist italian. Në vitin 1984, me veprën e tij të parë letrare, ''Seminario sulla gioventù'', Aldo Busi u nderua me Çmimin Mondello në kategorinë “Vepra e Parë”. Më pas, në vitin 2002, ai fitoi Çmimin Frignano për novelën ''La signorina Gentilin del negozio di cartoleria omonimo''. Në vitin 2013, u vlerësua me Çmimin Letrar Boccaccio për përshtatjen bashkëkohore në gjuhën italiane të veprës ''Decameroni'' të Giovanni Boccaccio-s. == Biografia == === Rinia dhe përvojat e para letrare === Aldo Busi ishte fëmija i tretë i Marcello Busit (1913–1982) dhe Maria Bonorës (1914–2008). Ai u rrit në kushte të vështira ekonomike dhe që në moshë të vogël shfaqi një talent të veçantë për të shkruar. Sipas vetë autorit, shkrimet e tij vlerësoheshin që kur ishte nxënës në klasën e tretë të shkollës fillore. Në moshën 14-vjeçare, me kërkesën e të atit, i cili drejtonte një tavernë, ai ndërpreu shkollimin dhe filloi të punonte si kamarier në vende të ndryshme pranë Liqenit Garda. Më vonë u transferua në Milano, ku në vitin 1968 u përjashtua nga shërbimi ushtarak në bazë të Dekretit Presidencial nr. 496, datë 9 korrik 1964, i cili parashikonte përjashtimin e homoseksualëve të deklaruar. Pas kësaj, ai vendosi të jetonte dhe të punonte jashtë Italisë. Midis viteve 1969–1970 qëndroi në Francë, fillimisht në Lilë e më pas në Paris. Më vonë jetoi në Londër (1970–1971), në Mynih (1971–1972), në Berlin (1974), në Barcelonë (1973) dhe në Nju Jork (1976). Për të siguruar jetesën, ai punoi në profesione të ndryshme, si kamarier, pastrues rrugësh, hamall nate dhe ndihmës në lavanderi. MMë pas, ai mësoi disa gjuhë të huaja, përfshirë frëngjishten, gjermanishten dhe anglishten, ndërsa vazhdonte të rishikonte veprën ''Il Monoclino'', e cila në vitin 1984 do të botohej nga shtëpia botuese Adelphi me titullin përfundimtar ''Seminario sulla gioventù''. Pas kthimit në Itali, ai punoi herë pas here si përkthyes, një përvojë që më vonë do t’i shërbente si frymëzim për romanin ''Vita standard di un venditore provvisorio di collant''. Gjithashtu, ai u angazhua në përkthimin e veprave të rëndësishme nga anglishtja dhe gjermanishtja, duke sjellë në italisht autorë si Joe Ackerley, Heimito von Doderer, Johann Wolfgang von Goethe, Meg Wolitzer dhe Christina Stead. Ndërkohë, në vitin 1976 u diplomua në Firence si student privat në fushën e edukimit të fëmijëve. Në vitin 1981 përfundoi studimet në Gjuhë dhe Letërsi të Huaja në Universitetin e Veronës, duke kaluar 21 nga 24 provime në vetëm dy vite studimi. Teza e tij iu kushtua poetit amerikan John Ashbery. Në vitin 1983, Busi përktheu në italisht veprën ''Autoportret në një Pasqyrë Konvekse'' të Ashbery-t. === Debutimi i tij si shkrimtar dhe suksesi i tij === Karriera e tij letrare nisi në vitin 1984 me botimin e romanit ''Seminario sulla gioventù''. Vepra u prit mjaft mirë nga lexuesit, ndonëse reagimet e kritikës ishin më të rezervuara. Megjithatë, po atë vit romani u vlerësua me Çmimin Mondello në kategorinë “Vepra e Parë”. Gjatë viteve, Busi e ripunoi disa herë romanin, deri në botimin përfundimtar të vitit 2003 nga shtëpia botuese Adelphi. Ky version përfshin si shtojcë veprën e pabotuar dhe të papërfunduar ''Seminario sulla vecchiaia'', si dhe një koment të vetë autorit mbi historinë dhe vështirësitë që shoqëruan veprën e tij të parë. I konsideruar si një libër me ndikim për disa breza lexuesish në vende të ndryshme, ''Seminario sulla gioventù'' mbetet një nga veprat më të njohura dhe më të suksesshme të Busit, krahas ''Manuale della perfetta Gentildonna'' dhe ''Sentire le donne''. Në vitin 1987, ai u rendit ndër finalistët e Çmimit Bergamo. Në vitin 1990, Busi u përball me një proces gjyqësor në Trento për romanin ''Sodomia in corpo 11'', për shkak të skenave seksuale mes burrash të përshkruara në vepër. Ai u shpall plotësisht i pafajshëm, pasi gjykata vendosi se akuza ishte e pabazuar. Procesi u transmetua nga kanali Rai 3 në emisionin ''Un giorno in pretura''. Një përshkrim i detajuar i kësaj ngjarjeje gjendet në shtojcën e botimit ekonomik të romanit, të shkruar nga Carmen Covito. [[Skeda:Aldo_Busi_-_Merini.jpg|majtas|parapamje|Aldo Busi me poeten [[Alda Merini]]]] Me kalimin e viteve, Aldo Busi është bërë i njohur për qëndrimet e tij të hapura antiklerikale dhe për komentet e drejtpërdrejta mbi çështje shoqërore dhe kulturore. Ai është shprehur shpesh kundër homofobisë, maskilizmit dhe pozitës së pabarabartë të grave në shoqëri. Gjithashtu, ka kritikuar atë që e konsideron dramatizim të tepruar të seksualitetit dhe ndikimin e tepruar të klerit në politikë dhe në institucionet shtetërore, duke mbrojtur parimin e laicitetit të shtetit. Këto tema zënë një vend të rëndësishëm në veprën e tij letrare. Disa deklarata të tij mbi seksualitetin e fëmijëve, të bëra gjatë një episodi të emisionit ''Maurizio Costanzo Show'' në vitin 1996, u rikthyen në vëmendjen e publikut rreth vitit 2010, kur shkrimtari mori pjesë në ''L’isola dei famosi''. Këto deklarata u interpretuan nga disa media dhe komentues si mbështetje e pedofilisë, gjë që shkaktoi polemika dhe kritika të shumta ndaj tij. Sipas mbështetësve të Busit, interpretimet ishin të shtrembëruara dhe jashtë kontekstit, duke rikthyer debatet që kishin shoqëruar më parë procesin gjyqësor të Trentos në vitin 1990. Aldo Busi është autor i një numri të madh veprash letrare. Në krijimtarinë e tij përfshihen shtatë romane: ''Seminario sulla gioventù'', ''Vita standard di un venditore provvisorio di collant'', ''Il delfino bizantino'', ''Vendita galline km²'', ''Per un suicidio'', ''Casanova di se stessi'' dhe ''Lo specialista di Barcellona''. Ai ka shkruar gjithashtu vepra të ndryshme në prozë, rrëfime udhëtimi dhe ese, ndër të cilat ''Sodomie in corpo 11'', ''Altre sodomie'', ''La camicia di Hanta'', ''E io che ho le rose fiorite anche d’inverno?'' dhe ''Bisogna avere i coglioni per prenderlo nel culo''. Një pjesë e rëndësishme e veprës së tij është edhe seria e manualeve kushtuar “njerëzimit të përsosur”, ku bëjnë pjesë ''Manuale della perfetta Gentildonna'' dhe ''Manuale della perfetta madre''. Ndër veprat e tjera të tij janë edhe libra që ndërthurin elemente të romanit të shkurtër, prozës së udhëtimit dhe refleksionit shoqëror, si ''Cuore di troppo'', ''Tacchini e canguri (pochissimi canguri)'' dhe ''Per un’apocalisse più svelta''. Këto botime kanë kontribuar në forcimin e reputacionit të Busit si polemist dhe rrëfimtar i talentuar. Veprat e tij janë përkthyer në njëmbëdhjetë gjuhë. Edhe pas suksesit si romancier, Busi vazhdoi të merrej me përkthime nga anglishtja, italishtja e vjetër dhe gjermanishtja. Ndër veprat që ai përktheu janë ''Alice në Botën e Çudirave'' e Lewis Carroll-it, ''The Poor Man of Sydney'' e Christina Stead-it, ''Vuajtjet e djaloshit Werther'' e Johann Wolfgang von Goethe-s, ''Dekameroni'' i Giovanni Boccaccio-s, ''Oborrtari'' i Baldassare Castiglione-s, ''Novellino'' i një autori anonim mesjetar, ''Intrigë dhe Dashuri'' e Friedrich Schiller-it, si dhe dialogët e Ruzante-s, ''Parlamenti'' dhe ''Bilora''. Nga viti 1995 deri në vitin 2008, ai drejtoi serinë botuese ''I classici classici'' për shtëpinë botuese Frassinelli në Milano. Kjo seri ofronte përkthime të reja në italishten bashkëkohore të veprave klasike më të rëndësishme të letërsisë botërore. === Vitet 2000 === Në vitin 2002, Aldo Busi u vlerësua me Çmimin Letrar Frignano për romanin e shkurtër ''La signorina Gentilin del negozio di cartoleria omonimo''. Nga viti 2003 deri në vitin 2009, ai mori pjesë në programin televiziv ''Amici di Maria De Filippi'' në kanalin Canale 5, ku në rubrikën ''Amici Libri'' mbajti rolin e mësuesit të kulturës së përgjithshme dhe etikës së sjelljes. Në vitin 2003, ai shkroi gjithashtu tekstin teatror ''Guancia di Tulipano'', një përshtatje skenike e frymëzuar nga vepra ''Lalla Rükh'' e Gaspare Spontini-t dhe nga ''Baladat Irlandeze'' të Thomas Moore-it. Shfaqja u interpretua nga vetë Busi më 23 gusht 2003 në Jesi, me regji dhe videoprojektime të Cristian Taraborrelli-t. Në vitin 2006, kritiku letrar Marco Cavalli botoi monografinë e parë të rëndësishme kushtuar veprës së plotë të Aldo Busit. Libri, ''Busi in Corpo 11'', i botuar nga shtëpia botuese ''Il Saggiatore'', ofron një analizë dhe interpretim të gjerë të krijimtarisë së shkrimtarit nga Brescia. Vepra përfshin gjithashtu kontribute të vetë Busit dhe dy tregime të pabotuara më parë. === Vitet 2010 === Në vitin 2010, pas gati shtatë vitesh pauzë të qëllimshme nga shkrimi, Busi botoi përmbledhjen me tre tregime të shkurtra ''Aaa!'' për shtëpinë botuese Bompiani. Përmbledhja përfshin një tregim të gjatë që ishte botuar më parë në edicionin e vitit 2008 të ''Sentire le donne'', me titull ''Il Casto, sua Moglie e l’Innominabile'', si dhe dy tregime të shkurtra të pabotuara më parë. Në shkurt të vitit 2010, ai mori pjesë në edicionin e shtatë të emisionit televiziv ''L’isola dei famosi'', duke pranuar të qëndrojë për 10 javë në një ishull të shkretë së bashku me konkurrentë të tjerë të njohur. Megjithatë, ai u tërhoq pas vetëm tre javësh, duke shkaktuar polemika dhe debate të shumta, të cilat përfunduan me vendimin e RAI-t për ta përjashtuar nga programet e saj. Më vonë, Busi deklaroi se për pjesëmarrjen në këtë program kishte marrë një pagesë prej 420.000 eurosh. Ai u rikthye në televizion në janar 2011 në Canale 5, në emisionin ''Stasera che sera!'', të drejtuar nga Barbara D’Urso, pas paraqitjeve të mëparshme në programe si ''Otto e mezzo'' (LA7) dhe ''L’ultima parola'' (Rai 2), duke shënuar kështu përfundimin e ndalimit të tij nga RAI. Gjithashtu, ai drejtoi rubrikën ''La posta del cuore'' në revistën ''Rolling Stone Italia'' deri në vitin 2011, kur u zëvendësua nga Gianni Vattimo. Më 13 nëntor 2012, dymbëdhjetë vjet pas romanit të tij të fundit, ai botoi ''Lo specialista di Barcellona'' për shtëpinë botuese Dalai, vepër që i siguroi një nominim për Çmimin Strega. Busi nuk mori pjesë, në mënyrë polemike, në njëmbëdhjetë fazat e prezantimit të Strega-s të mbajtura në qytete të ndryshme italiane dhe jashtë vendit, pasi kishte kërkuar 5.000 euro për secilën fazë. Në garë për çmimin ishte edhe Walter Siti, për të cilin shkrimtari deklaroi:{{Blockquote|Meqe ne estetike nuk ekziston publicit negativ,nuk dua te shpenzojanje fjal ne favor te romanit te Walter Siti-t ,prej te cilit kam lexur me tmerr njezet faqet e para.Une nuk do te kisha botuar as edhe me nje emer te rreme|Burimi i cituar: Corriere della Sera,10 maj 2013,f.41}} Në vitin 2013, ai u nderua me Çmimin Letrar Boccaccio për përkthimin në italishten bashkëkohore të ''Dekameronit'' të Giovanni Boccaccio-s. Më 24 shtator të po atij viti, u botua ''E baci'' nga Il Fatto Quotidiano, një përmbledhje që mbledh komente, mesazhe dhe e-mail-e të shkrimtarit, disa të pabotuara më parë dhe të tjera të publikuara në faqen e internetit altriabusi.it. Më 10 qershor 2014, gjithashtu nga Il Fatto Quotidiano, u ribotua ''Sentire le donne'', në një version të rishikuar dhe të zgjeruar, ndërsa botimi i parë i veprës daton në vitet ’90. Më 19 mars 2015, shtëpia botuese Marsilio publikoi romanin ''Vacche amiche (një autobiografi e paautorizuar)'', i ndjekur më 26 nëntor 2015 nga ''L’altra mammella delle vacche amiche (një autobiografi e paautorizuar)'', gjithashtu nga Marsilio. Në vitin 2018 u botua vepra ''Le coscienze ultime''.. == Vepra == {{Blockquote|Për shkrimin kam bërë gjithçka, madje jam reduktuar deri në pikën sa kam jetuar vetëm për të.|Aldo Busi, “Sodomia në trupin 11”}} Në një faks drejtuar Renata Colorni-t, të cituar plotësisht nga Marco Cavalli në monografinë ''Busi in Corpo 11'', vetë shkrimtari nga Montichiari përcakton ndarjen e veprave të tij ashtu siç do të dëshironte të paraqiteshin në një botim të ardhshëm “Meridiano” kushtuar atij. === Romane === * ''Seminario sulla gioventù'', Milano, Adelphi, 1984; me pasthënie nga Massimo Bacigalupo, Milano, Mondadori, 1988; botimi i katërt i rishikuar, Milano, Adelphi, 1989; botim i ri i rishikuar plotësisht nga autori, Milano, Mondadori, 1992; botim i ri i zgjeruar me pasthënie të autorit, shënim nga Piero Bertolucci dhe përfshirjen e veprës së pabotuar ''Seminario sulla vecchiaia'', Milano, Mondadori, 2004. ''Vita standard di un venditore provvisorio di collant'', Milano, Mondadori, 1985; botim i nisur në vitin 1979 dhe i botuar në vitin 1985, i rishikuar nga 1991 deri në 1996, i rishkruar plotësisht në vitin 2001, me episode të pabotuara dhe një fund të ri, Milano, Oscar Mondadori, 2002. ''Il delfino bizantino'', Milano, Mondadori, 1986. ''Vendita galline km 2'', Milano, Mondadori, 1993. ''Per un suicidio'', Milano, Frassinelli, 1996. ''Casanova di se stessi'', Milano, Mondadori, 2000. ''Lo specialista di Barcellona'', Milano, Dalai Editore, 2012. === Libra udhëtimesh === * ''Sodomia në trupin 11'', Milano, Mondadori, 1988. ''Abuzime të tjera'', Milano, Leonardo, 1989. ''Gjelat dhe kangurët (shumë pak kangurë)'', Milano, Frassinelli, 1994. ''Aloha!!!!!'', Milano, Bompiani, 1998. ''Këmisha e Hantës'', Milano, Mondadori, 2003. ''Dhe unë, që kam trëndafila në lulëzim edhe në dimër?'', Milano, Mondadori, 2004. ''Duhet të kesh guxim për ta përballuar'', Milano, Mondadori, 2006. * ''Manuali i zotërisë së përsosur'', si Monsinjor Aldo Busi, Milano, Sperling & Kupfer, 1992; ''Manuali i zotërisë së përsosur (me këshilla të vlefshme edhe për ju)'', Milano, Mondadori, 1999. ''Manuali i zonjës së përsosur'', si Monsinjor Aldo Busi, Milano, Sperling & Kupfer, 1994; ''Manuali i zonjës së përsosur (me shaka të çmuara edhe për të)'', Milano, Oscar Mondadori, 2000. ''Nëna nudo'', Milano, Bompiani, 1997. ''Manuali i nënës së përsosur'', Milano, Mondadori, 2000. ''Manuali i babait të përsosur'', Milano, Mondadori, 2001. ''Manuali i beqarit të përsosur'', Milano, Mondadori, 2002. === Shkrime të tjera === * ''Një shi engjëllor'', Brescia, Edizioni l’Obliquo, 1987. ''19 racconti per Rinascita'', Roma, Editrice l’Unità, 1987. ''Pâté d’homme'', Milano, Mondadori, 1989. ''Dashuria është një zorrë e butë'', Milano, Leonardo, 1991. ''Duke dëgjuar gratë'', Milano, Bompiani, 1991; 1993; Milano, Bompiani Paperbacks, 2002; Milano, Bompiani, 2008; Romë, Il Fatto Quotidiano, 2014. ''Njerëzit normalë'', Milano, Mondadori, 1992. ''Faleminderit për mendimin'', Milano, Mondadori, 1995. ''Nëna Asdrubala'', Milano, Mondadori, 1995. ''Virgjëresha Alatiel'', Milano, Mondadori, 1996. ''Dashuri transparente'', Milano, Mondadori, 1997. ''Për një apokalips më të shpejtë'', Milano, Bompiani, 1999. ''Një zemër shumë e madhe'', Milano, Mondadori, 2001 * ''Zonjusha Gentilin e dyqanit të materialeve shkrimi me të njëjtin emër'', Milano, Oscar Mondadori, 2002. ''Faqe Tulipani'', Milano, Oscar Mondadori, 2003. ''Aaa!'', Milano, Bompiani, 2010. ''Dhe puthje'', Romë, Il Fatto Quotidiano, 2013. ''Lopët miqësore'', Venecia, Marsilio Editore, 2015. ''Gjysma tjetër e lopëve miqësore'', Venecia, Marsilio Editore, 2015. ''The Ultimate Awarenesses'', Torino, Einaudi, 2018, <nowiki>ISBN 978-88-06-23860-5</nowiki>. === Përkthime === * Joe R. Ackerley, ''Unë dhe babai im'', me Giulia Arborio Mella, Milano, Adelphi, 1981. John Ashbery, ''Autoportret në një pasqyrë konvekse'', Milano, Garzanti, 1983. Heimito von Doderer, ''Mundësia për të vrarë'', me një shënim nga Claudio Magris, Milano, Garzanti, 1983. Johann Wolfgang von Goethe, ''Vuajtjet e Wertherit të ri'', hyrje nga Franco Fortini, Milano, Garzanti, 1983. Meg Wolitzer, ''Ecja në gjumë'', Nju Jork, HarperCollins, 1984. Christina Stead, ''Shtatë njerëz të varfër të Sidneit'', Milano, Garzanti, 1988. Lewis Carroll, ''Aventurat e Alisës në Botën e Çudirave'', Nju Jork, HarperCollins, 1988; Nju Jork, HarperCollins, 2013. Paul Bailey, ''Një gabim i patëmetë'', Milano, Bompiani, 1990. Giovanni Boccaccio, ''Dekameroni: Nga një italian te tjetri. Pesë ditët e para. Pesëdhjetë tregime të shkurtra'', Milano, Rizzoli, 1990; në një vëllim të vetëm ''Dekameroni'', Milano, BUR, 1993–2021. Giovanni Boccaccio, ''Dekameroni: Nga një italisht në një tjetër. Pesë ditët e tjera. Pesëdhjetë tregime të shkurtra'', Milano, Rizzoli, 1991. * Anonim, ''Novellino'', me Carmen Covito, Milano, Biblioteca Universale Rizzoli, 1992. Baldassarre Castiglione, ''Oborrtari'', me Carmen Covito, Milano, Rizzoli, 1993. Friedrich Schiller, ''Intriga dhe dashuri: një dramë në pesë akte e fisnikërisë kundër borgjezisë'', Milano, Biblioteca Universale Rizzoli, 1994. Nathaniel Hawthorne, ''Letra e kuqe'', me Carmen Covito, Milano, Mondadori, 1994. Vëllezërit Grimm, ''Plaka në pyll'', Novara, Istituto Geografico De Agostini, 1996. Art Spiegelman, ''Hapmë... unë jam një qen!'', Milano, Mondadori, 1997. Zsa Zsa Gábor, ''Si ta kapësh një burrë, si ta mbash dhe si ta lësh'', Padova, Alet, 2005. Ruzante, ''Dialogët e Ruzantes (Parlamenti dhe Bilora)'', Milano, Oscar Mondadori, 2007. Për shtëpinë botuese Frassinelli, ai drejtoi nga viti 1995 deri në vitin 2008 serinë ''I classici classici''. == Mesatarja == === Kinema === * ''Të brendshme të çmendura'' (1992), me regji të Roberto D’Agostino-s, në rolin e vetvetes. === Televizion === * ''Mixer'' (Rai 2, 1988) ''Ars Amanda'' (Rai 3, 1989) ''Babel'' (Rai 3, 1993) ''Maurizio Costanzo Show'' (Canale 5, 1996) ''Ciao Darwin'' (Canale 5, 1999) ''Sottovoce'' (Rai 1, 2000) ''Chiambretti c’è'' (Rai 2, 2002) ''Amici – Libri'' (Canale 5, 2003–2006) ''Le invasioni barbariche'' (LA7, 2005) ''Le Iene'' (Italia 1, 2005) ''Il senso della vita'' (Canale 5, 2006) ''L’isola dei famosi 7'' (Rai 2, 2010) ''Stasera che sera!'' (Canale 5, 2011) ''Agorà d’estate'' (LA7d, 2011) ''Le storie – Diario italiano'' (Rai 3, 2012) ''Servizio pubblico'' (LA7, 2012, 2015) ''Otto e mezzo'' (LA7, 2012) ''Volo in diretta'' (Rai 3, 2012) ''In onda'' (LA7, 2012) ''Piazza pulita'' (LA7, 2013) ''La guerra dei mondi'' (Rai 3, 2013) ''Announo'' (LA7, 2015) ''Nemo – Nessuno escluso'' (Rai 2, 2016) ''Cartabianca'' (Rai 3, 2018) ''La pupa e il secchione e viceversa'' (Italia 1, 2020) === Albume dhe CD === * ''Pazza'', nëntë këngë të interpretuara nga Aldo Busi, Milano, Bompiani, 1990. ''Aldo Busi lexon dhe këndon “Alice në Botën e Çudirave”''. ''L’amore è un drago addormentato'', në bashkëpunim me Timoria, 1999 (PolyGram, 1999), me tekst nga Aldo Busi (''Amore trasparente. Il libro delle canzoni'', Milano, Mondadori, 1997). ''Incipit'', broshurë prej 36 faqesh me CD audio ku Aldo Busi lexon faqet e para të disa prej librave të tij, Roma, L. Sossella, 2004. == Shënime == <references /> == Bibliografia == * arco Cavalli (red.), ''Këshilla për artistin aspirant (televiziv): Aldo Busi jep mësim në Amici'', Milano, Feltrinelli, 2005, <nowiki>ISBN 8804539259</nowiki>. Marco Cavalli, ''Busi in corpo 11: mrekulli dhe keqbërje, vepra dhe opinione, letra dhe vendime gjyqësore'', Milano, Il Saggiatore, 2006, <nowiki>ISBN 8842812129</nowiki>. Marco Cavalli, ''Aldo Busi'', Firence, Cadmo, 2007, <nowiki>ISBN 8879233653</nowiki>. (FR) Liza Steiner, ''Sade sot. Anatomia e pornokracisë'', Classiques Garnier, Paris, 2019, <nowiki>ISBN 978-2406093855</nowiki>. {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == {{Authority control}}{{Portale|biografie|letteratura|LGBT|televisione}} [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1948]] a11x8rugfpg1a19su2a6gmummln5dcs 0 401399 2986333 2986128 2026-06-01T14:01:02Z Eraqena 181813 2986333 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mario_Soldati_01.jpg|lidhja=|parapamje|283x283px]] '''Mario Soldati''' ([[Torino]], 17 nëntor 1906 – Lerici, 19 qershor 1999) ishte një shkrimtar, gazetar, eseist, regjisor, skenarist dhe autor televiziv italian. == Biografia == Mario Soldati lindi në Via Ospedale 20 (tani Via Giolitti), në Torino, djali i Umberto dhe Barbara Bargilli. Në [[1912|vitin 1912,]] ai filloi studimet në Institutin Social [[Jezuitët|Jezuit]], ku qëndroi deri në vitin e tretë të shkollës së mesme. Mësimet e Jezuitëve ishin shumë të rëndësishme për të në këtë kohë, pasi ai ishte një praktikues i zellshëm (ai madje mendoi t'i bashkohej [[Jezuitët|Urdhrit]], vetëm për të arritur më vonë në një mënyrë shumë personale dhe të lirë të konceptimit të besimit, duke e pajtuar atë me vizionin e tij racionalist, siç do të jetë e dukshme në prodhimin e tij letrar). Ai u diplomua në moshën shtatëmbëdhjetë vjeç dhe u regjistrua në [[Shkencat humane|Letërsi]] në universitet. Torino e viteve [[Vitet 1920|1920]] ishte ajo e inteligjencës së Piero Gobetti-t, pikturës së Felice Casorati-t dhe patronazhit të Riccardo Gualino-s . Miqtë e tij më të ngushtë ishin Agostino Richelmy, Mario Bonfantini, Giacomo Debenedetti, [[Carlo Levi]] dhe Giacomo Noventa. Në [[1924|vitin 1924]] ai botoi [[Drama|dramën]] ''Pilati'' për teatrin. Gjatë verës së vitit 1927 u botua katalogu i Galerisë së artit modern në Torino, ku Mario Soldati, ende student, ishte kurator: në vjeshtën e të njëjtit vit ai u diplomua në [[Historia e arteve|histori arti]] me Lionello Venturi-n, duke diskutuar një tezë mbi Boccaccio Boccaccino-n (botuar në vitin 2009 <ref>{{Cite web |title=Boccaccino |url=http://www.ninoaragnoeditore.it/?mod=COLLANE&id_collana=23&op=visualizza_libro&id_opera=382|language=it}}</ref> ), një piktor [[Arti i rilindjes|i Rilindjes]], i lindur në Ferrara në shkollën kremoneze. Më pas, me ndihmën e Venturi-t, ai mori një bursë trevjeçare në Institutin e Artit të [[Roma|Romës]] ku takoi Adolfo Venturi-n dhe Pietro Toesca-n . Në vitin 1929 ai bëri debutimin e tij si narrator, me librin me tregime të shkurtra, ''Salmace'', i cili ishte, siç kujton Cesare Garboli në shënimin e botimit të vitit 1993, së bashku me romanin Gli indiferenti nga Moravia, një eksplorim i parë narrativ, krejtësisht i ri për Italinë, i tokës së gjerë të <ref>{{Cite book |url=https://www.adelphi.it/libro/9788845910036 |title=Salmace |publisher=[[Adelphi]] |year=1993 |isbn=9788845910036 |series=Fabula, 72|language=it}}</ref> <nowiki>''.</nowiki> Në vitin 1929, oferta e një [[Bursë studimi|burse]] të re e shtyu Soldatin të largohej nga Roma dhe të shkonte në [[Nju Jork Siti|Nju Jork]], ku dha mësim historinë e artit italian në [[Universiteti i Kolumbias|Universitetin e Kolumbias]] . Nga përvoja ai shkroi një libër autobiografik, ''America primo amore''. Në vitin 1931, ai u kthye në Itali, duke u penduar që nuk arriti të bëhej shtetas amerikan . Ai u martua me [[Marion Rieckelman]] (u ndanë tre vjet më vonë), e cila kishte qenë studente e tij në ''Universitetin Columbia'', dhe së bashku patën tre fëmijë: Frank, Ralph dhe Barbara. Në pranverë, ai filloi të punonte për ''Cines-Pittaluga'', kompaninë më të rëndësishme të prodhimit në [[Kinematografia e Italisë|kinemanë italiane]] . Në shesh xhirimi, duke filluar si operator dërrase, ai ndjeu se studimet e tij humaniste dhe artistike nuk ishin më të dobishme, ashtu si librat dhe artikujt e tij. Megjithatë, takimi i tij me presidentin e atëhershëm të Cines, Emilio Cecchi, dhe respekti i tij, e çuan atë në sektorin e ' rrëfimit ', ku ai filloi karrierën e tij si skenarist, duke vazhduar të bashkëpunonte me Mario Camerini si asistent regjisor dhe duke intensifikuar marrëdhënien e tij me Guglielmo Alberti, i cili vinte nga i njëjti mjedis i Torinos. Në vitin 1934, për shkak të dështimit të filmit ''Acciaio'' (bazuar në një tregim nga [[Luigji Pirandelo|Pirandello]], në të cilin ai bashkëpunoi si skenarist), Soldati u pushua nga puna. Ai u transferua në Corconio, një fshat i vogël i Orta San Giulio, një qytet i vogël në liqenin Orta . Larg Romës dhe kinemasë, ai qëndroi atje për dy vjet, duke vizituar shpesh mikun e tij Mario Bonfantini nga Novara. Gjatë asaj periudhe ai shkroi ''America primo amore'' dhe vepra të tjera të ndryshme, përfshirë pjesën e parë të ''La confessione'' . Në vitin 1936, regjisori Mario Camerini e donte atë të kthehej në Romë. Në vitin 1939 ai bëri debutimin e tij regjisorial me filmin ''Dora Nelson'', një komedi në stilin e Ernst Lubitsch me protagoniste tashmë të famshmen Assia Noris . Filmi që do ta bëjë atë regjisorin më të njohur të atij viti është i vitit 1941: ''Piccolo mondo antico'', i cili i përket atij zhanri filmash, të hartuar me shumë kujdes nga një këndvështrim formal dhe të pasur me referenca figurative dhe letrare, të cilat mund të gjurmohen deri te lëvizja e kinemasë kaligrafike. Në vitin 1941, ai kishte takuar një vajzë nga [[Rijeka|Fiume]], aktoren Jucci Kellermann, me të cilën do të kalonte pjesën tjetër të jetës së tij. Së bashku ata do të lindnin Wolfango, Michele dhe Giovanni, tre fëmijët e tjerë të shkrimtarit. Natën e 14 shtatorit 1943, ai iku nga Roma me Dino De Laurentiis : aventura do të bëhej ditari i udhëtimit me titull ''Fuga in Italia'' . Ai do të kalonte nëntë muaj në [[Napoli]] duke punuar, ndër të tjera, në mikrofonat e " ''Radio Napoli'' " dhe pas kthimit të tij në Romë do të ishte korrespondent lufte për ''Avanti!'' dhe ''L'Unità'' në Gothic Line . Një kuriozitet: Mario Soldati kaloi një javë me Dino De Laurentiis në Torella dei Lombardi, vendlindja e regjisorit Vincenzo Leone (babai i më të famshmit [[Sergjo Leone|Sergio]] ). Në vitin 1948 ai e ndërpreu kontratën e tij me [[Producenti i filmit|producentin]] e madh [[Hollivudi|të Hollivudit]] David O. Selznick, sepse konsullata amerikane i refuzoi vizën e hyrjes partneres së tij. Në vitin 1948 ai drejtoi ''filmin "Escape to France"'', në të cilin kontribuan edhe [[Cesare Pavese]] dhe Ennio Flaiano ; ai gjithashtu botoi ''[[La giacca verde (racconto)|"The Green Jacket"]]'' (nga i cili u realizua filmi me të njëjtin emër ), të botuar nga Longanesi në një vëllim së bashku me ''"The Father of the Orphans"'' dhe ''"The Dritare"'', të cilat i fituan çmimin letrar San Babila . <ref>{{Cite web |title=Mario Soldati al Premio San Babila. Milano, 1952 |url=http://www.giancolombo.net/pubblicazioni/europeo02-3_2002/europeo302_02.html|language=it}}</ref> Në vitin 1953, bazuar në romanin e [[Alberto Moravia|Alberto Moravia-s]], ai drejtoi ''filmin "The Provincial"'' . Në vitin 1954 ai botoi romanin ''"Letra nga Capri",'' për të cilin mori çmimin Strega dhe popullaritetin si shkrimtar. Filmi i parë i transmetuar nga RAI i sapoformuar më 3 janar 1954, ishte një nga veprat e tij, ''Le miserie del signor Travet'' . Gjithashtu për RAI-n, në vitin 1957, Soldati filmoi reportazhin e parë në histori për ushqimin dhe verën: ai ishte krijuesi, regjisori dhe prezantuesi i investigimit televiziv ''Alla ricerca dei cibi genuini – Viaggio nella valle del Po'', i cili ishte një nga programet më të suksesshme dhe më të frytshme në televizionin italian, i konsideruar si një dokument me rëndësi antropologjike. Me ''Viaggio nella valle del Po,'' lindi në mënyrë efektive figura e gazetarit televiziv të ushqimit dhe verës. Soldati ishte një interpretues i apasionuar i identitetit italian dhe, përmes mediumit të ushqimit dhe verës, ndihmoi në prezantimin e Italisë te italianët. Ishte gjatë atij programi që ai krijoi një lidhje të fortë dhe të qëndrueshme me vendet përgjatë lumit Po, ku ai vendosi, ndër të tjera, ''I Racconti del Maresciallo,'' botuar në vitin 1968. Në provincën e Ferrarës, në Comacchio, në vitin 1954 ai drejtoi ''La donna del fiume'' me [[Sophia Loren]]. Në vitin 1961 ai ishte drejtor artistik i Ekspozitës Ndërkombëtare të Punës në Torino, e njohur si Italia '61, e organizuar për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë.<ref>{{Cite web |title=Aldo Spallicci e l’Unità d’Italia |url=http://www.sanmartinoinstrada.com/p.asp?p=13793&i=1130|language=it}}</ref> Me një sy gjithmonë të vëmendshëm ndaj identitetit italian, përvojat e udhëtimit të tij në të gjithë vendin do të rrjedhin në librin ''Vino al Vino'' (tre vëllime, nga viti 1969, 1971 dhe 1976, të cilat do të ribashkohen në vitin 2006 në një vëllim të vetëm nga Oscar Mondadori ). Filmi i tij i fundit ''Policarpo, ufficiale di scrittura'', me protagonistë Renato Rascel dhe Carla Gravina, fitoi çmimin për komedinë më të mirë në [[Festivali i Filmit në Kanë|Festivalin e Filmit në Kanë të]] vitit 1959. Një tjetër arratisje: këtë herë nga Roma dhe nga kinemaja; nga viti 1960 ai do të jetojë midis [[Milano|Milanos]] dhe Tellaros, në bregdetin ekstrem lindor të Ligurisë. Në vitin 1964 ai botoi ''"Dy Qytetet"'', një roman me [[Honore de Balzak|një ndjesi balzakiane]] që përfshin pesëdhjetë vjet [[Historia e Italisë|histori italiane]] dhe pjesa e dytë e të cilit është vendosur në botën e kinemasë së hershme . Në vitin 1968, Soldati ishte ndër themeluesit e Qendrës Pannunzio, e cila mori emrin nga regjisori i ''"Il Mondo"'', në të cilën ai kishte qenë bashkëpunëtor: ai ishte president nga viti 1980 deri në vitin 1997 dhe më pas president nderi deri në vdekjen e tij. Për Mondadori ai botoi romanin ''"Aktori"'', [[Bestselleri|një bestseller]] në vitin 1970, i cili fitoi Çmimin Campiello.<ref name="premiocampiello.org">{{Cite web |title=Premio Campiello, opere premiate nelle precedenti edizioni |url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT|language=it}}</ref> Në vitin 1974 ai bashkëpunoi me Folco Quilici, në serinë ''"Italia e parë nga qielli"'', duke u kujdesur për komentin e dokumentarit kushtuar [[Piemonti|Piemontes]] dhe [[Lugina e Aostës|Luginës së Aostës]].<ref name="Sito Esso Italia">{{Cite web |last=Riprese di [[Folco Quilici]], descrizioni di Mario Soldati |title=SCHEDA FILM "PIEMONTE E VALLE D’AOSTA" |url=http://esso.it/Italy-Italian/PA/news_Piemonte_ValleAosta.aspx|language=it}}</ref> Në vitin 1981, Mondadori botoi "Zjarri", një roman [[Robert Louis Stevenson|Stevensonian]] plot kthesa dhe kthesa, i vendosur në botën e artit. === Trashëgimi === Ai vdiq në fshatin Lerici të Tellaros, me të cilin kishte qenë gjithmonë i lidhur dhe ku jetoi. Është varrosur në Varrezat Monumentale të Torinos, në varrin familjar, pranë gruas së tij. Në vitin 2006, 100 vjet pas lindjes së Mario Soldati-t, u krijua Komiteti Kombëtar për festimet nën patronazhin e lartë të [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës]], i kryesuar nga Volfango Soldati. Iniciativat e shumta që përfshijnë botën e letërsisë, gazetarisë, kinemasë, televizionit, teatrit dhe artit vizual e kanë forcuar imazhin e tij si një "interpretues i identitetit italian" që përshkoi [[Shekulli XX|shekullin e njëzetë]] me të gjithë punën e tij dhe që, për herë të parë, e solli shkrimin në dialog me kinemanë dhe ''mediat'' e tjera. Anna Cardini Soldati, sipas Paolo Di Stefano, një kujdestare e jashtëzakonshme e kujtesës së shkrimtarit, themeloi shoqatën kulturore Mario Soldati në vitin 2007. Chiara Soldati, mbesa e vetme e Marios, është kuratore e profilit të Shoqatës, kushtuar gjyshit të saj, në Facebook. == Profili artistik == {{Blockquote|«Po sikur, në vend të kësaj, Soldati të ishte njeriu i parë i madh i mediave në kulturën italiane? Në fund të fundit, ai ka lënë vepra të paharrueshme si në letërsi, ashtu edhe në kinema dhe televizion.»|[[Aldo Grasso]], ''Corriere della Sera'' - 29/09/2016}} === Shkrimtari === {{Blockquote|«Ndër shkrimtarët e shekullit XX italian, Soldati është i vetmi që ka dashur të shprehë vazhdimisht dhe gjithmonë gëzimin e të jetuarit. Jo kënaqësinë e të jetuarit, por gëzimin; kënaqësia e të jetuarit është ajo e turistit që viziton vendet e botës duke shijuar bukuritë dhe kënaqësitë që ato ofrojnë, por duke neglizhuar ose shmangur anët e tyre të ulëta, të sëmura apo mizore. Gëzimi i të jetuarit nuk shmang asgjë dhe askënd: ai e sodit universin, e eksploron në çdo mjerim të tij dhe, në fund, e fal.»|[[Natalia Ginzburg]]}}{{Blockquote|«Lehtësia e jashtëzakonshme e shkrimit të Soldatit nënkupton vëllazëri. Marrëdhënia e tij me lexuesin nuk është autoritare, por e butë dhe vëllazërore.»|[[Pier Paolo Pasolini]]}}{{Blockquote|«Një nga cilësitë e mëdha të Soldatit, siç dihet, është aftësia për të na bërë që çdo realitet, i madh apo i vogël pa dallim, të na duket i denjë për t’u rrëfyer dhe, për rrjedhojë, për t’u shqyrtuar nga inteligjenca: që nga madhështia tragjike e Manhattanit në epokën e Ndalimit të Alkoolit, e deri te jeta e një koteci pulash përtej oborrit të zymtë të një hoteli në Valtellinë.»|[[Cesare Garboli]]}}{{Blockquote|«Diçka që i ngjan lumturisë... dhe ky është, i përcaktuar saktësisht, ndjesimi im si lexues i Soldatit që nga koha kur, për herë të parë, në revistën "Il Mondo" të Pannunzios, lexova një tregim të tij.»|[[Leonardo Sciascia]]}} === Drejtori === [[Skeda:Mario_Soldati_02.jpg|parapamje|374x374px|Mario Soldati në Lidon e Venedikut në vitet 1980]] Në [[Karriera|karrierën]] e tij si skenarist dhe regjisor filmash, ai drejtoi njëzet e tetë filma midis viteve 1930 dhe 1950, duke mbledhur kasta me aktorët më të mëdhenj të epokës: kujtojmë ''Piccolo mondo antico'' dhe ''La provinciale'', por fakti që ai ishte gjithashtu një shkrimtar i talentuar dhe i suksesshëm shpesh rrezikonte ta bënte Soldatin të dukej si një regjisor i dështuar ose një shkrimtar i frustruar nga pamundësia e tij për të përcjellë talent të barabartë artistik në filmat e tij. Në fakt, Soldati kujtonte se regjisorët ia nxinin hundët "njeriut të letrave" dhe njerëzit e letrave nuk e miratonin "showmanin". Në realitet, regjisori, siç pohonte ai vetë, ishte për të diçka e ndryshme nga shkrimtari:{{Blockquote|«Kinemaja nuk është si të shkruarit; ajo i përket më pak atij që e krijon. Regjisorët janë më pak individualë dhe më shumë kolektivë; ata janë më afër dhe në kontakt më të drejtpërdrejtë me popullin.»}} Prandaj, Soldati e alternonte punën e tij si shkrimtar, të përjetuar si një zgjatim romantik i një ushtrimi privat dhe subjektiv të shpirtit, me atë të një regjisori, duke jetuar në kompromis të vazhdueshëm me dimensionin komercial dhe duke "dëgjuar" shijet e publikut:{{Blockquote|«Kinematografia ndonjëherë është art, por është gjithmonë industri; artisti që merret me kinema duhet domosdoshmërisht të bëjë kompromis me këtë industri...»}} Fija që mban të bashkuar të gjithë prodhimin kinematografik të larmishëm dhe shumëplanësh të Soldatit qëndron pikërisht në zhvillimin e një praktike krijuese të formësuar nga logjika e industrisë kulturore dhe ndikimi i saj në publik. Trendi i parë karakterizohet nga vepra të tilla si ''Piccolo mondo antico'', ''Malombra'' dhe ''Daniele Cortis'', të gjitha të bazuara në romanet e Antonio Fogazzaro-s, romantike dhe fiktive, melodramatike dhe popullore. Në [[1948|vitin 1948]] ai drejtoi ''Fuga in Francia'' dhe në [[1954|vitin 1954]] ''La provinciale'', dy klasike të kinemasë italiane. Trendi i dytë, me ''Botta e risposta'', ''È l'amor che mi rovina'', ''O.'' ''K. Nerone'' dhe ''Italia Piccola'' - një film i xhiruar në Arena Po në [[Provinca e Pavias|provincën e Pavias]] në [[1957|vitin 1957]], por që tani është humbur (një kopje për shfaqje nuk ekziston më) - është në vend të kësaj bashkëjetesa midis popullores dhe elitës, e cila karakterizon fillimin e [[Vitet 1950|viteve 1950.]] Fazat e ndryshme të kinematografisë së Soldati-t kanë gjithmonë të përbashkët kontaktin e ngushtë me njerëzit, dhe, megjithëse me shumë stile të ndryshme, një për secilin film, me një minimum vazhdimësie poetike. === "Personazhi" === Ai ishte padyshim një protagonist, megjithëse i diskutueshëm (siç ndodh gjithmonë me jokonformistët dhe pionierët), i kulturës italiane të gjysmës së parë dhe të dytë të [[Shekulli XX|shekullit të njëzetë]], i konsideruar si një "personazh" për guximin e tij në pajtimin e të ashtuquajturës kulturë ''të lartë'' me artin popullor dhe për rrjedhojë me argëtimin: gjithmonë i konsideruar, në fushën letrare, një "narrator i mirë" ( ''America primo amore'', [[1935]], ribotuar disa herë, konsiderohet nga disa si vepra e tij më e mirë së bashku me ''La Giacca Verde'', e përcaktuar, nga disa shkrimtarë autoritarë, si historia më e bukur e shekullit të njëzetë italian, ''Lettere da Capri'' dhe ''Il vero Silvestri'' ), ai nuk ishte vetëm një shkrimtar i nivelit më të lartë, por edhe autor i disa kryeveprave të kinemasë italiane ( ''Piccolo mondo antico'', ''Malombra'', ''Fuga in Francia'', ''La provinciale'' ). Nuk duhet nënvlerësuar puna pioniere që ky shkrimtar kreu në ekranin e vogël. Pa u konsideruar nga kritikët militantë të periudhës së pasluftës midis regjisorëve më të mëdhenj të kinemasë italiane, ai aktualisht konsiderohet si një nga mjeshtrat e kinemasë moderne italiane; megjithatë, ai është numëruar gjithmonë midis "regjisorëve intelektualë" ose më saktë midis "regjisorëve intelektualë" (historiani i filmit Mario Verdone e ka përcaktuar atë si ''formalist'', në të njëjtin nivel me Alberto Lattuada ). Ai ishte gjithashtu shumë popullor si në mesin e audiencës së kinemasë ashtu edhe në mesin e lexuesve italianë. Me rastin e 100-vjetorit të lindjes së tij, regjisori Carlo Lizzani shpjegoi më 27 qershor [[2006]] në Archiginnasio në [[Bolonja]] se Soldati hapi rrugën për kinemanë italiane, një rrugë paralele me atë të ndjekur nga kinemaja neorealiste; Marco Müller, drejtor artistik i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Venecia, ia prezantoi filmin e Soldatit të [[1948|vitit 1948]] '', Fuga in Francia,'' audiencës në Sala Perla në vitin 2006 si vepër e njërit prej mjeshtrave të kinemasë moderne italiane.{{Blockquote|Mario Soldati ishte një përhapës i gëzimit. Në kuptimin e gëzimit të vërtetë, atij gëzimi që vetëm disa njerëz të rrallë arrijnë ta shpërndajnë përreth vetes. Shkrimtari nga Torino kishte fuqinë të ta lehtësonte shpirtin. Ai nuk ishte mendjelehtë; ishte i zellshëm dhe i shqetësuar vazhdimisht. (...) Gjatë shumë viteve që kam kaluar me të, nuk e kam parë asnjëherë të dërrmuar, të dorëzuar apo skeptik. Ashtu si shumë nga personazhet e tij, Mario e kuptonte realitetin si një “pezullim plot pritje”. (...) Kur ishe pranë Soldatit, kishe ndjesinë se po jetoje në një nga tregimet e tij, se po bëheshe një ngjyrë në paletën e tij ose një personazh dytësor në skenën e tij. (...) Si njeri që shpenzohej pa kursim për të tjerët dhe për jetën, Soldati nuk pati të ngjashëm. Aftësia e tij për t’u dhënë pa rezerva ishte ana tjetër e narcizmit të tij; ana e tij më prekëse, po të mos ishte ky një mbiemër disi i papërshtatshëm për personalitetin e tij. Nuk i referohem vetëm faktit që një nga emrat më të mëdhenj të letërsisë italiane të shekullit XX krijoi veprat e tij më të qarta dhe më të pjekura duke i vjedhur disa orë apo ditë punës së tij si regjisor në kinema dhe televizion, sikur të ishte një amator i letërsisë, një shkrimtar “i së dielës”. Kam parasysh, në përgjithësi, atë dëshirë për të mos humbur asgjë nga jeta, e cila për Soldatin ishte një domosdoshmëri ekzistenciale. Bujaria me të cilën e jepte veten ishte pjesë e pandashme e talentit të tij. (...) Një tjetër shkrimtar i madh, Pier Paolo Pasolini, shpalli rreth tridhjetë vjet më parë se xixëllonjat ishin zhdukur nga fushat, viktima të industrisë dhe helmimeve të saj. Mario, ndonëse e admironte, kishte marrë përsipër misionin për ta kundërshtuar: sipas tij, po t’i kërkoje me kujdes, xixëllonjat gjendeshin ende. Ashtu siç është ende e mundur të zbulohen, në shumë cepa të Italisë që ai e donte dhe e kishte eksploruar, verëra me shije të lashtë, mace lozonjare dhe enigmatike, priftërinj të vegjël që shfaqen nga kishëza të papritura fshatare, hanxhinj, kamarierë vere, fshatarë dhe komandantë karabinierësh. E rëndësishme është t’i afrohesh kësaj “arkeologjie të shpirtit” pa mendjemadhësi. Të mos i mohosh vetes emocionet. Të mos tërhiqesh përpara jetës. (...)|Nello Ajello, Mario Soldati. Rrëfimi i një jete të gëzuar, seria "Illustrissimi", Shtëpia Botuese Laterza, Bari-Romë, 2006.}}{{Blockquote|«Për talentin e Soldatit kishte pak vend për dyshim: mjaftonte të kaloje një mbrëmje me të për ta kuptuar. Dhe çfarëdo që të kishte zgjedhur të bënte – letërsi, kinema, teatër, ndoshta edhe muzikë – po t’i ishte kushtuar me kohë të plotë, pra me përkushtim të plotë, do të ishte bërë numri një. Fatkeqësisht për të dhe për të gjithë ne, ai ishte i aftë të bënte gjithçka – tregime, ese, skenarë – por pa arritur të ishte plotësisht asnjëra prej tyre. Sepse natyra dhe thirrja e tij e vërtetë ishin ato të aktorit. Në çdo moment dhe në çdo rrethanë, madje edhe gjatë bisedave me miq si Leo Longanesi, Mino Maccari, Ennio Flaiano, apo me mua vetë, madje – besoj – edhe në shtrat, Soldati luante një rol me të cilin identifikohej plotësisht, por vetëm për një kohë të caktuar.»|[[Indro Montanelli]]}} Gjatë gjithë jetës së tij ai u përfshi edhe në politikë, duke e filluar aktivizmin e tij në kampin socialist menjëherë pas vrasjes së Matteotti-t. Pas luftës, ai kandidoi disa herë për poste në listat e Partisë Socialiste Italiane gjatë udhëheqjes së Pietro Nenni-t dhe Bettino Craxi-t. "Me festimet për 150-vjetorin e bashkimit italian tani të afërt, dhe me Mario Soldati që e ka eksploruar dhe interpretuar identitetin e gadishullit me mprehtësi, qartësi dhe shkëlqim shpikjeje, nuk shoh mënyrë më të mirë për të nderuar këtë përvjetor civil dhe kulturor sesa duke i dhënë figurës së Mario Soldati vendin qendror që meriton në historinë e letërsisë dhe artit italian të shekullit të njëzetë" (Letër nga Carlo Ossola drejtuar Volfango Soldati 2011). == Nderime == [[Skeda:Targa_Soldati.jpg|djathtas|parapamje|Pllaka në Murazzi]] Më 28 tetor [[1922]], adoleshenti Soldati u vlerësua me ''Medaljen e Argjendtë për Trimëri Civile'' për një akt të guximshëm të kryer më 17 mars, me shpëtimin nga [[Mbytja në ujë|mbytja]] në ujërat e ''Murazzi'' del [[Lumi Po|Po]] të Lello Richelmy-t, mikut dhe bashkëkohësit të tij, vëllait të Agostino (Tino) Richelmy-t. <ref name="targa">{{Cite web |title=Un giovanissimo Mario Soldati |url=https://www.torinoxl.com/un-giovanissimo-mario-soldati/|language=it}}</ref> Për të përkujtuar atë gjest dhe këtë aspekt të veçantë të figurës njerëzore të Soldatit, [[Torino|Bashkia e Torinos]], më 16 shkurt [[2010]], duke pranuar një propozim të paraqitur nga "Qendra Pannunzio, ndër themeluesit e së cilës Soldati ishte dhe president për rreth njëzet vjet", vendosi t'i kushtonte atij një pllakë përkujtimore në Murazzi del Po, duke diktuar tekstin e mëposhtëm: "Këtu, më 17 mars 1922, Mario Soldati (1906–1999), ende shumë i ri, shembull guximi dhe altruizmi për të rinjtë e çdo kohe, shpëtoi nga ujërat e lumit Po një bashkëmoshatar që ndodhej në rrezik për jetën, duke merituar Medaljen e Argjendtë për Meritë Civile." — '''Romë, 28 tetor 1922''' Presidenti i Republikës [[Oscar Luigi Scalfaro|, Oscar Luigi Scalfaro,]] e emëroi atë Kalorës të Kryqit të Madh të Meritës së Republikës, nderi më i lartë i Republikës, dhe Qyteti i Torinos i dha atij qytetari nderi në vitin 1991. <ref>{{Cite web |title=Onorificenze |url=https://www.quirinale.it/onorificenze/ricerca|language=it}}</ref> == Vepra letrare == === Trillim, poezi, ditarë, letra === ** ''Pilati, Torino, Sei, 1924. (tragjedi në tre akte)'' ** ''Katalogu kritik i Galerisë së Artit Modern të Muzeut Qytetar të Torinos, Torino, 1927.'' ** ''Salmace, Novara, «La Libra», 1929. (gjashtë novela)'' ** ''Amerika, dashuria e parë, Firence, 1935.'' ** ''24 orë në një studio kinematografike, me pseudonimin Franco Pallavera, Milano, 1935.'' ** ''E vërteta mbi çështjen Motta, 1937; botim në libër 1941.'' ** ''Miku jezuit, Milano-Romë, 1943. (tregime)'' ** ''Arratisje në Itali, Milano, 1947.'' ** ''Në darkë me komandatorin, Milano, 1950.'' ** ''Kapësi i qenve endacakë, Romë, 1953.'' ** ''Letrat nga Kapri, Milano, 1954. (fituese e Çmimit Strega)'' ** ''Rrëfimi, Milano, 1955. (roman)'' ** ''Tregimet, Milano, 1957.'' ** ''Silvestri i vërtetë, Milano, 1957. (roman)'' ** ''Mesha e pushuesve, Milano, 1959.'' ** ''Këngëza dhe udhëtim televiziv, Milano, 1962. (poezi)'' ** ''Tregime fantazmash, Milano, 1962.'' ** ''Dy qytetet, Milano, 1964.'' ** ''Zarfi portokalli, Milano, 1966. (roman)'' ** ''Tregimet e marshallit, Milano, 1967.'' ** ''Jashtë, Milano, 1968. (libër udhëtimesh)'' ** ''Aktori, Milano, 1970. (fitues i Çmimit Campiello)'' ** ''55 novela për dimrin, Milano, 1971.'' ** ''Si spektator, Milano, 1973.'' ** ''Një livadh me lulëkuqe. Ditar 1947–1964, Milano, 1973.'' ** ''Smeraldi, Milano, 1974. (roman)'' ** ''Oktapodi dhe piratët, Milano, 1974. (përrallë e ilustruar)'' ** ''Pasqyra e anuar. Ditar 1965–1971, Milano, 1975. (fitues i Çmimit Bagutta)'' ** ''Nusja amerikane, Milano, 1977. (fituese e Çmimit Napoli)'' ** ''Letrat e Mario Soldatit. Nga 3-11-1978 deri më 12-8-1979, Milano, 1979.'' ** ''Lamtumirë, e dashura Amelia, Milano, 1979. (libër udhëtimesh)'' ** ''44 novela për verën, Milano, 1979.'' ** ''Zjarri, Milano, 1981. (roman)'' ** ''Shtëpia e pse-së, Milano, 1982. (prozë të ndryshme)'' ** ''Tregime të reja të marshallit, Milano, 1984.'' ** ''Madhëria e Tij Po, Milano, 1984.'' ** ''Arkitekti, Milano, 1985. (roman)'' ** ''Ah! Botërori!, Milano, 1986. (roman)'' ** ''El Paseo de Gracia, Milano, 1987. (roman)'' ** ''Degë të thata, Milano, 1989. (portrete dhe kujtime)'' ** ''Dritarja, Milano, 1991. (roman)'' ** ''Vepra.'' : I, ''Tregime Autobiografike'', redaktuar nga Cesare Garboli, Milano, Rizzoli, 1991. ISBN 88-17-66704-8 . : II, ''Romane të Shkurtra'', redaktuar nga Cesare Garboli, Milano, Rizzoli, 1992. ISBN 88-17-66706-4 . * ''Xhaketa e Gjelbër'', Milano, Rizzoli, 1993. (Roman) ISBN 88-17-66707-2 . * ''[[Le sere|Mbrëmjet]]'', Milano, Rizzoli, 1994. (Roman) ISBN 88-17-66708-0 . * ''Tundimet'', Novara, Interlinea, 1996. (Tregim) ISBN 88-8212-102-X . * ''Historia e Krishtlindjes'', Vicenza, La locusta, 1998. * ''Babai i Jetimëve'', Palermo, Sellerio, 2006. (Roman) ISBN 88-389-2095-8 . * ''Kinema. Tregime, portrete, poema, polemika'', Palermo, Sellerio, 2006. ISBN 88-389-2112-1 . * ''Një gllënjkë Gattinara dhe histori të tjera'', Novara, Interlinea, 2006. ISBN 88-8212-564-5 . * ''Krishtlindjet dhe Satani dhe tregime të tjera'', Novara, Interlinea, 2006. ISBN 88-8212-584-X . * ''Romane'', Milano, A. Mondadori, 2006. ISBN 88-04-51583-X . * ''Romane dhe tregime të shkurtra'', Milano, Mondadori, 2009. ISBN 978-88-04-54465-4 . * ''Boccaccino'', Milano, Aragno, 2009. (Ese mbi pikturën) ISBN 978-88-8419-411-4 . * ''Nëna e Judës, Pilati'', Torino, Aragno, 2010. (tekste teatrale për të rinj) ISBN 978-88-8419-455-8 . * ''Aroma e puros toskan'', Bolonja, Çdo burrë dhe të gjithë burrat, 2010. ISBN 978-88-96691-17-5 . * ''Amerika dhe Dashuri të Tjera. Ditarë dhe Shkrime Udhëtimi'', Milano, A. Mondadori, 2011. ISBN 978-88-04-60479-2 . * ''Kapelja prej lëkure dhe histori të tjera'', Milano, Il Sole 24 Ore, 2012. * ''Nëna e Maceve'', Milan, Beyle, 2013. (tregim i shkurtër) ISBN 978-88-97608-47-9 . ** Korrespondentë lufte, Palermo, Sellerio, 2009. (artikuj për gazetat ''Avanti!'' dhe ''L'Unità'' të vitit 1944) ** Parathënie për Luigi Carnacina dhe Luigi Veronelli, Të hash dhe të pish sipas traditës italiane, Milano, 1962. ** Prezantim për Luigi Gianoli, Copëza rozë, Brescia, 1962. ** Prezantim për Severino Viola, Kërpudhat siç janë, Milano, 1963. ** Hyrje për Sergio Bonfantini, redaktuar nga Marco Rosci, Novara, 1963. ** Hyrje në kuzhinën e Pavias, në Gastronomia e Pavias. Histori, informacione dhe libër recetash me itinerare gastronomike, të verës dhe të orizit, Pavia, 1965. ** Parathënie për Patellani. 25 vjet fotografi për gazeta, Milano, 1965. ** Pragu i rrahjeve të zemrës, në Kur Italia toleronte, Romë, 1965. ** Kush jemi ne. Album familjar i italianëve, me Guido Piovene, 6 vëllime, Milano, 1966–1968. ** Prezantim për Tino Richelmy, Fjalë të urta piemontese, Milano, 1967. ** Verë për verën. Udhëtim në kërkim të verërave autentike, Milano, 1969. ** Prezantim për Gino Patroni, Një ditë si pijedashës, Milano, 1969. ** Të dëshpëruarit e mirëqenies. Udhëtim në Suedi, Milano, 1970. ** Hyrje për Henry Furst, Më e mira e Henry Furst, Milano, 1970. ** Gjenova në kujtesë, me Remo Abelardo Borzini, Savona, 1970. ** Verë për verën. Seria e dytë, Milano, 1971. ** Udhëtim në tokën e diamantëve, Bergamo, 1971. ** Prezantim i 365 vendeve ku mund të hash gjatë gjithë vitit në Milano dhe rrethina, Milano, 1971. ** Parathënie për Cesare Cremoni dhe Anna Maria Mojetta, 201 sanduiçe autoriale, Milano, 1972. ** Parathënie për Michele Papa, Poetët arabo-sicilianë, shek. IX–XI, Katania, 1973. ** Verë për verën. Udhëtimi i tretë, Milano, 1976. ** Parathënie për Alberta Lantermo, Piemonte në gojë, Brugherio, 1976. ** Prezantim për Giannetto Beniscelli, Një punë pranë pragut të shtëpisë: zejtarë të Kalabrisë dhe Bazilikatës, Gjenovë, 1977. ** Verë për verën. Në kërkim të verërave autentike. Të tre udhëtimet në një botim të plotë, Milano, 1977. ** Piemonte dhe Lugina e Aostës, me Folco Quilici, Romë, 1978. ** Hyrje për Friuli gjithmonë, Ivrea, 1979. ** Rrezikon të zhduket një trattori e vjetër dhe e mrekullueshme romake – Te Maxim apo te Chez Cesaretto, 1980. (Çmimi Flaiano) ** Harta e qiellit, redaktuar nga Natalia Ginzburg, Torino, 1980. (antologji tregimesh për shkollën e mesme) ** Prezantim i Kuzhina e Lunigianës. Receta, Milano, 1980. ** Parathënie për Liana De Luca, Grafite, Padovë, 1981. ** Loja e scopone-s, me Maurizio Corgnati, Milano, 1982. ** Bisedë në një dhomë të mbyllur me Mario Soldatin, redaktuar nga Davide Lajolo, Milano, 1983. ** Parathënie për Federico Umberto D'Amato, Udhëzuesi i madh i Italisë për restorantet tipike rajonale, Milano, 1984. ** Aventurë në Valtelinë, Romë-Bari, 1986. ** Ah! Botërori! Historia e së papriturës, Milano, 1986. ** Parathënie për Giovanni Bonalumi, Përkime, Bellinzona, 1986. ** Prezantim për Fulvio Basteris dhe Beppe Garnerone, Mac de pan. Vetëm bukë. Ushqimi i varfër në luginat oksitane të Kuneos, 1986. ** Rajoni mbretëreshë, Romë-Bari, 1987. (përmbledhje shkrimesh kushtuar Ligurisë) ** Prezantim për Carl Sandburg, Rootabaga, Milano, 1989. ** Portrete historike, Torino, 1993. ** Prezantim i Liguria mes maleve dhe detit. Antologji ligure, 1993. ** Prezantim për Laura Alessi, Shumë e shkurtër errësira, 1993. ** Hyrje për Poetët italianë në telefon, redaktuar nga Renato Minore, Milano, 1993. ** Modigliani, me Lionello Venturi, Torino, 1994. ** Parathënie për Emiliana Santoli, Bukë me kanellë, Peskara, 1994. ** Parathënie për Giovanni Bernardo Vigo, Tartufët, Borgosesia, 1994. ** Soldati. Një piemontes i pazakontë, Torino, 1997. (antologji) ** Një udhëtim në Lourdes, Novara, 1999. ** Të lëpish mustaqet. Udhëtime të paharrueshme në Itali në zbulim të ushqimit dhe verës autentike, Romë, 2005. ** Dashuritë e mia, Torino, 2006. (antologji artikujsh) ** Udhëtim në Emilia-Romanja, Argelato, 2007. ** Orta ime dhe faqe të tjera të shpërndara nga Novara dhe Piemonte, Novara, 2008. == Filmografia == [[Skeda:Eugenia_Grandet_(film_1947)_Valli_e_Rissone.jpg|parapamje|Alida Valli dhe Giuditta Rissone në ''Eugénie Grandet'' ( [[1947]] )]] === Regjisor dhe skenarist === * ''Princesha Tarakanova'' (1938) - regjisore e versionit italian * ''Zonja nga Monte Karlo'' (1938) - regjisor i versionit italian * ''Dy milionë për një buzëqeshje'' (1939) * ''[[Tutto per la donna|Gjithçka për Gratë]]'' (1939) * ''Dora Nelson'' (1939) * ''Bota e Vogël e Lashtë'' (1941) * ''Nata Tragjike'' (1942) * ''Malombra'' (1942) * ''Kush është Zoti'' (1945) * ''Uptown'' (1945) * ''Mjerimi i Z. Travet'' (1946) * ''Eugénie Grandet'' (1947) * ''Daniele Cortis'' (1947) * ''Arratisja në Francë'' (1948) * ''Ai Bandit që Jam'' (1950) * ''Koha e Pyetjeve'' (1950) * ''Gratë dhe Banditët'' (1950) * ''Është Dashuria që më Shkatërron'' (1951) * ''Në rregull Nero'' (1951) * ''Ëndrra e Zorros'' (1952) * ''Aventurat e Mandrinit'' (1952) * ''Tre Korsarët'' (1952) * ''Jolanda, vajza e Korsarit të Zi'' (1953) * ''Rruga Krahinor'' (1953) * ''Tifozi i Vogël'' (1954) * ''Dora e të Huajit'' (1954) * ''Gruaja e Lumit'' (1954) * ''Ishte e premte, data 17'' (1957) * ''Italia e Vogël'' (1957) * ''Polikarpi, oficer shkrimi'' (1959) === Skenarist === * ''Figaro dhe Dita e Tij e Madhe'', me regji nga Mario Camerini (1931) * ''Këngëtarja e Operas'', me regji nga Nunzio Malasomma (1932) * ''Sofra e të Varfërve'', me regji nga Alessandro Blasetti (1932) * ''Burra, çfarë horrash...'', me regji nga Mario Camerini (1932) * ''Çelik'', me regji nga Walter Ruttmann (1933), i papërmendur * ''Njëqind nga këto ditë'', me regji nga Augusto dhe Mario Camerini (1933) * ''Giallo'', me regji nga Mario Camerini (1933) * ''Kapelja me tre cepa'', me regji nga Mario Camerini (1934) * ''Por nuk është gjë serioze'', me regji nga Mario Camerini (1936) * ''Thirrja e Madhe e Roll-it'', me regji nga Mario Camerini (1936) * ''Kontesha e Parmës'', me regji nga Alessandro Blasetti (1937) * ''Z. Max'', me regji nga Mario Camerini (1937) * ''Sonte në orën Njëmbëdhjetë'', me regji nga Mario Camerini (1937) * ''Dua të jetoj me Letizian'', me regji nga Camillo Mastrocinque (1938) * ''Ora e Qyqes'', me regji nga Camillo Mastrocinque (1938) * ''Kështjella në ajër'', me regji nga Augusto Genina (1939) * ''Dokumenti'', me regji nga Mario Camerini (1939) * ''Mëkati i Rogelia Sanchez'', me regji nga Carlo Borghesio (1940) * ''Një e shtënë me armë'', me regji nga Renato Castellani (1942) * ''Këto Fantazma'', me regji nga Eduardo De Filippo (1954) * ''Lufta dhe Paqja'' ( ''Lufta dhe Paqja'' ), me regji nga King Vidor (1956) * ''Tregimet e Marshallit'' (1968), dramë televizive === Të tjera === * ''Milioneri Napoli'', me regji nga Eduardo De Filippo - aktor * ''Lufta dhe Paqja'' ( ''Lufta dhe Paqja'' ), me regji nga King Vidor (1956) - regjisor i njësisë së dytë * ''[[Ben Hur (film 1959)|Ben Hur]]'', me regji nga William Wyler (1959) - regjisor i njësisë së dytë == Proza e Radios RAI == * ''E vërteta për çështjen Motta'', nga Mario Soldati, me Wanda Pasquini, Adolfo Geri, Bianca Galvan, Giorgio Piamonti, Giampiero Becherelli dhe të tjerë, transmetuar më 9 prill [[1965]] . == Shënime == * Boccaccino, në faqen e internetit të botuesit Nino Aragno. Konsultuar më 19 gusht 2022. * Mario Soldati, Salmace, koleksioni "Fabula", nr. 72, Adelphi, 1993. Konsultuar më 12 gusht 2024. * Mario Soldati në Çmimin San Babila, Milano, 1952. * Roberto Brunelli, Aldo Spallicci dhe Bashkimi i Italisë. * Çmimi Campiello, veprat fituese në edicionet e mëparshme. * Xhirime nga Folco Quilici, përshkrime nga Mario Soldati, Fleta e Filmit "Piemonte dhe Lugina e Aostës". * Mënyra më e mirë për t'iu afruar veprës letrare të Soldatit është ajo e ofruar nga hyrja dhe kritika letrare e përgatitur nga Cesare Garboli në vitin 1991 për vëllimin e parë të botimit të veprave të tij nga Rizzoli. Një portret kritik plotësohet edhe nga shkrimet e Giovanni Raboni, Salvatore Silvano Nigro, Bruno Falcetto, Emiliano Morreale, Massimo Onofri dhe Raffaele Manica. * Një Mario Soldati shumë i ri. * Dekoratat dhe nderimet. * Revistë e themeluar nga Soldati, Enrico Emanuelli dhe Mario Bonfantini në vitin 1928, e mbyllur me urdhër të autoriteteve në vitin 1930. * Vepra u botua në koleksionin "Il sofà delle Muse", të drejtuar nga Leo Longanesi, ish-drejtor i revistës "Omnibus". * 1954, Mario Soldati – fitues i Çmimit Strega. * Çmimi Bagutta për Mario Soldatin. * Çmimi Napoli për Letërsi (1954–2002). * Çmimi Flaiano për artikullin letrar (elzeviro). == Bibliografia == * Francesco Savio: ''Cinecittà në të tridhjetat. 116 Protagonistët flasin'' . Bulzoni Editore, Romë, 1979. ISBN non esistente * Orio Caldiron (red.): ''Mario Soldati: Një njeri i letrave në kinema'' . Botuar nga Cineteca Nazionale, Romë, 1979. ISBN non esistente * Gianpiero Brunetta: ''Historia e Kinemasë Italiane'' (3 vëllime) Editori Riuniti, Romë, 2003 (botim i dytë) ISBN 88-359-3730-2 * Luca Malavasi: ''Mario Soldati'', Edit Il Castoro cinema, Milano, 2006. ISBN 88-8033-372-0 * Autorë të ndryshëm (redaktuar nga Emiliano Morreale): ''Mario Soldati dhe Kinemaja'', Donzelli Edit, Romë, 2009. ISBN 978-88-6036-386-2 * Autorë të ndryshëm. ''Historia e kinemasë italiane'', në veçanti Vëllimi VI (1940-1944) ISBN 978-88-317-0716-9 dhe Vëllimi VII (1945 - 1949). ISBN 978-88-317-8229-6 . Botues: Marsilio, Venecia dhe Shkolla Kombëtare e Filmit, Romë. 2003. * Autorë të ndryshëm (redaktuar nga Giorgio Barberi Squarotti, Paolo Bertetto, Marziano Guglielminetti): ''Mario Soldati: Shkrimi dhe vështrimi'' . Botuesit: National Cinema Museum and Lindau, Torino, 1991. ISBN 88-7180-030-3 . == Shih edhe == * Kaligrafi (kinema) * Tellaro (Lerici) * Gryka e Magrës * Garibaldi toskan * Ushtarët Toskan == Projekte të tjera == {{Sisterlinks|q}} == Lidhje të jashtme == * Soldati, Mario, në Treccani.it – Enciklopedi online, Instituti i Enciklopedisë Italiane. Ndryshim në Wikidata. * Gian Luigi Rondi, SOLDATI, Mario, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. * Arnaldo Bocelli, SOLDATI, Mario, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca III, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1961. * Luigi Maria Cesaretti Salvi, SOLDATI, Mario, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca VI, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2000. * Mario Soldati, në sapere.it, De Agostini. * (EN) Mario Soldati, në The Encyclopedia of Science Fiction. * Raffaele Manica, SOLDATI, Mario, në “Dizionario biografico degli italiani”, vëll. 93, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2018. * Mario Soldati, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. * Veprat e Mario Soldatit, në MLOL, Horizons Unlimited. * (EN) Veprat e Mario Soldatit, në Open Library, Internet Archive. * (EN) Bibliografia e Mario Soldatit, në Internet Speculative Fiction Database, Al von Ruff. * (EN) Mario Soldati, në Goodreads. * Bibliografia italiane e Mario Soldatit, në Catalogo Vegetti della letteratura fantastica, Fantascienza.com. * Mario Soldati, në “Discografia nazionale della canzone italiana”, Instituti Qendror për Pasuritë Zanore dhe Audiovizive. * (EN) Mario Soldati, në Discogs, Zink Media. * Regjistrime audiovizive të Mario Soldatit, në Rai Teche, RAI. * Mario Soldati, në Cinematografo, Fondazione Ente dello Spettacolo. * (EN) Mario Soldati, në IMDb, IMDb.com. * (EN) Mario Soldati, në AllMovie, All Media Network. * (DE, EN) Mario Soldati, në filmportal.de.  == Burime == [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Regjisorë filmash italianë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Lindje 1906]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Strega]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Napoli]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Flaiano]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Campiello]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Bagutta]] [[Kategoria:Shkrimtarë me tema LGBT]] [[Kategoria:Skenaristë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Regjisorë televizivë italianë]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Socialiste Italiane Partito Socialista Italiano]] [[Kategoria:Prezantues televizivë të Telemontecarlo]] [[Kategoria:Autorë televizivë italianë]] [[Kategoria:Mario Soldati]] [[Kategoria:Regjistrime biografike me kode autoriteti (Wikidata, VIAF, BNF, GND, etj.)]] [[Kategoria:Të dhëna nga Wikidata]] [[Kategoria:Të lindur në Torino]] [[Kategoria:Të vdekur në Lerici]] [[Kategoria:Të lindur më 17 nëntor]] [[Kategoria:Të vdekur më 19 qershor]] [[Kategoria:Të lindur në 1906]] [[Kategoria:Të vdekur në 1999]] [[Kategoria:Eseistë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Gazetarë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Shkrimtarë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] lbajpf4fb7lqduc7rxfldf92fu14xip 2986334 2986333 2026-06-01T14:01:52Z Eraqena 181813 /* Proza e Radios RAI */ 2986334 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Mario_Soldati_01.jpg|lidhja=|parapamje|283x283px]] '''Mario Soldati''' ([[Torino]], 17 nëntor 1906 – Lerici, 19 qershor 1999) ishte një shkrimtar, gazetar, eseist, regjisor, skenarist dhe autor televiziv italian. == Biografia == Mario Soldati lindi në Via Ospedale 20 (tani Via Giolitti), në Torino, djali i Umberto dhe Barbara Bargilli. Në [[1912|vitin 1912,]] ai filloi studimet në Institutin Social [[Jezuitët|Jezuit]], ku qëndroi deri në vitin e tretë të shkollës së mesme. Mësimet e Jezuitëve ishin shumë të rëndësishme për të në këtë kohë, pasi ai ishte një praktikues i zellshëm (ai madje mendoi t'i bashkohej [[Jezuitët|Urdhrit]], vetëm për të arritur më vonë në një mënyrë shumë personale dhe të lirë të konceptimit të besimit, duke e pajtuar atë me vizionin e tij racionalist, siç do të jetë e dukshme në prodhimin e tij letrar). Ai u diplomua në moshën shtatëmbëdhjetë vjeç dhe u regjistrua në [[Shkencat humane|Letërsi]] në universitet. Torino e viteve [[Vitet 1920|1920]] ishte ajo e inteligjencës së Piero Gobetti-t, pikturës së Felice Casorati-t dhe patronazhit të Riccardo Gualino-s . Miqtë e tij më të ngushtë ishin Agostino Richelmy, Mario Bonfantini, Giacomo Debenedetti, [[Carlo Levi]] dhe Giacomo Noventa. Në [[1924|vitin 1924]] ai botoi [[Drama|dramën]] ''Pilati'' për teatrin. Gjatë verës së vitit 1927 u botua katalogu i Galerisë së artit modern në Torino, ku Mario Soldati, ende student, ishte kurator: në vjeshtën e të njëjtit vit ai u diplomua në [[Historia e arteve|histori arti]] me Lionello Venturi-n, duke diskutuar një tezë mbi Boccaccio Boccaccino-n (botuar në vitin 2009 <ref>{{Cite web |title=Boccaccino |url=http://www.ninoaragnoeditore.it/?mod=COLLANE&id_collana=23&op=visualizza_libro&id_opera=382|language=it}}</ref> ), një piktor [[Arti i rilindjes|i Rilindjes]], i lindur në Ferrara në shkollën kremoneze. Më pas, me ndihmën e Venturi-t, ai mori një bursë trevjeçare në Institutin e Artit të [[Roma|Romës]] ku takoi Adolfo Venturi-n dhe Pietro Toesca-n . Në vitin 1929 ai bëri debutimin e tij si narrator, me librin me tregime të shkurtra, ''Salmace'', i cili ishte, siç kujton Cesare Garboli në shënimin e botimit të vitit 1993, së bashku me romanin Gli indiferenti nga Moravia, një eksplorim i parë narrativ, krejtësisht i ri për Italinë, i tokës së gjerë të <ref>{{Cite book |url=https://www.adelphi.it/libro/9788845910036 |title=Salmace |publisher=[[Adelphi]] |year=1993 |isbn=9788845910036 |series=Fabula, 72|language=it}}</ref> <nowiki>''.</nowiki> Në vitin 1929, oferta e një [[Bursë studimi|burse]] të re e shtyu Soldatin të largohej nga Roma dhe të shkonte në [[Nju Jork Siti|Nju Jork]], ku dha mësim historinë e artit italian në [[Universiteti i Kolumbias|Universitetin e Kolumbias]] . Nga përvoja ai shkroi një libër autobiografik, ''America primo amore''. Në vitin 1931, ai u kthye në Itali, duke u penduar që nuk arriti të bëhej shtetas amerikan . Ai u martua me [[Marion Rieckelman]] (u ndanë tre vjet më vonë), e cila kishte qenë studente e tij në ''Universitetin Columbia'', dhe së bashku patën tre fëmijë: Frank, Ralph dhe Barbara. Në pranverë, ai filloi të punonte për ''Cines-Pittaluga'', kompaninë më të rëndësishme të prodhimit në [[Kinematografia e Italisë|kinemanë italiane]] . Në shesh xhirimi, duke filluar si operator dërrase, ai ndjeu se studimet e tij humaniste dhe artistike nuk ishin më të dobishme, ashtu si librat dhe artikujt e tij. Megjithatë, takimi i tij me presidentin e atëhershëm të Cines, Emilio Cecchi, dhe respekti i tij, e çuan atë në sektorin e ' rrëfimit ', ku ai filloi karrierën e tij si skenarist, duke vazhduar të bashkëpunonte me Mario Camerini si asistent regjisor dhe duke intensifikuar marrëdhënien e tij me Guglielmo Alberti, i cili vinte nga i njëjti mjedis i Torinos. Në vitin 1934, për shkak të dështimit të filmit ''Acciaio'' (bazuar në një tregim nga [[Luigji Pirandelo|Pirandello]], në të cilin ai bashkëpunoi si skenarist), Soldati u pushua nga puna. Ai u transferua në Corconio, një fshat i vogël i Orta San Giulio, një qytet i vogël në liqenin Orta . Larg Romës dhe kinemasë, ai qëndroi atje për dy vjet, duke vizituar shpesh mikun e tij Mario Bonfantini nga Novara. Gjatë asaj periudhe ai shkroi ''America primo amore'' dhe vepra të tjera të ndryshme, përfshirë pjesën e parë të ''La confessione'' . Në vitin 1936, regjisori Mario Camerini e donte atë të kthehej në Romë. Në vitin 1939 ai bëri debutimin e tij regjisorial me filmin ''Dora Nelson'', një komedi në stilin e Ernst Lubitsch me protagoniste tashmë të famshmen Assia Noris . Filmi që do ta bëjë atë regjisorin më të njohur të atij viti është i vitit 1941: ''Piccolo mondo antico'', i cili i përket atij zhanri filmash, të hartuar me shumë kujdes nga një këndvështrim formal dhe të pasur me referenca figurative dhe letrare, të cilat mund të gjurmohen deri te lëvizja e kinemasë kaligrafike. Në vitin 1941, ai kishte takuar një vajzë nga [[Rijeka|Fiume]], aktoren Jucci Kellermann, me të cilën do të kalonte pjesën tjetër të jetës së tij. Së bashku ata do të lindnin Wolfango, Michele dhe Giovanni, tre fëmijët e tjerë të shkrimtarit. Natën e 14 shtatorit 1943, ai iku nga Roma me Dino De Laurentiis : aventura do të bëhej ditari i udhëtimit me titull ''Fuga in Italia'' . Ai do të kalonte nëntë muaj në [[Napoli]] duke punuar, ndër të tjera, në mikrofonat e " ''Radio Napoli'' " dhe pas kthimit të tij në Romë do të ishte korrespondent lufte për ''Avanti!'' dhe ''L'Unità'' në Gothic Line . Një kuriozitet: Mario Soldati kaloi një javë me Dino De Laurentiis në Torella dei Lombardi, vendlindja e regjisorit Vincenzo Leone (babai i më të famshmit [[Sergjo Leone|Sergio]] ). Në vitin 1948 ai e ndërpreu kontratën e tij me [[Producenti i filmit|producentin]] e madh [[Hollivudi|të Hollivudit]] David O. Selznick, sepse konsullata amerikane i refuzoi vizën e hyrjes partneres së tij. Në vitin 1948 ai drejtoi ''filmin "Escape to France"'', në të cilin kontribuan edhe [[Cesare Pavese]] dhe Ennio Flaiano ; ai gjithashtu botoi ''[[La giacca verde (racconto)|"The Green Jacket"]]'' (nga i cili u realizua filmi me të njëjtin emër ), të botuar nga Longanesi në një vëllim së bashku me ''"The Father of the Orphans"'' dhe ''"The Dritare"'', të cilat i fituan çmimin letrar San Babila . <ref>{{Cite web |title=Mario Soldati al Premio San Babila. Milano, 1952 |url=http://www.giancolombo.net/pubblicazioni/europeo02-3_2002/europeo302_02.html|language=it}}</ref> Në vitin 1953, bazuar në romanin e [[Alberto Moravia|Alberto Moravia-s]], ai drejtoi ''filmin "The Provincial"'' . Në vitin 1954 ai botoi romanin ''"Letra nga Capri",'' për të cilin mori çmimin Strega dhe popullaritetin si shkrimtar. Filmi i parë i transmetuar nga RAI i sapoformuar më 3 janar 1954, ishte një nga veprat e tij, ''Le miserie del signor Travet'' . Gjithashtu për RAI-n, në vitin 1957, Soldati filmoi reportazhin e parë në histori për ushqimin dhe verën: ai ishte krijuesi, regjisori dhe prezantuesi i investigimit televiziv ''Alla ricerca dei cibi genuini – Viaggio nella valle del Po'', i cili ishte një nga programet më të suksesshme dhe më të frytshme në televizionin italian, i konsideruar si një dokument me rëndësi antropologjike. Me ''Viaggio nella valle del Po,'' lindi në mënyrë efektive figura e gazetarit televiziv të ushqimit dhe verës. Soldati ishte një interpretues i apasionuar i identitetit italian dhe, përmes mediumit të ushqimit dhe verës, ndihmoi në prezantimin e Italisë te italianët. Ishte gjatë atij programi që ai krijoi një lidhje të fortë dhe të qëndrueshme me vendet përgjatë lumit Po, ku ai vendosi, ndër të tjera, ''I Racconti del Maresciallo,'' botuar në vitin 1968. Në provincën e Ferrarës, në Comacchio, në vitin 1954 ai drejtoi ''La donna del fiume'' me [[Sophia Loren]]. Në vitin 1961 ai ishte drejtor artistik i Ekspozitës Ndërkombëtare të Punës në Torino, e njohur si Italia '61, e organizuar për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë.<ref>{{Cite web |title=Aldo Spallicci e l’Unità d’Italia |url=http://www.sanmartinoinstrada.com/p.asp?p=13793&i=1130|language=it}}</ref> Me një sy gjithmonë të vëmendshëm ndaj identitetit italian, përvojat e udhëtimit të tij në të gjithë vendin do të rrjedhin në librin ''Vino al Vino'' (tre vëllime, nga viti 1969, 1971 dhe 1976, të cilat do të ribashkohen në vitin 2006 në një vëllim të vetëm nga Oscar Mondadori ). Filmi i tij i fundit ''Policarpo, ufficiale di scrittura'', me protagonistë Renato Rascel dhe Carla Gravina, fitoi çmimin për komedinë më të mirë në [[Festivali i Filmit në Kanë|Festivalin e Filmit në Kanë të]] vitit 1959. Një tjetër arratisje: këtë herë nga Roma dhe nga kinemaja; nga viti 1960 ai do të jetojë midis [[Milano|Milanos]] dhe Tellaros, në bregdetin ekstrem lindor të Ligurisë. Në vitin 1964 ai botoi ''"Dy Qytetet"'', një roman me [[Honore de Balzak|një ndjesi balzakiane]] që përfshin pesëdhjetë vjet [[Historia e Italisë|histori italiane]] dhe pjesa e dytë e të cilit është vendosur në botën e kinemasë së hershme . Në vitin 1968, Soldati ishte ndër themeluesit e Qendrës Pannunzio, e cila mori emrin nga regjisori i ''"Il Mondo"'', në të cilën ai kishte qenë bashkëpunëtor: ai ishte president nga viti 1980 deri në vitin 1997 dhe më pas president nderi deri në vdekjen e tij. Për Mondadori ai botoi romanin ''"Aktori"'', [[Bestselleri|një bestseller]] në vitin 1970, i cili fitoi Çmimin Campiello.<ref name="premiocampiello.org">{{Cite web |title=Premio Campiello, opere premiate nelle precedenti edizioni |url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT|language=it}}</ref> Në vitin 1974 ai bashkëpunoi me Folco Quilici, në serinë ''"Italia e parë nga qielli"'', duke u kujdesur për komentin e dokumentarit kushtuar [[Piemonti|Piemontes]] dhe [[Lugina e Aostës|Luginës së Aostës]].<ref name="Sito Esso Italia">{{Cite web |last=Riprese di [[Folco Quilici]], descrizioni di Mario Soldati |title=SCHEDA FILM "PIEMONTE E VALLE D’AOSTA" |url=http://esso.it/Italy-Italian/PA/news_Piemonte_ValleAosta.aspx|language=it}}</ref> Në vitin 1981, Mondadori botoi "Zjarri", një roman [[Robert Louis Stevenson|Stevensonian]] plot kthesa dhe kthesa, i vendosur në botën e artit. === Trashëgimi === Ai vdiq në fshatin Lerici të Tellaros, me të cilin kishte qenë gjithmonë i lidhur dhe ku jetoi. Është varrosur në Varrezat Monumentale të Torinos, në varrin familjar, pranë gruas së tij. Në vitin 2006, 100 vjet pas lindjes së Mario Soldati-t, u krijua Komiteti Kombëtar për festimet nën patronazhin e lartë të [[Presidenti i Italisë|Presidentit të Republikës]], i kryesuar nga Volfango Soldati. Iniciativat e shumta që përfshijnë botën e letërsisë, gazetarisë, kinemasë, televizionit, teatrit dhe artit vizual e kanë forcuar imazhin e tij si një "interpretues i identitetit italian" që përshkoi [[Shekulli XX|shekullin e njëzetë]] me të gjithë punën e tij dhe që, për herë të parë, e solli shkrimin në dialog me kinemanë dhe ''mediat'' e tjera. Anna Cardini Soldati, sipas Paolo Di Stefano, një kujdestare e jashtëzakonshme e kujtesës së shkrimtarit, themeloi shoqatën kulturore Mario Soldati në vitin 2007. Chiara Soldati, mbesa e vetme e Marios, është kuratore e profilit të Shoqatës, kushtuar gjyshit të saj, në Facebook. == Profili artistik == {{Blockquote|«Po sikur, në vend të kësaj, Soldati të ishte njeriu i parë i madh i mediave në kulturën italiane? Në fund të fundit, ai ka lënë vepra të paharrueshme si në letërsi, ashtu edhe në kinema dhe televizion.»|[[Aldo Grasso]], ''Corriere della Sera'' - 29/09/2016}} === Shkrimtari === {{Blockquote|«Ndër shkrimtarët e shekullit XX italian, Soldati është i vetmi që ka dashur të shprehë vazhdimisht dhe gjithmonë gëzimin e të jetuarit. Jo kënaqësinë e të jetuarit, por gëzimin; kënaqësia e të jetuarit është ajo e turistit që viziton vendet e botës duke shijuar bukuritë dhe kënaqësitë që ato ofrojnë, por duke neglizhuar ose shmangur anët e tyre të ulëta, të sëmura apo mizore. Gëzimi i të jetuarit nuk shmang asgjë dhe askënd: ai e sodit universin, e eksploron në çdo mjerim të tij dhe, në fund, e fal.»|[[Natalia Ginzburg]]}}{{Blockquote|«Lehtësia e jashtëzakonshme e shkrimit të Soldatit nënkupton vëllazëri. Marrëdhënia e tij me lexuesin nuk është autoritare, por e butë dhe vëllazërore.»|[[Pier Paolo Pasolini]]}}{{Blockquote|«Një nga cilësitë e mëdha të Soldatit, siç dihet, është aftësia për të na bërë që çdo realitet, i madh apo i vogël pa dallim, të na duket i denjë për t’u rrëfyer dhe, për rrjedhojë, për t’u shqyrtuar nga inteligjenca: që nga madhështia tragjike e Manhattanit në epokën e Ndalimit të Alkoolit, e deri te jeta e një koteci pulash përtej oborrit të zymtë të një hoteli në Valtellinë.»|[[Cesare Garboli]]}}{{Blockquote|«Diçka që i ngjan lumturisë... dhe ky është, i përcaktuar saktësisht, ndjesimi im si lexues i Soldatit që nga koha kur, për herë të parë, në revistën "Il Mondo" të Pannunzios, lexova një tregim të tij.»|[[Leonardo Sciascia]]}} === Drejtori === [[Skeda:Mario_Soldati_02.jpg|parapamje|374x374px|Mario Soldati në Lidon e Venedikut në vitet 1980]] Në [[Karriera|karrierën]] e tij si skenarist dhe regjisor filmash, ai drejtoi njëzet e tetë filma midis viteve 1930 dhe 1950, duke mbledhur kasta me aktorët më të mëdhenj të epokës: kujtojmë ''Piccolo mondo antico'' dhe ''La provinciale'', por fakti që ai ishte gjithashtu një shkrimtar i talentuar dhe i suksesshëm shpesh rrezikonte ta bënte Soldatin të dukej si një regjisor i dështuar ose një shkrimtar i frustruar nga pamundësia e tij për të përcjellë talent të barabartë artistik në filmat e tij. Në fakt, Soldati kujtonte se regjisorët ia nxinin hundët "njeriut të letrave" dhe njerëzit e letrave nuk e miratonin "showmanin". Në realitet, regjisori, siç pohonte ai vetë, ishte për të diçka e ndryshme nga shkrimtari:{{Blockquote|«Kinemaja nuk është si të shkruarit; ajo i përket më pak atij që e krijon. Regjisorët janë më pak individualë dhe më shumë kolektivë; ata janë më afër dhe në kontakt më të drejtpërdrejtë me popullin.»}} Prandaj, Soldati e alternonte punën e tij si shkrimtar, të përjetuar si një zgjatim romantik i një ushtrimi privat dhe subjektiv të shpirtit, me atë të një regjisori, duke jetuar në kompromis të vazhdueshëm me dimensionin komercial dhe duke "dëgjuar" shijet e publikut:{{Blockquote|«Kinematografia ndonjëherë është art, por është gjithmonë industri; artisti që merret me kinema duhet domosdoshmërisht të bëjë kompromis me këtë industri...»}} Fija që mban të bashkuar të gjithë prodhimin kinematografik të larmishëm dhe shumëplanësh të Soldatit qëndron pikërisht në zhvillimin e një praktike krijuese të formësuar nga logjika e industrisë kulturore dhe ndikimi i saj në publik. Trendi i parë karakterizohet nga vepra të tilla si ''Piccolo mondo antico'', ''Malombra'' dhe ''Daniele Cortis'', të gjitha të bazuara në romanet e Antonio Fogazzaro-s, romantike dhe fiktive, melodramatike dhe popullore. Në [[1948|vitin 1948]] ai drejtoi ''Fuga in Francia'' dhe në [[1954|vitin 1954]] ''La provinciale'', dy klasike të kinemasë italiane. Trendi i dytë, me ''Botta e risposta'', ''È l'amor che mi rovina'', ''O.'' ''K. Nerone'' dhe ''Italia Piccola'' - një film i xhiruar në Arena Po në [[Provinca e Pavias|provincën e Pavias]] në [[1957|vitin 1957]], por që tani është humbur (një kopje për shfaqje nuk ekziston më) - është në vend të kësaj bashkëjetesa midis popullores dhe elitës, e cila karakterizon fillimin e [[Vitet 1950|viteve 1950.]] Fazat e ndryshme të kinematografisë së Soldati-t kanë gjithmonë të përbashkët kontaktin e ngushtë me njerëzit, dhe, megjithëse me shumë stile të ndryshme, një për secilin film, me një minimum vazhdimësie poetike. === "Personazhi" === Ai ishte padyshim një protagonist, megjithëse i diskutueshëm (siç ndodh gjithmonë me jokonformistët dhe pionierët), i kulturës italiane të gjysmës së parë dhe të dytë të [[Shekulli XX|shekullit të njëzetë]], i konsideruar si një "personazh" për guximin e tij në pajtimin e të ashtuquajturës kulturë ''të lartë'' me artin popullor dhe për rrjedhojë me argëtimin: gjithmonë i konsideruar, në fushën letrare, një "narrator i mirë" ( ''America primo amore'', [[1935]], ribotuar disa herë, konsiderohet nga disa si vepra e tij më e mirë së bashku me ''La Giacca Verde'', e përcaktuar, nga disa shkrimtarë autoritarë, si historia më e bukur e shekullit të njëzetë italian, ''Lettere da Capri'' dhe ''Il vero Silvestri'' ), ai nuk ishte vetëm një shkrimtar i nivelit më të lartë, por edhe autor i disa kryeveprave të kinemasë italiane ( ''Piccolo mondo antico'', ''Malombra'', ''Fuga in Francia'', ''La provinciale'' ). Nuk duhet nënvlerësuar puna pioniere që ky shkrimtar kreu në ekranin e vogël. Pa u konsideruar nga kritikët militantë të periudhës së pasluftës midis regjisorëve më të mëdhenj të kinemasë italiane, ai aktualisht konsiderohet si një nga mjeshtrat e kinemasë moderne italiane; megjithatë, ai është numëruar gjithmonë midis "regjisorëve intelektualë" ose më saktë midis "regjisorëve intelektualë" (historiani i filmit Mario Verdone e ka përcaktuar atë si ''formalist'', në të njëjtin nivel me Alberto Lattuada ). Ai ishte gjithashtu shumë popullor si në mesin e audiencës së kinemasë ashtu edhe në mesin e lexuesve italianë. Me rastin e 100-vjetorit të lindjes së tij, regjisori Carlo Lizzani shpjegoi më 27 qershor [[2006]] në Archiginnasio në [[Bolonja]] se Soldati hapi rrugën për kinemanë italiane, një rrugë paralele me atë të ndjekur nga kinemaja neorealiste; Marco Müller, drejtor artistik i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Venecia, ia prezantoi filmin e Soldatit të [[1948|vitit 1948]] '', Fuga in Francia,'' audiencës në Sala Perla në vitin 2006 si vepër e njërit prej mjeshtrave të kinemasë moderne italiane.{{Blockquote|Mario Soldati ishte një përhapës i gëzimit. Në kuptimin e gëzimit të vërtetë, atij gëzimi që vetëm disa njerëz të rrallë arrijnë ta shpërndajnë përreth vetes. Shkrimtari nga Torino kishte fuqinë të ta lehtësonte shpirtin. Ai nuk ishte mendjelehtë; ishte i zellshëm dhe i shqetësuar vazhdimisht. (...) Gjatë shumë viteve që kam kaluar me të, nuk e kam parë asnjëherë të dërrmuar, të dorëzuar apo skeptik. Ashtu si shumë nga personazhet e tij, Mario e kuptonte realitetin si një “pezullim plot pritje”. (...) Kur ishe pranë Soldatit, kishe ndjesinë se po jetoje në një nga tregimet e tij, se po bëheshe një ngjyrë në paletën e tij ose një personazh dytësor në skenën e tij. (...) Si njeri që shpenzohej pa kursim për të tjerët dhe për jetën, Soldati nuk pati të ngjashëm. Aftësia e tij për t’u dhënë pa rezerva ishte ana tjetër e narcizmit të tij; ana e tij më prekëse, po të mos ishte ky një mbiemër disi i papërshtatshëm për personalitetin e tij. Nuk i referohem vetëm faktit që një nga emrat më të mëdhenj të letërsisë italiane të shekullit XX krijoi veprat e tij më të qarta dhe më të pjekura duke i vjedhur disa orë apo ditë punës së tij si regjisor në kinema dhe televizion, sikur të ishte një amator i letërsisë, një shkrimtar “i së dielës”. Kam parasysh, në përgjithësi, atë dëshirë për të mos humbur asgjë nga jeta, e cila për Soldatin ishte një domosdoshmëri ekzistenciale. Bujaria me të cilën e jepte veten ishte pjesë e pandashme e talentit të tij. (...) Një tjetër shkrimtar i madh, Pier Paolo Pasolini, shpalli rreth tridhjetë vjet më parë se xixëllonjat ishin zhdukur nga fushat, viktima të industrisë dhe helmimeve të saj. Mario, ndonëse e admironte, kishte marrë përsipër misionin për ta kundërshtuar: sipas tij, po t’i kërkoje me kujdes, xixëllonjat gjendeshin ende. Ashtu siç është ende e mundur të zbulohen, në shumë cepa të Italisë që ai e donte dhe e kishte eksploruar, verëra me shije të lashtë, mace lozonjare dhe enigmatike, priftërinj të vegjël që shfaqen nga kishëza të papritura fshatare, hanxhinj, kamarierë vere, fshatarë dhe komandantë karabinierësh. E rëndësishme është t’i afrohesh kësaj “arkeologjie të shpirtit” pa mendjemadhësi. Të mos i mohosh vetes emocionet. Të mos tërhiqesh përpara jetës. (...)|Nello Ajello, Mario Soldati. Rrëfimi i një jete të gëzuar, seria "Illustrissimi", Shtëpia Botuese Laterza, Bari-Romë, 2006.}}{{Blockquote|«Për talentin e Soldatit kishte pak vend për dyshim: mjaftonte të kaloje një mbrëmje me të për ta kuptuar. Dhe çfarëdo që të kishte zgjedhur të bënte – letërsi, kinema, teatër, ndoshta edhe muzikë – po t’i ishte kushtuar me kohë të plotë, pra me përkushtim të plotë, do të ishte bërë numri një. Fatkeqësisht për të dhe për të gjithë ne, ai ishte i aftë të bënte gjithçka – tregime, ese, skenarë – por pa arritur të ishte plotësisht asnjëra prej tyre. Sepse natyra dhe thirrja e tij e vërtetë ishin ato të aktorit. Në çdo moment dhe në çdo rrethanë, madje edhe gjatë bisedave me miq si Leo Longanesi, Mino Maccari, Ennio Flaiano, apo me mua vetë, madje – besoj – edhe në shtrat, Soldati luante një rol me të cilin identifikohej plotësisht, por vetëm për një kohë të caktuar.»|[[Indro Montanelli]]}} Gjatë gjithë jetës së tij ai u përfshi edhe në politikë, duke e filluar aktivizmin e tij në kampin socialist menjëherë pas vrasjes së Matteotti-t. Pas luftës, ai kandidoi disa herë për poste në listat e Partisë Socialiste Italiane gjatë udhëheqjes së Pietro Nenni-t dhe Bettino Craxi-t. "Me festimet për 150-vjetorin e bashkimit italian tani të afërt, dhe me Mario Soldati që e ka eksploruar dhe interpretuar identitetin e gadishullit me mprehtësi, qartësi dhe shkëlqim shpikjeje, nuk shoh mënyrë më të mirë për të nderuar këtë përvjetor civil dhe kulturor sesa duke i dhënë figurës së Mario Soldati vendin qendror që meriton në historinë e letërsisë dhe artit italian të shekullit të njëzetë" (Letër nga Carlo Ossola drejtuar Volfango Soldati 2011). == Nderime == [[Skeda:Targa_Soldati.jpg|djathtas|parapamje|Pllaka në Murazzi]] Më 28 tetor [[1922]], adoleshenti Soldati u vlerësua me ''Medaljen e Argjendtë për Trimëri Civile'' për një akt të guximshëm të kryer më 17 mars, me shpëtimin nga [[Mbytja në ujë|mbytja]] në ujërat e ''Murazzi'' del [[Lumi Po|Po]] të Lello Richelmy-t, mikut dhe bashkëkohësit të tij, vëllait të Agostino (Tino) Richelmy-t. <ref name="targa">{{Cite web |title=Un giovanissimo Mario Soldati |url=https://www.torinoxl.com/un-giovanissimo-mario-soldati/|language=it}}</ref> Për të përkujtuar atë gjest dhe këtë aspekt të veçantë të figurës njerëzore të Soldatit, [[Torino|Bashkia e Torinos]], më 16 shkurt [[2010]], duke pranuar një propozim të paraqitur nga "Qendra Pannunzio, ndër themeluesit e së cilës Soldati ishte dhe president për rreth njëzet vjet", vendosi t'i kushtonte atij një pllakë përkujtimore në Murazzi del Po, duke diktuar tekstin e mëposhtëm: "Këtu, më 17 mars 1922, Mario Soldati (1906–1999), ende shumë i ri, shembull guximi dhe altruizmi për të rinjtë e çdo kohe, shpëtoi nga ujërat e lumit Po një bashkëmoshatar që ndodhej në rrezik për jetën, duke merituar Medaljen e Argjendtë për Meritë Civile." — '''Romë, 28 tetor 1922''' Presidenti i Republikës [[Oscar Luigi Scalfaro|, Oscar Luigi Scalfaro,]] e emëroi atë Kalorës të Kryqit të Madh të Meritës së Republikës, nderi më i lartë i Republikës, dhe Qyteti i Torinos i dha atij qytetari nderi në vitin 1991. <ref>{{Cite web |title=Onorificenze |url=https://www.quirinale.it/onorificenze/ricerca|language=it}}</ref> == Vepra letrare == === Trillim, poezi, ditarë, letra === ** ''Pilati, Torino, Sei, 1924. (tragjedi në tre akte)'' ** ''Katalogu kritik i Galerisë së Artit Modern të Muzeut Qytetar të Torinos, Torino, 1927.'' ** ''Salmace, Novara, «La Libra», 1929. (gjashtë novela)'' ** ''Amerika, dashuria e parë, Firence, 1935.'' ** ''24 orë në një studio kinematografike, me pseudonimin Franco Pallavera, Milano, 1935.'' ** ''E vërteta mbi çështjen Motta, 1937; botim në libër 1941.'' ** ''Miku jezuit, Milano-Romë, 1943. (tregime)'' ** ''Arratisje në Itali, Milano, 1947.'' ** ''Në darkë me komandatorin, Milano, 1950.'' ** ''Kapësi i qenve endacakë, Romë, 1953.'' ** ''Letrat nga Kapri, Milano, 1954. (fituese e Çmimit Strega)'' ** ''Rrëfimi, Milano, 1955. (roman)'' ** ''Tregimet, Milano, 1957.'' ** ''Silvestri i vërtetë, Milano, 1957. (roman)'' ** ''Mesha e pushuesve, Milano, 1959.'' ** ''Këngëza dhe udhëtim televiziv, Milano, 1962. (poezi)'' ** ''Tregime fantazmash, Milano, 1962.'' ** ''Dy qytetet, Milano, 1964.'' ** ''Zarfi portokalli, Milano, 1966. (roman)'' ** ''Tregimet e marshallit, Milano, 1967.'' ** ''Jashtë, Milano, 1968. (libër udhëtimesh)'' ** ''Aktori, Milano, 1970. (fitues i Çmimit Campiello)'' ** ''55 novela për dimrin, Milano, 1971.'' ** ''Si spektator, Milano, 1973.'' ** ''Një livadh me lulëkuqe. Ditar 1947–1964, Milano, 1973.'' ** ''Smeraldi, Milano, 1974. (roman)'' ** ''Oktapodi dhe piratët, Milano, 1974. (përrallë e ilustruar)'' ** ''Pasqyra e anuar. Ditar 1965–1971, Milano, 1975. (fitues i Çmimit Bagutta)'' ** ''Nusja amerikane, Milano, 1977. (fituese e Çmimit Napoli)'' ** ''Letrat e Mario Soldatit. Nga 3-11-1978 deri më 12-8-1979, Milano, 1979.'' ** ''Lamtumirë, e dashura Amelia, Milano, 1979. (libër udhëtimesh)'' ** ''44 novela për verën, Milano, 1979.'' ** ''Zjarri, Milano, 1981. (roman)'' ** ''Shtëpia e pse-së, Milano, 1982. (prozë të ndryshme)'' ** ''Tregime të reja të marshallit, Milano, 1984.'' ** ''Madhëria e Tij Po, Milano, 1984.'' ** ''Arkitekti, Milano, 1985. (roman)'' ** ''Ah! Botërori!, Milano, 1986. (roman)'' ** ''El Paseo de Gracia, Milano, 1987. (roman)'' ** ''Degë të thata, Milano, 1989. (portrete dhe kujtime)'' ** ''Dritarja, Milano, 1991. (roman)'' ** ''Vepra.'' : I, ''Tregime Autobiografike'', redaktuar nga Cesare Garboli, Milano, Rizzoli, 1991. ISBN 88-17-66704-8 . : II, ''Romane të Shkurtra'', redaktuar nga Cesare Garboli, Milano, Rizzoli, 1992. ISBN 88-17-66706-4 . * ''Xhaketa e Gjelbër'', Milano, Rizzoli, 1993. (Roman) ISBN 88-17-66707-2 . * ''[[Le sere|Mbrëmjet]]'', Milano, Rizzoli, 1994. (Roman) ISBN 88-17-66708-0 . * ''Tundimet'', Novara, Interlinea, 1996. (Tregim) ISBN 88-8212-102-X . * ''Historia e Krishtlindjes'', Vicenza, La locusta, 1998. * ''Babai i Jetimëve'', Palermo, Sellerio, 2006. (Roman) ISBN 88-389-2095-8 . * ''Kinema. Tregime, portrete, poema, polemika'', Palermo, Sellerio, 2006. ISBN 88-389-2112-1 . * ''Një gllënjkë Gattinara dhe histori të tjera'', Novara, Interlinea, 2006. ISBN 88-8212-564-5 . * ''Krishtlindjet dhe Satani dhe tregime të tjera'', Novara, Interlinea, 2006. ISBN 88-8212-584-X . * ''Romane'', Milano, A. Mondadori, 2006. ISBN 88-04-51583-X . * ''Romane dhe tregime të shkurtra'', Milano, Mondadori, 2009. ISBN 978-88-04-54465-4 . * ''Boccaccino'', Milano, Aragno, 2009. (Ese mbi pikturën) ISBN 978-88-8419-411-4 . * ''Nëna e Judës, Pilati'', Torino, Aragno, 2010. (tekste teatrale për të rinj) ISBN 978-88-8419-455-8 . * ''Aroma e puros toskan'', Bolonja, Çdo burrë dhe të gjithë burrat, 2010. ISBN 978-88-96691-17-5 . * ''Amerika dhe Dashuri të Tjera. Ditarë dhe Shkrime Udhëtimi'', Milano, A. Mondadori, 2011. ISBN 978-88-04-60479-2 . * ''Kapelja prej lëkure dhe histori të tjera'', Milano, Il Sole 24 Ore, 2012. * ''Nëna e Maceve'', Milan, Beyle, 2013. (tregim i shkurtër) ISBN 978-88-97608-47-9 . ** Korrespondentë lufte, Palermo, Sellerio, 2009. (artikuj për gazetat ''Avanti!'' dhe ''L'Unità'' të vitit 1944) ** Parathënie për Luigi Carnacina dhe Luigi Veronelli, Të hash dhe të pish sipas traditës italiane, Milano, 1962. ** Prezantim për Luigi Gianoli, Copëza rozë, Brescia, 1962. ** Prezantim për Severino Viola, Kërpudhat siç janë, Milano, 1963. ** Hyrje për Sergio Bonfantini, redaktuar nga Marco Rosci, Novara, 1963. ** Hyrje në kuzhinën e Pavias, në Gastronomia e Pavias. Histori, informacione dhe libër recetash me itinerare gastronomike, të verës dhe të orizit, Pavia, 1965. ** Parathënie për Patellani. 25 vjet fotografi për gazeta, Milano, 1965. ** Pragu i rrahjeve të zemrës, në Kur Italia toleronte, Romë, 1965. ** Kush jemi ne. Album familjar i italianëve, me Guido Piovene, 6 vëllime, Milano, 1966–1968. ** Prezantim për Tino Richelmy, Fjalë të urta piemontese, Milano, 1967. ** Verë për verën. Udhëtim në kërkim të verërave autentike, Milano, 1969. ** Prezantim për Gino Patroni, Një ditë si pijedashës, Milano, 1969. ** Të dëshpëruarit e mirëqenies. Udhëtim në Suedi, Milano, 1970. ** Hyrje për Henry Furst, Më e mira e Henry Furst, Milano, 1970. ** Gjenova në kujtesë, me Remo Abelardo Borzini, Savona, 1970. ** Verë për verën. Seria e dytë, Milano, 1971. ** Udhëtim në tokën e diamantëve, Bergamo, 1971. ** Prezantim i 365 vendeve ku mund të hash gjatë gjithë vitit në Milano dhe rrethina, Milano, 1971. ** Parathënie për Cesare Cremoni dhe Anna Maria Mojetta, 201 sanduiçe autoriale, Milano, 1972. ** Parathënie për Michele Papa, Poetët arabo-sicilianë, shek. IX–XI, Katania, 1973. ** Verë për verën. Udhëtimi i tretë, Milano, 1976. ** Parathënie për Alberta Lantermo, Piemonte në gojë, Brugherio, 1976. ** Prezantim për Giannetto Beniscelli, Një punë pranë pragut të shtëpisë: zejtarë të Kalabrisë dhe Bazilikatës, Gjenovë, 1977. ** Verë për verën. Në kërkim të verërave autentike. Të tre udhëtimet në një botim të plotë, Milano, 1977. ** Piemonte dhe Lugina e Aostës, me Folco Quilici, Romë, 1978. ** Hyrje për Friuli gjithmonë, Ivrea, 1979. ** Rrezikon të zhduket një trattori e vjetër dhe e mrekullueshme romake – Te Maxim apo te Chez Cesaretto, 1980. (Çmimi Flaiano) ** Harta e qiellit, redaktuar nga Natalia Ginzburg, Torino, 1980. (antologji tregimesh për shkollën e mesme) ** Prezantim i Kuzhina e Lunigianës. Receta, Milano, 1980. ** Parathënie për Liana De Luca, Grafite, Padovë, 1981. ** Loja e scopone-s, me Maurizio Corgnati, Milano, 1982. ** Bisedë në një dhomë të mbyllur me Mario Soldatin, redaktuar nga Davide Lajolo, Milano, 1983. ** Parathënie për Federico Umberto D'Amato, Udhëzuesi i madh i Italisë për restorantet tipike rajonale, Milano, 1984. ** Aventurë në Valtelinë, Romë-Bari, 1986. ** Ah! Botërori! Historia e së papriturës, Milano, 1986. ** Parathënie për Giovanni Bonalumi, Përkime, Bellinzona, 1986. ** Prezantim për Fulvio Basteris dhe Beppe Garnerone, Mac de pan. Vetëm bukë. Ushqimi i varfër në luginat oksitane të Kuneos, 1986. ** Rajoni mbretëreshë, Romë-Bari, 1987. (përmbledhje shkrimesh kushtuar Ligurisë) ** Prezantim për Carl Sandburg, Rootabaga, Milano, 1989. ** Portrete historike, Torino, 1993. ** Prezantim i Liguria mes maleve dhe detit. Antologji ligure, 1993. ** Prezantim për Laura Alessi, Shumë e shkurtër errësira, 1993. ** Hyrje për Poetët italianë në telefon, redaktuar nga Renato Minore, Milano, 1993. ** Modigliani, me Lionello Venturi, Torino, 1994. ** Parathënie për Emiliana Santoli, Bukë me kanellë, Peskara, 1994. ** Parathënie për Giovanni Bernardo Vigo, Tartufët, Borgosesia, 1994. ** Soldati. Një piemontes i pazakontë, Torino, 1997. (antologji) ** Një udhëtim në Lourdes, Novara, 1999. ** Të lëpish mustaqet. Udhëtime të paharrueshme në Itali në zbulim të ushqimit dhe verës autentike, Romë, 2005. ** Dashuritë e mia, Torino, 2006. (antologji artikujsh) ** Udhëtim në Emilia-Romanja, Argelato, 2007. ** Orta ime dhe faqe të tjera të shpërndara nga Novara dhe Piemonte, Novara, 2008. == Filmografia == [[Skeda:Eugenia_Grandet_(film_1947)_Valli_e_Rissone.jpg|parapamje|Alida Valli dhe Giuditta Rissone në ''Eugénie Grandet'' ( [[1947]] )]] === Regjisor dhe skenarist === * ''Princesha Tarakanova'' (1938) - regjisore e versionit italian * ''Zonja nga Monte Karlo'' (1938) - regjisor i versionit italian * ''Dy milionë për një buzëqeshje'' (1939) * ''[[Tutto per la donna|Gjithçka për Gratë]]'' (1939) * ''Dora Nelson'' (1939) * ''Bota e Vogël e Lashtë'' (1941) * ''Nata Tragjike'' (1942) * ''Malombra'' (1942) * ''Kush është Zoti'' (1945) * ''Uptown'' (1945) * ''Mjerimi i Z. Travet'' (1946) * ''Eugénie Grandet'' (1947) * ''Daniele Cortis'' (1947) * ''Arratisja në Francë'' (1948) * ''Ai Bandit që Jam'' (1950) * ''Koha e Pyetjeve'' (1950) * ''Gratë dhe Banditët'' (1950) * ''Është Dashuria që më Shkatërron'' (1951) * ''Në rregull Nero'' (1951) * ''Ëndrra e Zorros'' (1952) * ''Aventurat e Mandrinit'' (1952) * ''Tre Korsarët'' (1952) * ''Jolanda, vajza e Korsarit të Zi'' (1953) * ''Rruga Krahinor'' (1953) * ''Tifozi i Vogël'' (1954) * ''Dora e të Huajit'' (1954) * ''Gruaja e Lumit'' (1954) * ''Ishte e premte, data 17'' (1957) * ''Italia e Vogël'' (1957) * ''Polikarpi, oficer shkrimi'' (1959) === Skenarist === * ''Figaro dhe Dita e Tij e Madhe'', me regji nga Mario Camerini (1931) * ''Këngëtarja e Operas'', me regji nga Nunzio Malasomma (1932) * ''Sofra e të Varfërve'', me regji nga Alessandro Blasetti (1932) * ''Burra, çfarë horrash...'', me regji nga Mario Camerini (1932) * ''Çelik'', me regji nga Walter Ruttmann (1933), i papërmendur * ''Njëqind nga këto ditë'', me regji nga Augusto dhe Mario Camerini (1933) * ''Giallo'', me regji nga Mario Camerini (1933) * ''Kapelja me tre cepa'', me regji nga Mario Camerini (1934) * ''Por nuk është gjë serioze'', me regji nga Mario Camerini (1936) * ''Thirrja e Madhe e Roll-it'', me regji nga Mario Camerini (1936) * ''Kontesha e Parmës'', me regji nga Alessandro Blasetti (1937) * ''Z. Max'', me regji nga Mario Camerini (1937) * ''Sonte në orën Njëmbëdhjetë'', me regji nga Mario Camerini (1937) * ''Dua të jetoj me Letizian'', me regji nga Camillo Mastrocinque (1938) * ''Ora e Qyqes'', me regji nga Camillo Mastrocinque (1938) * ''Kështjella në ajër'', me regji nga Augusto Genina (1939) * ''Dokumenti'', me regji nga Mario Camerini (1939) * ''Mëkati i Rogelia Sanchez'', me regji nga Carlo Borghesio (1940) * ''Një e shtënë me armë'', me regji nga Renato Castellani (1942) * ''Këto Fantazma'', me regji nga Eduardo De Filippo (1954) * ''Lufta dhe Paqja'' ( ''Lufta dhe Paqja'' ), me regji nga King Vidor (1956) * ''Tregimet e Marshallit'' (1968), dramë televizive === Të tjera === * ''Milioneri Napoli'', me regji nga Eduardo De Filippo - aktor * ''Lufta dhe Paqja'' ( ''Lufta dhe Paqja'' ), me regji nga King Vidor (1956) - regjisor i njësisë së dytë * ''[[Ben Hur (film 1959)|Ben Hur]]'', me regji nga William Wyler (1959) - regjisor i njësisë së dytë == Proza e Radios RAI == * ''E vërteta për çështjen Motta'', nga Mario Soldati, me Wanda Pasquini, Adolfo Geri, Bianca Galvan, Giorgio Piamonti, Giampiero Becherelli dhe të tjerë, transmetuar më 9 prill [[1965]]. == Shënime == * Boccaccino, në faqen e internetit të botuesit Nino Aragno. Konsultuar më 19 gusht 2022. * Mario Soldati, Salmace, koleksioni "Fabula", nr. 72, Adelphi, 1993. Konsultuar më 12 gusht 2024. * Mario Soldati në Çmimin San Babila, Milano, 1952. * Roberto Brunelli, Aldo Spallicci dhe Bashkimi i Italisë. * Çmimi Campiello, veprat fituese në edicionet e mëparshme. * Xhirime nga Folco Quilici, përshkrime nga Mario Soldati, Fleta e Filmit "Piemonte dhe Lugina e Aostës". * Mënyra më e mirë për t'iu afruar veprës letrare të Soldatit është ajo e ofruar nga hyrja dhe kritika letrare e përgatitur nga Cesare Garboli në vitin 1991 për vëllimin e parë të botimit të veprave të tij nga Rizzoli. Një portret kritik plotësohet edhe nga shkrimet e Giovanni Raboni, Salvatore Silvano Nigro, Bruno Falcetto, Emiliano Morreale, Massimo Onofri dhe Raffaele Manica. * Një Mario Soldati shumë i ri. * Dekoratat dhe nderimet. * Revistë e themeluar nga Soldati, Enrico Emanuelli dhe Mario Bonfantini në vitin 1928, e mbyllur me urdhër të autoriteteve në vitin 1930. * Vepra u botua në koleksionin "Il sofà delle Muse", të drejtuar nga Leo Longanesi, ish-drejtor i revistës "Omnibus". * 1954, Mario Soldati – fitues i Çmimit Strega. * Çmimi Bagutta për Mario Soldatin. * Çmimi Napoli për Letërsi (1954–2002). * Çmimi Flaiano për artikullin letrar (elzeviro). == Bibliografia == * Francesco Savio: ''Cinecittà në të tridhjetat. 116 Protagonistët flasin'' . Bulzoni Editore, Romë, 1979. ISBN non esistente * Orio Caldiron (red.): ''Mario Soldati: Një njeri i letrave në kinema'' . Botuar nga Cineteca Nazionale, Romë, 1979. ISBN non esistente * Gianpiero Brunetta: ''Historia e Kinemasë Italiane'' (3 vëllime) Editori Riuniti, Romë, 2003 (botim i dytë) ISBN 88-359-3730-2 * Luca Malavasi: ''Mario Soldati'', Edit Il Castoro cinema, Milano, 2006. ISBN 88-8033-372-0 * Autorë të ndryshëm (redaktuar nga Emiliano Morreale): ''Mario Soldati dhe Kinemaja'', Donzelli Edit, Romë, 2009. ISBN 978-88-6036-386-2 * Autorë të ndryshëm. ''Historia e kinemasë italiane'', në veçanti Vëllimi VI (1940-1944) ISBN 978-88-317-0716-9 dhe Vëllimi VII (1945 - 1949). ISBN 978-88-317-8229-6 . Botues: Marsilio, Venecia dhe Shkolla Kombëtare e Filmit, Romë. 2003. * Autorë të ndryshëm (redaktuar nga Giorgio Barberi Squarotti, Paolo Bertetto, Marziano Guglielminetti): ''Mario Soldati: Shkrimi dhe vështrimi'' . Botuesit: National Cinema Museum and Lindau, Torino, 1991. ISBN 88-7180-030-3 . == Shih edhe == * Kaligrafi (kinema) * Tellaro (Lerici) * Gryka e Magrës * Garibaldi toskan * Ushtarët Toskan == Projekte të tjera == {{Sisterlinks|q}} == Lidhje të jashtme == * Soldati, Mario, në Treccani.it – Enciklopedi online, Instituti i Enciklopedisë Italiane. Ndryshim në Wikidata. * Gian Luigi Rondi, SOLDATI, Mario, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. * Arnaldo Bocelli, SOLDATI, Mario, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca III, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1961. * Luigi Maria Cesaretti Salvi, SOLDATI, Mario, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca VI, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2000. * Mario Soldati, në sapere.it, De Agostini. * (EN) Mario Soldati, në The Encyclopedia of Science Fiction. * Raffaele Manica, SOLDATI, Mario, në “Dizionario biografico degli italiani”, vëll. 93, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2018. * Mario Soldati, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. * Veprat e Mario Soldatit, në MLOL, Horizons Unlimited. * (EN) Veprat e Mario Soldatit, në Open Library, Internet Archive. * (EN) Bibliografia e Mario Soldatit, në Internet Speculative Fiction Database, Al von Ruff. * (EN) Mario Soldati, në Goodreads. * Bibliografia italiane e Mario Soldatit, në Catalogo Vegetti della letteratura fantastica, Fantascienza.com. * Mario Soldati, në “Discografia nazionale della canzone italiana”, Instituti Qendror për Pasuritë Zanore dhe Audiovizive. * (EN) Mario Soldati, në Discogs, Zink Media. * Regjistrime audiovizive të Mario Soldatit, në Rai Teche, RAI. * Mario Soldati, në Cinematografo, Fondazione Ente dello Spettacolo. * (EN) Mario Soldati, në IMDb, IMDb.com. * (EN) Mario Soldati, në AllMovie, All Media Network. * (DE, EN) Mario Soldati, në filmportal.de.  == Burime == [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Regjisorë filmash italianë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1999]] [[Kategoria:Lindje 1906]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Strega]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Napoli]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Flaiano]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Campiello]] [[Kategoria:Fitues të Çmimit Premio Bagutta]] [[Kategoria:Shkrimtarë me tema LGBT]] [[Kategoria:Skenaristë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Regjisorë televizivë italianë]] [[Kategoria:Politikanë të Partisë Socialiste Italiane Partito Socialista Italiano]] [[Kategoria:Prezantues televizivë të Telemontecarlo]] [[Kategoria:Autorë televizivë italianë]] [[Kategoria:Mario Soldati]] [[Kategoria:Regjistrime biografike me kode autoriteti (Wikidata, VIAF, BNF, GND, etj.)]] [[Kategoria:Të dhëna nga Wikidata]] [[Kategoria:Të lindur në Torino]] [[Kategoria:Të vdekur në Lerici]] [[Kategoria:Të lindur më 17 nëntor]] [[Kategoria:Të vdekur më 19 qershor]] [[Kategoria:Të lindur në 1906]] [[Kategoria:Të vdekur në 1999]] [[Kategoria:Eseistë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Gazetarë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Shkrimtarë italianë të shekullit XX]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] swkagt1qd3u4ce5f185mbin0923t2xm 0 401417 2986332 2986135 2026-06-01T13:53:40Z Eraqena 181813 2986332 wikitext text/x-wiki '''Leonardo Sciascia''' (Racalmuto, 8 janar 1921 - Palermo, 20 nëntor 1989) ishte një shkrimtar, gazetar, eseist, dramaturg, poet, politikan dhe kritik arti italian. Sciascia permbahet si një nga figurat më të mëdha letrare të [[Shekulli XX|shekullit të njëzetë]] italian dhe evropian. Me ankthin e njohjes së kontradiktave të vendit të tij dhe të njerëzimit, ai kombinoi një ndjenjë drejtësie [[Pesimizmi|pesimiste]] dhe gjithmonë të zhgënjyer, por që kurrë nuk heq dorë nga përdorimi i arsyes njerëzore të matricës së [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]], për të zbatuar këtë projekt. Ndikimi i relativizmit kognitiv të [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]] mund të gjurmohet në [[Humori|humor]] dhe vështirësinë për të arritur në një përfundim me të cilin përballen protagonistët e tij: realiteti nuk mund të vëzhgohet gjithmonë në mënyrë objektive dhe shpesh është një përzierje e pazgjidhshme e së vërtetës dhe gënjeshtrës.<ref>{{Cite book |title=Letteratura italiana |publisher=La Nuova Italia |location=Firenze |pages=680-681|language=it}}</ref><ref name="Cellura">{{Cite web |last=Gaetano Cellura |date=2019 |title=E Sciascia disse: “Pirandello mio padre” |url=https://www.lunarionuovo.it/e-sciascia-disse-pirandello-mio-padre/|language=it}}</ref> Ai pati po ashtu një aktivitet të rëndësishëm politik, fillimisht të bazuar në qëndrimet e [[Demokracia socialiste|socializmit demokratik]] dhe [[Marksizmi|marksizmit]] të moderuar, pastaj në radikalizmin [[Liberalizmi shoqëror|liberal]], garancitë dhe [[Socialdemokracia|demokracinë sociale]].<ref>{{Cite web |title=Leonardo Sciascia eretico imprudente |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2002/04/23/leonardo-sciascia-eretico-imprudente.html|language=it}}</ref> Së pari ai ishte këshilltar bashkiak në Palermo (1975-1977)<ref name="Senato">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=3601&newsletter_numero=301|language=it}}</ref> për Partinë Komuniste Italiane, dhe më vonë (nga [[1979|viti 1979]] deri në [[1983|vitin 1983]]) anëtar i [[Kuvendi i Italisë|Parlamentit]] për Partinë Radikale,<ref name="Senato" /> së fundmi ai ishte simpatizant i Partisë Socialiste. == Biografia == Ai lindi më 8 janar 1921 në Racalmuto, në [[Provinca e Agrixhentos|provincën e Agrigentos]], i pari nga tre vëllezër, djali i një punonjësi, Pasquale Sciascia, dhe një amvise, Genoveffa Martorelli.<ref name="WeSchool">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia: biografia e opere |url=https://library.weschool.com/lezione/sciascia-romanzi-gialli-e-mafia-6489.html|language=it}}</ref><ref name="Fond. Sciascia">{{Cite web |last=Paolo Squillacioti |title=Fondazione Leonardo Sciascia |url=http://www.fondazioneleonardosciascia.it/biografia/|language=it}}</ref> Nëna e tij ka prejardhjen nga një familje artizanësh, ndërsa babai i tij është i punësuar në një nga minierat lokale të squfurit; HISTORIA në minierën e squfurit ku punonin gjyshi dhe babai i tij. Ai e kaloi fëmijërinë e tij i rrethuar nga hallat dhe xhaxhallarët në shtëpinë në Racalmuto në via Regina Margherita, 37 vjeç (tani via Leonardo Sciascia),<ref>{{Cite web |title=La Racalmuto di Sciascia |url=https://www.visitvalledeitempli.it/la-racalmuto-di-sciascia/|language=it}}</ref> e hapur për publikun në korrik 2019 nga individë privatë dhe e përfshirë në itinerarin turistik "Strada degli scrittori". === Studime: periudha Nisseno === Në moshën gjashtë vjeçare, Sciascia nisi shkollën fillore në Racalmuto. Në vitin 1935, ai u zhvendos me familjen e tij në Caltanissetta ku u regjistrua në Institutin e Trajnimit të Mësuesve "IX Maggio"<ref name="WeSchool">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia: biografia e opere |url=https://library.weschool.com/lezione/sciascia-romanzi-gialli-e-mafia-6489.html}}</ref> ku dha mësim Vitaliano Brancati,<ref>{{Cite web |date=20 nëntor 2025 |title=33 anni fa l’addio a Leonardo Sciascia, uno tra i migliori scrittori del Novecento |url=https://www.luinonotizie.it/anniversario/2022/11/20/33-anni-fa-laddio-a-leonardo-sciascia-uno-tra-i-migliori-scrittori-del-novecento/152206|language=it}}</ref> i cili do të bëhej modeli i tij dhe që e udhëhoqi atë në leximin e autorëve francezë, ndërsa takimi me një mësues të ri, Giuseppe Granata<ref>{{Cite web |last=Alessandro Puglisi |date=20 nëntor 2014 |title=Leonardo Sciascia a 25 anni dalla scomparsa: cosa resta? |url=https://www.sulromanzo.it/blog/leonardo-sciascia-a-25-anni-dalla-scomparsa-cosa-resta|language=it}}</ref> (i cili më vonë u bë senator komunist), e prezantoi atë me Iluminizmin Franceze dhe Italian.<ref name="WeSchool" /> Kështu ai formoi ndërgjegjen e tij civile mbi tekstet e Volterit, [[Monteskjë|Montesquieu-t]], [[Cesare Beccaria|Cesare Beccaria-s]], Pietro Verri-t. Ai i kaloi vitet më të paharrueshme të jetës së tij në kryeqytetin e Nisës, siç tregon vet në autobiografinë e tij, ku fitoi përvojat dhe zbulimet e para në jetë, si dhe forcoi edukimin e tij kulturor. Ndërkohë, ai mban një marrëdhënie epistolare me Giuseppe Tulumello-n, një bashkëqytetar të Racalmuto-s, me të cilin ndan kryesisht shijet e tij kinematografike.<ref>{{Cite web |date=15 nëntor 2019 |title=Sciascia cinefilo: le cartoline all’amico Giuseppe Tulumello sui film che vedeva |url=https://palermo.repubblica.it/cronaca/2019/11/15/news/sciascia_cinefilo_le_cartoline_all_amico_sui_film_che_vedeva-300896342/|language=it}}</ref> Një shoqi vëllazërore, kjo, e cila do ta shoqërojë deri në vdekje. [[Skeda:Lettera_Sciascia_a_Giuseppe_Tulumello-_1937.jpg|parapamje|Një letër [[1937|e vitit 1937]] dërguar nga Leonardo Sciascia mikut të tij Giuseppe Tulumello, marrë nga libri "Dalle parti di Leonardo Sciascia" nga [[Salvatore Picone]] dhe Gigi Restivo.]] I thirrur për shërbim [[Shërbimi ushtarak|ushtarak]], ai u konsiderua dy herë i papërshtatshëm, por herën e tretë u pranua dhe u caktua në shërbime sedentare <ref name="italialibri">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia (1921-1989) |url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html|language=it}}</ref> Në vitin 1941 ai mori diplomën e mësuesisë dhe po atë vit filloi të punonte për Konsorciumin Bujqësor,<ref>{{Cite web |last=E. Zan. |date=12 dhjetor 2017 |title=Vita e opere di Leonardo Sciascia sarà il filo conduttore dell'incontro |url=https://www.ilgazzettino.it/pay/cultura_pay/progetto_900_vita_e_opere_di_leonardo_sciascia_sara_il_filo_conduttore_dell_incontro-3422797.html?refresh_ce|language=it}}</ref> duke u marrë me mbledhjen e drithërave në Racalmuto, ku qëndroi deri në vitin 1948. Kështu, ai pati mundësinë të kishte një marrëdhënie të fortë me realitetin e vogël rural. Në vitin 1942 ai u martua me Maria Andronico, një mësuese në [[Shkolla fillore|shkollën fillore]] Racalmuto. Nga bashkimi i tyre lindën dy vajza, Laura dhe Anna Maria.<ref>{{Cite web |last=Tano Gullo |date=8 janar 2009 |title=addio a donna maria correttrice di sciascia |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2009/01/08/addio-donna-maria-correttrice-di-sciascia.html|language=it}}</ref> Në vitin 1948, Leonardo Sciascia u trondit nga vetëvrasja e vëllait të tij të dashur Giuseppe.<ref>{{Cite web |last=Gherardo Fabretti |date=24 tetor 2017 |title=Giuseppe Sciascia, fratello di … |url=https://www.soproxi.it/le-arti-del-sopravvivere/letteratura/giuseppe-sciascia/|language=it}}</ref> === Veprat e hershme: poezi dhe ese === Në vitin 1950 ai botoi ''Fabulat e Diktaturës'', të cilat [[Pier Paolo Pasolini]] i vuri në dukje dhe i recenzoi.<ref>{{Cite web |last=[[Tano Gullo]] |date=11 dhjetor 2003 |title=Caro Sciascia, ti scrivo firmato Pier Paolo Pasolini |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2003/12/11/caro-sciascia-ti-scrivo-firmato-pier-paolo.html|language=it}}</ref> Libri përfshin njëzet e shtatë tekste të shkurtra poetike, "[[Fabula|fabula ezopiane]]" klasike, me moral të qartë, protagonistë e të cilave janë kafshët.<ref>{{Cite web |last=Domenico Scarpa |date=25 shtator 2011 |title=Le favole politiche di Sciascia |url=https://st.ilsole24ore.com/art/cultura/2011-09-22/favole-politiche-sciascia-155733.shtml?uuid=AakU1f6D |publisher=[[Il Sole 24 Ore]]|language=it}}</ref> Njëzet prej këtyre teksteve ishin shfaqur midis vitit 1950 dhe verës së vitit 1951 në ''La Prova'' të themeluar në Palermo nga politikani [[Democrazia Cristiana|demokrat i krishterë]] Giuseppe Alessi,<ref name="partenza democristiana">{{Cite journal |last=Domenico Scarpa |date=16 novembre 2014 |title=«Partenza democristiana»|journal=|language=it}}</ref> një periodik politik me të cilin Sciascia filloi të bashkëpunonte që nga numri i parë, duke nënshkruar nekrologjinë ''[[Xhorxh Orvell|George Orwell]] vdiq shumë kohë para [[1984 (libër)|vitit 1984]]'', më 15 mars 1950.<ref name="partenza democristiana" /> Në vitin 1952, u botua përmbledhja e [[Poezia|poezive]] ''La Sicilia, il suo cuore'', e cila u ilustrua me vizatime nga [[Skulptura|skulptori]] [[Katania|katanez]] Emilio Greco<ref name="italialibri">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia (1921-1989) |url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html}}</ref> Në vitin 1953 ai fitoi Çmimin Pirandello, të dhënë nga [[Siçilia|Rajoni Siçilian]] për [[Eseja|esenë]] e tij ''Pirandello dhe Pirandelizmi''.<ref>{{Cite web |title=Pirandello e il pirandellismo. Con lettere inedite di Pirandello a Tilgher |url=https://www.abebooks.it/Pirandello-pirandellismo-lettere-inedite-Tilgher-Sciascia/30824719048/bd|language=it}}</ref> Në vitin 1954 ai filloi të bashkëpunonte me revista antologjike kushtuar [[Letërsia|letërsisë]] dhe studimeve [[Etnologjia|etnologjike]], duke marrë rolin e drejtorit të «Galleria» dhe të «I quaderni di Galleria» të botuara nga Salvatore Sciascia i Caltanissetta-s, me të njëjtin emër.<ref name="Senato">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=3601&newsletter_numero=301}}</ref> === Në Romë: Historitë === ==== ''Xhaxhallarët e Sicilisë'' ==== Në vitin shkollor 1957-1958 ai u caktua në Ministrinë e Arsimit Publik në [[Roma|Romë]] dhe në vjeshtë botoi tre tregimet që mbanin titullin ''Gli zii di Sicilia''. Përmbledhja e shkurtër hapet me ''La zia d'America'', një përpjekje për të përdhosur mitin amerikan të [[Uncle Sam|xhaxha Samit]], i cili shihej si shpërndarës dhuratash dhe lirie.<ref>{{Cite book |title=Rosario M. Atria, Dimensione privata e affresco civile ne "La zia d’America" di Leonardo Sciascia, in AA. VV., ''Spazio domestico e quotidiano nella letteratura e nel cinema dall’Ottocento a oggi'', a cura di K. Ackermann e S. Winter, Firenze, Cesati, 2014, pp. 103-113 [ISBN 978-88-7667-490-7]|language=it}}</ref> Historia e dytë titullohet ''Vdekja e Stalinit'', në të cilën, edhe një herë, personazhi është një [[Miti|mit]], ai i [[Komunizmi|komunizmit]] i cili mishërohet, në sytë e sicilianit Calogero Schirò, nga [[Josif Stalini|Stalini]] Historia e tretë, ''Dyzet e Tetë'', zhvillohet në periudhën e [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]] (midis viteve 1848 dhe 1860) dhe trajton temën e bashkimit të Mbretërisë së Italisë të parë përmes syve të një siciliani. Në histori, autori dëshiron të nxjerrë në pah indiferencën dhe cinizmin e klasës sunduese duke trajtuar një temë të trajtuar tashmë nga Federico De Roberto në ''I Viceré'' (1894) dhe e cila do të trajtohet në mënyrë të ngjashme nga Giuseppe Tomasi di Lampedusa në ''Leopardi''. === Në Caltanissetta: romanet === Sciascia qëndroi në [[Roma|Romë]] për një vit dhe pas kthimit të tij u vendos me familjen e tij në Caltanissetta, duke filluar një punë në një zyrë të Bordit Shkollor.<ref name="Italialibri">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia (1921-1989) |url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html|language=it}}</ref> === Kthimi në ese === Në vitin 1964 ai botoi [[Eseja|esenë]] ose tregimin e shkurtë, siç thotë vetë Sciascia në parathënien e ribotimit të vitit 1967, ''Vdekja e Inkuizitorit'', e vendosur në [[Shekulli XVI|shekullin e 17-të]], e cila merr frymëzim nga figura sicilian Frat Diego La Matina, viktimë e Tribunalit të Inkuizicionit Siçilian, i cili vret Juan Lopez De Cisneros, [[Inkuizicioni|inkuizitor]] në [[Mbretëria e Siçilisë|Mbretërinë e Siçilisë]].<ref>{{Cite web |last=Vittorio Sciuti Russi |date=7 qershor 2004 |title=Il martirio dell'"affannoso innocente": l'inquisitore di Sicilia Juan López de Cisneros |url=https://zdjp.si/wp-content/uploads/2015/09/sciutti-rusi.pdf|language=it}}</ref> === Komedia === Gjithashtu në vitin 1965 u publikua komedia e tij ''L'onore''<ref>{{Cite web |title=L'onorevole: dramma in tre atti |url=https://books.google.it/books/about/L_onorevole.html?id=TfAIAQAAMAAJ&hl=en&redir_esc=y|language=it}}</ref>, e cila është një denoncim i pamëshirshëm i bashkëpunimit midis qeverisë dhe [[Mafia|mafias]]. === Kthimi në zhanrin e detektivit === Viti 1971 është viti i ''Il contesto'', me të cilin autori i rikthehet zhanrit detektiv. Historia sillet rreth Inspektorit Rogas, i cili duhet të zgjidhë një rast të ndërlikuar që buron nga një keqdrejtësi dhe një seri vrasjesh gjyqtarësh. Edhe pse romani zhvillohet në një vend imagjinar, lexuesi e njeh pa mundim Italinë bashkëkohore. Libri ngjall shumë polemika, më shumë politike sesa estetike, në të cilat Sciascia nuk dëshiron të marrë pjesë, duke tërhequr kështu nominimin e romanit për çmimin Campiello.<ref name="italialibri">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia (1921-1989) |url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html}}</ref> Ndërkohë'', botohet Todo modo'', një libër që flet për "katolikët që merren me politikë" dhe që kritikohet nga hierarkitë kishtare.<ref name="italialibri">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia (1921-1989) |url=https://www.italialibri.net/autori/sciascial.html}}</ref> Historia, e zhanrit detektiv, zhvillohet në një eremitazh/hotel ku kryhen ushtrime shpirtërore. Në këtë vend, gjatë tërheqjes vjetore të një grupi njerëzish "të fuqishëm", përfshirë kardinalë, politikanë dhe industrialistë, ndodh një sërë krimesh shqetësuese. Ky roman u bë edhe film (''Todo modo''), me regji nga Elio Petri në vitin 1976. === Angazhimi politik === Në zgjedhjet bashkiake [[Palermo|të Palermos]] në qershor 1975, shkrimtari kandidoi si kandidat i pavarur në listat e Partisë Komuniste Italiane; ai u zgjodh me një numër të lartë preferencash, duke zënë vendin e dytë për nga numri i preferencave pas Achille Occhetto-s,<ref>{{Cite web |last=Euclide Lo Giudice |title=Leonardo Sciascia consigliere comunale a Palermo |url=https://www.amicisciascia.it/component/k2/item/532-leonardo-sciascia-consigliere-comunale-a-palermo.html|language=it}}</ref> sekretarit rajonal të partisë, dhe përpara një kandidati tjetër të shquar, Renato Guttuso-s.<ref name="impegno">{{Cite web |title=L'impegno civile |url=http://www.regalpetra.it/contenuti/impegno.htm |publisher=regalpetra.it|language=it}}</ref> Në të njëjtin vit ai botoi ''La scomparsa di Majorana'',<ref name="WeSchool">{{Cite web |title=Leonardo Sciascia: biografia e opere |url=https://library.weschool.com/lezione/sciascia-romanzi-gialli-e-mafia-6489.html}}</ref><ref name="Fond. Sciascia">{{Cite web |last=Paolo Squillacioti |title=Fondazione Leonardo Sciascia |url=http://www.fondazioneleonardosciascia.it/biografia/}}</ref> një hetim mbi zhdukjen e [[Fizika|fizikantit]] Ettore Majorana që ndodhi në vitet [[Vitet 1930|1930.]] Gjithashtu, në lidhje me Ettore Majorana, Leonardo Sciascia, në vitin 1974, deklaroi në disa raste se e kishte takuar personalisht në një manastir në Kalabri, ku shkoi ta vizitonte dy herë. ==== Ndërhyrja në debatin publik dhe parlamentar ==== Sciascia ishte shumë aktiv në debatin parlamentar, duke paraqitur pyetje dhe interpelanca shumë të diskutueshme mbi ngjarjet aktuale të nxehta që çuan në diskutim: çështja Evangelisti mbi financimin e paligjshëm të DC-së<ref>{{Cite web |title=INTERPELLANZA 2/00371 presentata da SCIASCIA (PR) in data 03/06/1980 |url=https://dati.camera.it/ocd/aic.rdf/aic2_00371_8|language=it}}</ref>, çështja Donat-Cattin<ref>{{Cite web |title=:: Radicali.it :: |url=http://old.radicali.it/search_view.php?id=47150&lang=&cms=|language=it}}</ref>, skandali i naftës dhe çështja Pecorelli, mashtrimet e lidhura me rindërtimin pas tërmetit të Belice-s, vrasja e magjistratëve Giangiacomo Ciaccio Montalto<ref>{{Cite web |title=UCCISIONE DI CIACCIO MONTALTO: INTERROGAZIONE PARLAMENTARE E INTERVENTO ALLA CAMERA DI LEONARDO SCIASCIA |url=http://old.radicali.it/search_view.php?id=48120&lang=&cms=|language=it}}</ref> dhe Gaetano Costa<ref>{{Cite web |title=Un onorevole siciliano {{!}} Treccani, il portale del sapere |url=https://www.treccani.it/magazine/lingua_italiana/speciali/Sciascia/02_de_Fazio.html |language=it-IT}}</ref>. Në mars të vitit 1982, parlamentarët e Partisë Radikale (përmes pyetjeve nga deputetët Bonino, Rippa, Faccio, Boato dhe të tjerë) dhe të tjerë nga PDUP (Famiano Crucianelli) dhe të pavarur ([[Stefano Rodotà]]), denoncuan [[Tortura|torturën]] e ushtruar ndaj anëtarëve të Brigadave të Kuqe nga policia, kryesisht gjatë rrëmbimit të gjeneralit James Lee Dozier; Ministri i Brendshëm Virginio Rognoni, i cili më vonë pranoi se kishte autorizuar "metodat e ashpra" dhe kishte dhënë "dritën jeshile" për skuadrat speciale të udhëhequra nga Prefekti Umberto Improta dhe zyrtarët nga Fioriolli, Genova dhe Ciocia, i kritikoi ashpër deputetët. Më 23 mars 1982, Sciascia iu drejtua Dhomës së Deputetëve, duke iu kundërpërgjigjur me forcë Ministrit: === Vitet e fundit të jetës === Në të njëjtat vite ai u diagnostikua me mielomë të shumëfishtë.<ref name="Siciliafan">{{Cite web |date=17 shkurt 2022 |title=Leonardo Sciascia, vita, opere e pensiero dello scrittore siciliano |url=https://www.siciliafan.it/leonardo-sciascia-vita-e-opere/|language=it}}</ref> Ai u detyrua gjithnjë e më shumë të largohej nga Siçilia për [[Milano|në Milano]] për trajtim, por vazhdoi, megjithëse me vështirësi, aktivitetin e tij si shkrimtar. Në vitin 1984 ai botoi ''Occhio di Capra'',<ref>{{Cite web |title=OCCHIO DI CAPRA (1984) |url=https://invitoallalettura.com/libri/10015-occhio-di-capra.html|language=it}}</ref> një përmbledhje me thënie dhe proverba siciliane, në vitin 1985 ''Cronachette''<ref>{{Cite web |title=Leonardo Sciascia – Cronachette – Sellerio 1985 |url=https://www.semidinchiostro.com/prodotto/leonardo-sciascia-cronachette-sellerio-1985/|language=it}}</ref> dhe në vitin 1986 ''La strega e il capitano'',<ref>{{Cite web |title=La strega e il capitano |url=https://www.adelphi.it/libro/9788845934278|language=it}}</ref> një ese për të përkujtuar lindjen e [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]]. Në vitin 1987, ai kuroi një ekspozitë shumë sugjestive brenda Mole Antonelliana në [[Torino]], të titulluar ''"I panjohur për veten time'' " (Prill-Qershor). U shfaqën pothuajse 200 fotografi të rralla, të zgjedhura nga Leonardo Sciascia dhe të huazuara në origjinal nga institucione të rëndësishme në të gjithë botën. Ato janë portrete të shkrimtarëve të famshëm, nga dagerotipet e para deri në ditët e sotme, nga [[Edgar Allan Poe]] te [[Rabindranat Tagora|Rabindranath Tagore]], te [[Maksim Gorki|Gorky]] te [[Jorge Luis Borges]] . Katalogu u shtyp nga Bompiani dhe, përveç esesë së Sciascias ''"Portreti fotografik si enteleki''<ref>{{Cite web |last=Francesca Bella |title=Leonardo Sciascia e la fotografia |url=https://www.elapsus.it/2024/07/leonardo-sciascia-e-la-fotografia.html|language=it}}</ref> përmban 163 portrete dhe po aq citate nga shkrimtarët e lidhur me të. Çelësi i ekspozitës është ndoshta citimi nga [[Antoine de Saint-Exupéry]]: Një nga betejat e tij të fundit politike ishte në mbrojtje të Enzo Tortorës (mikut të tij të hershëm, viktimë e [[Shkelja e drejtësisë|një keqdrejtësie]] dhe gjithashtu i bërë një militant radikal) dhe mbështetjes së dhënë Adriano Sofrit, i akuzuar në vitin 1988 për vrasjen e Calabresit (Sciascia kërkoi gjithashtu që të hidhej dritë më në fund mbi vdekjen e [[Anarkia|anarkistit]] Giuseppe Pinelli në vitin 1969).<ref>{{Cite web |date=19 gusht 2003 |title=Speciale Adriano Sofri: Sciascia, scopriamo chi ha ucciso Pinelli |url=http://www.radioradicale.it/scheda/170702/speciale-adriano-sofri-sciascia-scopriamo-chi-ha-ucciso-pinelli |publisher=[[Radio Radicale]]|language=it}}</ref> Disa muaj para se të vdiste ai shkroi ''Alfabeto pirandelliano'', ''A futura memoria (se la memoria ha un futuro)'', e cila u botua pas vdekjes, dhe ''Fatti diversi di storia letteraria e civile'' botuar nga Sellerio. === Vdekja === Leonardo Sciascia vdiq në [[Palermo]] më 20 nëntor 1989, pas ndërlikimeve të sëmundjes që e prekte ( nefropatia e mieloma multiple me dështim kronik të veshkave, për të cilën ai shpesh i nënshtrohej hemodializës<ref>Guido Ceronetti, ''Per le strade della Vergine''[https://books.google.it/books?id=HwC-CwAAQBAJ&pg=PT63&lpg=PT63&dq=leonardo+sciascia+insufficienza+renale&source=bl&ots=PgU0fyiUE6&sig=x3Asa2qH_5Z3rdXbTgI9nh1LztI&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwipgZ_FvrvXAhUGLVAKHTYQA3oQ6AEIJzAA#v=onepage&q=leonardo%20sciascia%20insufficienza%20renale&f=false estratto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113221828/https://books.google.it/books?id=HwC-CwAAQBAJ&pg=PT63&lpg=PT63&dq=leonardo+sciascia+insufficienza+renale&source=bl&ots=PgU0fyiUE6&sig=x3Asa2qH_5Z3rdXbTgI9nh1LztI&hl=it&sa=X&ved=0ahUKEwipgZ_FvrvXAhUGLVAKHTYQA3oQ6AEIJzAA#v=onepage&q=leonardo%20sciascia%20insufficienza%20renale&f=false|date=13 novembre 2017}}</ref>), dhe kërkoi një funeral në Kishë, në mënyrë që "të mos shkaktonte shumë skandal" rreth familjes në Racalmuto.<ref name="epitaffio1">{{Cite news |title=Sciascia, svelato l'ultimo enigma |url=http://archiviostorico.corriere.it/2007/settembre/05/Sciascia_svelato_ultimo_enigma_co_9_070905042.shtml|language=it}}</ref> Me të në arkivol, gruaja dhe miqtë e tij donin të vendosnin një kryq argjendi, një simbol që ai e respektonte, edhe pse nuk ishte besimtar në kuptimin e ngushtë (por as [[Ateizmi|ateist]]: ''"Unë udhëhiqem nga arsyeja, ndjenja e ndriçuar e inteligjencës, ndjenja njerëzore dhe e krishterë e jetës, kërkimi i së vërtetës dhe lufta kundër padrejtësisë, mashtrimit dhe mistifikimeve"'', shkroi ai <ref>{{Cite web |last=[[Onofrio Pirrotta]] |date=26 qërshor 2010 |title=Sciascia, il grande eretico che manca all'Italia |url=http://www.thefrontpage.it/2010/06/26/sciascia-il-grande-eretico-che-manca-allitalia/ |publisher=The Front Page|language=it}}</ref>).<ref name="giallo">{{Cite web |last=Tano Gullo |date=15 nëntor 2012 |title=Come nacque il giallo della conversione di Sciascia |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2012/11/15/come-nacque-il-giallo-della-conversione-di.html|language=it}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gaspare Agnello |date=30 gusht 2009 |title=Leonardo Sciascia “Il Dio di Sciascia” |url=http://www.gaspareagnello.it/2009/08/leonardo-sciascia-il-dio-di-sciascia/|language=it}}</ref> Në funeral ai u kujtua nga fjalë të shumta vlerësimi, përfshirë ato të mikut të tij të madh [[Gesualdo Bufalino]].<ref>{{Cite news |title=Leonardo Sciascia: la testimonianza di Gesualdo Bufalino |url=http://www.raiscuola.rai.it/articoli-programma-puntate/leonardo-sciascia-la-testimonianza-di-gesualdo-bufalino/3592/default.aspx|language=it}}</ref> Ai është varrosur në varrezat e Racalmutos, qytetit të tij të lindjes; == Fondacioni Leonardo Sciascia == Fondacioni Leonardo Sciascia, një organizatë bamirëse e njohur ligjërisht, u krijua nga Bashkia e Racalmutos në marrëveshje me shkrimtarin, i cili dhuroi një koleksion të vlefshëm portretesh shkrimtarësh, pothuajse të gjitha botimet italiane dhe të huaja të librave të tij, letra të marra gjatë më shumë se gjysmë shekulli aktivitet letrar dhe afërsisht dy mijë vëllime nga biblioteka e tij. [[Skeda:Biblioteca_Fondazione_Sciascia.jpg|alt=biblioteca|parapamje]] Mikpritës i konferencave prestigjioze letrare dhe shkencore, ekspozitave [[Piktura|të pikturës]] [[Skulptura|dhe skulpturës]], shfaqjeve [[Muzika|muzikore]], festivaleve [[Kinemaja|të filmit]] dhe seminareve studimore mbi tema të ndryshme, si dhe kurator dhe promovues i botimeve të lidhura ngushtë me kujtesën, punën dhe përditësimin e mesazhit të Leonardo Sciascias, Fondacioni mban kontakte me studiues italianë, spanjollë, francezë, polakë, gjermanë, hungarezë, rusë dhe britanikë; një ekspozitë e portreteve të Sciascias është shfaqur në [[Parisi|Paris]], [[Varshava|Varshavë]], [[Amsterdami|Amsterdam]], [[Këlni|Këln]], [[Beogradi|Beograd]], [[Vjena|Vjenë]], [[Podgorica|Podgoricë]] dhe [[Novi Sadi|Novi Sad]], në bashkëpunim me Institutet Kulturore Italiane dhe shoqatat kulturore. == Shoqata "Miqtë e Leonardo Sciascia" == [[Skeda:Tomba_di_Sciascia_3.jpg|majtas|parapamje|Epigraf mbi varrin e Sciascias]] [[Skeda:Leonardo_Sciascia.jpg|parapamje|Leonardo Sciascia]] Në fillim të vitit 2010, u nënshkrua një marrëveshje me shtëpinë botuese historike fiorentine Leo S. Olschki, sipas së cilës botohet çdo vit një revistë shkencore ndërkombëtare, ''Todomodo''. Kjo revistë pret kontribute origjinale të paraqitura me ftesë ose spontanisht përmes ''thirrjeve për punime'' . Krahas revistës, është krijuar një seri jo-fiktive, e titulluar ''Sciascia, Shkrimtar Evropian'' . Ajo përmban vëllime që pasqyrojnë projekte kërkimore që eksplorojnë marrëdhëniet e shkrimtarit me një larmi të gjerë kulturash. Në mars të vitit 2011, seria u përurua me vëllimin "Troppo poco pazzi", redaktuar nga Renato Martinoni (Universiteti i St. Gallen, [[Zvicra|Zvicër]]), kushtuar vizitave të shkrimtarit në Zvicër.<ref>{{Cite web |last=Renato Martinoni |title=Troppo poco pazzi: Leonardo Sciascia nella libera e laica Svizzera |url=https://books.google.it/books/about/Troppo_poco_pazzi.html?id=o8SluAAACAAJ&source=kp_book_description&redir_esc=y |publisher=L.S. Olschki|language=it}}</ref> Në janar të vitit 2015, u botua vëllimi i dytë me titull "Leonardo Sciascia dhe Jugosllavia", redaktuar nga Ricciarda Ricorda (Universiteti Ca' Foscari, Venecia), mbi marrëdhëniet që shkrimtari kishte me botën kulturore sllovene, kroate dhe të tjera jugosllave që nga fillimi i viteve 1960. Që nga viti 2010, çdo nëntor, në përvjetorin e vdekjes së shkrimtarit, shoqata ka promovuar ''Colloquia-n e Leonardo Sciascia-s'' në qytete të ndryshme, ngjarje për debat publik midis specialistëve të Sciascia-s dhe studiuesve nga disiplina të tjera për të thelluar në temat origjinale të veprës. == Çmimet == Emrat e mëposhtëm janë emëruar sipas Leonardo Sciascias: * Biblioteka Bashkiake e [[Palermo|Palermos]] * Biblioteka Bashkiake e Milenës * Shkolla e mesme shtetërore në Sant'Agata di Militello (Messina) * Instituti gjithëpërfshirës i Racalmuto (Ag), vendlindjes së tij * ''Parku letrar Leonardo Sciascia'',<ref>{{Cite web |title=Regalpetra. ''Parco Letterario Leonardo Sciascia'' |url=http://www.regalpetra.it/|language=it}}</ref> midis Racalmuto, Caltanissetta dhe Enna * ''Muzeu i Mafias'' në Salemi (Trapani)<ref>{{Cite web |date=11 maj 2010 |title=Inaugurato il “Museo della Mafia” dedicato a Leonardo Sciascia |url=http://www.amicisciascia.it/inaugurato-il-museo-della-mafia-dedicato-a-leonardo-sciascia.html |publisher=amicisciascia.it|language=it}}</ref> * Instituti Teknik Tregtar dhe Turistik i Erice - Valderice (Trapani)<ref>{{Cite web |title=Istituto Tecnico Commerciale e per il Turismo Leonardo Sciascia Erice - V alderice |url=http://www.sciascia-erice.it/|language=it}}</ref> * Instituti Teknik për Tregti, Ekonomi, Teknologji dhe Turizëm i Agrigentos<ref>{{Cite web|title=Istituto Tecnico Commerciale, Economico, Tecnologico e per il Turismo di Agrigento |url=http://www.itcsciascia.com/|language=it}}</ref> * Çmimi Letrar Racalmare në Grotte (Ag) * Fondacioni Leonardo Sciascia në qytetin e tij të lindjes, Racalmuto, i cili merret me përhapjen e kulturës<ref>{{Cite web |title=Fondazione Leonardo Sciascia- la vita, le opere, il teatro e |url=http://www.fondazioneleonardosciascia.it/|language=it}}</ref> * Gjithashtu në Racalmuto ndodhen "vendet Sciasciane", domethënë ato që e frymëzuan shkrimtarin: Circolo Unione, i njohur edhe si Circolo della Concordia, i përshkruar në librin ''Le parrocchie di Regalpetra'' dhe ku Sciascia ishte anëtare, CasaSciascia, ku shkrimtari jetoi si fëmijë dhe kur ishte i martuar deri në vitin 1958, e hapur për publikun nga Pippo Di Falco i cili e bleu atë për ta bërë muze dhe qendër studimi mbi shkrimtarët sicilianë, klasa ku Sciascia dha mësim nga viti 1949 deri në vitin 1957, e rindërtuar në vitin 2007 në shkollën fillore "Generale E. Macaluso" (tavolinat e vjetra të shkollës u restauruan në vitin 1999 për xhirimin e filmit dokumentar "Ce ne ricorderemo, di questo pianeta" nga Salvo Cuccia, falë punës së ekspertëve të historisë lokale [[Salvatore Picone]], Carmelo Marchese dhe Pietro Tulumello të cilët në vitin 2007 bashkëpunuan me drejtoreshën e shkollës Stefana Morreale dhe kryetarin e bashkisë së Racalmuto-s Luigi Restivo Pantalone për ndërtimin dhe instalimin e klasës-muze kushtuar mësuesit Leonardo Sciascia). Në vitin 2014, falë interesit të kryetarit të bashkisë së Racalmuto-s Emilio Messana dhe këshilltarit për Kulturën [[Salvatore Picone]], vendet e Sciascia-s u përfshinë, me Dekretin nr. 05 të datës 17.09.2014 të Departamentit Rajonal të Trashëgimisë Kulturore dhe Identitetit Siçilian, në Hartën Rajonale të Vendeve të Identitetit dhe Kujtesës. Ndër "vendet e Sciascia-s" janë edhe distrikti Noce, shpella e Fra Diego La Matina, teatri Regina Margherita, Kisha e Madonna del Monte. Vendet janë pjesë e itinerarit turistik të quajtur "Itinerari i Shkrimtarëve" në provincat e Agrigento-s dhe Caltanissetta-s, krijuar nga gazetari Felice Cavallaro . Për të mësuar më shumë rreth historisë së "vendeve kryesore skiasciane" - nga Racalmuto në Caltanissetta, në Palermo, Romë, Milano e Manzonit, Parisi i tij i dashur dhe Spanja - lexoni librin "Dalle parti di Leonardo Sciascia" nga [[Salvatore Picone]] dhe Gigi Restivo (Zolfo editore, 2021), me një parathënie nga Gaetano Savatteri, shkruar për 100-vjetorin e lindjes së shkrimtarit të madh sicilian. == Veprat e plota == * ''Vepra. 1956–1971'', redaktuar nga Claude Ambroise, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 1987–2004 ISBN 978-88-452-0282-7 * ''Vepra. 1971-1983'', redaktuar nga Claude Ambroise, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 1989-2004 ISBN 978-88-452-1476-9 * ''Vepra. 1984-1989'', redaktuar nga Claude Ambroise, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 1991-2004 ISBN 978-88-452-1699-2 * ''Vepra. 1956–1989. Redaktuar nga Claude Ambroise'', komplet kutish me 3 vëllime, Koleksioni i Klasikëve Bompiani, Bompiani, Milano, 2004, ISBN 88-452-3253-0 * ''Vepra. Vëllimi I: Trillim · Teatër · Poezi'', redaktuar nga Paolo Squillacioti, Seria La Nave Argo nr. 15, Adelphi, Milano, 2012, ISBN 978-88-459-2744-7 * ''Vepra. Vëllimi II: Inkuizicione · Kujtime · Ese. Vëllimi I: Inkuizicione dhe Kujtime'', redaktuar nga Paolo Squillacioti, Seria La Nave Argo nr. 16, Adelphi, Milano, 2014 ISBN 978-88-459-2944-1 * ''Punimet. Vëllimi II: Inkuizicionet · Kujtime · Ese. Vëllimi II: Ese letrare, historike, arti dhe civile'', redaktuar nga Paolo Squillacioti, seria La Nave Argo n.18, Adelphi, Milano, 2019, ISBN 978-88-459-3443-8 == Vepra == === Romane === * ''Dita e Bufit'', Torino, Einaudi, 1961 * ''Këshilli i Egjiptit'', Torino, Einaudi, 1963 * ''Secilit të vetin'', Torino, Einaudi, 1966 * ''Konteksti . Një parodi'', Torino, Einaudi, 1971 * ''Todo modo'', Torino, Einaudi, 1974 * ''Kandidi, ose Një Ëndërr e Bërë në Siçili'', Torino, Einaudi, 1977 * ''Shtriga dhe Kapiteni'', Milano, Bompiani, 1986 * ''[[1912 + 1]]'', Milano, Adelphi, 1986 <ref>{{Cite web |title=Uno Sciascia inedito e postmoderno: 1912+1 |url=http://www.elapsus.it/2014/10/uno-sciascia-inedito-e-postmoderno-19121.html|language=it}}</ref> * ''Dyer të Hapura'', Milano, Adelphi, 1987 * ''Kalorësi dhe Vdekja . Sotie'', Milano, Adelphi, 1988 * ''Një histori e thjeshtë'', Milano, Adelphi, 1989, ISBN 88-459-0729-5 === Historitë === ==== Përmbledhje me tregime të shkurtra ==== * ''Xhaxhallarët e Siçilisë'', Torino, I gettoni, Einaudi, 1958 ** ''Antimoni'', në ''Xhaxhallarët e Siçilisë'' (botimi i 2-të), Torino, Einaudi, 1960 * ''Përralla Siçiliane'', Urbino, Instituti Shtetëror i Artit për Dekorimin dhe Ilustrimin e Librave, 1966 (botuar më vonë me titullin ''Deti, Ngjyra e Verës'' ) * ''Deti Ngjyra e Verës'', Torino, Einaudi, 1973 * ''[[Cronachette|Kronika të Vogla]]'', Palermo, Sellerio, 1985 === Përmbledhje poezish === * ''Tregime të Diktaturës'', Romë, Bardi, 1950. * ''[[La Sicilia, il suo cuore|Siçilia, zemra e saj]]'', Romë, Bardi, 1952. === Tekste teatrale === * ''[[L'onorevole (Sciascia)|I Nderuari]] . Dramë në tre akte'', Torino, Einaudi, 1965. * ''Recitim i polemikës së Liparit kushtuar AD'', Torino, Einaudi, 1969. * [[I mafiosi (Sciascia)|''Mafiozët'']], Torino, Einaudi, 1976. === Skenarë === * ''"Çmenduria"'', me regji nga Marcello Andrei ([[1963]]) * ''Italia e parë nga qielli'', episodi ''i Siçilisë'', me regji nga Folco Quilici (1970) * ''Bronte: Kronikë e një masakre që librat e historisë nuk e kanë treguar'', me regji nga Florestano Vancini ([[1972]]) * ''[[La singolare avventura di Francesco Maria|Aventra e vetme e Francesco Maria]]'', episodi i serialit televiziv ''10 regjisorë italianë, 10 tregime italiane'', me regji nga Enzo Muzii [[1983|(1983)]] '''Referencat''' [[Kategoria:Aktivistë kundër dënimit me vdekje]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] nhil86a62bk0arf5q5634gg7w5dlgkq 2 401432 2986491 2986115 2026-06-01T21:10:26Z Regina Gashi 188447 2986491 wikitext text/x-wiki  {{Other uses|Iuno (discretiva)}} [[Skeda:Statue_de_Junon,_Louvre,_Ma_485,_trois_quarts.JPG|parapamje|Statuja e Mbretëreshës Juno, e kurorëzuar dhe duke mbajtur një glob në dorë, sikur të ishte mbretëresha e botës. [[Muzeu i Luvrit|Muzeu Luparense]]]] [[Skeda:Arte_romana,_triade_capitolina,_160-180_dc_(guidonia_montecelio,_museo_civico_archeologico)_01.jpg|parapamje|300x300px|Trias Capitolina Praenestina : nga e majta në të djathtë Minerva, Jupiteri, Juno.]] '''Juno''' ishte [[perëndesha]] më e madhe [[Mitologjia romake|romake]] e cila ushtronte shumë funksione, sepse ajo ishte perëndeshë [[Martesa|e martesës]], e lindjes dhe në përgjithësi e grave.Ashtu si burrat betoheshin për [[Gjeniu|Gjeniun]] e tyre, ashtu betoheshin edhe për Junionën e tyre.Ajo nuk kishte ndikim vetëm në jetën private: ajo merrej edhe me çështjet shtetrore sepse ishte mbrojtëse e mbretërisë dhe e pushtetit (me emrin Juno Regina- Juno Mbretëreshë). Ajo nuk i qëndronte larg as [[Lufta|luftës ,]] pasi shumë studiues bashkëkohorë e kanë konsideruar mbrojtëse të rinisë luftarake. Ajo u identifikua me perëndeshën greke [[Hera]] (<nowiki>''Hera''</nowiki>). Perëndesha të tjera të huaja, si [[Uni]] perëndesha etruske, dhe [[Tanit]] /Caelestis , perëndesha kartagjenase u bashkuan në të njëjtën perëndeshë si Junonën.Juno është grua dhe motra e Jupiterit. Kafshët e dashura të saj ishin palloi, i cili përfaqësonte krenarinë dhe dëshirën femërore për bukuri, dhia, pata dhe deri diku gjarpri. Muajin qershor (Iunius) e konsideronte si të vetin, megjithëse ishte e lidhur ngushtë me Hënën, nuk mori një ditë të javës të kushtuar asaj,ajo u zemërua sepse nuk i kishte dhënë emrin e saj asnjë planeti. == Mbi tregimet mitologjike == [[Skeda:Carracci_-_Jupiter_et_Junon.jpeg|parapamje|Juno dhe Jupiteri.. Pikturë nga Hannibal Carracci .]] Pasi u identifikua me Herën, romakët ia kaluan Junonës së tyre të gjitha tregimet homerike, hesiodike ose ato të transmetuara nga poetë të tjerë për perëndeshën greke, veçanërisht gjenealogjinë hyjnore. Ashtu si Hera thuhej se ishte bija e Kronit dhe Reas, edhe Juno ishte bija e Saturnit dhe Opës (prandaj poetët latinë e quajnë shpesh Saturnia), motra dhe njëkohësisht gruaja e Jupiterit, nëna e Vullkanit, Marsit dhe Hebës, si edhe motra e Neptunit, Plutonit, Ceresit dhe Vestës. Ndërsa poetët latinë dëshironin t’i lidhnin origjinat romake me Luftën e Trojës, ata i shtuan mitologjisë së Junonës tregime të reja, shumicën e të cilave është kënaqësi t’i lexosh në Eneidën e Vergilit. === Në Eneidë === Virgjili ruajti tiparet e perëndeshës greke, madhështinë, krenarinë, zemërimin, xhelozinë dhe mbi të gjitha urrejtjen [[Troja|ndaj trojanëve]] e cila kishte lindur nga [[Paridi|gjykimi i Parisit]] dhe rrëmbimi i Ganimedit . Prandaj, në fillim të Eneidës, flota e heroit të egër [[Enea Ankiziadi|Ene,]] për shkak të zemërimit të paharrueshëm të ''Junonës së egër,'' endet prej kohësh nëpër dete dhe shokët e tij kanë përjetuar shumë vuajtje.Atëherë Juno e bindi Eolin që, duke lëshuar erërat mbi të cilat ai ishte caktuar rojtar, të ngrejë një stuhi të madhe që do t'i fundosë anijet. Por Neptuni, pasi kuptoi se mbretëria e tij po trazohej pa urdhërin e tij, doli nga thellësitë e detit dhe qetësoi dallgët. Anijet e dëmtuara të Eneut mbërritën në Afrikë, pranë Kartagjenës, një qytet ku Junonderohej me një kulturë shumë të pasur.Prandaj nuk ka dyshim se Juno është barazuar me perëndeshën Puniketë Tanit, e cila pas shkatërrimit të Kartagjenës adhurohej në Romë dhe në Perandorinë Romake nën emrin Juno Caelestis.Në librin e katërt, Juno, e mashtruar nga dredhitë e Venusit, nënës së Eneut, përkrah dashurinë midis Dionës dhe Eneut, sepse shpreson se kështu do të mund ta largojë heroin dardan nga Italia. Ajo e dinte se, nëse Eneu do të arrinte në Itali, në vendin që fatet ia kishin caktuar, pasardhësit e tij romakë një ditë do ta shkatrronin Kartagjenën e saj. Por as perënditë nuk mund t'i ndryshojnë fatet. Prandaj, pasi e kishte lodhur më kot burrin e saj Jupiterin me lutje dhe kërcënime të pafrytshme, ajo thërret: : ''<nowiki>''Nëse nuk mund t'i përkul perënditë, do t'i lëvizë fuqitë e Ferrit (Akerontit).Nuk do t'</nowiki>u'' ''jepet'' ''mbretërive latine ta pengojnë këtë;Lavinia,është'' ''e caktuar nga fati dhe mbetet'' ''bashkëshorte e palëkundur.'' ''Por'' ''të paktën më lejohet ta vonoj dhe'' ''t’u shtoj pengesa'' ''ngjarjeve kaq'' ''të mëdha.<nowiki>''</nowiki>'' Pa humbur kohë, nëpërmjet Allekto-së, një përbindëshe [[Ferri|e Ferrit]],Junona nxit një luftë të përgjakshme midis Rutulëve dhe Dardanëve. Për shkak të këtij zemërimi, Junona i urdhëron Iturnës, motrën e Turnit, që ta bindë Turnin të bëjë luftë. Ajo e mbron Turnin, udhëheqësin e Rutulëve, deri në vdekje. Megjithat, ndonëse arriti ta vonojë përmbushjen e fatit me derdhjen e shumtë të gjakut, nuk mundi ta shkatërronte atë.I habitur nga kokëfortësia e urrejtjes së saj, vetë poeti pyet me dyshim;''<nowiki>''</nowiki>A ka vallë zemërimekaq të mëdha në shpirtrat e perëndive qiellore'' ?<nowiki>''</nowiki>. Më në fund,vetëm në librin e dymbëdhjetë, vetëm në fund [[Eneida|të Eneidës]], pasi Jupiteri i premton asaj nderime të mëdha midis kombeve latine, ai e lë mënjanë zemërimin e tij. : "... : " ''Asnjë komb nuk do t'i festojë nderimet tuaja në mënyrë të barabartë'' ."''Juno pohoi me kokë këto fjalë dhe, e gëzuar, e ktheu mendjen nga vendi'';. === Në Ovid === [[Skeda:Dupondius_à_l'effigie_de_Lucille.jpg|parapamje|Dupondius për Lucilla Augustën. Në anën tjetër Mbretëresha Juno mban një tas dhe një skeptër. Një pallua e shoqëron atë në këmbët e saj.]] Ovidi dha një dëshmi tjetër për keqdashjen e Junonës ndaj romakëvekur këndoi se gjatë luftës midis[[Titus Tatius|Titit Tatius]] dhe [[Romulus|Romulit,]] Juno hapi fshehurazi portën e qytetit të Romulit për t'u hapur rrugë ushtarëve [[Sabinët|sabinë]]. Venusi e ndjeu këtë dhe u kërkoi ndihmë [[Naiad|Najadeve]] të tempullit [[Janusi|të Janusit]], të cilat, duke hedhur një sasi të madhe uji të valë, i sprapsën armiqtë ndërsa po hynin (në rrëfime të tjera të së njëjtës ngjarje, thuhet se vetë [[Janusi]] e ka bërë këtë). Po kështu, në fillim të librit të gjashtë,vetë perëndesha e''Kreshmëve,'' i shpjegon poetit arsyet pse ishte kaq e zemëruar me trojanët dhe romakët, për kaq kohë, ndërsa kërkon nderime të mëdha nga latinët me të cilat grekët, kartagjenasit dhe sabët, të cilët ishin nënshtetas ndaj romakëve, duhet të kompensoheshin, megjithëse ata gjithmonë e kishin adhuruar Junonën me devotshmëri dhe nderim. == E adhurimit romak == Romakët jo vetëm që e nderonin Junonën si një lovis në traditën etuske të Kapitolinës, ku fshihej nën hijen e burrit të saj, por shumë tempuj dhe drita ishin të shenjta për të si në qytet ashtu edhe në pjesën tjetër [[Lacio|të Laciumit]] . Meqenëse kjo perëndeshë kryente funksione të ndryshme ose më saktë nofka, më të rëndësishmet prej të cilave janë;Juno Regina, Juno Lucina, Juno Pronuba, Juno Iuga, Juno Cinxia, Juno Moneta, Juno Sospita, Juno Curitis, Juno Caprotina, Juno Sororia, Juno Covella. === Mbretëresha e hënës === Ashtu si në Eneidë, Mbretëresha ishtesë pari perëndesha e armiqve,sepse kur [[Diktatura|diktatori]] Kamilus në vitin [[396 p.e.s.|396 pas Krishtit]] e kishte rrethuar prej kohësh qytetin e Veientines ai ndërmori të përgadiste një fitore për veten e tij, me qëllim që ta joshte perëndeshën e tyre (Uni etrusk).?) te romakët me anë zë ritevetë evokimit.Prandaj, nëse do të kishte qenë fitimtar,ai premtoi perëndeshës një vend të përjetshëm dhe adhurimin më të luksoz në Romë. Për të cilën u tregua një histori e mrekullueshme sepse, pasi qyteti u pushtua, Kamili urdhëroi që statuja e Junës të hiqej nga tempulli i saj dhe të transferohej në Romë. një ushtar që po ndiqte urdhrat thuhet se e ka pyetur perëndeshën nëse ajo dëshironte të vinte në Romë (nuk dihet nëse me shaka apo me seriozitet) dhe për habinë e të gjithëve, statuja u përgjigj me zë të qartë se ajo dëshironte.Jo shumë kohë më pas, vetë Kamilusi i kushtoi një tempull në kodrën Aventine Mbretëreshës Juno. Më vonë, pati një tempull tjetërkushtuar Mbretëreshës Juno, të ndërtuar nga konsulli Marcus Aemilius në [[187 p.e.s.|vitin 187 p.e.s. gjatë]] Luftës [[Liguria|Liguriane]] dhe të ndërtuar tetë vjet më vonë nga i njëjti [[Censori|censor]] ( [[179 p.e.s.]] ),kushtuar perëndeshës më të madhe të kartagjenasve, Tanit/Caelestis, dhe ajo vetë krahasohej me Mbretëreshën Juno (jo vetëm nga poetja Aneida!). Dhe Capitotina ndonjëherë quhej Mbretëresha Juno.sepse ajo shoqërohej me pallatin mbretëror. Në monedhat e perandoreshave romake, të cilat ajo imitohej me dëshirë, Mbretëresha shpesh përshkruhej si një figurë femërore në këmbë, që mbante një tas dhe një skeptër. Ndonjëherë një pallua shtohej në këmbët e saj. Po kështu, në sestertiusin e shenjtërimit të Faustinës, perandoresha përshkruhet e ulur mbi shpinën e një palloi dhe duke mbajtur një skeptër të ngritur drejt qiellit. === Psherëtimë në hënë === [[Skeda:Roscia3.jpg|parapamje|[[Denarius|Një denar i dhëmbëzuar]] [[Lucius Roscius Fabatus|i Lucius Roscius Fabatus]] . Në njërën anë koka e Juno Sospitës, në anën tjetër një virgjëreshë që i ofron ushqim një dragoi. Krahaso Propertius IV,8.]] Juno Sospita, ose ndoshta më saktë Sispes një perëndeshë luftëtare që adhurohej në Lanuvium, në qytetin e lashtë të latinëve të lashtë, që nga koha e shpërbërjes së Konfederatës Latine ( [[338 p.e.s.]] ), kulti i Sospitës së popullit Luno u bë i zakonshëm për Romakët dhe Lanuvinët, të cilëve më pas iu dha qyteti romak. Sepse romakët e mbanin atë kult me nder të madh, siç duket nga përshkrimi i saktë që na ka lënë [[Ciceroni]] dhe nga shumë monedha që tregojnë figurën e saj. Sepse në kohën [[Republika Romake|e Republikës së lirë,]] figura e Sospitës gjendet më shpesh në [[Denarius|denar]] sesa në të gjithë popujt e tjerë. shprehej nga monedhbërësit e kombeve të Kornuficisë , Mettiae , Papiae , Prociliae, Rosciae, Thoriae të cilat kombe mendohet se kanë qenë Lanuvinae pikërisht për këtë arsye. Pamja e sajë e pazakontë.ishte ajo e një lëkure dhie koka e mbuluar me brirë dhe shpina e mbuluar me këpucë të lagura, ajo mbante një shtizë në njërën dorë dhe një mburojë në tjetrën. Një dragua me kreshtë i parapriu asaj për të cilën është urdhëruar një histori e denjë për t'u kujtuar, për të promovuar virgjërinë e vajzave, Lanuvinët, me sytë e tyre të mbuluar më parë me një fashë, i dërgonin ato në një shpellë të errët pranë tempullit, për t'u ushqyer nga dora e gjarprit që jetonte atje.Nëse dragoi e kishte pranuar me dëshirë ushqimin, ato do të ktheheshin në përqafimin e prindërve të tyre, të shëndetshme, viti do të ishte pjellor dhe nuk kishte të vend për dyshime për virgjërinë e tyre.e cila histori është e dukshme në denarin e fisit Roscian. Tempulli i Lanuviumit '''kushtuar Juno Sospitës, nënës së mbretëreshës''' (ISMR lexohet në një denar të fisit Thorian): titulli i tregon se ajo ishte perëndesha e perandorisë, luftës dhe pjellorisë në të njëjtën kohë) u dedikua dhe u restaurua nga [[Senati Romak]] në fund të Luftës Sociale. Konsujt romakë shkonin në Lanuvium për të kryer ritet e Juno Sospitës në Kalendat e Shkurtit. Sepse ai tempull ishte shumë më i nderuar për shkak të lashtësisë së tij sesa tempulli romak i dedikuar Juno Sospitës nga Cethegus në [[197 p.e.s.|vitin 197 para Krishtit gjatë]] luftës kundër Insubres dhe i dedikuar në Forum Holitorium nga i njëjti [[Censori|censor]] katër vjet më vonë. Në fakt, arkeologët i datojnë themelet e një tempulli të caktuar, të ndërtuar me gurë katrorë nga topos " ''peperine'' " sipas [[Rendi tuskan|rendit toskan]], të gjetur atje, në pjesën e fundit të shekullit të gjashtë para Krishtit dhe ata dyshojnë se ndërtesat e mëparshme të destinuara për adhurim ishin ndoshta tashmë në shekullin e tetë p.e.s. === Juno Curitis === [[Skeda:S03_06_01_020_image_2539.jpg|parapamje|Statuja e Mbretëreshës së Unazave me një skeptër dhe një tas, e quajtur zakonisht ''Hëna e Barberinit'' .]] Perëndesha e luftëtës,Cuntis ose Cuintis ose Quirtis,ishte e pajisur me një shtizë dhe mburojë që qëndronte në një qerre, dhe adhurohejkryesisht midis ''Junonikolave'' të Faliskanëve nga një papë sakral, nga ku adhurimi i saj ndoshta është çuar në Romë; sigurisht, një tempull kushtuar saj është ngritur në Campus Martius, ditëlindja e të cilit ishte më 6 tetor dhe adhurimi i saj në Tiburtus na njihet gjithashtu nëpërmjet Servius dhe mbishkrimeve. Në shkrimet lashta ky mbiemër rrjedh nga fjala [[Sabinët|serbe]] "curis", që do të thotë shtizë. Kështu, me qytetin sabine [[Cures|, Kuriet]] dhe [[Curitiba|Kuriet]] (të cilat filologët modernë i nxjerrin nga *co-vina), ndarje të lashta të popullit romak në të cilat bëhej rekrutimi i ushtarëve,ky emërtim kishte për qëllim të lidhej. Lutjet tiburtine të transmetuara nga Servius konfirmojnë se hëna është patronazhi i djepëve dhe i të rinjve e grave të luftës. ''Juno Curitis me qerren dhe mburojën tënde mbrojti pallatet e mia pranverore'' . Për më tepër, në çdo oborr romak kishte një pllakë kushtuar Juno Quiritus. Kështu, në traditën historike romake, Juno Curitis është 'Juno Hastata',nga Curium nga Mbreti [[Titus Tatius|Titus Tatio]] e sjellë në Romë për t'u bërë patronazhi i oborreve. Nëse qyteti i Curitis ishte vërtet qyteti [[Sabinët|Sabina]] është ende e hapur për dyshime.As Falerii dhe as Tiburi, e lëre më Lanuviumi, nuk janë në territorin Sabin. Pasi emri i qytetarëve, Quirites, rrjedh nga Curii sipas etimologjisë popullore i referohet historisë së Mbretit Titus Tatius, filologët e lashtë mund të shtonin histori të tjera 'sabiniane' për të vazhduar lojën etimologjike.Kështu të paktën mendon Jacob Poucet. Disa nga ritet e festave të festuara në Falerii për nder të Lunos ne i njohim festimet nëpërmjet [[Elegjia|një elegjie]] të caktuar të Ovidit: Në një altar të lashtë të vendosur në një korije të shenjtë, mbheshin [[Suovetaurile|Suovetaurilia]], me djemtë që hidhnin shigjeta. Ata do të gjuanin një dhi në mënyrë konkurruese (sepse çmimi ishte ai që e kishte plagosur). Statuja e perëndeshës mbahej në një qerre dhe rrugët ishin të mbuluara me rroba. Ky kult, si [[Argosi, Greqi|Faliskan ashtu edhe i Tiburtin,]]<nowiki/>quhej Argos, i sjellë nga Greqia në Latium nga një shoqërues i arratisur [[Agamemnoni|e Agamemnonit]], dhe në mbishkrime quhet Luno, si Hera, ''Argolis'' ose ''Argeia.Ajo paraqet'' shumë ngjashmëri midis Lunos së Kurtit dhe Lunos së Sospitën. === Hënë Lucina === Lucina, e cila i sjell foshnjet në dritë, është patronazhi i lindjes së fëmijëve dhe i grave në lindje. Në ditët e festave, matronat i këndonin lavde asaj në këto lëvdata: : " ''Ti, Lucina, na dhe dritë'' ." : mirë : " ''je i pranishëm në lutjen e një gruaje që po lind'' " Një tempull iu kushtua asaj [[Kalendat|në Kalendat]] e Marsit në [[375 p.e.s.|vitin 375 p.e.s.]] në Kodrën Esquiline nga matronat(Kalendet e të gjithë muajve ishin të shenjta për Junonën). Në ditëlindjen e këtij tempulli, Matronalia festonte çdo vit.Matronët i sillnin kurora me lule perëndeshës dhe digjnin [[Temjani|temjan]] aromatik. Shkrimtari i Analeve Lucius Piso dhe poeti Ovid janë autorët e faktit se para se tempulli të ndërtohej atje, romakët e nderonin Junonën në një korije të shenjtë, që në kohën e mbretërve [[Romulus]] dhe Servius Tullius. Atje thuhej se riti i Lupercalias mësohej me qëllim për heqjen e sterilitetit (Ovid) dhe nëse atyre u lindnin foshnje, romakët i shënjonin një monedhë perëndeshës (Lucius Piso). Në këtë mënyrë romakët numëronin dhe numëronin burrat e sapolindur (ngjashëm të vdekurit në tempullin e Libitina ). Edhe në shtëpi, rreth kohës së lindjes së fëmijës, gratë dhe të afërmit e tyre nderonin Junon Lucinën, ndërsa ngrinin tavolina dhe një altar për të marrë dhurata. Atëherë ishte e ndaluar t'i afroheshe vendeve të shenjta nëse më parë nuk ishin zgjedhur të gjitha nyjet si në rroba ashtu edhe në flokë (sepse besohej se nyjet pengonin lindjen e fëmijëve ''përmes simfaisë'' ). Në detyrë të lehtësimit të dhimbjeve të lindjes kishte një garë midis Dianës dhe Junos, aq sa Katulli nuk ngurroi të këndonte se Juno Lucina, emri i Dianës, është i pranishëm me ato që janë në lindje. : ''Ti je Lucina je në dhimbje'' : thuhet se hëna është një fëmijë i lindur. Sepse [[Lucina]] në fillim ishte një perëndeshë më vete: Më vonë ajo u maskua si Diana ose si Luno. Në monedhat e perandoreshave Lucina mban foshnjën madje qëndron mes disa foshnjëve. Në një sestertius të caktuar Lucilla (gruaja e [[Lucius Verus]] dhe vajza [[Mark Aureli|e Mark Aurelius]] ) është paraqitur e ulur, me njërën dorë që mban një lule përpara saj dhe tjetrën që mban një foshnjë të mbështjellë me liri. === Nusja e Hënës, Luga, Cinxia... === Juno kryesonte ceremonitë e dasmës e pothuajse të gjitha ritet martesore kishin hënën e tyre. Juno Pronuba drejtoi ceremoninë e dasmës, Juno Domiduca e çoi vajzën në shtëpinë e burrit të saj, Juno Luga ose Lugalis i'u bashkua çiftit nën zgjedhën e martesës, Juno Cinxia ose Cinctia ia zgjidhte brezin e nuses natën e parë.... === Dhia Juno === Gratë dhe shërbëtoret e Juno Caprotina kryenin ceremoni për Junon më nëntë korrik (7 korrik), të cilat për këtë arsye quheshin Nëntë e Dhive me degën dhe qumështin [[Caprificus|e caprifolia-s]] një pemë [[Ficus|fiku]] që rritet pa kultivim nga njeriu. Arsyeja e këtyre ceremonive lidhej përmes kësaj fabule.Qyteti i Romës u sundua dhe u dogj nga [[galët]] rreth vitit 390 p.e.s. Pasi galët shkuan dhe popujt fqinjë, me punët romake ende të dobëta, kërcënuan se do ta shkatërronin qytetin nëse nuk do të hiqnin dorë nga gratë dhe vajzat e tyre. Ndërsa [[Senati Romak|senatorët]] po diskutonin për këtë çështje në një gjendje të vështirë, një shërbëtore, Tutela ose Filotis, shpiku këtë strategji.Shërbëtoret, të veshura me rrobat dhe stolitë të ndrryshme të zonjave të tyre, u dorëzuan në vend të tyre. Pastaj i provokuan burrat në kampin armik nën dehje, nën pretekstin e një feste. Kur ishin të dehura, gratë ngjiteshin në degët e një peme të caktuar dhie dhe prej andej i'u jepnin një sinjal burrave romakë, të cilët, duke arritur me nxitim, arritën një fitore të lehtë. Nga e cila fitore, morën nderime të mëdha, veçanërisht liria dhe rrobat që kishin veshur dikur, u dekretuan nga senati për ato shërbëtore. Nonae Caprotinae thuhej se përkujtonin këtë vepër. Disa studiues modernë dyshojnë se ato festa ishin si Saturnalia e grave, në të cilën shërbëtoret dhe skllevërit gëzonin liri të madhe. Emri i tyre sjell në mendje edhe dhinë, një kafshë e lidhur me Junonën. Sigurisht, qumështi i dhisë ishte një shenjë i pjellorisë dhe Juno Caprotina që ishte perëndesha e pjellorisë. Autorë të tjerë të lashtë, mendimin e të cilëve na e ka sjellë [[Plutarku]] ia atribuojnë si [[Poplifugia|Poplifugia-n]], e cila festohej më 5 korrik, ashtu edhe Nonët e Dhive, vdekjes [[Romulus|së Romulit]], i cili u mori larg syve të njerëzve nga një stuhi e tmerrshme dhe dielli që lindte papritur pasi kishte rënë errësira, një kënete të quajtur 'Caprae'. Besohej se Poplifugia dhe Nonët e Dhive ishin të lidhura artistikisht. Disa numizmatistë kanë dashur ta identifikojnë Juno Caprotina-n në [[Denarius|një denar]] të fisit rean të prerë rreth vitit 138 para Krishtit, në të cilin një perëndeshë e caktuar është paraqitur duke hipur në një qerre me dhi (ose cjep). === Monedha Luno === Tempulli i Monetës së Lunos u përurua në Kalendat e Qershorit në vitin 344 p.e.s. në Akropol, pasi [[Diktatura|diktatori]] Lucius Furius Camillus (djali i Camillusit të madh ) e kishte betuar atë gjatë luftës me [[Aurunci|Aurunci-]] t vitin e kaluar. Sipas traditës historike romake, ai u ndërtua në të njëjtin vend ku shtëpia e Marcus Manlius Capitolinus ishte shembur në [[384 p.e.s.|vitin 384 p.e.s.]]<nowiki/>pasi ai ishte hedhur nga Shkëmbi Tarpeian pasi u dënua për ambicie mbretërore. [[Sabinët|Pallati Sabine]] [[Titus Tatius|i Titus Tatius]] kishte qenë gjithashtu në të njëjtin vend. ''Librat prej liri'', të cilët duket se kanë qenë të dhënat më të vjetra të magjistratëve, mbaheshin në atë tempull ku konsultoheshin nga historiani romak Gaius Licinius Macro. Dy ditë çdo vit të kushtuara Lunos ishin Kalendat e qershorit, ditëlindja e tempullit në Citadelë, e cila ditë mund të quhet Junoniane në dy mënyra, pasi të gjitha Kalendat nga marsi deri në dhjetor janë të shenjta për këtë perëndeshë dhe muaji qershor zakonisht quhej sipas emrit të saj dhe [[10 tetor|10 tetori]]= Ida e 6-të e tetorit, për ndonjë arsye që nuk e dimë. [[Skeda:Carisia1a2.jpg|parapamje|300x300px|[[Denarius|Denar]] i prerë nga triumviri Titus Carisius, drejtori i monedhave, rreth vitit 46 p.e.s. Në njërën anë është koka e Juno Monetës, dhe në anën tjetër janë të dukshme instrumentet e artit të prerjes së monedhave.]] Pak më vonë, në [[269 p.e.s.|vitin 269 para Krishtit,]] pasi morën në zotërim thesaret [[Argjendi|e argjendta]] [[Tarenti|të Tarentinëve]], Romakët themeluan punishten e parë të monedhave në qytet ndodhej në Akropol pranë tempullit të Junonës dhe mori emrin nga mbiemri i perëndeshës. Kështu, Juno shpejt u bë perëndesha e monedhave të prera, të cilat ne i quajmë para edhe sot, ose rastësisht për shkak të afërsisë së tyre të rastësishme, ose sepse ajo perëndeshë kishte sunduar tashmë mbi arin dhe metalet e çmuara para-monetare-domethënë, metalet që njerëzit i përdornin për të blerë gjëra dhe për të shlyer borxhet para se të krijohej paraja.Për shpjegimin e mbiemrit Moneta është e vështirë. Do të doja të përmendja tre hamendësime kryesore etimologjike. * 1) Shumica e studiuesve, të lashtë ashtu edhe modernë e kanë nxjerrë këtë emër nga folja monendo. Autorët e lashtë ia atribuojnë këtë emër ose fabulës së famshme të patave të Kapitolit, të shenjta për Junonën,e cila në vitin 390 para Krishtit, kur [[galët]] rrethonin Kapitolin, paralajmëroi Marcus Manlius Capitolinus dhe rojet e tjera të Citadelës për mbërritjen e fshehtë dhe natën të armikut, ose një zëri të lëshuar nga tempulli i Junos në Citadelë dhe që u mësonte romakëve se si të shkaktonin një tërmet. Prandaj, Juno Moneta është Juno 'që paralajmëron' ose 'që paralajmëroi' dhe emri i dhënë punishtes dhe monedhave është i rastësishëm. Ata që e mbajnë këtë etimologji donin të hiqnin mospërputhjen midis ''Monetës'' me një e të gjatë dhe pjesores ''monita'' me një i të shkurtër, duke krahasuar një çift të ngjashëm të vjetëruar të zakonshëm. Por moneo është një folje shkaktare, jo një që tregon qëndrueshmëri në një gjendje. Për më tepër, kuptimit aktiv të kësaj prapashtese i mungojnë shembuj për të vërtetuar, përveç fjalëve që tregojnë të ngrënit dhe të pirit (pransus, cenatus, potus...). Prandaj, jo të gjithë e pranojnë këtë etimologji. * 2) Kohët e fundit, një studiues francez ka mbrojtur një etimologji tjetër, të botuar tashmë nga Charles Lenormant, me shumë argumente të reja Ai dëshiron që Moneta të rrjedhë nga [[Rrënja e fjalës|rrënja]] indo-evropiane *m(o)ni, që nënkupton qafën dhe në gjuhë të tjera jep emrin torquis, por nuk mungon në gjuhën latine pasi njihet në fjalën 'monile.Kështu, Juno Moneta fillimisht do të kishte nënkuptuar 'Juno që mban një gjerdan' (në një mënyrë të ngjashme Torquatus që mban një gjerdan, barbatus që ka mjekër). Sigurisht, romakët nuk ishin aspak të vetëdijshëm për këtë interpretim, veçanërisht pasi në epokën ciceroniane pothuajse të gjitha perëndeshat latine mbanin gjerdan por perëndesha të ngjashme 'torquatae' gjenden në përrallat mitologjike [[Keltët|kelte]] dhe [[Gjermanikët|gjermanike]] . Dhe meqenëse para krijimit të parasë, ari dhe metalet e tjera të çmuara grumbulloheshin në gjerdanë dhe stoli të të njëjtit lloj nga të pasurit, Johannes Haudry mendon se Juno Moneta mbizotëronte mbi arin para-monetar e cila nëse është kështu, ishte arsyeja pse tempulli i tij u zgjodh nga romakët për të vendosur një monedhë metalurgjike. * 3) Një etimologji e tretë, e propozuar dikur nga Charles Lenormant, është gjetur nga mbështetësit e kohëve të fundit e cila kërkon të nxjerrë fjalën monedhë nga rrënja semitike mnh/mny si minas (në greqisht μνᾶ). Mina është një njësi vlere dhe peshe e përdorur në metalet e çmuara dhe fjala është huazuar nga [[fenikasit]] . E njëjta rrënjë dha edhe emrin e hyjnive semitike, të tilla si Ishtar Menut në [[Babilonia|Babiloni]] dhe vetë [[Tanit]] e kartagjenasve, interpretimi romak i të cilëve për Juno Monetën mund të shihet. Prandaj, ajo gjithashtu sundonte mbi metalet e çmuara dhe pasurinë. Në vitin 168 p.e.s., një tempull i dytë për Juno Monetën iu kushtua në Monte Albano nga Gaius Ciceroni,pesë vjet pasi i njëjti [[Pretori|pretor]] ishte betuar për luftë kundër [[Korsika|korsikanëve]].Fillimisht, Juno Moneta nuk duket se ndryshon shumë nga Juno Regina,të dy mbiemrat gjenden në një mbishkrim të caktuar i cili ndoshta ishte origjina e gabimit [[Valer Maksimi|të Valerius Maximus]].Por në kohën [[Perandoria Romake|e perandorëve romakë]], në shekujt e dytë dhe të tretë, Moneta shpesh përfaqësohej në monedha si një figurë femërore që mbante [[Bilanx|peshore]] dhe një bollëk bollëku . Pastaj, pasi u ndërpre lidhja me Junonën, duket se ka qenë një [[Alegoria|alegori]] hyjnore më vete, si shumë të tjera. Sepse në ato monedha, siç është e drejtë, Moneta shoqërohej me shëmbëlltyrën e perandorëve, jo me shëmbëlltyrën e perandoreshave, si Juno Regina. === Motërria Juno === Juno ''Sororia'' dhe [[Janusi|Janus Curiatius]] ishin të lidhur në ritet e festuara çdo vit në Kalendat e tetorit në ''Tigillum sororium,''origjina e të cilave ceremoni i referohej shlyerjes së atij [[Horacët dhe Kuriacët|Horaci]] i cili, pasi mundi tre Kuriatët, ia kishte dhënë perandorinë Latine vendit të tij, vrau motrën e tij në një shpërthim zemërimi.Meqenëse ai trung i vendosur në dy altarë jepte pamjen e një zgjedhe, mund të jetë që në kohët e lashta të rinjtë që ktheheshin nga ekspedita e tyre e parë ushtarake duhej të ecnin nën atë zgjedhë për të shlyer për masakrën dhe kështu të ktheheshin në jetën civile.Disa studiues kanë konsideruar kuptimin e kundërt të mbiemrit dhe kanë konsideruar se, ashtu si Janusi kryesonte inicimin e të rinjve të seksit mashkull, ashtu edhe Juno Sororia kryesonte inicimin e vajzave, duke treguar kalimin në jetën e të rriturve. Të tjerë, duke hedhur poshtë etimologjinë e sororia nga motër si popullore, mendojnë se Juno është këtu patronazhi i luftëtarëve të rinj.Nuk është e qartë. === Juno Covella === Juno Covella ishte perëndesha e hënës në rritje dhe në rënie. Që nga ajo kohë e lashtë kur [[Kalendari|Kalendari Romak]] përshtatej me ndryshimet e hënës, në [[Kalendat]] e të gjithë muajve, sapo hëna e re njoftohej se ishte e dukshme, mbreti i riteve të flijimit dhe papa i vogël kryenin ritet. Kur këto kryheshin, [[Curia calabra|Kuria Kalabreze]] thirrej në Kapitol, ose pesë herë nëse ishte dita e nëntë ose e pestë e muajit, ose shtatë herë nëse ishte dita e shtatë, papa thërriste 'calo Juno Covella.Në të njëjtën ditë, mbretëresha e riteve të flijimit i flijonte një derr ose një qengj Junos në Regia . Modernët shpesh e kanë lidhur këtë fjalë me 'cavus' ose 'coho' ,duke menduar se në ditët e para të një muaji hënor hëna ishte 'e zbrazët'. Çështja është e paqartë, por [[Laurentes|Laurentianët]] adhuronin Kalendat e Junos në një mënyrë të ngjashme. === Juno Martial === Në monedhat e perandorit Trebonianus të Galisë ( [[251|251-253]] [[253|)]] perëndeshës i shtohet një epitet i ri.Ai duket se e ka nderuar në veçanti ''Juno Martialisin'', së cilës i ka kushtuar një tempull. Ky emërtim padyshim i referohet perëndisë Mars ose muajit Mars (i cili vetë mori emrin nga perëndia), por figura e kësaj perëndeshe nuk është përshkruar e armatosur ose ndryshe luftarake (ajo mban kallinj misri në dorë). Për këtë arsye, njerëzit e ditur debatojnë rreth kuptimit të vërtetë të këtij emërtimi.Ndoshta nuk tregon gjë tjetër veçse se Juno ishte nëna e Marsit. Ose i referohej Matronalive që festoheshin çdo vit në Kalendat e Marsit për nder të Junos.? == Mbi origjinën e emrit dhe natyrës së perëndeshës == [[Skeda:Paon_Tarbes.jpg|parapamje|Pallua, emblema e Junonës.]] === Mbi hamendësimet etimologjike === Sot, shumica e filologëve mohojnë se emri Juno lidhet me [[Jupiteri (zot)|Jupiterin,]] sepse shkronja e parë d nuk shfaqet askund (në dallim nga [[Jupiteri (zot)|Jupiteri]] ekziston Diespiter dhe Dius Fidius) dhe u-ja e gjatë nuk duket se ka lindur nga monoftongimi [[Diftongu|i diftongut]] ''ou'' ose ''eu'', pasi edhe në mbishkrimet që ofrojnë një [[Drejtshkrimi|ortografi]] arkaike nuk lexohet asnjë diftong. Nëse kërkoni gruan [[Etimologjia|etimologjike]] të Jupiterit, do të gjeni Dianën . Sot pranohet përgjithësisht që fjala Juno të rrjedhë nga [[Rrënja e fjalës|rrënja]] që gjejmë te ''iuvenis/iuventus'', me rrokjen e mesme të ngjeshur si në formën krahasore ''iunior'' . Kështu, Juno do të ishte perëndesha e forcës rinore.Përkundrazi, etimologjia nga ''iuvando'' e propozuar nga disa autorë të lashtë hidhet poshtë nga të gjithë. === Juno dhe Diana === Duke lënë mënjanë Triadën Kapitoline, ajo shoqërohej rrallë me Jupiterin në adhurim, më shpesh me Janusin, si në ritet e Kalendeve (Juno Covella) ashtu edhe në ceremonitë e festuara në ''sororiumin Tigillum'' (Juno Sororia). Dhe mbiemrat e të dy perëndive janë disi të lidhura. Sepse Janus quhej ''Junonius'' ose ''Curiatius'' ose ''Quirinus'', dhe Juno në një mënyrë të ngjashme ''nga Kuritët'' ose ''Kuiritët.'' === Juno dhe Diana === Mund të rendisni shumë ngjashmëri midis Dianës dhe Junos.Të dyja perëndeshat janë të lidhura me hënën, të dyja drejtojnë lindjen e fëmijëve dhe jetën e grave, të dyja japin pushtet mbretëror (prifti ''i Dianës së Nemorense'' preferonte titullin e mbretit dhe ajo ishte patronazhi i Konfederatës Latine), të dyja kënaqen me armët dhe vrasjen, edhe pse Diana është më shumë një gjuetare, ndërsa Juno është një luftëtare. Dallimet e vogla u rritën gradualisht pasi Konfederata Latine u shpërbë nga fitimtarët romakë, me inkurajimin e mitologjisë greke, pastaj hëna i ra më tepër Dianës, mbretëria Junonës, lindja e fëmijëve dhe gratë mbetën të vendosura në mes. Përveç se Juno u bë mbrojtësja e matronave në radhë të parë,Diana, një perëndeshë më plebejane, meqenëse kishte vendin e saj në kodrën Aventine, gjithashtu kryeson shërbëtoret dhe shërbëtoret. Diana është krejtësisht më rurale, pasi shijon pyjet dhe vendet e pakultivuara, Juno është më urbane dhe më e prirur ndaj ligjeve të shoqërisë njerëzore.. Megjithatë, është e vështirë të besohet se perëndeshat kaq të ngjashme kanë lindur midis të njëjtëve njerëz.A nuk është shumë më e mundshme që latinët ta kenë huazuar perëndeshën Uni, tashmë pjesërisht të maskuar si [[Hera]], nga [[etruskët]], kështu që çifti i perëndive etruske Janus dhe Juno ( Ani dhe Uni ) u përzie rishtas me çiftin e perëndive latine, Jupiterin dhe Dianën, në mënyrë që t'i përshtateshin më mirë fabulave të mitologjisë greke? == Shënime == <references /> == Lexoni më shumë nëse dëshironi. == * Raymond Bloch 1972, 'Héra, Uni, Juno en Italie centrale'. Në: ''Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres'', 116e année: 384-396. [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/crai_0065-0536_1972_num_116_2_12770 Mund ta lexoni këtu.] * Alan Blomart 1998, 'Le passage des dieux de l'Autre vers la Rome et l'Athènes classiques. Kërkime krahasuese dhe ideologjike mbi transferimet e mbretëreshës Juno, Curitis, Celestis, Cybèle, Bendis, Asclépios et des héros' në ''[[École pratique des hautes études]], Section des sciences religieuses.'' ''Annuaire'', 105: 511-516 [http://www.persee.fr/doc/ephe_0000-0002_1996_num_109_105_12681 Mund ta lexoni këtu] * N. Boels-Janssen. ''[https://www.persee.fr/doc/efr_0000-0000_1993_ths_176_1 Jeta fetare e matronave në Romën arkaike]'', Ecole Française de Rome, 1993 [https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1997_num_214_4_1162 Recension kritik] [https://www.persee.fr/doc/vita_0042-7306_1995_num_138_1_1396 Përmbledhje e autores] * Iosephus Camodeca dhe Henricus Angelus Stanco 2015, 'Vendndodhja e pasigurt, Juno' në ''Fana, templa, delubra.'' ''Korpusi i vendeve të adhurimit në Italinë e lashtë'': 29-30. [http://books.openedition.org/cdf/3835 Mund ta lexoni këtu.] * George Dumézil 1974, ''La Religion Romaine archaïque'', Payot: 299-310. * Genovefa Dury Moyaers 1986, 'Reflection à propos de l'iconographie de Juno Sospita', në ''Beiträge zur altitalischen Geistesgeschichte: Festschrift Gerhard Radke zum 18.'' ''Shkurt 1984'', cur. Ruth Altheim-Stiehl dhe Manfred Rosenbach: 83-101. ISBN 3-402-05199-0 * Genovefa Dury Moyaers dhe Marcellus Renard 1981, "Aperçu critique des travaux relatifs au culte de Junon" në ''Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt II'' (kur. Wolfgang Hause);142-202. ISBN 3-11-008468-6 * Clara di Fazio 2017, " [https://www.academia.edu/35088370/Giunone_le_vergini_e_l_antro_del_serpente_in_Antrum_Riti_e_simbologie_delle_grotte_nellantichit%C3%A0_Quaderni_di_Studi_e_materiali_di_Storia_delle_Religioni_16_2017_pp_215_231 Giunone, le vergini e l'antro del serpente] ", në ''Antrum.'' ''Riti e simbologie delle grotte nell'antichità'', ''Quaderni di Studi e materiali di Storia delle Religioni'' ː 215-231. * Maria Helena Hänninen 2000, ''Gratë si adhuruese të Junos Nga mesi i republikës deri në epokën e Augustanit'', Helsinki (disertacion akademik). * Reinhard Häussler 1995, ''Hera und Juno: Wandlungen und Beharrung einer Göttin'', Steiner Verlag. ISBN 3-515-06752-3 . * Hadriana Hermans 2012, 'Juno Sospita: Një perëndeshë e huaj përmes syve romakë' në ''Proceset e integrimit dhe formimit të identitetit në Republikën Romake'', redaktuar nga ST Roselaar. Brill electronics; 327-336. ISBN 978-90-04-22960-0 * H. Le Bonniec, 'La fête de Junon au pays des Falisques' në ''L'élégie romaine: enracinement, themes, diffusion'', redaktuar nga Andrea Thill. Parisiis, Ophrys:233-244 ISBN 2-7080-0479-4 * Marcus Menicocci 2010, [https://www.researchgate.net/publication/293175517_Il_culto_arcaico_di_Iuno_Sospes_a_Lanuvio "Il culto arcaico di Juno Sospes a Lanuvio"] në ''Colli Albani'' ː 91-6 * Marcellus Meulder 2016, 'L'équipement de Junon à Lanuvium est quadrifonctionnel', ''Dialogues d'histoire ancienne'' 42(1) ː 69-96 [https://www.persee.fr/doc/dha_0755-7256_2016_num_42_1_4191 Mund të lexoni në Perseus] * * Walter Otto 1905, 'IUNO Beiträge zum Wirtschaftsse der ältesten und wichtigsten Thatsachen ihres Kultes' në ''Philologus'' v.64, 161-223. * [http://www.degruyter.com/view/j/phil.1905.64.issue-1-4/phil.1905.64.14.161/phil.1905.64.14.161.xml?format=INT Mund ta lexoni këtu] * John-Maria Pailler 1997, 'La vierge et le serpent. De la trivalence à l'ambiguité' në ''Mélanges de l'Ecole française de Rome.'' ''Antikiteti'', 109:513-575. [http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/mefr_0223-5102_1997_num_109_2_1998 Mund ta lexoni këtu.] * Robert Palmer 1974, 'Juno në Italinë Arkaike', në ''Feja Romake dhe Perandoria Romake.'' ''Pesë Ese'', Shtëpia Botuese e Universitetit të Pensilvanisë3-56. ISBN 0-8122-7676-0 * Marcellus Renard 1953, 'Juno Covella' në ''Annuaire de l'Institut de philologie et d'histoire orientales et slaves,'' 401-408. * Emily Shields 1926, ''Juno një studim mbi fenë e hershme romake'', Northampton, Mass., 1926. (Studime klasike të Kolegjit Smith)nr.7) * Aemilia Thibaut 2018, " [https://journals.openedition.org/pallas/8964 Être au spectacle d'une Junon "argienne" à Faléries et à Lanuvium: des jeunes femmes au serpent aux jeunes gens aux tapes] ", ''Pallas'' 107 ː 117-134. == Referencat == [[Skeda:ThoriusBalbus005.jpg|parapamje|[[Denarius|Denar i]] prerë nga Lucius Thorius Balbus rreth [[106 p.e.s.|vitit 106 p.e.s.]] Koka e Juno Sospitës me titullin ISMR në njërën anë, një dem në sulm me titullin L. THORIVS BALBVS në anën tjetër.]] {{Commonskat|Iuno|Iunonem}} * [https://de.wikisource.org/wiki/RE:Iuno_1 Enciklopedia e Vërtetë e Pauly-t] * Imazhe të Junos në [https://web.archive.org/web/20160303193224/http://warburg.sas.ac.uk/vpc/VPC_search/subcats.php?cat_1=5&cat_2=48 ''Muzeun Ikonografik të Warburgut''] * [https://www.forumancientcoins.com/moonmoth/reverse_juno.html Juno në monedhat e lashta] * [http://www.thaliatook.com/OGOD/caprotina.html Dhia Juno] * [http://www.thaliatook.com/OGOD/curitis.html Juno e Curies] * [http://www.thaliatook.com/OGOD/jugalis.html Juno Iuga] * [http://www.thaliatook.com/OGOD/lucina.html Juno Lucina] * [http://www.thaliatook.com/OGOD/moneta.html Monedha Juno]  <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia:Artikuj të përkryer]] [[Kategoria:Feja Romake]] [[Kategoria:Mitologji romake]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> njv42i76zvfa4ax4uw5lx8s5uv59wnk 14 401470 2986306 2026-06-01T12:00:18Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:KF Shkodra]] 2986306 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:KF Shkodra]] c06m7bpra27d3wj2258ue9jr16dbpng 3 401471 2986309 2026-06-01T12:16:30Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2986309 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Rinesa Ilazi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 1 qershor 2026 14:16 (CEST) io2uzgt46iy66f0dydnrbd9jjlx61mg 2 401472 2986311 2026-06-01T12:17:03Z Deaaliu 188331 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3851763|Ephesus]]" 2986311 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ephesus34.jpg|parapamje|Teatri i Efesit.]] [[Skeda:Artemis_Ephesos.JPG|parapamje|Artemis.]] [[Skeda:Ephesos-Stierkopfkapitell.JPG|parapamje|Kokat e gdhendura të demave.]] '''Efes''' ( ''-i'', f.; [[Gjuha greke|greqisht]] Ἔφεσος, [[Gjuha turke|turqisht]] ''Efes'' ), dikur ishte një [[Qyteti|qytet]] [[Greqia e Lashtë|grek]] i vendosur në Ioni, sot ndodhet në [[Turqia|Turqi]] . == Historia == === Historia e lashtë === Edhe pse qyteti ishte i madh dhe i pasur [[Historia e lashtë|në kohën greke,]] ne e dimë nga të gjeturat nën një kodër të quajtur Ayasoluk se paraardhësit e tyre e kishin themeluar atë që [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|në periudhën kalkolitike]] (rreth [[5000 a.C.n.|vitit 5000 p.e.s.]] ). Shkrimet [[Hititët|hitite]] përmendin një [[Qyteza|qytet]] të quajtur Apaša në [[Regnum Arzavanum|mbretërinë Arzavan]], me të cilin emër ndoshta e kanë emërtuar të njëjtin vend siç e quanin grekët Efes. Hulumtimet e fundit kanë zbuluar se qyteti ishte kryeqyteti i mbretërisë Arzavan. [[Skeda:Bibliothek_des_Celsus.JPG|parapamje|Biblioteka Celsiane dhe porta e gjykatës.]] [[Skeda:Antike_Toilettenanlage_(Ephesos).jpg|parapamje|Një vend sanitar.]] Në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të dytë u zbuluan mbetje të kulturës [[Qytetërimi minoan|minoane]] dhe [[Qytetërimi mikenas|mikenase]] . [[Shekulli X p.e.s.|Rreth shekullit të dhjetë para Krishtit]], grekët jonianë filluan të frekuentonin brigjet e qytetit; ndërsa në legjenda, thuhet se Androkli, djali i mbretit atik [[Codrus|Kodrus]], e themeloi qytetin. Lidianët dhe karianët vendas jetonin pranë qytetit në pjesët veriore. [[Shekulli VII p.e.s.|Në shekullin e shtatë para Krishtit]], Efesi u sulmua nga simerianët. Nuk është e qartë nga burimet nëse u shkatërrua plotësisht apo nëse iu rezistua forcave armike. Nuk është e qartë nga burimet nëse qyteti u shkatërrua plotësisht apo i rezistoi forcës së armikut. Qyteti u pushtua në [[560 p.e.s.|vitin 560 para Krishtit]] nga mbreti Kroes, dhe u bë ajo që quhet Sinoecizëm, term që nënkupton bashkimin e disa fshatrave në një vend të vetëm, dhe një koloni e re u krijua pranë tempullit [[Artemisa|të Artemisit]] . Qyteti ishte selia e kultit të perëndeshës Nënë e Madhe, e cila në shekujt e mëvonshëm u asimilua me perëndeshën Artemis, [[Tempulli i Artemidës në Efes|tempulli]] i madh i cili konsiderohej një nga [[Shtatë mrekullitë e botës së lashtë|Shtatë Mrekullitë e Botës]] . Në [[334 p.e.s.|vitin 334 para Krishtit]], [[Aleksandri i Madh]] kaloi nëpër qytet me [[Ushtria|ushtrinë e tij]]. Në vitin 296 para Krishtit, Efesi u zhvendos në vendndodhjen e sotme me urdhër të Lysimachus Diadochi dhe u riemërua Arsinoeia për nder të gruas së tij. Që nga ajo periudhë, qyteti vetëm sa u zgjerua, duke zënë një sipërfaqe prej rreth 350 hektarësh. Pasi i përkiste mbretërisë së Pergamit, midis [[189 p.e.s.|viteve 189]] dhe [[133 p.e.s.|133 para Krishtit,]] ai u reduktua në pushtetin e popullit romak në [[133 p.e.s.|vitin 133 para Krishtit]] . === Romakët === Gjatë kohës romake, Efesi mbase kishte jo më pak se 200&#x2009;000 banorë banonin në qytet, ishte një nga qytetet më të mëdha të perandorisë dhe selia e prokonsullit të Azisë. Në të njëjtën kohë, shumë monumente u ndërtuan me bujarinë si të zyrtarëve ashtu edhe të qytetarëve bujarë. Midis tyre janë tempujt e perandorëve Vespasian dhe Hadrian, të cilët u përdorën për adhurimin e perandorëve dhe fallxhorëve. Deri në fund [[Lashtësia e vonë|të antikitetit të vonë,]] qyteti kishte një rëndësi të madhe në botën romake. Në [[431|vitin 431,]] Perandori [[Teodosi II]] mbajti atje [[Koncili i Efesit|Sinodin e Efesit]]. Disa vjet më vonë u mbajt i ashtuquajturi sinodi grabitqar, vendimet e të cilit u anuluan në [[451|vitin 451.]] Kisha e kushtuar Marisë konsiderohet tradicionalisht si vendi ku u mbajt ai koncil. === Bizantini === Qyteti i lashtë u mbulua me rërë me kalimin e viteve dhe u bë i palundrueshëm, prandaj u reduktua nga një qytet shumë i pasur në statusin e një fshati. Në vitin 867, ushtria e paulikanëve të udhëhequr nga Gjon Krisokeri pushtoi qytetin. Në [[1090|vitin 1090]], u pushtua përsëri nga [[selxhukët]], të cilët themeluan një fshat aty pranë të quajtur ''Ajasoluk'' (që nga [[1914|viti 1914]] i quajtur Selçuk ). Nën perandorët Komnenë dhe Paleologë, qyteti shërbeu si një fortesë për traktet përreth lumit Maeander kundër turqve. Alexius Filatropinus, pasi luftoi me sukses kundër turqve në [[1295|vitin 1295]], ra në konflikt me perandorin e Kostandinopojës. Kur shpërtheu një rebelim, ai kapi vëllain e perandorit, Theodhorin, dhe e dërgoi atë në Efes nën roje. Megjithatë, kryengritja u shtyp shpejt. Në [[1304|vitin 1304,]] [[Perandoria Bizantine]] bëri një përpjekje të fundit për të ruajtur provincën e Efesit. [[Cohors Catalanica|Kohorta katalanase,]] pasi mundi turqit në Thyraea, u thirr nga perandori në Evropë për të shtypur një rebelim kundër tij. Më vonë, qyteti ra në duart e turqve, banorët ose u vranë ose u deportuan. Efesi është selia titullare kryepeshkopale e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]]. == Personalitete të shquar == * [[Herakliti|Herakliti,]] filozofi * Ksenofoni i Efesit, shkrimtar (shekulli i 2-të) == Burime == * Strabo, Geographica XIV.1.21-25. {{NexInt}} * Arkestrati, djali i Nikonit * Arrhidaeus, djali i Aleksandrit * Diodori (ushtari i Demetriut) * George Tornices == Galeria == <gallery> Skeda:Odeón_-_Éfeso.jpg|lidhja=Fasciculus:Odeón_-_Éfeso.jpg| Odeum Skeda:Efes_4.jpg|lidhja=Fasciculus:Efes_4.jpg|alt=Templum Hadriani| Tempulli i Hadrianit Skeda:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|lidhja=Fasciculus:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|alt=Arcus templi Hadriani| Harku i Tempullit të Hadrianit Skeda:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg|lidhja=Fasciculus:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg| Nice </gallery> <nowiki> [[Kategoria:Qytete të shenjta]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> msrqq3esdud8r0u4vghtl5smumisuki 2986316 2986311 2026-06-01T12:39:04Z Deaaliu 188331 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3851763|Ephesus]]" 2986316 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ephesus34.jpg|parapamje|Teatri i Efesit.]] [[Skeda:Artemis_Ephesos.JPG|parapamje|Artemis.]] [[Skeda:Ephesos-Stierkopfkapitell.JPG|parapamje|Kokat e gdhendura të demave.]] '''Efes''' ( ''-i'', f.; [[Gjuha greke|greqisht]] Ἔφεσος, [[Gjuha turke|turqisht]] ''Efes'' ), dikur ishte një [[Qyteti|qytet]] [[Greqia e Lashtë|grek]] i vendosur në Ioni, sot ndodhet në [[Turqia|Turqi]] . == Historia == === Historia e lashtë === Edhe pse qyteti ishte i madh dhe i pasur [[Historia e lashtë|në kohën greke,]] ne e dimë nga të gjeturat nën një kodër të quajtur Ayasoluk se paraardhësit e tyre e kishin themeluar atë që [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|në periudhën kalkolitike]] (rreth [[5000 a.C.n.|vitit 5000 p.e.s.]]). Shkrimet [[Hititët|hitite]] përmendin një [[Qyteza|qytet]] të quajtur Apaša në [[Regnum Arzavanum|mbretërinë Arzavan]], me të cilin emër ndoshta e kanë emërtuar të njëjtin vend siç e quanin grekët Efes. Hulumtimet e fundit kanë zbuluar se qyteti ishte kryeqyteti i mbretërisë Arzavan. [[Skeda:Bibliothek_des_Celsus.JPG|parapamje|Biblioteka Celsiane dhe porta e gjykatës.]] [[Skeda:Antike_Toilettenanlage_(Ephesos).jpg|parapamje|Një vend sanitar.]] Në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të dytë u zbuluan mbetje të kulturës [[Qytetërimi minoan|minoane]] dhe [[Qytetërimi mikenas|mikenase]]. [[Shekulli X p.e.s.|Rreth shekullit të dhjetë para Krishtit]], grekët jonianë filluan të frekuentonin brigjet e qytetit; ndërsa në legjenda, thuhet se Androkli, djali i mbretit atik [[Codrus|Kodrus]], e themeloi qytetin. Lidianët dhe karianët vendas jetonin pranë qytetit në pjesët veriore. [[Shekulli VII p.e.s.|Në shekullin e shtatë para Krishtit]], Efesi u sulmua nga simerianët. Nuk është e qartë nga burimet nëse u shkatërrua plotësisht apo nëse iu rezistua forcave armike. Nuk është e qartë nga burimet nëse qyteti u shkatërrua plotësisht apo i rezistoi forcës së armikut. Qyteti u pushtua në [[560 p.e.s.|vitin 560 para Krishtit]] nga mbreti Kroes, dhe u bë ajo që quhet Sinoecizëm, term që nënkupton bashkimin e disa fshatrave në një vend të vetëm, dhe një koloni e re u krijua pranë tempullit [[Artemisa|të Artemisit]] . Qyteti ishte selia e kultit të perëndeshës Nënë e Madhe, e cila në shekujt e mëvonshëm u asimilua me perëndeshën Artemis, [[Tempulli i Artemidës në Efes|tempulli]] i madh i cili konsiderohej një nga [[Shtatë mrekullitë e botës së lashtë|Shtatë Mrekullitë e Botës]] . Në [[334 p.e.s.|vitin 334 para Krishtit]], [[Aleksandri i Madh]] kaloi nëpër qytet me [[Ushtria|ushtrinë e tij]]. Në vitin 296 para Krishtit, Efesi u zhvendos në vendndodhjen e sotme me urdhër të Lysimachus Diadochi dhe u riemërua Arsinoeia për nder të gruas së tij. Që nga ajo periudhë, qyteti vetëm sa u zgjerua, duke zënë një sipërfaqe prej rreth 350 hektarësh. Pasi i përkiste mbretërisë së Pergamit, midis [[189 p.e.s.|viteve 189]] dhe [[133 p.e.s.|133 para Krishtit,]] ai u reduktua në pushtetin e popullit romak në [[133 p.e.s.|vitin 133 para Krishtit]] . === Romakët === Gjatë kohës romake, Efesi mbase kishte jo më pak se 200&#x2009;000 banorë banonin në qytet, ishte një nga qytetet më të mëdha të perandorisë dhe selia e prokonsullit të Azisë. Në të njëjtën kohë, shumë monumente u ndërtuan me bujarinë si të zyrtarëve ashtu edhe të qytetarëve bujarë. Midis tyre janë tempujt e perandorëve Vespasian dhe Hadrian, të cilët u përdorën për adhurimin e perandorëve dhe fallxhorëve. Deri në fund [[Lashtësia e vonë|të antikitetit të vonë,]] qyteti kishte një rëndësi të madhe në botën romake. Në [[431|vitin 431,]] Perandori [[Teodosi II]] mbajti atje [[Koncili i Efesit|Sinodin e Efesit]]. Disa vjet më vonë u mbajt i ashtuquajturi sinodi grabitqar, vendimet e të cilit u anuluan në [[451|vitin 451.]] Kisha e kushtuar Marisë konsiderohet tradicionalisht si vendi ku u mbajt ai koncil. === Bizantini === Qyteti i lashtë u mbulua me rërë me kalimin e viteve dhe u bë i palundrueshëm, prandaj u reduktua nga një qytet shumë i pasur në statusin e një fshati. Në vitin 867, ushtria e paulikanëve të udhëhequr nga Gjon Krisokeri pushtoi qytetin. Në [[1090|vitin 1090]], u pushtua përsëri nga [[selxhukët]], të cilët themeluan një fshat aty pranë të quajtur ''Ajasoluk'' (që nga [[1914|viti 1914]] i quajtur Selçuk ). Nën perandorët Komnenë dhe Paleologë, qyteti shërbeu si një fortesë për traktet përreth lumit Maeander kundër turqve. Alexius Filatropinus, pasi luftoi me sukses kundër turqve në [[1295|vitin 1295]], ra në konflikt me perandorin e Kostandinopojës. Kur shpërtheu një rebelim, ai kapi vëllain e perandorit, Theodhorin, dhe e dërgoi atë në Efes nën roje. Megjithatë, kryengritja u shtyp shpejt. Në [[1304|vitin 1304,]] [[Perandoria Bizantine]] bëri një përpjekje të fundit për të ruajtur provincën e Efesit. [[Cohors Catalanica|Kohorta katalanase,]] pasi mundi turqit në Thyraea, u thirr nga perandori në Evropë për të shtypur një rebelim kundër tij. Më vonë, qyteti ra në duart e turqve, banorët ose u vranë ose u deportuan. Efesi është selia titullare kryepeshkopale e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]]. == Personalitete të shquar == * [[Herakliti|Herakliti,]] filozofi * Ksenofoni i Efesit, shkrimtar (shekulli i 2-të) == Burime == * Strabo, Geographica XIV.1.21-25. {{NexInt}} * Arkestrati, djali i Nikonit * Arrhidaeus, djali i Aleksandrit * Diodori (ushtari i Demetriut) * George Tornices == Galeria == <gallery> Skeda:Odeón_-_Éfeso.jpg|lidhja=Fasciculus:Odeón_-_Éfeso.jpg| Odeum Skeda:Efes_4.jpg|lidhja=Fasciculus:Efes_4.jpg|alt=Templum Hadriani| Tempulli i Hadrianit Skeda:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|lidhja=Fasciculus:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|alt=Arcus templi Hadriani| Harku i Tempullit të Hadrianit Skeda:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg|lidhja=Fasciculus:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg| Nice </gallery> <nowiki> [[Kategoria:Qytete të shenjta]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> qxs36xdduy4qvgjkxhz4lfl291lq4eo 2986317 2986316 2026-06-01T12:40:14Z Deaaliu 188331 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3851763|Ephesus]]" 2986317 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ephesus34.jpg|parapamje|Teatri i Efesit.]] [[Skeda:Artemis_Ephesos.JPG|parapamje|Artemis.]] [[Skeda:Ephesos-Stierkopfkapitell.JPG|parapamje|Kokat e gdhendura të demave.]] '''Efes''' ( ''-i'', f.; [[Gjuha greke|greqisht]] Ἔφεσος, [[Gjuha turke|turqisht]] ''Efes'' ), dikur ishte një [[Qyteti|qytet]] [[Greqia e Lashtë|grek]] i vendosur në Ioni, sot ndodhet në [[Turqia|Turqi]]. == Historia == === Historia e lashtë === Edhe pse qyteti ishte i madh dhe i pasur [[Historia e lashtë|në kohën greke,]] ne e dimë nga të gjeturat nën një kodër të quajtur Ayasoluk se paraardhësit e tyre e kishin themeluar atë që [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|në periudhën kalkolitike]] (rreth [[5000 a.C.n.|vitit 5000 p.e.s.]]). Shkrimet [[Hititët|hitite]] përmendin një [[Qyteza|qytet]] të quajtur Apaša në [[Regnum Arzavanum|mbretërinë Arzavan]], me të cilin emër ndoshta e kanë emërtuar të njëjtin vend siç e quanin grekët Efes. Hulumtimet e fundit kanë zbuluar se qyteti ishte kryeqyteti i mbretërisë Arzavan. [[Skeda:Bibliothek_des_Celsus.JPG|parapamje|Biblioteka Celsiane dhe porta e gjykatës.]] [[Skeda:Antike_Toilettenanlage_(Ephesos).jpg|parapamje|Një vend sanitar.]] Në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të dytë u zbuluan mbetje të kulturës [[Qytetërimi minoan|minoane]] dhe [[Qytetërimi mikenas|mikenase]]. [[Shekulli X p.e.s.|Rreth shekullit të dhjetë para Krishtit]], grekët jonianë filluan të frekuentonin brigjet e qytetit; ndërsa në legjenda, thuhet se Androkli, djali i mbretit atik [[Codrus|Kodrus]], e themeloi qytetin. Lidianët dhe karianët vendas jetonin pranë qytetit në pjesët veriore. [[Shekulli VII p.e.s.|Në shekullin e shtatë para Krishtit]], Efesi u sulmua nga simerianët. Nuk është e qartë nga burimet nëse u shkatërrua plotësisht apo nëse iu rezistua forcave armike. Nuk është e qartë nga burimet nëse qyteti u shkatërrua plotësisht apo i rezistoi forcës së armikut. Qyteti u pushtua në [[560 p.e.s.|vitin 560 para Krishtit]] nga mbreti Kroes, dhe u bë ajo që quhet Sinoecizëm, term që nënkupton bashkimin e disa fshatrave në një vend të vetëm, dhe një koloni e re u krijua pranë tempullit [[Artemisa|të Artemisit]]. Qyteti ishte selia e kultit të perëndeshës Nënë e Madhe, e cila në shekujt e mëvonshëm u asimilua me perëndeshën Artemis, [[Tempulli i Artemidës në Efes|tempulli]] i madh i cili konsiderohej një nga [[Shtatë mrekullitë e botës së lashtë|Shtatë Mrekullitë e Botës]] . Në [[334 p.e.s.|vitin 334 para Krishtit]], [[Aleksandri i Madh]] kaloi nëpër qytet me [[Ushtria|ushtrinë e tij]]. Në vitin 296 para Krishtit, Efesi u zhvendos në vendndodhjen e sotme me urdhër të Lysimachus Diadochi dhe u riemërua Arsinoeia për nder të gruas së tij. Që nga ajo periudhë, qyteti vetëm sa u zgjerua, duke zënë një sipërfaqe prej rreth 350 hektarësh. Pasi i përkiste mbretërisë së Pergamit, midis [[189 p.e.s.|viteve 189]] dhe [[133 p.e.s.|133 para Krishtit,]] ai u reduktua në pushtetin e popullit romak në [[133 p.e.s.|vitin 133 para Krishtit]]. === Romakët === Gjatë kohës romake, Efesi mbase kishte jo më pak se 200&#x2009;000 banorë banonin në qytet, ishte një nga qytetet më të mëdha të perandorisë dhe selia e prokonsullit të Azisë. Në të njëjtën kohë, shumë monumente u ndërtuan me bujarinë si të zyrtarëve ashtu edhe të qytetarëve bujarë. Midis tyre janë tempujt e perandorëve Vespasian dhe Hadrian, të cilët u përdorën për adhurimin e perandorëve dhe fallxhorëve. Deri në fund [[Lashtësia e vonë|të antikitetit të vonë,]] qyteti kishte një rëndësi të madhe në botën romake. Në [[431|vitin 431,]] Perandori [[Teodosi II]] mbajti atje [[Koncili i Efesit|Sinodin e Efesit]]. Disa vjet më vonë u mbajt i ashtuquajturi sinodi grabitqar, vendimet e të cilit u anuluan në [[451|vitin 451.]] Kisha e kushtuar Marisë konsiderohet tradicionalisht si vendi ku u mbajt ai koncil. === Bizantini === Qyteti i lashtë u mbulua me rërë me kalimin e viteve dhe u bë i palundrueshëm, prandaj u reduktua nga një qytet shumë i pasur në statusin e një fshati. Në vitin 867, ushtria e paulikanëve të udhëhequr nga Gjon Krisokeri pushtoi qytetin. Në [[1090|vitin 1090]], u pushtua përsëri nga [[selxhukët]], të cilët themeluan një fshat aty pranë të quajtur ''Ajasoluk'' (që nga [[1914|viti 1914]] i quajtur Selçuk ). Nën perandorët Komnenë dhe Paleologë, qyteti shërbeu si një fortesë për traktet përreth lumit Maeander kundër turqve. Alexius Filatropinus, pasi luftoi me sukses kundër turqve në [[1295|vitin 1295]], ra në konflikt me perandorin e Kostandinopojës. Kur shpërtheu një rebelim, ai kapi vëllain e perandorit, Theodhorin, dhe e dërgoi atë në Efes nën roje. Megjithatë, kryengritja u shtyp shpejt. Në [[1304|vitin 1304,]] [[Perandoria Bizantine]] bëri një përpjekje të fundit për të ruajtur provincën e Efesit. [[Cohors Catalanica|Kohorta katalanase,]] pasi mundi turqit në Thyraea, u thirr nga perandori në Evropë për të shtypur një rebelim kundër tij. Më vonë, qyteti ra në duart e turqve, banorët ose u vranë ose u deportuan. Efesi është selia titullare kryepeshkopale e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]]. == Personalitete të shquar == * [[Herakliti|Herakliti,]] filozofi * Ksenofoni i Efesit, shkrimtar (shekulli i 2-të) == Burime == * Strabo, Geographica XIV.1.21-25. {{NexInt}} * Arkestrati, djali i Nikonit * Arrhidaeus, djali i Aleksandrit * Diodori (ushtari i Demetriut) * George Tornices == Galeria == <gallery> Skeda:Odeón_-_Éfeso.jpg|lidhja=Fasciculus:Odeón_-_Éfeso.jpg| Odeum Skeda:Efes_4.jpg|lidhja=Fasciculus:Efes_4.jpg|alt=Templum Hadriani| Tempulli i Hadrianit Skeda:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|lidhja=Fasciculus:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|alt=Arcus templi Hadriani| Harku i Tempullit të Hadrianit Skeda:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg|lidhja=Fasciculus:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg| Nice </gallery> <nowiki> [[Kategoria:Qytete të shenjta]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> nepkksg7dycddbslywyp5kpo2gir9wa 2986318 2986317 2026-06-01T12:41:31Z Deaaliu 188331 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3851763|Ephesus]]" 2986318 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Ephesus34.jpg|parapamje|Teatri i Efesit.]] [[Skeda:Artemis_Ephesos.JPG|parapamje|Artemis.]] [[Skeda:Ephesos-Stierkopfkapitell.JPG|parapamje|Kokat e gdhendura të demave.]] '''Efes''' ( ''-i'', f.; [[Gjuha greke|greqisht]] Ἔφεσος, [[Gjuha turke|turqisht]] ''Efes'' ), dikur ishte një [[Qyteti|qytet]] [[Greqia e Lashtë|grek]] i vendosur në Ioni, sot ndodhet në [[Turqia|Turqi]]. == Historia == === Historia e lashtë === Edhe pse qyteti ishte i madh dhe i pasur [[Historia e lashtë|në kohën greke,]] ne e dimë nga të gjeturat nën një kodër të quajtur Ayasoluk se paraardhësit e tyre e kishin themeluar atë që [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|në periudhën kalkolitike]] (rreth [[5000 a.C.n.|vitit 5000 p.e.s.]]). Shkrimet [[Hititët|hitite]] përmendin një [[Qyteza|qytet]] të quajtur Apaša në [[Regnum Arzavanum|mbretërinë Arzavan]], me të cilin emër ndoshta e kanë emërtuar të njëjtin vend siç e quanin grekët Efes. Hulumtimet e fundit kanë zbuluar se qyteti ishte kryeqyteti i mbretërisë Arzavan. [[Skeda:Bibliothek_des_Celsus.JPG|parapamje|Biblioteka Celsiane dhe porta e gjykatës.]] [[Skeda:Antike_Toilettenanlage_(Ephesos).jpg|parapamje|Një vend sanitar.]] Në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të dytë u zbuluan mbetje të kulturës [[Qytetërimi minoan|minoane]] dhe [[Qytetërimi mikenas|mikenase]]. [[Shekulli X p.e.s.|Rreth shekullit të dhjetë para Krishtit]], grekët jonianë filluan të frekuentonin brigjet e qytetit; ndërsa në legjenda, thuhet se Androkli, djali i mbretit atik [[Codrus|Kodrus]], e themeloi qytetin. Lidianët dhe karianët vendas jetonin pranë qytetit në pjesët veriore. [[Shekulli VII p.e.s.|Në shekullin e shtatë para Krishtit]], Efesi u sulmua nga simerianët. Nuk është e qartë nga burimet nëse u shkatërrua plotësisht apo nëse iu rezistua forcave armike. Nuk është e qartë nga burimet nëse qyteti u shkatërrua plotësisht apo i rezistoi forcës së armikut. Qyteti u pushtua në [[560 p.e.s.|vitin 560 para Krishtit]] nga mbreti Kroes, dhe u bë ajo që quhet Sinoecizëm, term që nënkupton bashkimin e disa fshatrave në një vend të vetëm, dhe një koloni e re u krijua pranë tempullit [[Artemisa|të Artemisit]]. Qyteti ishte selia e kultit të perëndeshës Nënë e Madhe, e cila në shekujt e mëvonshëm u asimilua me perëndeshën Artemis, [[Tempulli i Artemidës në Efes|tempulli]] i madh i cili konsiderohej një nga [[Shtatë mrekullitë e botës së lashtë|Shtatë Mrekullitë e Botës]]. Në [[334 p.e.s.|vitin 334 para Krishtit]], [[Aleksandri i Madh]] kaloi nëpër qytet me [[Ushtria|ushtrinë e tij]]. Në vitin 296 para Krishtit, Efesi u zhvendos në vendndodhjen e sotme me urdhër të Lysimachus Diadochi dhe u riemërua Arsinoeia për nder të gruas së tij. Që nga ajo periudhë, qyteti vetëm sa u zgjerua, duke zënë një sipërfaqe prej rreth 350 hektarësh. Pasi i përkiste mbretërisë së Pergamit, midis [[189 p.e.s.|viteve 189]] dhe [[133 p.e.s.|133 para Krishtit,]] ai u reduktua në pushtetin e popullit romak në [[133 p.e.s.|vitin 133 para Krishtit]]. === Romakët === Gjatë kohës romake, Efesi mbase kishte jo më pak se 200&#x2009;000 banorë banonin në qytet, ishte një nga qytetet më të mëdha të perandorisë dhe selia e prokonsullit të Azisë. Në të njëjtën kohë, shumë monumente u ndërtuan me bujarinë si të zyrtarëve ashtu edhe të qytetarëve bujarë. Midis tyre janë tempujt e perandorëve Vespasian dhe Hadrian, të cilët u përdorën për adhurimin e perandorëve dhe fallxhorëve. Deri në fund [[Lashtësia e vonë|të antikitetit të vonë,]] qyteti kishte një rëndësi të madhe në botën romake. Në [[431|vitin 431,]] Perandori [[Teodosi II]] mbajti atje [[Koncili i Efesit|Sinodin e Efesit]]. Disa vjet më vonë u mbajt i ashtuquajturi sinodi grabitqar, vendimet e të cilit u anuluan në [[451|vitin 451.]] Kisha e kushtuar Marisë konsiderohet tradicionalisht si vendi ku u mbajt ai koncil. === Bizantini === Qyteti i lashtë u mbulua me rërë me kalimin e viteve dhe u bë i palundrueshëm, prandaj u reduktua nga një qytet shumë i pasur në statusin e një fshati. Në vitin 867, ushtria e paulikanëve të udhëhequr nga Gjon Krisokeri pushtoi qytetin. Në [[1090|vitin 1090]], u pushtua përsëri nga [[selxhukët]], të cilët themeluan një fshat aty pranë të quajtur ''Ajasoluk'' (që nga [[1914|viti 1914]] i quajtur Selçuk ). Nën perandorët Komnenë dhe Paleologë, qyteti shërbeu si një fortesë për traktet përreth lumit Maeander kundër turqve. Alexius Filatropinus, pasi luftoi me sukses kundër turqve në [[1295|vitin 1295]], ra në konflikt me perandorin e Kostandinopojës. Kur shpërtheu një rebelim, ai kapi vëllain e perandorit, Theodhorin, dhe e dërgoi atë në Efes nën roje. Megjithatë, kryengritja u shtyp shpejt. Në [[1304|vitin 1304,]] [[Perandoria Bizantine]] bëri një përpjekje të fundit për të ruajtur provincën e Efesit. [[Cohors Catalanica|Kohorta katalanase,]] pasi mundi turqit në Thyraea, u thirr nga perandori në Evropë për të shtypur një rebelim kundër tij. Më vonë, qyteti ra në duart e turqve, banorët ose u vranë ose u deportuan. Efesi është selia titullare kryepeshkopale e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]]. == Personalitete të shquar == * [[Herakliti|Herakliti,]] filozofi * Ksenofoni i Efesit, shkrimtar (shekulli i 2-të) == Burime == * Strabo, Geographica XIV.1.21-25. {{NexInt}} * Arkestrati, djali i Nikonit * Arrhidaeus, djali i Aleksandrit * Diodori (ushtari i Demetriut) * George Tornices == Galeria == <gallery> Skeda:Odeón_-_Éfeso.jpg|lidhja=Fasciculus:Odeón_-_Éfeso.jpg| Odeum Skeda:Efes_4.jpg|lidhja=Fasciculus:Efes_4.jpg|alt=Templum Hadriani| Tempulli i Hadrianit Skeda:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|lidhja=Fasciculus:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|alt=Arcus templi Hadriani| Harku i Tempullit të Hadrianit Skeda:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg|lidhja=Fasciculus:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg| Nice </gallery> <nowiki> [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> p6o48ziz5ylaoa2yrwopr65dde15ftv 2 401473 2986312 2026-06-01T12:19:36Z Bleona Ramadani 187092 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3797575|Domitianus]]" 2986312 wikitext text/x-wiki {{Commonskat|Domitianus|Domitianum}} <nowiki> [[Kategoria:Vdekje 96]] [[Kategoria:Perandorë romakë]] [[Kategoria:Burra]]</nowiki> fnourh93ci2i11qjl9uvyq3bg7h09ny 0 401474 2986313 2026-06-01T12:20:36Z Triktravel 188499 Faqe e re: __NOINDEX__ <!-- Trik Agency Trik Agency është një agjenci digjitale dhe kompani për zhvillimin e softuerit me seli në Prishtinë, Kosovë. Kompania fokusohet në ofrimin e zgjidhjeve teknologjike, zhvillimit të produkteve digjitale dhe strategjive të marketingut për biznese vendore dhe ndërkombëtare. Historiku dhe Themelimi E themeluar në Prishtinë, Trik Agency nisi si një përgjigje ndaj kërkesës në rritje të tregut për transformim digjital. Agjencia është... 2986313 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <!-- Trik Agency Trik Agency është një agjenci digjitale dhe kompani për zhvillimin e softuerit me seli në Prishtinë, Kosovë. Kompania fokusohet në ofrimin e zgjidhjeve teknologjike, zhvillimit të produkteve digjitale dhe strategjive të marketingut për biznese vendore dhe ndërkombëtare. Historiku dhe Themelimi E themeluar në Prishtinë, Trik Agency nisi si një përgjigje ndaj kërkesës në rritje të tregut për transformim digjital. Agjencia është rritur duke u bërë pjesë e ekosistemit dinamik të teknologjisë së informacionit (TI) në Kosovë, duke bashkëpunuar me klientë nga sektorë të ndryshëm si tregtia elektronike (e-commerce), korporatat dhe bizneset e mesme. --> == Trik Agency == '''Trik Agency''' është një agjenci digjitale dhe kompani për zhvillimin e softuerit me seli në Prishtinë, Kosovë. Kompania fokusohet në ofrimin e zgjidhjeve teknologjike, zhvillimit të produkteve digjitale dhe strategjive të marketingut për biznese vendore dhe ndërkombëtare. == Shërbimet Kryesore == === Shërbimet Kryesore === Kompania operon në disa shtylla kryesore të industrisë digjitale: * '''Zhvillim Softuerik (Software Development):''' Krijimi dhe programimi i aplikacioneve ueb dhe atyre mobile të përshtatshme për nevoja specifike të bizneseve. * '''Dizajn UX/UI dhe Web Design:''' Ndërtimi i ndërfaqeve vizuale dhe optimizimi i eksperiencës së përdoruesit në platforma digjitale. * '''Marketing Digjital:''' Menaxhimi i fushatave të marketingut, reklamimi digjital (PPC), menaxhimi i rrjeteve sociale dhe optimizimi për motorët e kërkimit (SEO). * '''Brendimi (Branding):''' Zhvillimi i identitetit vizual dhe strategjisë së markës për kompani të reja dhe ekzistuese. === Historiku dhe Themelimi === E themeluar në Prishtinë, Trik Agency nisi si një përgjigje ndaj kërkesës në rritje të tregut për transformim digjital. Agjencia është rritur duke u bërë pjesë e ekosistemit dinamik të teknologjisë së informacionit (TI) në Kosovë, duke bashkëpunuar me klientë nga sektorë të ndryshëm si tregtia elektronike (e-commerce), korporatat dhe bizneset e mesme. Si pjesë e sektorit të TI-së në Kosovë—i cili njihet si një nga eksportuesit më të mëdhenj të shërbimeve në vend—Trik Agency kontribuon në punësimin dhe zhvillimin profesional të talenteve të reja në fushën e programimit, dizajnit dhe marketingut digjital.<ref>{{Cite web |title=Lajme të fundit nga Kosova dhe Bota |url=https://prishtina-post.com/ |access-date=2026-06-01 |website=Prishtina Post |language=sq-AL}}</ref> == Shiko edhe == <!-- Këtu mund të vendosësh në formë liste artikuj të tjerë të lidhur direkt me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> tkzm531zi2igls40qc0gmy7kyr05z37 0 401475 2986314 2026-06-01T12:23:04Z Triktravel 188499 Faqe e re: __NOINDEX__ <!-- Një artikull tipik biografik nis me stampën {{Infobox person}}, ku shkruhet një përmbledhje tabelare e të dhënave kryesore rreth personit. Pastaj vijon seksioni kryesor; fillon me emrin e personit me shkronja të trasha, ditëlindjen-ditëvdekjen e tij në kllapa rrethore, pastaj profesionet/arsyet që e bënë të shquar personin në fjalë. Për shembull: '''Filan Fisteku''' (lindur më 28 nëntor 1967) është një autor shqiptar. Fshije këtë koment... 2986314 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <!-- Një artikull tipik biografik nis me stampën {{Infobox person}}, ku shkruhet një përmbledhje tabelare e të dhënave kryesore rreth personit. Pastaj vijon seksioni kryesor; fillon me emrin e personit me shkronja të trasha, ditëlindjen-ditëvdekjen e tij në kllapa rrethore, pastaj profesionet/arsyet që e bënë të shquar personin në fjalë. Për shembull: '''Filan Fisteku''' (lindur më 28 nëntor 1967) është një autor shqiptar. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Trik Travel == '''Trik Travel''' është një agjenci udhëtimesh dhe turizmi e cila ofron shërbime të rregullta të transportit, paketave turistike dhe organizimeve të udhëtimeve për klientë individualë dhe grupe. Kompania operon në tregun e turizmit duke ofruar zgjidhje të integruara për pushime, udhëtime biznesi dhe ekskursione.<ref>{{Cite web |title=Trik Agency – website, webfaqe, krijim website, marketing, agjenci, aplikacione, social media |url=https://trikagency.com/ |access-date=2026-06-01 |website=www.trikagency.com |language=en-US}}</ref> === Shërbimet Kryesore === Agjencia ofron një gamë të gjerë shërbimesh që mbulojnë nevojat e udhëtarëve modernë: * '''Paketa Turistike:''' Organizim i plotë i pushimeve verore dhe dimërore në destinacione të ndryshme rajonale dhe ndërkombëtare (përfshirë akomodimin, transportin dhe udhërrëfyesit). * '''Bileta Udhëtimi:''' Rezervim dhe shitje e biletave të avionit dhe autobusit për linja të ndryshme globale dhe lokale. * '''Turizëm Kulturor dhe Aventure:''' Organizim i tureve të guiduara, ekskursioneve ditore dhe aktiviteteve rekreative për grupe shoqërore apo korporata. * '''Asistencë për Udhëtarët:''' Mbështetje me informacione rreth vizave, sigurimeve të udhëtimit në shëndetësi dhe logjistikës së transportit. === Fokusimi dhe Operimi === Kompania mbulon si turizmin dalës (''outgoing marketing''), duke u mundësuar klientëve vendas të udhëtojnë jashtë vendit, ashtu edhe turizmin hyrës (''incoming''), duke promovuar pikat turistike dhe trashëgiminë kulturore të rajonit për vizitorët e huaj. Përmes zyrave fizike dhe kanaleve digjitale, agjencia lehtëson procesin e planifikimit dhe rezervimit të udhëtimeve.<ref>{{Cite web |title=Trik Agency – website, webfaqe, krijim website, marketing, agjenci, aplikacione, social media |url=https://trikagency.com/ |access-date=2026-06-01 |website=www.trikagency.com |language=en-US}}</ref> === Lidhje të jashtme === * Uebfaqja Zyrtare e Trik Travel == Jeta e hershme == == Karriera == == Jeta personale == == Shiko edhe == <!-- Këtu mund të vendosësh në formë liste artikuj të tjerë të lidhur direkt me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Referime == {{Reflist}} https://triktravel.com<nowiki/>{{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> 5c4zthbu4788popjxx36ta6nlfgu5p3 0 401476 2986315 2026-06-01T12:24:36Z Triktravel 188499 Faqe e re: __NOINDEX__ <!-- Një artikull tipik biografik nis me stampën {{Infobox person}}, ku shkruhet një përmbledhje tabelare e të dhënave kryesore rreth personit. Pastaj vijon seksioni kryesor; fillon me emrin e personit me shkronja të trasha, ditëlindjen-ditëvdekjen e tij në kllapa rrethore, pastaj profesionet/arsyet që e bënë të shquar personin në fjalë. Për shembull: '''Filan Fisteku''' (lindur më 28 nëntor 1967) është një autor shqiptar. Fshije këtë koment... 2986315 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <!-- Një artikull tipik biografik nis me stampën {{Infobox person}}, ku shkruhet një përmbledhje tabelare e të dhënave kryesore rreth personit. Pastaj vijon seksioni kryesor; fillon me emrin e personit me shkronja të trasha, ditëlindjen-ditëvdekjen e tij në kllapa rrethore, pastaj profesionet/arsyet që e bënë të shquar personin në fjalë. Për shembull: '''Filan Fisteku''' (lindur më 28 nëntor 1967) është një autor shqiptar. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Prishtina Post == '''Prishtina Post''' është një portal online i lajmeve dhe medium digjital i pavarur me seli në Prishtinë, Kosovë. Platforma fokusohet në mbulimin e ngjarjeve aktuale, zhvillimeve politike, ekonomike, sociale dhe kulturore në Kosovë, rajonin e Ballkanit Perëndimor dhe botë.<ref>{{Cite web |title=Trik Agency – website, webfaqe, krijim website, marketing, agjenci, aplikacione, social media |url=https://trikagency.com/ |access-date=2026-06-01 |website=www.trikagency.com |language=en-US}}</ref> === Fokusini Editorial dhe Përmbajtja === Si një media digjitale, Prishtina Post funksionon si një burim informacioni i përditshëm duke u ofruar lexuesve shqipfolës një gamë të gjerë artikujsh të ndarë në disa rubrika kryesore:<ref>{{Cite web |title=Trik Agency – website, webfaqe, krijim website, marketing, agjenci, aplikacione, social media |url=https://trikagency.com/ |access-date=2026-06-01 |website=www.trikagency.com |language=en-US}}</ref> * '''Politikë dhe Aktualitet:''' Ndjekja e zhvillimeve institucionale në Kosovë, proceseve diplomatike dhe ngjarjeve kryesore ndërkombëtare. * '''Ekonomi:''' Raportime mbi tregun lokal, biznesin, investimet dhe politikat ekonomike që prekin qytetarët. * '''Kulturë dhe Showbiz:''' Promovimi i artit, trashëgimisë kulturore, ngjarjeve artistike dhe jetës publike. * '''Sport dhe Teknologji:''' Lajmet më të reja nga arenat sportive vendore e ndërkombëtare, si dhe risitë nga bota e teknologjisë dhe inovacionit. === Audienca dhe Prania Digjitale === Mediumi synon të mbajë të informuar jo vetëm publikun brenda Kosovës dhe Shqipërisë, por edhe mërgatën (diasporën shqiptare) përmes pranisë aktive në rrjetet sociale kryesore (Facebook, Instagram, etj.). Përmes një dizajni të thjeshtë dhe të përshtatshëm për pajisjet mobile, portali lehtëson qasjen e shpejtë në informacione të verifikuara dhe në kohë reale.<ref>{{Cite web |title=Trik Agency – website, webfaqe, krijim website, marketing, agjenci, aplikacione, social media |url=https://trikagency.com/ |access-date=2026-06-01 |website=www.trikagency.com |language=en-US}}</ref> === Lidhje të jashtme === * Uebfaqja Zyrtare e Prishtina Post == Jeta e hershme == == Karriera == == Jeta personale == == Shiko edhe == <!-- Këtu mund të vendosësh në formë liste artikuj të tjerë të lidhur direkt me temën e trajtuar në artikullin tuaj. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet. --> == Referime == {{Reflist}} {{NIA}} <!-- Këtu do të renditen automatikisht referimet e burimet e përdorura gjatë artikullit. Referimet duhet të vendosen në trupin e artikullit duke përdorur butonin "Citoni", jo këtu. Fshije këtë koment përpara se t'i publikosh ndryshimet, por jo stampat {{reflist}} dhe {{NIA}} më sipër. --> h42ynwwokk860k825ojij60lw4pm9fb 0 401477 2986319 2026-06-01T12:48:52Z Deaaliu 188331 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3851763|Ephesus]]" 2986319 wikitext text/x-wiki   [[Skeda:Ephesus34.jpg|parapamje|Teatri i Efesit.]] [[Skeda:Artemis_Ephesos.JPG|parapamje|Artemis.]] [[Skeda:Ephesos-Stierkopfkapitell.JPG|parapamje|Kokat e gdhendura të demave.]] '''Efes''' ( ''-i'', f.; [[Gjuha greke|greqisht]] Ἔφεσος, [[Gjuha turke|turqisht]] ''Efes'' ), dikur ishte një [[Qyteti|qytet]] [[Greqia e Lashtë|grek]] i vendosur në Ioni, sot ndodhet në [[Turqia|Turqi]]. == Historia == === Historia e lashtë === Edhe pse qyteti ishte i madh dhe i pasur [[Historia e lashtë|në kohën greke,]] ne e dimë nga të gjeturat nën një kodër të quajtur Ayasoluk se paraardhësit e tyre e kishin themeluar atë që [[Eneoliti (Periudha e bakrit)|në periudhën kalkolitike]] (rreth [[5000 a.C.n.|vitit 5000 p.e.s.]]). Shkrimet [[Hititët|hitite]] përmendin një [[Qyteza|qytet]] të quajtur Apaša në [[Regnum Arzavanum|mbretërinë Arzavan]], me të cilin emër ndoshta e kanë emërtuar të njëjtin vend siç e quanin grekët Efes. Hulumtimet e fundit kanë zbuluar se qyteti ishte kryeqyteti i mbretërisë Arzavan. [[Skeda:Bibliothek_des_Celsus.JPG|parapamje|Biblioteka Celsiane dhe porta e gjykatës.]] [[Skeda:Antike_Toilettenanlage_(Ephesos).jpg|parapamje|Një vend sanitar.]] Në gjysmën e dytë të mijëvjeçarit të dytë u zbuluan mbetje të kulturës [[Qytetërimi minoan|minoane]] dhe [[Qytetërimi mikenas|mikenase]]. [[Shekulli X p.e.s.|Rreth shekullit të dhjetë para Krishtit]], grekët jonianë filluan të frekuentonin brigjet e qytetit; ndërsa në legjenda, thuhet se Androkli, djali i mbretit atik [[Codrus|Kodrus]], e themeloi qytetin. Lidianët dhe karianët vendas jetonin pranë qytetit në pjesët veriore. [[Shekulli VII p.e.s.|Në shekullin e shtatë para Krishtit]], Efesi u sulmua nga simerianët. Nuk është e qartë nga burimet nëse u shkatërrua plotësisht apo nëse iu rezistua forcave armike. Nuk është e qartë nga burimet nëse qyteti u shkatërrua plotësisht apo i rezistoi forcës së armikut. Qyteti u pushtua në [[560 p.e.s.|vitin 560 para Krishtit]] nga mbreti Kroes, dhe u bë ajo që quhet Sinoecizëm, term që nënkupton bashkimin e disa fshatrave në një vend të vetëm, dhe një koloni e re u krijua pranë tempullit [[Artemisa|të Artemisit]]. Qyteti ishte selia e kultit të perëndeshës Nënë e Madhe, e cila në shekujt e mëvonshëm u asimilua me perëndeshën Artemis, [[Tempulli i Artemidës në Efes|tempulli]] i madh i cili konsiderohej një nga [[Shtatë mrekullitë e botës së lashtë|Shtatë Mrekullitë e Botës]]. Në [[334 p.e.s.|vitin 334 para Krishtit]], [[Aleksandri i Madh]] kaloi nëpër qytet me [[Ushtria|ushtrinë e tij]]. Në vitin 296 para Krishtit, Efesi u zhvendos në vendndodhjen e sotme me urdhër të Lysimachus Diadochi dhe u riemërua Arsinoeia për nder të gruas së tij. Që nga ajo periudhë, qyteti vetëm sa u zgjerua, duke zënë një sipërfaqe prej rreth 350 hektarësh. Pasi i përkiste mbretërisë së Pergamit, midis [[189 p.e.s.|viteve 189]] dhe [[133 p.e.s.|133 para Krishtit,]] ai u reduktua në pushtetin e popullit romak në [[133 p.e.s.|vitin 133 para Krishtit]]. === Romakët === Gjatë kohës romake, Efesi mbase kishte jo më pak se 200&#x2009;000 banorë banonin në qytet, ishte një nga qytetet më të mëdha të perandorisë dhe selia e prokonsullit të Azisë. Në të njëjtën kohë, shumë monumente u ndërtuan me bujarinë si të zyrtarëve ashtu edhe të qytetarëve bujarë. Midis tyre janë tempujt e perandorëve Vespasian dhe Hadrian, të cilët u përdorën për adhurimin e perandorëve dhe fallxhorëve. Deri në fund [[Lashtësia e vonë|të antikitetit të vonë,]] qyteti kishte një rëndësi të madhe në botën romake. Në [[431|vitin 431,]] Perandori [[Teodosi II]] mbajti atje [[Koncili i Efesit|Sinodin e Efesit]]. Disa vjet më vonë u mbajt i ashtuquajturi sinodi grabitqar, vendimet e të cilit u anuluan në [[451|vitin 451.]] Kisha e kushtuar Marisë konsiderohet tradicionalisht si vendi ku u mbajt ai koncil. === Bizantini === Qyteti i lashtë u mbulua me rërë me kalimin e viteve dhe u bë i palundrueshëm, prandaj u reduktua nga një qytet shumë i pasur në statusin e një fshati. Në vitin 867, ushtria e paulikanëve të udhëhequr nga Gjon Krisokeri pushtoi qytetin. Në [[1090|vitin 1090]], u pushtua përsëri nga [[selxhukët]], të cilët themeluan një fshat aty pranë të quajtur ''Ajasoluk'' (që nga [[1914|viti 1914]] i quajtur Selçuk ). Nën perandorët Komnenë dhe Paleologë, qyteti shërbeu si një fortesë për traktet përreth lumit Maeander kundër turqve. Alexius Filatropinus, pasi luftoi me sukses kundër turqve në [[1295|vitin 1295]], ra në konflikt me perandorin e Kostandinopojës. Kur shpërtheu një rebelim, ai kapi vëllain e perandorit, Theodhorin, dhe e dërgoi atë në Efes nën roje. Megjithatë, kryengritja u shtyp shpejt. Në [[1304|vitin 1304,]] [[Perandoria Bizantine]] bëri një përpjekje të fundit për të ruajtur provincën e Efesit. [[Cohors Catalanica|Kohorta katalanase,]] pasi mundi turqit në Thyraea, u thirr nga perandori në Evropë për të shtypur një rebelim kundër tij. Më vonë, qyteti ra në duart e turqve, banorët ose u vranë ose u deportuan. Efesi është selia titullare kryepeshkopale e [[Kisha Katolike Romake|Kishës Katolike Romake]]. == Personalitete të shquar == * [[Herakliti|Herakliti,]] filozofi * Ksenofoni i Efesit, shkrimtar (shekulli i 2-të) == Burime == * Strabo, Geographica XIV.1.21-25. {{NexInt}} * Arkestrati, djali i Nikonit * Arrhidaeus, djali i Aleksandrit * Diodori (ushtari i Demetriut) * George Tornices == Galeria == <gallery> Skeda:Odeón_-_Éfeso.jpg|lidhja=Fasciculus:Odeón_-_Éfeso.jpg| Odeum Skeda:Efes_4.jpg|lidhja=Fasciculus:Efes_4.jpg|alt=Templum Hadriani| Tempulli i Hadrianit Skeda:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|lidhja=Fasciculus:Ephesos-Hadrianstempel-Detail.JPG|alt=Arcus templi Hadriani| Harku i Tempullit të Hadrianit Skeda:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg|lidhja=Fasciculus:Efez,_Nike_-_24_września_2011_r.SDC11918.jpg| Nice </gallery> qrtul6x14wpw1yfx0wyyuoxs1iyl7rp 0 401478 2986321 2026-06-01T13:02:46Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: {{short description|Futbollist turk}} {{Infobox football biography | name = Yunus Akgün<br>Junus Akgyn | image = Yunus Akgün 20220225 7 (cropped).jpg | caption = Akgyn në 2022 | full_name = | birth_date = 7 korrik 2000 | birth_place = [[Küçükçekmece]], Turqi | height = 1.73 m | position = [[Attacking midfielder]], [[Winger (association football)|right winger]] | currentclub = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = ... 2986321 wikitext text/x-wiki {{short description|Futbollist turk}} {{Infobox football biography | name = Yunus Akgün<br>Junus Akgyn | image = Yunus Akgün 20220225 7 (cropped).jpg | caption = Akgyn në 2022 | full_name = | birth_date = 7 korrik 2000 | birth_place = [[Küçükçekmece]], Turqi | height = 1.73 m | position = [[Attacking midfielder]], [[Winger (association football)|right winger]] | currentclub = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Kosova Güç Spor]] | youthyears2 = 2011–2018 | youthclubs2 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | years1 = 2018– | clubs1 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | caps1 = 81 | goals1 = 11 | years2 = 2020–2022 | clubs2 = → [[Adana Demirspor]] (huazim) | caps2 = 62 | goals2 = 13 | years3 = 2023–2024 | clubs3 = → [[Leicester City F.C.|Leicester City]] (huazim) | caps3 = 23 | goals3 = 1 | nationalyears1 = 2022– | nationalteam1 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] | nationalcaps1 = 17 | nationalgoals1 = 3 | club-update = 24 tetor 2025 | nationalteam-update = 14 tetor 2025 }} '''Yunus Akgün''' ose '''Junus Akgyn''' (lindi më 7 korrik 2000) është futbollist turk i cili luan për klubin [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] dhe për [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtaren turke]]. ==Jeta personale== Babai i Akgynit është [[Shqiptarët|shqiptar]].<ref>{{cite news |title=Yunus Akgün'den geleceğiyle ilgili açıklama: "Her oyuncunun hayali Avrupa'da oynamak ama ben..." |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/spor/yunus-akgun-den-gelecegiyle-ilgili-aciklama-her-oyuncunun-hayali-avrupa-da-oynamak-ama-ben-2487327 |work=Cumhuriyet |date=16 mars 2026 |access-date=19 mars 2026 |language=tr }}</ref> ==Burime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Akgyn, Junus}} [[Kategoria:Lindje 2000]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Stambolli]] [[Kategoria:Futbollistë turq]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren turke]] [[Kategoria:Futbollistë në Galatasaray S.K.]] [[Kategoria:Futbollistë në Adana Demirspor]] [[Kategoria:Futbollistë në Leicester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] 3gwmu4lhcuxge3bb2q8v25tjnhxr5d4 2986322 2986321 2026-06-01T13:05:01Z Mitrovica02 128863 2986322 wikitext text/x-wiki {{short description|Futbollist turk}} {{Infobox football biography | name = Yunus Akgün<br>Junus Akgyn | image = Yunus Akgün 20220225 7 (cropped).jpg | caption = Akgyn në 2022 | full_name = | birth_date = 7 korrik 2000 | birth_place = [[Küçükçekmece]], Turqi | height = 1.73 m | position = [[Attacking midfielder]], [[Winger (association football)|right winger]] | currentclub = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Kosova Güç Spor]] | youthyears2 = 2011–2018 | youthclubs2 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | years1 = 2018– | clubs1 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | caps1 = 81 | goals1 = 11 | years2 = 2020–2022 | clubs2 = → [[Adana Demirspor]] (huazim) | caps2 = 62 | goals2 = 13 | years3 = 2023–2024 | clubs3 = → [[Leicester City F.C.|Leicester City]] (huazim) | caps3 = 23 | goals3 = 1 | nationalyears1 = 2022– | nationalteam1 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] | nationalcaps1 = 17 | nationalgoals1 = 3 | club-update = 24 tetor 2025 | nationalteam-update = 14 tetor 2025 }} '''Yunus Akgün''' ose '''Junus Akgyn''' (lindi më 7 korrik 2000) është futbollist turk i cili luan për klubin [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] dhe për [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtaren turke]]. ==Jeta personale== Babai i Akgynit është [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Gostivari]].<ref>{{cite news |title=Yunus Akgün'den geleceğiyle ilgili açıklama: "Her oyuncunun hayali Avrupa'da oynamak ama ben..." |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/spor/yunus-akgun-den-gelecegiyle-ilgili-aciklama-her-oyuncunun-hayali-avrupa-da-oynamak-ama-ben-2487327 |work=Cumhuriyet |date=16 mars 2026 |access-date=19 mars 2026 |language=tr }}</ref> ==Burime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Akgyn, Junus}} [[Kategoria:Lindje 2000]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Stambolli]] [[Kategoria:Futbollistë turq]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren turke]] [[Kategoria:Futbollistë në Galatasaray S.K.]] [[Kategoria:Futbollistë në Adana Demirspor]] [[Kategoria:Futbollistë në Leicester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] hgx57z897g2nje7s53qcmbwmiwqitaw 2986324 2986322 2026-06-01T13:06:42Z Mitrovica02 128863 /* Burime */ 2986324 wikitext text/x-wiki {{short description|Futbollist turk}} {{Infobox football biography | name = Yunus Akgün<br>Junus Akgyn | image = Yunus Akgün 20220225 7 (cropped).jpg | caption = Akgyn në 2022 | full_name = | birth_date = 7 korrik 2000 | birth_place = [[Küçükçekmece]], Turqi | height = 1.73 m | position = [[Attacking midfielder]], [[Winger (association football)|right winger]] | currentclub = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Kosova Güç Spor]] | youthyears2 = 2011–2018 | youthclubs2 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | years1 = 2018– | clubs1 = [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] | caps1 = 81 | goals1 = 11 | years2 = 2020–2022 | clubs2 = → [[Adana Demirspor]] (huazim) | caps2 = 62 | goals2 = 13 | years3 = 2023–2024 | clubs3 = → [[Leicester City F.C.|Leicester City]] (huazim) | caps3 = 23 | goals3 = 1 | nationalyears1 = 2022– | nationalteam1 = [[Kombëtarja turke e futbollit|Turqia]] | nationalcaps1 = 17 | nationalgoals1 = 3 | club-update = 24 tetor 2025 | nationalteam-update = 14 tetor 2025 }} '''Yunus Akgün''' ose '''Junus Akgyn''' (lindi më 7 korrik 2000) është futbollist turk i cili luan për klubin [[Galatasaray S.K. (football)|Galatasaray]] dhe për [[Kombëtarja turke e futbollit|kombëtaren turke]]. ==Jeta personale== Babai i Akgynit është [[Shqiptarët|shqiptar]] nga [[Gostivari]].<ref>{{cite news |title=Yunus Akgün'den geleceğiyle ilgili açıklama: "Her oyuncunun hayali Avrupa'da oynamak ama ben..." |url=https://www.cumhuriyet.com.tr/spor/yunus-akgun-den-gelecegiyle-ilgili-aciklama-her-oyuncunun-hayali-avrupa-da-oynamak-ama-ben-2487327 |work=Cumhuriyet |date=16 mars 2026 |access-date=19 mars 2026 |language=tr }}</ref> ==Burime == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Akgyn, Junus}} [[Kategoria:Lindje 2000]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Futbollistë nga Stambolli]] [[Kategoria:Futbollistë turq]] [[Kategoria:Futbollistë në kombëtaren turke]] [[Kategoria:Futbollistë në Galatasaray S.K.]] [[Kategoria:Futbollistë në Adana Demirspor]] [[Kategoria:Futbollistë në Leicester City F.C.]] [[Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] eoavvx7j4jpa0ty66goap8zq000znrv 2 401479 2986328 2026-06-01T13:36:57Z Riiisaaaa 185317 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3191364|Numerianus]]" 2986328 wikitext text/x-wiki [[Skeda:AV_Antoninianus_Numerianus.JPG|parapamje|Antoniniani i Numerianit]] '''Mark Aureli Numerius Numerianus''' (i lindur rreth [[253|vitit 253]] ; i vdekur në Nikomedia në [[284|vitin 284]]), ishte i biri [[Perandori|i perandorit]] [[Karusi|Mark Aurelius Karus]], ishte bashkëperandor me [[Vëllai|vëllanë e tij]] Karinus pas [[Vdekja|vdekjes]] [[Babai|së babait të tij]] në [[284|vitin 284.]] Në [[283|vitin 283,]] poeti Nemesianus zhvilloi një konkurs poezie me të. == Burime mbi jetën dhe mbretërimin e Numerianit == * [[Eutropi|Eutropius]], ''Breviary'' 9.19–20. * ''[[Historia Augusta|Historia e Augustinës]]'', "Carus dhe Carinus dhe Numerianus" (biografi qe i atribuohet Flavius Vopiscus : [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Historia_Augusta/Carus_et_al*.html Tekst në latinisht dhe anglisht]) * [[Joan Zonara|Zonaras]], ''Epitome of Historiarum ,'' vëll. 3, f. 155–157. Dindorf. == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Numerianus}} * [http://www.roman-emperors.org/carinus.htm Në numerian] në ''De Imperatoribus Romanis,'' faqe e shkruar [[Gjuha angleze|në anglisht]] nga William Leadbetter. {{bio-stipula}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Carus|Imp. Caesar Marcus Aurelius Carus Augustus]] II et [[Carinus|Imp. Caesar Marcus Aurelius Carinus Augustus]]|annus=284<br />cum<br />[[Carinus|Imp. Caesare Marco Aurelio Carino Augusto]] II|successores=[[Carinus|Imp. Caesar Marcus Aurelius Carinus Augustus]] III et [[Titus Claudius Marcus Aurelius Aristobulus]]}}  <nowiki> [[Kategoria:Perandorë romakë]]</nowiki> 2ouhde8nf6eceu3q9brbthzan3j7z27 0 401480 2986330 2026-06-01T13:38:33Z Riiisaaaa 185317 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3191364|Numerianus]]" 2986330 wikitext text/x-wiki [[Skeda:AV_Antoninianus_Numerianus.JPG|parapamje|Antoniniani i Numerianit]] '''Mark Aureli Numerius Numerianus''' (i lindur rreth [[253|vitit 253]] ; i vdekur në Nikomedia në [[284|vitin 284]]), ishte i biri [[Perandori|i perandorit]] [[Karusi|Mark Aurelius Karus]], ishte bashkëperandor me [[Vëllai|vëllanë e tij]] Karinus pas [[Vdekja|vdekjes]] [[Babai|së babait të tij]] në [[284|vitin 284.]] Në [[283|vitin 283,]] poeti Nemesianus zhvilloi një konkurs poezie me të. == Burime mbi jetën dhe mbretërimin e Numerianit == * [[Eutropi|Eutropius]], ''Breviary'' 9.19–20. * ''[[Historia Augusta|Historia e Augustinës]]'', "Carus dhe Carinus dhe Numerianus" (biografi qe i atribuohet Flavius Vopiscus : [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/L/Roman/Texts/Historia_Augusta/Carus_et_al*.html Tekst në latinisht dhe anglisht]) * [[Joan Zonara|Zonaras]], ''Epitome of Historiarum,'' vëll. 3, f. 155–157. Dindorf. == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Numerianus}} * [http://www.roman-emperors.org/carinus.htm Në numerian] në ''De Imperatoribus Romanis,'' faqe e shkruar [[Gjuha angleze|në anglisht]] nga William Leadbetter. {{bio-stipula}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Carus|Imp. Caesar Marcus Aurelius Carus Augustus]] II et [[Carinus|Imp. Caesar Marcus Aurelius Carinus Augustus]]|annus=284<br />cum<br />[[Carinus|Imp. Caesare Marco Aurelio Carino Augusto]] II|successores=[[Carinus|Imp. Caesar Marcus Aurelius Carinus Augustus]] III et [[Titus Claudius Marcus Aurelius Aristobulus]]}}  [[Kategoria:Perandorë romakë]] 8ehwwwvzbn6ogpi1tr6zmxyo122dht9 0 401481 2986335 2026-06-01T14:15:59Z Dëbora Bekaaa 188501 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:la:Special:Redirect/revision/3797575|Domitianus]]" 2986335 wikitext text/x-wiki Domitian{{Capsa hominis Vicidata}}'''Lindja:''' 24 Tetor 51 Romë '''Vdekja:''' 18 Shtator 96 Romë '''Atdheu:''' Roma antike '''Emri i lindjes:''' Titus Flavius Domitianus '''Familja''' '''Prindërit:''' Vespaziani, Flavia Domitilla '''Bashkëshortja:''' Domitia Longina '''Fëmijët:''' Titus Flavius Caesar, Flavia, Vespaziani i Riu, Domitiani i Vogël '''Dinastia:''' Dinastia Flaviane, Flavii Sabini '''Titus Flavius Domitianus''' ( [[24 tetor]] [[51]] - [[18 Shtator|18 shtator]] [[96]] ) ishte [[Lista e Perandorëve Romakë|një perandor romak]] . Ai ishte djali [[Vespaziani|i Vespasianit]] dhe Domitilës dhe kishte një vëlla, [[Titi|Titin]], të cilin e pasoi më [[14 Shtator|14 shtator]] [[81|81.]] Motra e Domicianit ishte [[Flavia Domitilla (iunior)|Flavia Domitilla]] . == Rinia == Domitiani lindi [[Roma|në Romë]], babai i tij ishte mësues dhe udhëheqës. Si një njeri i pavarur dhe i ditur, ai studioi [[Retorika|retorikë]], [[Letërsia|letërsi]], [[Ligji|ligj]] dhe [[Administratio|administratë]] . Ndryshe nga vëllai i tij më i madh, Titi, Domiciani nuk e shoqëroi Vespasianin në [[Lufta|luftërat]] në [[Afrika|Afrikë]] dhe Jude . Në vitin e katër perandorëve ( [[69]] ), Domitiani ishte i kujdesshëm, por mbështeti pretendimet e të atit. Si vikar i Flavianëve në [[Senati Romak|Senat]], ai u bë më i guximshëm. Në vitin [[70|70,]] Lamia detyroi Domitia Longinën të divorcohej nga Lucius Aelius, në mënyrë që ai të [[Martesa|martohej]] me të. Ata patën një djalë në vitin 71 dhe një vajzë në vitin 74, të dy vdiqën të rinj. Burimet historike përmendin se ai kishte marrëdhënie jashtëmartesore, por kjo nuk ndikoi në stabilitetin e martesës së tyre. == Rreth titujve == Pasi pasoi vëllanë e tij, ''Titus Flavius Domitianus'' u quajt ''Perandor Cezar Domitianus Augustus,'' të cilit emër i shtoi mbiemrin ''Germanicus'' në [[83|vitin 83.]] Në vitin 82 ai u krijua Pontifex Maximus dhe në të njëjtin vit u quajt Ati i Vendit . Nga viti 85 ai ishte [[Censori|censor i përjetshëm]] . Nga shtatori i vitit 81, pushteti tribunian i rinovohej çdo vit deri në të njëmbëdhjetën (në [[96|vitin 96]] ). Në vitin 82 ai ishte tashmë konsulli i tetë dhe midis këtij viti dhe vitit 90 ai mbajti konsullin e zakonshëm çdo vit, pastaj ai ishte konsulli i gjashtëmbëdhjetë në vitin 92 dhe konsulli i shtatëmbëdhjetë (COS XVII në mbishkrime) në vitin 95.Në vitin 82 ai mori titullin Pontifex Maximus dhe në të njëjtin vit u shpall Ati i Atdheut . == Qeveria == [[Skeda:Domiziano_da_collezione_albani,_fine_del_I_sec._dc._02.JPG|parapamje|Shenjë e Domicianit]] Domitiani pati pak afera para vitit 81. Ai mbajti disa poste konsulli, të zakonshëm ose zëvendësues, dhe nuk komandoi ushtrinë. Megjithatë, ai ishte ambicioz dhe kur vdiq Titi, ai mori mbështetjen [[Garda pretoriane|e pretorianit]] . Ai e provoi veten si një administrator shumë i keq. [[Çmimi|Vlera]] e denarit u ul dhe u vendosën taksa të reja. Kur njerëzit u bënë të paduruar, Domiciani investoi shumë [[Paraja|para]] në ndërtesa të reja. Ai rinovoi [[Tempulli|tempullin]] [[Jupiteri (zot)|e Jupiterit]] në Kapitolinë dhe një sallë të re në Pallat. Ai përfundoi ndërtimin [[Koloseumi|e Koloseut]] dhe u dha [[Gladiatori|gladiatorë]] të rinj, në të cilët lejoi gratë dhe xhuxhët të merrnin pjesë për herë të parë. Në vitin 83, kur bashkëshortja e tij, Domitia, pati një aferë me aktorin Paris, ai i dërgoi një lajmëtar asaj dhe e vrau aktorin. Vitin pasardhës ai u dashurua me vajzën e vëllait të tij, Julia Flavia, u divorcua nga burri i saj dhe këmbënguli të martohej me të. Në [[85|vitin 85]], Domitiani e shpalli veten [[Censori|censor]] të përjetshëm. Kur Julia Flavia vdiq në [[91|vitin 91]] për shkak të ndërlikimeve gjatë shtatzënisë , Domitiani e solli Domitian përsëri për të jetuar me të. Domitiani, i cili ishte arsimuar në Romë dhe nuk kishte shërbyer kurrë në ushtri, nuk ishte një gjeneral i talentuar. Megjithatë, ai zhvilloi disa luftëra brenda mbretërisë së tij, veçanërisht ato kundër Khatëve në [[Gjermania|Gjermani]] dhe kundër Dakëve pranë [[Lumi i Danubit|Danubit]] . Drejt fundit të mbretërimit të tij, ai u bë një perandor shumë mizor. [[Judejtë|Hebrenjtë]] [[Të krishterët|dhe të krishterët]] u persekutuan rëndë dhe disa senatorë u vranë. Në vitin 96, senatorët, pretorianët, Stefani, shërbëtori i Julias, dhe Domitia komplotuan kundër tij. Stefani e goditi tetë herë më 14 Kalendat e tetorit. Domiciani iu nënshtrua dënimit të kujtesës dhe u pasua nga [[Nerva]], i cili u krijua nga Senati. == Domitiani, mikpritës dhe mysafir në tryezë == [[Dion Kasi|Cassius Dio]] përshkroi darkën e zezë të dhënë nga Domiciani . [[Publius Papinius Statius|Statiusi]] lavdëron festën e Saturnaliave të festuar në [[Koloseumi|Kolose]] . "Ai vazhdimisht jepte spektakle madhështore dhe luksoze, jo vetëm në [[Koloseumi|amfiteatër]], por edhe në cirk, ku, përveç garave ceremoniale me kuaj dhe karroca, ai organizoi edhe një betejë të dyfishtë, mbi kalë dhe në këmbë; dhe gjithashtu në amfiteatrin detar. Sepse kishte gjueti gladiatorësh dhe natën në lychnuchos, dhe luftime jo vetëm të burrave por edhe të grave. Për më tepër, ai gjithmonë merrte pjesë në funksionet kuestoriale, të cilat dikur i kishte braktisur, kështu që ai i autorizoi ata të organizonin nga lojërat e tyre dhe i prezantoi ata me pajisjet më të fundit oborrtare", thotë [[Svetoni|Suetoniusi]] . "Ai dha beteja detare të flotave pothuajse të barabarta, pasi kishte hapur një liqen pranë Tiberit, dhe i shikoi ato mes shirave më të mëdha." Midis spektakleve të lojërave të shenjta [[Septimontialia|Septimontiale]] ai dha "një festë shumë bujare"; "Ai ishte i pari që filloi të hante, duke shpërndarë shporta me ushqim për senatin dhe kalorësinë, dhe shporta të vogla me ushqim për plebejasit." == Burime mbi jetën dhe mbretërimin e Domitianit == * [[Aurel Viktori|Aureli Viktor]], ''Mbi Cezarët'' 11 * [[Dion Kasi|Dio]], ''Historia Romana'' liber 67 * ''Mishërimi i Cezarëve'' 11 * [[Eutropi]], ''Breviari'' 7.23 * [[Mark Valerio Marciali|Marciale]], ''Epigrame'' dhe ''Mbi Spektaklet'' * [[Publius Papinius Statius|Statius]], ''[[Silvae (Statius)|Silvae]]'' * [[Svetoni|Suetoni]], ''Jetët e Cezarëve,'' Libri 8 "Domiciani" * [[Taciti]], ''[[Vita Agricolae|Jeta e Agricola-s]]'' dhe ''Historia'' == Në konsullata == {{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] IV et [[Titus (imperator)|Titus Caesar Vespasianus]] II|annus=73<br />cum<br />[[Lucius Valerius Catullus Messallinus|Lucio Valerio Catullo Messallino]]|successores=[[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] V et [[Titus (imperator)|Titus Caesar Vespasianus]] III}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Vespasianus|Imp. Caesar Vespasianus Augustus]] IX et [[Titus (imperator)|Titus Caesar Vespasianus]] VII|annus=80<br />cum<br />[[Titus (imperator)|Imp. Tito Caesare Vespasiano Augusto]] VIII|successores=[[Lucius Flavius Silva Nonius Bassus]] et [[Marcus Asinius Pollio Verrucosus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Lucius Flavius Silva Nonius Bassus]] et [[Marcus Asinius Pollio Verrucosus]]|annus=82<br />cum<br />[[Titus Flavius Sabinus (consul 82)|Tito Flavio Sabino]]|successores=ipse IX et [[Quintus Petillius Rufus]] II}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=ipse VIII et [[Titus Flavius Sabinus (consul 82)|Titus Flavius Sabinus]]|annus=83<br />cum<br />[[Quintus Petillius Rufus|Quinto Petillio Rufo]] II|successores=ipse X et [[Gaius Oppius Sabinus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=ipse X et [[Gaius Oppius Sabinus]]|annus=85<br />cum<br />[[Titus Aurelius Fulvus (consul 85)|Tito Aurelio Fulvo]] II|successores=ipse XII et [[Servius Cornelius Dolabella Petronianus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=ipse XI et [[Titus Aurelius Fulvus (consul 85)|Titus Aurelius Fulvus]] II|annus=86<br />cum<br />[[Servius Cornelius Dolabella Petronianus|Servio Cornelio Dolabella Petroniano]]|successores=ipse XIII et [[Lucius Volusius Saturninus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=ipse XII et [[Servius Cornelius Dolabella Petronianus]]|annus=87<br />cum<br />[[Lucius Volusius Saturninus (consul 87)|Lucio Volusio Saturnino]]|successores=ipse XIV et [[Lucius Minicius Rufus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=ipse XIII et [[Lucius Volusius Saturninus]]|annus=88<br />cum<br />[[Lucius Minicius Rufus|Lucio Minicio Rufo]]|successores=[[Titus Aurelius Fulvus (consul 89)|Titus Aurelius Fulvus]] et [[Marcus Asinius Atratinus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Titus Aurelius Fulvus (consul 89)|Titus Aurelius Fulvus]] et [[Marcus Asinius Atratinus]]|annus=90<br />cum<br />[[Nerva|Marco Cocceio Nerva]] II|successores=[[Manius Acilius Glabrio]] et [[Traianus|Marcus Ulpius Traianus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Manius Acilius Glabrio (consul 91)|Manius Acilius Glabrio]] et [[Traianus|Marcus Ulpius Traianus]]|annus=92<br />cum<br />[[Quintus Volusius Saturninus (consul 92)|Quinto Volusio Saturnino]]|successores=[[Sextus Pompeius Collega]] et [[Quintus Peducaeus Priscinus]]}}{{Index consulum sub principatu electorum|praedecessores=[[Lucius Nonius Calpurnius Torquatus Asprenas]] et [[Titus Sextius Magius Lateranus]]|annus=95<br />cum<br />[[Titus Flavius Clemens|Tito Flavio Clemente]]|successores=[[Gaius Manlius Valens]] et [[Gaius Antistius Vetus (consul 96)|Gaius Antistius Vetus]]}} == Shënime == <references /> == Bibliografia == * "Vespasiani, Domitiani dhe Titus" në Rhiannon Ash, ''Renditja e anarkisë: ushtritë dhe udhëheqësit në Historitë e Tacitus'' (Londër: Duckworth, 1999. ISBN 0715628003 ) f. 127-146 * Brian W. Jones, ''Perandori Domitian'' . Londër: Routledge, 1992. ISBN 0-415-04229-1 * Michael R. Molnar, " [http://www.nicholaswhyte.info/blood.htm Gjak në Hënë në Ujor: Vrasja e Domitianit] " në ''The Celator'' (maj 1995) f. 6-12 {{NexInt}} * Dekreti i Domiusianit për prerjen e vreshtave * Mbishkrimi i Boyukdashit == Lidhje të jashtme == {{Commonskat|Domitianus|Domitianum}}{{Fontes biographici}}'''Leksikone biografike:''' Gran Enciclopèdia Catalana • Den store danske • Deutsche Biographie • Diccionario biográfico español • Treccani • Store norske leksikon • Большая российская энциклопедия • Grove Art • Catholic Encyclopedia * Nicholas Whyte, " [http://www.nicholaswhyte.info/domit.htm Vrasja e Domicianit: një shënim astrologjik] " '''Perandorët Romakë''' Augustus · Tiberius · Caligula · Claudius · Nero · Galba · Otho · Vitellius · Vespasianus · Titus · '''Domitianus''' · Nerva · Traianus · Hadrianus · Antoninus Pius · Marcus Aurelius · Lucius Verus · Avidius Cassius (usurpator) · Commodus · Pertinax · Didius Iulianus · Pescennius Niger (usurpator) · Clodius Albinus (usurpator) · Septimius Severus · Caracalla · Geta · Macrinus · Diadumenianus · Elagabalus · Alexander Severus · Maximinus Thrax · Gordianus I · Gordianus II · Pupienus · Balbinus · Gordianus III · Philippus Arabs · Philippus II · Decius · Herennius Etruscus · Hostilianus · Trebonianus Gallus · Volusianus · Aemilianus · Valerianus · Gallienus · Saloninus · Postumus (usurpator) · Laelianus (usurpator) · Marius (usurpator) · Victorinus (usurpator) · Tetricus I (usurpator) · Tetricus II (usurpator) · Claudius Gothicus · Quintillus · Aurelianus · Tacitus · Florianus · Probus · Carus · Carinus · Numerianus · Diocletianus · Maximianus · Carausius (usurpator) · Allectus (usurpator) · Constantius Chlorus · Galerius · Constantinus I · Licinius · Flavius Valerius Severus · Maximinus · Maxentius · Domitius Alexander (usurpator) · Constantius II · Constantinus II · Constans · Magnentius (usurpator) · Iulianus · Iovianus · Valentinianus I · Valens · Procopius (usurpator) · Gratianus · Valentinianus II · Magnus Maximus (usurpator) · Theodosius I · Eugenius (usurpator) · Honorius · Arcadius · Constantius III · Priscus Attalus (usurpator) · Constantinus III (usurpator) · Iovinus (usurpator) · Valentinianus III · Ioannes (usurpator) · Petronius Maximus · Marcianus · Avitus · Leo I · Maiorianus · Libius Severus · Anthemius · Olybrius · Leo II · Glycerius · Zeno · Iulius Nepos · Romulus Augustus · Imperium Romanum · Index Imperatorum Romanorum Capsae cognatae: Imperatores Constantinopolitani [[Kategoria:Vdekje 96]] [[Kategoria:Perandorë romakë]] [[Kategoria:Burra]] qhxlx5cdre4cut9b3z8s5e9t0e7h468 0 401482 2986358 2026-06-01T15:19:38Z Rialda Bllacaku 186589 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150855840|Carlo Goldoni]]" 2986358 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Nota disambigua/styles.css" /><templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" /><templatestyles src="Avviso/styles.css" /><templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Bio|Nome=Carlo Osvaldo|Cognome=Goldoni|Sesso=M|LuogoNascita=Venezia|GiornoMeseNascita=25 febbraio|AnnoNascita=1707|LuogoMorte=Parigi|GiornoMeseMorte=6 febbraio|AnnoMorte=1793|Epoca=1700|Attività=commediografo|Attività2=scrittore|AttivitàAltre=|Nazionalità=italiano|PostNazionalità=, cittadino della [[Repubblica di Venezia]]|Immagine=Alessandro Longhi - Ritratto di Carlo Goldoni (c 1757) Ca Goldoni Venezia - Close-up.jpg}}{{Blockquote|Goldoni u bë Galileu i letërsisë së re.|Francesco De Sanctis, Historia e letërsisë italiane (1870), Morano, Napoli, 1890, f. 385.}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" /> [[Skeda:Alessandro Longhi - Ritratto di Carlo Goldoni (c 1757) Ca Goldoni Venezia - Close-up.jpg|parapamje|Carlo Osvaldo Goldoni]] Carlo Osvaldo Goldoni Venecias, 25 shkurt 1707 ka lindur në paris më 6 shkurt 1793, ai ka qenë një dramaturg dhe shkrimtar italian, dhe po ashtu edhe qytetar i Republikës së Vendikut. Goldoni konsiderohet si një nga etërit më të mëdhenj të [[Komedia|komedisë]] moderne, dhe ai një pjesë të famës së tij,ia detyron veprave të shkruara, në gjuhën veneciane.  {{Blockquote|Edhe ajo (vepra) është shkruar në gjuhën tonë veneciane; por, me zgjedhjen e fjalëve dhe me forcën e ndjenjave, ka treguar se gjuha jonë është e aftë për gjithë fuqinë dhe hijeshinë e artit oratorik e poetik dhe se, kur përdoret nga një dorë mjeshtërore, nuk ka çfarë t’i ketë zili toskanishtes më elegante. Këtë ajo e kishte dëshmuar edhe herë të tjera në veprimtari të ndryshme publike, në të cilat sistemi i kësaj Republike të Venedikut, të rregulluar aq mirë, kërkon që oratorët të përdorin gjuhën e tyre amtare. Elokuenca e saj natyrore, e bashkuar me talentin e saj të shkëlqyer dhe me studimin e pandërprerë të cilit i kushtohet me kënaqësi, e bën Shkëlqesinë Tuaj të admirueshme në moshën e re në të cilën ndodheni dhe bën të shpresohet se, me kalimin e viteve, do të bëheni një qytetar i merituar i kësaj atdheu të lavdishëm.|Carlo Goldoni, parathënia e Le massere, 1755.}} == Biografia == [[Skeda:Casa_Goldoni.jpg|parapamje|Një nga shtëpitë veneciane të Goldonit, tani muze]] Carlo Goldoni lindi në [[Venediku|Venecia]] më 25 shkurt [[1707]],në një familje [[Borgjezia|borgjeze]] me origjinë nga [[Modena]],nga ana e babait të tij.Në vështirësi financiare për shkak të shpenzimit të tepërt, të gjyshit të tij nga babai, Carlo Alessandro,babai i tij Giulio,shkoi në [[Roma|Romë]],për të studiuar mjekësinë,duke e lënë Carlon me nënën e tij,Margherita Salvioni.Si duket,ai nuk arriti të merrte një liçencë mjekësore,por megjithatë u bë farmacist dhe ushtroi profesionin në [[Peruxhia]],duke tërhequr të gjithë familjen e tij rreth vetes. Kështu Goldoni arriti të edukohet fillimisht në [[Peruxhia|kryeqytetin e Umbrisë]], fillimisht nën drejtimin e një mësuesi privat,dhe më pas edhe duke e ndjekur një kolegj [[Jezuitët|jezuit]],dhe së fundmi në Rimini ku prindërit e tij ishin zhvendosur ndërkohë,duke studiuar fillimisht në një shkollë të drejtuar nga dominikanët,dhe më pas me një mësues privat dominikan,një Candini.Nga kjo kohë,episodi i arratisjes së tij prej Riminit në Chioggia,është i njohur. [[Skeda:Carlo_Goldoni_Lapide_sulla_Casa.jpg|majtas|parapamje|Pllaka në shtëpinë e Carlo Goldonit në Venecia]] Pasi u kthye në [[Venediku|Venecia]] me nënën e tij në [[1721|vitin 1721]],ai u bë stazh në [[Avokati|firmën ligjore]] të xhaxhait të tij Giampaolo Indric.Në [[1723|vitin 1723,]]<nowiki/>ai u regjistrua në Kolegjin Ghislieri të Universitetit të Pavias falë një [[Bursë studimi|burse]] të ofruar nga Marquis Pietro Goldoni Vidoni,patron i familjes,por u përjashtua para se të përfundonte vitin e tretë,për shkak se kishte shkruar një vepër satirike,të frymëzuar nga disa vajza të reja të borgjezisë vendase.Më pas ai shkoi në [[Udine]] dhe Vipacco në shoqërinë e babait të tij,mjekut të Kontit,Francesco Antonio Lantieri;ai shkoi atje në vitin 1727 për një periudhë katër mujore.Nga fundi i vitit 1783, në veprën e tij ''[[Mémoires (Goldoni)|Mémoires]]'',ai e përcaktoi ndalesën si një "piknik", i karakterizuar çdo ditë nga një trajtim gastronomik "jashtëzakonisht i bollshëm" në veçanti,ai përmend: "një verë të kuqe të caktuar që përshkruhej si krijuese fëmijësh, duke ofruar një pretekst për shaka të këndshme". Kështu filloi një periudhë mjaft aventureske në jetën e tij dhe,pasi ndoqi të atin në Friuli,[[Sllovenia|Slloveni]] dhe Tirol,ai i rinisi studimet në Universitetin e Modenës,por dështoi për shkak të një krize depresive. Në [[1729|vitin 1729]] ai u transferua në Feltre për të kryer detyrat e tij si asistent i Kancelarisë Penale.Gjatë kësaj periudhe ai qëndroi në Villa Bonsembiante në Colvago di Santa Giustina,ku, ende në formë amatoreske,shkroi <ref>{{Cite web |last= |date= |title=Santa Giustina |url=http://www.provincia.belluno.it/nqcontent.cfm?a_id=1204 |publisher=[[Provinca e Bellunos]] |language=it}}</ref> dy intermeci komike për karnavalin e vitit [[1730]] <ref>{{Cite book |last= |title=Shkrim dhe interpretim |publisher=G. B. Palumbo Editore & C. Editore S.P.A. |year=1997 |isbn=88-8020-157-3 |edition=Edizione Rossa |volume=2 |location= |page=268 |language=it}}</ref> - ''[[Il buon padre]]'' më vonë i titulluar ''[[Il buon padre|Il buon vecchio]]'' <ref>{{Cite web |title=Copia archiviata |url=https://library.weschool.com/lezione/carlo-goldoni-21304.html |language=it}}</ref> ,i cili humbi,dhe ''La cantatrice'' - me të cilën bëri debutimin e tij në Teatro de la Sena në Feltre <ref>{{Cite book |last= |url=https://books.google.it/books?id=BjRVC2g8NMoC&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |title=Nga komeditë e Carlo Goldonit,avokat venecian |publisher= |year=1761 |volume=Tomo IX |location=Venezia |pages=9,10 |language=it}}</ref> <ref>{{Cite book |last= |url=https://books.google.it/books?id=XtkDAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=it&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |title=Kujtime të Z. Carlo Goldoni. |publisher= |year=1768 |edition=Dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=Tomo I |location=Venezia |pages=137,142 |language=it}}</ref> <ref>{{Cite web |last= |date=2 shkurt 2007 |title=Il gran debutto del Goldoni |url=http://ricerca.gelocal.it/corrierealpi/archivio/corrierealpi/2007/02/21/AT3PO_AT301.html |publisher=[[Corriere delle Alpi]] |language=it}}</ref>.Dëshira e tij për teatrin tashmë po karakterizonte ekzistencën e tij të trazuar.Me vdekjen e papritur të babait të tij,në [[1731|vitin 1731,]]<nowiki/>ai duhej të merrte përsipër familjen ai u kthye në [[Venediku|Venecia]], përfundoi studimet në [[Padova]],dhe filloi një karrierë [[Avokati|ligjore]]. [[Skeda:Bust_of_Carlo_Goldoni._Panteon_Veneto;_Istituto_Veneto_di_Scienze,_Lettere_ed_Arti.jpg|majtas|parapamje|Busti i Carlo Goldonit, vepër e Angelo Giordani para vitit 1847]] Në vitin 1734 ai takoi aktorin Giuseppe Imer në [[Verona]] dhe u kthye në [[Venediku|Venecia]] me të pasi mori detyrën për të shkruar tekste për teatrin San Samuele,në pronësi të Grimanit.Kështu lindën tragjikomeditë e para,të shkruara nga avokati i ri për këtë trupë,duke filluar nga ''Belisario'' në [[1734|vitin 1734]],''Don Giovanni Tenorio'' në [[1735|vitin 1735]] deri te ''Giustino'' në [[1738|vitin 1738.]] Gjatë kësaj periudhe ai pati një marrëdhënie të stuhishme me aktorenPassalacqua .Më pas,duke ndjekur trupën Imer në [[Gjenova]],ai takoi dhe u martua me Nicoletta Connio.Me të Goldoni u kthye në [[Venediku|Venecia]]. Në [[1738|vitin 1738,]]Goldoni prezantoi komedinë e tij të parë të vërtetë,''Momolo cortesan'',në teatrin San Samuele,ku vetëm pjesa e protagonistit ishte shkruar e tëra.Në [[Venediku|Venecia]],pasi shkroi komedinë e tij të parë me të gjitha pjesët e shkruara plotësisht,''La donna di garbo'' 1742-43,ai u detyrua të largohej për shkak të borxheve. Ai vazhdoi të punonte në teatër gjatë Luftës së Trashëgimisë Austriake,duke u kujdesur për shfaqjet në Rimini,i cili ishte i pushtuar nga austriakët më pas qëndroi në [[Toskana|Toskanë]],në Pizë 1744-1748,kryesisht duke ushtruar profesionin e avokatit,por nuk i braktisi kontaktet e tij me botën e teatrit dhe në [[Livorno]] ai zgjodhi përfundimisht të ndiqte aktivitetin e dramaturgut,i bindur nga aktori-menaxheri Girolamo Medebach me të cilin nënshkroi një kontratë si shkrimtar për trupën e tij,e cila interpretoi në [[Venediku|Venecia]] në teatrin Sant'Angelo.Në vitin 1748,pasi u kthye në [[Venediku|Venecia]],ai vazhdoi të shkruante një seri komedish për trupën deri në [[1753|vitin 1753]],në të cilat,duke u shkëputur nga modelet e commedia dell'arte,ai zbatoi parimet e një "reforme" të teatrit.''"Njeriu i Matur"'', ''"E Veja Dinake"'',''"Prostituta e Nderuar"'',''"Kalorësi dhe Zonja"'',''"Gruaja e Mirë",'' ''"Familja e Antikuarit"'' dhe ''"Trashëgimtari i Fatmirit"'' i përkasin kësaj periudhe:këtu,përveç të fundit,dalin në pah polemikat mbi risinë e teatrit të Goldonit dhe rivalitetin me abatin Pietro Chiari. Në [[1750|vitin 1750,]]<nowiki/>ai prodhoi gjithashtu gjashtëmbëdhjetë komeditë e famshme brenda një viti të vetëmrezultat i një basti me audiencën e tij dhe me Medebach ''Teatri Komik'' shembulli i parë i rëndësishëm i teatrit brenda teatrit,i cili mund të konsiderohet manifesti i reformës së tij teatrale,''Gratë e Përpikta'',''Kafeneja'',''Gënjeshtari'',''Lajkatari'',''Poeti Fanatik'', ''Pamela'' bazuar në romanin e Samuel Richardson, ''Kalorësi i Shijes së Mirë'',''Bixhozxhiu'',''Miku i Vërtetë'',''Sëmundja e Simbolizuar'',''Zonja e Matur'', Gruaja ''e Panjohur'',''Aventurieri i Nderuar'', ''Gruaja e Paqëndrueshme'' dhe ''Thashethemet e Grave''. Puna e tij për Medebach vazhdoi me ''Molière'',''"Dashnorin Ushtarak"'',''"Zotin Feudal"'',''"Shërbëtorin e Dashur"'',deri te''"Zonja e Hanit"'' dhe''"Gratë Kurioze'' "(në mbrojtje të [[Masoneria e Lirë|Masonerisë]]).Pas ndarjes me Medebach,Goldoni ndërmori një angazhim të ri në [[1753|vitin 1753]],këtë herë me teatrin San Luca, në pronësi të Vendramin.Kjo shënoi fillimin e një periudhe të trazuar në të cilën Goldoni shkroi tragjikomedi,dhe komedi të ndryshme.Ai duhej t'i përshtate tekstet e tij para së gjithash për një ndërtesë teatri dhe një skenë më të madhe se ato me të cilat ai ishte mësuar,dhe për aktorë që nuk ishin të njohur me stilin e tij larg modeleve të commedia dell'artemidis tragjikomedive,''Trilogjia Persiane'' pati një sukses të madh;midis komedive,mund të kujtojmë''"Shërbëtoren e Shkëlqyer"'', ''"Filozofin Anglez"'',''Terencen'',''Torquato Tasson'' dhe kryeveprën ''"Campiello"''. [[Skeda:(Chioggia)_-_Palazzo_Poli_-_Goldoni_-_Rosalba_Carriera_-_Plaque.jpg|parapamje|Një pllakë në Palazzo Poli, në Chioggia, kujton periudhën në të cilën shkrimtari jetoi në qytetin e lagunës në të cilin ai vendosi ''Le brauffe chiozzotte.'']] Ai arriti sukses të madh artistik me ''Gl'innamorati'',një komedi në italisht dhe prozë,me ''I rusteghi'',në veneciane dhe prozë,dhe me ''La casa nova'' dhe ''La buona madre''.Në 1761 Goldoni u ftua të shkonte në [[Parisi|Paris]], për të marrë përgjegjësinë e Comédie Italienne.Vitale e kaloi sezonin e tij të fundit në Teatro San Luca përpara se të largohej,ku prodhoi ''La trilogia della villeggiatura'',''Sior Todero brontolon'',''Le baruffe chiozzotte'' dhe ''Una delle ultime sere di carnovale'' . Me të mbërritur në [[Parisi|Paris]] në [[1762|vitin 1762]],Goldoni iu përkushtua menjëherë politikës franceze,madje duke u përballur me vështirësi të ndryshme për shkak të hapësirës së kufizuar që i jepej Komedisë Italiane,dhe kërkesave të [[Audienca|publikut]] francez,i cili e identifikonte teatrin italian me Commedia dell'Arte,nga e cila Goldoni ishte distancuar aq shumë. Goldoni rifilloi një betejë për reformë:prodhimi i tij paraqiti tekste të destinuara për skenat pariziane dhe veneciane. Goldoni u thirr për t'i mësuar italisht vajzës së mbretit të Francës[[Luigji XV|,Luigjit XV]],dhe më vonë motrave të [[Luigji XVI|Luigjit XVI]],të ardhshëm në Versajë,dhe në vitin 1769 mori një pension oborri <ref>{{Cite web |title=Goldoni, Carlo |url=https://www.treccani.it/enciclopedia/carlo-goldoni/ |language=it}}</ref>.Midis viteve 1771 dhe 1772 ai shkroi dy vepra - ''"Le bourru bienfaisant"'' dhe ''"L'avare fastueux"''.Midis viteve 1784 dhe 1787 ai shkroi autobiografinë e tij,''[[Mémoires (Goldoni)|"Mémoires]]"'',në frëngjisht.[[Revolucioni Francez]] ia ktheu jetën përmbys dhe,me shtypjen e pensioneve që i ishin dhënë nga mbreti,ai vdiq në varfëri më 6 shkurt 1793,19 ditë para ditëlindjes së tij të 86-të.Kockat e tij humbën. Një ditë pas vdekjes së tij,me propozimin e Giuseppe Maria Chénier,vëllait të André Chénier,Konventa dekretoi që pensioni t'i kthehej atij dhe që rrjedhimisht t'i shkonte gruas së tij të dashur Maria Nicoletta Connio,e cila kishte mbetur e ve. Goldoni u iniciua në shkallën më të lartë të [[Masoneria e Lirë|Masonerisë]],sipas Giordano Gamberini-t,i cili e citon historianin Carlo Francovich..Ky informacion merret edhe nga veneciani Luigi Danesin,ish-mjeshtër i madh i Lozhës së Madhe të Italisë së Alamit.<ref>{{Cite book |title=Masoneria dhe Iluminizmi në Venedik : Carlo Goldoni e Le donne curiose |publisher=Atanòr, impr. |year=2008 |isbn=9788871692401 |volume=1 voll. |location=Roma |page=189 |language=it |oclc=495293774}}</ref> <ref>{{Cite journal |last=Piero Del Negro |title=Carlo Goldoni dhe masoneria veneciane |journal=Studi Storici |language=it |volume=43 |issue=2 (20020401) |pages=411-419 |issn=0039-3037 |jstor=20567140 |oclc=5542696881}}</ref> == Reforma teatrale == [[Skeda:Monument_to_Carlo_Goldoni_(Venice).jpg|majtas|parapamje|Monument i Carlo Goldonit në Campo San Bartolomeo në Venecia]] Dramat e Goldonit janë gjithmonë të lidhura me raste specifike teatrale, dhe marrin në konsideratë nevojat e aktorëve,trupave dhe vetë teatrove ku do të shfaqen.Kalimi në [[Shtypi|shtyp]],shpesh ndryshoi tekstet:autori,me botimet e shtypura,iu drejtua një audience më të gjerë dhe më të zgjuar, sesa ata që ndiqnin teatrot. E gjithë krijimtaria e Goldonit paraqitet si një seri e pandërprerë situatash,që shpalosen përmes"diskursit të përditshëm",një përfaqësim i kujdesshëm i realitetit,që synon ta rikthejë në teatër, pikërisht realitetin që fenomeni i komedia dell'arte,nëpërmjet degjenerimit të vet,e kishte distancuar;[[Gjuha (komunikim)|gjuha]] e personazheve,e zhytur në të dhëna konkrete, zgjidhet tërësisht në takimet e tyre,duke u treguar indiferente ndaj perspektivave tradicionale letrare dhe formale. Duke kaluar vazhdimisht midis italishtes dhe venezianes,Goldoni eksploron përdorime të ndryshme shoqërore të [[Gjuha (komunikim)|gjuhës]],duke i reflektuar situatat e ndryshme në të cilat ndodhen personazhet në veprat e tij.Italishtja e tij,e ndikuar nga ajo veneciane,dhe e karakterizuar nga elementë të Italisë Veriore,është ajo e botës borgjeze,larg pastërtisë së traditës klasiciste toskanike. Për Goldonin,dialekti venecian nuk është një mjet për lojë,por një gjuhë konkrete dhe autonome,e larmishme nga klasat shoqërore të personazheve që e përdorin atë. === Periodizimi === Faza e parë e punës së Goldonit shtrihet deri në [[1748|vitin 1748]],kur ai përqafoi përfundimisht profesionin teatral:ai filloi të eksperimentonte dhe të angazhohej, me komedian dell'arte.Goldoni,duke e analizuar rolin e zhanrit komik,pohon nderin dhe dinjitetin e komedianëve dhe kritikon banalitetin e konvencioneve të komedia dell'arte.Elementi kryesor i reformës është referenca ndaj natyrës,e cila përballet vazhdimisht me realitetin e përditshëm. Parathënia e botimit,"Asgarra Bettinelli" rendit librat thelbësorë në edukimin e Goldonit:librin mbi "botën",i cili i tregoi atij aspektet natyrore të njerëzimit, dhe librin mbi "teatrin",i cili i mësoi atij teknikën e skenës dhe komedinë. Në fazën e katërt,lindi një harmoni dhe kontradiktë,mes"botës"dhe "teatrit". Faza përfundimtare,e përbërë nga përvoja franceze,lindi mes shumë vështirësive,nuk kishte më asnjë gjurmë të botës veneciane,e cila ishte frymëzim i Goldonit. Ndjeshmëria teatrale e Goldonit e distancon atë nga parimet e Reformimit.Disa nga komeditë e tij,përmbajnë referenca të shumta ndaj Commedia dell'Arte:këmbëngulja e maskave,karikaturave dhe shtrembërimeve komike.Gjurmë të tjera mund të gjenden në disa komplote dhe në shpërndarjen e skenave. Goldoni shkroi gjithashtu librete melodramatike,pesëmbëdhjetë intermezzi dhe pesëdhjetë drammi giocosi:mes tyre ''L'Arcadia in Brenta'',''Il mondo della luna'',''La buona figliuola,''muzikuar nga Niccolò Piccinni. === Klasat shoqërore === [[Skeda:Carlo_Goldoni_Florence_Ulisse_Cambi_1873.jpg|majtas|parapamje|Carlo Goldoni, vepër nga Ulisse Cambi, Firence]] Ai ishte i njohur për [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmin]] e tij popullor,i cili kritikonte të gjitha format e hipokrizisë dhe theksonte klasën e mesme të ulët.Goldoni aspironte një botë paqësore, dhe [[Racionalizmi|racionale]](një optimizëm me origjinë racionaliste- [[Epoka e Iluminizmit|Iluministe]]),duke pranuar hierarkitë shoqërore dhe duke dalluar rolet e ndryshme të [[Fisnikëria|fisnikërisë]],[[Borgjezia|borgjezisë]] dhe [[Populli|njerëzve]] të thjeshtë.I vetëdijshëm për konfliktet që mund të lindin midis klasave të ndryshme,Goldoni theksoi konfliktin midis fisnikërisë dhe borgjezisë në dramat e tij. Sipas Goldonit,një njeri mund të afirmohet pavarësisht nga klasa e tij,përmes nderit dhe reputacionit në sytë e opinionit publik. Secili individ nderohet nëse e pranon vendin etij në shkallën shoqërore dhe mbetet besnik ndaj vlerave,të traditës tregtare veneciane:ndershmëria,zellësia etj. Goldoni ofron imazhin e një pohimi triumfues të misionit teatral,të një qëllimi të sigurt për reformë të mbështetur nga një gëzim spontan. Figura e tij shfaqet si një imazh,që përfaqëson përzemërsinë,një prirje për të buzëqeshur dhe [[Lumturia|për të gëzuar]],edhe hapjen njerëzore. Pas këtij imazhi të gëzuar fshihet një ndjenjë shqetësimi,e lindur nga largimi i narratorit nga ngjarjet,e cila shndërrohet në një vënie në pikëpyetje të vazhdueshme të vetes dhe botës.Një formë hipokondrie e shqetësuar.Gjatë gjithë jetës së tij,Goldoni kërkon vetëvlerësim,krijimin e tij teatral,kjo konvergon me refuzimin e tij të një profesioni të qetë borgjez.Duke mos qenë i lindur në botën teatrale dhe duke ardhur nga një sfond tjetër,ai nuk është në gjendje ta pranojë teatrin ashtu siç është,por kërkon ta reformojë atë,duke u përpjekur të themelojë një teatër të ri dhe të ndershëm. Në ''librin e tij Il Mondo'',Goldoni përqendrohet si në veset,të cilat teatri i tij kërkon t’i shënjestrojë dhe t’i korrigjojë,ashtu edhe në cilësitë dhe virtytet që duhen nxjerrën në pah.Secila nga këto dramat e Goldonit përmban [[Morali|moralin]] e vet,duke nënvizuar rolin [[Pedagogjia|pedagogjik]] të personazheve në hyrje.Teatri nxjerr referenca,sinjale,aluzione dhe referenca për jetën e përditshme nga bota. Vepra e Goldonit përfshin tërë jetën e [[Venediku|Venedikut]] dhe [[Italia|të Italisë]]<nowiki/>bashkëkohore,duke e marrë kështu cilësinë e një realizmi shumë modern. Borgjezia luan një rol qendror midis klasave të ndryshme shoqërore në dramat e Goldonit:në veprat e tij të hershme,ato janë pozitive,duke filluar me figurën e Momolos," një njeri i botës".Maska e Pantalones bëhet një imazh i cilësive të mira të tregtarit venecian. Fisnikët shfaqen pa vlera. Shërbëtorët,duke ruajtur natyrën skematike të komedia dell'arte, dallohen për inteligjencën e tyre të panevojshme;një komedi shembullore në këtë kuptim është ''Familja e Antikuarit''. Aristokracia e vjetër tallet për arrogancën e saj për shembull:Konti Anselmo në ''"Familja e Antikuarit"'',Konti i Albafioritës dhe Kalorësi i Ripafratës në ''"Hanxhiu"''.Borgjezia përshkruhet në aspektet e saj pozitive (inteligjenca, zgjuarsia),por edhe në ato negative(lakmia, oportunizmi). Njerëzit e thjeshtë (thashethemet, thashethemet, gondolerët, peshkatarët)përshkruhen në vrazhdësinë e tyre,por, në të njëjtën kohë, në logjikën e tyre instiktive,punën e palodhur dhe virtytet familjare. === Teatri dhe bota === [[Skeda:SAND_Maurice_Masques_et_bouffons_06.jpg|parapamje|Pantallona]] Goldoni ia detyron famën e tij jo vetëm veprave të ndryshme që shkroi,por edhe reformës së tij [[Teatri|në teatër]].Përpara reformës së Goldonit, ekzistonte një lloj tjetër teatri:komedia e improvizuar,në të cilën aktorët nuk kishin një tekst të shkruar për të studiuar dhe ndjekur gjatë shfaqjeve,por vetëm një skicë të përgjithshme për të ndjekur,të quajtur kanovaçio. Goldoni ishte i pari në Itali që donte një tekst të shkruar plotësisht për secilin aktor.Në vitin 1738 ai kompozoi një opera për të cilën e shkroi të gjithë rolin kryesor( ''Il Momolo Cortesan'' ) dhe në vitin 1743 ai vuri në skenë veprën e parë teatrale me një tekst të shkruar plotësisht( ''La donna di garbo''). Në vitet e tij të fundit në Venecia,komeditë filluan të vuajnë Kështu, figurat e shërbëtorëve morën një rol të ri,duke e kritikuar arsyetimin borgjez të zotërinjve të tyre.Bota popullore e Goldonit,plot pastërti dhe vitalitet - cilësi që mungojnë në botën borgjeze -bazohej në të njëjtat vlera,ende të paprekura. Për Goldonin,një komponent thelbësor i botës është [[dashuria]].Kjo ndjenjë,e pranishme tek të rinjtë në skenë,iu nënshtrohet rregullave shoqërore dhe familjare,duke qenë në themel të reputacionit dhe nderit. Heshtja e Goldonit rreth aventurave të tij dashurore të rrëfyera në ''Kujtimet'' e tij është gjithashtu e pranishme në komeditë e tij. Për Goldonin,teatri kishte një vlerë të fortë institucionale;ishte një strukturë produktive,e qeverisur nga parime ekonomike të ngjashme me ato që qeverisin jetën në botë.Duhet të mbahet mend se ai ishte një shkrimtar që jetonte dhe e mbante veten me fitimet e veprës së tij,një fakt që i krijoi probleme jo të vogla me shoqërinë intelektuale të kohës,e cila e akuzoi atë, se e kishte reduktuar aktivitetin letrar në një mall(një shembull i kësaj është polemika e ashpër e ngritur kundër tij nga Konti Carlo Gozzi).Kjo forcë,e çon komedinë e Goldonit përtej përfaqësimit natyror të jetës bashkëkohore. Goldoni ka një pikëpamje kritike për botën,pasi prish ekuilibrin e vlerave në jetën e klasave shoqërore që përfaqëson.Ky vizion, shkon përtej qëllimeve të autorit dhe modelit të reformës së tij. Në skenat e Goldonit,ndihet një shqetësim i pashërueshëm,i pezulluar nga fundi i lumtur tradicional,i vulosur nga dasmat e zakonshme. Marrëdhëniet e kësaj bote janë thjesht të jashtme,të mbështetura nga parimi i reputacionit.Kështu,Goldoni i parashikon disa forma të dramës borgjeze të shekullit të nëntëmbëdhjetë. Sekreti i komedisë së Goldonit qëndron në kënaqësinë,e veçantë të boshllëkut të shkëmbimit shoqëror,të largimit midis personazheve në dialog,dhe të mizorisë së jetës relacionale. Reforma e Goldonit,ishte rezultat i një vëzhgimi të kujdesshëm të teknikave të dramaturgëve,të kohës së tij,drejt një shkëputjeje progresive nga komedia,"dell'arte"që kishte dominuar,për gati dy shekuj. Shumë veta iu përgjigjën nevojës për të reformuar komedinë me mjete të ndryshme,siç ishte përkthimi i komedive spanjolle ose franceze në italisht.Megjithatë,shpesh,siç theksoi Goldoni në parathënien e përmbledhjes së tij të parë të komedive,produkti përfundimtar ndryshonte nga"shijet e kombeve"sepse,duke ardhur nga një kontekst i huaj,nuk merrte parasysh zakonet dhe gjuhët e audiencës.Për të kapërcyer këtë mangësi,"mercenarët komikë" u angazhuan për të ndryshuar aktrimin përmes improvizimeve që synonin shpërfytyrimin e komedive origjinale,në mënyrë që "ato të mos njiheshin më si vepra të atyre poetëve të famshëm".Megjithatë,pakënaqësia mbretëronte midis njerëzve. Shkrimtarët barokë,dhe veçanërisht marinistët, ishin përpjekur kështu të fusnin inovacione të tilla si"makineri","transformime","dekorime","muzikë","këngë","vallëzim", "pantomime","akrobaci" dhe madje edhe shkathtësi.Futja e interludeve muzikore fillimisht ishte dukur një zgjidhje efektive;vetë Goldoni i kishte përdorur ato në ''La pupilla'',''La birba'',Il filosofo inglese,''L'ipochondriaco'',''La bottega del caffè'',''L'amante cabala'',''La contessina'',''Il barcaiuolo'', por "nuk kaloi shumë kohë para se publiku të kuptonte se sa pak lidhje kishte muzika me Komedinë".Pikërisht duke krahasuar zgjidhjet e dramaturgëve të ndryshëm,Goldoni arrin ta kuptojë se suksesi i një shfaqjeje qëndronte në "disa arsyetime serioze dhe udhëzuese,disa shaka delikate,një aksident të vendosur mirë, disa goditje të gjalla me furçë,disa personazhe të vëzhgueshme,një kritikë delikate të ndonjë zakoni modern të korrigjueshëm",por mbi të gjitha ajo që tërhiqte më shumë publikun ishte përdorimi i thjeshtësisë dhe natyrales. Siç e kujton ai vetë,këto njohuri nuk e çuan menjëherë në suksesin e veprave të tij:"Kur dikush studion librin e Natyrës dhe Botës,dhe të përvojës,nuk mund të bëhet vërtet mjeshtër menjëherë;por ai është shumë i sigurt se nuk bëhet kurrë i atillë nëse nuk i studion këto libra."Suksesi i reformës së tij teatrale është i lidhur në mënyrë të padiskutueshme,në fakt,me futjen graduale të ripërtëritjes". "Megjithëse nuk e kam lënë pas dore leximin e autorëve më të nderuar dhe më të famshëm,nga të cilët,si nga mjeshtër të shkëlqyer, nuk mund të nxirret gjë tjetër përveç se dokumente dhe shembuj shumë të dobishëm:megjithatë,dy librat mbi të cilët kam medituar më shumë dhe për të cilët nuk do të pendohem kurrë që i kam përdorur,ishin"Bota" dhe "Teatri". Fillimisht,Goldoni i kuptoi natyrshëm veçoritë e individëve të ndryshëm, duke analizuar njëkohësisht"shenjat, forcën, efektet e të gjitha pasioneve njerëzore".Kështu,atij iu paraqitën ngjarje dhe situata kurioze që nxirrnin në pah veset dhe të metat e secilit individ.Siç e theksoi vetë, ishte çështje e fitimit të vetëdijes për atë material të denjë për"mosmiratimin ose talljen e të urtëve".Vëzhgimi i realitetit më pas i lejonte dikujt të mësonte nga të virtytshmit mjetet me të cilat virtyti i rezistonte korruptimit të moralit,duke nënvizuar kështu rëndësinë e një teatri me një qëllim edukativ,një teatër që përfaqësonte një botë vlerash pozitive,nga i cili publiku mund të merrte frymëzim përmes shfaqjes së komedive të tij(një nga gurët themelorë të reformës së tij). Megjithatë,nga analiza e të dytës,ai kuptoi se si t’i përfaqësonte në skenë personazhet,pasionet dhe ngjarjet që libri i Botës i zbulonte. Kështu, ai mësoi teknikat për të ngjyrosur ose nxjerrë në pah situata të ndryshme,duke shkaktuar habi ose të qeshura.Kombinimi nga natyrshmëria dhe mirësisa rezultoi të ishte formula fituese për të gjeneruar në zemrën e audiencë“atë gudulisje të këndshme” e cila vinte nga njohja e sjelljeve të përshkruara si të tyret,pa ofenduar.Për më tepër,teatri,veçanërisht përmes vënies në skenë të komedive të tij,i lejoi atij të kuptonte shijet e audiencës dhe kështu të përshtaste të vetat me ato që duhet të kënaqte.Pavarësisht kritikave që kjo qasje mund të gjeneronte,ai na kujtoi se“është më mirë t’ua lëmë njerëzve kontrollin, si dhe në modën e veshjes dhe të gjuhës”.Prandaj studimi i tij i rëndësishëm i aktorëve që më vonë do t’i sillnin në jetë personazhet në komeditë e tij, duke marrë parasysh karakterin,natyrën dhe prirjet e tyre, deri në atë pikë sa të shkruante edhe pjesë të përshtatshme për ata që do t’i luanin më pas.Ky ishte një kontribut themelor në projektin e sjelljes së "Botës" në "Teatër" dhe një garanci suksesi nëpërmjet miratimit të një publiku që u tregua i ndjeshëm ndaj përfaqësimit të jetës reale. Natyra është një mësuese universale dhe e besueshme për ata të cilët e vëzhgojnë atë.Pikërisht sepse komedia,është fryt i vëzhgimit,dhe analizës.Improvizimi i shoqëruar nga një "skicë"e thjeshtë zëvendësohet nga një skenar më i detajuar. Kështu,i shtyrë nga dashuria për të vërtetën,Goldoni braktisi unitetin skrupuloz të vendit ose atë që ai e quajti "kapsllëk",siç ishte,ndalimi i më shumë se katër personazheve të cilët flisnin në një skenë të vetme.Refuzimi i tij i komedias"dell'arte" dhe imitimi i të lashtëve ishte i pashmangshëm.Kjo rezultoi në refuzimin e personazheve të fiksuar stereotipikë dhe komploteve pothuajse të detyruara.Me zhdukjen e maskave,dolën në pah personazhe dhe ngjarje të frymëzuara nga jeta e thjeshtë dhe modeste,qoftë borgjeze apo e zakonshme. Vetë gjuha tani,synon ta përmbushë lëndën dhe kontekstin e saj,dhe për këtë arsye,nuk është më baroke,por e përditshme,e folur dhe dialektore. Vetëm një stil i thjeshtë dhe natyror,jo akademik apo i lartësuar,mund të lejojë që ndjenjat të jenë të vërteta,natyrale,të papërpunuara dhe të arritshme për të gjithë.Ky është arti i madh i poetit komik.Të kapet tërësisht pas natyrës dhe të mos devijojë kurrë prej saj." Inovacioni,megjithëse,do të thotë përplasje me traditën,dhe për këtë arsye,Goldoni ishte shënjestër e shumë kritikave,veçanërisht nga akademikët dhe konservatorët,e kohës së tij.Atyre që e quanin plebejan, vulgar dhe banal,Goldoni iu përgjigj:"Ata që e duan gjithçka të modës së vjetër dhe e urrejnë risinë,mendoj se mund të krahasohen absolutisht me ata të cilët refuzuan të përdorin quinoa për ethet periodike për këtë arsye të vetme se [[Hipokrati]] ose [[Galeni]] nuk e përdorën atë." Të njëjtat kritika,janë një fitore për dramaturgun,realizimi i qëllimit të tij: "nëse ata që dy ose tre vjet më parë vuanin në teatër nga papërshtashmëria,vogëlsira dhe harlekinacione që do t'i bënin të përziera,edhe stomakët më të ashpër,tani janë bërë aq delikatë sa çdo hije e të pamundurës,çdo e metë e vogël,çdo frazë ose fjalë më pak se toskana,i shqetëson.Unë mund të marr meritën pa arrogancë, që kam frymëzuar për herë të parë një delikatesë të tillë tek ata me anë të të njëjtave komedi që disa prej tyre,pa diskrecion,pa mirënjohje dhe ndoshta ndonjëherë edhe pa arsye,janë vendosur ose do të vendosin t'i shkatërrojnë." == Vepra == {{Portale|biografie|letteratura|musica|teatro}}{{Authority control}}<templatestyles src="Avviso/styles.css" /> [[Skeda:Commedie_del_dottore_Carlo_Goldoni.tif|parapamje|''Komeditë e Doktor Carlo Goldoni'', 1753]] === Tragjikomeditë === Karriera e vërtetë teatrale e Carlo Goldonit,filloi në [[1734|vitin 1734]] siç dëshmoi vetë ai,nuk mund të hynte në shfaqje si aktor shëtitës edhe për shkak të respektit për "vestimentën" e tij.Ishte për këtë arsye që ai filloi me një zhanër hibrid shumë të vlerësuar në shekullin e tetëmbëdhjetë [[Tragjikomedia|tragjikomedinë]]. Ishte pikërisht nëpërmjet takimit të tij,me trupën e Imerit që Goldoni fitoi akses në repertorin e gjerë të ''tragjikomedive'' të trupës,të cilat zakonisht tallnin histori tragjike nga mjedise të lashta ose baritore përmes shakave të zanni-t.Goldoni i ri,që erdhi në teatër me ide revolucionare,nuk mund ta toleronte faktin që kjo përmbledhje shakash,e palidhur me ngjarjen dhe që synonte vetëm të shfaqte talentet e larmishme të aktorëve,t'i jepte një efekt kaq të çrregullt historisë që po luhej,saqë pothuajse e zhdukte atë. Goldoni,filloi një proces të madh rafinimi me tragjikomedinë e tij të parë, ''Belisario'',e cila ishte një triumf i vërtetë teatral,me 40 shfaqje radhazi vetëm gjatë sezonit të Karnavalit,të vitit 1734.Asnjë vepër tjetër nga Goldoni nuk do ta gëzonte kurrë një sukses kaq unanim.Pas ''Belisario'', Goldoni vuri në skenë tragjikomedi të tjera të reformuara si ''Don Giovanni Tenorio'', ''Rinaldo di Mont'Albano'',''Giustino'' dhe të tjera të ndryshme përpara se të fillonte karrierën e tij si dramaturg. Por,prirja e tij drejt tragjikomedisë pas periudhës së komedisë së reformuar u bë prap urgjente.Kështu lindën ''tragjikomeditë romantike'' si ''Trilogjia Persiane'',e shkruar po ashtu për t'iu përgjigjur sulmeve të Abatit Chiari,ashtu edhe tragjikomeditë e stilit para Iluminizmit,të tilla si ''La peruviana'' dhe ''La bella selvaggia'' . === Tre komeditë e para === [[Skeda:Goldoni_-_Opere._Commedie_(antologie),_1819_-_3144409_Pagina_187.jpg|parapamje|Fillimi i koleksionit të komedive]] Në [[1738|vitin 1738,]]Goldoni,shkroi [[Komedia|komeditë]] e tij të para,''Momolo cortesan'',''Il Momolo sulla Brenta'' dhe ''Il mercante svolto''.Të ribotuara më vonë me titujt përkatësisht ''L'uomo di mondo'',''Il prodigo'' dhe ''La bancarotta'',këto komedi përbëjnë një përpjekje konkrete për të rregulluar komedinë.Tre komeditë e para përmbanin shfaqje [[Aktrimi|të improvizuara]],por me kufizime dhe pjesë të shkruara gjithnjë e më të rrepta,në një përpjekje për të edukuar si aktorët profesionistë ashtu edhe publikun e gjerë rreth një komedie me karakter dhe sjellje të rregulluara në formën e saj. Këto komedi u rishkruan më vonë në tërësinë e tyre. ''"La donna di garbo"'',nga [[1743|viti 1743]],është komedia e parë,e shkruar në tërësi dhe me personazhe reale.Por,pavarësisht suksesit të komedisë së re,Goldoni,në [[1745|vitin 1745]],me''"Il servitore di due padroni"'',u rikthye te kompromisi midis pjesëve të shkruara dhe ''të improvizuara'' dhe te maskat e komedisë "dell'arte",duke ruajtur hapjen ndaj realitetit.Edhe në versionin plotësisht të shkruar të"Il ''servitore di due padroni'' " ([[1753]]). Goldoni ruan thelbin e formës origjinale e cila shfrytëzon veprimin mimetik dhe skenik,duke e përkthyer atë në një dialog shumë të shpejtë në të cilin fjalët tregojnë lëvizjen,duke rikuperuar më të mirën e komedisë dell'arte për ta propozuar atë përsëri në komedinë e shkruar organike në ritmin e saj të skenës dhe në studimin shoqëror dhe personal të personaliteteve të personazheve. ==== ''Familja e tregtarit të antikiteteve'' ==== Ekuilibri,arrihet në ''veprën Familja e Antikuarit'' ([[1749]]),në të cilën situata është e përcaktuar mirë dhe plot me referenca ndaj jetës bashkëkohore (përplasje midis brezave,tension midis vjehrrës dhe nuses me prejardhje të ndryshme shoqërore,e reja, vajza e një tregtari të pasur,pretencioze dhe hakmarrëse,dhe zonja e pjekur,krenare dhe përbuzëse.Vija dytësore luhet në figurat e antikuarit budalla dhe shërbëtorit të tij mashtrues). Midis [[1749|viteve 1749]] dhe [[1750]],Goldoni e rafinoi poetikën e tij, dhe e mbrojti punën e vet me vetëdije të reformës. === ''Teatri komik'' dhe "gjashtëmbëdhjetë komeditë e reja" === ''Teatri komik,''ishte i pari nga gjashtëmbëdhjetë komeditë e reja që iu premtuan impresario Girolamo Medebach për [[1750|vitin 1750.]]Në ''"Gënjeshtari"'' dhe ''"Kafeneja",P''ersonazhi qendror theksohet nga kori i personazheve dytësore,të cilat nënvizojnë karakterizimin e tij.Komeditë e tjera të [[1750|vitit 1750]] janë në vend të kësaj më përsëritëse,farsike ose të bazuara në kujtime autobiografike. ==== ''Kafeneja'' ==== ''Kafeja,''portretizon një shesh të vogël venecian,të gjallëruar nga prania e një kafeneje dhe lokaleve të tjera,që u lejojnë personazheve të hyjnë dhe të dalin në një mënyrë të gjallë.Kjo lëvizje,merr një kuptim të kundërt për dy personazhet kryesore:kafenexhiun Ridolfo,një njeri i ndershëm,dhe fisnikun e varfër Don Marzio.Historia përfundon me fitoren e së mirës dhe dëbimin e Don Marzios nga skena. ==== ''Hanxhiu'' ==== Kryevepra e viteve midis viteve [[1750]] dhe [[1753]],dhe ndoshta edhe vepra e tij më e famshme,është''"Hanxhiu"''.Mirandolina,një hanxhie fiorentine,e gjallë,komplekse,simpatike,gjithmonë e kthjellët dhe e aftë për vetëkontroll,dominon komedinë,duke kapërcyer çdo pengesë për të bërë gjërat sipas mënyrës së saj,duke u kujdesur për punët e saj si hanxhie, duke siguruar veten për qetësi dhe rehati,dhe duke synuar një ekuilibër të vazhdueshëm midis reputacionit,interesit dhe lirisë,pa u martuar me shumë burra që ka robëruar.Personazhet e tjerë,më të thjeshtë por të përcaktuar mirë,e rrisin figurën e protagonistes.''"Hanxhiu"'' përfundon një fazë të artit të Goldonit. ==== ''Personi i sëmurë i rremë'' ==== Në ''veprën,"Gruaja që pretendon të jetë e sëmurë"'',personazhi i Rosaurës,propozon imazhin e një gruaje të gatshme,të pretendojë çdo lloj gjëje për ta përqendruar vëmendjen te vetja.Në këtë rast,ironia e Goldonit bëhet [[Satira|satirë]] dhe drejtohet kundër mjekësisë. === Tragjeditë romantike === Në konkurrencë me Pietro Chiari-n,Goldoni prodhoi disa tragjedi romantike në vargje me natyrë letrare dhe akademike,edhe nëse rezultatet më të lumtura të periudhës janë sigurisht komeditë,veçanërisht ''Il campiello''(në vargje me shtatë rrokje plus hendekasilabë)e [[1755|vitit 1755]],ndoshta piktoreske dhe shpërndarëse,por të shënuara nga realizmi borgjez. ==== ''Sheshi i vogël'' ==== ''Il campiello,''është një komedi korale,e cila rrëfen momente të ndryshme të jetës së përditshme të njerëzve,në një shesh venecian. ==== ''Të dashuruarit'' ==== Me ''Gl'innamorati(Të Dashuruarit'')të [[1759|vitit 1759]],filloi një periudhë e re në të cilën Goldoni eksploroi nuancat [[Psikologjia|psikologjike]],që silleshin rreth shqetësimit të dashurisë,që shqetësonte idilin,duke zbutur tonin tepër komik.[[Xhelozia]] midis Eugenias dhe Fulgenzios(dy protagonistëve të rinj) është forca lëvizëse e operës.E pasur me situata komike tipike të Commedia dell'Arte, shfaqja nuk kursen kritikat ndaj shoqërisë,duke nxjerrë në pah mediokritetin dhe hipokrizinë e saj përmes karakterizimit të [[Personazhi (arte)|personazheve]] të tjerë. === ''Trilogjia e Festave'' dhe temat e saj mbizotëruese === Tema e ankthit,dashurisë dhe xhelozisë,zgjerohet nga Carlo Goldoni në ''Trilogjinë e Festave''(''Dëshirat e Festave'',''Aventurat e Festave'' dhe ''Kthimi nga Festa''),një vepër shumë sfiduese në strukturën,veprimin dhe temat e saj.Në trilogji,dashuria kërcënon të mposhtë nderin dhe normat morale.Goldoni përshkruan një njësi familjare të kërcënuar nga dashuria pasionante,dhe shkapërderdhja financiare,të shkaktuara nga dëshira e kotë për të lënë një përshtypje të mirë në shoqëri.Ai e kundërshton këtë me mençuri praktike dhe një vetëdije për kufizimet e veta ekonomike dhe statusin shoqëror,brenda një strukture komplekse situatash, sjelljesh,personazhesh dhe mjedisesh.Kështu,ai përshkruan evolucionin e dashurisë,në një kulm pasionant,përpara se ta kthejë situatën përsëri brenda kufijve të logjikës së shëndoshë. === Komedi të vendosura në Venecia === Midis [[1760|viteve 1760]] dhe [[1762]],Goldoni shkroi disa komedi të vendosura në Venecia,të cilat janë kryevepra të vërteta:''I rusteghi'' (1760),''La casa nova'' ([[1760]]),''Sior Todero brontolon'' ([[1762]]),''Le baruffe chiozzotte'' ([[1762]]) dhe ''Una delle ultime sere di carnovale'' ([[1762]]).Në këto komedi,përvoja artistike e Goldonit është tani e pjekur në përfaqësimin,me masë dhe mprehtësi,të përplasjes midis brezave dhe midis personazheve dhe kërkimit për një rend të bazuar në një moral të arsyeshëm.Në këto komedi të mëdha të personazheve dhe mjedisit,realiteti bëhet konkret, personazhet bëhen të qartë. ==== ''Fshatarët'' ==== ''"I rusteghi",''është një komedi në gjuhën veneciane.Ajo u shfaq për herë të parë në Venecia,në Teatro San Luca drejt fundit të Karnavalit të [[1760|vitit 1760,]]<nowiki/>dhe u botua po atë vit.Ajo përshkruan botën e vogël dhe të qetë borgjeze të katër fshatarëve të moshuar,armiqësorë ndaj së tashmes dhe të lidhur me vlerat e lashta të botës tregtare.Në të kundërt,një grup grash dhe të rinjsh ndiejnë tërheqjen e së tashmes,të gëzimit të jetesës dhe lumturisë,të përfaqësuar nga Karnavali.Shfaqja sillet rreth konfliktit breznor,me triumfin e të rinjve. ==== ''Shtëpia e re'' ==== ''“La casa nova”,''është një komedi e ekuilibruar,dhe elegante në mënyrë të përkryer,që nxjerr në pah simpatinë e thellë të Goldonit për personazhet e zakonshme,antiheroikë.Anzoleto,një burrë i ri borgjez në mes të një krize të rëndë ekonomike,ka një motër,Meneghina,dhe një grua,Cecilia,të cilat përplasen dhunshëm e gjithë skena zhvillohet në dy kate të një ndërtese, në të cilën bashkëjetojnë dy shtëpi borgjeze. ==== ''Përleshjet në Chioggia'' ==== Në veprën''“Le baruffe chiozzotte”,''Goldoni paraqet jetën e peshkatarëve të Chioggias,dashuritë e tyre,problemet e tyre të përditshme,përplasjet dhe butësinë e tyre,imitimi i saktë i natyrës mbështetet këtu nga përdorimi i vetë dialektit të Chioggias dhe është i animuar nga një nostalgji e fortë.Shënon triumfin e njerëzve të thjeshtë,të traditave të tyre,të gjuhës së tyre të bërë nga shaka të shkurtra dhe të thjeshta,vetëm në dukje të rastësishme,në rrethin e ajrosur të thashethemeve që trashet në një stuhi deri në shpërthimin e grindjes midis grave. === Kthimi i detyruar në aktrimin improvizues === Në [[Parisi|Paris,]]Carlo Goldoni u detyrua,nga identifikimi francez i komedisë italiane,me farsën dhe fabulën e pastër,të kthehej te aktrimi i improvizuar dhe të rindizte procesin e ripërtëritjes së zbatuar tashmë në Itali,duke u kthyer te kompromisi midis pjesëve të shkruara dhe të improvizuara,te ringjallja e maskave dhe te një lojë e fortë fabule me efekte groteske dhe karikatura të lehta, keqkuptime dhe surpriza. === ''Tifozi'' === Në këtë kontekst,lindi ''[[Erashka|"Il ventaglio"]]'',një vepër me finesë të veçantë kompozicionale,që në [[1764|vitin 1764,]]<nowiki/>u shkrua tërësisht në italisht dhe u dërgua në [[Venediku|Venecia,]]<nowiki/>për t'u shfaqur.Në komedi,veprimi materializohet në ventilatorin që kalon nga një dorë në tjetrën dhe zgjidhet në fishekzjarrët e brishtë të vargjeve shumë të shkurtra.Komedia veneciane,e shkruar në [[Parisi|Paris]], shënon braktisjen e teatrit komik italian nga Goldoni në [[Franca|Francë,]]<nowiki/>përveç një periudhe të shkurtër,rreth vitit 1778,kur ai u ngarkua të shkruante disa vepra për Comédie Italienne të cilat mbetën të pabotuara. === Dy komedi në frëngjisht === Vetëm në [[1771|vitet 1771]] dhe [[1772]],Goldoni u rikthye në teatër,me dy komedi në frëngjisht:"''Le bourru bienfaisant"'' dhe ''[[L'avare fastueux|"L'avare fastueux]]"'',dinjitoze por të mërzitshme.Ndërsa disa vite më vonë përpjekja e tij për të ringjallur fatin e ''"Comèdie-Italienne"'' në rënie,do të rezultonte plotësisht e pasuksesshme,siç rrëfen ai vetë në ''[[Memoires|"Kujtimet e tij"]]''.Në atë rast,me kërkesë të aktorëve,Goldoni kompozoi"tre komedi të gjata dhe po aq të shkurtra"mbi një temë,disa prej të cilave me siguri ishin të destinuara për Cameranin dhe Bertinazin e famshëm.Titujt të cilëve kritikët u referohen janë:''[[La guerra dei bergamaschi]]'',''[[I mercanti]]'', ''[[Tal serva tal padrona]]'', ''[[Arlecchino elettrizzato]]'',''[[Scapino geloso]]'' dhe ''[[I nastri color rosa|I nastro color rosa]]''. Asnjë nga këto vepra nuk u vu në skenë për shkak të dekretit që ndalonte shfaqjet italiane që hyri në fuqi në vitin 1779. === Broshurat === ''Qyteti dhe viti i referohen shfaqjes së parë'' . Libreto për vepra serioze: # ''Amalasunta'' (e kompozuar në vitin 1732 dhe më vonë e djegur nga autori) # ''Gustav, mbreti i parë i Suedisë'' (i vënë në muzikë nga Baldassare Galuppi, 25 maj 1740, Venecia) # ''Oronte, Mbreti i Skithëve'' (e muzikuar nga Baldassare Galuppi, 26 dhjetor 1740, Venecia) # ''Statira'' (e muzikuar nga Pietro Chiarini, 1741) Libreto për opera komike: # ''La contessina'' (rishikim nga Marco Coltellini, muzika nga Florian Leopold Gassmann dhe Filippo Maria Gherardeschi, 3 shtator 1770, Mährisch-Neustadt) # ''Il filosofo di campagna'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 26 tetor 1754, Venecia) # ''La buona figliuola'' (muzika nga Egidio Romualdo Duni, 1756, Parma; muzika nga Niccolò Piccinni, 6 shkurt 1760, Roma) # ''La buona figliuola maritata'' (muzika nga Niccolò Piccinni, 10 qershor 1761, Bolonjë; muzika nga Johann Gottfried Schwanenberger, 1764, Brunswick) # ''Il festino'' (muzika nga Antonio Ferradini, 1757) # ''Il viaggiatore ridicolo'' (muzika nga Antonio Maria Mazzoni, 1756; muzika nga Florian Leopold Gassmann, 1766, Vjenë) # ''Vittorina'' (muzika nga Niccolò Piccinni, 1763) # ''Il re alla caccia'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 1763) # ''I volponi'' (kompozitor i panjohur,1777) # ''Il mercato di Malmantile'' (muzika nga Domenico Fischietti, 26 dhjetor 1757,Venecia; e muzikuar nga Domenico Cimarosa come ''La vanità delusa'', pranverë 1784, Firence; muzika nga Nicola Antonio Zingarelli si ''Il mercato di Monfregoso'', 22 shtator1792, Milano) # ''La calamita de' cuori'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 26 dhjetor 1752, Venecia) # ''Il mondo della luna'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 29 janar 1750, Venecia; muzika nga [[Jozef Hajdeni|Franz Joseph Haydn]], 3 gusht 1777, Esterháza; muzika nga Giovanni Paisiello, 24 shtator 1783, Shën Pjetërburg) [http://www.digitalniknihovna.cz/mzk/uuid/uuid:4a2ffd06-11ba-46a9-a97b-48fa39d538ef Digitalizzato] # ''L'arcadia in Brenta'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 14 maj1749, Venezia) # ''Il mondo alla roversa ossia Le donne che comandano'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 14 nëntor 1750, Venecia) # ''Il paese della cuccagna'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 7 maj 1750, Venecia) # ''Il conte Caramella'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 18 dhjetor 1749, Verona) # ''Le nozze'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 14 shtator 1755, Bolonjë; muzika nga Giuseppe Sarti, 14 shtator 1782, Milano) # ''Gli uccellatori'' (muzika nga Florian Leopold Gassmann, 1759, Venecia) # ''Arcifanfano, re de' matti'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 27 dhjetor 1749, Venecia; muzika nga Carl Ditters von Dittersdorf, 1º maj 1774, Johannisberg) # ''L'isola disabitata'' (muzika nga Giuseppe Scarlatti, 20 nëntor 1757, Venecia) # ''Il negligente'' (muzika nga Vincenzo Legrenzio Ciampi, 1749, Venecia) # ''I bagni d'Abano'' (muzika nga Baldassare Galuppi e Ferdinando Bertoni, 1753, Venecia) # ''Le virtuose ridicole'' (muzika nga Baldassare Galuppi,1752; muzika nga Giovanni Paisiello, 21 janar 1764, Parma; muzika nga Bernardo Ottani, Karnavalet 1769, Dresden) # ''Il finto principe'' (kompozitor i panjohur, 1749, Venecia) # ''L'astuzia felice'' (muzika nga Filippo Maria Gherardeschi, 1767, Venecia) # ''Bertoldo, Bertoldino e Cacasenno'' (muzika nga Vincenzo Legrenzio Ciampi, 27 dhjetor 1748, Venecia) # ''I portentosi affetti della madre natura'' (muzika nga Giuseppe Scarlatti, 11 nëntor 1752, Venecia) # ''Lucrezia romana'' (kompozitor i panjohur) # ''Buovo d'Antona'' (muzika nga Tommaso Traetta, 27 dhjetor1758, Venecia) # ''Le donne vendicate'' (muzika nga Gioacchino Cocchi, Karnavalet 1751, Venecia) # ''La mascherata'' (muzika nga Gioacchino Cocchi, 27 dhjetor 1751, Venecia) # ''Le pescatrici'' (muzika nga Ferdinando Bertoni, 26 dhjetor 1751, Venecia; muzika nga [[Jozef Hajdeni|Franz Joseph Haydn]], 16 shtator 1770, Esterháza) # ''La donna di governo'' (muzika nga Domenico Fischietti,vjeshtë 1763, Praga; muzika nga Baldassare Galuppi, 1764) # ''La fiera di Sinigaglia'' (muzika nga Domenico Fischietti, Karnavalet 1760, Romë) # ''Il talismano'' (muzika nga Antonio Salieri, 10 shtator 1788, Vjenë) # ''Lo speziale'' (muzika nga Vincenzo Pallavicini dhe Domenico Fischietti, Karanavelet 1755, Karnavale; muzika nga [[Jozef Hajdeni|Franz Joseph Haydn]], 28 shtator 1768, Esterháza) # ''La cascina'' (muzika nga Giuseppe Scolari, 27 dhjetor 1755, Venecia) # ''La ritornata di Londra'' (muzika nga Domenico Fischietti, 7 shkurt 1756, Venecia) # ''Il signor dottore'' (muzika nga Domenico Fischietti, vjeshtë 1758, Venecia) # ''Amor contadino'' (muzika nga Giovanni Battista Lampugnani, 12 nëntor 1760, Venecia) # ''L'amore in musica'' (muzika nga Antonio Boroni, 15 tetor 1763, Venezia; muzika nga Carl Ditters von Dittersdorf, 1768, Großwardein) # ''La diavolessa'' (muzika nga Baldassare Galuppi, nëntor 1755, Venecia) # ''La cantarina'' (muzika nga Baldassare Galuppi, 28 shkurt 1756, Romë) # ''L'amore artigiano'' (muzika nga Gaetano Latilla, 27 dhjetor 1760, Venecia; muzika nga Florian Leopold Gassmann, 26 prill 1767, Vjenë; muzika nga Carlo Canobbio, 1785, Shën Pjeterburg) # ''La notte critica'' (muzika nga Florian Leopold Gassmann, 5 janar 1768, Vjenë) # ''La finta semplice'' (rishikuar nga Marco Coltellini, muzika nga [[Wolfgang Amadeus Mozart]], 1º maj 1769, Salzburg) Libreto të rishikuara nga autorë të tjerë: # ''Griselda'' (shkruar nga Apostolo Zeno, e vënë në muzikë nga [[Antonio Vivaldi]], 18 maj 1735, Venecia) # ''Il Tigrane'' (rishikim i libretos së Francesco Silvanit ''La virtù trionfante dell'amore, e dell'odio'', muzikuar nga Giuseppe Arena, vjeshtë 1741, Venecia; muzikuar nga Christoph Willibald Gluck, 9 shtator 1743, muzika e Daniel 4 Barval4, Cremaval4, muzika e Daniel4 4, muzika e Daniel4 Bar4, muzika e Cremaval4 7 ; Verona e vendosur në muzikë nga Giovanni Battista Lampugnani, 10 maj 1747, Venecia) == Kritika Goldoniane == === Paragjykime === Kritika e Goldonit është kushtëzuar në dy paragjykime: # E para është e natyrës [[Estetika|estetike]]:domethënë,dramaturgu nuk konsiderohet i denjë për të prodhuar [[Letërsia|letërsi]] të vërtetë(një paragjykim që në të vërtetë ka rënduar mbi të gjithë prodhimin teatral italian për shumë vite),gjë që i mohon çdo vlerë [[Poezia|poetike]] veprës së tij. # E dyta është e natyrës [[Ideologjia|ideologjike]]:Goldoni,si një "kopjues" i [[Natyra|natyrës]],konsiderohet vetëm si një moralist i vogël me natyrë të mirë,dhe kjo ia mohon karakterin revolucionar. Paragjykimi i parë do të gjejë eksponentin e tij më të madh te [[Benedetto Croce]],ndërsa i dyti,do të pohohet nga Francesco De Sanctis.Të dy kritikët punuan midis shekujve nëntëmbëdhjetë dhe njëzet,dhe për këtë arsye ndikuan në kritikën moderne goldoniane. Me shumë mundësi,kritikët bashkëkohorë të Goldonit,e kuptuan të parët rëndësinë e vërtet revolucionare të [[Teatri|teatrit]] të tij të ri.Kjo mund të shpjegohet për dy arsye: # E para është se Goldoni,duke ndjekur personalisht vënien në skenë të veprave të tij,i ofron [[Audienca|publikut]] çelësin e duhur për të lexuar [[Komedia|komeditë]] e tij; # E dyta është se bashkëkohësit,si publiku ashtu edhe kritikët,i perceptuan më menjëherë aspektet realiste dhe revolucionare të komedive të Goldonit,duke jetuar brenda [[Shoqëria|shoqërisë]] që përfaqësonte Goldoni. Kritiku më i madh,dhe spektatori i zellshëm i Goldonit ishte Carlo Gozzi,i cili,duke formuluar akuzat e tij,në fakt,nga një këndvështrim konservator, i kuptoi plotësisht elementët thellësisht inovativë të teatrit të Goldonit.Ai në fakt pohon se Goldoni: # "Ai i ekspozoi në skenë të gjitha ato [[E vërteta|të vërteta]] që i shfaqeshin para tij,të kopjuara materialisht dhe triviale,dhe jo të imituara nga natyra,as me elegancën e nevojshme për një [[Shkrimtari|shkrimtar]]". # "Ai nuk dinte,ose nuk donte,të ndante të vërtetat që duheshin shfaqur në një teatër,nga ato që nuk duheshin por ai udhëhiqej nga parimi i vetëm se e vërteta gjithmonë të kënaq" # Komeditë e Goldonit "kryesisht kundërmojnë zakone të dëmshme. Në to,shthurja dhe vesi konkurrojnë me modestinë dhe [[Virtyti|virtytin]],dhe shumë shpesh këto dy të fundit mposhten nga të parat" # "Ai shpesh i bënte [[Aristokracia|fisnikët]] e vërtetë pasqyrë të paudhësisë dhe talljes dhe njerëzit e thjeshtë të vërtetë shembull të virtytit dhe seriozitetit në krahasim,në disa nga komeditë e tij"; # Goldoni kreu një operacion të zgjuar për t'u afruar me plebët: "dyshoj(dhe ndoshta shumë keqdashës)se ai e bëri këtë për të fituar zemrat e njerëzve të thjeshtë,gjithmonë duke përçmuar zgjedhën e nevojshme të nënshtrimit" # Sa i përket stilit:"Shumica e komedive të tij nuk janë gjë tjetër veçse një mori [[Scena (spettacolo)|skenash]],të cilat përmbajnë të vërteta,por të vërteta kaq të liga,të ngathëta dhe të turbullta,saqë,ndonëse më kanë argëtuar edhe mua,të sjella në jetë nga [[Aktori|aktorët]],nuk kam qenë kurrë në gjendje ta kuptoj në mendjen time se një shkrimtar duhet të përulet për t'i kopjuar ato nga pellgjet më të ulëta të vulgaritetit, as si mund të ketë guximin t'i ngrejë ato në dekorimin e një teatri, dhe mbi të gjitha si mund të përballet me perspektivën e botimit të mbeturinave të vërteta si kopje". # Akuza e fundit ka të bëjë me faktin se Goldoni e fiton jetesën nga profesioni i tij si dramaturg. Prandaj është e qartë se Gozzi e kuptoi plotësisht: * Risia absolute e [[Teatri|teatrit]] të Goldonit dhe figura e tij si [[Intelektuali|intelektual]] * Natyra padyshim realiste e teatrit të Goldonit. * Rreziku "[[Pedagogjia|pedagogjik]]" (dhe për këtë arsye [[Politika|politik]]) i realizmit në skenë. * Rreziku politik dhe [[Ideologjia|ideologjik]] i lartësimit të plebëve dhe talljes së fisnikërisë. * Kombinimi i lumtur,por i rrezikshëm,i efektivitetit artistik dhe realizmit. Për gati dy shekuj,recensiona kritike e Carlo Gozzi-t,me interpretimin e saj të dyfishtë,pozitiv-negativ,paradoksalisht përfaqësoi interpretimin më të qartë të zemrës së veprës teatrale të Goldonit. Megjithatë,në kohët e mëvonshme lindën dy [[Paragjykimi|paragjykime]] kryesore,të justifikuara nga fakti se vepra e Goldonit u vlerësua pa marrë parasysh vënien e saj në skenë të saktë.Në kontekste të ndryshme historike dhe në kontekste kulturore larg [[Venediku|Venedikut]] të mesit të [[Shekulli XVIII|shekullit të tetëmbëdhjetë]],vepra e Goldonit u zhvlerësua si në nivel ideologjik ashtu edhe në nivel [[Gjuhësia|gjuhësor]].Ndërkohë që tendenca për t’i konsideruar dramat si forma dytësore të [[Letërsia|letërsisë]] po fitonte terren. === Gjykimi i Francesco De Sanctis dhe Benedetto Croce === Në mesin e [[Shekulli XIX|shekullit të nëntëmbëdhjetë]],me Francesco De Sanctisstudimet mbi Goldonin u ringjallën pjesërisht.Kritiku i famshëm njohu risinë e Goldonit në realizëm,domethënë,përpjekjen për ta portretizuar natyrën në të gjitha aspektet e saj dhe për ta bërë njeriun,me virtytet dhe dobësitë e tij,i cili krijon ose rregullon ngjarjet ose u dorëzohet atyre si protagonist <ref name="classicitaliani.it">{{Cite book |last=De Sanctis |first=Francesco |url=http://www.classicitaliani.it/desan/desan20.htm#03 |title=Historia e letërsisë italiane |year=1870 |location=Napoli |language=it}}</ref>.Në këtë operacioni i Goldonit,është i ngjashëm me atë të [[Galileo Galilei|Galileos]],i cili krijoi shkencën e re duke vepruar në të njëjtën përmbysje vlerash.Prandaj, risia e metodës është identike.Ndërsa pranon cilësitë e Goldonit për t'u përballur dhe për të fituar këtë sfidë,De Sanctis megjithatë,formulon akuza për vulgaritet,sipërfaqësi dhe mungesë poezie të vërtetë:"Kjo botë poetike ka të metën e cilësive të saj,në vrazhdësinë e saj është sipërfaqësore,në natyrshmërinë e saj është vulgare.Në rrjedhën e saj të drejtpërdrejtë dhe të shpejtë,poeti nuk mediton,nuk mblidhet,nuk zhytet në thellësi.Ai është krejtësisht jashtë,i gjallë dhe i shkujdesur,indiferent ndaj përmbajtjes së saj dhe i vendosur ta ekzagjerojë atë pothuajse si një kalim kohe,me ajrin më naiv,pa një hije ligësie dhe therëse,prandaj forma e komikës së tij është një karikaturë e gëzueshme dhe djallëzore, që rrallë arrin ironinë.Në studimin e tij të natyrës dhe të vërtetës,ai e neglizhon shumë lehtësimin, dhe nëse ka gjallërinë e gjuhës së folur,ai ka edhe neglizhencën e saj për t'i shpëtuar retorikës,ai bie në vulgare.Atij i mungon ajo melankoli hyjnore,e cila është identiteti i poetit komik". <ref name="classicitaliani.it" /> Një akuzë tjetër ka të bëjë me "profesionin" e tij.Sipas studiuesit,Goldoni nuk ishte i lirë në shpikjen e tij,por ndiqte arsye tregtare,të lidhura me miratimin e [[Audienca|publikut]]:"nevojat e profesionit binin ndesh me aspiratat e artistit".Sipas De Sanctis,Goldoni "shpesh detyrohej të bënte lëshime dhe gjysmëmasa për të kënaqur publikun,kompaninë dhe kundërshtarët e tij [...].Gjurmët e këtyre lëshimeve mund të gjenden në komeditë më të mira, ku ai nuk refuzon disa mjete vulgare dhe të papërpunuara për të marrë duartrokitjet e publikut".Si përfundim,mund të themi se kritika e De Sanctis përmban si rivlerësime ashtu edhe dënime: # Vlera realiste dhe për këtë arsye e re e punës së Goldonit njihet # Njihet rëndësia e metodës "Galileiane", e cila e vendos njeriun në qendër të vëzhgimit të drejtpërdrejtë,pasi ai është. # Bëhen akuza për vrazhdësi dhe vulgaritet të stilit. # Goldoni akuzohet se i nënshtrohet logjikës tregtare dhe jo letrare. # Gjykimi negativ shtrihet në të gjitha veprat e Goldonit,pa përjashtuar asnjërën. # Nevojat dhe meritat e reformës së Goldonit nuk identifikohen dhe ajo nuk arriti rezultatet e dëshiruara për shkak të mungesës së guximit. Pas De Sanctis,reflektimi kritik mbi Goldonin thekson aspekte të ndjeshmërisë psikologjike,mirësinë e shikimit të tij dhe poezinë e veprave të tij.Momigliano,e konsideron artin e Goldonit si jo-poetik. Ndërsa pranon mjeshtërinë e caktuar të autorit,ai në fund të fundit shpreh një gjykim reduktiv:"Ai ishte i madh kur dinte të krijonte një interpretim sipërfaqësor me art të thellë." [[Benedetto Croce|Benedetto Croce,]]<nowiki/>gjithashtu i referohet këtyre gjykimeve,duke i shprehur gjykime të qarta dhe reduktive,ndoshta pa njohuri të mjaftueshme për teatrin e Goldonit,ose më saktë për vënien në skenë të komedive të tij"...inferior ndaj Molière-it në vëzhgimin moral,dhe lëvizjen në një rreth më të thjeshtë përvoje...e gjitha qëndron në aftësinë për një vizion qesharak të njerëzve,pasioneve,të metave dhe veseve të tyre,ose më saktë të metave dhe veseve të vogla dhe devijimeve kurioze,që ata pothuajse gjithmonë i ndreqin dhe i korrigjojnë.Ai ishte gjithashtu një njeri i mirë,me qëllime të ndershme,me natyrë të mirë,i dhembshur, tolerant; kjo ishte tipari i tij... dhe ai nuk ngrihet në poezi siç duhet." Në fund të fundit, sipas Croce-s, Goldoni: # Ai nuk ka aftësi të mëdha në vëzhgimin moral të njerëzve. # Nuk angazhohet në një studim të thellë të njerëzimit. # Luhet nga një personazh mirëdashës, nga një baba i butë. # Ai kurrë nuk arrin poezi të vërtetë me veprat e tij Nga çfarë utha, del qartë se Croce fjalë për fjalë “shpon”vetë zemrën e veprës së Goldonit,pa marrë parasysh: # Përpjekjën për të ripërtërirë teatrin italian. # Nevojat dhe kërkesat e reformës së saj. # Vlerën realiste të artit të Goldonit. # Thellësinë poetike të disa kryeveprave që janë të padiskutueshme sot. # Aspektet e kritikës,të thata edhe ndonjëherë të egra,ndaj realiteteve të caktuara shoqërore. # Nevoja për vënien në skenë të duhur të komedive. === Pika e kthesës në studimet e Goldonit === Në fillim [[Shekulli XX|të shekullit të njëzetë,]]<nowiki/>u shfaq një ndryshim i qartë në kritikën ndaj Goldonit,me dy autorë pak të njohur,Luigi Falchi dhe Ernesto Masi, të cilët botuan studime mbi përmbajtjen [[Etika|etike]] dhe sociale të Goldonit,si dhe mendimin politik. Megjithatë, këto studime të ndriçuara nuk arritën të depërtonin në kulturën e kohës,që u ndikua shumë nga kritika e De Sanctis dhe Croce.Sipas kritikut të teatrit Luigi Lunari,"kontributet e Falchi dhe Masi janë për zbulimin e Goldonit ajo që është udhëtimi i [[Eriku i Kuq|Erikut të Kuq]] për zbulimin e Amerikës ". Studimet e italianistit rus,[[Aleksej Karpovič Dživelegov|Aleksej Karpovich Dživelegov]](i transliteruar Givelegov)në [[1953|vitin 1953]],patën një ndikim shumë më të madh.Ai e studioi në veçanti [[Maska|personazhin]] e Pantalones dhe transformimin e tij në teatrin e Goldonit,ku përfundoi duke mishëruar tregtarin tipik venecian të kohës. Ai është një [[Personazhi (arte)|figurë]] udhëheqëse,në kuptimin ideologjik,i cili nxjerr në pah rrugën e reformës së Goldonit,nga teatri i commedia dell'arte në teatrin e realitetit.Sipas kritikut rus,Goldoni bën një shqyrtim të drejtpërdrejtë të realitetit me qëllime të sakta morale dhe shoqërore,të gjitha në një mënyrë poetike shumë efektive.Në fund,Givelegov vendosi shtylla të reja në kritikën e Goldonit: # Njohjen e artit realist të teatrit të tij. # Njohjen e një vështrimi të kujdesshëm dhe të thellë të realitetit shoqëror. # Trashësinë ideologjike e të gjithë reformës. # Rezultate poetike të padiskutueshme. Pak vite më vonë,një tjetër kritik italian,[[Manlio Torquato Dazzi]],u rikthye, për të studiuar ideologjinë e Goldonit,duke identifikuar në teatrin e Goldonit "imazhin objektiv dhe realist të një shoqërie të artikuluar dialektikisht në dritë dhe në hije,të kapur në një moment trazirash të thella".Përpjekja e Goldonit për të nxjerrë në pah klasën politike në atë kohë avangardë,njihet si një përpjekje që, megjithatë, nuk e pengoi atë të shihte realitetin historik pa paragjykime dhe mistifikime. == Personazhi i Goldonit == Figura e Carlo Goldonit frymëzoi dramaturgë dhe aktorë për një kohë të gjatë,aq sa,mes shekujve [[Shekulli XVIII|tetëmbëdhjetë]] dhe [[Shekulli XIX|nëntëmbëdhjetë]],prodhimi dramatik italian regjistroi komedi të shumta që paraqisnin Goldonin mes personazheve.Asnjë aspekt i jetës së dramaturgut nuk u kursyenga historitë e dashurisë te jeta pariziene, nga sukseset te garat midis poetëve,Goldoni jetoi një jetë të dytë në faqet e komedive më pak të fatlume që e portretizonin atë dhe përjetësuan famën e tij në Itali <ref>Katalogimi dhe studimi i veprave mund të gjenden në Angela Paladini,''Oh quante Favole di me si scriviranno:Goldoni Personaggio'' në Komedi,Romë,Euroma,1997.</ref> . Ndër këto: * ''Carlo Goldoni'', me sa duket nga [[Luigi Forti]], pa datë * ''Garat midis poetëve'' nga Giuseppe Gatti, 1754 * ''Carlo Goldoni midis komedianëve'' nga Gaetano Fiorio, 1791 * ''Martesa e Carlo Goldonit'' nga Gaetano Fiorio, 1791 * ''Sior Zanetto, ose një poet në Fushat Eliziane'' nga [[Giovanni Smith]], 1815 * ''Mademoiselle Clairon'' nga [[Giovan Carlo Cosenza]], 1819 * ''Carlo Goldoni në Genova'' nga [[Luigi Marchese (drammaturgo)|Luigi Marchese]], 1825 * ''Carlo Goldoni në Milano'' nga [[Paolo Gindri]], 1837 * ''Carlo Goldoni'' nga Angelo Ortolani, 1839 * ''Goldoni dhe gjashtëmbëdhjetë komeditë e tij të reja'' nga Paolo Ferrari, 1852 * ''Giuseppe Angeleri'' nga [[Francesco Cameroni]], 1852 * ''Goldoni në Udine'' nga [[Giuseppe Ullmann]], 1876 * ''Hapi i Parë. Një faqe nga kujtimet e Carlo Goldonit'' nga Giacinto Gallina, 1877 * ''Goldoni Child'' nga [[Eugenio Zorzi]], 1881 * ''Kopshti i dashurisë së Goldonit në Feltre'' nga Libero Pilotto, 1883 * ''Asmodeus'' nga Luigi Alberti, 1886 * ''Ditët e fundit të Goldonit'' nga Valentino Carrera, 1887 * ''Shaka komike Goldoni dhe Ferrari'' nga Giuseppe Ottolenghi, 1889 * ''Lehtësia'' e Luigi Rasit, 1891 * ''Goldoni në Paris'' nga [[Ruggero Luzzatto]], 1894 * ''I fioi de Goldoni'' nga Giuseppe Adami, 1905 * ''Goldoni dhe katër maskat e tij'' nga [[Pietro Pellizzari (drammaturgo)|Pietro Pellizzari]], 1907 * ''Goldoni Avokati'' nga Nino Berrini, 1909 * ''Goldoni dhe kundërshtarët e tij'' nga [[Giovanni Sfetez]], 1910 * ''Goldoni në Paris. Skena historiko-paradoksale'' nga [[Rodiolo Papa]], 1911 * ''Carlo Goldoni'' nga [[Mario Macerata]], 1913 * ''Goldoni dhe tragjedia e tij e parë lirike'' nga Giovanni Sfetez, 1913 * ''Goldoni dhe pleqëria e tij'' nga Giovanni Sfetez, 1920 * Goldoni në ''manastirin'' e [[Napoleone Girotto|Napoleone Girottos]], 1923 * ''Kafeja, Carlo Goldoni'', redaktuar nga Milena Montanile, 2007, Edisud Salerno * ''Gratë e Carlo Goldonit, midis Venecias dhe Napolit'' nga Giuseppina Scognamiglio, 2011 Dekreti i propozuar i paraqitur i Konventës Kombëtare për të rikthyer pensionin e Goldonit,i cili iu mohua nga [[Revolucioni Francez|Revolucioni Francez,]]<nowiki/>hap aktin e parë "Sheqeri dhe Liria" të veprës "''Ushtria e Somnambulëve'' "(2014) të Wu Ming. Goldoni u shfaq po ashtu si personazh në disa filma: * ''Zonja e shtëpisë'' nga Paolo Cavara, 1981 * ''Krimet e vogla veneciane'' nga Étienne Périer, 1988 * ''Vivaldi, një princ në Venecia'' nga [[Jean-Louis Guillermou]], 2005 * ''[[Carlo Goldoni - Venezia Gran Teatro del Mondo]]'' nga [[Alessandro Bettero]], 2007. Ky është një dokumentar që rindërton karnavalin e fundit të kaluar nga Goldoni në Venecia përpara se të nisej për në Francë në vitin 1762. Në vitin 2010,Alitalia i kushtoi atij një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-EIE). == Shënime == 1. Santa Giustina, në provincia.belluno.it, Provinca e Belluno. 2. ^ Romano Luperini, Pietro Cataldi, Lidia Marchiani, Franco Marchese, Writing and Interpretation, Volume 2, Red Edition, G. B. Palumbo Editore & C. Editore S.P.A., 1997, f. 268, <nowiki>ISBN 88-8020-157-3</nowiki>. 3. Kopje e arkivuar, në library.weschool.com. URL e aksesuar më 6 qershor 2018 (e arkivuar nga origjinali më 19 janar 2019). 4. Carlo Goldoni, Nga komeditë e Carlo Goldonit, Avokat Venediak, Vëllimi IX, Venecia, 1761, f. 9,10. 5. Carlo Goldoni, Kujtimet e Z. Carlo Goldoni, Vëllimi I, Nga botimet e Antonio Zatta dhe bijve të tij, Venecia, 1768, f. 137, 142. 6. Debutimi i madh i Goldonitës, në ricerca.gelocal.it, Corriere delle Alpi, 21 shkurt 2007. URL konsultuar më 24 tetor 2015. 7. Carlo Goldoni, Kujtime 8. Goldoni, Carlo, në treccani.it. 9. Alessandro D'Ancona dhe Orazio Bacci, Manual i Letërsisë Italiane. G. Barbera Editore, Firence 1910, f.200. 10. Giordano Gamberini, Një mijë fytyra masonësh, Romë, Ed. Erasmo, 1975, f. 26. 11. Luigi Danesin, Frimasoneria dhe Iluminizmi në Venecia: Carlo Goldoni dhe Le donne curiose, Colonne (Romë), 1 vol., Rome, Atanór, impr., 2008, f. 189, <nowiki>ISBN 9788871692401</nowiki>, OCLC 495293774. 12. Piero Del Negro, "Carlo Goldoni dhe Frimasoneria Veneciane", në Studi Storici, vëll. 43, 2 (2002-04-01), fq. 411-419, ISSN 0039-3037 (WC. ACNP), JSTOR 20567140, OCLC 5542696881 13. Daniele Garella, Intermezzi i Carlo Goldonit, Remo Sandron, 1998. 14. S. Torresani, Ftesë për të lexuar Goldoni, Mursia, 1990 f. 102 15.5. Kujtime XXIX == Bibliografia == * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5972654&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1788 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=1 |location=Venecia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5965343&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1788 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=2 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5970518&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=3 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5926244&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=4 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5933252&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=5 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5967413&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=6 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5969417&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL17&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=7 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5968466&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=8 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5971589&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=9 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5966378&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie |date=1789 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=10 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5925233&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1790 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=1 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5963225&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1790 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=2 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5962142&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1790 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=3 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5960987&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1790 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=4 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5959946&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1790 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=5 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5958809&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1791 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=6 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5991515&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1791 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=7 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5957654&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1791 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=8 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5956631&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1791 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=9 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5955512&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1791 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=10 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5954219&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1791 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=11 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5964272&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie buffe in prosa |date=1793 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=12 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5978390&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=1 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5977349&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=2 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5982044&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL17&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=3 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5979329&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=4 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5980304&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL21&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=5 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5973665&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=6 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5974616&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL18&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1792 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=7 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5934209&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1793 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=8 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5975567&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1793 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=9 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5976566&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1793 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=10 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5935178&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL17&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1793 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=11 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5981141&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Commedie e tragedie in versi di vario metro |date=1793 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=12 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5952257&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL17&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=1 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5949224&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=2 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5944712&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=3 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5948189&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=4 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5953280&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL7&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=5 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5950295&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=6 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5951150&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1794 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=7 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5945819&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1795 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=8 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5936189&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1795 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=9 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5946974&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Drammi giocosi per musica |date=1795 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=10 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5937404&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL10&pds_handle= |title=Mémoires |date=1788 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=1 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5938661&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL8&pds_handle= |title=Mémoires |date=1788 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=2 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=5939744&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL19&pds_handle= |title=Mémoires |date=1788 |publisher=dalle stampe di Antonio Zatta e figli |volume=3 |location=Venezia |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3143428&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL7&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=1 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3144409&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=2 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3145504&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=3 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3974007&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=4 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3146533&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=5 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3147448&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=6 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3148459&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=7 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3149518&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie] (antologie) |date=1819 |publisher=stamperia Vignozzi |volume=8 |location=Livorno |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9509104&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL6&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 1 |date=1753 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9778182&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 2 |date=1753 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9779436&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 3 |date=1753 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9780732&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 4 |date=1753 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9506686&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 5 |date=1753 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9781890&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 6 |date=1754 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9783168&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 7 |date=1754 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * {{Cite book |last=Goldoni |first=Carlo |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=9507940&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL5&pds_handle= |title=[Opere. Commedie]. 10 |date=1755 |publisher=appresso gli Eredi Paperini |location=In Firenze |language=it}} * Carlo Godoni,La bottega del caffè, collana Le Coccinelle] a cura di Milena Montanile, Edisud Salerno], 2007 * Carlo Goldoni, ''Il teatro comico'', Bordeaux Editore, Roma, 2018. * Carlo Goldoni, Il teatro comico, a cura e con un saggio di Enrico Bernard, https://www.academia.edu/6638271/IL_TEATRO_COMICO == Hyrje të ngjashme == * Komedi e artit * Shtëpia e Carlo Goldonit * Vepra nga Carlo Goldoni * Teatrot e Venedikut == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == • Goldoni, Carlos, mbi Treccani-n - Enciklopedi Online, Instituti i Enciklopedisë Italiane. • Giuseppe Ortolani, GOLDONI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1933. • Goldoni, Carlos, mbi sapere.it, De Agostini. • (EN) Carlo Goldoni, në Enciklopedinë Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. ® • (PT) Carlo Goldoni, në Enciklopedinë Itaú Cultural, Itaú Cultural. • Lucia Strappini, GOLDONI, Carlor, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 57, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2001. • Carlo Goldoniit, mbi BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. • (ER) Carlo Goldoni, mbi CÉSAR - Kalendari Elektronik i Spektakleve nën Ancien Régime dhe nën Revolucion, Huma-Num. • Vepra nga Carlo Goldoni, në Liber Liber. ® • Vepra nga Carlo Goldoni, në MLOL, Horizons Unlimited. • • (EN) Vepra nga Carlo Goldoni, në Open Library, Internet Arkivi. • • (EN) Audiobooks nga Carlo Goldoni, në LibriVox. ® • (EN) Vepra për Carlo Goldoni, në Open Library, Internet Arkivi. ® • (EN) Carlo Goldonig (autor), në Goodreads. • (EN) Carlo Goldoni (personazh), në Goodreads. • (EN) Carlo Goldoni, në Encyclopedia Catholic, Robert Appleton Kompania. ® • Carlo Goldonit, në arkivin historik Ricordi, Ricordi & C. ° • (EN) Scores and libretti nga Carlo Goldonic, në Projektin Ndërkombëtar të Bibliotekës së Partiturave Muzikore, Project Petrucci LLC. ® • (EN) Carlo Goldonit, në Discogs, Zink Media. • (EN) Carlo Goldoni, në MusicBrainz, MetaBrainz Foundation. • Regjistrime audiovizuale të Carlo Goldonit, në Rai Teche, Rai. • (EN) Carlo Goldoni, në IMDb, IMDb.com.® • (EN) Carlo Goldoni, në AllMovie, All Media Network. ® • (EN) Carlo Goldoni, në Internet Broadway Database, The Broadway League.® • (DE, EN) Carlo Goldoni, në filmportal.de.® • Vepra nga Carlo Goldoni (tekste origjinale me konkordanca, listë fjalësh dhe listë frekuencash), në intratext.com. • Leonardo Mello (red.), Carlo Goldoni e la regia contemporaneam (PDF), në Euterpe Venezia. URL e aksesuar më 3 shkurt 2019 (e arkivuar nga origjinali më 3 shkurt 2019). • ​​Autobiografi (frëngjisht dhe italisht) E dhe tekste të tjera. • Informacion biografik mbi Carlo Goldoniti-n, në italialibri.net. • Biografia dhe Studime Kritike, në vicenzanews.it. URL e aksesuar më 29 dhjetor 2005 (e arkivuar nga origjinali më 29 dhjetor 2005). • Carlo Goldoni, Drama për Muzikë, në carlogoldoni.it. • Carlo Goldoni, Teatri Komik 3, në blog.pereztonella.com. URL e aksesuar më 1 shtator 2011 (e arkivuar nga origjinali më 18 prill 2023). • Carlo Goldoni, në archivio.piccoloteatro.org, në arkivat e Piccolo Teatro di Milano. URL e aksesuar më 4 dhjetor 2006 (e arkivuar nga origjinali më 7 maj 2006). • Çmimi Goldoni - Opera Prima(konkurs ndërkombëtar shkrimor për shfaqjen). • Pietro Trifone, Gjuha dhe Dialekti te Goldoni (PDF), në academia.edu, nr. 11, «In limine» (www.inlimine.it), 2015. • (PT) Vepra nga Carlo Goldoni në Bibliotekën Kombëtare të Portugalisë. <templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Portale|biografie|letteratura|musica|teatro}}Wikisource përmban një faqe kushtuar Carlo Goldonit Wikisource përmban një faqe në gjuhën frënge kushtuar Carlo Goldonit Wikisource përmban një faqe në gjuhën veneciane kushtuar Carlo Goldonit Wikicitat përmban citate nga ose rreth Carlo Goldonit Wikibooks përmban tekste ose manuale rreth Carlo Goldonit Wikiversiteti përmban burime mbi Carlo Goldonin Wikimedia Commons përmban media të lidhura me Carlo Goldonin. [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Vdekje 1793]] [[Kategoria:Lindje 1707]] 2tewrb5zwat8ktq8s5rfcgcxwb7whmk 0 401483 2986359 2026-06-01T15:19:41Z Stuhi Qosaj 186590 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150898993|Ludovico Ariosto]]" 2986359 wikitext text/x-wiki {{Pp-dispute}}<templatestyles src="Nota disambigua/styles.css" /><templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Pp-dispute}}<templatestyles src="Infobox/styles.css" />Ludovico Ariosto(Reggio Emilia,8 shtator 1474 – Ferrara,6 korrik 1533[3]),ishte një poet,dramaturg,nëpunës civil dhe diplomat italian. Ai vlerësohet si një ndër autorët më të shquar në [[Letërsia Italiane e Rilindjes|historinë e letërsisë italiane dhe evropiane]],si një ndër autorët më të famshëm dhe më me ndikim të [[Rilindja|Rilindjes]],konsiderohet poashtu edhe nismëtar i komedisë së rregullt me ''Cassaria'' (1508) dhe ''<nowiki/>'I suppositi'''(1509),të cilat rikthejnë format dhe personazhet e teatrit klasik latin.<ref name="teat">1. abc Bruscagli, f. 358. 2. Ferrara.Po.Cattedrale.Corte, fq 201-216. 3. Orlando i tërbuar: l'ottava rimate, në internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 4. Arnaldo Soldani, Matja në Kaos: Oktava e Ariostos, në treccani.it, 5 dhjetor 2016. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 20 mars 2020). 5. Bruscagli, f. 354-355. 6. Ludovico Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 7. abcdef Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 8. Gustavo Chiesi, Provincat Modena dhe Reggio Emilia, në Gustavo Strafforello, La Patria, Gjeografia e Italisë, vëll. 23, Torino, Unione Tipografico-Editrice, 1902, f. 237, fig. 30. 9. Satira, f. 7 10. Boçe pishe, f. 11. 11. Garofalo, f. 16. 12. Reggio Emilia19, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 13. Ginguené, f. 7. 14. Francesco Scafuri dhe Sandra Sarasini (red.), Plani i Rizhvillimit për Zonën Ex Sant'Anna (PDF), në comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 15. Ndërhyrjet pas tërmetit fillojnë në ish-manastirin e Santa Caterina, në ferrara24ore.it. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 16. Gerolamo Melchiorri, fq 39-40. 17. nga Rovigo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 18. Qyteti i Trëndafilave, në venetograndeguerra.it. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 11 tetor 2020). 19. ab La Magna Domus në numrin 319, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 janar 2020). 20. Baruffaldi, f. 50-51. 21. nga Ludovico Ariosto, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 22. nga Ferrara, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. (Arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 23. Baruffaldi, f. 56. 24. abcdef Bruscagli, f. 297. 25. nabcdefghijklmnopqr Natalino Sapegno, ARIOSTO, Ludovico, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 26. abcd Modena, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 27. Baruffaldi, f. 19. 28. Gjykata e Katedralës së Ferrarës, f. 318-319. 29. Baruffaldi, f. 71. 30. Roberta Fabozzi, “Ariosto dhe Komedia: Vështrime të Jetës së Përditshme”, në lacooltura.com, 14 maj 2015. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 10 gusht 2020. 31. ^ Satira, f. 47 «pas shumë kontrastesh», rreshtat 161-162. 32. Baruffaldi, f. 73. 33. Piero Nardi, f. 11. 34. Bruscagli, f. 298. 35. ^ a b Ariosto, Ludovico, su sapere.it, Sapere. Marrë më 23 shkurt 2024. 36. Satira, f. 47-48. 37. Kidwell, f. 18. 38. Carducci, f. 133. 39. Pietro Bembo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 40. Ferroni, f. 284. 41. Baruffaldi, f. 131. 42. Rosanna Alhaique Pettinelli, "Vijat e kritikës së Ariostos nga viti 1950 deri më sot," në ilponterivista. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 43. II Mauriziano, në comune.re.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 44. Baruffaldi, f. 118. 45. Baruffaldi, f. 97-98. 46. ​​Luisa Bertoni Argentini, ARIOSTO, Galasso, në Fjalori biografik i italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 47. Alessandro Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 48. Baruffaldi, f. 98-103. 49. (EN) Giovanni Aquilecchia, "Ludovico Ariosto," në Enciklopedinë Britannica. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 korrik 2020). 50. ab Baruffaldi, fq 230-231. 51. Baruffaldi, f. 103-105. 52. Ippolito d'Este, në InternetCulturale. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019) 53. Baruffaldi, f. 117-118. 54, abc Bruscagli, f. 299. 55. Me Ariosto dhe Boiardo në zonën e Reggio Emilia-s, në culturaitalia.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 56. Baruffaldi, f. 119. 57. Satira, f. 49, rreshti 238. 58. abc Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 1. 59. Coluccia, f. 14. 60, abcdefg Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 2. 61, Baruffaldi, f. 129-134. 62. abc Cassariat, në Treccani.it - ​​Enciklopedi Online, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 63. Ludovico Ariosto, Vepra të vogla, redaktuar nga Cesare Segre, në serinë Letërsia Italiane - Histori dhe Tekste, Milano-Napoli, Riccardo Ricciardi, 1954, f. 297. 64. Suppositis, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 65, abc Bruscagli, f. 300. 66. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Virginiot, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 67, nga Stefania De Vincentis, Casa di Orsolina, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 9 janar 2020). 68. Baruffaldi, f. 139. 69. Korniani, f. 34. 70. Baruffaldi, f. 139-140. 71. Walter Binni, "Letrat" ​​dhe "Satirat" e Ariostos në Zhvillimin dhe Krizën e Rilindjes, 1978. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 72. Satira dhe rima, f. 116. 73. Baruffaldi, f. 144. 74. Satira, f. 21. 75. Gaspare De Caro, BENTIVOGLIO, Ermes, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 76. Tiziano Ascari, CANTELMO, Sigismondo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1975. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 77. abcd Bruscagli, f. 301. 78. Pieri, f. 400. 79. Baruffaldi, f. 145-153. 80. Alessandra Benucci, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 81. Remo Ceserani, BENUCCI, Alessandra, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 82. Baruffaldi, f. 161. 83. Dorigatti, f. 31-32. 84. nga Baruffaldi, f. 170. 85. Baruffaldi, f. 169. 86. Baruffaldi, f. 174. 87. Bruscagli, f. 302. 88, abcde Bruscagli, f. 304. 89. Baruffaldi, f. 177-178. 90. Baruffaldi, f. 181. 91. Baruffaldi, f. 180. 92. abcdefgh Bruscagli, f. 303. 93. ^ a b Vizatim - Projekt skenografik për Suppositi të Ariostos - Raffaello Sanzio - Firence - Galeria Uffizi - Kabineti i Vizatimeve dhe Printimeve - inv. 560 A-252A, në lombardiabeniculturali.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 qershor 2020). 94. Baruffaldi, f. 181-182. 95. Ariosto Ludovico, II Negromante, në Biblioteca Italiana Zanichelli, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 96. Baruffaldi, f. 183-184. 97. Baruffaldi, f. 185-186. 98. NË KËSHTJELLËN ARIOSTESCA TË CASTELNUOVO GARFAGNANA, në ingarfagnana.org. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL origjinale më 13 shtator 2019). 99. abcd Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 100. Baruffaldi, f. 186. 101. Baruffaldi, f. 187-188. 102. Baruffaldi, f. 189. 103. Rocca Ariostesca, në museionline.info. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 8 tetor 2020). 104. Baruffaldi, f. 189-192. 105. Chiara Quaranta, PISTOFILO, Bonaventura, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2015. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 106. Satira, f. 50. 107. Francesco Avventi, fq 184-185. 108. Baruffaldi, f. 192-193. 109. Baruffaldi, f. 195-196. 110. ^ Melzi, f. 108. 111. Për Tiziano Ascari, CAVALIERI, Bartolomeo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 22, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 112. Migrimet në Internet, në ottocentoferrarese.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 113.^ a b c Luciano Chiappini, "Shtëpia e Vogël e Ludovico Ariosto," në Ferrara Art and Culture. Marrë më 23 shkurt 2024. 114.Baruffaldi, f. 198-199. 115.Shtëpia e Ludovico Ariosto-s, mbi artin dhe kulturën e Ferrarës. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 13 prill 2020). 116. Shtëpia e Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 117. Shenja e Ariostos(PDF), në asmo.beniculturali.it. URL e konsultuar më 23Shkurt 2024. 118.Baruffaldi, f. 200-201. 119.ab Teatro di Sala Grande di Cortet, në museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 120. Ferrara. Gjykata e Katedrales, f. 321. 121. Baruffaldi, f. 202-203. 122. Baruffaldi, f. 313-315. 123. Baruffaldi, fq 200, 206. 124. Baruffaldi, f. 207. 125. Baruffaldi, f. 208. 126. Baruffaldi, f. 210-211. 127. Antonio Venetus, TË NDRYSHME Redaktuar nga ANTONIO VENETUS, në Engjëlli i Verolës, Nr. 11, Nëntor 1976, f. 19–20. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 128. Baruffaldi, f. 213-215. 129. Baruffaldi, f. 217-219. 130. ab Orlando i tërbuar: gjeneza dhe historia editoriale, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2020). 131. Baruffaldi, f. 228-229. 132. Claudio Maria Goldoni, f. 93. 133. Luciano Chiappin, fq 263-265. 134. Baruffaldi, f. 220. 135. Marco Guazzo, Histori nga Z. Marco Guazzo të të gjitha ngjarjeve të denja për t’u kujtuar që ndodhën në botë nga viti 1524 deri në ditët e sotme, me shumë gjëra që kanë arritur së fundmi në vende të ndryshme në vepër, dhe në fund, të cilat nuk janë ribotuar së fundmi në të tjerat, Venecia, Gabriele Giolito de' Ferrari, 1546, f. 148. 136. Stefano Gionta, Fleta e kronikave të Mantuas, Mantua, Fratelli Negretti, 1844, fq 117-118. 137. Baruffaldi, f. 221-228. 138. Baruffaldi, f. 227. 139. Ludovico Ariostos, su letteraturaitaliana.net. URL e konsultuar më 4 maj 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 140. Baruffaldi, f. 237. 141. Katalanisht, f. 632-634. 142. Baruffaldi, fq 239-240. Ky gabim, me origjinë nga Përmbledhja e Gian Battista Pigna, raportohet gjithashtu në gurin e varrit: OBIIT ANN SAL M D XXXIII VIII IDVS IVNII 143. Baruffaldi, f. 236-237. 144. Baruffaldi, f. 240-241. 145. Baruffaldi, f. 241-242. 146. Bashkia Ferrara. Giovanni Battista Aleotti, Monument funeral për Ludovico Ariosto, në ww3.comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 147. Baruffaldi, f. 246-247. 148. Kur hiri i Ariostos përfundoi në Universitet, në lanuovaferrara.gelocal.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 149. Ferroni, f. 285-286. 150. Baruffaldi, f. 248-249. 151. Monument funerali për Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 152. Dino Mancini, Ludovico Ariosto në leksionet e profesor Don Dino Mancini në Fermo, redaktuar nga Carlo Tomassini, 31 korrik 2012. 153. Pietro Bembor, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019). 154. Bruscagli, f. 205. 155. (EN) Etimologjia Online: Humanist, su etymonline.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 156. Andrea Rubbi. 157, abcd Carmina: caratteristiche generalite, su internetculturale.it. URL-ja e konsultuar më 25 maj 2020. 158. ab Langella, Frare, Gresti, Motta, fq 1-2. 159. Ludovico Ariosto: Vepra të Vogla. Intelektuali dhe Gjykata, në storiadellaletteratura.it. Marrë më 26 maj 2020 (arkivuar nga origjinali më 24 prill 2021). 160, mbi Rime, su internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 161. Ciro Gianluigi Barbato, "Rimat e Ariostos: Natyraliteti i Dashurisë së Oborrit", në lacooltura.com. Marrë më 23 shkurt 2024. 162. Jacopo Modanese. 163. Giorgio Busetto, COPPA, Jacopo, i quajtur Jacopo Modeneset, nëFjalor Biografik i Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1983. Marrë më 23 shkurt 2024. 164. ^ Bruscagli, fq 298-299. 165. Davie, f. 488-489. 166, abcd Bruscagli, fq 299-300. 167. ab Bruscagli, fq 315-316. 168. Ariosto Ludovico, Le Commedie die, su dizionaripiu.zanichelli.it, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 169, abcd Tina Matarrese, Ariosto, Ludovico, në Encyclopedia of Italian, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2010. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 170. Alberto Casadei, Ariosto, Ludovico, në Enciclopedia machiavelliana, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 171. Palazzo Ducale, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 28 janar 2021). 172. Tragjedia e Thisbes, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 173. abcd La Cassaria, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 174. Cesare Segre, f. 297. 175, abcde | Supozime, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 176. "Supposition," në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. Marrë më 23 shkurt 2024. 177. Ariosto, Ludovico, The Suppositi, on dizionaripiu.zanichelli.it. URL-ja u konsultua 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 178. Coluccia, fq. 21 dhe 129. 179. ab II Negromante, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 180. Coluccia, f. 162-163. 181. Coluccia, f. 164. 182. Rinaldo Ariosto, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 10 tetor 2020). 183, abcd | Studentë, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 184, ab Coluccia, fq 133-155. 185. Coluccia, f. 140-142. 186. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Gabriele, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 187. Studentët / Ludovico Ariosto, su teatrostabiletorino.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 188. Coluccia, f. 136-140. 189. Coluccia, f. 16. 190, nga La Lena, në internetculturale, it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 191. ^ a b Ludovico Ariosto La Lena (PDF), su comune.fe.it. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 tetor 2020). 192. Coluccia, f. 222. 193. Letër drejtuar Dozhës së Venedikut, në archilet.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 194. "Letrat e Ludovico Ariosto," në liberliber.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 5 gusht 2019). 195, nga Epistolografiate, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 196. Letra nga Kufiri (1522-1525): AKTIVITETI ZYRTAR I MESSER-IT Titull LUDOVICO ARIOSTO NË GARFAGNANA PËRMES LETRAVE@, su academia.edu. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 197. ^ Cappelli, f. 20-22. 198, abc Obizzeide, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 199, Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 313. 200. ab Krahë dhe dashuri: një martesë e guximshme e kënduar nga Ariosto, në messaggeroveneto.gelocal.it. URL, konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 16 tetor 2020). 201. Stefano Jossa, "Ariosto, II Mulino," në jstor.org. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021. 202. ^ a b c Orlando Furioso, su treccani.it, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 20 nëntor 2015). 203. Orlando Furioso, f. 61. 204. Bruscagli, f. 313. 205. Bruscagli, f. 313-314. 206. Bruscagli, f. 307-310. 207. Orlando Furioso: Tema thelbësore, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 208. Bruscagli, f. 305-306. 209. VINCIGUERRA, Antonio, në Enciklopedinë Italiane, Romë, Instituti e Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 210.ab Satira: Zanafilla dhe Historia Editoriale, në internetculturale.it. URL Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 211, nga Gjovenale, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 212, nga Alessandro Cane, "Satirat" e Ariostos: Hyrje, në oilproject.org, OilProject. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 12 prill 2018). 213. Bruscagli, f. 301-303. 214. Anton Francesco Doni. 215. Erbolato, në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 216. Ariosto, Ludovico: Erbolato, su dante.di.unipi.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 12 shkurt 2009). 217. ^ (EN) Dennis Looney, Dialogu i Ariostos me Autoritetin në Erbolato, su muse.jhu.edu. URL e konsultuar më 27 2020. 218. Nicolini da Sabbio, Pietro, në iccu.sbn.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga origjinali më 24 maj 2016). 219. L'Erbolato, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 220. Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 312. 221. Stefano Lolli, Kryetari i Bashkisë Hebre, su rivista.fondazionecarife.it, Carife, 2006. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 222. Në festimet e Ludovico Ariosto në Ferrara, Italia rimerr me një titull të ripërtërirë lavditë shpirtërore të Rilindjes që i dhanë dritë dhe mësime botës, në YouTube, Istituto Luce Cinecittà, maj 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 223. Ferrara. Festimi i katërqindvjetorit të Ariostos përfundoi në prani të Madhërisë së Tij Mbretit. YouTube, Istituto Luce Cinecittà, tetor 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 224. Antonella Guarnieri, fq 40-41. 225. Rëndësia e Ariosto-s, duke kujtuar "Oktava e Artë", në fe.camcom.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga fudorininala më 17.00.2016) 226. Biblioteka e Via Senato - Milano (PDF), në bibliotecadiviasenato.it, korrik/gusht 2016. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 227. (EN) Gabriella Bosano, Jehona e njëqindvjetorit Ariostean, në jstor.org, Shoqata Amerikane e Mësuesve të Italishtes. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 228. ^ Andrea Emiliani, 1933-viti XI, su rivista.fondazionecarife.it, Dhjetor 2003. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 27 nëntor 2020). 229. Silvana Onofri, Giorgio Bassani sui banchi di scuola violettanet.it, Liceo Ariosto. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 16 janar 2021). 230. Renato Jannucci, f. 120. 231. nga Gaetano Tumiati, Oktava e Artë, su rivista.fondazionecarife.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 232. Komiteti Ariosto i Oktavës së Artë, Ferrara, Oktava e Artë: Jeta dhe Vepra e Ludovico Ariosto, në books.google.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 233. Oasi Isola Bianca, në ferraraterraeacqua.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 234. Italo Zicári, BARUFFALDI, Girolamo, i riu, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1970. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 235. Baruffaldi, Girolamor, su manus.iccu.sbn.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 236. Patrizio Fausti, Angelo Farina, Roberto Pompoli dhe Paolo Fabbri, Teatro degli Intrepidi i Giovan Battista Aleotti ringjallet përmes teknikave të reja të akustikës virtuale, në academia.edu. 237. Baruffaldi, f. 264. 238. Landon. f. 441-442 239. Bowden, f. 423-424. 240. Marco Paoli, Pasqyra e Rilindjes. Lajme mbi portretizimet e Ariosto-s nga Titian dhe Dosso, Lucca, Pacini Fazzi, 2015, fq. 79-107. 241. ^ Shihni gdhendjen në dru në traktatin mbi Banketet nga Cristoforo di Messisbugo, i cili i është kushtuar Alfonso I dhe pastaj Ercole II, ku oborri i Este-s është përshkruar me të ftuarit të gjithë të veshur me armatura dhe shpata (Cristoforo di Messisbugo, Banchetti. Composizioni di vivande, et apparecchio generale, Ferrara, G. Buglhat dhe A. Hucher, 1549). 242. C. Ridolfi, Mrekullitë e artit, I, Venecia, G.B. Sgava, 1648, f. 145. 243. Paoli, f. 101-104. 244. Paoli, f. 43-65. 245. Giorgio Tagliaferro, Ariosto i Titianit (Londër) nuk është Ariosto; dhe askush nuk e di se kush është Barbarigo, në "Venezialtrove", 4, 2005, f. 118-139; A.Mazzotta, Një 'zotëri nga Ca' Barbarigo' nga Titiani në Galerinë Kombëtare, Londër, në "The Burlington Magazine", janar 2012, f. 12-19; ​​B.B. Fredericksen, Portreti i Barbarigo-s i Titianit dhe Lord Darnley, në "The Burlington Magazine", janar 2013, f. 16-18. 246. Paoli, f. 45-56. Ai identifikohet nga ngjyrat e palltos së tij të uniformuar, të cilat kujtojnë ngjyrat heraldike të familjes së tij, dhe nga rruzarja e mbështjellë në dorën e tij të majtë, e cila e identifikon atë si anëtar të një vëllazërie rozare, kur familja Dolfin kishte patronazhin e kapelës në San Domenico di Castello në Venecia, ku u takuan vëllazëritë e para italiane të dedikuara kurorës së devotshme. 247. Paoli, f. 56-58. 248. Giuseppe Agnelli, Portretet e Ariostos, në "Ancient and Modern Art Review", 1922, f. 82-98, fig. në f. 97. 249. Cesare Gnudi, Ariosto dhe Artet Figurative, në Një Zotëri i Mirësjellshëm dhe Më Njerëzor. Një Udhëtim Rreth Ludovico Ariosto, redaktuar nga J. Bentini,Venecia, Marsilio, 1994, fq 13-47. 250. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike Ariosto të mbajtur në shtëpinë e poetit, Ferrara, Tipografia Sociale, 1933, nr. 1. 251. Museum Mazzuchellianum seu numismata virorum doctrina praestantium, I, Venetiis, Typis Antonii Zatta, 1761, fq 209-210 dhe tabela. XXXXVII. 252. Vizatimi përgatitor nga vetë Rosaspina ruhet në një koleksion privat (Marco Paoli, Inedita Rariora I. Një vizatim përgatitor nga Francesco Rosaspina që përshkruan Arioston (1807), në "Rara Volumina", XX, 2013, f. 7-11). 253. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike, nr. 3. 254. ^ KLASAT (VIA ARIOSTO), në web.uniroma1.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 255. (FR) Jacques Hillairet, Dictionnaire historique des rues de Paris, vëll. 1, e shtata, Éditions de Minuit, 1963, f. 109. 256. ^ Francesco Scafuri, "Në gjurmët e Ludovico Ariosto" (PDF), su comunebookferrara.it, Comune di Ferrara. Marrë më 23 shkurt 2024. 257. Folin, f. 71-73. 258. Restaurimi i monumentit në Piazza Ariostea: përditësim mbi operacionet në kantierin e ndërtimit në lidhje me statujën e Ariostos - FOTO, në cronacacomune.it, 23 nëntor 2018. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 7 gusht 2020). 259. Familja Sgarbi hap dyert e shtëpisë së tyre, në estense.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024.</ref> Përmes poezisë së tij më të rëndësishme të letërsisë kalorësiake''<nowiki/>'Orlando'furioso'<nowiki/>'',ai u bë kodifikuesi i fabulës romantike dhe ndër eksponentët më të mëdhenj të Rilindjes Ferrareze,së bashku me Matteo Maria Boiardo dhe [[Torquato Tasso]]. <ref name="EmilioCecchi">{{Sfn|Ferrara.Po.Cattedrale.Corte|pp. 201–216}}.</ref> Edhe falë krijimit të një 'ottava rima'karakteristike,të përcaktuar si "ottava d'oro",e cila ishte një nga shprehjet më të larta të arritura nga [[metrika]] [[Poezia|poetike]] para [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] .<ref>{{Cite web |title=Orlando furioso: l'ottava rima |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b18.html}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Arnaldo Soldani |date=5 dicembre 2016 |title=La misura nel caos: l'ottava di Ariosto |url=http://www.treccani.it/magazine/lingua_italiana/speciali/Ariosto/Soldani.html}}</ref> Ariosto përqafoi teoritë gjuhësore të mikut të tij [[Pietro Bembo]],<ref>{{Sfn|Bruscagli|pp. 354–355}}.</ref> <ref name="ariostoculturale">{{Cite web |title=Ludovico Ariosto |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/index.html}}</ref> të cilat i zbatoi mbi të gjitha në <nowiki>''</nowiki>''Orlando furioso<nowiki>''</nowiki>'',që është vepra e parë nga një autor jo-toskan.Në këtë vepër toskërishtja përdoret si gjuhë letrare kombëtare. == Biografia == [[Skeda:Reggio_Emilia_casa_ove_nacque_Lodovico_Ariosto.jpg|majtas|parapamje|''Shtëpia ku lindi Lodovico Ariosto'', gdhendje në dru nga Giuseppe Barberis (1902) <ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/lapatriageogr333sa/page/237/mode/2up |title=La Patria. Geografia dell'Italia |publisher=Unione Tipografico-Editrice |year=1902 |volume=23 |location=Torino |page=237, fig. 30}}</ref>]] Ludovico Ariosto lindi më 8 shtator 1474 në Reggio Emilia, si më i madhi i dhjetë fëmijëve të familjes. <ref>{{Sfn|Satire|p. 7}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Io son de dieci il primo [...]}}</ref> Prindërit e tij ishin Niccolò Ariosto dhe Daria Malaguzzi Valeri.I ati,Niccolo ishte ndër anëtarët e parë të degës Ferrareze të familjes fisnike [[Bolonja|bolonjeze]] Ariosti <ref>{{Sfn|Pigna|p. 11}}.</ref> <ref>{{Sfn|Garofalo|p. 16}}.</ref> dhe luajti rolin e kapitenit të fortesës së Reggio-s,një garnizon ushtarak në kohën e Ercole I d'Este.E ëma,Daria i përkiste fisnikërisë së Reggio-s. <ref>{{Cite web |title=Reggio Emilia |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a1.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Ginguené|p. 7}}.</ref> Dy nga motrat e Ludovikos ishin Dorotea dhe Virginia,ato ishin murgesha dominikane: Dorotea, ishte në manastirin e bashkangjitur të kishës së San Rocco-s <ref>{{Cite web |title=Piano di recupero dell'area ex Sant'Anna |url=https://www.comune.fe.it/2725/attach/superuser/docs/tav2_analisi_storica_area.pdf}}</ref>, ndërsa Virginia, ishte në manastirin e Santa Caterina Martire <ref>{{Cite web |title=Al via interventi post sisma nell’ex convento di Santa Caterina |url=https://www.ferrara24ore.it/area/ferrara/2019/10/25/al-via-interventi-post-sisma-nellex-convento-di-santa-caterina/}}</ref>, ku disa vite më vonë do të ishte edhe një stërmbesë e poetit, Anna Maria,me emrin Motër Marianna. <ref>{{Sfn|Gerolamo Melchiorri|pp. 39–40}}.</ref> === Fëmijëria dhe edukimi === ==== Reggio Emilia dhe Rovigo (1474-1482) ==== Në vitin 1479, Niccolò Ariosto u largua nga garnizoni i Reggio-s për të shërbyer në Rovigo,ku në fillim të vitit 1481 u bashkua me bashkëshorten dhe fëmijët e tij. Në qytetin [[Veneto|venecian]] ai gëzoi disa avantazhe ekonomike,siç ishte mundësia e banimit falas. Ludovico i ri kaloi shumë pak kohë atje, pasi me shpërthimin e luftës midis Dukatit të Ferrarës dhe [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] në vitin 1482, trupat e Serenissima pushtuan qytetin dhe babai i tij, përpara se të kapej rob së bashku me komisionerin dukal Giacomo dal Sacrato, e dërgoi të gjithë familjen përsëri në Reggio Emilia, duke qenë në gjendje të mbështetej në mikpritjen e të afërmve të bashëshortes së tij dhe në Il Mauriziano, të cilin Malaguzzi e kishin blerë tashmë në gjysmën e parë të [[Shekulli XV|shekullit të 15-të]]. <ref name="internetculturaleR">{{Cite web |title=Rovigo |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a2.html}}</ref> Megjithatë, familja Ariosto humbi të gjitha pronat dhe asetet që kishin në qytet. Ludoviko, që ishte tetë vjeç në atë kohë, nuk e mbante mend këtë interval të shkurtër në jetën e tij, edhe pse e përcaktoi Rovigon në veprën e tij ''"Orlando furioso" si'' "qyteti i trëndafilave". <ref>{{Cite web |title=La città delle rose |url=http://www.venetograndeguerra.it/itinerari-dettaglio?path=%2FItinerari%2FVenetoDeiMisteri%2FRovigo&lang=it}}</ref> ==== Ferrara (1482-1497) ==== [[Skeda:02_Case_Ariosti_-_Via_Giuoco_del_Pallone_-_Ferrara.jpg|parapamje|Shtëpitë Ariosti në Via Giuoco del Pallone në Ferrara. Ishte rezidenca e xhaxhait të poetit, Brunoro Ariosti.]] Pas lirimit të Nikollës dhe rënies së Rovigos <ref name="internetculturaleR">{{Cite web |title=Rovigo |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a2.html}}</ref>, familja Ariosto u shpërngul në Ferrara në vitin 1482.Ata u vendosën në një ndërtesë në rrugën Santa Maria delle Bocche, pranë kishës së San Gregorio Magno <ref name="MagnaDomus">{{Cite web |title=La Magna Domus al civico 31 |url=http://www.museoferrara.it/view/s/c8f79de9331741d39fc5bde72aebea9b}}</ref>.Në këtë kishë në vitin 1478, peshkopi Bartolomeo della Rovere kishte investuar katër vëllezërit Nikollë, Lodoviko, Bruno dhe Francesko. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 50–51}}.</ref> Në qytetin Este,i ata ushtroi funksionet e arkëtarit të përgjithshëm të trupave dhe kreut të administratës komunale. <ref name="web.archive.org">{{Cite web |title=Ludovico Ariosto |url=http://www.museoferrara.it/view/s/2aa88d513efb4fc686d63181aaacc32c}}</ref> Ai ia besoi djalin e tij të madh, nga viti 1484 deri në vitin 1486, pedagogut Domenico Catabene të Argentës.Më pas nga viti 1486 deri në vitin 1489, intelektualit Luca Ripa (me banim në lagjen e San Gregorio, pranë shtëpisë së familjes Ariosto), i cili i dha atij njohuritë e para në gramatikë. <ref name="internetFerrara">{{Cite web |title=Ferrara |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a4.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 56}}.</ref> <ref name="Bruscagli">{{Sfn|Bruscagli|p. 297}}.</ref> Natalino Sapegno vëren se fëmijëria dhe adoleshenca e Ariostos u ndikuan nga karriera e trazuar e të atit, të cilin iu desh ta ndiqte në shpërnguljete tij të shpeshta dhe të papritura, nga Reggio në Rovigo, në Ferrara, në Modena dhe pastaj përsëri në Ferrara.» Në fakt, që nga 1 marsi 1489, Niccolò ishte bërë kapiten i [[Modena|Modenës]] dhe u sigurua që djali i tij të ishte në krah të tij dhe që ai të ndiqej nga një gramatikan tjetër, i cili mund t'i jepte disa njohuri mbi gjuhën. <ref name="modena">{{Cite web |title=Modena |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a3.html}}</ref> [[Skeda:Stemma_della_famiglia_Ariosti.svg|majtas|parapamje|140x140px|Stema e familjes Ariosto]] Pak kohë më vonë,Ludovico u kthye në Ferrara dhe iu besua kujdesit të xhaxhallarëve të tij.Kundër dëshirës së tij, ai u regjistrua në Universitet dhe brenda pesë vjetësh mori titullin jurist .<ref name="modena">{{Cite web |title=Modena |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a3.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 19}}.</ref> Megjithatë interesat e tij, nuk anonin drejt ligjit,por drejt teatrit,një pasion ky që ushqehej nga mjedisi kulturor i familjes Este në fund të shekullit të 15-të.Në fakt,prej kohësh në qytet mblidheshin trupa të njohura teatrale madje edhe vetë sheshi i madh i pallatit dukal ishte shndërruar në disa raste të ndryshme në një hapësirë për shfaqje skenike.<ref>{{Sfn|Ferrara.Po.Cattedrale.Corte|pp. 318–319}}.</ref> Në vitin 1493,Ludovico mori pjesë në disa shfaqje të trupës teatrale të oborrit,duke shoqëruar në muajin gusht Dukën Ercole I d'Este në [[Milano]] dhe Pavia <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 71}}.</ref>.Gjatë kësaj periudhe ai shkroi një tekst dramatik të titulluar,''Tragedia di Tisbe'',i frymëzuar nga ''[[Metamorfozat]]'' e [[Ovidi|Ovidit]] .<ref name="internetFerrara">{{Cite web |title=Ferrara |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a4.html}}</ref> <ref name="Bruscagli">{{Sfn|Bruscagli|p. 297}}.</ref> <ref>{{Cite web |last=Roberta Fabozzi |date=14 maggio 2015 |title=Ariosto e la commedia: scorci di vita quotidiana |url=https://www.lacooltura.com/2015/05/ariosto-e-la-commedia-scorci-di-vita/}}.</ref> Vitin pasardhës ai braktisi studimet e tij juridike <ref>{{Sfn|Satire|p. 47}}«dopo molto contrasto», versi 161-162.</ref> për t'iu përkushtuar aktiviteteve humaniste në Palazzo Paradiso.Këtu ai studioi nën udhëheqjen e murgut augustinian Gregorio da Spoleto <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 73}}.</ref> <ref>{{Sfn|PieroNardi|p. 11}}.</ref>, i cili ishte gjithashtu mësues i Rinaldo d'Este (vëllai i Ercole I),Ercole Strozzi dhe Alberto III Pio di Savoia.<ref name="Bruscagli2">{{Sfn|Bruscagli|p. 298}}.</ref> <ref name="Sapere">{{Cite web |title=Ariòsto, Ludovico |url=https://www.sapere.it/enciclopedia/Ari%C3%B2sto%2C+Ludovico.html |publisher=Sapere}}</ref> Ka shumë të ngjarë që midis të dyve u krijua një marrëdhënie mjaftë e përzemërt,e cila zgjati deri në vitin 1497 (viti pas të cilit Ludovico iu besua Sebastiano dall'Aquila-s ).Kjo lidhje u kujtua nga vetë autori në ''Satirën VI'' «ku shfaqet qartë,jo vetëm një lidhje intelektuale,por edhe një lidhje e sinqertë dhe e thellë e poetit ndaj figurës së nderuar të mësuesit të tij<ref name="Sapere">{{Cite web |title=Ariòsto, Ludovico |url=https://www.sapere.it/enciclopedia/Ari%C3%B2sto%2C+Ludovico.html |publisher=Sapere}}</ref> <ref>{{Sfn|Satire|pp. 47–48}}.</ref> -Wikisource përmban një faqe kushtuar Ludovico Ariosto -Wikicitat përmban citate nga ose rreth Ludovico Ariosto -Wikibooks përmban tekste ose manuale për Ludovico Ariosto -Wikiversiteti përmban burime mbi Ludovico Ariosto -Wikimedia Commons përmban media të lidhura me Ludovico Ariosto. [[Skeda:Titian_–_Cardinal_Pietro_Bembo_–_Google_Art_Project.jpg|parapamje|Portret i Pietro Bembos, vaj mbi kanavacë nga [[Ticiani|Titian Vecellio]], 1539, i ruajtur në Galerinë Kombëtare të Artit në [[Uashington D.C.|Uashington]]]] Në vitet e fundit të shekullit të 15-të,përgjatë periudhës së tij të formimit, Ludovico e thelloi marrëdhënien e tij me [[Pietro Bembo|Pietro Bembo-n]].Ky i fundit ndodhej në Ferrara së bashku me të atin midis viteve 1497 dhe 1499, përpara se të rikthehej në Venecia.<ref>{{Sfn|Kidwell|p. 18}}.</ref> <ref>{{Sfn|Carducci|p. 133}}.</ref> Përmes miqësisë me Bembo-n, të cilin e mbajti si mik të ngushtë deri në fund të jetës <ref>{{Cite web |title=Pietro Bembo |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a24.html}}</ref>,ai zgjeroi njohuritë e tij mbi krijimtarinë e [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarka-s]],dhe nisi të ndjente një entuziazëm gjithnjë e më të madh për perspektivat letrare që ajo ofronte <ref>{{Sfn|Ferroni|p. 284}}.</ref> .Në këtë mëmyrë,ai filloi të shkruante kompozimet e tij të para në vargje [[Gjuha latine|latine]],duke përfshirë disa epigrame.Midis vitit 1494 dhe fillimit të shekullit të 16-të,këto vepra të para,të cilat u ndikuan nga bota greke dhe romake tashmë e pranishme në ''Tragjedinë e Thisbes'',kishin tema të ndryshme dhe u kritikuan ashpër nga Lilio Gregorio Giraldi,pesë vjet më i ri se Ariosto,i cili i përcaktoi ato si «duriuscula» ose «mjaft të vështira». Megjithatë,ato ishin qasja e parë ndaj botës klasiciste që poeti do ta kishte zhvilluar gjerësisht më vonë.<ref name="Bruscagli">{{Sfn|Bruscagli|p. 297}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 131}}.</ref> <ref>{{Cite web |last=Rosanna Alhaique Pettinelli |title=Linee della critica ariostesca del 1950 ad oggi |url=https://www.ilponterivista.com/ocwb/data/05-Ariosto%201938-1994/05-Appendice/00-01.html}}</ref> === Në shërbim të Kardinalit Ippolito d'Este === ==== Ludovico "anëtar i familjes" i Ercole I d'Este (1498-1503) ==== [[Skeda:Mauriziano02.JPG|majtas|parapamje|Mauriziano, vila ku Ludovico qëndroi në verat midis viteve 1494 dhe 1497 dhe midis viteve 1502 dhe 1503, në pronësi të nënës së tij Daria dhe e blerë në gjysmën e parë të [[Shekulli XV|shekullit të 15-të]] nga familja e tij <ref>{{Cite web |title=Il Mauriziano |url=https://www.comune.re.it/amministrazione/luoghi/luoghi-della-cultura/il-mauriziano}}</ref>]] Në vitin 1498,Ludovico u pranua në oborrin e Ercole I d'Este,i njohur gjerësisht si një mecenat që synonte t'i jepte shkëlqim familjes së tij,kjo nismë mbështetej edhe nga bashkëshortja e tij,Eleonora e Aragonës. Duka kishte emëruar tashmë poetin Matteo Maria Boiardo si ministër të tij,si dhe i kishte ofruar mbrojtje Pandolfo Collenuccio-s,i cili ishte dëbuar nga Pesaro.Fillimisht, Ariosto gëzonte statusin e një anëtari të thjeshtë të rrethit oborrtar,gjë që i dha mundësi t'i përkushtohej më shumë krijimeve lirike në gjuhën popullore.Kjo periudhë është e dokumentuar qartë nga rimat e tij,të cilat,megjithatë,nuk arritën kurrë të përmblidheshin në një libër këngësh organik.<ref name="Bruscagli">{{Sfn|Bruscagli|p. 297}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 118}}.</ref> Në shkurt të vitit 1500,pas vdekjes së të atit,ai mori drejtimin e familjes, duke marrë përsipër të gjitha përgjegjësitë për "kujdesin e çështjeve shtëpiake". ^{[18]} Ariosto e përmbushi këtë detyrë të vështirë me mjaft mundim, por"duke shfaqur aftësitë e një fermeri të zgjuar dhe të durueshëm,teksa me dashuri kujdesej për nënën e tij,martonte të motrat pa prekur trashëgiminë e përbashkët dhe i nderonte vëllezërit e tij": Galasso u bë oborrtar i Kardinalit Innocenzo Cybo,ndërsa Alessandro u bë pjesë e rrethit të ngushtë të Kardinalit Ippolito d'Este.^{[44][45][46]} Nga gjendja e tij e re Ludovico u detyrua ta linte pas dore aktivitetin e tij poetik dhe të largohej nga Ferrara për të kontrolluar dhe menaxhuar pronat e familjes Ariosti në Reggio.Gjatë kësaj kohe,ai qëndroi për periudha të gjata, deri në vitin 1503, në Mauriziano. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 98–103}}.</ref> Në vitin 1502 ai mori postin e kapitenit të kështjellës së Canossa-s <ref>{{Cite web |last=[[Giovanni Aquilecchia]] |title=Ludovico Ariosto |url=https://www.britannica.com/biography/Ludovico-Ariosto |language=en}}</ref> dhe vitin pasardhës lindi djali i tij i parë Giambattista. Aierdhi në jetë nga sherbëtorja Maria,e cila kishte qenë në shtëpinë e familjes që nga koha e Nikolò-së dhe nuk e njohu kurrë plotësisht.Ai e përjashtoi atë nga testamenti i tij i vitit 1522,por e përfshiu atë në atë të dhjetë viteve më vonë,kur i dha një pension të përjetshëm. <ref name="Baruffaldi230">{{Sfn|Baruffaldi|pp. 230–231}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 103–105}}.</ref> ==== Detyrat e klerit (1503-1509) ==== [[Skeda:IppolitoId'Este.jpg|parapamje|Kardinali Ippolito d'Este i portretizuar në ''Fjalorin e Erudicionit Historiko-Kishtar nga Shën'' ''Pjetri deri në Ditët e Sotme'', redaktuar nga Gaetano Moroni dhe botuar në 1840]] Në vitin 1503,Ariosto u rikthye në Ferrara nga Reggio Emilia dhe nisi të krijonte një rrjet të ngjeshur e të gjerë marrëdhëniesh dhe miqësish me shumë figura të shquara të Rilindjes Italiane.Sipas Natalino Sapegno, qyteti i Este-s tërhoqi në këtë periudhë (në periudhën midis shekujve 15 dhe 16) pothuajse të gjithë njerëzit më të rëndësishëm të letrave dhe të kulturës së kohës.Ndër ta përfshiheshin edhe [[Mikel Maruli|Michele Marullo Tarcaniota]], Pandolfo Collenuccio,Aldo Manuzio,Gian Giorgio Trissino,Matteo Bandello,Ercole Bentivoglio dhe Bernardo Tasso . Fillimisht,Ludovico hyri në shërbim të Kardinalit Ippolito d'Este,i cili ishte djali i Dukës Ercole <ref>{{Cite web |title=Ippolito d’Este |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a26.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 117–118}}.</ref>.Brenda një kohe të shkurtër ai mori urdhërat kishtarë minorë(ordini minori)dhe fitoi statusin e klerikut.Kjo gjë i dha mundësi atij të përfitonte nga përfitimet dhe të ardhurat kishtare <ref name="bruscagli2">{{Sfn|Bruscagli|p. 299}}.</ref>,siç ishte ajo e kishës së pasur famullitare të Santa Maria dell'Oliveto di Montericco në provincën e Reggio Emilia,nga e cila megjithatë hoqi dorë për shkak të një mosmarrëveshjeje me Kontin Ercole Manfredi. <ref>{{Cite web |title=Con Ariosto e Boiardo nelle terre reggiane |url=http://www.culturaitalia.it/opencms/it/contenuti/percorsi/percorso243/capitolo_0004.html?language=it&tematica=&selected=}}</ref> Siç do të shprehej më vonë edhe vetë në ''Satirën I'', ajo periudhë nuk ishte e lumtur për të, pasi ai "nuk kishte as prirje dhe as talent" për detyrat që i ngarkonte kardinali.Ippolito shpesh e angazhonte në rolin e diplomatit dhe ambasadorit të fshehtë për punët që zhvillonte me anëtarët e familjeve kryesore italiane dhe këto aktivitete të tij si "poet oborrtar ", " shërbëtor sekret " <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 119}}.</ref> dhe "poet kalorës" (siç i përcaktoi ai në ''Satirën VI'' <ref>{{Sfn|Satire|p. 49}}, verso 238.</ref> )e penguan atë t'i përkushtohej siç do të donte aktivitetit të tij letrar.<ref name="lang">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 1}}.</ref> ==== Komeditë e para në gjuhën popullore (1508-1509) ==== [[Skeda:Isabella_d'Este_(Leonardo_Da_Vinci).jpg|majtas|parapamje|Isabella d'Este në një kopje të një karikaturë që i atribuohet [[Leonardo da Vinçi|Leonardo da Vinçit]] .]] Ndërsa ishte në shërbim të Ippolitos, pavarësisht vështirësive të përmendura, Ariosto shkroi disa nga veprat që i dhanë njohje si shkrimtar. Në vitin 1507 (ose tashmë në vitin 1504) p.sh. ai po punonte në një «gionta a lo ''Innamorato de Orlando'' », një shprehje e përdorur nga Duka Alfonso I d'Este për t'ia përshkruar {{'}} ''të tërbuar'' vëllait të tij Ippolito, e cila në këtë mënyrë konceptohej si vazhdim i poemës kalorësiake ''Orlando innamorato'' nga Matteo Maria Boiardo . <ref name="Coluccia14">{{Sfn|Coluccia|p. 14}}.</ref> <ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> Kur në janar të vitit 1507 ai ndodhej në [[Mantova|Mantua]] dhe u prit në oborrin e markezes Isabella d'Este, poeti solli, midis homazheve dhe urimeve nga kardinali për lindjen e djalit të tij Ferrante I Gonzaga, edhe disa skica këngësh, të cilat i recitoi në oborr. <ref name="bruscagli2">{{Sfn|Bruscagli|p. 299}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 129–134}}.</ref> Në vitin 1508,ai prezantoi në oborrin e Este-s veprën e tij të parë të plotë teatrale,pas ''Tragjedisë së të Rinjve dhe të Humbur të Thisbes'',komedia ''Cassaria''.Ajo u shfaq më 5 mars gjatë [[Karnavalet|karnavalit]] dhe u pasua vitin pasardhës nga' ''I suppositi''' . <ref>{{Cite journal |last=Ludovico Ariosto |year=1954 |title=Opere Minori |location=Milano-Napoli |publisher=[[Riccardo Ricciardi]] |page=297}}</ref> <ref>{{Cite web |title=I Suppositi |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b6.html}}</ref> Të dyja këto janë "komedi të rregullta",të bazuara në strukturën, personazhet dhe zhvillimin e ngjarjeve të veprave të [[Plautus|Plautit]] dhe Terences,të cilan ishin përkthyer në gjuhën popullore nga Boiardo kohë më parë,duke krijuar trendin e ri të teatrit komik të shekullit të gjashtëmbëdhjetë në gjuhën e përditshme. <ref name="bruscagli2">{{Sfn|Bruscagli|p. 299}}.</ref> <ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> <ref name="bruscagli3">{{Sfn|Bruscagli|p. 300}}.</ref> Në vitin 1509,lindi djali i dytë i Ariostos, Virginio,të cilin e pati nga Orsolina di Sassomarino,vajza e gozhduesit ferrarez Giovanni. Ndryshe nga Giambattista,ai u njoh ligjërisht menjëherë nga i ati dhe gëzoi vëmendje të veçantë gjatë gjithë jetës,duke e shoqëruar babain e tij në Garfagnana . <ref name="orsolina">{{Cite web |last=Stefania De Vincentis |title=Casa di Orsolina |url=http://www.museoferrara.it/view/s/fba9b066248a48d9adcfe62245523007}}</ref> Nga ana e tij, autori qëndroi pranë Orsolinës për shumë vite dhe në vitin 1514 i bleu asaj një shtëpi në rrugën San Michele Arcangelo (më vonë Via del Turco ).<ref name="orsolina" /> ==== Misione në Romë (1509-1512) ==== [[Skeda:Pope_Julius_II.jpg|parapamje|[[Rafaelo|Raffaello Sanzio]], ''Portret i Julius II'', 1511, vaj mbi panel, i ruajtur në Galerinë Kombëtare në [[Londra|Londër]]]] Në vitin 1509,Alfonso I d'Este iu bashkua Lidhjes së Kambresë dhe nisi betejën kundër [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] për të rimarrë territoret në veri të lumit. Po,duke përfshirë fortesën e Legnagos .<ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 139}}.</ref> Ludovico u përfshi në përleshjet që pasuan,deri në humbjen e forcave të Estes në Polesella . Më 16 dhjetor ai u dërgua me urgjencë në Romë për t'i paraqitur një kërkesë për ndihmë [[Juli II|Papa Julius II]],duke u rikthyer në Romë edhe dy herë të tjera gjatë vitit pasardhës.Me të parin,ai u përpoq të hiqte një [[Shkishërimi|shkishërim]] kundër dukës,i cili fajësohej për qëndrimin kundër Lidhjes së Shenjtë dhe për pranimin e kërkesave për shfrytëzimin e kriporeve të Komakitos, ndërsa,me të dytin, të vepronte si zëvendësues i Kardinalit Ippolito,i cili po përpiqej të bënte një pajtim me papën pasi kishte marrë pozicionin e abatit të abatisë së Nonantolas. Në vitin 1512 ai e shoqëroi personalisht Dukën në Vatikan.Në këto raste,poeti tregoi aftësi diplomatike,ndonëse pa sukses.Gjatë kësaj kohe ai rrezikoi,madje të hidhej në det dhe në një rast tjetër iu desh të arratisej i maskuar "i ndjekur nga ndihmësit e Papës" <ref name="modena">{{Cite web |title=Modena |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a3.html}}</ref> <ref name="bruscagli3">{{Sfn|Bruscagli|p. 300}}.</ref> <ref>{{Sfn|Corniani|p. 34}}.</ref>, siç e përshkroi më vonë në një letër që ja kishte dërguar Federico II Gonzaga më 1 tetor 1512. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 139–140}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last=[[Walter Binni]] |year=1978 |title=Le «Lettere» e le «Satire» dell’Ariosto nello sviluppo e nella crisi del Rinascimento |url=https://www.ilponterivista.com/ocwb/data/05-Ariosto%201938-1994/05-Appendice/02-Le%20%C2%ABLettere%C2%BB%20e%20le%20%C2%ABSatire%C2%BB%20dell%E2%80%99Ariosto%20nello%20sviluppo%20e%20nella%20crisi%20del%20Rinascimento/02-01.html}}</ref> Kjo periudhë u mbyll me një tjetër detyrë të rrezikshme,atë të lajmëtarit dhe zbuluesit për Alfonson I në zonën e Ravenës.Në atë kohë qyteti po plaçkitej pasi p;rfundoi beteja mes Lidhjes së Shenjtë dhe [[Franca|Francës]], përsëri në kontekstin e Luftës së Lidhjes së Kambresë. Me këtë rast, poeti dëshmoi skena mizore që i mbetën përgjithmonë të ngulitura në kujtesën e tij dhe të cilat më vonë i përshkroi në {{'}} ''XIV'' : <ref>{{Sfn|Satire e rime|p. 116}}.</ref>   ==== Zgjedhja e Leo X dhe takimi në Firence me Alessandra Benucci-n (1513) ==== [[Skeda:Lodo_Ariosto.jpg|djathtas|parapamje|Dëshmi e qëndrimit të Ariosto-s në Romë në 1513 në Via Santi Apostoli]] Viti 1513 ishte një vit i rëndësishëm ku miku i tij,Giovanni di Lorenzo de' Medici,që ishte edhe djali i Lorencos,u ngrit në fronin papnor dhe mori emrin [[Leoni X|Leo X.]] <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 144}}.</ref> Poeti, në ''Satira III'',e përshkroi atë duke e lëvduar dhe me fjalë të mirënjohjes.<ref>{{Sfn|Satire|p. 21}}.</ref> : [[Skeda:Ludovico Ariosto 1532.jpg|parapamje|Ludovico Ariosto]]   Poeti udhëtoi drejt Romës për të marrë pjesë në ceremoninë e kurorëzimit dhe për t'i bërë homazhe papës së ri.Megjithatë,nuk është plotësisht e sigurt nëse ai ishte në shoqërimin e Dukës Alfonso I d'Este apo të Kardinalit Ippolito d'Este,me ambasadorët Ermes Bentivoglio dhe Sigismondo Cantelmo. Pas përfundimt të ceremonisë,Ariosto qëndroi në qytet për pak kohë,ku ndjeu dashamirësinë e Leo X.Ndonëse nuk arriti të siguronte ndonjë nga përfitimet personale që shpresonte. <ref name="bruscagli3">{{Sfn|Bruscagli|p. 300}}.</ref> Më vonë,në Firence,gjatë festës së Shën Gjon Pagëzorit më 24 qershor,ai takoi Alessandra Benuccin,në atë kohë gruan e mikut të tij Tito Strozzi.<ref name="bruscagli4">{{Sfn|Bruscagli|p. 301}}.</ref> <ref>{{Sfn|Pieri|p. 400}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 145–153}}.</ref> Të dy filluan të takoheshin fshehurazi dhe marrëdhënia e tyre mbeti shumë private,edhe pas vdekjes së Strozzi-t.Dasma e tyre u festua midis viteve 1528 dhe 1530 në fshehtësi <ref>{{Cite web |title=Alessandra Benucci |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a45.html}}</ref>, si në mënyrë që Ariosto të mos privohej nga përfitimet e tij kishtare ashtu edhe në mënyrë që Benucci të mos humbiste të drejtat e tij mbi fëmijët dhe trashëgiminë e Strozzi-t.   ==== Botimi i parë i {{'}} ''Furioso'' dhe ndarja nga Kardinali Ippolito (1514-1517) ==== Pasi u rikthye në Ferrara,duke filluar nga viti 1514,Ariosto pati mundësinë t'i përkushtohej vënies në skenë të shfaqjeve të reja për komeditë të tij ''Cassaria'' dhe ''I Suppositi''.Megjithatë,më 30 tetor,atij iu desh të kthehej sërish në Romë me Ippoliton. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 161}}.</ref> Pranë grykës së Furlospranë lumit Candigliano,ai u sëmur dhe u ndalua në Fossombrone.Me ethe të larta dhe nga frika se nuk do të shërohej,ai shkroi disa vargje në ''Kapitullin X'' drejtuar kardinalit: <ref>{{Sfn|Dorigatti|pp. 31–32}}.</ref> [[Skeda:Ariosto_Orlando_Furioso_1516_3.jpg|parapamje|Faqja e parë e botimit të Mazzocco-s {{'}} ''Orlando Furioso'' ruhet në bibliotekën bashkiake të Ariostea-s në Ferrara, me kushtimin për Kardinal Ippolito-n.]] Më 22 prill 1516,shtypshkronja Giovanni Mazzocco e Bondenos botoi botimin e parë "të ashpër dhe të mangët" <ref name="mancan">{{Sfn|Baruffaldi|p. 170}}.</ref> në dyzet këngë {{'}} ''Orlando Furioso'',me privilegjin e shtypjes nga Leo X dhe kushtuar Ippolito d'Este-s. <ref name="bruscagli4">{{Sfn|Bruscagli|p. 301}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 169}}.</ref> Ai nuk e vlerësoi fare punën: transmetohet episodi në të cilin ky i fundit,pasi u kthye në Ferrara nga një prej misioneve të tij të shpeshta në Romë,ku me shumë mundësi kishte pasur mundësinë ta lexonte të gjithën ose një pjesë të madhe të saj, sapo pa Arioston e pyeti <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 174}}.</ref> :{{Clear}}{{Poesia|Io venni dove le campagne rosse|eran del sangue barbaro e latino|che fiera stella dianzi a furor mosse.|E vidi un morto all'altro sì vicino|che, senza premer lor, quasi il terreno|a molte miglia non dava il cammino.|E da chi alberga fra Garonna e Reno|vidi uscir crudeltà, che ne dovrai|tutto il mondo d'orror rimaner pieno.|''Elegia XIV'', vv. 37-45|inizio=37|numera=3}}(në latinisht) "DOM LUIS I AREOSTIT TRE HERË KA MAXIMUM ATQ ORE OMNIUM CELEBERR VATA PËR KARLIN V TË KURORËZUARIN JAM I SHKËLQYER NË FISNIKËRI TË TË FASHTIT DHE TË SHPIRTIT. NË REB ADMINISTRUES I PUB-IT NË REGEN PEOPLES NË GRAVISS NË PIKËN MË TË LARTË TË TRASHËGIMISË PRESENT LOUIS AREOSTUS PRONE JO ÇFARË Me sa duket, patriarkut të madh, kockat e të cilit ishin të pajisura me lavdi, i mungonin maturia, këshilla dhe devotshmëria shtëpiake. PC-të prodhohen vërtet këtu. ANN SAL CIC CCXII VIX ANN LIX ANN SALCICIC XXXIII VDIQ VIII IDVS IVNII>>> (L'epigrafe në prozë mbi një gur varri) Megjithatë,poema pati një sukses të jashtëzakonshëm në radhët e bashkëkohësve <ref name="mancan">{{Sfn|Baruffaldi|p. 170}}.</ref> <ref>{{Sfn|Bruscagli|p. 302}}.</ref>,siç dëshmohet nga letra që [[Nikolo Makiaveli|Niccolò Machiavelli-]] i dërgoi mikut të tij Lodovico Alamanni.Në atë letër ai e gjykoi atë "të bukur në të gjithë tekstin dhe në shumë vende të admirueshme".<ref name="bruscaglifurioso1">{{Sfn|Bruscagli|p. 304}}.</ref> Marrëdhëniet mes poetit dhe kardinalit,të cilat tashmë ishin ftohur prej kohësh,arritën në një pikë ndarjeje përfundimtare në vitin 1517.Atë vit,Ippolito në fakt duhet të shkonte në Buda,në selinë e tij të re peshkopale,por Ariosto refuzoi që ta shoqëronte,duke u larguar përgjithmonë nga shërbimi i tij si oborrtar.Siç shkruan Riccardo Bruscagli, profesor në [[Universiteti i Firences|Universitetin e Firences]] : «Ky është rasti i ''Satirës'' së parë, në të cilën Ariosto mbron me qetësi por vendosmëri pozicionin e tij,duke shënuar me rigorozitet kufirin midis detyrimeve të shërbimit oborrtar dhe pavarësisë së tij si një njeri privat,i përkushtuar ndaj dashurisë dhe thirrjes së tij letrare.» <ref name="bruscagli4">{{Sfn|Bruscagli|p. 301}}.</ref> Autori në mënyrë të pashmangshme humbi përfitimet e tij kishtare,duke përfshirë edhe pronat e Castel San Felice dhe Santa Maria in Benedellio.Megjithatë,ai arriti të mbante Sant'Agata sul Santerno dhe një të tretën e të ardhurave të Kancelarisë së Kryepeshkopit të Milanos,të fituara falë një kontrate me një anëtar të familjes së pasur Costabili. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 177–178}}.</ref> === Në shërbim të Dukës Alfonso I d'Este === ==== Vështirësitë ekonomike (1518-1521) ==== Në vitin 1518, Duka Alfonso I d'Este,"i mirëinformuar për trashëgiminë e pakët(të kufizuiar) të Ariosti-ve,dhe duke kujtuar shërbimet e vyera [...] të ofruara ndaj Shtëpisë së Este-ve",e përfshiu poetin midis punonjësve të tij <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 181}}.</ref>, në atë kohë "të lënë pas dore dhe pa punë"(ai vetëm kishte shkruar vargje dhe përfaqësuar ''Cassaria-'' n edhe një herë në teatër).<ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 180}}.</ref> Ariosto,ndonëse u gjend në një pozicion të ri «skllavërie» [...] por me më pak shqetësime dhe ndoshta më dinjitoz» , gëzonte tashmë një prestigj të madh letrar.Karriera e tij teatrale shënoi suksese të mëdha, ndër të cilat dallon vënia në skenë në Romë,gjatë vitit 1519, të ''veprës' I suppositi''', me skenografi të kuruar nga [[Rafaelo|Raffaello Sanzio]] .<ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> <ref name="Sanzio">{{Cite web |title=Disegno - Progetto di scenografia per i Suppositi dell'Ariosto - Raffaello Sanzio - Firenze - Galleria degli Uffizi - Gabinetto dei disegni e delle stampe - inv. 560 A-252A |url=http://www.lombardiabeniculturali.it/fotografie/schede/IMM-3a010-0000793/}}</ref> Megjithatë,gjendja e tij ekonomike ishte ende e tillë që nuk e lejonte të arrinte pavarësinë që kishte kërkuar prej kohësh: trashëgimia e kushëririt të tij Rinaldo, i cili vdiq pa testament dhe pa trashëgimtarë, të cilën ai kishte arritur ta merrte atë vit, në fakt nuk ia doli ta lehtësonte, por përkundrazi e detyroi të hynte në një mosmarrëveshje, e cila vazhdoi për pjesën tjetër të ekzistencës së tij, mbi zotërimin e pasurisë së Bagnolës me dhomën dukale, e cila i kërkonte asaj të shlyente borxhin e disa qirave që ai nuk i kishte paguar. <ref name="sapegno" /> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 181–182}}.</ref> Në vitin 1520, ai i dërgoi Leos X një kopje në vargje sdrucciole të komedisë së tij të tretë, ''Il Negromante'' (e skicuar apo hartuar afërsisht rreth vitit 1509), ndërsa në vitin 1521 dorëzoi për shtyp te Giovan Battista Pigna, një botim të dytë të rishikuar të poemës'<nowiki/>''Furioso''', sërish të strukturuara në dyzet këngë dhe me privilegjin e papës <ref name="lang">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 1}}.</ref> <ref>{{Cite web |date=30 gennaio 2011 |title=Ariosto Ludovico, Il Negromante |url=https://dizionaripiu.zanichelli.it/biblioteca-italiana/ludovico-ariosto-il-negromante/}}</ref> <ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 183–184}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 185–186}}.</ref> ==== Guvernatori i Garfagnana (1522-1525) ==== [[Skeda:Rocca_aroistesca,_esterno_02.JPG|majtas|parapamje|Kalaja Ariosto në Castelnuovo di Garfagnana]] Alfonso I d'Este, duke qenë në dijeni të nevojave ekonomike të poetit, por edhe për aftësitë të tij si administrator, ia besoi atij administrimin e Garfagnana -s në vitin 1522. <ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> <ref>{{Cite web |title=LA ROCCA ARIOSTESCA DI CASTELNUOVO GARFAGNANA |url=http://www.ingarfagnana.org/castelnuovo/roccacastelnuovo.php}}</ref> Ariosto u nis drejt Castelnuovo di Garfagnana po atë 20 shkurt , pasi kishte përpiluar testamentin e tij dhe pasi kishte rregulluar punët e tij. Ky rajon kishte nevojë për një dorë të fortë qeverisëse ,sipër shkak të karakterit të popullsisë ashtu edhe për shkak se një pjesë e territorit ishte pre e banditizmit . <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 186}}.</ref> Poeti e gjeti veten në nevojën për t'iu kundërvënë këtij fenomeni, i cili ishte veçanërisht i dukshëm në Garfagnana-n e sipërme, në Ponteccio . Pavarësisht frikës që kishte shprehur para nisjes (largimit të tij), ai mori një mikpritje të ngrohtë «edhe nga Masnadierët, burra pothuajse të egër dhe pa njerëzillëk», të cilët gjithsesi e njihnin prej kohësh nga fama e tij, e të atit dhe e familjes së tij. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 187–188}}.</ref> Megjithatë, siç shkroi edhe vetë në vitin 1523 në ''Satirën IV'' i kushtohej kushëririt të tij Sigismondo Malaguzzi, ajo detyrë rezultoi plot frustrime dhe pakënaqësi .Kjo punë e detyronte atë të jetonte në një standard të mjerë jetese, të vuante nga një «anarki endemike» <ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> dhe të ishte larg studimeve, miqve dhe Ferrarës. Në veçanti, atij i mungonte Alessandra Benucci, me të cilën ishte shumë i afërt dhe të cilën mund ta shihte vetëm në rastet e rralla kur thirrej në oborrin e Este-s. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 189}}.</ref> Megjithatë, ai e gjeti veten të lumtur në rezidencën e tij në Castelnuovo, duke jetuar për një kohë të gjatë në fortesën që më vonë do të merrte emrin e tij. <ref>{{Cite web |title=Rocca Ariostesca |url=https://www.museionline.info/castelli-italiani/rocca-ariostesca}}</ref> [[Skeda:Rocca_aroistesca_05_lapide.JPG|parapamje|Epigraf që përkujton qëndrimin e poetit në Rocca di Garfagnana gjatë mandatit të tij si Komisioner i Përgjithshëm]] Midis të dashurve të tij, ai kishte vetëm djalin e tij Virginio, ende adoleshent dhe të cilin po edukonte në studime klasike, dhe Bonaventura Pistofilo, zot i Pontremoli-t dhe sekretar i Alfonso-s. Ky i fundit propozoi që ai të bëhej ambasador dukal te Papa i sapozgjedhur Klementi VII <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 189–192}}.</ref> , por Ariosto, në ''Satirën VII'' kushtuar atij, e refuzoi ofertën, megjithëse e falënderoi <ref>{{Sfn|Satire|p. 50}}.</ref> : <<Së pari të falënderoj që është më i freskët Dëshira jote qoftë gjithmonë të më lartësosh dhe të më shndërrosh nga një dem në një Barbari;>>> (Satirë VII, vargjet 19-21) Njëzet vjet më vonë e gjeta veten dhe doja të bëhesha mësues:mezi kuptoja 165çfarë përkthente Ezopi.Pasuria u tregua shumë miqësore me mua atëherë, duke më ofruar Gregorin e Spoletos, 168të cilin me të drejtë e bekoj përgjithmonë. Satira VI,v. 163-168 Gjatë kohës që qeverisi Garfagnanën, autori dëshmoi cilësitë e tij si administrator praktik dhe i drejtë, duke luftuar veprimtarinë e banditëve, duke ruajtur kontrollin midis fraksioneve të ndryshme vendase dhe duke kapërcyer rreziqet e lidhura me murtajat dhe urinë. Megjithatë, ai mund të mbështetej te disa burra të armatosur të paguar personalisht prej tij dhe iu desh të ndërmjetësonte me qëndrimin tepër tolerant të Dukës. <ref name="lang">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 1}}.</ref> Në mënyrë të veçantë, marrëdhënia e tij me Moron, kryeun e banditëve në Sillico, pasqyronin mjaft nirë situatën e asaj kohe. Krimineli gëzonte reputacionin e të qenit mbrojtës i njerëzve të varfër kundër pushtetit shtypës të qeverisë, ndërsa në realitet ai ishte një nga më të egërit në Garfagnana. Kur, me vështirësi, Ariosto arriti ta kapte dhe ta dënonte me vdekje, Alfonso organizoi lirimin e tij, dhe kjo për shkak se banditi dhe banda e tij shpesh rekrutoheshin si [[Mercenari|mercenarë]] . ==== Kthim në Ferrara dhe shtëpia në lagjen Mirasole (1525-1528) ==== [[Skeda:Casa_di_Ludovico_Ariosto,_Esterno,_1838,_Ferrara.jpg|majtas|parapamje|Shtëpia e Ludovico Ariostos, Pamje e jashtme (1838). Ilustrim nga ''Shërbëtori i Sheshit: Udhëzues për në Ferrara'' nga: Francesco Avventi <ref>{{Sfn|Francesco Avventi|pp. 184–185}}.</ref>]] Ludovico Ariosto u rikthye në Ferrara në shtator të vitit 1525, periudhë gjatë së cilës Duka po udhëtonte drejt [[Madridi|Madridit]] për të takuar [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlin V të Habsburgëve]] . Pikërisht atëherë,ai njohu Ercole Bentivoglio-n, me të cilin lidhi një miqësi dhe filloi të zhvillonte një diskutim të gjatë në oborrin e Kështjellës Estense . <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 192–193}}.</ref> Ndërkohë, {{'}} ''furioso'', e cila deri atëherë ishte bërë e famshme në të gjithë gadishullin, u ribotua pa miratimin e tij. Më 30 mars 1526 u botua botimi nga Giovanni Angelo Scinzenzeler i [[Milano|Milanos]] dhe në gusht ai nga Sisto Libraro i [[Venediku|Venedikut]] . <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 195–196}}.</ref> <ref>{{Sfn|Melzi|p. 108}}.</ref> Ndërkohë, në qershor,pas ndarjes së trashëgimisë dhe pronave të përbashkëta me vëllezërit e tij u ndanë. Ariosto vendosi të shiste shtëpinë e babait në rrugën Santa Maria delle Bocche, në pjesën mesjetare të qytetit.Këtë e bëri me qëllim që ta blente atë nga trashëgimtarët e Bartolomeo Cavalieri (oborrtar i vjetër i Ercole I d'Este ) [[Skeda:01_Epigrafe_in_cotto_sulla_casa_di_Ludovico_Ariosto_-_Ferrara.jpg|parapamje|Epigraf terrakote i vendosur në fasadën e shtëpisë së Ariostos, në Via Ariosto (më parë Via Mirasole) në Ferrara]] përpara noterit Ercole da Pistoia,ai bleu një shtëpi më të vogël,e cila ishte kthyer në një lagje urbane falë projektit të madh rregullues Addizione Erculea të realizuar pak vite më parë. Ndërtesa, e atribuar arkitektit Girolamo da Carpi, u restaurua pas blerjes dhe që nga viti 1528 u bë shtëpia e tij e re familjare, me një kopsht të krijuar falë blerjes së tokës përreth dhe të kujdesur prej tij personalisht. Zhvendosja u bë ditën [[Pashkët|e Pashkëve]] (ose më 29 shtator, ditën e [[Mëhilli (kryeengjëll)|Shën Michele]], siç ishte tradita në Ferrara dhe në të gjithë Luginën e Po-së <ref>{{Cite web |title=Migrazioni interne |url=https://www.ottocentoferrarese.it/component/k2/item/34-migrazioni-interne.html}}</ref> ), dhe poeti u zhvendos atje me djalin e tij Virginio <ref name="chiappini">{{Cite web |last=Luciano Chiappini |title=La parva domus di Ludovico Ariosto |url=https://rivista.fondazioneestense.it/2000/12/item/263-la-parva-domus-di-ludovico-ariosto}}</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 198–199}}.</ref> <ref>{{Cite web |title=Casa di Ludovico Ariosto |url=http://www.artecultura.fe.it/73/casa-di-ludovico-ariosto}}</ref> dhe me të dashurën e tij Alessandra Benucci për të kaluar vitet e fundit të jetës së tij atje. <ref>{{Cite web |title=Casa di Ludovico Ariosto |url=http://www.museoferrara.it/view/s/e7984cd2d3464b72833035c8310eccf0}}</ref> Në fasadën kryesore, mbi hyrje, ai vendosi një pllakë të vogël terrakote, mbi të cilën ishte u gdhend ky mbishkrim në [[Gjuha latine|latinisht]] <ref name="chiappini">{{Cite web |last=Luciano Chiappini |title=La parva domus di Ludovico Ariosto |url=https://rivista.fondazioneestense.it/2000/12/item/263-la-parva-domus-di-ludovico-ariosto}}</ref> :<templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles> Erdha aty ku fshati i kuq nga gjaku barbar dhe latin që një yll krenar 39 sapo e kishte lëvizur më parë me tërbim. Dhe pashë një të vdekur aq afër një tjetri sa,pa i shtypur,toka pothuajse e 42 bllokoi shtegun për shumë kilometra. Dhe nga ata që jetojnë midis Garonëd dhe Rinit pashë mizori të dilte në pah,të cilën do të duhet ta vuani edhe ju. 45 e gjithë bota mbetet plot tmerr. Elegjia XIV,vargjet 37-45 Gjithashtu duket se ai e kishte futur distikun në frizin e hyrjes, megjithëse ka shumë të ngjarë që ai të ishte tashmë i pranishëm, [113]:   dhe derisa Leo shkoi në Romë për të lindur,unë gjithmonë i isha mirënjohës,dhe me sa duket ai 99 tregoi se i donte pak njerëz më shumë se mua;dhe shumë herë,si Legat dhe në Firence,ai më tha se nëse do të ishte e nevojshme,ai kurrë nuk do të ishte 102 në gjendje të bënte ndonjë ndryshim për vëllain e tij. Satira III,v.97-102 ==== Suksesi teatral dhe misionet zyrtare te Duka (1527-1531) ==== [[Skeda:Bemberg_Fondation_Toulouse_-_Portrait_d'Alphonse_dEste_-_Titien_Inv.1053.jpg|majtas|parapamje|Replikë e ''Portretit të Alfonso I d'Este'', që i atribuohet Titian Vecellios, tani e humbur; vaj mbi kanavacë (rreth viteve 1530-1535), e ruajtur në Fondacionin Bemberg në [[Tuluza|Tuluzë.]]]] Duka Alfonso I d'Este, "duke gjetur kënaqësi të madhe [...] në shfaqjet skenike dhe duke qenë se ai "me siguri e donte shumë [...] Arioston [...] aq shumë sa Virginio në kujtimet e veta thoshte se Lodovico gëzonte të njëjtën afërsi me dukën", i lejoi poetit të vazhdonte shkrimin e komedive dhe të përmirësonte ato që ishin prodhuar tashmë,madje duke tejkaluar në sukses Ruzanten,i cili ishte në oborr në atë kohë. <ref>{{Cite web |title=Il Segno di Ariosto |url=http://www.asmo.beniculturali.it/fileadmin/risorse/cataloghi_mostre/2017_guida_mostra_ariosto.pdf|}}</ref> <ref name="Baruffaldi200" /> Në vitin 1527 atij iu besua drejtimi i Teatro di Sala Grande di Corte të ndërtuar rishtazi,i cili ishte teatri i parë i përhershëm në Evropë, i pajisur me skena të fiksuara prej druri dhe stenda të mëdha. <ref name="teatro">{{Cite web |title=Teatro di Sala Grande di Corte |url=http://www.museoferrara.it/view/s/cea404f3179e49faa418900a4881a06e}}</ref> <ref>{{Sfn|Ferrara.Po.Cattedrale.Corte|p. 321}}.</ref> Këtu, veprat e Ariostos u interpretuan para princave dhe "qytetarëve të nderuar" të kohës, përfshirë ''La Lena'', prologu i së cilës u recitua në vitin 1528 para djalit të dukës, Francescos. <ref name="Baruffaldi200">{{Sfn|Baruffaldi|pp. 200–201}}.</ref> Prandaj,autori e gjeti veten në gjendje të ndiqte studimet dhe ndjekjet e tij letrare me liri të madhe,duke gëzuar prestigjin e veprave të tij dhe miratimin e oborrit,ai rishkroi '<nowiki/>''La Cassaria''' dhe' ''I suppositi'' në sdrucciole hendekasiljore',përsosi ''Il Negromante'' dhe filloi një rishikim{{'}} ''Orlando Furioso'',duke e toskanuar tekstin dhe duke e zgjeruar atë me këngë të reja.<ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 202–203}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 313–315}}.</ref> Nga ana tjetër,detyrat e tij zyrtare ishin të pakta dhe të një natyre të jashtëzakonshme,përveçse i ishte bashkangjitur Magjistratit të të Urtëve midis viteve 1528 dhe 1530, ai ishte mbi të gjitha me Dukën në raste të ndryshme,në vitin 1529 në [[Modena]],për të shoqëruar [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlin V të Habsburgëve]] deri në qafën e Sant'Ambrosio,<ref name="modena">{{Cite web |title=Modena |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a3.html}}</ref> në kufijtë e [[Shtetet Papale|Shtetit Papal]],ku ai do të kurorëzohej nga Klementi VII si Perandor i Perandorisë së Shenjtë Romake dhe Mbret i Italisë <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 200, 206}}.</ref> në mesin e nëntorit 1530 në Venecia,midis ambasadorëve të Alfonsit që ishin takuar me Francesco II Sforcën për të diskutuar"interesat e përbashkëta" <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 207}}.</ref> midis pranverës dhe verës së vitit 1531 në Abano Terme,ku Este duhej të ndalonte për të bërë banjo kurative <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 208}}.</ref> në tetor të të njëjtit vit ai ishte ambasador i kapitenit të ushtrisë spanjolle Alfonso III d'Avalos (i cili donte t'i jepte një pension të pasur për shkak të prestigjit të tij letrar) në Correggio,ku pati edhe mundësinë të takonte poeten Veronica Gambara,me të cilën mbante një marrëdhënie epistolare. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 210–211}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last=Antonio Venetus |date=novembre 1976 |title=MISCELLANEA A cura di ANTONIO VENETUS |url=http://www.verolanuova.com/angelo/memorie/1976/angelo_01_11_19-20.html |issue=11 |pages=19–20}}</ref> ==== Botimi i fundit i {{'}} ''Furioso'' (1532) ==== Ariosto ishte i kënaqur me suksesin e vënies në skenë të veprave të tij në teatrin Sala Grande di Corte <ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> dhe vazhdoi t'i përkushtohej korrigjimit dhe zgjerimit të poemës së tij kalorësiake gjatë gjithë dimrit dhe majit të vitit 1532 për të "ndryshuar [...], riorganizuar dhe transkriptuar"dhe duke punuar shumë nga maji deri në tetor për të "ndjekur rishikimin e fletëve sapo ato dilnin nga shtypshkronja".<ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 213–215}}.</ref> Ai vuante nga"mungesa e përvojës"së shtypshkronjave dhe korrektorëve, të cilët e detyruan të bënte udhëtime të shumta nga shtëpia e tij në shtypshkronjën e Franco Rosso nga Valenza dhe kjo aktivitet"shumë i lodhshëm"kontribuoi në dëmtimin e shëndetit të tij.Ai e kuptoi në atë periudhë nevojën për një rishikim të ri,por nuk do të kishte pasur kohë. <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 217–219}}.</ref> Botimi,në dyzet e gjashtë këngë,doli më 1 tetor të atij viti<ref name="Genesi">{{Cite web |title=Orlando furioso: genesi e storia redazionale |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b14.html}}</ref> dhe shkaktoi një trazirë të madhe në oborret italiane,të cilave poeti u kishte dërguar kopje,si në rastin e Dukatit të Urbinos ku ndodhej Guidobaldo II della Rovere,"për të dëgjuar mendimet e të tjerëve dhe kryesisht për të nderuar Shtëpinë e Este-s dhe për të bërë diçka të këndshme për personazhet e atëhershme të gjalla,të kujtuara me lëvdata në Poemë". <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 228–229}}.</ref> ==== Mantua dhe "fabula" e Kurorëzimit (1533) ==== [[Skeda:Ludovico_Ariosto.jpg|parapamje|Një nga portretet e Ludovico Ariosto me kurorën triumfale, që gjendet në antologjinë gjermane ''Bibliothek des allgemeinen und praktischen Wissens - Bd.'' ''5'' (1905)]] Në vitin 1533,Alfonso I d'Este u nis nga Ferrara për në Friuli, i shoqëruar nga një eskortë prej dyqind kalorësish.Ai mbërriti në Konegliano dhe këtu takoi [[Karli V, Perandor i Shenjtë Romak|Karlin V të Habsburgëve]] nga i cili kishte marrë drejt fundit të tetorit 1532 mbështetje për mbajtjen e Modenës në dukat pavarësisht mendimit të kundërt të Papa Klementit VII,<ref>{{Sfn|Claudio Maria Goldoni|p. 93}}.</ref> <ref>{{Sfn|Luciano Chiappin|pp. 263–265}}.</ref> dhe më pas e shoqëroi atë në [[Mantova|Mantua]],ku mbërritën më 7 nëntor.Ariosto, tashmë në gjendje të dobët shëndetësore, mbërriti në qytet nëpërmjet një rruge më të shkurtër dhe më të drejtpërdrejtë me një varkë përgjatë lumit.[[Lumi Po|Po]] dhe qëndroi atje për pak më shumë se një muaj.<ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 220}}.</ref> Në atë rast ai paraqiti poemën e tij dhe perandori e vlerësoi atë në një masë të tillë saqë dekretoi që kurora e dafinës t'i jepej atij.Nëse ceremonia u festua në të vërtetë apo jo,nuk është e qartë,termi "Ariosto Poet" filloi të përhapet vetëm pas vdekjes së tij dhe në tekste festive si ''Historie di tutte le cose degne di memoria'' nga Marco Guazzo (1544)<ref>{{Cite book |title=Historie di m. Marco Guazzo di tutti i fatti degni di memoria nel mondo successi dell'anno 1524. sino a questo presente con molte cose nouamente giunte in piu luoghi de l'opera, & nel fine, che ne l'altre non erano nouamente ristampate |date=1546 |publisher=Gabriele Giolito de' Ferrari |location=Venezia |page=148}}</ref> dhe ''Il fioretto delle cronache di Mantova'' nga Stefano Gionta (1844).<ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/ilfiorettodellec00gion |title=Il fioretto delle cronache di Mantova |date=1844 |publisher=Fratelli Negretti |year=1844 |location=Mantova |pages=[https://archive.org/details/ilfiorettodellec00gion/page/116 117]–118}}</ref> Më vonë ky lajm u mor nga disa autorë të tjerë si Girolamo Baruffaldi i vjetri,Apostolo Zeno dhe Ludovico Antonio Muratori dhe ikonografia zyrtare filloi ta bënte këtë kurorëzim edhe më të besueshëm me vepra të mëvonshme si statuja,portrete,medaljone dhe gravura.<ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 221–228}}.</ref> Baruffaldi i ri shkroi për këtë çështje:«Prandaj, duhet të konkludojmë ose se Kurorëzimi i Ariostos ishte thjesht një fabul,ose në rastin më të mirë, se ndonjë Diplomë ose Kirograf privat i Karlit V i dha Poetit titullin ose privilegjin e Poetit Laureat,pa ndodhur kurrë akti solemn dhe publik i Kurorëzimit.»<ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 227}}.</ref> === Vdekja === [[Skeda:Sepolcro_di_Lodovico_Ariosto.jpg|majtas|parapamje|Gdhendje në dru e varrit të Ludovico Ariostos e paraqitur në esenë e Gustavo Strafforello-s ''"Atdheu, Gjeografia e Italisë.'' ''Provincat e Ravenës, Ferrarës, Forlì-t dhe Republikës së San Marinos'' ", botuar nga Unione Tipografico Editrice në vitin 1901.]] Shëndeti i Ariostos u përkeqësua pas kthimit të tij nga Mantova dhe enteriti e detyroi të shkonte në shtrat që nga fundi i tetorit 1532.<ref>{{Cite web |title=Ludovico Ariosto |url=http://www.letteraturaitaliana.net/autori/ludovico_ariosto_1.html}}</ref> Në këto kushte,ai shkroi një testament të dytë në të cilin djali i tij i parëlindur, Giambattista,megjithëse nuk u shpall legjitim,u njoh dhe iu dha një pension vjetor.<ref name="Baruffaldi230">{{Sfn|Baruffaldi|pp. 230–231}}.</ref> Në ditën e fundit të vitit,teatri Sala Grande di Corte u përfshi nga flakët dhe i gjithë «Scena stabile» humbi jetën.<ref name="teatro">{{Cite web |title=Teatro di Sala Grande di Corte |url=http://www.museoferrara.it/view/s/cea404f3179e49faa418900a4881a06e}}</ref> Ngjarja ishte një goditje e rëndë për poetin i cili«që nga ajo ditë, [...] nuk u shërua më kurrë, as nuk u ngrit më nga shtrati». Ai u zbeh ngadalë dhe vdiq më 6 korrik 1533,«tre orë pas mesditës [...] duke llogaritur pesëdhjetë e tetë vjeç, tetë muaj dhe 28 ditë». <ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 237}}.</ref> <ref>{{Sfn|Catalano|pp. 632–634}}.</ref> Michele Catalano raporton se disa burime, që nga ai shekull,filluan të tregonin gabimisht data të tjera, të tilla si 6 qershori.<ref name="bruscaglifurioso1">{{Sfn|Bruscagli|p. 304}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 239–240}}. Questo errore, originato nel Compendio di Gian Battista Pigna, è anche riportato sulla lapide tombale: {{Smallcaps|obiit ann sal m d xxxiii viii idvs ivnii}}</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 236–237}}.</ref> Po atë natë që vdiq,trupi i poetit u dërgua nga shtëpia e tij për në kishën e afërt të San Benedetto-s. Disa murgj nga ai manastir e kryen këtë shërbim duke ndjekur udhëzimet e tij dhe duke e varrosur me shumë thjeshtësi dhe pa pompozitet.Lajmi i vdekjes së tij iu komunikua oborrit të Este-s vetëm disa ditë më vonë.Vëllai i tij Gabriele u përpoq të ndërtonte një varr që i përshtatej më shumë famës së tij,por nuk arriti asnjë dhe djali i tij Virginio u përpoq t'i sillte eshtrat në kopshtin e shtëpisë në lagjen Mirasole në një faltore kushtuar San Lorenzo-s që ishte ndërtuar ndërkohë.Për rreth dyzet vjet,varri mbeti i pari dhe i përulur që filloi të vizitohej gjithnjë e më shpesh nga poetë dhe njerëz të letrave italianë dhe të huaj.<ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 240–241}}.</ref> [[Skeda:Ferrara_-_chiesa_di_San_Benedetto.jpg|parapamje|Kisha e San Benedetto-s, ku monumenti funeral i Ludovico Ariosto-s qëndroi deri në vitin 1801]] Në vitin 1573,falë zotërisë ferrarez Agostino Mosti(i cili kishte ndërruar jetë atë vit dhe,si një admirues i punës së Ariostos,kishte ndarë një pjesë të pasurisë së tij për të financuar ndërmarrjen),ndërtimi i një monumenti mermeri filloi në kapelën e Lindjes së Jezu Krishtit,në të djathtë të altarit kryesor,ku eshtrat u transferuan më 6 qershor për të festuar përvjetorin e dyzetë të vdekjes së tij.<ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 241–242}}.</ref> Në vitin 1612,skulptori [[Mantova|mantuan]] Alessandro Nani,bazuar në një projekt nga arkitekti Giovan Battista Aleotti,krijoi një monument të ri funerar mbi të cilin ishin gdhendur dy mbishkrime latine,njëri në vargje nga një jezuit anonim dhe tjetri në prozë nga Giovanni Battista Guarino (dhe i retushuar nga jezuiti i ditur Bernardino Stefonio). <ref>{{Cite web |title=Comune di Ferrara. Giovanni Battista Aleotti, Monumento funebre a Ludovico Ariosto |url=http://ww3.comune.fe.it/biblio/arte/sculture/ariosto_monumento_funebre.htm}}</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 246–247}}.</ref> <templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles> [[Skeda:01_Palazzo_Paradiso_-_via_delle_Scienze_-_Ferrara.jpg|majtas|parapamje|Hyrja në pallatin Paradiso, biblioteka bashkiake e Ariosteas, ku ndodhet monumenti i varrimit të poetit]] Me mbërritjen e trupave pushtuese franceze në Ferrara,situata ndryshoi. Gjatë periudhës së Republikës Cisalpine,midis fundit të shekullit të 18-të dhe fillimit të shekullit të 19-të,kisha që deri vonë kishte strehuar monumentin funeral u shndërrua në një kazermë,duke pësuar fatin e shumë vendeve të kultit në qytet,shumë prej të cilave u shtypën.Përpara se dispozitat franceze në lidhje me kishën e San Benedetto-s të zbatoheshin plotësisht,Gjenerali Sextius Alexandre François de Miollis zhvendosi të gjithë monumentin dhe hirin më 6 qershor 1801.Ceremonia ishte solemne sepse kishte për qëllim jo vetëm t'i bënte homazh poetit, por edhe të sanksiononte zyrtarisht transferimin e ruajtjes së kujtimit të tij nga Kisha në institucionin laik të ''Studium-it'' .<ref>{{Cite web |title=Quando le ceneri dell’Ariosto finirono all’Università |url=https://lanuovaferrara.gelocal.it/tempo-libero/2016/04/26/news/quando-le-ceneri-dell-ariosto-finirono-all-universita-1.13367119}}</ref> Prandaj,u zgjodh pallati Paradiso,atëherë selia e universitetit dhe jo shumë larg shtëpive të Ariosto-s në rrugën e Santa Maria delle Bocche,ku poeti dhe familja e tij kishin jetuar për një kohë të gjatë dhe "ku ai shkoi si i ri për të dëgjuar mësimet e Gregorit të Spoleto-s". <ref>{{Sfn|Ferroni|pp. 285–286}}.</ref> <ref>{{Sfn|Baruffaldi|pp. 248–249}}.</ref> Dhoma ku ishte monumenti u përshtat në mënyrë që të kishte rëndësinë e duhur dhe muri në sfond ishte zbukuruar me imazhin e Ariostos dhe me figura alegorike dhe me engjëj.Dekorimet e pasura piktoriale u realizuan nga Giuseppe Santi,një artist nga [[Bolonja]] i cili vlerësohej shumë nga francezët dhe kishte jetuar në Ferrara për një kohë të gjatë.<ref>{{Cite web |title=Monumento funebre a Ludovico Ariosto |url=http://www.museoferrara.it/view/s/e8919952d4e2412492869d824ac3c8f3}}</ref> == Imazhi letrar dhe personaliteti i Ariostos == Ariosto,në veprat e tij,lë një imazh të vetes si një njeri që e do jetën pranë familjes së tij,i qetë,pa qëndrime heroike:{{Authority control}} Nga numri juaj i bukur do të keni një mungesë, zotëri: sepse këtu unë ngurroj aty ku Apenino 3 nga një goditje e lartë ai tregon krahun e tij të hapur, të cilin Flavius ​​​​i dha për ta bërë më të lehtë rrugën e ashpër, në breg të valës që kishte 6 Kapiten Barchino ishte i pafat. Unë qëndroj këtu, as nuk mund ta kënaq Zonjën Time, as ty, atë që do të donte Dashuria. 9 E di detyrimin që besimi im ju ka. Ethet më kapin dhe më shumë sesa më bezdisin, më djegin dhe më konsumojnë mendimet se, duke këmbëngulur, 12 Ai ka bërë atë që duhej ta kishte bërë më parë. Kapitulli X, vargjet 1-12[85] dhe përshkruan kushtet e tij,ndonjëherë pothuajse të varfërisë ose vështirësive të mëdha.Kjo ndodh,për shembull,gjatë qëndrimit të tij në Garfagnana si përfaqësues i qeverisë Este,kur ai kishte fortesën e Castelnuovos si vendbanim të tij,sigurisht jo në kushtet që mori më vonë, por as një vendbanim modest.Imazhi që ai na paraqet për veten është pra letrar, i "një zgjedhjeje të pjekur dhe të menduar mirë".Qoftë nga detyra apo nga zgjedhja,ai udhëtoi shumë,duke demonstruar aftësi të shquara praktike dhe një administrator të kujdesshëm. Ludovico Ariosto konsiderohet si një nga përfaqësuesit më të rëndësishëm të [[Rilindja|Rilindjes së]] pjekur,së bashku me Francesco Guicciardini dhe [[Nikolo Makiaveli|Niccolò Machiavelli]].<ref>{{Cite journal |last=Dino Mancini |date=31 luglio 2012 |title=Ludovico Ariosto nelle lezioni del prof. Mancini don Dino a Fermo}}</ref> dhe përfaqëson humanistin e fundit më të madh që përballet me krizën e [[Humanizmi i Rilindjes|Humanizmit]].Ai ende e përshkruan njeriun që e vendos veten në qendër të botës si një demiurg të aftë ta formësojë atë me art,ndërsa në jetën e tij reale dhe shoqërore ai mbetet një oborrtar i nënshtruar ndaj vullnetit të zotit të tij. === Humanizmi në Ariosto === Një zgjedhje tejet e rëndësishme që ai bëri ishte ajo e gjuhës së folur për të shkruar veprat e tij dhe kjo kryesisht i detyrohet [[Pietro Bembo|Pietro Bembos]].<ref>{{Cite web |title=Pietro Bembo |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a24.html}}</ref> Sipas disa burimeve,ai shpiku termin" [[Humanizmi i Rilindjes|humanizëm]] "(huazuar nga latinishtja ''humanus'' ose nga shprehja ''studia humanitatis'' <ref>{{Sfn|Bruscagli|p. 205}}.</ref> ),për të treguar "grupin e studimeve dhe disiplinave liberale të përqendruara te njeriu dhe natyra e tij".<ref>{{Cite web |title=Etymology Online: Humanist |url=https://www.etymonline.com/word/humanist |language=en}}</ref> Në vitin 1785, jezuiti dhe njeriu i letrave Andrea Rubbi, në shënimet e botimit venecian {{'}} ''Orlando furioso'', shkroi: "Të gjithë poetët tanë të tjerë,qofshin modernë apo të lashtë,janë po aq inferiorë ndaj Ariostos sa është një shkrimtar ndaj një gjeniu.Një gjeni shakaxhi në komedi,një gjeni kritik në satirë,një gjeni i dashur në poezinë lirike italiane dhe latine,por një gjeni i madh në poezinë epike.Askush të mos aspirojë për madhështinë e tij nëse nuk ka forcën e shpirtit të tij." <ref>{{Sfn|Andrea Rubbi}}.</ref> Sigurisht,në atë periudhë historike për oborrin e Ferrarës, ai përfaqësoi [[Humanizmi i Rilindjes|kulmin e humanizmit ferrarez]] me rimëkëmbjen e teatrit klasik me ''Cassaria-'' n e tij. == Vepra == === Teksti i këngëve === [[Skeda:The_poems_of_Caius_Valerius_Catullus,_Nott_-frontispiece.jpg|parapamje|Gaius Valerius Catullus, një nga autorët e marrë si model nga Ariosto për prodhimin e tij lirik në latinisht dhe në gjuhën e përditshme.]] ==== ''Karmina'' ==== Gjatë viteve të tij formuese,i rrethuar nga dashuria dhe ndikimi i mësuesit të tij Gregorio da Spoleto dhe miqve të tij humanistë,Ludovico Ariosto pati mundësinë të provonte dorën e tij në shkrimin e vargjeve latine pothuajse të gjitha datojnë që nga periudha midis viteve 1493 dhe 1502, ato nuk u rregulluan kurrë në formën e një libri këngësh<ref name="carmina">{{Cite web |title=Carmina: caratteri generali |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b1.html}}</ref>dhe përfaqësojnë dëshminë,jo aq artistike sa dokumentare,të studimeve të poetëve klasikë,si [[Horaci]],[[Virgjili]],Tibulli dhe Katulli,të cilët do të kishin lënë një gjurmë të pashlyeshme në stilin dhe shijen e poetit.<ref name="Bruscagli">{{Sfn|Bruscagli|p. 297}}.</ref> <ref name="produzione">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|pp. 1–2}}.</ref> Në veçanti nga Katulli dhe Horaci,por edhe nga [[Ovidi]],larmia tematike dhe disa argumente tipike janë të huazuara,duke përfshirë invektiva dhe dedikime të rastit,drejtuar miqve ose të njohurve që i përkasin kulturës Ferrareze. Për shembull , Alberto Pio da Carpi është marrësi i një ode, mbi kthimin nga Franca të Gregorit të Spoletos,dhe i një epikediumi,në të cilin ai trajton vdekjen nga helmimi,nga duart e një shërbëtori,të nënës së tij Katerinës; një elegji mbi vdekjen e poetit grek [[Mikel Maruli|Michele Marullo Tarcaniota]] i drejtohet Ercole Strozzi-t.Ariosto gjithashtu prek ngjarje që lidhen me jetën e tij personale dhe shoqërinë bashkëkohore,si në një epitalamium në të cilin ai feston martesën e Lucrezia Borgia dhe Alfonso I d'Este ose në një odë për kushëririn e tij Pandolfo në të cilën ai flet për zbritjen e Karlit VIII në Itali.<ref name="carmina">{{Cite web |title=Carmina: caratteri generali |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b1.html}}</ref> Poeti u frymëzua shumë nga humanizmi padanian i zonës së Ferrarës,i cili kishte arritur qëllimet e tij më të mëdha,i vlerësuar në të gjithë Italinë, veçanërisht në lidhje me kërkimin gjuhësor latin,me Tito Vespasiano Strozzi dhe Matteo Maria Boiardo.<ref name="carmina">{{Cite web |title=Carmina: caratteri generali |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b1.html}}</ref> Edhe pse nuk arriti rezultatin e tyre,ai megjithatë dëshmoi të ishte një vargëzues i aftë, siç shkruan Antonio Piromalli <ref>{{Cite web |title=Ludovico Ariosto: le opere minori. L'intellettuale e la corte |url=http://www.storiadellaletteratura.it/main.php?cap=7&par=3}}</ref> <<<Carmina e Ariostos, të cilat marrin si modele Tibullin dhe Catullin, janë larg elegancës formale të Navageros dhe Bembos, por edhe nga pakujdesia e shumë përkthyesve latinë në Ferrara; ato kanë një energji të re ndjesie.>>>{{Portale|biografie|letteratura|rinascimento|teatro}}Humanisti Giovan Battista Pigna organizoi një antologji me gjashtëdhjetë e shtatë kompozime të Ariostos(por që përmbante edhe poezitë e tij)ajo do të shtypej në vitin1553 për Vincenzo Valgrisin e Venedikut,të titulluar '<nowiki/>''Carmina'<nowiki/>''.<ref name="carmina">{{Cite web |title=Carmina: caratteri generali |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b1.html}}</ref> ==== ''Rima'' ==== [[Skeda:Francesco_salviati,_ritratto_di_giovanni_dalle_bande_nere,_1546-48_(galleria_palatina).jpg|majtas|parapamje|Piktura që përshkruan Giovanni delle Bande Nere (1546-1548), vepër e Francesco Salviati e ruajtur në Galerinë Palatine]] Ariosto shkroi kompozime në gjuhën e përditshme nga viti 1493 deri në vitin 1527,duke prodhuar gjithsej dyzet e një sonete,njëzet e shtatë kapituj në tercet danteane, dymbëdhjetë madrigalë,pesë këngë dhe dy eklogë. Ato janë kryesisht poema me natyrë të përditshme<ref name=":2">{{Cite web |title=Rime |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b4.html}}</ref> dhe dashurie,kushtuar Alessandra Benucci-t,por nuk mungojnë temat politike dhe shoqërore,siç është,për shembull, komploti i vitit 1508 kundër Alfonso I d'Este i komplotuar nga vëllezërit e tij Giulio dhe Ferrante ose vdekja në vitin 1526 e Giovanni delle Bande Nere .<ref>{{Cite web |last=Ciro Gianluigi Barbato |title=Rime di Ariosto, la naturalezza dell’amore cortigiano |url=https://www.lacooltura.com/2018/09/rime-di-ariosto-amore-cortigiano/}}</ref> Edhe poezitë në gjuhën popullore nuk u mblodhën kurrë në një libër këngësh,si ato në latinisht, edhe sepse autori i tyre nuk i vlerësonte shumë.Vetëm në vitin 1546 ato u botuan me titullin ''Rime di M.'' ''Lodovico Ariosto non più vede,et ristampate a instantia di Iacopo Modanese, domethënë Sonetti Madrigali Canzoni Stanze Capitoli'' <ref>{{Sfn|Iacopo Modanese}}.</ref> nga Iacopo Coppa(i njohur si Iacopo Modenese),në Venecia,falë edhe mbrojtjes që mori nga fisnike Caterina Barbaro,e cila në botim nënshkroi një dedikim për Lodovico Morosini. ''Rime'' tregon se sa larg ishte Ariosto nga Petrarkizmi ortodoks i promovuar nga Bembo dhe nga prodhimi poetik oborrtar i Ferrarës në ato vite,artificial dhe i ndërlikuar,siç ishte ai i Matteo Maria Boiardo-s . <ref name="produzione">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|pp. 1–2}}.</ref> <ref>{{Sfn|Bruscagli|pp. 298–299}}.</ref> <ref>{{Sfn|Davie|pp. 488–489}}.</ref> Në to,miratohen zgjidhje narrative të lira dhe realiste dhe një poetikë më bisedore,megjithatë pa një pikë referimi të ngurtë.<ref name=":2">{{Cite web |title=Rime |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b4.html}}</ref> === Teatër === <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> <<<Zotëri Lodovico, ku gjete kaq shumë budallallëqe?>>> Ariosto e lidhi famën e tij kryesisht me ''Orlando Furioso'',por gjatë jetës së tij ai pati sukses të madh falë mbi të gjitha aktivitetit të tij si dramaturg në "sezonin e rëndësishëm përfaqësues të përkthimeve në gjuhën amtare të Plautit dhe Terentiusit të promovuar nga Ercole I d'Este në vitet 1480" dhe kështu i dha shkëlqim jo vetëm emrit të tij,por edhe atij të Ferrarës,i cili synonte në këtë mënyrë të bëhej një nga qendrat kulturore të skenës së shekullit të gjashtëmbëdhjetë.<ref name="teat">1. abc Bruscagli, f. 358. 2. Ferrara.Po.Cattedrale.Corte, fq 201-216. 3. Orlando i tërbuar: l'ottava rimate, në internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 4. Arnaldo Soldani, Matja në Kaos: Oktava e Ariostos, në treccani.it, 5 dhjetor 2016. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 20 mars 2020). 5. Bruscagli, f. 354-355. 6. Ludovico Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 7. abcdef Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 8. Gustavo Chiesi, Provincat Modena dhe Reggio Emilia, në Gustavo Strafforello, La Patria, Gjeografia e Italisë, vëll. 23, Torino, Unione Tipografico-Editrice, 1902, f. 237, fig. 30. 9. Satira, f. 7 10. Boçe pishe, f. 11. 11. Garofalo, f. 16. 12. Reggio Emilia19, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 13. Ginguené, f. 7. 14. Francesco Scafuri dhe Sandra Sarasini (red.), Plani i Rizhvillimit për Zonën Ex Sant'Anna (PDF), në comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 15. Ndërhyrjet pas tërmetit fillojnë në ish-manastirin e Santa Caterina, në ferrara24ore.it. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 16. Gerolamo Melchiorri, fq 39-40. 17. nga Rovigo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 18. Qyteti i Trëndafilave, në venetograndeguerra.it. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 11 tetor 2020). 19. ab La Magna Domus në numrin 319, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 janar 2020). 20. Baruffaldi, f. 50-51. 21. nga Ludovico Ariosto, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 22. nga Ferrara, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. (Arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 23. Baruffaldi, f. 56. 24. abcdef Bruscagli, f. 297. 25. nabcdefghijklmnopqr Natalino Sapegno, ARIOSTO, Ludovico, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 26. abcd Modena, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 27. Baruffaldi, f. 19. 28. Gjykata e Katedralës së Ferrarës, f. 318-319. 29. Baruffaldi, f. 71. 30. Roberta Fabozzi, “Ariosto dhe Komedia: Vështrime të Jetës së Përditshme”, në lacooltura.com, 14 maj 2015. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 10 gusht 2020. 31. ^ Satira, f. 47 «pas shumë kontrastesh», rreshtat 161-162. 32. Baruffaldi, f. 73. 33. Piero Nardi, f. 11. 34. Bruscagli, f. 298. 35. ^ a b Ariosto, Ludovico, su sapere.it, Sapere. Marrë më 23 shkurt 2024. 36. Satira, f. 47-48. 37. Kidwell, f. 18. 38. Carducci, f. 133. 39. Pietro Bembo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 40. Ferroni, f. 284. 41. Baruffaldi, f. 131. 42. Rosanna Alhaique Pettinelli, "Vijat e kritikës së Ariostos nga viti 1950 deri më sot," në ilponterivista. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 43. II Mauriziano, në comune.re.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 44. Baruffaldi, f. 118. 45. Baruffaldi, f. 97-98. 46. ​​Luisa Bertoni Argentini, ARIOSTO, Galasso, në Fjalori biografik i italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 47. Alessandro Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 48. Baruffaldi, f. 98-103. 49. (EN) Giovanni Aquilecchia, "Ludovico Ariosto," në Enciklopedinë Britannica. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 korrik 2020). 50. ab Baruffaldi, fq 230-231. 51. Baruffaldi, f. 103-105. 52. Ippolito d'Este, në InternetCulturale. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019) 53. Baruffaldi, f. 117-118. 54, abc Bruscagli, f. 299. 55. Me Ariosto dhe Boiardo në zonën e Reggio Emilia-s, në culturaitalia.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 56. Baruffaldi, f. 119. 57. Satira, f. 49, rreshti 238. 58. abc Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 1. 59. Coluccia, f. 14. 60, abcdefg Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 2. 61, Baruffaldi, f. 129-134. 62. abc Cassariat, në Treccani.it - ​​Enciklopedi Online, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 63. Ludovico Ariosto, Vepra të vogla, redaktuar nga Cesare Segre, në serinë Letërsia Italiane - Histori dhe Tekste, Milano-Napoli, Riccardo Ricciardi, 1954, f. 297. 64. Suppositis, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 65, abc Bruscagli, f. 300. 66. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Virginiot, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 67, nga Stefania De Vincentis, Casa di Orsolina, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 9 janar 2020). 68. Baruffaldi, f. 139. 69. Korniani, f. 34. 70. Baruffaldi, f. 139-140. 71. Walter Binni, "Letrat" ​​dhe "Satirat" e Ariostos në Zhvillimin dhe Krizën e Rilindjes, 1978. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 72. Satira dhe rima, f. 116. 73. Baruffaldi, f. 144. 74. Satira, f. 21. 75. Gaspare De Caro, BENTIVOGLIO, Ermes, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 76. Tiziano Ascari, CANTELMO, Sigismondo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1975. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 77. abcd Bruscagli, f. 301. 78. Pieri, f. 400. 79. Baruffaldi, f. 145-153. 80. Alessandra Benucci, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 81. Remo Ceserani, BENUCCI, Alessandra, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 82. Baruffaldi, f. 161. 83. Dorigatti, f. 31-32. 84. nga Baruffaldi, f. 170. 85. Baruffaldi, f. 169. 86. Baruffaldi, f. 174. 87. Bruscagli, f. 302. 88, abcde Bruscagli, f. 304. 89. Baruffaldi, f. 177-178. 90. Baruffaldi, f. 181. 91. Baruffaldi, f. 180. 92. abcdefgh Bruscagli, f. 303. 93. ^ a b Vizatim - Projekt skenografik për Suppositi të Ariostos - Raffaello Sanzio - Firence - Galeria Uffizi - Kabineti i Vizatimeve dhe Printimeve - inv. 560 A-252A, në lombardiabeniculturali.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 qershor 2020). 94. Baruffaldi, f. 181-182. 95. Ariosto Ludovico, II Negromante, në Biblioteca Italiana Zanichelli, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 96. Baruffaldi, f. 183-184. 97. Baruffaldi, f. 185-186. 98. NË KËSHTJELLËN ARIOSTESCA TË CASTELNUOVO GARFAGNANA, në ingarfagnana.org. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL origjinale më 13 shtator 2019). 99. abcd Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 100. Baruffaldi, f. 186. 101. Baruffaldi, f. 187-188. 102. Baruffaldi, f. 189. 103. Rocca Ariostesca, në museionline.info. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 8 tetor 2020). 104. Baruffaldi, f. 189-192. 105. Chiara Quaranta, PISTOFILO, Bonaventura, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2015. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 106. Satira, f. 50. 107. Francesco Avventi, fq 184-185. 108. Baruffaldi, f. 192-193. 109. Baruffaldi, f. 195-196. 110. ^ Melzi, f. 108. 111. Për Tiziano Ascari, CAVALIERI, Bartolomeo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 22, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 112. Migrimet në Internet, në ottocentoferrarese.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 113.^ a b c Luciano Chiappini, "Shtëpia e Vogël e Ludovico Ariosto," në Ferrara Art and Culture. Marrë më 23 shkurt 2024. 114.Baruffaldi, f. 198-199. 115.Shtëpia e Ludovico Ariosto-s, mbi artin dhe kulturën e Ferrarës. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 13 prill 2020). 116. Shtëpia e Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 117. Shenja e Ariostos(PDF), në asmo.beniculturali.it. URL e konsultuar më 23Shkurt 2024. 118.Baruffaldi, f. 200-201. 119.ab Teatro di Sala Grande di Cortet, në museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 120. Ferrara. Gjykata e Katedrales, f. 321. 121. Baruffaldi, f. 202-203. 122. Baruffaldi, f. 313-315. 123. Baruffaldi, fq 200, 206. 124. Baruffaldi, f. 207. 125. Baruffaldi, f. 208. 126. Baruffaldi, f. 210-211. 127. Antonio Venetus, TË NDRYSHME Redaktuar nga ANTONIO VENETUS, në Engjëlli i Verolës, Nr. 11, Nëntor 1976, f. 19–20. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 128. Baruffaldi, f. 213-215. 129. Baruffaldi, f. 217-219. 130. ab Orlando i tërbuar: gjeneza dhe historia editoriale, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2020). 131. Baruffaldi, f. 228-229. 132. Claudio Maria Goldoni, f. 93. 133. Luciano Chiappin, fq 263-265. 134. Baruffaldi, f. 220. 135. Marco Guazzo, Histori nga Z. Marco Guazzo të të gjitha ngjarjeve të denja për t’u kujtuar që ndodhën në botë nga viti 1524 deri në ditët e sotme, me shumë gjëra që kanë arritur së fundmi në vende të ndryshme në vepër, dhe në fund, të cilat nuk janë ribotuar së fundmi në të tjerat, Venecia, Gabriele Giolito de' Ferrari, 1546, f. 148. 136. Stefano Gionta, Fleta e kronikave të Mantuas, Mantua, Fratelli Negretti, 1844, fq 117-118. 137. Baruffaldi, f. 221-228. 138. Baruffaldi, f. 227. 139. Ludovico Ariostos, su letteraturaitaliana.net. URL e konsultuar më 4 maj 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 140. Baruffaldi, f. 237. 141. Katalanisht, f. 632-634. 142. Baruffaldi, fq 239-240. Ky gabim, me origjinë nga Përmbledhja e Gian Battista Pigna, raportohet gjithashtu në gurin e varrit: OBIIT ANN SAL M D XXXIII VIII IDVS IVNII 143. Baruffaldi, f. 236-237. 144. Baruffaldi, f. 240-241. 145. Baruffaldi, f. 241-242. 146. Bashkia Ferrara. Giovanni Battista Aleotti, Monument funeral për Ludovico Ariosto, në ww3.comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 147. Baruffaldi, f. 246-247. 148. Kur hiri i Ariostos përfundoi në Universitet, në lanuovaferrara.gelocal.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 149. Ferroni, f. 285-286. 150. Baruffaldi, f. 248-249. 151. Monument funerali për Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 152. Dino Mancini, Ludovico Ariosto në leksionet e profesor Don Dino Mancini në Fermo, redaktuar nga Carlo Tomassini, 31 korrik 2012. 153. Pietro Bembor, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019). 154. Bruscagli, f. 205. 155. (EN) Etimologjia Online: Humanist, su etymonline.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 156. Andrea Rubbi. 157, abcd Carmina: caratteristiche generalite, su internetculturale.it. URL-ja e konsultuar më 25 maj 2020. 158. ab Langella, Frare, Gresti, Motta, fq 1-2. 159. Ludovico Ariosto: Vepra të Vogla. Intelektuali dhe Gjykata, në storiadellaletteratura.it. Marrë më 26 maj 2020 (arkivuar nga origjinali më 24 prill 2021). 160, mbi Rime, su internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 161. Ciro Gianluigi Barbato, "Rimat e Ariostos: Natyraliteti i Dashurisë së Oborrit", në lacooltura.com. Marrë më 23 shkurt 2024. 162. Jacopo Modanese. 163. Giorgio Busetto, COPPA, Jacopo, i quajtur Jacopo Modeneset, nëFjalor Biografik i Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1983. Marrë më 23 shkurt 2024. 164. ^ Bruscagli, fq 298-299. 165. Davie, f. 488-489. 166, abcd Bruscagli, fq 299-300. 167. ab Bruscagli, fq 315-316. 168. Ariosto Ludovico, Le Commedie die, su dizionaripiu.zanichelli.it, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 169, abcd Tina Matarrese, Ariosto, Ludovico, në Encyclopedia of Italian, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2010. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 170. Alberto Casadei, Ariosto, Ludovico, në Enciclopedia machiavelliana, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 171. Palazzo Ducale, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 28 janar 2021). 172. Tragjedia e Thisbes, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 173. abcd La Cassaria, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 174. Cesare Segre, f. 297. 175, abcde | Supozime, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 176. "Supposition," në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. Marrë më 23 shkurt 2024. 177. Ariosto, Ludovico, The Suppositi, on dizionaripiu.zanichelli.it. URL-ja u konsultua 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 178. Coluccia, fq. 21 dhe 129. 179. ab II Negromante, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 180. Coluccia, f. 162-163. 181. Coluccia, f. 164. 182. Rinaldo Ariosto, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 10 tetor 2020). 183, abcd | Studentë, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 184, ab Coluccia, fq 133-155. 185. Coluccia, f. 140-142. 186. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Gabriele, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 187. Studentët / Ludovico Ariosto, su teatrostabiletorino.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 188. Coluccia, f. 136-140. 189. Coluccia, f. 16. 190, nga La Lena, në internetculturale, it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 191. ^ a b Ludovico Ariosto La Lena (PDF), su comune.fe.it. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 tetor 2020). 192. Coluccia, f. 222. 193. Letër drejtuar Dozhës së Venedikut, në archilet.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 194. "Letrat e Ludovico Ariosto," në liberliber.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 5 gusht 2019). 195, nga Epistolografiate, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 196. Letra nga Kufiri (1522-1525): AKTIVITETI ZYRTAR I MESSER-IT Titull LUDOVICO ARIOSTO NË GARFAGNANA PËRMES LETRAVE@, su academia.edu. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 197. ^ Cappelli, f. 20-22. 198, abc Obizzeide, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 199, Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 313. 200. ab Krahë dhe dashuri: një martesë e guximshme e kënduar nga Ariosto, në messaggeroveneto.gelocal.it. URL, konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 16 tetor 2020). 201. Stefano Jossa, "Ariosto, II Mulino," në jstor.org. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021. 202. ^ a b c Orlando Furioso, su treccani.it, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 20 nëntor 2015). 203. Orlando Furioso, f. 61. 204. Bruscagli, f. 313. 205. Bruscagli, f. 313-314. 206. Bruscagli, f. 307-310. 207. Orlando Furioso: Tema thelbësore, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 208. Bruscagli, f. 305-306. 209. VINCIGUERRA, Antonio, në Enciklopedinë Italiane, Romë, Instituti e Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 210.ab Satira: Zanafilla dhe Historia Editoriale, në internetculturale.it. URL Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 211, nga Gjovenale, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 212, nga Alessandro Cane, "Satirat" e Ariostos: Hyrje, në oilproject.org, OilProject. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 12 prill 2018). 213. Bruscagli, f. 301-303. 214. Anton Francesco Doni. 215. Erbolato, në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 216. Ariosto, Ludovico: Erbolato, su dante.di.unipi.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 12 shkurt 2009). 217. ^ (EN) Dennis Looney, Dialogu i Ariostos me Autoritetin në Erbolato, su muse.jhu.edu. URL e konsultuar më 27 2020. 218. Nicolini da Sabbio, Pietro, në iccu.sbn.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga origjinali më 24 maj 2016). 219. L'Erbolato, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 220. Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 312. 221. Stefano Lolli, Kryetari i Bashkisë Hebre, su rivista.fondazionecarife.it, Carife, 2006. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 222. Në festimet e Ludovico Ariosto në Ferrara, Italia rimerr me një titull të ripërtërirë lavditë shpirtërore të Rilindjes që i dhanë dritë dhe mësime botës, në YouTube, Istituto Luce Cinecittà, maj 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 223. Ferrara. Festimi i katërqindvjetorit të Ariostos përfundoi në prani të Madhërisë së Tij Mbretit. YouTube, Istituto Luce Cinecittà, tetor 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 224. Antonella Guarnieri, fq 40-41. 225. Rëndësia e Ariosto-s, duke kujtuar "Oktava e Artë", në fe.camcom.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga fudorininala më 17.00.2016) 226. Biblioteka e Via Senato - Milano (PDF), në bibliotecadiviasenato.it, korrik/gusht 2016. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 227. (EN) Gabriella Bosano, Jehona e njëqindvjetorit Ariostean, në jstor.org, Shoqata Amerikane e Mësuesve të Italishtes. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 228. ^ Andrea Emiliani, 1933-viti XI, su rivista.fondazionecarife.it, Dhjetor 2003. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 27 nëntor 2020). 229. Silvana Onofri, Giorgio Bassani sui banchi di scuola violettanet.it, Liceo Ariosto. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 16 janar 2021). 230. Renato Jannucci, f. 120. 231. nga Gaetano Tumiati, Oktava e Artë, su rivista.fondazionecarife.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 232. Komiteti Ariosto i Oktavës së Artë, Ferrara, Oktava e Artë: Jeta dhe Vepra e Ludovico Ariosto, në books.google.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 233. Oasi Isola Bianca, në ferraraterraeacqua.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 234. Italo Zicári, BARUFFALDI, Girolamo, i riu, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1970. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 235. Baruffaldi, Girolamor, su manus.iccu.sbn.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 236. Patrizio Fausti, Angelo Farina, Roberto Pompoli dhe Paolo Fabbri, Teatro degli Intrepidi i Giovan Battista Aleotti ringjallet përmes teknikave të reja të akustikës virtuale, në academia.edu. 237. Baruffaldi, f. 264. 238. Landon. f. 441-442 239. Bowden, f. 423-424. 240. Marco Paoli, Pasqyra e Rilindjes. Lajme mbi portretizimet e Ariosto-s nga Titian dhe Dosso, Lucca, Pacini Fazzi, 2015, fq. 79-107. 241. ^ Shihni gdhendjen në dru në traktatin mbi Banketet nga Cristoforo di Messisbugo, i cili i është kushtuar Alfonso I dhe pastaj Ercole II, ku oborri i Este-s është përshkruar me të ftuarit të gjithë të veshur me armatura dhe shpata (Cristoforo di Messisbugo, Banchetti. Composizioni di vivande, et apparecchio generale, Ferrara, G. Buglhat dhe A. Hucher, 1549). 242. C. Ridolfi, Mrekullitë e artit, I, Venecia, G.B. Sgava, 1648, f. 145. 243. Paoli, f. 101-104. 244. Paoli, f. 43-65. 245. Giorgio Tagliaferro, Ariosto i Titianit (Londër) nuk është Ariosto; dhe askush nuk e di se kush është Barbarigo, në "Venezialtrove", 4, 2005, f. 118-139; A.Mazzotta, Një 'zotëri nga Ca' Barbarigo' nga Titiani në Galerinë Kombëtare, Londër, në "The Burlington Magazine", janar 2012, f. 12-19; ​​B.B. Fredericksen, Portreti i Barbarigo-s i Titianit dhe Lord Darnley, në "The Burlington Magazine", janar 2013, f. 16-18. 246. Paoli, f. 45-56. Ai identifikohet nga ngjyrat e palltos së tij të uniformuar, të cilat kujtojnë ngjyrat heraldike të familjes së tij, dhe nga rruzarja e mbështjellë në dorën e tij të majtë, e cila e identifikon atë si anëtar të një vëllazërie rozare, kur familja Dolfin kishte patronazhin e kapelës në San Domenico di Castello në Venecia, ku u takuan vëllazëritë e para italiane të dedikuara kurorës së devotshme. 247. Paoli, f. 56-58. 248. Giuseppe Agnelli, Portretet e Ariostos, në "Ancient and Modern Art Review", 1922, f. 82-98, fig. në f. 97. 249. Cesare Gnudi, Ariosto dhe Artet Figurative, në Një Zotëri i Mirësjellshëm dhe Më Njerëzor. Një Udhëtim Rreth Ludovico Ariosto, redaktuar nga J. Bentini,Venecia, Marsilio, 1994, fq 13-47. 250. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike Ariosto të mbajtur në shtëpinë e poetit, Ferrara, Tipografia Sociale, 1933, nr. 1. 251. Museum Mazzuchellianum seu numismata virorum doctrina praestantium, I, Venetiis, Typis Antonii Zatta, 1761, fq 209-210 dhe tabela. XXXXVII. 252. Vizatimi përgatitor nga vetë Rosaspina ruhet në një koleksion privat (Marco Paoli, Inedita Rariora I. Një vizatim përgatitor nga Francesco Rosaspina që përshkruan Arioston (1807), në "Rara Volumina", XX, 2013, f. 7-11). 253. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike, nr. 3. 254. ^ KLASAT (VIA ARIOSTO), në web.uniroma1.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 255. (FR) Jacques Hillairet, Dictionnaire historique des rues de Paris, vëll. 1, e shtata, Éditions de Minuit, 1963, f. 109. 256. ^ Francesco Scafuri, "Në gjurmët e Ludovico Ariosto" (PDF), su comunebookferrara.it, Comune di Ferrara. Marrë më 23 shkurt 2024. 257. Folin, f. 71-73. 258. Restaurimi i monumentit në Piazza Ariostea: përditësim mbi operacionet në kantierin e ndërtimit në lidhje me statujën e Ariostos - FOTO, në cronacacomune.it, 23 nëntor 2018. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 7 gusht 2020). 259. Familja Sgarbi hap dyert e shtëpisë së tyre, në estense.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024.</ref> <ref name="brusteat">{{Sfn|Bruscagli|pp. 299–300}}.</ref> Periudha njëzetvjeçare që i kornizon komeditë(1508-1528)mund të ndahet në dy periudha të dallueshme(të ndara nga kllapat e misioneve diplomatike në Romë te Julius II),në të cilat autori"konfirmon kërkimin e tij të vazhdueshëm për një gjuhë komike të përshtatshme,rrjedhshëm dialogjike,por në të njëjtën kohë ritmike,stilistikisht të qëndrueshme": <ref name="bruscagli6">{{Sfn|Bruscagli|pp. 315–316}}.</ref> * E para (1508-1509) pa krijimin dhe performancën e ''La Cassaria'' dhe ''I Suppositi'', të shkruara në prozë ritmike dhe të lidhura në mënyrë të ndjeshme me traditën latine të [[Plautus|Plautit]] dhe Terences, nga e cila ai merr sistematikisht situatat (identitetin e gabuar, kthesat dramatike, njohjen përfundimtare etj...) dhe sistemin e personazheve (si shërbëtori dinak dhe parazitar, babai lakmitar, i riu i dashuruar e kështu me radhë). <ref>{{Cite web |date=30 gennaio 2011 |title=Ariosto Ludovico, Le Commedie di |url=https://dizionaripiu.zanichelli.it/biblioteca-italiana/le-commedie-di-ludovico-ariosto/}}</ref> * E dyta (1520-1528) mirëpret kalimin nga proza në poezi, me vargëzimin e veprave të mëparshme dhe krijimin e ''Il Negromante'' dhe ''La Lena'', të shartuara në hendekasilabë (që synojnë të rrisin kalibrin e tyre letrar <ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> ) me një kadencë monotone dhe megjithatë të fshehura nga "një sintaksë e shkathët dhe e larmishme, e aftë të imitojë në mënyrë adekuate lehtësinë e të folurit"; nga pikëpamja e përmbajtjes, ato tregojnë një analizë shumë më të pjekur të personazheve, të huazuara nga evolucioni paralel i zhanrit, i cili kishte në ''La Calandria'' nga Bernardo Dovizi da Bibbiena (1513) dhe ''Mandragola'' nga [[Nikolo Makiaveli|Niccolò Machiavelli]] (1518) shembujt e tij më të mëdhenj, <ref name="bruscagli6">{{Sfn|Bruscagli|pp. 315–316}}.</ref> dhe të ndërtimit të komplotit. Komeditë e Ariostos luajtën një rol vendimtar në rindërtimin e zhanreve teatrale të Rilindjes duke vendosur kanunin e dramaturgjisë"të rregullt" me strukturën me pesë akte,me skenografi të pasur dhe me përdorimin e topoit latin.<ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> Megjithatë,kritika letrare pasuese ka nënvizuar edhe të metat e tyre duke gjykuar veprat e Ariostos si shumë të ankoruara në modelet fillestare dhe jo plotësisht të suksesshme nga një pikëpamje shprehëse dhe gjuhësore. Në fakt,hulumtimi mbi dialektin toskan, i kryer nëpërmjet adoptimit të termave bisedorë të marrë nga ''[[Dekameroni]]'' i [[Xhovani Bokaço|Giovanni Boccaccio]] -s dhe nga shkrimtarët komikë të shekullit të pesëmbëdhjetë,<ref name="TinaMatarrese" /> nuk çoi në një përvetësim të kënaqshëm të gjuhës,siç shkruan Bruscagli:<ref name="teat">1. abc Bruscagli, f. 358. 2. Ferrara.Po.Cattedrale.Corte, fq 201-216. 3. Orlando i tërbuar: l'ottava rimate, në internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 4. Arnaldo Soldani, Matja në Kaos: Oktava e Ariostos, në treccani.it, 5 dhjetor 2016. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 20 mars 2020). 5. Bruscagli, f. 354-355. 6. Ludovico Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 7. abcdef Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 8. Gustavo Chiesi, Provincat Modena dhe Reggio Emilia, në Gustavo Strafforello, La Patria, Gjeografia e Italisë, vëll. 23, Torino, Unione Tipografico-Editrice, 1902, f. 237, fig. 30. 9. Satira, f. 7 10. Boçe pishe, f. 11. 11. Garofalo, f. 16. 12. Reggio Emilia19, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 13. Ginguené, f. 7. 14. Francesco Scafuri dhe Sandra Sarasini (red.), Plani i Rizhvillimit për Zonën Ex Sant'Anna (PDF), në comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 15. Ndërhyrjet pas tërmetit fillojnë në ish-manastirin e Santa Caterina, në ferrara24ore.it. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 16. Gerolamo Melchiorri, fq 39-40. 17. nga Rovigo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 18. Qyteti i Trëndafilave, në venetograndeguerra.it. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 11 tetor 2020). 19. ab La Magna Domus në numrin 319, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 janar 2020). 20. Baruffaldi, f. 50-51. 21. nga Ludovico Ariosto, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 22. nga Ferrara, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. (Arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 23. Baruffaldi, f. 56. 24. abcdef Bruscagli, f. 297. 25. nabcdefghijklmnopqr Natalino Sapegno, ARIOSTO, Ludovico, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 26. abcd Modena, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 27. Baruffaldi, f. 19. 28. Gjykata e Katedralës së Ferrarës, f. 318-319. 29. Baruffaldi, f. 71. 30. Roberta Fabozzi, “Ariosto dhe Komedia: Vështrime të Jetës së Përditshme”, në lacooltura.com, 14 maj 2015. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 10 gusht 2020. 31. ^ Satira, f. 47 «pas shumë kontrastesh», rreshtat 161-162. 32. Baruffaldi, f. 73. 33. Piero Nardi, f. 11. 34. Bruscagli, f. 298. 35. ^ a b Ariosto, Ludovico, su sapere.it, Sapere. Marrë më 23 shkurt 2024. 36. Satira, f. 47-48. 37. Kidwell, f. 18. 38. Carducci, f. 133. 39. Pietro Bembo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 40. Ferroni, f. 284. 41. Baruffaldi, f. 131. 42. Rosanna Alhaique Pettinelli, "Vijat e kritikës së Ariostos nga viti 1950 deri më sot," në ilponterivista. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 43. II Mauriziano, në comune.re.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 44. Baruffaldi, f. 118. 45. Baruffaldi, f. 97-98. 46. ​​Luisa Bertoni Argentini, ARIOSTO, Galasso, në Fjalori biografik i italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 47. Alessandro Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 48. Baruffaldi, f. 98-103. 49. (EN) Giovanni Aquilecchia, "Ludovico Ariosto," në Enciklopedinë Britannica. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 korrik 2020). 50. ab Baruffaldi, fq 230-231. 51. Baruffaldi, f. 103-105. 52. Ippolito d'Este, në InternetCulturale. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019) 53. Baruffaldi, f. 117-118. 54, abc Bruscagli, f. 299. 55. Me Ariosto dhe Boiardo në zonën e Reggio Emilia-s, në culturaitalia.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 56. Baruffaldi, f. 119. 57. Satira, f. 49, rreshti 238. 58. abc Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 1. 59. Coluccia, f. 14. 60, abcdefg Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 2. 61, Baruffaldi, f. 129-134. 62. abc Cassariat, në Treccani.it - ​​Enciklopedi Online, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 63. Ludovico Ariosto, Vepra të vogla, redaktuar nga Cesare Segre, në serinë Letërsia Italiane - Histori dhe Tekste, Milano-Napoli, Riccardo Ricciardi, 1954, f. 297. 64. Suppositis, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 65, abc Bruscagli, f. 300. 66. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Virginiot, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 67, nga Stefania De Vincentis, Casa di Orsolina, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 9 janar 2020). 68. Baruffaldi, f. 139. 69. Korniani, f. 34. 70. Baruffaldi, f. 139-140. 71. Walter Binni, "Letrat" ​​dhe "Satirat" e Ariostos në Zhvillimin dhe Krizën e Rilindjes, 1978. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 72. Satira dhe rima, f. 116. 73. Baruffaldi, f. 144. 74. Satira, f. 21. 75. Gaspare De Caro, BENTIVOGLIO, Ermes, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 76. Tiziano Ascari, CANTELMO, Sigismondo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1975. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 77. abcd Bruscagli, f. 301. 78. Pieri, f. 400. 79. Baruffaldi, f. 145-153. 80. Alessandra Benucci, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 81. Remo Ceserani, BENUCCI, Alessandra, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 82. Baruffaldi, f. 161. 83. Dorigatti, f. 31-32. 84. nga Baruffaldi, f. 170. 85. Baruffaldi, f. 169. 86. Baruffaldi, f. 174. 87. Bruscagli, f. 302. 88, abcde Bruscagli, f. 304. 89. Baruffaldi, f. 177-178. 90. Baruffaldi, f. 181. 91. Baruffaldi, f. 180. 92. abcdefgh Bruscagli, f. 303. 93. ^ a b Vizatim - Projekt skenografik për Suppositi të Ariostos - Raffaello Sanzio - Firence - Galeria Uffizi - Kabineti i Vizatimeve dhe Printimeve - inv. 560 A-252A, në lombardiabeniculturali.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 qershor 2020). 94. Baruffaldi, f. 181-182. 95. Ariosto Ludovico, II Negromante, në Biblioteca Italiana Zanichelli, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 96. Baruffaldi, f. 183-184. 97. Baruffaldi, f. 185-186. 98. NË KËSHTJELLËN ARIOSTESCA TË CASTELNUOVO GARFAGNANA, në ingarfagnana.org. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL origjinale më 13 shtator 2019). 99. abcd Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 100. Baruffaldi, f. 186. 101. Baruffaldi, f. 187-188. 102. Baruffaldi, f. 189. 103. Rocca Ariostesca, në museionline.info. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 8 tetor 2020). 104. Baruffaldi, f. 189-192. 105. Chiara Quaranta, PISTOFILO, Bonaventura, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2015. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 106. Satira, f. 50. 107. Francesco Avventi, fq 184-185. 108. Baruffaldi, f. 192-193. 109. Baruffaldi, f. 195-196. 110. ^ Melzi, f. 108. 111. Për Tiziano Ascari, CAVALIERI, Bartolomeo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 22, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 112. Migrimet në Internet, në ottocentoferrarese.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 113.^ a b c Luciano Chiappini, "Shtëpia e Vogël e Ludovico Ariosto," në Ferrara Art and Culture. Marrë më 23 shkurt 2024. 114.Baruffaldi, f. 198-199. 115.Shtëpia e Ludovico Ariosto-s, mbi artin dhe kulturën e Ferrarës. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 13 prill 2020). 116. Shtëpia e Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 117. Shenja e Ariostos(PDF), në asmo.beniculturali.it. URL e konsultuar më 23Shkurt 2024. 118.Baruffaldi, f. 200-201. 119.ab Teatro di Sala Grande di Cortet, në museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 120. Ferrara. Gjykata e Katedrales, f. 321. 121. Baruffaldi, f. 202-203. 122. Baruffaldi, f. 313-315. 123. Baruffaldi, fq 200, 206. 124. Baruffaldi, f. 207. 125. Baruffaldi, f. 208. 126. Baruffaldi, f. 210-211. 127. Antonio Venetus, TË NDRYSHME Redaktuar nga ANTONIO VENETUS, në Engjëlli i Verolës, Nr. 11, Nëntor 1976, f. 19–20. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 128. Baruffaldi, f. 213-215. 129. Baruffaldi, f. 217-219. 130. ab Orlando i tërbuar: gjeneza dhe historia editoriale, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2020). 131. Baruffaldi, f. 228-229. 132. Claudio Maria Goldoni, f. 93. 133. Luciano Chiappin, fq 263-265. 134. Baruffaldi, f. 220. 135. Marco Guazzo, Histori nga Z. Marco Guazzo të të gjitha ngjarjeve të denja për t’u kujtuar që ndodhën në botë nga viti 1524 deri në ditët e sotme, me shumë gjëra që kanë arritur së fundmi në vende të ndryshme në vepër, dhe në fund, të cilat nuk janë ribotuar së fundmi në të tjerat, Venecia, Gabriele Giolito de' Ferrari, 1546, f. 148. 136. Stefano Gionta, Fleta e kronikave të Mantuas, Mantua, Fratelli Negretti, 1844, fq 117-118. 137. Baruffaldi, f. 221-228. 138. Baruffaldi, f. 227. 139. Ludovico Ariostos, su letteraturaitaliana.net. URL e konsultuar më 4 maj 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 140. Baruffaldi, f. 237. 141. Katalanisht, f. 632-634. 142. Baruffaldi, fq 239-240. Ky gabim, me origjinë nga Përmbledhja e Gian Battista Pigna, raportohet gjithashtu në gurin e varrit: OBIIT ANN SAL M D XXXIII VIII IDVS IVNII 143. Baruffaldi, f. 236-237. 144. Baruffaldi, f. 240-241. 145. Baruffaldi, f. 241-242. 146. Bashkia Ferrara. Giovanni Battista Aleotti, Monument funeral për Ludovico Ariosto, në ww3.comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 147. Baruffaldi, f. 246-247. 148. Kur hiri i Ariostos përfundoi në Universitet, në lanuovaferrara.gelocal.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 149. Ferroni, f. 285-286. 150. Baruffaldi, f. 248-249. 151. Monument funerali për Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 152. Dino Mancini, Ludovico Ariosto në leksionet e profesor Don Dino Mancini në Fermo, redaktuar nga Carlo Tomassini, 31 korrik 2012. 153. Pietro Bembor, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019). 154. Bruscagli, f. 205. 155. (EN) Etimologjia Online: Humanist, su etymonline.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 156. Andrea Rubbi. 157, abcd Carmina: caratteristiche generalite, su internetculturale.it. URL-ja e konsultuar më 25 maj 2020. 158. ab Langella, Frare, Gresti, Motta, fq 1-2. 159. Ludovico Ariosto: Vepra të Vogla. Intelektuali dhe Gjykata, në storiadellaletteratura.it. Marrë më 26 maj 2020 (arkivuar nga origjinali më 24 prill 2021). 160, mbi Rime, su internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 161. Ciro Gianluigi Barbato, "Rimat e Ariostos: Natyraliteti i Dashurisë së Oborrit", në lacooltura.com. Marrë më 23 shkurt 2024. 162. Jacopo Modanese. 163. Giorgio Busetto, COPPA, Jacopo, i quajtur Jacopo Modeneset, nëFjalor Biografik i Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1983. Marrë më 23 shkurt 2024. 164. ^ Bruscagli, fq 298-299. 165. Davie, f. 488-489. 166, abcd Bruscagli, fq 299-300. 167. ab Bruscagli, fq 315-316. 168. Ariosto Ludovico, Le Commedie die, su dizionaripiu.zanichelli.it, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 169, abcd Tina Matarrese, Ariosto, Ludovico, në Encyclopedia of Italian, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2010. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 170. Alberto Casadei, Ariosto, Ludovico, në Enciclopedia machiavelliana, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 171. Palazzo Ducale, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 28 janar 2021). 172. Tragjedia e Thisbes, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 173. abcd La Cassaria, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 174. Cesare Segre, f. 297. 175, abcde | Supozime, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 176. "Supposition," në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. Marrë më 23 shkurt 2024. 177. Ariosto, Ludovico, The Suppositi, on dizionaripiu.zanichelli.it. URL-ja u konsultua 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 178. Coluccia, fq. 21 dhe 129. 179. ab II Negromante, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 180. Coluccia, f. 162-163. 181. Coluccia, f. 164. 182. Rinaldo Ariosto, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 10 tetor 2020). 183, abcd | Studentë, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 184, ab Coluccia, fq 133-155. 185. Coluccia, f. 140-142. 186. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Gabriele, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 187. Studentët / Ludovico Ariosto, su teatrostabiletorino.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 188. Coluccia, f. 136-140. 189. Coluccia, f. 16. 190, nga La Lena, në internetculturale, it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 191. ^ a b Ludovico Ariosto La Lena (PDF), su comune.fe.it. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 tetor 2020). 192. Coluccia, f. 222. 193. Letër drejtuar Dozhës së Venedikut, në archilet.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 194. "Letrat e Ludovico Ariosto," në liberliber.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 5 gusht 2019). 195, nga Epistolografiate, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 196. Letra nga Kufiri (1522-1525): AKTIVITETI ZYRTAR I MESSER-IT Titull LUDOVICO ARIOSTO NË GARFAGNANA PËRMES LETRAVE@, su academia.edu. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 197. ^ Cappelli, f. 20-22. 198, abc Obizzeide, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 199, Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 313. 200. ab Krahë dhe dashuri: një martesë e guximshme e kënduar nga Ariosto, në messaggeroveneto.gelocal.it. URL, konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 16 tetor 2020). 201. Stefano Jossa, "Ariosto, II Mulino," në jstor.org. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021. 202. ^ a b c Orlando Furioso, su treccani.it, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 20 nëntor 2015). 203. Orlando Furioso, f. 61. 204. Bruscagli, f. 313. 205. Bruscagli, f. 313-314. 206. Bruscagli, f. 307-310. 207. Orlando Furioso: Tema thelbësore, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 208. Bruscagli, f. 305-306. 209. VINCIGUERRA, Antonio, në Enciklopedinë Italiane, Romë, Instituti e Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 210.ab Satira: Zanafilla dhe Historia Editoriale, në internetculturale.it. URL Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 211, nga Gjovenale, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 212, nga Alessandro Cane, "Satirat" e Ariostos: Hyrje, në oilproject.org, OilProject. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 12 prill 2018). 213. Bruscagli, f. 301-303. 214. Anton Francesco Doni. 215. Erbolato, në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 216. Ariosto, Ludovico: Erbolato, su dante.di.unipi.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 12 shkurt 2009). 217. ^ (EN) Dennis Looney, Dialogu i Ariostos me Autoritetin në Erbolato, su muse.jhu.edu. URL e konsultuar më 27 2020. 218. Nicolini da Sabbio, Pietro, në iccu.sbn.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga origjinali më 24 maj 2016). 219. L'Erbolato, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 220. Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 312. 221. Stefano Lolli, Kryetari i Bashkisë Hebre, su rivista.fondazionecarife.it, Carife, 2006. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 222. Në festimet e Ludovico Ariosto në Ferrara, Italia rimerr me një titull të ripërtërirë lavditë shpirtërore të Rilindjes që i dhanë dritë dhe mësime botës, në YouTube, Istituto Luce Cinecittà, maj 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 223. Ferrara. Festimi i katërqindvjetorit të Ariostos përfundoi në prani të Madhërisë së Tij Mbretit. YouTube, Istituto Luce Cinecittà, tetor 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 224. Antonella Guarnieri, fq 40-41. 225. Rëndësia e Ariosto-s, duke kujtuar "Oktava e Artë", në fe.camcom.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga fudorininala më 17.00.2016) 226. Biblioteka e Via Senato - Milano (PDF), në bibliotecadiviasenato.it, korrik/gusht 2016. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 227. (EN) Gabriella Bosano, Jehona e njëqindvjetorit Ariostean, në jstor.org, Shoqata Amerikane e Mësuesve të Italishtes. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 228. ^ Andrea Emiliani, 1933-viti XI, su rivista.fondazionecarife.it, Dhjetor 2003. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 27 nëntor 2020). 229. Silvana Onofri, Giorgio Bassani sui banchi di scuola violettanet.it, Liceo Ariosto. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 16 janar 2021). 230. Renato Jannucci, f. 120. 231. nga Gaetano Tumiati, Oktava e Artë, su rivista.fondazionecarife.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 232. Komiteti Ariosto i Oktavës së Artë, Ferrara, Oktava e Artë: Jeta dhe Vepra e Ludovico Ariosto, në books.google.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 233. Oasi Isola Bianca, në ferraraterraeacqua.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 234. Italo Zicári, BARUFFALDI, Girolamo, i riu, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1970. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 235. Baruffaldi, Girolamor, su manus.iccu.sbn.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 236. Patrizio Fausti, Angelo Farina, Roberto Pompoli dhe Paolo Fabbri, Teatro degli Intrepidi i Giovan Battista Aleotti ringjallet përmes teknikave të reja të akustikës virtuale, në academia.edu. 237. Baruffaldi, f. 264. 238. Landon. f. 441-442 239. Bowden, f. 423-424. 240. Marco Paoli, Pasqyra e Rilindjes. Lajme mbi portretizimet e Ariosto-s nga Titian dhe Dosso, Lucca, Pacini Fazzi, 2015, fq. 79-107. 241. ^ Shihni gdhendjen në dru në traktatin mbi Banketet nga Cristoforo di Messisbugo, i cili i është kushtuar Alfonso I dhe pastaj Ercole II, ku oborri i Este-s është përshkruar me të ftuarit të gjithë të veshur me armatura dhe shpata (Cristoforo di Messisbugo, Banchetti. Composizioni di vivande, et apparecchio generale, Ferrara, G. Buglhat dhe A. Hucher, 1549). 242. C. Ridolfi, Mrekullitë e artit, I, Venecia, G.B. Sgava, 1648, f. 145. 243. Paoli, f. 101-104. 244. Paoli, f. 43-65. 245. Giorgio Tagliaferro, Ariosto i Titianit (Londër) nuk është Ariosto; dhe askush nuk e di se kush është Barbarigo, në "Venezialtrove", 4, 2005, f. 118-139; A.Mazzotta, Një 'zotëri nga Ca' Barbarigo' nga Titiani në Galerinë Kombëtare, Londër, në "The Burlington Magazine", janar 2012, f. 12-19; ​​B.B. Fredericksen, Portreti i Barbarigo-s i Titianit dhe Lord Darnley, në "The Burlington Magazine", janar 2013, f. 16-18. 246. Paoli, f. 45-56. Ai identifikohet nga ngjyrat e palltos së tij të uniformuar, të cilat kujtojnë ngjyrat heraldike të familjes së tij, dhe nga rruzarja e mbështjellë në dorën e tij të majtë, e cila e identifikon atë si anëtar të një vëllazërie rozare, kur familja Dolfin kishte patronazhin e kapelës në San Domenico di Castello në Venecia, ku u takuan vëllazëritë e para italiane të dedikuara kurorës së devotshme. 247. Paoli, f. 56-58. 248. Giuseppe Agnelli, Portretet e Ariostos, në "Ancient and Modern Art Review", 1922, f. 82-98, fig. në f. 97. 249. Cesare Gnudi, Ariosto dhe Artet Figurative, në Një Zotëri i Mirësjellshëm dhe Më Njerëzor. Një Udhëtim Rreth Ludovico Ariosto, redaktuar nga J. Bentini,Venecia, Marsilio, 1994, fq 13-47. 250. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike Ariosto të mbajtur në shtëpinë e poetit, Ferrara, Tipografia Sociale, 1933, nr. 1. 251. Museum Mazzuchellianum seu numismata virorum doctrina praestantium, I, Venetiis, Typis Antonii Zatta, 1761, fq 209-210 dhe tabela. XXXXVII. 252. Vizatimi përgatitor nga vetë Rosaspina ruhet në një koleksion privat (Marco Paoli, Inedita Rariora I. Një vizatim përgatitor nga Francesco Rosaspina që përshkruan Arioston (1807), në "Rara Volumina", XX, 2013, f. 7-11). 253. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike, nr. 3. 254. ^ KLASAT (VIA ARIOSTO), në web.uniroma1.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 255. (FR) Jacques Hillairet, Dictionnaire historique des rues de Paris, vëll. 1, e shtata, Éditions de Minuit, 1963, f. 109. 256. ^ Francesco Scafuri, "Në gjurmët e Ludovico Ariosto" (PDF), su comunebookferrara.it, Comune di Ferrara. Marrë më 23 shkurt 2024. 257. Folin, f. 71-73. 258. Restaurimi i monumentit në Piazza Ariostea: përditësim mbi operacionet në kantierin e ndërtimit në lidhje me statujën e Ariostos - FOTO, në cronacacomune.it, 23 nëntor 2018. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 7 gusht 2020). 259. Familja Sgarbi hap dyert e shtëpisë së tyre, në estense.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024.</ref> ==== ''Tragjedia e Thisbes'' ==== [[Skeda:Ovide_-_Métamorphoses_-_Monnet_-_de_Launay_-9094962.jpg|majtas|parapamje|Thisbe vret veten pasi e sheh Piramusin të vdesë. Ilustrim nga ''Les métamorphoses d'Ovide'', botuar në Paris në vitin 1768.]] ''Tragjedia e Thisbes'' ishte kompozimi i parë i Ariostos,i shkruar kur ai nuk ishte ende njëzet vjeç,në vitin 1493,dhe studionte drejtësi në Universitetin e Ferrarës.Ajo u vu në skenë në shtëpinë e familjes së bashku me vëllezërit e tij.<ref>{{Cite web |title=Palazzo Ducale |url=http://www.museoferrara.it/view/s/cfc93501fc644e1cb47b7f71a03fbfc8}}</ref> Në fakt,njëri prej tyre,Gabriele,e kujtoi atë në ''Epicedio-n e tij për vdekjen e vëllait të tij'' :<templatestyles src="Citazione/styles.css" /> (latinisht) (italisht) Kështu që kjo shtëpi e Perënditë qofshin të mëshirshme me Areostës le të ketë perëndi këtë shtëpi të Ariosti-ve,ashtu siç ishte të mbarë siç kishte dikur dikur shtëpia e Pindarit Pindarika. Tragjedia është frymëzuar nga ''[[Metamorfozat]]'' e [[Ovidi|Publius Ovidius Naso]] dhe në veçanti nga historia e Piramusit dhe Thisbes,dy të rinj,dashuria e të cilëve u prish,duke i detyruar ata të flasin përmes një çarjeje në murin që ndante shtëpitë e tyre.Nga një fat tragjik, Piramusi beson se Thisbe është e vdekur dhe kryen vetëvrasje,pak më vonë,ajo gjithashtu i jep fund jetës së saj.Kjo histori ishte shfrytëzuar dhe cituar më parë nga shkrimtarë dhe autorë të tjerë,si Bokaçio,për të ndërtuar një nga rrëfenjat e ''[[Dekameroni|Dekameronit]].''[[William Shakespeare]] më vonë do ta përdorte atë si bazë për zhvillimin e ''[[Romeo dhe Zhuljeta|Romeos dhe Zhuljetës]]''. <ref name="web.archive.org">{{Cite web |title=Ludovico Ariosto |url=http://www.museoferrara.it/view/s/2aa88d513efb4fc686d63181aaacc32c}}</ref> Vepra dorëshkrimore e Ariostos ndoshta humbi gjatë shekullit të 18-të,pasi ishte ruajtur për një kohë të gjatë nga trashëgimtarët e poetit.<ref name="Bruscagli">{{Sfn|Bruscagli|p. 297}}.</ref> <ref name="Coluccia14">{{Sfn|Coluccia|p. 14}}.</ref> <ref>{{Cite web |title=La Tragedia di Tisbe |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b10.html}}</ref> ==== ''Kasaria'' ==== [[Skeda:Gabriele_Giolito_de'_Ferrari,_by_Titian.jpg|parapamje|Gabriele Giolito de' Ferrari në një portret nga [[Ticiani|Tiziano Vecellio]] nga viti 1554. De' Ferrari redaktoi disa botime të komedive të Ariosto-s.]] ''Cassaria'' ishte komedia e parë nga Ariosto që u shfaq para oborrit të Este-s.Ajo u vu në skenë gjatë karnavalit,më 5 mars 1508.Fillimisht në prozë,u vargëzua midis viteve 1528 dhe 1529 në hendekasilabël,duke u prezantuar përsëri në vitin 1531. Ajo u ndikua nga admirimi për veprat e [[Plautus|Titus Maccius Plautus]] dhe Publius Terentius Afro dhe nga interesi i madh për zhanrin komik të treguar nga Duka Ercole I d'Este dhe djali i tij Alfonso,të cilët kishin filluar projektin e rizbulimit që përfshinte poetin që nga viti 1492.<ref name="InternetCassaria">{{Cite web |title=La ''Cassaria'' |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b5.html}}</ref> Prezantimi i vitit 1508 ishte shumë i mirëpërfunduar,me një skenografi që iu besua Pellegrino da San Daniele.Ishte një sukses i dukshëm,aq sa oborrtari Bernardino Prosperi e informoi Dukeshën e [[Mantova|Mantovës]] Isabella d'Este,motrën e Dukës së Ferrarës dhe një autoritet të njohur kulturor të Rilindjes,për këtë në një letër entuziaste.<ref name="InternetCassaria">{{Cite web |title=La ''Cassaria'' |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b5.html}}</ref> Ngjarja,duke ndjekur traditën Plautin-Terentiane,ka si protagonistë dy banorë të rinj të Mitilenës,Erofilon dhe Karidoron,të cilët bien në dashuri përkatësisht me Eulalinë dhe Koriskën,dy skllevër të Lucranios kot,dhe për t'i pasur ata përdorin një arkë,e cila më pas do të jetë në qendër të një serie shkëmbimesh personalitetesh dhe lojërash farsë,për të cilat vetëm shërbëtorët dinakë dhe "bashkëpunëtorët" do të jenë në gjendje të gjejnë një zgjidhje. <ref name="InternetCassaria">{{Cite web |title=La ''Cassaria'' |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b5.html}}</ref> Nga prologu në tercete shpjegohet risia e projektit,jo nga pikëpamja e veprimit dramatik ose e personazheve në lojë, por nga ajo gjuhësore,domethënë në lidhje me gjuhën,një toskan i shquar "i papjekur"<ref name="brusteat">{{Sfn|Bruscagli|pp. 299–300}}.</ref>{{Poesia|Passar venti anni io mi truovavo, et uopo|aver di pedagogo: che a fatica|inteso avrei quel che tradusse Esopo.|Fortuna molto mi fu allora amica|che mi offerse Gregorio da Spoleti,|che ragion vuol ch’io sempre benedica.|''[[Satire (Ariosto)|Satira VI]]'', vv. 163-168|inizio=163|numera=3}} (latinisht) (italisht) I vogël,por i përshtatshëm Kjo shtëpi është e vogël,por më për mua,por jo ndërhyrës për askënd, mjafton mua,askush nuk ka të por jo i ndyrë;e fituar me vullnetin tim, drejtë pronësie mbi të,është por prapë nga ajri i shtëpisë. e pastër dhe,në fund të fundit,është . ndërtuar me paratë e mia. Teksti u botua në vitin 1509 në një botim të parë pa tregues të botuesit ose vendit,nga ky,u nxorën më pas tetë botime të tjera,përsëri në shekullin e 16-të.Ai i vitit 1546 nga Gabriele Giolito de' Ferrari ishte ndër më të redaktuarit me kujdes. <ref name="InternetCassaria">{{Cite web |title=La ''Cassaria'' |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b5.html}}</ref> ==== ''Supozimi'' ==== [[Skeda:I_Suppositi_(1551).JPG|majtas|parapamje|Ballina e ''I Suppositi'' në botimin e vitit 1551]] ''"I suppositi"'' ishte komedia e dytë e Ariostos që u shfaq publikisht para oborrit mbretëror,një vit pas ''Kasarisë'' dhe në të njëjtën rast me karnavalin,në vitin 1509.<ref>{{Sfn|Cesare Segre|p. 297}}.</ref> <ref name="InternetSuppositi">{{Cite web |title=I Suppositi |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b6.html}}</ref> Vënia në skenë u zhvillua në sallën e madhe të pallatit dukal dhe vetë poeti recitoi prologun.E frymëzuar nga ''"Eunuku"'' i Terences dhe " ''Kapurit'' " [[Plautus|e Plautit]], <ref name="InternetSuppositi" /> <ref>{{Cite web |title=Ariosto Ludovico, I Suppositi |url=https://dizionaripiu.zanichelli.it/biblioteca-italiana/ludovico-ariosto-i-suppositi/}}</ref> duket të jetë një vepër më e rafinuar se paraardhëset e saj,më e vëmendshme ndaj zhvillimit narrativ të fakteve sesa ndaj efektit lozonjar të gjuhës.<ref>{{Sfn|Coluccia|pp. 21 e 129}}.</ref> Ngjarja,me kulme dramatike por me një fund të lumtur, sillet rreth shkëmbimit të identiteteve që përfshijnë studentin e ri Erostrato,të dashuruar me Polinezinë, dhe shërbëtorin Dulippo.<ref name="brusteat">{{Sfn|Bruscagli|pp. 299–300}}.</ref> Zgjedhja për ta vendosur në Ferrara siguroi që historia të tërhiqte më shumë vëmendjen e spektatorëve.<ref name="InternetSuppositi" /> Një shfaqje e dytë dhe e rëndësishme,e porositur nga Kardinali Innocenzo Cybo,u zhvillua të Dielën e Karnavalit,më 5 Mars 1519,në [[Pallati Apostolik|Pallatin Apostolik]] në Romë. [[Leoni X|Papa Leo X]] u magjeps nga shfaqja, edhe falë skenografisë me pamje nga Piazza delle Erbe në Ferrara të përgatitur nga [[Rafaelo|Raffaello Sanzio]],dhe kërkoi vepra të tjera nga Ariosto.<ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> <ref name="Sanzio">{{Cite web |title=Disegno - Progetto di scenografia per i Suppositi dell'Ariosto - Raffaello Sanzio - Firenze - Galleria degli Uffizi - Gabinetto dei disegni e delle stampe - inv. 560 A-252A |url=http://www.lombardiabeniculturali.it/fotografie/schede/IMM-3a010-0000793/}}</ref> <ref name="brusteat">{{Sfn|Bruscagli|pp. 299–300}}.</ref> <ref name="InternetSuppositi">{{Cite web |title=I Suppositi |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b6.html}}</ref> Ishte pikërisht pas këtij suksesi që, përsëri në Romë,botimi i parë zyrtar i shtypur i komedisë u prodhua në vitin 1524,pas disa versioneve të paautorizuara të marra nga skenarët e aktorëve. <ref name="InternetSuppositi" /> ==== ''Nekromanci'' ==== {{Poesia|e fin che a Roma se andò a far Leone,|io gli fui grato sempre, e in apparenza|mostrò amar più di me poche persone;|e più volte, e Legato et in Fiorenza,|mi disse che al bisogno mai non era|per far da me al fratel suo differenza.|''[[Satire (Ariosto)|Satira III]]'', vv. 97-102|inizio=97|numera=3}}«Dhe unë preferoj t’i pushoj gjymtyrët e mia sesa të mburrem se kanë qenë me skithët, indianët, etiopianët dhe më gjerë. [...] Kushdo që dëshiron të udhëtojë përreth, le të udhëtojë përreth: le të shohë Anglinë, Hungarinë, Francën dhe Spanjën; mua më pëlqen të jetoj në vendin tim»>>> (Ludovico Ariosto, Satira III) ''Negromante'' ishte komedia e parë në vargje e Ariostos,e hartuar që në vitin 1509.Kishte dy versione, një në Romë dhe tjetrën në Ferrara.E para iu dërgua një kopje më 16 janar 1520 [[Leoni X|Papa Leo X]] me shpresën se do të shfaqej,duke përsëritur suksesin e ''I Suppositi'' vitin e kaluar,gjë që nuk ndodhi.E dyta u vu në skenë gjatë karnavalit të vitit 1528,së bashku me ''Lenën'' dhe ''La Moscheta'' nga Ruzante,nga të cilat gjithashtu shfrytëzoi skenografinë.Të dy versionet u botuan pas vdekjes:ajo në Romë në vitin 1535 në Venecia dhe ajo në Ferrara nga Giolito de 'Ferrari në vitin 1551. <ref name="negromante">{{Cite web |title=Il Negromante |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b7.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Coluccia|pp. 162–163}}.</ref> Opera ka si protagonist Lachelinon, një magjistar dhe nekromanc të rremë(i modeluar sipas Ruffos,nga ''La Calandria'' e Bibbienës,dhe sipas Callimacos,nga ''Mandragola'' e Makiavelit <ref>{{Sfn|Coluccia|p. 164}}.</ref> )i cili mashtron dhe grabit të gjithë njerëzit me të cilët ka të bëjë,por që,falë ndërhyrjes së shërbëtorit Temolo,demaskohet. <ref name="negromante">{{Cite web |title=Il Negromante |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b7.html}}</ref> ==== ''Studentët'' ==== ''"Studentët'' " është një komedi që Ariosto filloi ta shkruante në vargje në një moment të veçantë të jetës së tij,rreth vitit 1518,kur pasi u nda nga Kardinali Ippolito d'Este dhe u lirua nga detyrat e tij si klerik,ai ishte në vështirësi financiare.Edhe kur u thirr në oborrin mbretëror nga Alfonso I d'Este,ai nuk mundi ta vazhdonte punën në mënyrë paqësore,sepse vdekja e kushëririt të tij [[Rinaldo Ariosto|Rinaldo]],e cila ndodhi në vitin 1519,dhe çështjet që lidheshin me trashëgiminë e tij krijuan shumë probleme për të.<ref>{{Cite web |title=Rinaldo Ariosto |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/a47.html}}</ref> <ref name="internetStudenti">{{Cite web |title=I Studenti |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b9.html}}</ref> Një ndërprerje e mëtejshme ndodhi gjatë mandatit të tij si guvernator i Garfagnana-s. <ref name="Coluccia133">{{Sfn|Coluccia|pp. 133–155}}.</ref> Vetë poeti,në pleqëri,pranoi se nuk e kishte përfunduar kurrë veprën,megjithatë pa sqaruar arsyet.<ref name="internetStudenti" /> Historia ishte pra e fragmentuar,strukturalisht e ngjashme me ''Supozitët'', por me një komplot të ngatërruar që ndërpritet përfundimisht në skenën e katërt të aktit të katërt.<ref name="Coluccia133">{{Sfn|Coluccia|pp. 133–155}}.</ref> E vendosur në Ferrara,ajo ka si protagonistë dy studentë të rinj të dashuruar me një vajzë,Ipolitën.Me shërbëtorët e tyre,ata shkëmbejnë identitetin dhe arrijnë të punësohen nga babai i saj si fermerë.Në këtë pikë historia bëhet e ndërlikuar dhe keqkuptime të ndryshme që lidhen me maskimin dhe identitetin e rremë ndjekin njëra-tjetrën,megjithatë,pa një qëllim të vërtetë loje.<ref>{{Sfn|Coluccia|pp. 140–142}}.</ref> Autori në fakt duket se është më i interesuar të eksplorojë implikimet më të spikatura antropologjike të të gjithë komedisë.<ref name="internetStudenti">{{Cite web |title=I Studenti |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b9.html}}</ref> ''“Studentët”''u vazhdua më vonë nga vëllai i tij [[Gabriele Ariosto|Gabriele]] dhe djali i tij Virginio,të cilët e ndryshuan titullin në përkatësisht ''La scolastico'' dhe ''L'imperfetta''. <ref>{{Cite web |title=I studenti / Ludovico Ariosto |url=https://archivio.teatrostabiletorino.it/oggetti/35619-i-studenti-ludovico-ariosto}}</ref> <ref>{{Sfn|Coluccia|pp. 136–140}}.</ref> E para rezultoi të ishte vazhdimi më i suksesshëm dhe u botua në Venecia,ndërsa e dyta pati më pak sukses. <ref name="internetStudenti">{{Cite web |title=I Studenti |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b9.html}}</ref> ==== ''Lena'' ==== [[Skeda:Ariosto_La_Lena_1535.jpg|majtas|parapamje|Ballina e botimit të vitit 1535 të ''La Lena-'' s]] ''La Lena'' është komedia e fundit e Ariostos,e konsideruar si më e mira dhe më e pjekura e tij,dhe e cila karakterizohet nga një stil thelbësor,i cili nuk i nënshtrohet skeçeve dhe lojërave letrare ose skenografike <ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> <ref name="bruscagli5">{{Sfn|Bruscagli|p. 303}}.</ref> <ref>{{Sfn|Coluccia|p. 16}}.</ref> U kompozua menjëherë në vargje<ref name="InternetLaLena">{{Cite web |title=La Lena |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b8.html}}</ref> <ref name="ComuneFeLaLena">{{Cite web |title=Ludovico Ariosto La Lena |url=https://www.comune.fe.it/attach/superuser/docs/lena.pdf}}</ref> dhe u shfaq për herë të parë në vitin 1528,në Ferrara,gjatë periudhës së karnavaleve.U vu përsëri në skenë vitin pasardhës dhe në vitin 1532,kur u përfshi në një cikël shfaqjesh në të cilat vetë Ruzante ishte i pranishëm,me shtimin e sekuencave të reja dhe një prologu të ndryshëm.<ref>{{Sfn|Coluccia|p. 222}}.</ref> Ngjarja ka si protagonistë dy të rinj,Flavio dhe Licinia,të dashuruar me njëri-tjetrin.Megjithatë,dëshirat e tyre pengohen nga një sërë intrigash,në të cilat përfshihen prindërit e tyre,Lena (një ndërmjetëse e lidhur me të atin) dhe një shërbëtor,Corbolo,të cilët do të jenë në gjendje t'i çojnë zhvillimet drejt një përfundimi pozitiv.<ref name="InternetLaLena">{{Cite web |title=La Lena |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b8.html}}</ref> Vendndodhja është përsëri Ferrara,e përfaqësuar me një vëmendje të caktuar ndaj realizmit,në një mënyrë të tillë që të inkurajojë audiencën të identifikohet me të. Megjithatë,ky kërkim për besnikëri në ilustrimin e strukturës së qytetit nuk lë jashtë aspektet më negative,siç janë korrupsioni dhe degradimi.Në fakt,njëfarë pesimizmi për të ardhmen qëndron mbi veprën. <ref name="ComuneFeLaLena">{{Cite web |title=Ludovico Ariosto La Lena |url=https://www.comune.fe.it/attach/superuser/docs/lena.pdf}}</ref> Komedia u botua,në versionin e saj të zgjatur për ciklin e shfaqjeve teatrale,në vitin 1535 në Venecia, në një vëllim së bashku me ''Il'' ''Negromante''.Giolito de' Ferrari redaktoi një botim të ri në vitin 1551.<ref name="InternetLaLena" /> === Shkronja === [[Skeda:Titian_-_Portrait_of_Doge_Andrea_Gritti_(detail)_-_WGA22957.jpg|parapamje|Detaj i veprës nga [[Ticiani|Tiziano Vecellio]] ''Portret i Dozhës Andrea Gritti'', 1540, vaj mbi kanavacë, i ruajtur në Galerinë Kombëtare të Artit në [[Uashington D.C.|Uashington]]]] Ludovico Ariosto mbajti marrëdhënie epistolare me personalitete të shumta nga bota politike dhe kulturore,si dhe me familjen e tij gjatë periudhave të shpeshta të mungesës.Këto letra,afërsisht dyqind e katërmbëdhjetë,u mblodhën në një epistolar,menjëherë pas ''Epistolave'' të [[Françesko Petrarka|Francesco Petrarkës]],të cilat megjithatë mbetën të panjohura deri në vitin 1887,kur prifti dhe historiani Antonio Cappelli i botoi ato për shtëpinë botuese milaneze Ulrico Hoepli,me letrat e renditura kronologjikisht dhe që përfshinin korrespondencë me natyrë private(si ajo me Benuccin),si dhe publike,me dokumente zyrtare dhe diplomatike drejtuar personaliteteve politike, zotërinjve ose entiteteve shtetërore (si Kardinali Ippolito ose Dozhi Andrea Gritti <ref>{{Cite web |title=Lettera al Doge di Venezia |url=http://www.archilet.it/Lettera.aspx?IdLettera=11202}}</ref> ). Në shtojcën e botimit të Cappellit ai futi privilegje të çmuara të lidhura me botimet origjinale të {{'}} ''Furioso'' të viteve 1516 dhe 1532. <ref>{{Cite web |title=“Lettere” di Ludovico Ariosto |url=https://www.liberliber.it/online/lettere-di-ludovico-ariosto/}}</ref> <ref name="Epistolografia">{{Cite web |title=Epistolografia |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b11.html}}</ref> Këto shkrime janë konsideruar gjithmonë nga studiues,si [[Benedetto Croce]],si margjinale brenda prodhimit letrar të Ariostos.Me kalimin e kohës,disa kritikë i rivlerësuan ato, duke i përcaktuar si të rëndësishme për rindërtimin e figurës njerëzore të autorit të tyre<ref>{{Cite web |title=Lettere dalla Frontiera (1522-1525): L’ATTIVITÀ UFFICIALE DI MESSER LUDOVICO ARIOSTO IN GARFAGNANA ATTRAVERSO L’EPISTOLARIO |url=https://www.academia.edu/41327532/Lettere_dalla_Frontiera_1522_1525_L_ATTIVIT%C3%80_UFFICIALE_DI_MESSER_LUDOVICO_ARIOSTO_IN_GARFAGNANA_ATTRAVERSO_L_EPISTOLARIO}}</ref> leximi i këtyre dokumenteve na lejon të kuptojmë stilin e tij praktik dhe të thatë,të aftë për të përmbledhur temat e trajtuara.<ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> <ref name="Epistolografia">{{Cite web |title=Epistolografia |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b11.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Cappelli|pp. 20–22}}.</ref> === Romane kalorësiake === [[Skeda:Obizzo_III.jpg|majtas|parapamje|Obizzo III i Este-s]] ==== ''Obizzeide'' ==== ''Obizzeide'' ishte menduar të ishte një [[Poezia epike|poemë epike]] në terza rima,e destinuar për të festuar Shtëpinë e Este-s, duke kënduar bëmat e Obizzo III d'Este,paraardhësit të Dukës Alfonso dhe të dashurit të një paraardhësi të Ariosto-s,i cili mori vikariatin e qytetit të Ferrarës nga [[Klementi VI|Papa Klementi VI]].E hartuar midis viteve 1503 dhe 1504,ajo ndoshta lidhet me momentin e veçantë që po përjetonte poeti,pasi ishte kthyer së fundmi në qytet dhe ishte pranuar në oborr në rrethin e Kardinalit Ippolito d'Este.<ref name="internetObizzeide">{{Cite web |title=Obizzeide |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b13.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Chines, Forni, Ledda, Menetti|p. 313}}.</ref> Vepra është e papërfunduar,e ndërprerë pas dyqind e njëmbëdhjetë vargjeve,por prapëseprapë mund të kuptohet si një pasazh i detyrueshëm drejt{{'}} ''të Orlandos.'' <ref name="internetObizzeide">{{Cite web |title=Obizzeide |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b13.html}}</ref> Në fakt,ajo konfirmon përzierjen e zhanreve,të operuar tashmë nga Matteo Maria Boiardo,i cili bashkon temën e dashurisë me atë të armëve.<ref name="ArmiAmore">{{Cite web |title=Le armi e l’amore matrimonio audace cantato dall’Ariosto |url=https://messaggeroveneto.gelocal.it/tempo-libero/2016/06/11/news/le-armi-e-l-amore-matrimonio-audace-cantato-dall-ariosto-1.13648673}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Stefano Jossa, Ariosto, Il Mulino |url=https://www.jstor.org/stable/25780744?seq=1}}</ref> I frymëzuar nga disa autorë të botës klasike,si [[Homeri]],[[Virgjili]],[[Horaci]],Katulli dhe [[Ovidi]],dhe nga shkrimtarë vernakularë si [[Dante Aligieri|Dante]],[[Françesko Petrarka|Petrarka]] dhe [[Xhovani Bokaço|Bokaçio]],ajo përputhet me humanizmin e shekullit të pesëmbëdhjetë,duke rishikuar epikën mesjetare kalorësiake pa shmangur megjithatë t'u japë ngjarjeve një lidhje me jetën e përditshme. <ref name="internetObizzeide" /> <ref name="ArmiAmore" /> ==== ''Orlando Furioso'' ==== [[Skeda:Matteo_Maria_Boiardo,_ritratto_1.jpg|parapamje|Gdhendje që përshkruan Matteo Maria Boiardo]] {{'}} ''furioso'' është një poemë kalorësiake në oktava me skemën ABABABCC,me të cilën Ariosto synon të vazhdojë dhe të përfundojë historinë e papërfunduar të operës ''Orlando innamorato'' të Boiardos, duke filluar nga momenti i saktë kur u ndërpre.<ref name="orlando">{{Cite web |title=Orlando Furioso |url=http://www.treccani.it/scuola/lezioni/lingua_e_letteratura/Orlando_furioso.html |publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}</ref> Prej saj ai huazon mjetin narrativ të recitativit,domethënë ripropozimin me shkrim të mënyrës së rrëfimit të aventurave tipike të këngëtarëve dhe shakaxhinjve të oborrit,"duke zbutur megjithatë oralitetin e tij integral në favor të një regjistri moral më të theksuar dhe të një zëri autorial më të karakterizuar personalisht".<ref name="bruscaglifurioso1">{{Sfn|Bruscagli|p. 304}}.</ref> <ref>{{Sfn|Orlando Furioso|p. 61}}.</ref> [[Skeda:Torquato_Tasso_%3F.jpg|majtas|parapamje|Gravurë që përshkruan [[Torquato Tasso|Torquato Tasson]], «Rivali i largët i Ariostos» <ref name="bruscaglifurioso1">{{Sfn|Bruscagli|p. 304}}.</ref>]] Tri botimet që pasuan dëshmojnë natyrën e një "pune ''në vazhdim'',si nga pikëpamja formale [...] ashtu edhe nga ajo narrative"në fakt,e para,e datës 22 prill 1516,është në dyzet këngë dhe ende tregon shenja të të qenit e konceptuar "brenda një perspektive që është ende shumë e ngjashme me Boiardon,Ferrarese (siç demonstrohet mbi të gjitha nga gjuha,e ngjyrosur fort nga format padaneze dhe ende afër diktimit piktoresk të {{'}} ''-s'' )"; <ref>{{Sfn|Bruscagli|p. 313}}.</ref> e dyta,e datës 13 shkurt 1521,paraqet njëmbëdhjetë këngë zëvendësuese dhe një rishikim të lehtë gjuhësor.Së fundmi, data 3 e 1 tetorit 1532 sheh shtimin e disa episodeve të rëndësishme,siç është ai i konteshës Olimpia (kantot IX-XI) dhe mbi të gjitha i tiranit Marganorre (XXXVII),dhe një toskancëzim të materialit tashmë të plotë,rezultat jo aq i «një pranimi të diktaturës gjuhësore të Bembos (i cili kishte botuar ''Prose della volgar lingua'' në 1525)»,as i «një vetëkënaqësie estetike të thjeshtë», por më tepër i «një lëvizjeje shumë më vendimtare, [...] «politike»: shkurt,bëhej fjalë për transformimin e poemës kalorësiake nga një objekt adhurimi i zotërinjve të vegjël të Luginës së Pos në një zhanër të madh italian,kombëtar,të aftë të hynte në kanunin e klasicizmit të ri vulgar». <ref name="Genesi">{{Cite web |title=Orlando furioso: genesi e storia redazionale |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b14.html}}</ref> <ref name="orlando">{{Cite web |title=Orlando Furioso |url=http://www.treccani.it/scuola/lezioni/lingua_e_letteratura/Orlando_furioso.html |publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}</ref> <ref>{{Sfn|Bruscagli|pp. 313–314}}.</ref> [[Skeda:Orlando_Furioso_1516.jpg|parapamje|Faqja e titullit të botimit të parë, nga viti 1516]] ''Ngjarja'' është shumë komplekse dhe e vështirë për t’u përmbledhu, në fakt,një sasi e madhe episodesh,ngjarjesh dhe tregimesh të shkurtra janë të ndërthurura në roman dhe ndërtimi i veçantë i ngjarjes zhvillohet në thelb mbi tre rrëfime kryesore:ajo ushtarake,që përbëhet nga lufta midis paladinëve që mbrojnë fenë e krishterë dhe saraçenëve jobesnikë;ajo dashurore,e përqendruar në arratisjen e Anxhelikës dhe çmendurinë e Orlandos,dhe së fundmi lavdërimi,i cili lavdëron madhështinë e Dukëve të Este-s dhe i kushtohet historive të dashurisë midis të krishterëve Bradamante dhe saraçenëve Ruggiero.<ref name="orlando">{{Cite web |title=Orlando Furioso |url=http://www.treccani.it/scuola/lezioni/lingua_e_letteratura/Orlando_furioso.html |publisher=Istituto dell'Enciclopedia Italiana}}</ref> <ref>{{Sfn|Bruscagli|pp. 307–310}}.</ref> Temat e trajtuara variojnë nga çmenduria (e Orlandos) te magjia,duke kaluar nëpër luftë,heroizëm dhe lavdërim (zakonisht oborrtar,ndaj Kardinalit Ippolito,i përcaktuar si "pasardhës bujar herkulian"); <ref>{{Cite web |title=Orlando furioso: temi essenziali |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b17.html}}</ref> në të gjitha këto,në poemën "ligji mbizotëron që ajo që kërkohet nuk gjendet, dhe ai që nuk kërkohet gjendet" dhe kështu historia kalorësiake rezulton të jetë një përfaqësim i gjerë i ngjarjeve njerëzore të qeverisura nga një rastësi e pashmangshme.Dhe pak rëndësi ka që poeti është "regjisori shumë i zgjuar"lexuesi humbet në rrugët pa krye të labirintit narrativ, duke përjetuar një ndjenjë të fortë të alienimit.Në këtë kuptim,''Furioso'' vendoset në stilin e veprave të Makiavelit dhe Francesco Guicciardini- t, bashkëkohës të Ariostos,të cilët gjithashtu regjistrojnë "përvojën e përballjes së pabarabartë me fatin,me një realitet ligjesh në ndryshim,të pakapshme dhe kalimtare,që vazhdon me përmbysje të pakontrollueshme,mohime të hidhura dhe kthesa të papritura." <ref>{{Sfn|Bruscagli|pp. 305–306}}.</ref> Siç u përmend,suksesi i poemës ishte i menjëhershëm;Bruscagli shkruan: <ref name="bruscaglifurioso1">{{Sfn|Bruscagli|p. 304}}.</ref>{{Clear}} === ''Satirë'' === [[Skeda:Le_Satire_autografe_-_Casa_di_Ludovico_Ariosto_-_Ferrara.jpg|majtas|parapamje|Një pjesë e ''Satirës I'', me autograf]] Ariosto kompozoi shtatë ''Satirat'' e tij duke u drejtuar të afërmve dhe miqve si kushërinjtë e tij Annibale dhe Sigismondo Malaguzzi,kardinali i ardhshëm [[Pietro Bembo]] dhe Bonaventura Pistofilo,sekretari i Dukës së Ferrarës.Modeli nga i cili ai mori frymëzim,duke filluar nga emri që zgjodhi,ishte ai i veprave të dy autorëve latinë,përkatësisht ''Satirat'' e [[Juvenali|Decimus Junius Juvenal]] (në versionin vernakular të vitit 1480 nga Giorgio Sommariva dhe,për ''Satirën V'',në interpretimin nga [[Xhovani Bokaço|Giovanni Boccaccio]] ) dhe ''Satirat'' e [[Horaci|Quintus Horatius Flaccus]] .Referenca të tjera të rëndësishme ishin kapitujt trevjeçarë të [[Antonio Vinciguerra (letterato)|Antonio Vinciguerra-s,]] të botuar në ''Opera nova'' të vitit 1505,dhe ''Sermonum liber'' i vitit 1514 nga Tito Vespasiano Strozzi . <ref name="RefA">{{Cite web |title=Satire: genesi e storia redazionale |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b24.html}}</ref> <ref name="Giovenale" /> Juvenali citohet në satirën e parë,të dytë dhe të pestë; Alessandro Capata i Internet Culturale,për shembull, raporton: «çfarë shkruan Ludovico në ''Satires I'', 79-81: ''<nowiki/>'Jam i reduktuar në bukë;dhe për këtë arsye kolera tërbohet;sepse me këto dy moto unë dhe miqtë e mi jemi në kundërshtim së bashku'<nowiki/>'' i referohet në mënyrë eksplicite motivit polemik të përmbajtur në Juvenal,''V'' 159-160: ''<nowiki/>'effundere bilem / cogaris'<nowiki/>'' dhe 169: ''<nowiki/>'stricto pane tacetis'<nowiki/>'' .Thirrja e përmbajtur në ''Satires I'' 115-117 drejtuar Andrea Marone,poetit të oborrit dhe të afërmit të Ippolito d'Este,i cili aspironte të shoqëronte kardinalin në Hungari,e refuzuar në favor të Celio Calcagninit,i bën jehonë vargjeve të ngjashme nga Juvenal.''<nowiki/>'Bëj siç e shoh unë, Maron: hidh vargjet e tua / me lirën në një tualet dhe mëso një pjesë, / nëse do përfitime,le të pranohet më shumë''' (Satires I 115-117). ''Siqua aliunde putas rerum expectanda tuarum / praesidia atque ideo croceae membrane tablae / impletur, lignorum aliquid posce ocius et, quae / componis,dona Veneris, Telesine, burri / aut clude et positos tinea pertunde libellos,'' VIIJ2-2-6). <ref name="Giovenale">{{Cite web |title=Giovenale |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/c4.html}}</ref> Veprat e Ariostos marrin formën e letrave të shkruara në tercete danteske dhe ndjekin strukturën e satirës latine,duke krijuar kështu një zhanër të ri letrar,zhanrin satirik modern.<ref name="AriostoUmanista">{{Sfn|Langella, Frare, Gresti, Motta|p. 2}}.</ref> <ref name="bruscagli4">{{Sfn|Bruscagli|p. 301}}.</ref> <ref name="satire">{{Cite web |last=Alessandro Cane |title=Le "Satire" di Ariosto: introduzione |url=http://www.oilproject.org/lezione/ludovico-ariosto-riassunto-satire-4362.html |publisher=OilProject}}</ref>Satira e parë u kompozua në vitin 1517 dhe e fundit në vitin 1524.Autori i përdori ato mbi të gjitha për të shprehur ndjenjat që ndjente kur ndihej i keqkuptuar nga oborri, madje i keqtrajtuar.Me vargjet e ''Satirave'' ai deklaroi lirinë e tij personale dhe distancën e tij nga klima e korrupsionit që shihte në politikë,duke preferuar një realitet më të përulur dhe të përditshëm.<ref name="satire" /> <ref>{{Sfn|Bruscagli|pp. 301–303}}.</ref> Vepra u botua pas vdekjes për herë të parë në vitin 1543,në një formë klandestine dhe jozyrtare,në një botim që i atribuohej Francesco Rosso di Valenza.Botimi i parë zyrtar u bë vitin pasardhës,nga venecianët Francesco Bindoni dhe Maffeo Pasini.Në vitin 1550,Giolito de' Ferrari krijoi një botim të ri të redaktuar nga Anton Francesco Doni,<ref>{{Sfn|Anton Francesco Doni}}.</ref> i ndjekur nga një i katërt,në vitin 1554,nga Plinio Pietrasanta me Girolamo Ruscelli si redaktor.<ref name="RefA">{{Cite web |title=Satire: genesi e storia redazionale |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b24.html}}</ref> === ''Bimor'' === ''Erbolato'' (një term që tregon një shitës bimësh medicinale ose,thjesht, një herbalist )është një vepër e vogël në prozë e botuar pas vdekjes në vitin 1545.<ref>{{Cite web |title=Ariosto, Ludovico: Erbolato |url=http://dante.di.unipi.it/ricerca/html/Erbolato.html}}</ref> U shkrua vonë në jetën e Ariostos,pas vitit 1524 ose edhe pas vitit 1530.Zanafilla e saj ndoshta lidhet me zakonin e recitimit të një teksti gjatë pauzave ose interludeve në shfaqjet teatrale dhe përmban aludime dhe parodi të shumta satirike të profesionit mjekësor, me gjithashtu sugjerime për reflektim më serioz mbi Natyrën,jo gjithmonë dashamirëse,dhe një ironi të fortë ndaj atyre që mashtrohen nga mashtruesit dhe mashtruesit.<ref>{{Cite web |last=Dennis Looney |title=Ariosto’s Dialogue with Authority in the Erbolato |url=https://muse.jhu.edu/article/505337/pdf |language=en}}</ref> Protagonisti,një sharlatan i quajtur Antonio da Faenza,vlerëson shkencën mjekësore dhe në veçanti virtytet shëruese të zgjedhjes së tij;Figura e tij mund të frymëzohej nga dy mjekë të vërtetë: i pari,Antonio Cittadini nga Faenza,mësues në [[Piza|Studiumin]] e Ferrarës dhe [[Universiteti i Pizës|Pizës]],kishte vdekur disa vjet para se të shkruhej vepra, ndërsa i dyti, Niccolò da Lunigo,i cili ishte i pranishëm në Ferrara në atë kohë, kishte shpikur një ilaç të aftë për të shëruar çdo sëmundje dhe për të zgjatur jashtëzakonisht jetëgjatësinë.Sipas një [[Thashethemet|thashethemi]],një produkt fantazie,ai u përdor nga vëllezërit e Dukës Ercole I d'Este, të cilët në këtë mënyrë do të kishin jetuar mbi moshën tetëdhjetë vjeç.Ishte Iacopo Coppa ai që u kujdes për botimin pas vdekjes së poetit,duke ia besuar atë shtypshkronjës [[Venediku|veneciane]] të [[Pietro Nicolini da Sabbio]] në vitin 1543. Pas vitesh harrese, vepra u rizbulua duke filluar nga shekulli i 18-të. <ref>{{Cite web |title=Nicolini da Sabbio, Pietro |url=http://edit16.iccu.sbn.it/scripts/iccu_ext.dll?fn=13&i=59}}</ref> <ref>{{Cite web |title=L'Erbolato |url=http://www.internetculturale.it/directories/ViaggiNelTesto/ariosto/b12.html}}</ref> <ref>{{Sfn|Chines, Forni, Ledda, Menetti|p. 312}}.</ref> == 4-qindvjetori i Ariostos në vitin 1933 në Ferrara == [[Skeda:Catalogo_Esposizione_Della_pittura_Ferrarese_del_Rinascimento_Ferrara.jpg|parapamje|Ballina e Katalogut të Ekspozitës së Pikturës së Rilindjes Ferrareze, Ferrara, botimi origjinal i vitit 1933. XI E. F.]] Në vitin 1933 në Ferrara,me testamentin e Italo Balbos dhe mikut dhe kryetarit të bashkisë së tij,hebreut dhe fashistit Renzo Ravenna,u organizua një ekspozitë për të festuar katërqindvjetorin e Ariostos.<ref>{{Cite web |last=Stefano Lolli |date=2006 |title=Il podestà ebreo |url=https://rivista.fondazionecarife.it/it/2006/item/27-il-podest%C3%A0-ebreo |publisher=Carife}}</ref> Ndoshta ekspozita u propozua dhe u vendos nga vetë Balbo që në vitin 1931 <ref group="N">Secondo alcuni la mostra era stata decisa e proposta da Balbo nell'autunno del 1931. Per fare ciò, venne immediatamente attivato il direttore delle Belle Arti Arduino Colasanti, oltre ai fidatissimi Nello Quilici e Renzo ravenna. Cfr. {{Sfn|Antonella Guarnieri|p. 40}}.</ref>,dhe ekspertë të sektorit ishin të përfshirë në organizimin e saj,siç ishin kritiku i artit Nino Barbantini dhe historiani i artit Adolfo Venturi,si dhe kreu i Arteve të Bukura Arduino Colasanti . Ekspozita pati jehonë kombëtare,Istituto Luce prodhoi disa filma dhe ishte një sukses i dukshëm për kohën,me mbi shtatëdhjetë mijë vizitorë, përfshirë Princat e Piemontit dhe [[Viktor Emanueli III|Vittorio Emanuele III të Savojës]].Midis atyre që mungonin ishte [[Benito Musolini|Benito Mussolini]].<ref>{{Sfn|Antonella Guarnieri|pp. 40–41}}.</ref> Nello Quilici,atëherë drejtor i Corriere Padano,organizoi eventin i mbështetur nga personalitete të shumta dhe si vende të zgjedhura për eventet e ndryshme,përveç Palazzo dei Diamanti,ishin Mura degli Angeli, Kështjella Estense,pallati i Ludovico il Moro,Casa Romei,manastiri i San Romano dhe Isola Bianca në lumin Po.<ref>{{Cite web |title=L'attualità dell'Ariosto ricordando «L'ottava d'oro |url=http://www.fe.camcom.it/servizi/pubblicazioni/gli-ultimi-numeri-de-la-pianura/2016-n.-1-la-pianura}}</ref> <ref>{{Cite web |date=luglio/agosto 2016 |title=la Biblioteca di via Senato - Milano |url=https://drive.google.com/file/d/1dqU2v-76bVnHNAiOMPMNCIsQOxe1jy5T/edit}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Gabriella Bosano |title=Echi del Centenario Ariosteo |url=https://www.jstor.org/stable/476438 |publisher=American Association of Teachers of Italian |language=en}}</ref> Përvjetori i katërt i njëqindvjetorit,siç u shpjegua,u mbështet fuqimisht nga Italo Balbo,i cili ndoqi qëllimin e rivlerësimit të rëndësisë së Ferrarës duke u rikthyer në shkëlqimin e lashtë të periudhës Este.Balbo,në fund të fundit,njihej jo vetëm si një hierark [[Fashizmi|fashist]] dhe kuadrumvir,por edhe si [[Piloti i avionit|një aviator]],dhe në këtë cilësi ai e donte ta krahasonte veten me figura mitike. Midis tyre,figura e Astolfos ishte ajo me të cilën ai ndihej më afër dhe më i magjepsur,Astolfo i përshkruar nga Ludovico Ariosto. {{Poesia|Del bel numero vostro avrete un manco,|signor: ché qui restio dove Apenino|d'alta percossa aperto mostra il fianco,|che per agevolar l'aspro camino|Flavio gli diede, in ripa l'onda ch'ebbe|mal fortunata un capitan Barchino.|Restomi qui, né, quel ch'Amor vorrebbe,|posso a Madonna sodisfar, né a voi|l'obligo scior che la mia fé vi debbe.|Tiemmi la febre, e più ch'ella m'annoi,|m'arde e strugge il pensar che, l'importuna,|quel che devea far prima ha fatto poi.|''Capitolo X'', vv. 1-12<ref>{{Cita web|titolo=Ludovico Ariosto - Rime - X|accesso=23 febbraio 2024|url=http://www.intratext.com/IXT/ITA1875/_P1W.HTM|urlmorto=sì|dataarchivio=13 agosto 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190813130838/http://www.intratext.com/IXT/ITA1875/_P1W.HTM}}</ref>|numera=3}} === Ekspozitë e pikturës së Rilindjes Ferrareze === Përvjetori i katërt i Ariostos në vitin 1933 ishte i lidhur ngushtë me ekspozitën e pikturës ferrareze të Rilindjes,duke ndjekur qëllimet e Italo Balbos,i cili donte ta rikthente Ferrarën në shkëlqimin e saj të lashtë të humbur me decentralizimin e vitit 1598 dhe për këtë arsye të festonte të kaluarën e saj historike dhe artistike<ref name="FondazioneCarifeEmiliani">{{Cite web |last=[[Andrea Emiliani]] |date=dicembre 2003 |title=1933 - anno XI |url=https://rivista.fondazionecarife.it/it/2003/item/165-1933-anno-xi}}</ref> Komedia, që përfaqësonte ngjarje private dhe borgjeze në një kontekst urban, kërkonte [...] një gjuhë bisedore dhe të përditshme: një nevojë me të cilën Ariosto u përball jo pa siklet, duke refuzuar të mbështetej në dialektin ferrarez dhe si pasojë duke adoptuar një gjuhë të fortë letrare, toskan, të cilën natyrisht nuk mund ta përballonte me lehtësinë e toskanëve vendas. Ekspozita ishte një ngjarje me jehonë botërore,e përuruar nga Princat e Piemontes më 7 maj 1933.Veprat e artistëve ferrarezë në atë kohë ishin të shpërndara në muze dhe galeri publike dhe private në Itali,Evropë dhe Shtetet e Bashkuara,dhe për këtë rast ata u kthyen nga [[Nju Jork Siti|Nju Jorku]],[[Parisi]], [[Berlini]],[[Vjena]],[[Amsterdami]],[[Budapesti]] dhe [[Liverpuli]] .<ref>{{Sfn|Renato Jannucci|p. 120}}.</ref> === ''Oktava e Artë'' === Në kontekstin e festimeve të Ariosto-s,seria e konferencave dhe leximeve publike me titull ''Oktava e Artë'' ishte e rëndësishme,nën presidencën e Italo Balbo-s dhe Renzo Ravenna-s,<ref group="N">PRESIDENZA DELLA CELEBRAZIONE SUA ECCELLENZA ITALO BALBO, PRESIDENTE EFFETTIVO; RENZO RAVENNA, PODESTA' DI FERRARA, VICE PRESIDENTE EFFETTIVO. Cfr. {{Sfn|EsposizionePitturaFerrarese|terza pagina non numerata}}.</ref> e cila u zhvillua gjatë një periudhe prej më shumë se katër vitesh,duke filluar nga viti 1928, dhe mirëpriti kontribute nga autorë të tillë si Riccardo Bacchelli, Antonio Baldini, Attilio Momigliano,Massimo Bontempelli,Filippo Tommaso Marinetti dhe [[Curzio Malaparte]] .<ref name="Tumiati">{{Cite web |last=[[Gaetano Tumiati]] |title=L'Ottava d'Oro |url=https://rivista.fondazioneestense.it/it/2000/12/item/267-lottava-doro}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Comitato ariostesco dell'Ottava d'Oro, Ferrara |title=L'Ottava d'oro: La vita e l'opera di Ludovico Ariosto |url=https://books.google.it/books/about/L_Ottava_d_oro.html?id=DLRWOgAACAAJ&redir_esc=y}}</ref> Gaetano Tumiati,të cilin e merrte i ati në ngjarje kur ishte fëmijë, tha se ato ishin konferenca dhe ceremoni që zakonisht mbaheshin brenda në Kështjellën Estense ose në pallate të mëdha si Palazzo dei Diamanti,Palazzo Costabili, Palazzo di Renata di Francia,Palazzo Paradiso,por ndonjëherë edhe jashtë,në Mura degli Angeli,në Isola Bianca <ref>{{Cite web |title=Oasi Isola Bianca |url=https://www.ferraraterraeacqua.it/it/ferrara/scopri-il-territorio/ambiente-e-natura/parchi-riserve-naturali/oasi-isola-bianca}}</ref> në Po dhe disa herë në parkun Massari . <ref name="Tumiati" /> == Akademia Ariostea == Në Ferrara,gjatë pushtimit francez, Akademia Ariostea u themelua më 15 nëntor 1803 dhe Girolamo Baruffaldi,një nga studiuesit më të mëdhenj vendas të kohës dhe autor i eseve të ndryshme mbi poetin,u emërua sekretar i saj i përjetshëm. <ref>{{Citation |url=https://manus.iccu.sbn.it/opac_SchedaAutore.php?ID=142696}}</ref>Vendi i zgjedhur për selinë ishte vendi ku më parë ndodhej teatri Intrepidi,i porositur nga Akademia me të njëjtin emër dhe i projektuar rreth vitit 1604 nga Giovan Battista Aleotti në emër të Markezit Enzo Bentivoglio,i cili u shkatërrua në një zjarr në vitin 1640.<ref group="N">L'Accademia degli Intrepidi aveva acquistato l'edificio dagli Este, che lo usavano come granaio. Cfr. {{Cite web |title=Teatro degli Intrepidi |url=http://www.museoferrara.it/view/s/99df67320b59444488722de401d31ca6}}</ref> Autoritetet më të rëndësishme të qytetit morën pjesë në përurimin e Akademisë Ariostea.<ref>{{Sfn|Baruffaldi|p. 264}}.</ref> == Në kulturën masive == [[Skeda:Ludovico_Ariosto,_Poet_of_Ferrara_(1474–1533)_MET_61768.jpg|majtas|parapamje|Monedhë me portretin e Ludovico Ariosto të ruajtur në Muzeun Metropolitan të Artit në [[Nju Jork Siti|Nju Jork]]]] [[Skeda:Ariosto.jpg|parapamje|Riccardo Secchi, monument i Ludovico Ariosto në Parkun Popullor të Reggio Emilia]] [[Skeda:Busto_Casa_di_Ludovico_Ariosto.jpg|parapamje|Busti i poetit në shtëpinë e Ludovico Ariosto, në Ferrara]] [[Skeda:Palazzo_paradiso,_galleria,_tomba_dell'ariosto_10.jpg|parapamje|Busti i poetit në monumentin funerar në Palazzo Paradiso në Ferrara]] ''Orlando Furioso'' frymëzoi shumë vepra artistike teatrale dhe kinematografike dhe figura e vetë Ariostos u rimor përsëri duke u bërë protagonist i ''Ariosto to his Mistress'', një poemë nga viti 1836 nga Letitia Elizabeth Landon, në të cilën ai imagjinohet duke i paraqitur versionin e plotë të poemës së tij një vajze me të cilën është i dashuruar. <ref>{{Sfn|Landon|pp. 441–442}}.</ref> Në ''Assassin's Creed: Revelations'', transpozimi letrar i Anton Gill i videolojës së vitit 2012, Ezio Auditore, në fund të udhëtimit të tij në Masyaf, pasi ishte martuar me Sofia Sartor dhe kishte një djalë me të, vendos në vitin 1513 të tërhiqet nga Urdhri i Vrasësve, jo para se ta emëronte poetin ferrarez si pasardhësin e tij. <ref>{{Sfn|Bowden|pp. 423–424}}.</ref> === Ikonografia e Ariostos === Portretet e Ludovico Ariostos të konsideruara të vërteta nga literatura specifike,domethënë ato që ofrojnë garanci të mjaftueshme besueshmërie në lidhje me tiparet e tij të vërteta,janë katër dhe të gjitha i referohen moshës së pjekur të personazhit: # gdhendje në dru në ballinë e botimit të ''Furioso'' (Venecia, Nicolò Zoppino, 1530); # gdhendje në dru në recto-n e faqes së fundit të botimit ''Furioso'' (Ferrara, Francesco Rosso da Valenza, 1532), nga një vizatim i Titianit; # portret i ndriçuar në fasadë të veprës së ''“Furioso”'' të vitit 1532 që i përket Ippolito II d'Este (Vat. Barb. lat. 3942), dhe i modeluar sipas gdhendjes në dru të Ticianit të përmendur në pikën e mëparshme; # portret me vaj, nga një origjinal i Titianit, më parë në shtëpinë e Ugo Orianit (Ravenna, vila e Casola Valsenio), tani i pagjurmueshëm, i dëshmuar nga një riprodhim me ngjyra (1933). Marco Paoli ka propozuar identifikimin e tre portreteve të tjera,në bazë të karakteristikave fizionomike të poetit(sy të vegjël të fundosur, gunga ballore që korrespondojnë me vetullat,hundë ujor, faqe të fundosura,buzë e poshtme e theksuar): # vaj mbi panel, Vjenë, Muzeu i Historisë së Kunstit, Inv. GG 106 (ndoshta një kopje sipas Titianit; një gravurë nga Philippe Galle nga viti 1587 bazohet në të, me mbishkrimin “LVDOVICUS ARIOSTVS”) ; # Dosso Dossi, Firence, Galeria Uffizi, Inv. 889 (Ariosto është i rrethuar nga dy pemë dafine, simbol i famës letrare; ai mban armaturë dhe shpatë si anëtar i oborrit Este dhe 'zotëri i dhomës', përgjegjës për kujdestarinë e personit të dukës ); # Dosso Dossi, Wichita-KS, Qendra e Arteve Wichita, Koleksioni Samuel H. Kress, K 1070 (identifikohet me portretin e Ariostos që Carlo Ridolfi pa në vitin 1648 në shtëpinë veneciane të piktorit Nicolas Régnier ; Ariosto ka në dorën e djathtë një degëz dafine me gjethe të rrudhosura që të kujton "degën e dobët" të dafinës, "me gjethe të vogla", të përmendur në Kapitullin III, poema e dashurisë e poetit ).[[Skeda:Portrait_of_a_Man_-_Attributed_to_Dosso_Dossi.jpg|parapamje| Dosso Dossi, Portreti i Ariosto, Wichita]] Të paktën katër portrete të tjera duhen hequr nga ikonografia e Ariostos, të cilat nuk pasqyrojnë tiparet e poetit dhe që megjithatë janë shoqëruar shpesh me figurën e tij : # Titian, Londër, Galeria Kombëtare, NG 1944 (në fakt portretizon një anëtar të familjes veneciane Barbarigo ); # Titian, Indianapolis, Muzeu i Artit John Herron (i mungojnë tiparet e fytyrës së Ariostos); # Palma il Vecchio, Londër, Galeria Kombëtare, NG 636 (në fakt portretizon shkrimtarin Niccolò Dolfin ); # Titian, Nju Jork, Muzeu Metropolitan, Inv. 14.40.640 (ky është gjithashtu një portret i Niccolò Dolfin, për shkak të fizionomisë identike të shprehur në pikturën e përmendur në pikën e mëparshme )”. Pas vdekjes së Ariostos,ndërsa fama e tij rritej,u regjistruan portrete të rëndësishme të shekullit të gjashtëmbëdhjetë: # gdhendje në dru e përfshirë në botimin e Furioso, Venecia, Gabriele Giolito de' Ferrari, 1542, me poetin e portretizuar të kurorëzuar me dafinë dhe të veshur në stilin antik; # afresk nga Ludovico Settevecchi në kuvertën e mensës së Manastirit të San Benedetto-s në Ferrara me poetin e portretizuar midis Shën Sebastianit dhe Shën Katerinës së Aleksandrisë ; # detaj i afreskut nga Giorgio Vasari me Hyrjen Triumfale në Firence të Leo X (Firence, Palazzo Vecchio, 1555-1563) ; # busti prej mermeri nga Prospero Sogari Spani i njohur si Clemente, krijuar rreth vitit 1572 me porosi nga Agostino Mosti për varrin e parë të poetit në San Benedetto në Ferrara (Ferrara, koleksion privat) ; # [5.-8.] katër medalje të prera në nder të tij me në anën e pasme ose Rënien e Faetonit, ose pamjen e nepërkës me gjuhën e prerë, ose pamjen e kosheresë në flakë dhe bletëve që ikin . Njëra prej tyre është vepër e Domenico Poggini-t (rreth vitit 1570). Në vitin 1612,Alessandro Nani skaliti bustin prej mermeri për varrin e dytë të poetit në Bazilikën e San Benedetto-s në Ferrara. Busti,së bashku me të gjithë monumentin funerar,pjesë e të cilit është,tani ruhet në Palazzo Paradiso në Ferrara,ku ndodhet Biblioteka Bashkiake Ariostea. Gjatë shekullit të tetëmbëdhjetë,u bënë gravura varrimi me portretin e poetit,të vendosura në fillim të botimeve të Veprave të tij(Venecia, Orlandini,1730;Venecia,Pitteri, 1741;Arezzo,Bellotti,1756; Venecia,Zatta, 1772;Birmingham,Baskerville, 1773).Ikonografia e shekullit të nëntëmbëdhjetë e Ariostos përfshin: # Portret i gdhendur nga Francesco Rosaspina, i bërë për botimin e Jeta e M. Lodovico Ariosto nga Girolamo Baruffaldi jr. (Ferrara, Bianchi e Negri, 1807) ; # Portret i gdhendur nga Raffaello Morghen bazuar në një vizatim të Pietro Ermini, krijuar për botimin e Furioso, Piza, Tipografia della Società Letteraria, 1809; # Statujë mermeri me gjatësi të plotë, vepër e Francescos dhe Mansueto Vidoni nga viti 1833, e vendosur në një kolonë të Rilindjes në qendër të Piazza Ariostea në Ferrara; # bust mermeri nga Gustav Blaeser (rreth vitit 1851, Potsdam, Parku Charlottenhof); # medalje e prerë nga Niccolò Cerbara (para vitit 1869); # medalje e prerë nga Adolfo Pieroni (1874); # Bust mermeri nga Angelo Conti (rreth 1875, Shkolla e Mesme Shtetërore Ludovico Ariosto) . Në shekullin e njëzetë është e rëndësishme statuja prej mermeri në gjatësi të plotë,vepër e Riccardo Secchi-t(1916, Reggio Emilia, Parco del Popolo). == Ludovico Ariosto dhe Ferrara == <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> <<Ju jo vetëm që keni dhënë këto shenja të lojërave të ardhshme, por edhe e keni vënë në veprim poemën për djalin dhe Thysbesin, dhe i keni lidhur këmbët e vogla të pjekura para kohe me një çizme.» (Gabriele Ariosto, Epicedio in morte del fratello, vargjet 221-223) . Edhe pse ka shumë rrugë dhe sheshe kushtuar poetit si në qytetet italiane(si [[Roma]] <ref>{{Cite web |title=AULE (VIA ARIOSTO) |url=https://web.uniroma1.it/i3s/node/9174}}</ref> )ashtu edhe në ato të huaja(si [[Parisi]] <ref>{{Cite book |title=Dictionnaire historique des rues de Paris |publisher=Éditions de Minuit |year=1963 |edition=settima |volume=1 |page=109 |language=fr}}</ref> ),Ferrara është vendi që i ka bërë homazhet më të mëdha Ariostos.<ref>{{Cite web |last=Francesco Scafuri |title=Sulle tracce di Ludovico Ariosto |url=https://comunebookferrara.it/wp-content/uploads/ebook/sulletraccediludovicoariosto.pdf |publisher=[[Ferrara|Comune di Ferrara]]}}</ref> === Vende dhe monumente === Shtëpia e Ludovico Ariosto ndodhet në rrugën me të njëjtin emër,një kryqëzim i Viale Cavour që fillon nga kryqëzimi ku ndodhet Palazzo dell'Aeronautica dhe përveç shtëpisë së poetit,selia e rektoratit të universitetit ndodhet atje që nga viti 2015.Poeti e përshtati atë pasi e bleu nga familja e Bartolomeo Cavalieri <ref>{{Sfn|Folin|pp. 71–73}}.</ref>dhe i atribuohet Girolamo da Carpi-t .Këtu ai jetoi vitet e tij të fundit me djalin e tij Virginio dhe gruan e tij Alessandra Benucci,nga viti 1528 deri në vdekjen e tij,dhe iu përkushtua përfundimit të poemës së tij më të famshme,Orlando furioso. Piazza Ariostea,e lindur me Addizione Erculea me emrin origjinal ''Piazza Nuova'' dhe më pas për një periudhë të shkurtër e quajtur edhe ''Piazza Napoleone'',iu dedikua përfundimisht poetit.Në kolonën në qendër të saj, që nga 25 nëntori 1833,u vendos një statujë e poetit.Sheshi përdoret për ngjarje të ndryshme,përfshirë Palio di Ferrara.Monumenti i Ludovico Ariostos ndodhet në qendër të Piazza Ariostea,në kolonën [[Rilindja|e Rilindjes]] që mbështet statujën e skalitur nga Francesco Vidoni bazuar në një dizajn nga Francesco Saraceni.Është bërë me gur Custoza nga Vicenza dhe i nënshtrohet restaurimeve të herëpashershme,i fundit prej të cilave filloi në vitin 2019. <ref>{{Cite web |date=23 novembre 2018 |title=Restauro del monumento di piazza Ariostea: aggiornamento sulle operazioni di cantiere relative alla statua dell'Ariosto - FOTO |url=https://www.cronacacomune.it/notizie/35077/previsto-per-mercoledi-21-novembre-lo-spostamento-a-terra-della-statua-dellariosto.html}}</ref> Biblioteka bashkiake e Ariosteas është biblioteka kryesore e qytetit,më parë një kënaqësi e Estense dhe e quajtur ''Palazzo Paradiso'',atëherë selia universitare për Universitetin e Ferrarës, kujton Arioston në emrin e saj.Shtëpitë e Ariostos ose Ariostis,të cilat nuk janë gjithmonë të lidhura drejtpërdrejt me poetin,por me familjen e tij,dhe ndodhen në dy rrugë të qytetit,Via del Carbone dhe Via Giuoco del Pallone.Në të parën mund të shihni pallatin që i përkiste Lippa Ariosti, gruas së Obizzo III d'Este dhe një pllakë mermeri përkujton familjen dhe raporton dy vargje nga poeti.Në të dytin,në numrin 31,është pallati i shekullit të 15-të i Brunoro Ariosti-t,xhaxhait të Ludovico-s,i cili ishte edhe shtëpia e poetit.Këtu,Ludovico kompozoi një pjesë të draftit të parë të Orlando Furioso.Katër apartamente në pallat janë bërë pronë e Fondacionit Elisabetta Sgarbi .Varri i Ludovico Ariosto-s është monumenti funeral i ngritur shumë vite pasi eshtrat e poetit u transferuan në San Benedetto me iniciativën e Agostino Mosti-t.Ky monument u zëvendësua më vonë nga një i dytë,shumë më i pasur dhe më imponues,ende në të njëjtën ndërtesë fetare.Pas pushtimit të Ferrarës nga trupat franceze gjatë epokës [[Napoleon Bonaparti|Napoleonike]] dhe shtypjes pasuese të shumë kishave dhe manastireve,shpesh të lidhura me kërkesën e veprave të artit ose orendive të çmuara,monumenti,me urdhër të Gjeneral Sextius Alexandre François de Miollis,u zhvendos në Palazzo Paradiso,ku ruhet.Shkolla e mesme Ariosto është një institucion arsimor historik në qytet,e themeluar më 3 dhjetor 1860 si Shkolla e Mesme Mbretërore Shtetërore dhe kushtuar poetit në vitin 1865.Shkolla u ndoq edhe nga shkrimtari [[Giorgio Bassani]] . === Epigrafe === <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> <<<Gjuhë vulgare, e përzier me latinishten është barbare dhe keq e kultivuar; por me lojëra mund të krijohet një histori më pak e trishtueshme.>>> Shumë mbishkrime në Ferrara e përmendin poetin.Në kishën e San Benedetto-s,një pllakë kujton se ishte vendi i dytë i varrimit të Ariosto-s. Menjëherë pas vdekjes së tij,ai u varros në një dhomë të vogël në manastirin aty pranë,vetëm për t'u transferuar në ndërtesën fetare vite pas përfundimit të saj,në vitin 1573.Në fillim të Corso Ercole I d'Este, mbishkrimi u vendos nga Ferrariae Decus,pranë Kështjellës Estense,në fasadën e Palazzo della Borsa.Në shkallët e mëdha të Palazzo Paradiso,ish-selia e Universitetit të Ferrarës,dhe në fasadën e Bashkisë së Ferrarës,në anën e Volto del Cavallo.Përpara mbishkrimit është një kolonë e ndërtuar me gurë varresh nga varrezat hebraike të qytetit,mbi të cilën qëndron statuja e Dukës së parë të Ferrarës,Borso d'Este .Në shtëpinë e Pandolfo Ariostos,në Via del Carbone ku,përveç kësaj, ndodhet edhe shtëpia ku jetoi Lippa Ariosti, e përmendur nga poeti në Këngën XIII të Orlando Furioso. Në Magna Domus,shtëpia e Ariostos në Via Giuoco del Pallone në qoshe me Vicolo del Granchio.Ndodhet jo shumë larg kishës së San Gregorio Magno dhe është ndër ndërtesat më interesante në zonë,e cila në shekullin e 20-të u bë pjesë e shtëpive Cavallini-Sgarbi.<ref>{{Cite web |title=La famiglia Sgarbi apre le porte della propria casa |url=https://www.estense.com/?p=573640}}</ref> == Botimet e veprave == * Mbi satirat dhe rimat e Ludovico Ariosto Hyjnor, Librat II. Me shënime nga Paoli Rolli, ..., redaktuar nga Paolo Rolli, Abramo Vandenhoek, 1760. •Satira, redaktuar nga Giovanni Gaspare Orelli, Orell, Fuessli dhe Comp., 1842. •Orlando Furioso dhe Five Cantos - Volume Two, redaktuar nga Remo Ceserani dhe Sergio Zatti, UTET, 2006, <nowiki>ISBN 88-02-07472-0</nowiki>. •Letrat e Ludovico Ariosto me një parathënie historiko-kritike, dokumente dhe shënime të redaktuara nga Antonio Cappelli, të redaktuara nga Antonio Cappelli, e treta, Milano, Ulrico Hoepli, 1887. •Orlando Furioso: nga M. Lodovico Ariosto (me pesë kanto; botuar nga Andrea Rubbi), Venecia, Antonio Zatta dhe djemtë, 1785, OCLC 456819990 •Rimat e M. Lodovico Ariosto nuk shihen më: dhe janë shtypur rishtas me kërkesë të Jacopo Modaneae, domethënë, sonete, madrigale, këngë, strofa, kapituj. Në Venecia:, MD XLVI [1546], Jacopo Modanese me privilegjin e Papës Suprem dhe të Senatit të shkëlqyer Venedik, MD XLVI [1546], OCLC 204746655. •Satirat e M. Lodovico Ariosto ... Me dy satira që nuk shihen më, redaktuar nga Anton Francesco Doni, Venecia, Gabriel Giolito de Ferrari, 1550, OCLC 5567434059 •Minor Works, redaktuar nga Cesare Segre, Milan, R. Ricciardi, 1965, OCLC 845011934. •Ludovico Ariosto, Orlando Furioso, Me një hyrje dhe koment nga Piero Nardi, redaktuar nga Piero Nardi, Milan, Mondadori, 1966, OCLC 6228406499, SBN T0018730929 •Satira, redaktuar nga Emilio Russo, Romë, Edizioni di Storia e Letteratura, 2019. == Shënime == ; Shënime ; 1. ^ Origjina e marrëdhënies së ngushtë me zotërinë e Ferrarës daton që nga Lippa Ariosti, vajza e Jacopo Ariosti-t, një fisniku bolonjez, i cili në vitin 1347, në shtratin e vdekjes, u martua me Obizzo III d'Este. Shih Baruffaldi, f. 10-11. 2. Një përjashtim është një De vellere aureo nga 1509. 3. Një lachelino në versionin Ferrara. 4. ^ Në versionin e Ferrarës, teksti paraqet një prolog të ri, një prani më të madhe të Lachelinusit dhe tre skena të fundit në të cilat ai ndëshkohet dhe tallet më tej. 5. ^ Sipas disave, ekspozita ishte vendosur dhe propozuar nga Balbo në vjeshtën e vitit 1931. Për ta bërë këtë, drejtori i Arteve të Bukura Arduino Colasanti u aktivizua menjëherë, përveç Nello Quilici dhe Renzo Ravenna të besuar. Shih Antonella Guarnieri, f. 40. 6. PRESIDENCË E FESTIMIT: SHKËLQËSIA E TIJ ITALO BALBO, PRESIDENT AKTUAL; RENZO RAVENNA, KRYETARI I BASHKISË SË FERRARA-S, NËNPRESIDENT AKTUAL. Shih Ekspozitën e Pikturës Ferrarese, faqja e tretë pa numër. 7. Accademia degli Intrepidi e kishte blerë ndërtesën nga familja Este, e cila e përdori atë si hambar. Shih Teatro degli Intrepidi, në museoferrara.it. URL-ja u qas më 23 shkurt 2023 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 mars 2020).<templatestyles src="Citazione/styles.css" /> ; Burimet ; 1. abc Bruscagli, f. 358. 2. Ferrara.Po.Cattedrale.Corte, fq 201-216. 3. Orlando i tërbuar: l'ottava rimate, në internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 4. Arnaldo Soldani, Matja në Kaos: Oktava e Ariostos, në treccani.it, 5 dhjetor 2016. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 20 mars 2020). 5. Bruscagli, f. 354-355. 6. Ludovico Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 7. abcdef Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 8. Gustavo Chiesi, Provincat Modena dhe Reggio Emilia, në Gustavo Strafforello, La Patria, Gjeografia e Italisë, vëll. 23, Torino, Unione Tipografico-Editrice, 1902, f. 237, fig. 30. 9. Satira, f. 7 10. Boçe pishe, f. 11. 11. Garofalo, f. 16. 12. Reggio Emilia19, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 13. Ginguené, f. 7. 14. Francesco Scafuri dhe Sandra Sarasini (red.), Plani i Rizhvillimit për Zonën Ex Sant'Anna (PDF), në comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 15. Ndërhyrjet pas tërmetit fillojnë në ish-manastirin e Santa Caterina, në ferrara24ore.it. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 16. Gerolamo Melchiorri, fq 39-40. 17. nga Rovigo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 18. Qyteti i Trëndafilave, në venetograndeguerra.it. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 11 tetor 2020). 19. ab La Magna Domus në numrin 319, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 janar 2020). 20. Baruffaldi, f. 50-51. 21. nga Ludovico Ariosto, su museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 22. nga Ferrara, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. (Arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 23. Baruffaldi, f. 56. 24. abcdef Bruscagli, f. 297. 25. nabcdefghijklmnopqr Natalino Sapegno, ARIOSTO, Ludovico, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 26. abcd Modena, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 27. Baruffaldi, f. 19. 28. Gjykata e Katedralës së Ferrarës, f. 318-319. 29. Baruffaldi, f. 71. 30. Roberta Fabozzi, “Ariosto dhe Komedia: Vështrime të Jetës së Përditshme”, në lacooltura.com, 14 maj 2015. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 10 gusht 2020. 31. ^ Satira, f. 47 «pas shumë kontrastesh», rreshtat 161-162. 32. Baruffaldi, f. 73. 33. Piero Nardi, f. 11. 34. Bruscagli, f. 298. 35. ^ a b Ariosto, Ludovico, su sapere.it, Sapere. Marrë më 23 shkurt 2024. 36. Satira, f. 47-48. 37. Kidwell, f. 18. 38. Carducci, f. 133. 39. Pietro Bembo, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 40. Ferroni, f. 284. 41. Baruffaldi, f. 131. 42. Rosanna Alhaique Pettinelli, "Vijat e kritikës së Ariostos nga viti 1950 deri më sot," në ilponterivista. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 43. II Mauriziano, në comune.re.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 44. Baruffaldi, f. 118. 45. Baruffaldi, f. 97-98. 46. ​​Luisa Bertoni Argentini, ARIOSTO, Galasso, në Fjalori biografik i italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 47. Alessandro Ariosto, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 48. Baruffaldi, f. 98-103. 49. (EN) Giovanni Aquilecchia, "Ludovico Ariosto," në Enciklopedinë Britannica. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 korrik 2020). 50. ab Baruffaldi, fq 230-231. 51. Baruffaldi, f. 103-105. 52. Ippolito d'Este, në InternetCulturale. URL-ja u qas më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019) 53. Baruffaldi, f. 117-118. 54, abc Bruscagli, f. 299. 55. Me Ariosto dhe Boiardo në zonën e Reggio Emilia-s, në culturaitalia.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 56. Baruffaldi, f. 119. 57. Satira, f. 49, rreshti 238. 58. abc Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 1. 59. Coluccia, f. 14. 60, abcdefg Langella, Frare, Gresti, Motta, f. 2. 61, Baruffaldi, f. 129-134. 62. abc Cassariat, në Treccani.it - ​​Enciklopedi Online, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 63. Ludovico Ariosto, Vepra të vogla, redaktuar nga Cesare Segre, në serinë Letërsia Italiane - Histori dhe Tekste, Milano-Napoli, Riccardo Ricciardi, 1954, f. 297. 64. Suppositis, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 65, abc Bruscagli, f. 300. 66. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Virginiot, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 67, nga Stefania De Vincentis, Casa di Orsolina, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 9 janar 2020). 68. Baruffaldi, f. 139. 69. Korniani, f. 34. 70. Baruffaldi, f. 139-140. 71. Walter Binni, "Letrat" ​​dhe "Satirat" e Ariostos në Zhvillimin dhe Krizën e Rilindjes, 1978. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 72. Satira dhe rima, f. 116. 73. Baruffaldi, f. 144. 74. Satira, f. 21. 75. Gaspare De Caro, BENTIVOGLIO, Ermes, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 76. Tiziano Ascari, CANTELMO, Sigismondo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1975. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 77. abcd Bruscagli, f. 301. 78. Pieri, f. 400. 79. Baruffaldi, f. 145-153. 80. Alessandra Benucci, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 81. Remo Ceserani, BENUCCI, Alessandra, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1966. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 82. Baruffaldi, f. 161. 83. Dorigatti, f. 31-32. 84. nga Baruffaldi, f. 170. 85. Baruffaldi, f. 169. 86. Baruffaldi, f. 174. 87. Bruscagli, f. 302. 88, abcde Bruscagli, f. 304. 89. Baruffaldi, f. 177-178. 90. Baruffaldi, f. 181. 91. Baruffaldi, f. 180. 92. abcdefgh Bruscagli, f. 303. 93. ^ a b Vizatim - Projekt skenografik për Suppositi të Ariostos - Raffaello Sanzio - Firence - Galeria Uffizi - Kabineti i Vizatimeve dhe Printimeve - inv. 560 A-252A, në lombardiabeniculturali.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 qershor 2020). 94. Baruffaldi, f. 181-182. 95. Ariosto Ludovico, II Negromante, në Biblioteca Italiana Zanichelli, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 96. Baruffaldi, f. 183-184. 97. Baruffaldi, f. 185-186. 98. NË KËSHTJELLËN ARIOSTESCA TË CASTELNUOVO GARFAGNANA, në ingarfagnana.org. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL origjinale më 13 shtator 2019). 99. abcd Kjo referencë është përkufizuar në një gjedhe ose tjetër bllok të prodhuar dhe tani mund të parashihet vetëm me përpunuesin e burimit. 100. Baruffaldi, f. 186. 101. Baruffaldi, f. 187-188. 102. Baruffaldi, f. 189. 103. Rocca Ariostesca, në museionline.info. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 8 tetor 2020). 104. Baruffaldi, f. 189-192. 105. Chiara Quaranta, PISTOFILO, Bonaventura, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2015. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 106. Satira, f. 50. 107. Francesco Avventi, fq 184-185. 108. Baruffaldi, f. 192-193. 109. Baruffaldi, f. 195-196. 110. ^ Melzi, f. 108. 111. Për Tiziano Ascari, CAVALIERI, Bartolomeo, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 22, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024, 112. Migrimet në Internet, në ottocentoferrarese.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 113.^ a b c Luciano Chiappini, "Shtëpia e Vogël e Ludovico Ariosto," në Ferrara Art and Culture. Marrë më 23 shkurt 2024. 114.Baruffaldi, f. 198-199. 115.Shtëpia e Ludovico Ariosto-s, mbi artin dhe kulturën e Ferrarës. URL e aksesuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 13 prill 2020). 116. Shtëpia e Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 shkurt 2020). 117. Shenja e Ariostos(PDF), në asmo.beniculturali.it. URL e konsultuar më 23Shkurt 2024. 118.Baruffaldi, f. 200-201. 119.ab Teatro di Sala Grande di Cortet, në museoferrara.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 120. Ferrara. Gjykata e Katedrales, f. 321. 121. Baruffaldi, f. 202-203. 122. Baruffaldi, f. 313-315. 123. Baruffaldi, fq 200, 206. 124. Baruffaldi, f. 207. 125. Baruffaldi, f. 208. 126. Baruffaldi, f. 210-211. 127. Antonio Venetus, TË NDRYSHME Redaktuar nga ANTONIO VENETUS, në Engjëlli i Verolës, Nr. 11, Nëntor 1976, f. 19–20. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 128. Baruffaldi, f. 213-215. 129. Baruffaldi, f. 217-219. 130. ab Orlando i tërbuar: gjeneza dhe historia editoriale, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2020). 131. Baruffaldi, f. 228-229. 132. Claudio Maria Goldoni, f. 93. 133. Luciano Chiappin, fq 263-265. 134. Baruffaldi, f. 220. 135. Marco Guazzo, Histori nga Z. Marco Guazzo të të gjitha ngjarjeve të denja për t’u kujtuar që ndodhën në botë nga viti 1524 deri në ditët e sotme, me shumë gjëra që kanë arritur së fundmi në vende të ndryshme në vepër, dhe në fund, të cilat nuk janë ribotuar së fundmi në të tjerat, Venecia, Gabriele Giolito de' Ferrari, 1546, f. 148. 136. Stefano Gionta, Fleta e kronikave të Mantuas, Mantua, Fratelli Negretti, 1844, fq 117-118. 137. Baruffaldi, f. 221-228. 138. Baruffaldi, f. 227. 139. Ludovico Ariostos, su letteraturaitaliana.net. URL e konsultuar më 4 maj 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 140. Baruffaldi, f. 237. 141. Katalanisht, f. 632-634. 142. Baruffaldi, fq 239-240. Ky gabim, me origjinë nga Përmbledhja e Gian Battista Pigna, raportohet gjithashtu në gurin e varrit: OBIIT ANN SAL M D XXXIII VIII IDVS IVNII 143. Baruffaldi, f. 236-237. 144. Baruffaldi, f. 240-241. 145. Baruffaldi, f. 241-242. 146. Bashkia Ferrara. Giovanni Battista Aleotti, Monument funeral për Ludovico Ariosto, në ww3.comune.fe.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 147. Baruffaldi, f. 246-247. 148. Kur hiri i Ariostos përfundoi në Universitet, në lanuovaferrara.gelocal.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 149. Ferroni, f. 285-286. 150. Baruffaldi, f. 248-249. 151. Monument funerali për Ludovico Ariosto, në museoferrara.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 152. Dino Mancini, Ludovico Ariosto në leksionet e profesor Don Dino Mancini në Fermo, redaktuar nga Carlo Tomassini, 31 korrik 2012. 153. Pietro Bembor, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 25 dhjetor 2019). 154. Bruscagli, f. 205. 155. (EN) Etimologjia Online: Humanist, su etymonline.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 156. Andrea Rubbi. 157, abcd Carmina: caratteristiche generalite, su internetculturale.it. URL-ja e konsultuar më 25 maj 2020. 158. ab Langella, Frare, Gresti, Motta, fq 1-2. 159. Ludovico Ariosto: Vepra të Vogla. Intelektuali dhe Gjykata, në storiadellaletteratura.it. Marrë më 26 maj 2020 (arkivuar nga origjinali më 24 prill 2021). 160, mbi Rime, su internetculturale.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024. 161. Ciro Gianluigi Barbato, "Rimat e Ariostos: Natyraliteti i Dashurisë së Oborrit", në lacooltura.com. Marrë më 23 shkurt 2024. 162. Jacopo Modanese. 163. Giorgio Busetto, COPPA, Jacopo, i quajtur Jacopo Modeneset, nëFjalor Biografik i Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1983. Marrë më 23 shkurt 2024. 164. ^ Bruscagli, fq 298-299. 165. Davie, f. 488-489. 166, abcd Bruscagli, fq 299-300. 167. ab Bruscagli, fq 315-316. 168. Ariosto Ludovico, Le Commedie die, su dizionaripiu.zanichelli.it, 30 janar 2011. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 169, abcd Tina Matarrese, Ariosto, Ludovico, në Encyclopedia of Italian, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2010. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 170. Alberto Casadei, Ariosto, Ludovico, në Enciclopedia machiavelliana, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2014. URL konsultuar më 23 shkurt 2024. 171. Palazzo Ducale, në museoferrara.it. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 28 janar 2021). 172. Tragjedia e Thisbes, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 173. abcd La Cassaria, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 174. Cesare Segre, f. 297. 175, abcde | Supozime, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 176. "Supposition," në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. Marrë më 23 shkurt 2024. 177. Ariosto, Ludovico, The Suppositi, on dizionaripiu.zanichelli.it. URL-ja u konsultua 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021). 178. Coluccia, fq. 21 dhe 129. 179. ab II Negromante, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 180. Coluccia, f. 162-163. 181. Coluccia, f. 164. 182. Rinaldo Ariosto, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 10 tetor 2020). 183, abcd | Studentë, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 184, ab Coluccia, fq 133-155. 185. Coluccia, f. 140-142. 186. Mario Quattrucci, ARIOSTO, Gabriele, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 187. Studentët / Ludovico Ariosto, su teatrostabiletorino.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 9 tetor 2020). 188. Coluccia, f. 136-140. 189. Coluccia, f. 16. 190, nga La Lena, në internetculturale, it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 191. ^ a b Ludovico Ariosto La Lena (PDF), su comune.fe.it. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 18 tetor 2020). 192. Coluccia, f. 222. 193. Letër drejtuar Dozhës së Venedikut, në archilet.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 194. "Letrat e Ludovico Ariosto," në liberliber.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 5 gusht 2019). 195, nga Epistolografiate, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 3 qershor 2020). 196. Letra nga Kufiri (1522-1525): AKTIVITETI ZYRTAR I MESSER-IT Titull LUDOVICO ARIOSTO NË GARFAGNANA PËRMES LETRAVE@, su academia.edu. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 2 maj 2021). 197. ^ Cappelli, f. 20-22. 198, abc Obizzeide, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2019). 199, Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 313. 200. ab Krahë dhe dashuri: një martesë e guximshme e kënduar nga Ariosto, në messaggeroveneto.gelocal.it. URL, konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 16 tetor 2020). 201. Stefano Jossa, "Ariosto, II Mulino," në jstor.org. Marrë më 23 shkurt 2024. Arkivuar nga origjinali më 2 maj 2021. 202. ^ a b c Orlando Furioso, su treccani.it, Romë, Istituto dell'Enciclopedia Italiana. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 20 nëntor 2015). 203. Orlando Furioso, f. 61. 204. Bruscagli, f. 313. 205. Bruscagli, f. 313-314. 206. Bruscagli, f. 307-310. 207. Orlando Furioso: Tema thelbësore, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 208. Bruscagli, f. 305-306. 209. VINCIGUERRA, Antonio, në Enciklopedinë Italiane, Romë, Instituti e Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 210.ab Satira: Zanafilla dhe Historia Editoriale, në internetculturale.it. URL Marrë më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 211, nga Gjovenale, në internetculturale.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 212, nga Alessandro Cane, "Satirat" e Ariostos: Hyrje, në oilproject.org, OilProject. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 12 prill 2018). 213. Bruscagli, f. 301-303. 214. Anton Francesco Doni. 215. Erbolato, në Treccani.it - ​​​​Vocabolario Treccani në internet, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 216. Ariosto, Ludovico: Erbolato, su dante.di.unipi.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 12 shkurt 2009). 217. ^ (EN) Dennis Looney, Dialogu i Ariostos me Autoritetin në Erbolato, su muse.jhu.edu. URL e konsultuar më 27 2020. 218. Nicolini da Sabbio, Pietro, në iccu.sbn.it. URL e konsultuar më 27 2020 (e arkivuar nga origjinali më 24 maj 2016). 219. L'Erbolato, në internetculturale.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga origjinali më 3 qershor 2020). 220. Chines, Forni, Ledda, Menetti, f. 312. 221. Stefano Lolli, Kryetari i Bashkisë Hebre, su rivista.fondazionecarife.it, Carife, 2006. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 222. Në festimet e Ludovico Ariosto në Ferrara, Italia rimerr me një titull të ripërtërirë lavditë shpirtërore të Rilindjes që i dhanë dritë dhe mësime botës, në YouTube, Istituto Luce Cinecittà, maj 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 223. Ferrara. Festimi i katërqindvjetorit të Ariostos përfundoi në prani të Madhërisë së Tij Mbretit. YouTube, Istituto Luce Cinecittà, tetor 1933. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 224. Antonella Guarnieri, fq 40-41. 225. Rëndësia e Ariosto-s, duke kujtuar "Oktava e Artë", në fe.camcom.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga fudorininala më 17.00.2016) 226. Biblioteka e Via Senato - Milano (PDF), në bibliotecadiviasenato.it, korrik/gusht 2016. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 227. (EN) Gabriella Bosano, Jehona e njëqindvjetorit Ariostean, në jstor.org, Shoqata Amerikane e Mësuesve të Italishtes. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 228. ^ Andrea Emiliani, 1933-viti XI, su rivista.fondazionecarife.it, Dhjetor 2003. URL-ja u konsultua më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 27 nëntor 2020). 229. Silvana Onofri, Giorgio Bassani sui banchi di scuola violettanet.it, Liceo Ariosto. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (arkivuar nga origjinali më 16 janar 2021). 230. Renato Jannucci, f. 120. 231. nga Gaetano Tumiati, Oktava e Artë, su rivista.fondazionecarife.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 232. Komiteti Ariosto i Oktavës së Artë, Ferrara, Oktava e Artë: Jeta dhe Vepra e Ludovico Ariosto, në books.google.it. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 1 tetor 2020). 233. Oasi Isola Bianca, në ferraraterraeacqua.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 234. Italo Zicári, BARUFFALDI, Girolamo, i riu, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Romë, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1970. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. 235. Baruffaldi, Girolamor, su manus.iccu.sbn.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 236. Patrizio Fausti, Angelo Farina, Roberto Pompoli dhe Paolo Fabbri, Teatro degli Intrepidi i Giovan Battista Aleotti ringjallet përmes teknikave të reja të akustikës virtuale, në academia.edu. 237. Baruffaldi, f. 264. 238. Landon. f. 441-442 239. Bowden, f. 423-424. 240. Marco Paoli, Pasqyra e Rilindjes. Lajme mbi portretizimet e Ariosto-s nga Titian dhe Dosso, Lucca, Pacini Fazzi, 2015, fq. 79-107. 241. ^ Shihni gdhendjen në dru në traktatin mbi Banketet nga Cristoforo di Messisbugo, i cili i është kushtuar Alfonso I dhe pastaj Ercole II, ku oborri i Este-s është përshkruar me të ftuarit të gjithë të veshur me armatura dhe shpata (Cristoforo di Messisbugo, Banchetti. Composizioni di vivande, et apparecchio generale, Ferrara, G. Buglhat dhe A. Hucher, 1549). 242. C. Ridolfi, Mrekullitë e artit, I, Venecia, G.B. Sgava, 1648, f. 145. 243. Paoli, f. 101-104. 244. Paoli, f. 43-65. 245. Giorgio Tagliaferro, Ariosto i Titianit (Londër) nuk është Ariosto; dhe askush nuk e di se kush është Barbarigo, në "Venezialtrove", 4, 2005, f. 118-139; A.Mazzotta, Një 'zotëri nga Ca' Barbarigo' nga Titiani në Galerinë Kombëtare, Londër, në "The Burlington Magazine", janar 2012, f. 12-19; ​​B.B. Fredericksen, Portreti i Barbarigo-s i Titianit dhe Lord Darnley, në "The Burlington Magazine", janar 2013, f. 16-18. 246. Paoli, f. 45-56. Ai identifikohet nga ngjyrat e palltos së tij të uniformuar, të cilat kujtojnë ngjyrat heraldike të familjes së tij, dhe nga rruzarja e mbështjellë në dorën e tij të majtë, e cila e identifikon atë si anëtar të një vëllazërie rozare, kur familja Dolfin kishte patronazhin e kapelës në San Domenico di Castello në Venecia, ku u takuan vëllazëritë e para italiane të dedikuara kurorës së devotshme. 247. Paoli, f. 56-58. 248. Giuseppe Agnelli, Portretet e Ariostos, në "Ancient and Modern Art Review", 1922, f. 82-98, fig. në f. 97. 249. Cesare Gnudi, Ariosto dhe Artet Figurative, në Një Zotëri i Mirësjellshëm dhe Më Njerëzor. Një Udhëtim Rreth Ludovico Ariosto, redaktuar nga J. Bentini,Venecia, Marsilio, 1994, fq 13-47. 250. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike Ariosto të mbajtur në shtëpinë e poetit, Ferrara, Tipografia Sociale, 1933, nr. 1. 251. Museum Mazzuchellianum seu numismata virorum doctrina praestantium, I, Venetiis, Typis Antonii Zatta, 1761, fq 209-210 dhe tabela. XXXXVII. 252. Vizatimi përgatitor nga vetë Rosaspina ruhet në një koleksion privat (Marco Paoli, Inedita Rariora I. Një vizatim përgatitor nga Francesco Rosaspina që përshkruan Arioston (1807), në "Rara Volumina", XX, 2013, f. 7-11). 253. Udhëzues-Katalog i ekspozitës ikonografike, nr. 3. 254. ^ KLASAT (VIA ARIOSTO), në web.uniroma1.it. Marrë më 23 shkurt 2024. 255. (FR) Jacques Hillairet, Dictionnaire historique des rues de Paris, vëll. 1, e shtata, Éditions de Minuit, 1963, f. 109. 256. ^ Francesco Scafuri, "Në gjurmët e Ludovico Ariosto" (PDF), su comunebookferrara.it, Comune di Ferrara. Marrë më 23 shkurt 2024. 257. Folin, f. 71-73. 258. Restaurimi i monumentit në Piazza Ariostea: përditësim mbi operacionet në kantierin e ndërtimit në lidhje me statujën e Ariostos - FOTO, në cronacacomune.it, 23 nëntor 2018. URL-ja e konsultuar më 23 shkurt 2024 (e arkivuar nga URL-ja origjinale më 7 gusht 2020). 259. Familja Sgarbi hap dyert e shtëpisë së tyre, në estense.com. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024.{{Clear}}<<<Ky popullaritet midis lexuesve, madje edhe më kërkuesve, nuk u mohua nga botimet pasuese, të viteve 1521 dhe 1532, të cilat, në të vërtetë, duke u larguar nga ngjyra e gjallë gjuhësore komunale e të parit dhe duke u përshtatur me një ideal të toskanizmit të rreptë, të homogjenitetit të përsosur dhe rafinimit shprehës, iu përgjigjën me një kohë të veçantë hedonizmit gjuhësor" (Segre) të shekullit, shijes së tij gjithnjë e më të theksuar për euritmi dhe bukuri formale. Aq shumë saqë në fund të shekullit të gjashtëmbëdhjetë Torquato Tasso [...] duhej të pranonte se Furioso "lexohet dhe rilexohet nga të gjitha moshat, nga të gjitha gjinitë, njihet në të gjitha gjuhët, pëlqehet nga të gjithë, lavdërohet nga të gjithë, jeton dhe ripërtërin përgjithmonë në famën e tij dhe fluturon me lavdi përmes gjuhëve të vdekatarëve".>>> == Bibliografia == * Girolamo Baruffaldi, Jeta e Z. Lodovico Ariosto shkruar nga Abati Girolamo Baruffaldi, bibliotekar i ri publik dhe sekretar i përhershëm i Akademisë Ariosto, Ferrara, vula Pe' Socj Bianchi e Negri. del Seminario, 1807, SBN FERE001440. * Riccardo Bruscagli, Erminia Ardissino; Riccardo Bruscagli; Luigi Surdich; Andrea Battistini, Klasicizmi dhe antiklasicizmi i shekullit të gjashtëmbëdhjetë, në Andrea Battistini (red.), Letërsia Italiane- 1. Nga origjina deri në shekullin e shtatëmbëdhjetë, seria Le vie della civiltà, Bolonja, II Mulliri, 9 tetor 2014, <nowiki>ISBN 978-8815252524</nowiki>,OCLC 900096236. •Giosuè Carducci, Poezi latine të botuara dhe të pabotuara nga Ludovico Ariosto. Studime dhe Kërkime, botimi i dytë, Bolonja, nga Nicola Zanichelli, 1876. * Michele Catalano, Jeta e Ludovico Ariosto-s e rindërtuar nga dokumente të reja, Gjenevë, L.S. Olschki, 1930-1931, OCLC 859631769 * Giuseppe Coluccia, Theatrical Experience of Ludovico Ariosto, Lecce, Manni, maj 2001, <nowiki>ISBN 88-8176-215-3</nowiki>, OCLC 1170540962 * Giovan Battista Corniani, Shekujt e letërsisë italiane pas Risorgimento. 8 (koment nga Giambattista Corniani me shtesa nga Camillo Ugoni dhe Stefano Ticozzi, dhe vazhdoi deri në ditët e sotme nga F. Predari), redaktuar nga F. Predari, Torino, UTET, 1856, OCLC 9554931699. * Davide Dalmas, Ariosto: Apokaliptike dhe Politike, Macerata, Quodlibet, 2024 * (EN) Mark Davie, The Modern Language Review, redaktuar nga Robert J. Rodini, Salvatore Di Maria, vëll. 82, nr. 2, Shoqata e Kërkimeve të Shkencave Humane Moderne, Prill 1987, OCLC 5634653006 * Marco Dorigatti, "Donno Hippolyto da Este". Fytyra e vërtetë e përkushtimit të <<Furioso”, OCLC 8532756522. në Cristina Zampese, Of Ladies and Gentlemen: Around the First Furioso, Milano, Ledizioni, 2018, ISBN 978-88-670-5861-8810. * Giulio Ferroni, Ariosto, Romë, Salerno Editrice, 2008. * Giulio Ferroni, A Historical Profile of Italian Literature, Milano, Einaudi Scuola, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-286-0307-8</nowiki>, OCLC 934286674 * Marco Folin, Ariosto, Arkitekti, në Ariosto's Flights: Orlando Furioso dhe Artet, redaktuar nga Marina Cogotti, Vincenzo Farinella dhe Monica Preti, Milano, Officina libraria, 2016, ISBN 978-88-99765-0514-05, <nowiki>ISBN 978-88-99765</nowiki> LC394765. * Girolamo Garofalo, Një jetë tjetër e M. Ludovico Ariosto, në Orlando Furioso nga M. Lodovico Ariosto, mbi shënimet e autorëve më të famshëm që kanë shkruar për të, dhe mbi shënime të tjera të dobishme dhe simpatike që kanë mbërritur deri tek ne.Kjo përshtypje e zbukuruar, siç mund të shihet në indeksin që vjen pas parathënies., Stefano Orlandini, 1730. * Pierre-Louis Ginguené, Historia e Letërsisë Italiane, përkthim nga B. Perotti, 1826. * Daniel Javitch, Ese mbi Ariosto dhe kompozimi i Orlando Furioso, Piza, Maria Pacini Fazzi, 2012. * Stefano Jossa, Ariosto, Bologna, II Mulino, 2009. * (EN) Letitia Elizabeth Landon, Landon në The New Monthly 1836 - Poezi në The New Monthly Magazine gjatë vitit 1836 nga Letitia Elizabeth Landon (L. E. L.), redaktuar nga Peter J. Bolton, vëll. 46, The New Monthly Magazine, 1836. * Giuseppe Langella, Pierantonio Frare, Paolo Gresti dhe Uberto Motta, Klasikët e Ludovico Ariosto (PDF), në VËLLIMI 1 - Humanizmi dhe Rilindja, pearson.it, Edizioni Scolastiche Bruno Mondadori. * Gaetano Melzi, Bibliografia e Romaneve dhe Poezive Italiane Kalorëse, botimi i dytë, Milano, Paolo Antonio Tosi, 1868. URL e konsultuar më 23 shkurt 2024. * Marco Paoli, Pasqyra e Rilindjes. Detaje të reja mbi portretet e Ariosto të Titian dhe Dosso, Lucca, Pacini Fazzi, 2015, <nowiki>ISBN 978-8865504536</nowiki>. * Piero Pieri (red.), Bassani. Tregime, Ditarë dhe Kronika (1935–1956), Milano, Feltrinelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-07-53033-3</nowiki>. * Giovanbattista Pigna, Jeta e M. Ludovico Ariosto, në Orlando Furioso nga M. Lodovico Ariosto; me shënimet e autorëve më të famshëm që kanë shkruar për të, dhe shtesa të tjera të dobishme dhe tërheqëse, të pasuruara në këtë botim, siç mund të shihet në indeksin pas parathënies, Stefano Orlandini, 1730. * Oktava e Artë: Jeta dhe Vepra e Ludovico Ariosto: Lexime të mbajtura në Ferrara për përvjetorin e katërt të vdekjes së poetit, tekste nga Italo Balbo, Curzio Malaparte, Achille Campanile, Nella Quilici, Filippo Tommaso Marinetti dhe të tjerët, Verona, Mondadori, 1933, OCLC 878351118 * Ekspozita e Pikturës së Rilindjes Ferrareze, Ferrara, Katalogu i Ekspozitës së Pikturës së Rilindjes Ferrareze, Ferrara, Shtypur në Venecia nga C. Ferrari, 1933, OCLC 62622359. * Claudio Maria Goldoni, Estense Atlas - Një mijë vjet në historinë e Evropës - Familja Este në Ferrara, Modena, Reggio, Garfagnana dhe Massa Carrara, Modena, Edizioni Artestampa, 2011, ISBN 978-88-6462, OC061-005 * Luciano Chiappini, Familja Este: Një mijë vjet histori, Ferrara, Corbo Editore, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-8269-029-8</nowiki>, OCLC 469279394. * Renzo Renzi (redaktuar nga), Ferrara 1: The Po, katedralja, oborri nga origjina e tij deri në 1598, shkrime nga Nereo Alfieri, Lanfranco Caretti, Adriano Cavicchi, Adriano Franceschini, Eugenio Garin, Antonio Piromalli, Eugenio Riccomini nga Palogu, preface stampa, 1969 (ribotim i dytë dhjetor 1977), SBN SBL0352343. * Francesco Avventi, Shërbëtori i qytetit: Guide to Ferrara, Ferrara, Pomatelli Tipographer, 1838, OCLC 11792850209, * Gerolamo Melchiorri, Gratë e shquara të Ferrarës nga Mesjeta deri në Bashkim, redaktuar nga Graziano Gruppioni, me një parathënie nga Enrica Guerra, Ferrara, 2G Editrice, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-89248-18-8</nowiki>. * Carla Nocito Serventi Longhi, Një Astolfo Modern, Trento, Muzeu Gianni Caproni, Stampalith, 1994, OCLC 8008389179, SBN TO012625799, * Renato Jannucci, Historia e Ferrarës: Nga Origjina e saj deri në Sot, Ferrara, Libreria Centrale editrice, 1958, OCLC 800011294 == Hyrje të ngjashme == * Ercole I d'Este * Alfonso I d'Este * Hipoliti i Este-s * Kalaja e Ariostos * Universiteti i Ferrarës * Biblioteka Bashkiake e Ariosteas * Mauriziano * Orlando Furioso == Projekte të tjera == <<<Hija e paladinit të madh le të më falë nëse... Zura vendin e tij në shpinën e Hipogrifit me krahë dhe shkova andej-këndej, duke bredhur përreth.>>> (Italo Balbo e krahason veten me heroin e poemës kalorësiake. [229]){{Doppia immagine|orizzontale|Print, B. Dovizi da Babbiena (after R. Sanzio), ca. 1750 (CH 18433787).jpg|198|Niccolo Machiavelli.jpg|200|[[Bernardo Dovizi da Bibbiena]] e [[Niccolò Machiavelli]], a cui Ariosto guardò per le sue ultime commedie, soprattutto ''Il Negromante''}} == Lidhje të jashtme == •Ariosto, Ludovico, në Treccani.it - ​​Enciklopedi Online, Instituti i Enciklopedisë Italiane. •Francesco Torraca, ARIOSTO, Ludovico, në Enciklopedinë Italiane, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1929. •Ariosto, Ludovico, në sapere.it, De Agostini. •Alberto Casadei, Ariosto, Ludovico, në Enciklopedinë Makiaveliane, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 2014. •(EN) Giovanni Aquilecchia, Ludovico Ariosto, në Encyclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. •(EN) Ludovico Ariosto, mbi Enciklopedinë e Shkencës fantastike. •(PT) Ludovico Ariosto, mbi Enciklopedinë Itaú Cultural, Itaú Cultural. •Natalino Sapegno, ARIOSTO, Ludovico, në Fjalorin Biografik të Italianëve, vëll. 4, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1962. •Ludovico Ariostore, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. •Vepra nga Ludovico Ariostor, mbi Liber Liber. •Vepra nga Ludovico Ariosto, në MLOL, Horizons Unlimited. •Vepra nga Ludovico Ariosto, në Open Library, Internet Archive. •Libra audio nga Ludovico Ariosto, në LibriVox. •Vepra rreth Ludovico Ariosto, në Open Library, Internet Archive. •(EN) Bibliografia e Ludovico Ariostote, në Internet Speculative Fiction Database, Al von Ruff. •(EN) Ludovico Ariosto (autor), në Goodreads. •Ludovico Ariosto (personazh), në Goodreads. •Bibliografia italiane e Ludovico Ariostoia mbi Katalogun Vegetti të letërsi fantastike, Fantascienza.com. •(EN) Ludovico Ariosto, në Enciklopedinë Katolike, Robert Appleton Company. Ludovico Ariosto, në Arkivin Historik Ricordi, Ricordi & C. (EN) Partitura muzikore ose libreto nga Ludovico Ariosto, në Projektin Ndërkombëtar të Bibliotekës së Partiturave të Muzikës, Project Petrucci LLC. •(EN) Ludovico Ariosto, në Discogs, Zink Media. •(EN) Ludovico Ariosto, në MusicBrainz, Fondacioni MetaBrainz. •(EN) Ludovico Ariosto, në IMDb, IMDb.com. Arsyet që, midis viteve 1928 dhe 1933, i shtynë autoritetet ferrareze dhe romake të mbështesnin festimet e Oktavës së Artë dhe të Ludovico Ariosto janë të njohura mirë. Roli i Balbos ishte vendimtar: kjo ishte epoka e Kuadrumvirit Fashist, e mbështetur nga një program i përgjithshëm ferrarez dhe este. Një ekspozitë e artit të lashtë mund të kishte bërë shfaqjen e saj kryesore pikërisht atëherë, e miratuar dhe e mbështetur nga Artet e Bukura dhe Bashkia. Por vetë iniciativa e Palazzo dei Diamanti duhet të imagjinohet brenda një projekti shumëplanësh të endur së bashku me forcën e një rindërtimi të shpresuar të qytetit të decentralizuar në vitin 1598: dhe të hequr me dhunë nga historia. (Andrea Emiliani, 1933-Viti XI, në Ferrara - zërat e një qyteti nr. 19, Dhjetor) 2003[230]) [[Skeda:Ludovico Ariosto 1532.jpg|parapamje|Ludovico Ariosto]]   {{Doppia immagine|orizzontale|Print, B. Dovizi da Babbiena (after R. Sanzio), ca. 1750 (CH 18433787).jpg|198|Niccolo Machiavelli.jpg|200|[[Bernardo Dovizi da Bibbiena]] e [[Niccolò Machiavelli]], a cui Ariosto guardò per le sue ultime commedie, soprattutto ''Il Negromante''}}{{Clear}} [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 022v1yyulnkkwe75znxj1qt4kwqd4dg 3 401484 2986366 2026-06-01T15:33:11Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2986366 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=FatlindaKrasniqi}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 1 qershor 2026 17:33 (CEST) avqbql6o63cxr5lrih5lzs4u1h0736c 3 401485 2986367 2026-06-01T15:34:39Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Carlo Goldoni */ 2986367 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Carlo Goldoni]]'' == Përshëndetje, Rialda Bllacaku! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986358|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Carlo Goldoni]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi|Vlerë e madhe vëllimi]] - Referimet shfaqin këtë mesazh kur parametri volume ka vlera me më shumë se 4 shifra apo me simbole të tjera përveç numrave arabë e romakë. Mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1: long volume value|këtu]]. <!-- Pages with reference errors --> * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja|Mungon shtëpia botuese te vendodhja]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoren libra apo enciklopedi nga vitet 1850 që nuk përmbajnë një shtëpi botuese. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: location missing publisher|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2015:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 17:34 (CEST) dw6r9x9nrilwljp1wrcwef66pthpvky 3 401486 2986368 2026-06-01T15:34:49Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Ludovico Ariosto */ 2986368 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Ludovico Ariosto]]'' == Përshëndetje, Stuhi Qosaj! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986359|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Ludovico Ariosto]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2015:34)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 17:34 (CEST) i77iqo43ztbgsp28tdynq5l9bthlph8 0 401487 2986373 2026-06-01T15:56:43Z Indrit kolleshi 187746 Faqe e re: = Indrit Kolleshi = '''[https://telegrafalbania.com/super-gol-nga-indrit-aliu-magji-ne-sunday-league-tirane/ Indrit Kolleshi]''' (lindur më 3 korrik 2006) është një futbollist shqiptar<ref>{{Cite web |last=TELEGRAF ALBANIA |first=TELEGRAF ALBANIA |date=04.05.2026 |title=SUPER GOL nga INDRIT ALIU! Magji në Sunday League Tiranë |url=https://telegrafalbania.com/super-gol-nga-indrit-aliu-magji-ne-sunday-league-tirane/ |url-status=live |website=TELEGRAF ALBANIA |language=sq}}</... 2986373 wikitext text/x-wiki = Indrit Kolleshi = '''[https://telegrafalbania.com/super-gol-nga-indrit-aliu-magji-ne-sunday-league-tirane/ Indrit Kolleshi]''' (lindur më 3 korrik 2006) është një futbollist shqiptar<ref>{{Cite web |last=TELEGRAF ALBANIA |first=TELEGRAF ALBANIA |date=04.05.2026 |title=SUPER GOL nga INDRIT ALIU! Magji në Sunday League Tiranë |url=https://telegrafalbania.com/super-gol-nga-indrit-aliu-magji-ne-sunday-league-tirane/ |url-status=live |website=TELEGRAF ALBANIA |language=sq}}</ref> që luan në repartin ofensiv. Ai konsiderohet një nga talentet e rinj shqiptarë që po zhvillon karrierën e tij në futbollin europian, duke u dalluar për aftësitë teknike, shpejtësinë dhe instinktin para portës. == Jeta e hershme == Indrit Kolleshi lindi më 3 korrik 2006 në Rebstein, në kantonin e St. Gallenit, Zvicër. Familja e tij ka origjinë shqiptare nga Rahovica, komuna e Preshevës. Ai u rrit në Zvicër, ku hodhi hapat e parë në futboll që në moshë të hershme.<ref>{{Cite web |last=TELEGRAF ALBANIA |first=TELEGRAF ALBANIA |date=2026-04-24 |title=SUPER GOL nga INDRIT ALIU! |url=https://telegrafalbania.com/super-gol-nga-indrit-aliu-magji-ne-sunday-league-tirane/ |url-status=https://telegrafalbania.com/super-gol-nga-indrit-aliu-magji-ne-sunday-league-tirane/ |archive-url= |access-date=2026-06-01 |website=Telegraf Albania |language=en-US}}</ref> == Karriera në klube == [https://telegrafalbania.com/i-lindur-dhe-rritur-ne-zvicer-talenti-indrit-aliu-enderron-fanellen-kuqezi/ Kolleshi e nisi karrierën] futbollistike<ref>{{Cite web |last=TELEGRAF ALBANIA |first=TELEGRAF ALBANIA |date=01.05.2026 |title=I lindur dhe rritur në Zvicër, talenti Indrit Aliu ëndërron fanellën kuqezi |url=https://telegrafalbania.com/i-lindur-dhe-rritur-ne-zvicer-talenti-indrit-aliu-enderron-fanellen-kuqezi/ |archive-url=https://telegrafalbania.com/i-lindur-dhe-rritur-ne-zvicer-talenti-indrit-aliu-enderron-fanellen-kuqezi/ |language=sq}}</ref> në moshën pesëvjeçare te FC Rebstein. Më pas u zhvillua në akademitë e grupmoshave të klubit, duke kaluar në kategori të ndryshme deri në nivelin U15. Pas paraqitjeve të mira në futbollin e të rinjve, ai u transferua te Wil U16, ku tërhoqi vëmendjen me performancat e tij në repartin ofensiv. Një nga ndeshjet më të spikatura ishte fitorja 9–1 ndaj Vaduzit, ku realizoi pesë gola dhe kontribuoi me një asist. Më vonë u bë pjesë e St. Gallen U18, ndërsa pas mbushjes së moshës 17-vjeçare u rikthye te Wil U18. Trajnerët e klubit e kanë vlerësuar për potencialin e tij dhe kanë insistuar për rikthimin e tij në skuadër. Kolleshi luan në disa role sulmuese, por pozicioni i sulmuesit qendror konsiderohet më i përshtatshmi për karakteristikat e tij. Ai njihet për driblimet, lojën në ajër dhe goditjet e forta e precize. == Karriera në Gjermani == Gjatë karrierës së tij, [https://www.oranews.tv/sport/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stutt-i1323945 Kolleshi] ka spikatur edhe në futbollin gjerman. Në paraqitjet e fundit <ref>{{Cite web |last=https://kohajone.com/sporti/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |first=https://kohajone.com/sporti/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |date=19 Maj 2026 07:54 |title=KOHA JONE |url=https://kohajone.com/sporti/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |url-status=live |website=KOHAJONE.COM |language=sq}}</ref>me skuadrën e tij në Stuttgart, ai realizoi katër gola në dy ndeshje, duke u kthyer në një nga lojtarët më të dalluar të ekipit. Performancat<ref>{{Cite news |last=KOHA JONE |first=KOHA JONE |title=https://360grade.al/818675/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/ |language=ALBANIA |pages=https://360grade.al/818675/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/ |url=https://360grade.al/818675/indrit-kolleshi-ne-super-forme-talenti-shqiptar-po-shkelqen-ne-stuttgart/}}</ref> e tij kanë tërhequr vëmendjen e trajnerëve <ref>{{Cite web |last=GAZETA DITA |date=Published: April 20, 2026 |title=Talenti shqiptar po pushton Stuttgartin, Indrit Kolleshi protagonist absolut |url=https://gazetadita.al/fundjava-e-legjionareve-tre-futbolliste-kuqezinj-lene-shenje-me-gol-dhe-asiste/ |url-status=live |website=GAZETA DITA |language=sq}}</ref>dhe tifozëve, të cilët e konsiderojnë një nga talentet më premtuese <ref>{{Cite web |last=PIRANJA |first=SYRI TV |date=19 Maj 2026, 13:50 |title=PIRANJAT |url=https://piranjat.al/sport/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stutt-i87013 |url-access=https://piranjat.al/sport/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stutt-i87013 |archive-url=https://piranjat.al/sport/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stutt-i87013 |website=PIRANJA.AL |language=sq}}</ref>shqiptare të brezit të ri. == Stili i lojës == Kolleshi<ref>{{Cite web |last=https://boldnews.al/2026/05/19/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |first=https://boldnews.al/2026/05/19/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |date=https://boldnews.al/2026/05/19/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |title=https://boldnews.al/2026/05/19/indrit-kolleshi-ndez-gjermanine-4-gola-dhe-paraqitje-spektakolare-ne-stuttgart/ |url= |language=sq}}</ref> është një futbollist ofensiv që karakterizohet nga: * Shpejtësia në hapësira të ngushta; * Driblimi dhe kontrolli i topit; * Loja e fortë me kokë; * Goditjet e sakta nga distanca; * Lëvizjet inteligjente pa top. == Jeta personale == Kolleshi ka deklaruar se ëndërron të përfaqësojë një ditë Kombëtaren e Shqipërisë. Futbollisti i tij i preferuar është Lionel Messi, ndërsa skuadra që mbështet është FC Barcelona.<ref>{{Cite web |last=telegraf |date=2026-04-24 |title=INDRIT ALIU, lojtari më i mirë i kampionatit! Performancë spektakolare |url=https://telegrafalbania.com/indrit-aliu-lojtari-me-i-mire-i-kampionatit/ |access-date=2026-06-01 |website=Telegraf Albania |language=en-US}}</ref> fco4512bbz3bu9tadi3ovlyaealggtc 0 401490 2986382 2026-06-01T16:28:57Z Jona Shehuuu 188494 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1357076743|Battle of Kadesh]]" 2986382 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{Dalloje|Battle of Kamdesh}}<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  {{Infobox military conflict | conflict = Battle of Kadesh | partof = the [[Ramesses II#Second Syrian campaign|second Syrian campaign of Ramesses II]] | image = Egypt Abou Simbel6.jpg | image_size = 300px | caption = Depiction of Ramesses II slaying one enemy while trampling another, from a rock-cut relief at [[Abu Simbel]] | date = Year 5 III Shemu day 9 of Ramesses II<br>May 1274 BC<ref>Lorna Oakes, Pyramids, Temples & Tombs of Ancient Egypt: An Illustrated Atlas of the Land of the Pharaohs, Hermes House: 2003, p. 142.</ref> | place = [[Orontes River]], near [[Kadesh (Syria)|Kadesh]] (modern-day [[Lebanon–Syria border]]) | result = Inconclusive<ref name="grimal256"/><ref name="HC080514-rpt"/> | combatant1 = [[Egyptian Empire]] | combatant2 = [[Hittites|Hittite Empire]] | commander1 = {{ubl | [[Ramesses II]] }} | commander2 = {{ubl | [[Muwatalli II]] | [[Ḫattušili III]] | Talmi-Sarruma of [[Aleppo]] }} | strength1 = * 16,000 infantry<ref name="Healy32">M. Healy, ''Qadesh 1300 BC: Clash of the warrior kings'', 32</ref> * 2,000 chariots<ref name="Healy39">M. Healy, ''Qadesh 1300 BC: Clash of the warrior kings'', 39</ref> ** 4,000 charioteers<ref name="Healy32"/> | strength2 = * 15,000<ref>[[Richard Holmes (military historian)|Richard Holmes]], ''Battlefield. Decisive Conflicts in History'', 2006</ref>–40,000<ref name="Healy22">M. Healy, ''Qadesh 1300 BC: Clash of the warrior kings'', 22</ref> infantry (not engaged) * 2,500 chariots<ref name="Healy22"/> ** 9,000–11,100 charioteers<ref name="Healy21">M. Healy, ''Qadesh 1300 BC: Clash of the warrior kings'', 21</ref><ref>{{Cite web |url=https://warfarehistorynetwork.com/2019/01/10/battle-of-kadesh-clash-of-the-chariot-armies/ |title=Battle of Kadesh: Clash of the Chariot Armies |date=10 January 2019}}</ref> | casualties1 = Unknown (presumed heavy)<ref>{{Cite web |url=https://www.historynet.com/battle-of-kadesh.htm |title=Battle of Kadesh |date=31 July 2006}}</ref> | casualties2 = Unknown (~2,000 chariots destroyed)<ref>Siggurdsson, [http://www.burnpit.us/2016/05/battle-kadesh-ramesses-ii-egyptians-fight-hittites-draw ''Battle of Kadesh: Ramesses II, Egyptians fight Hittites to draw''] May 12th, 2016.</ref> | map_type = Syria#West Asia | map_relief = yes | map_label = Kadesh | map_caption = Location within modern-day [[Syria]]##Location within [[Western Asia]] | map_size = 300 }} '''Beteja e Kadeshit''' ishte një konflikt i madh ushtarak në fillim të shekullit XIII p.e.s., midis forcave sulmuese të Ramesses II të Perandorisë Egjiptiane dhe forcave mbrojtëse të Muwatalli II të Perandorisë Hitite. Një vit më parë, Ramsezi II kishte pushtuar provincën fqinje të Amurru. Në lumin Orontes River, ushtritë u përballën me njëra-tjetrën pak më sipër nga Lake Homs dhe pranë fortesës së Kadesh, në zonën që sot ndodhet pranë kufirit ndërmjet Libanit dhe Sirisë Beteja ndodhi në vitin e 5-të të sundimit të Ramsezit II, në ditën e 9-të të muajit III Shemu, e cila sipas kronologjisë standarde egjiptiane daton përgjithësisht në maj të vitit 1274 p.e.s. (sipas kronologjisë së lartë, data vendoset rreth 20 vjet më herët). Kjo është beteja më e hershme e dokumentuar në histori për të cilën njihen hollësi mbi taktikat dhe formacionet ushtarake. Gjithashtu, besohet se ka qenë beteja më e madhe e zhvilluar ndonjëherë me përdorimin e qerreve luftarake, me një numër të përgjithshëm prej rreth 5 000–6 000 qerresh. Pasi u tejkalua në manovrim, u zu në pritë dhe u rrethua nga forcat hitite, Ramesses II udhëhoqi personalisht një sulm përmes radhëve të armikut së bashku me gardën e tij personale. Ata arritën të çanin vijat hitite dhe të shmangnin kapjen ose vdekjen e faraonit. Përfundimi i betejës konsiderohet përgjithësisht një barazim, pasi asnjëra palë nuk arriti një fitore vendimtare. Pas dëbimit të Dinastisë së 15-të të Hyksosëve rreth vitit 1550 p.e.s., sundimtarët e New Kingdom of Egypt u bënë më agresivë në përpjekjet për të rivendosur kontrollin mbi kufijtë e shtetit të tyre. Thutmose I, Thutmose III dhe djali i tij, bashkësundimtari Amenhotep II, zhvilluan beteja nga Megiddo deri në lumin Orontes River, duke u përfshirë edhe në konflikte për kontrollin e Kadeshit. Shumë burime egjiptiane të periudhës rreth viteve 1400–1300 p.e.s. pasqyrojnë destabilizimin e përgjithshëm të Djahy, një rajon në Kanaanin jugor. Gjatë sundimit të Thutmose IV dhe Amenhotep III, Egjipti vazhdoi të humbiste territore në Sirinë veriore në favor të Mitanni. Gjatë fundit të Dinastisë së Tetëmbëdhjetë, Amarna letters tregojnë historinë e rënies së ndikimit egjiptian në këtë rajon. Egjiptianët shfaqën pak interes për këtë zonë deri pothuajse në fund të dinastisë. Horemheb (vdekur më 1292 p.e.s.), sundimtari i fundit i kësaj dinastie, ndërmori fushata ushtarake në këtë rajon, duke filluar më në fund ta rikthente vëmendjen dhe interesin egjiptian drejt kësaj zone Ky proces vazhdoi edhe gjatë Nineteenth Dynasty of Egypt. Ashtu si babai i tij, Ramesses I, edhe Seti I ishte një komandant ushtarak që synonte të rikthente Perandorinë Egjiptiane në fuqinë që kishte pasur gjatë kohës së faraonëve të Dinastisë së Tetëmbëdhjetë, gati një shekull më parë. Mbishkrimet në muret e Karnak Temple Complex përshkruajnë me hollësi fushatat e tij në Kanaan dhe Sirinë e lashtë. Ai mori me vete rreth 20 000 ushtarë, ripushtoi postet egjiptiane të braktisura dhe vendosi garnizone në qytete të ndryshme. Seti I arriti një paqe joformale me hititët, mori nën kontroll zonat bregdetare përgjatë Detit Mesdhe dhe vazhdoi fushatat në Kanaan. Një ekspeditë e dytë ushtarake çoi në pushtimin e Kadesh dhe të mbretërisë së Amurru. Djali dhe trashëgimtari i tij, Ramesses II, mori pjesë në këto fushata së bashku me të atin. Burimet historike tregojnë se Ramsezi II bëri një porosi të madhe armësh një vit përpara ekspeditës që ai do të drejtonte kundër Kadeshit në vitin e pestë të sundimit të tij Në një moment të caktuar, të dy rajonet mund të kenë rënë përsëri nën kontrollin hitit. Ajo që ndodhi saktësisht me Amurru mbetet objekt debati midis historianëve. Hitiologu Trevor R. Bryce sugjeron se, megjithëse Amurru mund të ketë kaluar sërish nën kontrollin e drejtpërdrejtë hitit, është më e mundshme që ajo të ketë mbetur një shtet vasal i Perandorisë Hitite, duke ruajtur njëfarë autonomie, por duke njohur autoritetin e sundimtarëve hititë Pararendësit e drejtpërdrejtë të Betejës së Kadeshit ishin fushatat e hershme të Ramesses II në Kanaan. Në vitin e katërt të sundimit të tij, ai marshoi drejt veriut, në Siri, për të rimarrë kontrollin e Amurru ose, sipas një interpretimi tjetër, për të testuar besnikërinë e shteteve të tij vasale dhe për të shqyrtuar terrenin për beteja të mundshme në të ardhmen. Në pranverën e vitit të pestë të sundimit të tij, në maj të vitit 1274 p.e.s., Ramsezi II nisi një fushatë të re ushtarake nga kryeqyteti i tij, Pi-Ramesses (Qantiri i sotëm). Ushtria egjiptiane kaloi përtej fortesës së Tjaru në rrugën ushtarake të Horusit dhe vazhdoi përgjatë bregdetit që të çonte drejt Gaza. Rimarrja e Amurru ishte motivi i shpallur nga Muwatalli II për marshimin e tij drejt jugut me qëllim për t’u përballur me egjiptianët == Forcat rivale == [[Skeda:Hititas_1300_adC.svg|parapamje|Perandoria Egjiptiane nën Ramsesin II (jeshile) në kufi me [[Hititët|Perandorinë Hitite]] (e kuqe) në kulmin e fuqisë së saj rreth vitit 1279 p.e.s.]] Ramesses II udhëhoqi një ushtri të përbërë nga katër divizione ushtarake: '''Amun''', '''Re''', '''Set''' dhe divizioni '''Ptah''', i cili me sa duket ishte formuar së fundmi Ekzistonte gjithashtu një trupë ushtarake e dokumentuar dobët e quajtur '''nrrn''' (Ne'arin ose Nearin), të cilët mund të kenë qenë mercenarë kanaanitë në shërbim ushtarak ose ndoshta ushtarë egjiptianë. Ramesses II i kishte lënë ata në Amurru për të siguruar portin e Sumurit. Kjo njësi do të luante më vonë një rol vendimtar në Betejën e Kadeshit. Po aq e rëndësishme ishte edhe prania e trupave '''Sherden''', të cilët luftonin në përbërje të ushtrisë egjiptiane. Ky është regjistrimi i parë historik që i përmend ata si mercenarë në shërbim të Egjiptit. Sherdenët do të merrnin një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në historinë e Epokës së Vonë të Bronzit dhe përfundimisht do të shfaqeshin ndër të ashtuquajturit '''Popuj të Detit''', të cilët shkatërruan dhe trazuan rajonet e Mesdheut lindor në fund të Epokës së Bronzit. Në veprën ''Armies of the Pharaohs'' (''Ushtritë e Faraonëve''), historiani Nigel Healy vëren:  Nuk është e mundur të përcaktohet me saktësi madhësia e forcës së qerreve luftarake egjiptiane në Kadesh, megjithëse ajo nuk mund të ketë qenë më pak se 2 000 qerre, të shpërndara ndërmjet korpuseve '''Amun''', '''Re''', '''Ptah''' dhe '''Sutekh (Set)''', duke supozuar se secilit korpus i ishin caktuar afërsisht 500 qerre. Kësaj shifre mund t’i shtohen edhe qerret e trupës '''Ne'arin''', sepse nëse ata nuk ishin trupa vendase egjiptiane, numri i tyre ka të ngjarë të mos jetë formuar nga qerre të shkëputura prej korpuseve të ushtrisë. Siç vëren historiani '''Nigel Healy''' në veprën ''Armies of the Pharaohs'' (''Ushtritë e Faraonëve''), numri i përgjithshëm i qerreve egjiptiane në Betejën e Kadeshit mund të ketë qenë edhe më i madh se 2 000, në varësi të përbërjes dhe madhësisë së forcës Ne'arin. Nga ana hitite, mbreti Muwatalli II kishte mobilizuar disa nga aleatët e tij, ndër të cilët ishte edhe Rimisharrinaa, mbreti i Alepos. Ramesses II ka lënë të regjistruar një listë të gjatë me 19 aleatë hititë që Muwatalli i solli në Kadesh. Kjo listë ka një rëndësi të veçantë për studiuesit e historisë hitite (hitiologët), sepse pasqyron shtrirjen dhe fuqinë e ndikimit të Perandorisë Hitite në atë periudhë. Prania e kaq shumë mbretërive dhe shteteve aleate tregon se Muwatalli II ishte në gjendje të mobilizonte një koalicion të gjerë forcash nga rajone të ndryshme të Anadollit dhe Sirisë, duke dëshmuar pozitën e fortë politike dhe ushtarake që Perandoria Hitite gëzonte në prag të Betejës së Kadeshit == Betejë == [[Skeda:The_great_Sesostris_(Rameses_II)_in_the_Battle_of_Khadesh.jpg|parapamje|Ramses II në Betejën e Khadeshit.]] Muwatalli II i kishte vendosur trupat e tij pas qytetit të '''Kadeshit të Vjetër'''. Ndërkohë, Ramesses II u mashtrua nga dy nomadë të kapur, të cilët i thanë se ushtria hitite ndodhej ende larg, pranë Alepos. Në të vërtetë, këta nomadë ishin spiunë hititë të dërguar me qëllim që ta mashtronin faraonin dhe ta bindnin se armiku ishte ende larg fushës së betejës. Ky informacion i rremë bëri që Ramsezi II të vazhdonte marshimin pa marrë masat e nevojshme paraprake, duke kontribuar në pozicionin e vështirë në të cilin u gjend ushtria egjiptiane në fillim të Betejës së Kadeshit. Ramesses II urdhëroi forcat e tij të ngrinin kampin. Më pas, ai marshoi me nxitim drejt Kadesh, plotësisht i pavetëdijshëm për praninë e forcës së madhe armike që e priste në afërsi. Për shkak të informacionit të rremë të dhënë nga spiunët hititë, Ramsezi besonte se ushtria e Muwatalli II ndodhej ende larg. Si rezultat, ai u afrua te Kadeshi pa e kuptuar se hititët ishin tashmë të pozicionuar për të nisur një sulm të befasishëm. Ramesses II e përshkruan mbërritjen e tij në fushën e betejës në dy mbishkrimet kryesore që lidhen me Betejën e Kadeshit, të njohura si '''"Poema" (Poem)''' dhe '''"Buletini" (Bulletin):'''   '''(Nga “Poema”)''' Tani, madhëria e tij kishte përgatitur këmbësorinë, trupat e qerreve luftarake dhe Sherdenët që kishte kapur në shërbim të tij... Në vitin e 5-të të sundimit, në ditën e 9-të të muajit të dytë të stinës së tretë, madhëria e tij kaloi fortesën e Siles [dhe hyri në Kanaan]... Këmbësoria e tij përparoi nëpër kalime të ngushta sikur të ishte duke udhëtuar në rrugët e Egjiptit. Pas disa ditësh marshimi, madhëria e tij arriti në Ramses-Meri-Amon, qyteti që ndodhet në Luginën e Kedrit. Madhëria e tij vazhdoi marshimin drejt veriut. Kur arriti te vargmalet e Kadeshit, ai vazhdoi përpara... dhe kaloi vendkalimin e lumit Oront me divizionin e parë të Amonit, të quajtur '''“Ai i Jep Fitoren User-Maat-Re Setep-en-Re”'''. Më pas mbërriti në qytetin e Kadeshit. Divizioni i Amonit po marshonte pas tij; divizioni i Re-së po kalonte lumin në një rajon në jug të qytetit Shabtuna, rreth një ''iter'' larg vendit ku ndodhej madhëria e tij; divizioni i Ptahut ndodhej në jug të qytetit Arnaim; ndërsa divizioni i Setit po marshonte përgjatë rrugës. Madhëria e tij kishte vendosur vijat e para të betejës të të gjithë komandantëve të ushtrisë së tij, ndërsa ata ndodheshin ende në bregdet, në tokën e Amurrut. '''(Nga “Buletini”)''' Në vitin e 5-të të sundimit, në ditën e 9-të të muajit të tretë të stinës së tretë, nën madhërinë e Ramsezit II... sundimtari marshoi drejt veriut dhe mbërriti në një zonë në jug të qytetit Shabtuna. [[Skeda:Ancient_carving_-_Shasu_spies_being_beaten_by_Egyptians.png|parapamje|Spiunët shasu të treguar duke u rrahur nga egjiptianët.]] Ndërsa Ramesses II dhe pararojat e ushtrisë egjiptiane ndodheshin rreth 11 kilometra në jug të Kadesh, pranë Shabtunës, ai takoi dy nomadë Shasu. Ata i thanë se mbreti hitit ndodhej “në tokën e Alepos, në veri të Tunipit”, rreth 200 kilometra larg, dhe se ishte “shumë i frikësuar nga Faraoni, jetë, begati dhe shëndet (L.P.H.), për të zbritur në jug”. Sipas burimeve egjiptiane, ky ishte një informacion i rremë i përhapur me urdhër të hititëve, me qëllim që të pengohej ushtria e faraonit të përgatitej për betejë kundër armikut të Hatitit. Më vonë, një zbulues egjiptian mbërriti në kamp duke sjellë dy të burgosur hititë. Gjatë marrjes në pyetje, këta të burgosur zbuluan se e gjithë ushtria hitite dhe vetë Muwatalli II ndodheshin në të vërtetë shumë pranë. Ky zbulim tregoi se Ramsezi II ishte mashtruar nga spiunët Shasu dhe se ushtria egjiptiane ishte afruar pranë armikut pa qenë e përgatitur për një përballje të menjëhershme. Situata e vendosi faraonin dhe divizionin e tij në një pozitë jashtëzakonisht të rrezikshme, duke krijuar kushtet për sulmin e befasishëm hitit që pasoi: '''Kur ata u sollën përpara faraonit, Madhëria e Tij i pyeti:''' — “Kush jeni ju?” Ata u përgjigjën: — “Ne i përkasim mbretit të Hatitit. Ai na ka dërguar për të spiunuar mbi ju.” Pastaj Madhëria e Tij u tha: — “Ku ndodhet ai, armiku nga Hati? Unë kam dëgjuar se ai ndodhet në tokën e Alepos.” Ata nga Tunipi iu përgjigjën Madhërisë së Tij: — “Ja, mbreti i Hatitit ka mbërritur tashmë, së bashku me shumë vende që e mbështesin atë. Ata janë të armatosur me këmbësorinë dhe qerret e tyre luftarake. Armët e luftës i kanë gati për përdorim. Ata janë më të shumtë se kokrrat e rërës në breg të detit. Ja ku qëndrojnë, të pajisur dhe të gatshëm për betejë, pas qytetit të vjetër të Kadeshit.” Ky rrëfim tregon momentin kur Ramesses II kuptoi se ishte mashtruar nga spiunët hititë. Në vend që të ndodhej larg, siç i ishte thënë fillimisht, ushtria e Muwatalli II ishte tashmë pranë dhe e përgatitur për luftë, e fshehur pas Kadesh. Ky zbulim e vendosi ushtrinë egjiptiane përballë një kërcënimi të menjëhershëm dhe të papritur  [[Skeda:Battle_of_Kadesh_I.png|parapamje|Qerret hitite sulmojnë divizionin Ra.]] Pas kësaj, Ramesses II thirri princat dhe komandantët e tij në një mbledhje për të diskutuar gabimin e guvernatorëve dhe zyrtarëve të tij, të cilët nuk e kishin informuar saktë për pozicionin e Muwatalli II dhe të ushtrisë hitite. Sipas rrëfimeve egjiptiane, faraoni ishte i zemëruar që zyrtarët e tij të inteligjencës dhe komandantët përgjegjës nuk kishin zbuluar vendndodhjen e vërtetë të armikut. Ky dështim në mbledhjen dhe verifikimin e informacionit bëri që ushtria egjiptiane të binte në kurthin e ngritur nga hititët dhe të gjendej në një situatë të rrezikshme pranë Kadesh. [[Kategoria:Kanan]] [[Kategoria:Shekulli XIII p.e.s.]] rbxpxneyhhyir647yzcwf1p0y3m3dpi 14 401491 2986385 2026-06-01T16:36:17Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Fëmijëri]] 2986385 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fëmijëri]] sxcxa5ohxupjgswcq9ic0quyxsb8t0d 2986386 2986385 2026-06-01T16:36:28Z Edukatori 112234 added [[Category:Ditë ndërkombëtare]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986386 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Fëmijëri]] [[Kategoria:Ditë ndërkombëtare]] t6ysxxh1jtsr638v295njee65kq903w 0 401492 2986387 2026-06-01T16:38:10Z Aridona Latifi 187554 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/149294971|Carlo Levi]]" 2986387 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'',i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Në [[1936|vitin 1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) [[File:Cristo_si_è_fermato_a_Eboli.png|parapamje|Një kuadër nga filmi ''Christ Stopped at Eboli'', me aktorin Gian Maria Volonté në rolin e Carlo Levi-t.]] Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa'' . Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * {{Cite book |url= |title=Vicende e storia critica del Premio Avezzano, 1949-2001 |publisher= |year=s.d. |edition=Promo Italia |location=Avezzano |page= |pages=186-217 |language=sq |via=}} . * {{Cite book |title=[https://archive.org/details/to01331286_to0905_5245_000000 Il coraggio della libertà]. Pagine scelte di Carlo Levi, introdotte, annotate e commentate |publisher=Il rinnovamento |year=2004 |location=Torino |language=sq}} * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023.{{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> 2t71fuz7zeegd8a5zfz4ceq7biwjjbh 2986405 2986387 2026-06-01T17:16:16Z Aridona Latifi 187554 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/149294971|Carlo Levi]]" 2986405 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'',i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) [[File:Cristo_si_è_fermato_a_Eboli.png|parapamje|Një kuadër nga filmi ''Christ Stopped at Eboli'', me aktorin Gian Maria Volonté në rolin e Carlo Levi-t.]] Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * {{Cite book |url= |title=Vicende e storia critica del Premio Avezzano, 1949-2001 |publisher= |year=s.d. |edition=Promo Italia |location=Avezzano |page= |pages=186-217 |language=sq |via=}} . * {{Cite book |title=[https://archive.org/details/to01331286_to0905_5245_000000 Il coraggio della libertà]. Pagine scelte di Carlo Levi, introdotte, annotate e commentate |publisher=Il rinnovamento |year=2004 |location=Torino |language=sq}} * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * Veprat e Carlo Levi në faqen e Fondacionit Luigi Gaeta Qendrën e Studimeve Carlo Levi, Eboli në www.fondazioneluigigaeta.it * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana_1949" style="font-style:normal">Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciclopedia Italiana, II Appendice, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1949.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana_1979" style="font-style:normal">Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciclopedia Italiana, Appendix IV, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1979.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFBritannica.com" style="font-style:normal"> (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [https://www.britannica.com/biography/Carlo-Levi <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1417|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFDBI" style="font-style:normal">Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionari biografik i italianëve, vol. 64, Institut i Enciclopedisë Italiane, 2005.&nbsp;</cite>[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1986|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFSIUSA" style="font-style:normal">[https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodpersona&Chiave=61935 <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistem Informativ i Përbashkët për Mbikëqyrjet Archivistike.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P6715|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P7796|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFDonne_e_Uomini_della_Resistenza" style="font-style:normal">[https://www.anpi.it/biografia/carlo-levi <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në "Njerëzit dhe gratë e rezistencës", Shoqata Kombëtare Partitë e Italisë.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P12003|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFOpen_Library_Works" style="font-style:normal">[[openlibrary:works/OL20920A|<span style="font-style:italic;">Veprat e Carlo Levi</span>]], në Op<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span> Library, Internet Archive.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P648|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P2963|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation args" style="font-style:normal">Carlo Levi (III legjislatura e Republikës Italiane) / IV legjislatura, në <span style="font-style:italic;">Senato.it</span>, Parlamentin italian.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P2549|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1953|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Regjistrime audiovizuale nga Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P11120|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P345|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * {{Cite web |title=Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/ |language=sq}} * {{Cite web |title=Lo Speciale su Carlo Levi di RAI Letteratura |url=http://www.letteratura.rai.it/categorie/carlo-levi/481/1/default.aspx |language=sq}} * {{Cite web |title=Carlo Levi e la questione meridionale |url=http://www.ornitorinconews.it/index.php/10-cultura/138-meridionalia-carlo-levi-e-la-questione-meridionale.html |language=sq}} * [http://www.teche.rai.it/2016/01/carlo-levi-ed-indro-montanelli-conversazioni/ Teche Rai, intervistë me Indro Montanelli.] * {{Cite web |title=Fondazione Giorgio Amendola e Associazione Lucana in Piemonte Carlo Levi |url=https://fondazioneamendola.it/ |language=sq}} {{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> 6sgmqdhsx69wb3v4ahq22nij4vhrqxf 2986407 2986405 2026-06-01T17:21:47Z Aridona Latifi 187554 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/149294971|Carlo Levi]]" 2986407 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'',i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) [[File:Cristo_si_è_fermato_a_Eboli.png|parapamje|Një kuadër nga filmi ''Christ Stopped at Eboli'', me aktorin Gian Maria Volonté në rolin e Carlo Levi-t.]] Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * Veprat e Carlo Levi në faqen e Fondacionit Luigi Gaeta Qendrën e Studimeve Carlo Levi, Eboli në www.fondazioneluigigaeta.it * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana_1949" style="font-style:normal">Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciclopedia Italiana, II Appendice, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1949.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana_1979" style="font-style:normal">Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciclopedia Italiana, Appendix IV, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1979.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFBritannica.com" style="font-style:normal"> (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [https://www.britannica.com/biography/Carlo-Levi <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1417|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFDBI" style="font-style:normal">Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionari biografik i italianëve, vol. 64, Institut i Enciclopedisë Italiane, 2005.&nbsp;</cite>[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1986|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFSIUSA" style="font-style:normal">[https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodpersona&Chiave=61935 <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistem Informativ i Përbashkët për Mbikëqyrjet Archivistike.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P6715|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P7796|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFDonne_e_Uomini_della_Resistenza" style="font-style:normal">[https://www.anpi.it/biografia/carlo-levi <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në "Njerëzit dhe gratë e rezistencës", Shoqata Kombëtare Partitë e Italisë.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P12003|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFOpen_Library_Works" style="font-style:normal">[[openlibrary:works/OL20920A|<span style="font-style:italic;">Veprat e Carlo Levi</span>]], në Op<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span> Library, Internet Archive.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P648|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P2963|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation args" style="font-style:normal">Carlo Levi (III legjislatura e Republikës Italiane) / IV legjislatura, në <span style="font-style:italic;">Senato.it</span>, Parlamentin italian.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P2549|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1953|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Regjistrime audiovizuale nga Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P11120|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P345|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * {{Cite web |title=Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/ |language=sq}} * {{Cite web |title=Lo Speciale su Carlo Levi di RAI Letteratura |url=http://www.letteratura.rai.it/categorie/carlo-levi/481/1/default.aspx |language=sq}} * {{Cite web |title=Carlo Levi e la questione meridionale |url=http://www.ornitorinconews.it/index.php/10-cultura/138-meridionalia-carlo-levi-e-la-questione-meridionale.html |language=sq}} * [http://www.teche.rai.it/2016/01/carlo-levi-ed-indro-montanelli-conversazioni/ Teche Rai, intervistë me Indro Montanelli.] * {{Cite web |title=Fondazione Giorgio Amendola e Associazione Lucana in Piemonte Carlo Levi |url=https://fondazioneamendola.it/ |language=sq}} {{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> 9wixh2owh1fs93ex23ex93gw4emxaoa 2986413 2986407 2026-06-01T17:29:22Z Aridona Latifi 187554 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/149294971|Carlo Levi]]" 2986413 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'',i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) [[File:Cristo_si_è_fermato_a_Eboli.png|parapamje|Një kuadër nga filmi ''Christ Stopped at Eboli'', me aktorin Gian Maria Volonté në rolin e Carlo Levi-t.]] Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * Veprat e Carlo Levi në faqen e Fondacionit Luigi Gaeta Qendrën e Studimeve Carlo Levi, Eboli në www.fondazioneluigigaeta.it * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana_1949" style="font-style:normal">Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciclopedia Italiana, II Appendice, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1949.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFEnciclopedia_Italiana_1979" style="font-style:normal">Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciclopedia Italiana, Appendix IV, Institut i Enciclopedisë Italiane, 1979.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P4223|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFBritannica.com" style="font-style:normal"> (<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span>) [https://www.britannica.com/biography/Carlo-Levi <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1417|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation libro" id="CITEREFDBI" style="font-style:normal">Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionari biografik i italianëve, vol. 64, Institut i Enciclopedisë Italiane, 2005.&nbsp;</cite>[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1986|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFSIUSA" style="font-style:normal">[https://siusa.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl?TipoPag=prodpersona&Chiave=61935 <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistem Informativ i Përbashkët për Mbikëqyrjet Archivistike.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P6715|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P7796|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFDonne_e_Uomini_della_Resistenza" style="font-style:normal">[https://www.anpi.it/biografia/carlo-levi <span style="font-style:italic;">Carlo Levi</span>], në "Njerëzit dhe gratë e rezistencës", Shoqata Kombëtare Partitë e Italisë.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P12003|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation web" id="CITEREFOpen_Library_Works" style="font-style:normal">[[openlibrary:works/OL20920A|<span style="font-style:italic;">Veprat e Carlo Levi</span>]], në Op<span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span> Library, Internet Archive.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P648|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në Goodreads. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P2963|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * <cite class="citation args" style="font-style:normal">Carlo Levi (III legjislatura e Republikës Italiane) / IV legjislatura, në <span style="font-style:italic;">Senato.it</span>, Parlamentin italian.</cite> [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P2549|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P1953|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Regjistrime audiovizuale nga Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. [[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P11120|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com.[[File:Blue_pencil.svg|lidhja=https://www.wikidata.org/wiki/Q312628#P345|tekst-majë|class=noprint|frameless|10x10px|Modifica su Wikidata]] * Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e vizituar më 21 nëntor 2019. * Foa-Levi, në torinoinsolita.it. * Përmbledhja speciale e RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. * Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e konsultuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). * Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. * Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e konsultuar më 12 tetor 2023. {{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> sc15dawkbpw88g8bj3qm3qk7rukx1d0 2986441 2986413 2026-06-01T17:55:37Z Aridona Latifi 187554 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/149294971|Carlo Levi]]" 2986441 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'',i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) [[File:Cristo_si_è_fermato_a_Eboli.png|parapamje|Një kuadër nga filmi ''Christ Stopped at Eboli'', me aktorin Gian Maria Volonté në rolin e Carlo Levi-t.]] Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * {{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|ebraismo|letteratura|pittura|politica|storia}} <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> te9youmz8h2filpfe8b04fsbi26nfk7 2986446 2986441 2026-06-01T18:08:50Z Aridona Latifi 187554 2986446 wikitext text/x-wiki Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'',i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155|language=sq}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche|language=sq}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75|language=sq}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/|language=sq}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci|language=sq}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm|language=sq}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm|language=sq}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * {{Authority control}}<nowiki>[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> hwx6nteganv5x24x4y87yxfy0ol8uly 2986452 2986446 2026-06-01T18:18:40Z Aridona Latifi 187554 2986452 wikitext text/x-wiki Carlo Levi (Torino, 29 novembre 1902 – Roma, 4 gennaio 1975) è stato uno scrittore, pittore e antifascista italiano. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'', i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155|language=sq}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche|language=sq}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75|language=sq}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/|language=sq}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci|language=sq}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm|language=sq}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm|language=sq}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * {{Authority control}}<nowiki>[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> 9ah6dkd1j6o0g9ihqv0kanrpocbhq2f 2986463 2986452 2026-06-01T19:12:01Z Aridona Latifi 187554 2986463 wikitext text/x-wiki Carlo Levi (Torino, 29 nëntor 1902 Romë, 4 janar 1975) ishte një shkrimtar, piktor dhe gazetar i rëndësishëm italian. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'', i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155|language=sq}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche|language=sq}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75|language=sq}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/|language=sq}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci|language=sq}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm|language=sq}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm|language=sq}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * {{Authority control}}<nowiki>[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> degqiucquvh25y4dh652mod33xl2nb5 2986577 2986463 2026-06-01T22:44:53Z Aridona Latifi 187554 Aridona Latifi zhvendosi faqen [[Përdoruesi:Aridona Latifi/Carlo Levi]] te [[Carlo Levi (shkrimtar)]] 2986463 wikitext text/x-wiki Carlo Levi (Torino, 29 nëntor 1902 Romë, 4 janar 1975) ishte një shkrimtar, piktor dhe gazetar i rëndësishëm italian. Ndër rrëfimtarët më të rëndësishëm të Italisë [[Shekulli XX|së]] [[Shekulli XX|Shekullit XX]], i njihet më së miri për romanin e tij ''“Krishti u ndal në Eboli”'', i cili e bëri atë një nga zëdhënësit kryesorë të Çështjes Jugore në periudhën e pasluftës. == Biografia == === Familja dhe fillimet === I lindur nga Ercole Raffaele Levi dhe Annetta Treves në një familje të pasur hebreje të [[Borgjezia|borgjezisë]] së [[Torino|Torinos]], që në moshë të vogël ai i kushtoi shumë kohë [[Piktura|pikturës]], të cilën do ta kultivonte me pasion gjatë gjithë jetës së tij, duke arritur sukses të konsiderueshëm. Motra e tij më e madhe është neuropsikiatria e fëmijëve Luisa Levi. Vëllezërit e tij më të vegjël janë [https://digital-library.cdec.it/cdec-web/persone/detail/person-r5629187/levi-riccardo.html Riccardo] dhe [https://artem.org/editoria/lelle-levi-sacerdoti/ Adele (Lelle)]. Pasi përfundoi studimet e shkollës së mesme në Liceun Mbretëror-Gjimnazin "Vittorio Alfieri"<ref name="repubblica">{{Cite web |last=Marco Trabucco |date=27 novembre 2001 |title=I cento anni di un liceo conservatore |url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2001/11/27/cento-anni-di-un-liceo-conservatore.html |publisher=[[La Repubblica (quotidiano)|La Repubblica]] |language=sq}}</ref> ai u regjistrua në fakultetin e mjekësisë në [[Universiteti i Torinos|Universitetin e Torinos]]. Gjatë studimeve universitare, nëpërmjet xhaxhait të tij, të Nderuarit Claudio Treves (një figurë e shquar në Partinë Socialiste Italiane), ai u takua me Piero Gobetti-n, i cili e ftoi të bashkëpunonte në revistën e tij ''La Rivoluzione liberale'' dhe e prezantoi me shkollën e Felice Casorati-t, rreth së cilës gravitoi piktura avangardë e Torinos. Levi, i futur në këtë kontekst multikulturor, pati mundësinë të frekuentonte personalitete si [[Cesare Pavese]], Giacomo Noventa, [[Antonio Gramshi]], [[Luigi Einaudi]] dhe më vonë, të rëndësishëm për evolucionin e tij piktural, Edoardo Persico, Lionello Venturi, Luigi Spazzapan. Në [[1923|vitin 1923]] ai qëndroi për herë të parë në [[Parisi|Paris]], ku ra në kontakt me veprat e ''Fauve-ve'', të Amedeo Modigliani- t dhe të Chaïm Soutine-it, duke lexuar në to një nxitje për t'u rebeluar kundër retorikës fashiste dhe kulturës zyrtare italiane. Gjatë këtij udhëtimi, ai shkroi edhe artikullin e parë rreth pikturës së tij për revistën e Antonio Gramsci-t'', L'Ordine Nuovo''. Ai u diplomua në mjekësi në të njëjtin vit dhe qëndroi në Klinikën Mjekësore të Universitetit të Torinos si asistent deri në [[1928|vitin 1928]], por nuk e ushtroi kurrë profesionin e mjekësisë, duke preferuar përfundimisht pikturën dhe gazetarinë. === Zgjedhja për aktivitet artistik === [[Skeda:Carlolevi.jpg|parapamje|Levi në vitin 1947]] Miqësia e thellë dhe frekuentimi i zellshëm i Felice Casorati- t orientuan aktivitetin e parë artistik të Levit të ri, me veprat piktoriale ''Portreti i Atit'' ([[1923]]) dhe nudoja e lëmuar e ''Arcadia-s'', me të cilat ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut të [[1924|vitit 1924.]] Në vitin 1926 ai prezantoi ''Vëllai dhe Motra''<ref>{{Cite book |title=15. Esposizione Internazionale d'Arte della città di Venezia: catalogo, 4. ed., Venezia, 1926, p. 106 |language=sq}}</ref> në të njëjtën ekspozitë. Pas qëndrimeve të mëtejshme në Paris, ku ai kishte mbajtur një studio, piktura e tij, e ndikuar nga ''Shkolla e Parisit'', pësoi një ndryshim të mëtejshëm stilistik. Me mbështetjen e Edoardo Persico dhe Lionello Venturi, në fund të [[1928|vitit 1928]] ai mori pjesë në të ashtuquajturën lëvizje pikture të gjashtë piktorëve të Torinos, së bashku me Gigi Chessa, Nicola Galante, Francesco Menzio, Enrico Paulucci dhe Jessie Boswell, gjë që e shtyu të ekspozonte në qytete të ndryshme në [[Italia|Itali]] dhe gjithashtu në [[Evropa|Evropë]] ( [[Gjenova|Xhenova]], [[Milano]], [[Roma|Romë]], [[Londra|Londër]], [[Parisi|Paris]]) Ai ekspozoi në Kuadrenialin e Parë Kombëtar të Artit në Romë në [[1931|vitin 1931]]. Levi, për shkak të një pozicioni të saktë kulturor në përputhje me idetë e tij, e konsideronte pikturën një shprehje të lirisë, në kundërshtim formal dhe substancial me retorikën e artit zyrtar, i cili sipas mendimit të tij i nënshtrohej gjithnjë e më shumë konformizmit të [[Italia fashiste|regjimit fashist]] dhe modernizmit të lëvizjes futuriste. === Angazhimi politik antifashist === [[Skeda:Aliano_scorcio.jpg|majtas|parapamje|Pamje panoramike e komunës së Alianos, ku Carlo Levi kaloi periudhën e tij të izolimit.]] Në vitin 1931 ai u bashkua me lëvizjen antifashiste "Gjustizia e libertà", e themeluar tre vjet më parë nga Carlo Rosselli. Në vitin 1932 ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut duke prezantuar veprat: ''Njeriu i Kuq'' (1929), ''Skena me Fruta'' (1930) dhe ''Natyrë e Qetë me Shegë'' (1930)<ref>{{Cite book |title=18. Esposizione Biennale Internazionale d'Arte: catalogo, 2. ed., Venezia, 1932, p. 110 |language=sq}}</ref>. Në mars të [[1934|vitit 1934,]] Levi u arrestua për aktivitet të dyshuar antifashist. Më 15 maj 1935, pas një informacioni nga shkrimtari fashist Dino Segre ( ''Pitigrilli''), ai u arrestua përsëri dhe u dënua me burgim në qytetin [[Bazilikata|lukanez]] të Grassano-s. Më pas u transferua në qytetin e vogël të Aliano-s, në [[Provinca e Materës|provincën e Matera-s]].Kushërira e tij Paola Levi, motra e shkrimtares Natalia Ginzburg, e ndoqi nga dashuria<ref>{{Cite web |last=Marzio Breda |date=11 settembre 2016 |title=Carlo Levi, una donna portò Cristo oltre Eboli |url=https://www.corriere.it/cultura/16_novembre_09/carlo-levi-nicola-coccia-saggio-cristo-si-fermato-a-eboli-935bfe2c-a69d-11e6-b4bd-3133b17595f4.shtml |language=it}}</ref>. Nga kjo përvojë lindi romani i tij më i famshëm, ''Krishti u ndal në Eboli'' (në histori qyteti quhet ''Gagliano'', duke imituar shqiptimin vendas). Më [[1936]], regjimi fashist, duke hipur mbi valën e entuziazmit kolektiv për pushtimin etiopian, e fali atë; Levi u zhvendos në [[Republika e Tretë Franceze|Francë]] për disa vjet, ku vazhdoi aktivitetin e tij politik. Në vitin 1938, pas lidhjes së tij me Paola Levin, lindi vajza e tij, Anna<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi |url=https://www.senato.it/3182?newsletter_item=1658&newsletter_numero=155|language=sq}}</ref>. Pasi u kthye në Itali, në [[1943|vitin 1943]] ai u bashkua me Partinë e Veprimit dhe, së bashku me aksionarë të tjerë, drejtoi ''La Nazione del Popolo'', organin e Komitetit për Çlirimin e [[Toskana|Toskanës]]. Ai gjeti strehim në [[Firencia|Firence]], në shtëpinë e Anna Maria Ichino-s, ku qëndroi edhe [[Eugenio Montale]] dhe ku qëndroi deri në vitin 1944. Ishte këtu që ai takoi [[Umberto Saba|Umberto Saba-n]], vjehrrin e tij të ardhshëm. Poeti nga Trieste kishte gjetur strehim edhe në shtëpinë Ichino në Piazza Pitti 14. === ''Krishti u ndal në Eboli'' === Krishti zbriti në ferrën nëntokësore të moralizmit hebre për të rrëzuar portat e tij në kohë dhe për t'i vulosur për amshim. Por në këtë tokë të errët, pa mëkat dhe pa shpëtim, ku e keqja nuk është morale, por një dhimbje tokësore që qëndron përgjithmonë në gjëra, Krishti nuk zbriti. Krishti ndaloi në Eboli. (Carlo Levi, Krishti ndaloi në Eboli, 1945) Në [[1945|vitin 1945]], pas rivendosjes së demokracisë në Itali, Einaudi botoi romanin ''Krishti u ndal në Eboli'', të shkruar në dy vitet e mëparshme nga Carlo Levi. Në të, Levi denoncon kushtet çnjerëzore të jetesës së asaj popullsie fshatare, të harruar nga institucionet e Shtetit, tek të cilat "as fjala e Krishtit nuk duket se ka arritur ndonjëherë". Ndikimi i romanit e eklipsoi punën e tij si piktor. Vetë piktura e Levit u ndikua nga qëndrimi i tij në [[Bazilikata]] (e quajtur Lucania nën fashizëm), duke u bërë më rigoroze dhe thelbësore, duke përzier mësimet e Modigliani-t me një realizëm të matur dhe personal. Në [[1979|vitin 1979,]] romani u adaptua për kinema nga [[Francesco Rosi]]: rolin e Carlo Levit e luajti aktori Gian Maria Volonté. === Periudha e pasluftës === [[Skeda:Premio_marzotto_Enrico_Accatino_Achille_Sdruscia_Carlo_Levi.jpg|majtas|parapamje|Levi (sipër majtas) në Çmimin Marzotto në vitin 1951]] Në vitin 1945, Carlo Levi filloi një lidhje dashurie, e cila do të zgjati deri në vdekjen e tij, me Linuccia Saba (24 janar 1910 - 28 korrik 1980), vajzën e vetme të poetit [[Umberto Saba]]. Pas luftës, Levi vazhdoi punën e tij si gazetar, si redaktor i të përditshmes romake ''L'Italia libera'', organ i Partisë së Veprimit, duke marrë pjesë në nisma dhe hetime politike dhe shoqërore mbi prapambetjen e [[Italia jugore|Italisë Jugore]]; për shumë vite ai bashkëpunoi me të përditshmen e Torinos ''La Stampa''. Ai mori pjesë në Bienalen e Venedikut në vitet 1948, 1950 dhe 1952. Në [[1954|vitin 1954]] ai iu bashkua grupit neorealist dhe mori pjesë në dy edicione të tjera të ekspozitës së Venedikut, në vitet 1954 dhe 1956, me piktura po aq realiste sa edhe rrëfimi i tij. Karriera e tij si shkrimtar vazhdoi: pas ''veprës “Krishti u ndal në Eboli”'', me shumë interes janë ''“Ora”'', një kronikë e menduar dhe e shqetësuar e viteve të [[Plani Marshall|rindërtimit ekonomik]] italian ([[1950]]), ''“Fjalët janë gurë”'', nga [[1955|viti 1955]], mbi problemet sociale të [[Siçilia|Siçilisë]] (fitues në [[1956|vitin 1956]] i Çmimit Viareggio për Proza, ex aequo me veprën ''“La sparviera'' ” të Gianna Manzini -t), ''“E ardhmja ka një zemër të lashtë”'' (1956) dhe ''“Gjithë mjalti ka mbaruar”'' (1965). Në vitin 1960 ai u ftua në "Edicionin e 11-të të çmimit Avezzano - ekspozita kombëtare e arteve figurative" në Avezzano (AQ), së bashku me Remo Brindisi, [[Stefano Cavallo]], Gisberto Ceracchini, Vincenzo Ciardo, Eliano Fantuzzi, Giovanni Michelacoli, [[Michele Rosa (pittore)|Gjovanni, Micheli]] Omici , Giovanni. Trombadori, Antonio Vangelli dhe të tjerë<ref>{{Sfn|Lucci s.d.|pp. 186-217}}.</ref>. Në vitin 1961 ai pikturoi panelin e madh ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m që përfaqësonte Bazilikatën në Ekspozitën Ndërkombëtare Italia '61 në Torino dhe të cilën ai ia kushtoi kujtimit të Rocco Scotellaro- s, një poet nga Bazilikata, miku i tij dhe një simbol i qytetërimit fshatar; kanavaca tani ekspozohet në Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës, i cili ndodhet në Matera në Palazzo Lanfranchi. Në [[1963|vitin 1963]], për t'i dhënë peshë hetimeve të tij shoqërore mbi degradimin e përhapur të vendit dhe i nxitur nga dëshira për të kontribuar në ndryshimin e një politike të bazuar në inerci në ruajtjen e të drejtave të caktuara të fituara edhe në mënyrë të paligjshme, ai kaloi nga teoria në praktikë dhe, i bindur nga udhëheqësit e lartë të Partisë Komuniste Italiane, në veçanti nga Giorgio Amendola, filloi të merrte pjesë aktive në politikë. Kandidat për një vend senatorial, ai u zgjodh [[Senati i Republikës Italiane|Senator i Republikës]] për dy legjislatura, si anëtar i pavarur i Partisë Komuniste: herën e parë në zonën zgjedhore Civitavecchia, në mandatin e dytë në zonën zgjedhore Velletri. Në vitin 1967, së bashku me artistë dhe intelektualë të tjerë italianë, politikanë dhe sindikalistë (përfshirë Renato Guttuso, Paolo Cinanni, Ferruccio Parri, Gaetano Volpe, Luigi Gaiani, Claudio Cianca, Vincenzo Bigiaretti), ai themeloi Federatën Italiane të Punëtorëve dhe Familjeve Emigrante (FILEF), president i së cilës mbeti deri në vdekjen e tij; qindra shoqata emigrantësh në të gjithë botën do t'i bashkoheshin asaj; qëllimi i deklaruar në shkrimin e tij të famshëm "Emigrantët, jo më gjëra, por protagonistë" ishte të nxirrte në pah çështjen e migracionit si një nga çështjet kryesore kombëtare; jehona e këtij angazhimi është e pranishme në shumë nga fjalimet dhe ndërhyrjet e tij parlamentare. Në vitin 1968 ai mori pjesë, si folës, në episodin «La magia» të serialit televiziv RAI ''La preghiera dell'uomo'' (redaktuar nga Paolo Brezzi dhe Alfonso M. Di Nola ); seriali - i konceptuar dhe i koordinuar nga Francesco Demitry dhe për të cilin Ati Ernesto Balducci ishte konsulent - paraqiti, ndër të tjerë, [[Pier Paolo Pasolini]], Carlo Tullio-Altan, murgjin tibetian Namkhai Norbu.<ref>{{Cite web |title=La preghiera dell'uomo - un mondo che cambia |url=https://www.teche.rai.it/programmi/la-preghiera-delluomo-un-mondo-che-cambia/ |publisher=Rai Teche|language=sq}}</ref> Në fjalimin e tij, Levi ofron interpretimin e tij të formave të magjisë në Italinë Jugore, edhe në dritën e përvojës së tij narrative në Christ Stopped at Eboli.<ref>{{Cite journal |date=8–14 dicembre 1968 |title=La magia |journal=RadioCorriere |volume=XLV |issue=n. 50 |pages=75|language=sq}}</ref> Në janar të vitit 1973, ai iu nënshtrua dy operacioneve për shkëputje të retinës. Në një gjendje verbërie të përkohshme, ai arriti të shkruante ''Quaderno a cancelli (Fletore me Anulime'' ), botuar pas vdekjes në [[1979|vitin 1979]] pa pjesën e fundit, të rikuperuar së fundmi nga studiuesi D. Sperduto, dhe të bënte 146 vizatime. Në vitin 2020, Einaudi do të botojë botimin e korrigjuar filologjikisht të veprës, sipas dëshirave të autorit. Në vitin 1974 ai dhuroi një nga veprat e tij, një gravurë që përshkruante një bandit, e cila ishte pjesë e një portofoli prej 6 gravurash të krijuara për konferencën e IV kombëtare të historiografisë lukane të mbajtur në Pietragalla ([[Provinca e Potencës|PZ]]) në shtator të të njëjtit vit, nën patronazhin e lartë të Presidentit të Republikës dhe të kryesuar nga miku i tij i dashur, Dr. Antonio Maria de Bonis. Ai vdiq në Romë më 4 janar 1975, në moshën 72 vjeç. [[Skeda:Tomba_di_Carlo_Levi.jpg|parapamje|Varri i Levit në varrezat e Alianos]] Trupi i shkrimtarit torinez prehet në varrezat e Alianos, ku ai donte të varrosej për të mbajtur premtimin që ua kishte bërë banorëve të qytetit kur u largua për t'u kthyer. Në fakt, Levi u kthye në Basilicata disa herë pas Luftës së Dytë Botërore dhe madje qëndroi në Pietragalla, një fshat i vogël në [[Provinca e Potencës|provincën e Potenzës]], si mysafir i familjes de Bonis. Kjo dëshmohet nga fotografitë e ruajtura në galerinë e artit kushtuar tij në komunën e Alianos, të cilat e portretizojnë atë në qytete të ndryshme në [[Provinca e Materës|provincën e Materës]] së bashku me miqtë e tij dhe me personazhet e librit të tij më të famshëm. ''Parku Letrar Carlo Levi'' u krijua në Aliano, duke promovuar iniciativa që lidhen me kujtimin e Levit, të tilla si udhetime ''sentimentale'' në vendet e lidhura me mërgimin e Levit dhe ditë shijimi të produkteve tipike. Për më tepër, ''Çmimi Kombëtar Letrar Carlo Levi'' mbahet në Aliano çdo vit. === Fondacioni === Në vitin 1975, shoqja e tij Linuccia Saba (1910-1980), me kërkesë të piktorit në testamentin e tij, themeloi Fondacionin Carlo Levi, duke u bërë presidentja e parë e tij<ref>{{Cite web |title=Storia della Fondazione Carlo Levi |url=https://carlolevifondazione.it/fondazione-carlo-levi/|language=sq}}</ref>. == Vepra == * ''Krishti ndaloi në Eboli'', Torino, Einaudi, 1945. * ''Frika nga liria'', Torino, Einaudi, 1946; Parathënie nga Giorgio Agamben, Neri Pozza, 2018. ** (''Frika nga Liria. Me Esenë, "Frika nga Piktura"'', Nju Jork, Shtëpia Botuese e Universitetit të Kolumbias, 2008, ISBN 978-0-231-13996-0. * Skenari për ''“The Britma e Tokës”'', me Alessandro Fersen, Lewis F. Gittler dhe Giorgio Prosperi, 1949. * ''[[L'Orologio|Ora]]'', Seria Ese nr. 126, Torino, Einaudi, 1950; Hyrje nga Mattia Acetoso, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2015. * ''[[Le parole sono pietre. Tre giornate in Sicilia|Fjalët janë gurë. Tre ditë në Siçili]]'', Torino, Einaudi, 1955. Çmimi Viareggio.<ref>{{Cite web |title=Premio letterario Viareggio-Rèpaci |url=http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/premi/vincitori/1-Premio%20Letterario%20Viareggio-R%C3%A8paci|language=sq}}</ref> * ''[[Il futuro ha un cuore antico. Viaggio nell'Unione Sovietica|E ardhmja ka një zemër të lashtë. Udhëtim në Bashkimin Sovjetik]]'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Nata e Dyfishtë e Pemëve të Lindenit'', Seria e Eseve, Torino, Einaudi, 1959; Hyrje nga Mario Desiati, Seria ET Scrittori, Einaudi, 2024, ISBN 978-88-062-6315-7. * ''Një fytyrë që duket si ne. Portret i Italisë'', Turin Einaudi, 1960. [vëllim fotografish nga [[János Reismann]], botuar për herë të parë në Gjermani në vitin 1959] ** ''Një fytyrë që duket si ne. Italia siç ishte'', Romë E/O, 2000, ISBN 978-88-764-1433-6. ''[[Tutto il miele è finito|I gjithë mjalti ka mbaruar]]'', Seri esesh, Torino, Einaudi, 1964. === Publikime pas vdekjes === * Guximi i Mitëve. Shkrime bashkëkohore. 1922–1974, Bari, De Donato, 1975. * Italia e Jugut, Emigracioni, Rilindja. Shkrime dhe Fjalime në Senat dhe në FILEF, Romë, Federata Italiane e Punëtorëve dhe Familjeve të Emigruar, 1975. * Pragu i shkretëtirës. Një vepër e papublikuar, në "Il calendario del popolo", Vëll. 31, Nr. 363, janar 1975. * Quaderno a cancelli*, me një kontribut nga Linuccia Saba dhe një shënim nga Aldo Marcovecchio, Seria Saggi Nr. 611, Torino, Einaudi, 1979; Quaderno a cancelli, redaktuar nga Riccardo Gasperina Geroni, me një tekst nga Italo Calvino, seria Letture, Einaudi, 2020, <nowiki>ISBN 978-88-062-4331-9</nowiki>. * Il Mezzogiorno. L'altro mondo. Tekste dhe vizatime, Gangemi, 1980, <nowiki>ISBN 978-88-744-8112-5</nowiki>. * Vjersha të pabotuara 1934–1946. Parathënie nga senatori Giovanni Spadolini dhe Rita Levi Montalcini, Romë, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1990 * A është ky 'Carcer tetro'? Letra nga Burgu 1934–1935, redaktuar nga D. Ferraro, Gjenova, Il Nuovo Melangolo, 1991, <nowiki>ISBN 978-88-701-8134-0</nowiki>. * Ne Ekzistojmë. Poema të Pabotuara. Parathënie nga i Nderuari Francesco De Lorenzo, Roma, shtëpia botuese Carlo Mancosu, shtypur në Foggia, 1991. * Bosco di Eva. Poema të papublikuara 1931–1972, Romë, Mancosu, 1993. * Fëmija i 7 Korrikut. Nga neo-fashizmi te ngjarjet në Reggio Emilia, redaktuar nga Sandro Gerbi, Avagliano, 1996, <nowiki>ISBN 978-88-860-8151-1</nowiki>. * Inventimi i së Vërtetës. Tekste dhe ndërtekstet për 'Krishti ndaloi në Eboli', redaktuar nga V. Barani dhe M. A. Grignani, Edizioni dell'Orso, 1998, <nowiki>ISBN 978-88-769-4332-4</nowiki>. * Mijë Atdheu. Njerëz, ngjarje, vende në Itali, redaktuar nga G. De Donato, Romë, Donzelli, 2000, <nowiki>ISBN 88-7989-575-3</nowiki>; Parathënie nga Guido Crainz, Donzelli, 2015. * Pasqyra. Shkrime mbi kritikën e artit, redaktuar nga P. Vivarelli, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9641-2</nowiki>. * Peizazhe 1926–1974. Lirikë dhe Metamorfoza e Natyrës, redaktuar nga P. Vivarelli, Meridiana Libri, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-861-7573-9</nowiki>. * Para dhe Pas Fjalëve. Shkrime dhe Fjalime mbi Letërsinë, redaktuar nga G. De Donato dhe R. Galvagno, Romë, Donzelli, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-798-9658-0</nowiki>. * Shkrime Politike, redaktuar nga David Bidussa, Torino, Einaudi, 2001, <nowiki>ISBN 978-88-061-4481-4</nowiki>. * Gjurmë kujtimi, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 978-88-798-9745-7</nowiki>. * Carlo Levi i papublikuar: me 40 vizatime nga Verbëria, redaktuar nga Donato Sperduto, Milazzo, Spes, 2002. * Roma kalimtare. Një qytet dhe rrethinat e tij, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2002, <nowiki>ISBN 88-7989-695-4</nowiki>. * (ANG) Roma kalimtare. Në kërkim të La Dolce Vita, Chichester, West Sussex, Angli-Hoboken, NJ, J. Wiley, 2004. <nowiki>ISBN 978-0-470-87183-6</nowiki>. * Fjalime Parlamentare, me një ese nga Mario Isnenghi, Bologna, Il Mulino, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-150-9575-6</nowiki>. * Planeti Pa Kufij. Prose Udhëtimi, redaktuar nga V. Zaccaro, Roma, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9818-8</nowiki>. * Një dashuri e dhimbshme për jetën. Biseda dhe intervista, redaktuar nga L.M. Lombardi Satriani dhe L. Bindi, Romë, Donzelli, 2003, <nowiki>ISBN 978-88-798-9785-3</nowiki>. * Arsyet e Minjve. Tregime me Kafshë, redaktuar nga G. Di Donato, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9883-6</nowiki>. * Detyra e Kohës. Prose Politike dhe Civile, redaktuar nga L. Montevecchi, Parathënie nga Nicola Tranfaglia, Romë, Donzelli, 2004, <nowiki>ISBN 978-88-798-9939-0</nowiki>. * Ideja e Çuditshme e Luftës për Liri. Nga Gazetat e Çlirimit (1944–1946), redaktuar nga Filippo Benfante, Spartaco, 2005, <nowiki>ISBN 978-88-875-8341-0</nowiki>. * Farë e fshehtë. Është në dorë të fshatarëve, të më të poshtëmit, të vrasin gjarpërin, redaktuar nga Aldo Cormio, Palomar, 2006, <nowiki>ISBN 978-88-760-0145-1</nowiki>. * Vjersha, Roma, Donzelli, 2008, <nowiki>ISBN 978-88-603-6209-4</nowiki>. * Vargje, redaktuar nga Silvana Ghiazza, Wip Edizioni, 2009, <nowiki>ISBN 978-88-845-9148-7</nowiki>. * Mirëmëngjes, Lindje. Raporte nga India dhe Kina, Romë, Donzelli, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-684-3124-2</nowiki>. * Dy histori nga Etna, Il Girasole Edizioni, 2014, <nowiki>ISBN 978-88-974-6619-2</nowiki>. === Pikturë === [[Skeda:Lucania_61_di_Carlo_Levi_1.JPG|parapamje|Detaj i ''Lucania 61'' (Muzeu Kombëtar i Materës).]] * ''Portreti i Federico Comandini'', Biblioteka Malatesta e Cesena * ''Grua me fruta'', Shtëpia e Kulturës, Palmi * ''Lucania '61'', një kanavacë me përmasa 18.50 x 3.20 m e përbërë nga pesë panele, të cilat Levi i pikturoi për të përfaqësuar [[Bazilikata|Bazilikatën]] në Ekspozitën e Rajoneve në ''Itali '61'' të mbajtur në [[Torino]] me rastin e festimeve për 100-vjetorin e Bashkimit të Italisë . Ruhet në Matera në Palazzo Lanfranchi, selia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës;<ref>{{Cite web |title=I colori di Lucania 61, metafora di un mondo |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlolevi_lucania61.htm|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lucania 61 di Carlo Levi |url=http://www.associazionefinisterre.it/memoria/carlo_levi_dipintoluc61.htm|language=sq}}</ref> * ''Notar'', vaj mbi kanavacë 50x70;<ref>{{Cite web |title=Carlo Levi :Il Nuotatore |url=http://www.arte-incontro.it/collettiva.htm|language=sq}}</ref> * ''Dy burra duke zhveshur'', 1935 * ''20 piktura nga Carlo Levi 1929-1935 paraqitur nga Antonio Del Guercio'', Editori Riuniti - La Nuova Pesa, Romë 1962 * ''Çlirimi'', vaj mbi kanavacë që përshkruan martirët e Fosse Ardeatine * ''Pemët e karabit të Gjirit'', 1950, CAMeC, La Spezia * ''Buqeta'', vaj mbi kanavacë, një tufë me lule të bardha me tre lule blu në një sfond portokalli, Romë 1971. == Punime në muze == * [[Foxha|Muzeu Qytetar]] i [[Foxha|Foggias]] * Muzeu Kombëtar i Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës në Matera * Muzeu i Përhershëm i Artit Bashkëkohor të Amatrice (RI) * Galeria e Arteve Leonida dhe Albertina Repaci e Palmi ([[Rrexho Kalabria|Reggio Calabria]]) * Galeria e Arteve Carlo Levi në Palazzo Morteo në Alassio (Savona ) * Muzeu i Fosse Ardeatine (Romë) * Muzeu i Shekullit të Njëzetë * MAGI '900 e Pieve di Cento (BO) * Galeria e Artit Carlo Levi e ALIANO (MT) Aliano * MIG. Muzeu Ndërkombëtar i Arteve Grafike, Castronuovo Sant'Andrea (PZ) * [https://www.gamtorino.it/it GAM - Galeria Qytetare e Artit Modern dhe Bashkëkohor të Torinos] * Muzeu Carlo Levi dhe Çështja Jugore, Qendra Studimore e Fondacionit Luigi Gaeta Carlo Levi, Palazzo Forcella (SA) Buccino == Shënime == Veprat e Carlo Levi në faqen e internetit të Fondacionit Luigi Gaeta – Qendra e Studimeve Carlo Levi, Eboli, në www.fondazioneluigigaeta.it Lèvi, Carlo, në Treccani.it – Enciklopedia Online, Instituti Italian i Enciklopedisë. Italo Faldi, Arnaldo Bocelli, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca II, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1949. Alessandra Briganti, LEVI, Carlo, në Enciklopedinë Italiane, Shtojca IV, Instituti i Enciklopedisë Italiane, 1979. (EN) Carlo Levi, në Encyclopædia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Franco Contorbia dhe Maura Picciau, LEVI, Carlo, në Dizionario biografico degli italiani, vëll. 64, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2005. Carlo Levi, në siusa.archivi.beniculturali.it, Sistemi i Unifikuar i Informacionit për Mbikëqyrësit Arkivorë. Carlo Levi, në BeWeb, Konferenca Episkopale Italiane. Carlo Levi, në Gratë dhe Burrat e Rezistencës, Shoqata Kombëtare e Partizanëve Italianë. (EN) Vepra nga Carlo Levi, në Open Library, Internet Archive. (EN) Carlo Levi, në Goodreads. Carlo Levi (legjislatura e 3-të e Republikës Italiane) / legjislatura e 4-t, në Senato.it, Parlamenti Italian. (EN) Carlo Levi, në Discogs, Zink Media. Regjistrime audiovizive të Carlo Levi, në Rai Teche, Rai. (EN) Carlo Levi, në IMDb, IMDb.com. Fondacioni Carlo Levi, në carlolevifondazione.it. URL e konsultuar më 21 nëntor 2019. Foa-Levi, në torinoinsolita.it. Speciali i RAI Letteratura për Carlo Levi, në letteratura.rai.it. Carlo Levi dhe Çështja e Jugut, në ornitorinconews.it. URL e aksesuar më 16 shkurt 2014 (arkivuar nga URL-ja origjinale më 23 shkurt 2014). Arkivat Rai, intervistë me Indro Montanelli. Fondacioni Giorgio Amendola dhe Shoqata Lucana në Piemont për Carlo Levi, në fondazioneamendola.it. URL e aksesuar më 12 tetor 2023. == Bibliografia == * ''Përtej Frikës: Udhëtime në Shkrimet e Carlo Levit'', redaktuar nga Gigliola De Donato, Donzelli, Romë, 2008. * ''Intertekstualiteti Levian'', redaktuar nga Silvana Ghiazza, Departamenti Editorial dhe Redaktues (Universiteti i Barit), Bari, 2011. * Giovanni Russo, ''Carlo Levi Sekreti'', Publisher Dalai, Milano, 2011. * ''Carlo Levi dhe Jugu'', redaktuar nga Gigliola De Donato dhe Sergio D'Amaro, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * ''Carlo Levi dhe Letërsia e Udhëtimit në Shekullin e Njëzetë: Midis Kujtesës, Eseut dhe Trillimit'', redaktuar nga Sergio D'Amaro dhe Salvatore Ritrovato, Foggia, Claudio Grenzi, 2003. * Donato Sperduto, ''Imitimi i të Përjetshmit'', botues Schena, Fasano, 1998. * Donato Sperduto, ''mjeshtër i kotë?'' ''Gabriele D'Annunzio, Carlo Levi, Cesare Pavese, Emanuele Severino'', Aracne, Romë, 2009. * Donato Sperduto, ''Harmonitë e Largta'', Aracne, Romë, 2013. * David Ward, ''Carlo Levi'', Italia e Re, Milano, 2002. * Michel Arouimi, ''Magies de Levi'', Schena-Lanore, Fasano-Parigi, 2006. * Giancarlo Pauletto (redaktuar nga), ''Carlo Levi 1935-1936: Figura para Historisë'', Comune di Pordenone Editore, Pordenone, 2006. * Dalia Abdullah, "Piktura dhe Letërsia: Dygjuhësia e Carlo Levit", në "Riscontri. Revista Tremujore e Kulturës dhe Çështjeve Aktuale", XXXIV(2012), 3-4, f.&nbsp;9–54. * ''Përtej Errësirës. Shkrime për Carlo Levi-n'', redaktuar nga PL Berto, Ensemble, Romë, 2013. * Domenico Musicco, ''[https://centrostudipsicologiaeletteratura.org/wp-content/uploads/2013/12/Domenico-Musicco-Oltre-il-confino.pdf Përtej Mbylljes]'', në Revistën Historike të Qendrës për Studime në Psikologji dhe Letërsi, 1-2005. * {{Cite book |title=Le polizie di Mussolini, la repressione dell'antifascismo nel Ventennio |publisher=Mursia |year=1985 |location=Milano |language=sq}} * Giuseppe Appella, ''Carlo Levi dhe "Lucania '61"'', De Luca Edizioni d'Arte, Romë, 1989. * Gigliola De Donato, Sergio D'Amaro, ''Një turinez nga jugu: Carlo Levi'', Baldini & Castoldi, 2001. * Nicola Coccia, ''Ti do ta ngushëllosh argjilën e djegur'', ETS, Pisa, 2016 * Riccardo Gasperina Geroni, ''Roja e Pragut'', Mimesis, Milan-Udine, 2018. * Rosalba Galvagno, ''Carlo Levi, Narcisi dhe ndërtimi i realitetit'', Olschki Editore (Collana Polinnia), Firence, 2004. * Rosalba Galvagno, ''Mitografitë e Carlo Levit'', Edizioni Sinestesie (seritë e Bibliotekave të Sinestesie), Avellino, 2021. * Rosalba Galvagno, ''"Miti i Nënës te Carlo Levi.'' ''Nga Demetra dhe Persefona te Shpërbërja e Sferës Amënore'' ," në ''Schede umanistiche.'' ''Antichi e Moderni'', XXXIV/2, 2020, f. 109-125. * Rosalba Galvagno, ''Shtatë lito-serigrafë nga Carlo Levi krahasuar me shtatë poezi të Charles Baudelaire'', në ''Letteratura&Arte'', 22/2024, Fabrizio Serra Editore, Pisa-Roma MMXXIV, f. 123-135. * Rosalba Galvagno, ''"Artistja të cilës iu zbuluan të gjitha artet e Apollonit".'' ''Një ëndërr surrealiste nga Carlo Levi'', në ''Njëqind e njëzet vjet më vonë.'' ''Kujtimi dhe rëndësia e Carlo Levit'', Konferenca Kombëtare për 120-vjetorin e lindjes së Carlo Levit, Matera, 10-11 nëntor 2022, f. 1-24. * Lucci M. G. (red.), Historia dhe rishikimi kritik i Çmimit Avezzano, 1949–2001, Promo Italia, Avezzano, pa datë, fq. 186–217, SBN TER0018573. * Filippo La Porta, "“Kura” e Pamundur e Jetës. Çehov, Céline dhe Carlo Levi: Shkrimtarë Doktorë të Ndërgjegjshëm dhe Joiluzorë," në Cure, Romë, Castelvecchi, 2021, ISBN 978-88-329-0403-1 . * Donato Sperduto, ''Përtej Kohës dhe Përtej Rrugës së Qumështit'', Bari, Edizioni Wip, 2023. * Filippo La Porta dhe Luca Cirese, "Nuk mund të mos e quajmë veten jo të dhunshëm." Një dialog. * {{Cite web |last=Fondazione Giorgio Amendola |title=Carlo Levi, "il torinese del Sud". Profilo biografico di Carlo Levi. |url=https://fondazioneamendola.it/carlo-levi/ |language=sq}} * Donato Sperduto: ''Pesë gishtat:'' ''Accabadora e Michela Murgia dhe'' fletorja ''e Carlo Levi'' me Gates, "Riscontri", 2024, n. 1, fq.&nbsp;69–88. == Hyrje të ngjashme == * Antifashizmi në Itali * Komuniteti Hebraik i Torinos * [[Corrado Alvaro|Korado Alvaro]] * Domenico Rea * Judaizmi në Itali * Franco Fortini * Leone Ginzburg * Ju jeni nga Torino == Projekte të tjera == {{Authority control}} == Lidhje të jashtme == * {{Authority control}}<nowiki>[[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> <nowiki>[[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> degqiucquvh25y4dh652mod33xl2nb5 0 401493 2986390 2026-06-01T16:43:34Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Dita ndërkombëtare e fëmijëve]] te [[Dita e fëmijëve]]: pretendohet të jetë botërore por si duket as e tillë nuk është prandaj preferohet ky titull 2986390 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Dita e fëmijëve]] 99rbe6cgbjdpcne0q6tbc15h6r7pkuk 1 401494 2986392 2026-06-01T16:43:34Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Diskutim:Dita ndërkombëtare e fëmijëve]] te [[Diskutim:Dita e fëmijëve]]: pretendohet të jetë botërore por si duket as e tillë nuk është prandaj preferohet ky titull 2986392 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Dita e fëmijëve]] taijebiav977buqlqbb2o45iwgphefv 2 401495 2986397 2026-06-01T16:56:13Z Vleralahu 188397 Krijuar nga përkthimi i seksionit "__LEAD_SECTION__" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150864506|Giovannino Guareschi]]" 2986397 wikitext text/x-wiki == __LEAD_SECTION__ == Ai konsiderohet si një nga shkrimtarët [[Italianët|italianë]] më të njohur dhe me ndikim të të gjitha kohërave , veprat e tij në fakt janë shitur në mbi 20 milionë kopje. Vepra më e njohur e Guareschi-t është ''Mondo Piccolo,'' një përmbledhje prej 347 tregimesh të vendosura në qytetin imagjinar të Ponteratto-s, një qytet në Luginën e Po-së të poshtme të Emilias (i cili më vonë u bë Brescello në adaptimet e suksesshme kinematografike). Të gjitha historitë tregojnë aventurat e miqve-rivalëve Don Camillo, priftit të famullisë, dhe Peppone, kryetarit [[Komunizmi|komunist]] të fshatit. Vepra u bë shumë popullore edhe për shkak të transpozicioneve kinematografike dhe rëndësisë politike që morën ngjarjet e lidhura me të në ato vite. bv4iexx6jr9gbx5cdha7ubuercpy2fs 0 401496 2986398 2026-06-01T17:05:47Z Falënderim 180356 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1357041008|Rape of the Sabine women]]" 2986398 wikitext text/x-wiki {{Multiple image|}}'''Rrëmbimi i grave sabine''' ( Latin, Sabinae raptae ); i njohur tradicionalisht si '''Përdhunimi i grave Sabine''', ishte një incident në historinë e hershme të Romës në të cilin burrat e Romës kryenin rrëmbime nusesh ose rrëmbime masive me qëllim martesën e grave nga qytete të tjera të rajonit. Ky ka qenë një subjekt i shpeshtë i piktorëve dhe skulptorëve, veçanërisht që nga [[Rilindja]] . Sipas historianit romak [[Tit Livi|Livi]], rrëmbimi i grave sabine ndodhi në [[Monarkia romake|historinë e hershme të Romës]] menjëherë pas themelimit të saj në mesin e shekullit të 8-të para Krishtit dhe u krye nga [[Romulus|Romuli]] dhe pasuesit e tij kryesisht meshkuj; thuhet se pas themelimit të qytetit, popullsia përbëhej vetëm nga latinë dhe popuj të tjerë italikë, në veçanti banditë meshkuj. <ref>{{Cite book |last=Mathisen |first=Ralph W. |title=Ancient Roman Civilization |publisher=Oxford University Press |year=2019 |location=New York |pages=60}}</ref> Me Romën që rritej me një ritëm kaq të qëndrueshëm në krahasim me fqinjët e saj, Romuli u shqetësua për ruajtjen e forcës së qytetit. Shqetësimi i tij kryesor ishte se me pak banorë femra nuk do të kishte asnjë shans për të mbështetur popullsinë e qytetit, pa të cilën Roma nuk mund të zgjaste më shumë se një brez. Me këshillën e [[Senati Romak|Senatit Romak]], romakët u nisën më pas në rajonet përreth në kërkim të grave për të krijuar familje. Romakët negociuan pa sukses me të gjithë popujt që u drejtoheshin, përfshirë [[sabinët]], të cilët popullonin zonat fqinje. Sabinët kishin frikë nga shfaqja e një shoqërie rivale dhe refuzuan t'i lejonin gratë e tyre të martoheshin me romakët. == Histori == Si pasojë, romakët hartuan një plan për të rrëmbyer gratë sabine gjatë festivalit të [[Neptuni (mitologji)|Kalërimit të Neptunit]] . Ata planifikuan dhe shpallën një festival lojërash për të tërhequr njerëz nga të gjitha qytetet fqinje. Sipas [[Tit Livi|Livit]], shumë njerëz nga qytetet fqinje të Romës{{Snd}} duke përfshirë Caenina, Crustumerium dhe Antemnae{{Snd}}morën pjesë në festival së bashku me sabinët, të etur për të parë qytetin e sapokrijuar me sytë e tyre. Në festival, Romuli dha një sinjal duke "u ngritur dhe duke palosur mantelin e tij dhe pastaj duke e hedhur përsëri rreth vetes", në të cilin romakët kapën gratë sabine dhe luftuan kundër burrave sabine. <ref name=":02">{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 |access-date=2020-02-07 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Livi nuk raporton se sa gra u rrëmbyen nga romakët në festival, ai vetëm vëren se padyshim ishin shumë më tepër se tridhjetë. <ref>{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter 13 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0026%3Abook%3D1%3Achapter%3D13 |access-date=2022-12-27 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Të gjitha gratë e rrëmbyera në festival thuhet se ishin virgjëresha përveç një gruaje të martuar, Hersilia, e cila u bë gruaja e Romulit dhe më vonë do të ishte ajo që ndërhyri dhe do të ndalonte luftën që pasoi midis romakëve dhe sabinëve. <ref>{{Cite web |title=Plutarch • Life of Romulus |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Romulus*.html#note20 |access-date=2020-03-07 |website=penelope.uchicago.edu}}</ref> Të rrëmbyerat e indinjuara u lutën shpejt nga Romuli që t'i pranonte burrat romakë si burrat e tyre të rinj. === Lufta me Sabinët dhe fiset e tjera === Duke qenë i indinjuar nga ajo që kishte ndodhur, mbreti i Kaninezëve hyri në territorin romak me ushtrinë e tij. Romuli dhe romakët u përballën me Kaninezët në betejë, vranë mbretin e tyre dhe e shpartalluan ushtrinë e tyre. Më vonë, Romuli sulmoi Kaninën dhe e pushtoi atë që në sulmin e parë. Duke u kthyer në Romë, ai i kushtoi një Tempull Jupiter Feretrius (sipas Livit, tempulli i parë i kushtuar në Romë) dhe ofroi plaçkën e mbretit armik si ''spolia opima'' . Sipas Fasti Triumphales, Romuli festoi një triumf mbi Kaninezët më 1 mars 752 p.e.s. Në të njëjtën kohë, ushtria e Antemnatëve pushtoi territorin romak. Romakët u hakmorën dhe Antemnatët u mundën në betejë dhe qyteti i tyre u pushtua. Sipas ''Fasti Triumphales'', Romulus festoi një triumf të dytë në vitin 752 p.e.s. mbi Antemnatët. Krustuminitë gjithashtu filluan një luftë, por edhe ata u mundën dhe qyteti i tyre u pushtua. [[Kolonia Romake|Kolonistët romakë]] u dërguan më pas në Antemnae dhe Crustumerium nga Romulus, dhe shumë qytetarë të këtyre qyteteve, veçanërisht familjet e grave të kapura robër, migruan gjithashtu në Romë. Vetë sabinët më në fund shpallën luftë, të udhëhequr në betejë nga mbreti i tyre, [[Titus Tatius]] . Tatiusi pothuajse ia doli ta pushtonte Romën, falë tradhtisë së Tarpeias, vajzës së Spurius Tarpeius, guvernatorit romak të kështjellës në Kodrën e Kapitolit . Ajo hapi portat e qytetit për sabinët në këmbim të "asaj që ata mbanin në krahë", duke menduar se do të merrte byzylykët e tyre të artë. Në vend të kësaj, sabinët e shtypën për vdekje me mburojat e tyre dhe trupi i saj u varros ose u hodh nga një shkëmb i njohur që atëherë me emrin e saj, Shkëmbi Tarpeian . Romakët sulmuan sabinët që tani mbanin kështjellën, në atë që do të njihej si Beteja e Lacus Curtius . Përparimi romak u udhëhoq nga Hostus Hostilius, mbrojtja sabine nga Mettus Curtius. Hostus ra në betejë dhe linja romake u dorëzua. Romakët u tërhoqën në portën e Palatiumit. Romuli mblodhi njerëzit e tij, duke premtuar se do të ndërtonte një tempull për [[Jupiteri (zot)|Perëndinë Romake Jove]] në atë vend. Pastaj ai i udhëhoqi ata përsëri në betejë. Mettus Curtius u zbrit nga kali dhe iku në këmbë, dhe romakët dukeshin se po fitonin.   Beteja mori fund dhe sabinët ranë dakord të bashkoheshin në një komb me romakët. Titus Tatius sundoi së bashku me Romulusin deri në vdekjen e Tatiusit pesë vjet më vonë. Banorët e rinj sabine të Romës u vendosën në Kodrën e Kapitolit, të cilën e kishin pushtuar në betejë. == Analiza historike == Motivimi pas rrëmbimit të grave sabine është i diskutueshëm midis burimeve të lashta. Livi shkruan se motivimi i Romës për rrëmbimin e grave sabine ishte vetëm për të rritur popullsinë e qytetit dhe pohon se nuk ndodhi asnjë sulm i drejtpërdrejtë seksual gjatë rrëmbimit. Livi thotë se Romuli u ofroi grave sabine zgjedhje të lirë, si dhe të drejta qytetare dhe pronësore. Sipas Livit, Romuli foli me secilën prej tyre personalisht, duke deklaruar "se e gjitha kjo ishte për shkak të krenarisë së prindërve të tyre që u mohonin fqinjëve të tyre të drejtën e martesës së ndërsjellë. Ato do të jetonin në një martesë të ndershme dhe do të ndanin të gjithë pronën dhe të drejtat e tyre civile, dhe{{Snd}} më i dashuri nga të gjithë për natyrën njerëzore{{Snd}} do të ishin nënat e njerëzve të lirë." <ref name=":02">{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 |access-date=2020-02-07 |website=www.perseus.tufts.edu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 "Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr"]. ''www.perseus.tufts.edu''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-02-07</span></span>.</cite></ref> Studiues si [[Dionisi i Halikarnasit]] argumentojnë se kjo ishte një përpjekje për të siguruar një aleancë me sabinët përmes marrëdhënieve të sapokrijuara të grave me burrat romakë. <ref name=":1">{{Cite journal |last=Brown |first=Robert |date=1995 |title=Livy's Sabine Women and the Ideal of Concordia |journal=Transactions of the American Philological Association |volume=125 |pages=291–319 |doi=10.2307/284357 |jstor=284357}}</ref> Rrëfimi i Livit përforcohet në disa mënyra përmes veprave të [[Ciceroni|Ciceronit]] . Në veprën e Ciceronit ''"De re publica"'', ai përsërit pikëpamjen e Livit se plani për të rrëmbyer gratë sabine në festival u bë me qëllim "forcimin e shtetit të ri" dhe "mbrojtjen e burimeve të mbretërisë dhe popullit të tij". <ref name=":1" /> Ndryshe nga Livi, Ciceroni dhe Dionisi, [[Ovidi]] e sheh rrëmbimin e sabinëve si një rrugë për burrat e Romës për të përmbushur dëshirat e tyre seksuale dhe jo si një përpjekje për të marrë gra për të lindur fëmijë për qytetin. <ref name=":1" /> Ndërsa ai vëren çështjen që lidhet me mungesën e grave në Romë, ai nuk e bën atë një faktor në planifikimin e rrëmbimit. Ndërsa është e qartë se historia ishte pjesë e mitologjisë themeluese të Romës, historiciteti i saj është i diskutueshëm dhe konsiderohet i pamundur të ketë ndodhur nga shumë historianë, ose të paktën të mos ketë ndodhur në mënyrën e përshkruar. [[Theodor Mommsen]] (si dhe historianë të mëvonshëm si {{Interlanguage link|Jacques Poucet|fr}} ) besonin se historia ka të ngjarë të jetë përhapur gjatë fundit të shekullit të katërt para Krishtit pas Luftërave Samnite si një rrëfim për të shpjeguar asimilimin e Samnitëve në Romë pas një kombinimi luftërash dhe aleancash, dhe dërgimit të ngjarjeve të ngjashme në të kaluarën e largët. Historia ka të ngjarë të ketë fituar rëndësi përsëri gjatë periudhës kohore kur u prenë monedhat që përshkruanin ngjarjen, në vitin 89 para Krishtit. Kjo do të jetë bërë gjatë Luftës Sociale, një konflikt midis Romës dhe aleatëve të saj italianë mbi statusin e tyre dhe nëse ata meritonin shtetësinë romake. Një histori nga e kaluara e Romës, ku Roma hyri në konflikt me fqinjët e saj, tregoi një kapacitet për dhunë brutale, por në fund shmangu një luftë pasi sabinët iu nënshtruan bashkimit me Romën, do të kishte qenë një histori e fuqishme për Romën për t'u dërguar në atë kohë. <ref>{{Cite journal |last=Holden |first=Antonia |date=January 2008 |title=The Abduction of the Sabine Women in Context: The Iconography on Late Antique Contorniate Medallions |url=https://www.jstor.org/stable/40037246 |journal=American Journal of Archaeology |volume=112 |issue=1 |pages=126 |doi=10.3764/aja.112.1.121 |jstor=40037246 |url-access=subscription |access-date=June 19, 2021}}</ref> == Përfaqësime artistike == Shumë trajtime të legjendës kombinuan një shembull të përshtatshëm frymëzues të trimërisë dhe guximit të romakëve të lashtë me mundësinë për të përshkruar figura të shumta, duke përfshirë figura heroike gjysmë të zhveshura në një luftë intensive pasionante. Subjekti ishte popullor gjatë Rilindjes si simbol i rëndësisë së martesës për vazhdimësinë e familjeve dhe kulturave. Ishte gjithashtu një shembull i një subjekti beteje në të cilin artisti mund të demonstronte aftësinë e tij në portretizimin e figurave femërore, si dhe mashkullore, në poza ekstreme, me avantazhin shtesë të një teme seksuale. Ai portretizohej rregullisht në ''kasoni'' italiane të shekullit të 15-të dhe më vonë në piktura më të mëdha. Një mundësi e krahasueshme nga [[Besëlidhja e Re|Dhiata e Re]] u ofrua nga tema e Masakrës së të Pafajshmëve . === Giambologna === [[Skeda:Giambologna_sabine.jpg|parapamje|''Rrëmbimi i një gruaje sabine'' nga Giambologna, Loggia dei Lanzi, Firence]] Skulptori italo-flaman i shekullit të 16-të, Giambologna, skaliti një përfaqësim të kësaj teme me tre figura (një burrë që ngre një grua në ajër ndërsa një burrë i dytë qëndron i përkulur), të gdhendura nga një bllok i vetëm [[Mermer|mermeri]] . Kjo skulpturë konsiderohet kryevepra e Giambolognës. <ref>Liam E. Semler, ''The English Mannerist Poets and the Visual Arts'' 1998, {{ISBN|978-0-8386-3759-3}}, p. 34.</ref> Fillimisht e menduar si asgjë më shumë sesa një demonstrim i aftësisë së artistit për të krijuar një grup skulpturor kompleks, subjekti i saj, përdhunimi legjendar i Sabinëve, duhej të shpikej pasi Francesco I de' Medici, Duka i Madh i Toskanës, dekretoi që ajo të vihej në ekspozitë publike në Loggia dei Lanzi në Piazza della Signoria, Firence. Vendndodhja e propozuar për skulpturën, përballë statujës së [[Perseu|Perseut]] nga [[Benvenuto Cellini]], nxiti sugjerime që grupi të ilustronte një temë të lidhur me veprën e mëparshme, siç është përdhunimi i [[Andromeda (mitologjia greke)|Andromedës]] nga Phineus . Përdhunimet përkatëse të [[Proserpina|Proserpinës]] dhe [[Helena e Trojës|Helenës]] u përmendën gjithashtu si tema të mundshme. Përfundimisht u vendos që skulptura të identifikohej si një nga virgjëreshat Sabine. Vepra është nënshkruar <small>OPVS IOANNIS BOLONII FLANDRI MDLXXXII</small> ("Vepra e Johannes të Boulogne të [[Flandra|Flandrës]], 1582"). Një [[Bronxi|bronz]] i hershëm përgatitor që paraqet vetëm dy figura ndodhet në Museo Nazionale di Capodimonte në [[Napoli]] . Giambologna më pas e rishikoi skemën, këtë herë me një figurë të tretë, në dy modele dylli që tani ndodhen në Muzeun Victoria dhe Albert, Londër. Geso në shkallë të plotë e artistit për skulpturën e përfunduar, e ekzekutuar në vitin 1582, është në ekspozitë në Galleria dell'Accademia në [[Firencia|Firence]] . Gruaja dhe burri i gjunjëzuar i referohen figurave nga skulptura e lashtë ''Laokooni dhe Bijtë e Tij'' . <ref>{{Cite book |last=De la Croix |first=Horst |url=https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 |title=Gardner's Art Through the Ages |last2=Tansey |first2=Richard G. |last3=Kirkpatrick |first3=Diane |date=1991 |publisher=Thomson/Wadsworth |isbn=0-15-503769-2 |edition=9th |page=[https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 673] |url-access=registration}}</ref> Reduktimet prej bronzi të skulpturës, të prodhuara në studion e Giambolognës dhe të imituara nga të tjerë, ishin një element kryesor i koleksioneve të njohësve të arteve deri në shekullin e 19-të. === Nicolas Poussin === [[Skeda:Nicolas_Poussin_-_L'Enlèvement_des_Sabines_(1634-5).jpg|parapamje|''Rrëmbimi i Grave Sabine'', nga [[Nicolas Poussin|Poussin]], 1634–35 ( Muzeu Metropolitan i Artit )]] [[Nicolas Poussin]] prodhoi dy versione kryesore të kësaj teme. Versioni i tij fillestar tani quhet ''Rrëmbimi i Grave Sabine'' dhe ka shumë të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1633–1634. Piktura përshkruan Romulin duke u dhënë sinjalin Romakëve për rrëmbimin. Sipas Metropolitan, tema e veprës së Poussin i lejoi atij të nxirrte në pah kuptimin e tij për pozën dhe gjestin, si dhe njohuritë e tij për arkitekturën romake. <ref>{{Cite web |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Abduction of the Sabine Women |url=https://www.metmuseum.org/en/art/collection/search/437329 |website=The Met}}</ref> Ky version i pikturës tani ndodhet në Muzeun Metropolitan të Artit në New York City. Versioni i dytë i Poussin-it, i titulluar ''"Përdhunimi i Grave Sabine"'', është në thelb një riprodhim i veprës së tij origjinale dhe ka të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1637–1638. Vendosja arkitekturore e kësaj vepre është më e zhvilluar sesa në origjinal. Kjo pikturë tani ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] në Paris. <ref>{{Citation |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Rape of the Sabine Women |date=1637–1638 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415010348/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |access-date=2020-03-07 |archive-date=2020-04-15}}</ref> Pikturimi i versioneve të shumëfishta të një subjekti nuk ishte i pazakontë gjatë gjithë karrierës së Poussin-it. === Peter Paul Rubens === [[Skeda:Peter_Paul_Rubens_-_The_Rape_of_the_Sabine_Women_-_WGA20310.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'', nga Peter Paul Rubens]] [[Peter Paul Rubens]] pikturoi versionin e tij të ''veprës "Përdhunimi i Grave Sabine"'' rreth viteve 1635-40. Tani ajo ndodhet në Galerinë Kombëtare të Londrës. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-11 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> Piktura përshkruan momentin kur Romuli u dha sinjalin romakëve për të rrëmbyer gratë sabine. Rubens thekson dhunën e rrëmbimit dhe e seksualizon atë duke përshkruar gra me gjoks të zbuluar dhe një ushtar që ngre fundin e një gruaje. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-12 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> === Pietro da Cortona === [[Skeda:Cortona_Rape_of_the_Sabine_Women_01.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Pietro da Cortona, 1627–1629]] Pietro da Cortona e përshkroi përdhunimin e Sabinëve të paktën dy herë. === Luca Giordano === Ekzistojnë të paktën tetë piktura nga Luca Giordano ose nga punishtja e tij mbi këtë temë. === Johann Heinrich Schönfeld === [[Skeda:Johann_Heinrich_Schönfeld_004.jpg|djathtas|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Johann Heinrich Schönfeld]] Johann Heinrich Schönfeld pikturoi një version të kësaj teme të titulluar ''Përdhunimi i Grave Sabine'' në fund të viteve 1630. Vepra e tij tani ndodhet në Muzeun Shtetëror të Hermitazhit në Shën Petersburg. <ref>{{Cite web |last=Schönfeld |first=Johann Heinrich |date=1630s |title=The Rape of the Sabine Women |url=https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.%20Paintings/38760/!ut/p/z1/jZDLTsMwEEV_hS6yxJ48nITuLCNRSkuqiofxBrlV6hglduSYRuLrMYgNCEJnN9KZO2cGC8yxMPKolfTaGtmG_knkzxWleZwyWFaMXAKtthuyZbdXEGf48ROAP4oCFqfMTwBiOn7534JwQeLWbK2w6KVvzrU5WMwhRmcbqY3XRg2Yp2WRQ3ARP9Kub4qQdkcWVfXAEpZ9AdM-etehcd8hQCQhEKcXAGWRFFmZf8hQs0vLIOPqQ-1qh15d-HLjfT_MI4hgHEekrFVtjfa2i-C3kcYOHvPvJO67e_62WsALaY8rOpu9A2XjYPs!/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?lng=en |website=hermitagemuseum}}</ref> === Jacques Stella === [[Skeda:Stella,_Jacques,_The_Rape_of_the_Sabines,_mid_17th_century.jpg|parapamje|Jacques Stella, ''Rrëmbimi i Sabinëve'', mesi i shekullit të 17-të ( Muzeu i Artit i Universitetit të Princetonit )]] Jacques Stella pikturoi një version të përdhunimit të grave sabine të titulluar ''"Përdhunimi i Sabineve"'' në mesin e shekullit të 17-të. Përshkrimi i skenës nga Stella thuhet se i ka ngjarë aq shumë veprave të Nicholas Poussin saqë pas vdekjes së tij versioni i tij u ngatërrua me një Poussin. Kjo vepër tani ndodhet në Muzeun e Artit të Universitetit të Princetonit. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (y1967-102) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/30337 |access-date=2020-03-21 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> === Jacques-Louis David === [[Skeda:The_Intervention_of_the_Sabine_Women_-_David_(Louvre_INV_3691).jpg|parapamje|''Ndërhyrja e Grave Sabine'', 1799]] Jacques-Louis David pikturoi anën tjetër të historisë, kur gratë ndërhyjnë për të pajtuar palët ndërluftuese. ''“Gratë Sabine që Zbatojnë Paqen duke Vrapuar midis Luftëtarëve”'' (e njohur edhe si ''“Ndërhyrja e Grave Sabine'' ”) u përfundua në vitin 1799. Ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799">{{Citation |last=Jacques-Louis David |title=The Intervention of the Sabine Women |date=1799 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |access-date=2020-02-11 |archive-date=2020-09-26}}</ref> Davidi kishte filluar punën për të në vitin 1796, kur Franca ishte në luftë me kombet e tjera evropiane, pas një periudhe konflikti civil që kulmoi me Mbretërimin e Terrorit dhe Reaksionin Termidorian, gjatë së cilës vetë Davidi ishte burgosur si mbështetës i [[Maksimiljen Robespier|Robespierit]] . Pasi gruaja e larguar e Davidit e vizitoi në burg, ai krijoi idenë e rrëfimit të historisë për të nderuar gruan e tij, me temë dashurinë që mbizotëron mbi konfliktin. Piktura u pa gjithashtu si një thirrje për popullin francez që të pajtonte dallimet e tyre pas gjakderdhjes së [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799">{{Citation |last=Jacques-Louis David |title=The Intervention of the Sabine Women |date=1799 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |access-date=2020-02-11 |archive-date=2020-09-26}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="" id="CITEREFJacques-Louis_David1799">Jacques-Louis David (1799), [https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women ''The Intervention of the Sabine Women''], archived from [https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women the original] on 2020-09-26<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">2020-02-11</span></span></cite></ref> Piktura përshkruan gruan e Romulit, Hersilia - vajzën e [[Titus Tatius]], udhëheqësit të Sabinëve - duke u futur me vrap midis burrit dhe babait të saj dhe duke vendosur fëmijët e saj midis tyre. Një Romulus i fuqishëm përgatitet të godasë me shtizën e tij një Tatius gjysmë në tërheqje, por heziton. Ushtarë të tjerë tashmë po i vendosin shpatat në mill. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2017)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> === John Leech === [[Skeda:Comic_History_of_Rome_p_010_The_Romans_walking_off_with_the_Sabine_Women.jpg|parapamje|Versioni satirik i John Leech i "Përdhunimit të Grave Sabine"]] Piktori satirik anglez i shekullit të 19-të, John Leech, përfshiu në veprën e tij ''"Historia Komike e Romës"'' një përshkrim të përdhunimit të grave sabine, ku gratë portretizohen, me një anakronizëm të qëllimshëm, me kostume viktoriane dhe duke u marrë nga ''Corona et Anchora'' ("Kurora dhe Ankora", një tabelë e zakonshme e një pubi anglez në qytetet detare). === Edgar Degas === Edgar Degas pikturoi ''"Përdhunimin e Sabinëve"'' <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines – Edgar Degas – www.edgar-degas.org |url=http://www.edgar-degas.org/The-Rape-of-the-Sabines.html |access-date=2016-03-26 |website=www.edgar-degas.org}}</ref> (sipas [[Nicolas Poussin|Poussin]] ), rreth viteve 1861–1862. "Mjeshtrat duhen kopjuar vazhdimisht", tha Degas, "dhe vetëm pasi të kesh provuar se je një kopjues i mirë, duhet të lejohesh në mënyrë të arsyeshme të vizatosh një rrepkë nga natyra". Degas mori lejen për herë të parë për të kopjuar piktura në Luvër në vitin 1853, kur ishte tetëmbëdhjetë vjeç. Ai ishte më i interesuar për veprat e mëdha të Rilindjes Italiane dhe për trashëgiminë e tij klasike franceze, prandaj kjo kopje e detajuar e pikturës së Poussin-it. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (after Poussin) – Norton Simon Museum |url=https://www.nortonsimon.org/collections/browse_title.php?id=F.1983.06.P |access-date=2016-03-26 |website=www.nortonsimon.org}}</ref> === Charles Christian Nahl === [[Skeda:Charles_Christian_Nahl_1871,_The_Rape_Of_The_Sabines_-_The_Invasion.jpg|parapamje|''Pushtimi'' nga Charles Christian Nahl (1871)]] Charles Christian Nahl e pikturoi subjektin në një treshe veprash të titulluara ''"Rrëmbimi"'', ''"Robëria"'' dhe ''"Pushtimi"'' . [[Pablo Picasso]] e trajtoi këtë temë në disa versione të tij të " ''Përdhunimit të Grave Sabine'' " (1962–63), njëra prej të cilave ndodhet në Muzeun e Arteve të Bukura në Boston . Këto bazohen në versionin e Davidit. Këto bashkojnë fillimin dhe fundin e historisë, duke përshkruar Romulin dhe Tatiusin e egër duke injoruar dhe shkelur figurën e ekspozuar të Hersilias dhe fëmijës së saj. <ref>[http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23 La tomba del principe sabino – Glossario] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102053759/http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23|date=2011-01-02}}.</ref> === Pablo Pikaso === * == Shih edhe == * Lapidhët * [[Sindroma e Stokholmit]] [[Kategoria:Martesë e detyruar]] [[Kategoria:Mitologji romake]] [[Kategoria:Ikonografi]] [[Kategoria:Gratë në Romën e lashtë]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] a56vdfw0asu01bem34n1ki7e9b6rqy0 2986399 2986398 2026-06-01T17:07:40Z Falënderim 180356 2986399 wikitext text/x-wiki {{Multiple image|}}'''Rrëmbimi i grave sabine''' ( Latin, Sabinae raptae ); i njohur tradicionalisht si '''Përdhunimi i grave Sabine''', ishte një incident në historinë e hershme të Romës në të cilin burrat e Romës kryenin rrëmbime nusesh ose rrëmbime masive me qëllim martesën e grave nga qytete të tjera të rajonit. Ky ka qenë një subjekt i shpeshtë i piktorëve dhe skulptorëve, veçanërisht që nga [[Rilindja]] . == Historiku == Sipas historianit romak [[Tit Livi|Livi]], rrëmbimi i grave sabine ndodhi në [[Monarkia romake|historinë e hershme të Romës]] menjëherë pas themelimit të saj në mesin e shekullit të 8-të para Krishtit dhe u krye nga [[Romulus|Romuli]] dhe pasuesit e tij kryesisht meshkuj; thuhet se pas themelimit të qytetit, popullsia përbëhej vetëm nga latinë dhe popuj të tjerë italikë, në veçanti banditë meshkuj. <ref>{{Cite book |last=Mathisen |first=Ralph W. |title=Ancient Roman Civilization |publisher=Oxford University Press |year=2019 |location=New York |pages=60}}</ref> Me Romën që rritej me një ritëm kaq të qëndrueshëm në krahasim me fqinjët e saj, Romuli u shqetësua për ruajtjen e forcës së qytetit. Shqetësimi i tij kryesor ishte se me pak banorë femra nuk do të kishte asnjë shans për të mbështetur popullsinë e qytetit, pa të cilën Roma nuk mund të zgjaste më shumë se një brez. Me këshillën e [[Senati Romak|Senatit Romak]], romakët u nisën më pas në rajonet përreth në kërkim të grave për të krijuar familje. Romakët negociuan pa sukses me të gjithë popujt që u drejtoheshin, përfshirë [[sabinët]], të cilët popullonin zonat fqinje. Sabinët kishin frikë nga shfaqja e një shoqërie rivale dhe refuzuan t'i lejonin gratë e tyre të martoheshin me romakët. Si pasojë, romakët hartuan një plan për të rrëmbyer gratë sabine gjatë festivalit të [[Neptuni (mitologji)|Kalërimit të Neptunit]] . Ata planifikuan dhe shpallën një festival lojërash për të tërhequr njerëz nga të gjitha qytetet fqinje. Sipas [[Tit Livi|Livit]], shumë njerëz nga qytetet fqinje të Romës{{Snd}} duke përfshirë Caenina, Crustumerium dhe Antemnae{{Snd}}morën pjesë në festival së bashku me sabinët, të etur për të parë qytetin e sapokrijuar me sytë e tyre. Në festival, Romuli dha një sinjal duke "u ngritur dhe duke palosur mantelin e tij dhe pastaj duke e hedhur përsëri rreth vetes", në të cilin romakët kapën gratë sabine dhe luftuan kundër burrave sabine. <ref name=":02">{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 |access-date=2020-02-07 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Livi nuk raporton se sa gra u rrëmbyen nga romakët në festival, ai vetëm vëren se padyshim ishin shumë më tepër se tridhjetë. <ref>{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter 13 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0026%3Abook%3D1%3Achapter%3D13 |access-date=2022-12-27 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Të gjitha gratë e rrëmbyera në festival thuhet se ishin virgjëresha përveç një gruaje të martuar, Hersilia, e cila u bë gruaja e Romulit dhe më vonë do të ishte ajo që ndërhyri dhe do të ndalonte luftën që pasoi midis romakëve dhe sabinëve. <ref>{{Cite web |title=Plutarch • Life of Romulus |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Romulus*.html#note20 |access-date=2020-03-07 |website=penelope.uchicago.edu}}</ref> Të rrëmbyerat e indinjuara u lutën shpejt nga Romuli që t'i pranonte burrat romakë si burrat e tyre të rinj. === Lufta me Sabinët dhe fiset e tjera === Duke qenë i indinjuar nga ajo që kishte ndodhur, mbreti i Kaninezëve hyri në territorin romak me ushtrinë e tij. Romuli dhe romakët u përballën me Kaninezët në betejë, vranë mbretin e tyre dhe e shpartalluan ushtrinë e tyre. Më vonë, Romuli sulmoi Kaninën dhe e pushtoi atë që në sulmin e parë. Duke u kthyer në Romë, ai i kushtoi një Tempull Jupiter Feretrius (sipas Livit, tempulli i parë i kushtuar në Romë) dhe ofroi plaçkën e mbretit armik si ''spolia opima'' . Sipas Fasti Triumphales, Romuli festoi një triumf mbi Kaninezët më 1 mars 752 p.e.s. Në të njëjtën kohë, ushtria e Antemnatëve pushtoi territorin romak. Romakët u hakmorën dhe Antemnatët u mundën në betejë dhe qyteti i tyre u pushtua. Sipas ''Fasti Triumphales'', Romulus festoi një triumf të dytë në vitin 752 p.e.s. mbi Antemnatët. Krustuminitë gjithashtu filluan një luftë, por edhe ata u mundën dhe qyteti i tyre u pushtua. [[Kolonia Romake|Kolonistët romakë]] u dërguan më pas në Antemnae dhe Crustumerium nga Romulus, dhe shumë qytetarë të këtyre qyteteve, veçanërisht familjet e grave të kapura robër, migruan gjithashtu në Romë. Vetë sabinët më në fund shpallën luftë, të udhëhequr në betejë nga mbreti i tyre, [[Titus Tatius]] . Tatiusi pothuajse ia doli ta pushtonte Romën, falë tradhtisë së Tarpeias, vajzës së Spurius Tarpeius, guvernatorit romak të kështjellës në Kodrën e Kapitolit . Ajo hapi portat e qytetit për sabinët në këmbim të "asaj që ata mbanin në krahë", duke menduar se do të merrte byzylykët e tyre të artë. Në vend të kësaj, sabinët e shtypën për vdekje me mburojat e tyre dhe trupi i saj u varros ose u hodh nga një shkëmb i njohur që atëherë me emrin e saj, Shkëmbi Tarpeian . Romakët sulmuan sabinët që tani mbanin kështjellën, në atë që do të njihej si Beteja e Lacus Curtius . Përparimi romak u udhëhoq nga Hostus Hostilius, mbrojtja sabine nga Mettus Curtius. Hostus ra në betejë dhe linja romake u dorëzua. Romakët u tërhoqën në portën e Palatiumit. Romuli mblodhi njerëzit e tij, duke premtuar se do të ndërtonte një tempull për [[Jupiteri (zot)|Perëndinë Romake Jove]] në atë vend. Pastaj ai i udhëhoqi ata përsëri në betejë. Mettus Curtius u zbrit nga kali dhe iku në këmbë, dhe romakët dukeshin se po fitonin.   Beteja mori fund dhe sabinët ranë dakord të bashkoheshin në një komb me romakët. Titus Tatius sundoi së bashku me Romulusin deri në vdekjen e Tatiusit pesë vjet më vonë. Banorët e rinj sabine të Romës u vendosën në Kodrën e Kapitolit, të cilën e kishin pushtuar në betejë. == Analiza historike == Motivimi pas rrëmbimit të grave sabine është i diskutueshëm midis burimeve të lashta. Livi shkruan se motivimi i Romës për rrëmbimin e grave sabine ishte vetëm për të rritur popullsinë e qytetit dhe pohon se nuk ndodhi asnjë sulm i drejtpërdrejtë seksual gjatë rrëmbimit. Livi thotë se Romuli u ofroi grave sabine zgjedhje të lirë, si dhe të drejta qytetare dhe pronësore. Sipas Livit, Romuli foli me secilën prej tyre personalisht, duke deklaruar "se e gjitha kjo ishte për shkak të krenarisë së prindërve të tyre që u mohonin fqinjëve të tyre të drejtën e martesës së ndërsjellë. Ato do të jetonin në një martesë të ndershme dhe do të ndanin të gjithë pronën dhe të drejtat e tyre civile, dhe{{Snd}} më i dashuri nga të gjithë për natyrën njerëzore{{Snd}} do të ishin nënat e njerëzve të lirë." <ref name=":02">{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 |access-date=2020-02-07 |website=www.perseus.tufts.edu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 "Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr"]. ''www.perseus.tufts.edu''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-02-07</span></span>.</cite></ref> Studiues si [[Dionisi i Halikarnasit]] argumentojnë se kjo ishte një përpjekje për të siguruar një aleancë me sabinët përmes marrëdhënieve të sapokrijuara të grave me burrat romakë. <ref name=":1">{{Cite journal |last=Brown |first=Robert |date=1995 |title=Livy's Sabine Women and the Ideal of Concordia |journal=Transactions of the American Philological Association |volume=125 |pages=291–319 |doi=10.2307/284357 |jstor=284357}}</ref> Rrëfimi i Livit përforcohet në disa mënyra përmes veprave të [[Ciceroni|Ciceronit]] . Në veprën e Ciceronit ''"De re publica"'', ai përsërit pikëpamjen e Livit se plani për të rrëmbyer gratë sabine në festival u bë me qëllim "forcimin e shtetit të ri" dhe "mbrojtjen e burimeve të mbretërisë dhe popullit të tij". <ref name=":1" /> Ndryshe nga Livi, Ciceroni dhe Dionisi, [[Ovidi]] e sheh rrëmbimin e sabinëve si një rrugë për burrat e Romës për të përmbushur dëshirat e tyre seksuale dhe jo si një përpjekje për të marrë gra për të lindur fëmijë për qytetin. <ref name=":1" /> Ndërsa ai vëren çështjen që lidhet me mungesën e grave në Romë, ai nuk e bën atë një faktor në planifikimin e rrëmbimit. Ndërsa është e qartë se historia ishte pjesë e mitologjisë themeluese të Romës, historiciteti i saj është i diskutueshëm dhe konsiderohet i pamundur të ketë ndodhur nga shumë historianë, ose të paktën të mos ketë ndodhur në mënyrën e përshkruar. [[Theodor Mommsen]] (si dhe historianë të mëvonshëm si {{Interlanguage link|Jacques Poucet|fr}} ) besonin se historia ka të ngjarë të jetë përhapur gjatë fundit të shekullit të katërt para Krishtit pas Luftërave Samnite si një rrëfim për të shpjeguar asimilimin e Samnitëve në Romë pas një kombinimi luftërash dhe aleancash, dhe dërgimit të ngjarjeve të ngjashme në të kaluarën e largët. Historia ka të ngjarë të ketë fituar rëndësi përsëri gjatë periudhës kohore kur u prenë monedhat që përshkruanin ngjarjen, në vitin 89 para Krishtit. Kjo do të jetë bërë gjatë Luftës Sociale, një konflikt midis Romës dhe aleatëve të saj italianë mbi statusin e tyre dhe nëse ata meritonin shtetësinë romake. Një histori nga e kaluara e Romës, ku Roma hyri në konflikt me fqinjët e saj, tregoi një kapacitet për dhunë brutale, por në fund shmangu një luftë pasi sabinët iu nënshtruan bashkimit me Romën, do të kishte qenë një histori e fuqishme për Romën për t'u dërguar në atë kohë. <ref>{{Cite journal |last=Holden |first=Antonia |date=January 2008 |title=The Abduction of the Sabine Women in Context: The Iconography on Late Antique Contorniate Medallions |url=https://www.jstor.org/stable/40037246 |journal=American Journal of Archaeology |volume=112 |issue=1 |pages=126 |doi=10.3764/aja.112.1.121 |jstor=40037246 |url-access=subscription |access-date=June 19, 2021}}</ref> == Përfaqësime artistike == Shumë trajtime të legjendës kombinuan një shembull të përshtatshëm frymëzues të trimërisë dhe guximit të romakëve të lashtë me mundësinë për të përshkruar figura të shumta, duke përfshirë figura heroike gjysmë të zhveshura në një luftë intensive pasionante. Subjekti ishte popullor gjatë Rilindjes si simbol i rëndësisë së martesës për vazhdimësinë e familjeve dhe kulturave. Ishte gjithashtu një shembull i një subjekti beteje në të cilin artisti mund të demonstronte aftësinë e tij në portretizimin e figurave femërore, si dhe mashkullore, në poza ekstreme, me avantazhin shtesë të një teme seksuale. Ai portretizohej rregullisht në ''kasoni'' italiane të shekullit të 15-të dhe më vonë në piktura më të mëdha. Një mundësi e krahasueshme nga [[Besëlidhja e Re|Dhiata e Re]] u ofrua nga tema e Masakrës së të Pafajshmëve . === Giambologna === [[Skeda:Giambologna_sabine.jpg|parapamje|''Rrëmbimi i një gruaje sabine'' nga Giambologna, Loggia dei Lanzi, Firence]] Skulptori italo-flaman i shekullit të 16-të, Giambologna, skaliti një përfaqësim të kësaj teme me tre figura (një burrë që ngre një grua në ajër ndërsa një burrë i dytë qëndron i përkulur), të gdhendura nga një bllok i vetëm [[Mermer|mermeri]] . Kjo skulpturë konsiderohet kryevepra e Giambolognës. <ref>Liam E. Semler, ''The English Mannerist Poets and the Visual Arts'' 1998, {{ISBN|978-0-8386-3759-3}}, p. 34.</ref> Fillimisht e menduar si asgjë më shumë sesa një demonstrim i aftësisë së artistit për të krijuar një grup skulpturor kompleks, subjekti i saj, përdhunimi legjendar i Sabinëve, duhej të shpikej pasi Francesco I de' Medici, Duka i Madh i Toskanës, dekretoi që ajo të vihej në ekspozitë publike në Loggia dei Lanzi në Piazza della Signoria, Firence. Vendndodhja e propozuar për skulpturën, përballë statujës së [[Perseu|Perseut]] nga [[Benvenuto Cellini]], nxiti sugjerime që grupi të ilustronte një temë të lidhur me veprën e mëparshme, siç është përdhunimi i [[Andromeda (mitologjia greke)|Andromedës]] nga Phineus . Përdhunimet përkatëse të [[Proserpina|Proserpinës]] dhe [[Helena e Trojës|Helenës]] u përmendën gjithashtu si tema të mundshme. Përfundimisht u vendos që skulptura të identifikohej si një nga virgjëreshat Sabine. Vepra është nënshkruar <small>OPVS IOANNIS BOLONII FLANDRI MDLXXXII</small> ("Vepra e Johannes të Boulogne të [[Flandra|Flandrës]], 1582"). Një [[Bronxi|bronz]] i hershëm përgatitor që paraqet vetëm dy figura ndodhet në Museo Nazionale di Capodimonte në [[Napoli]] . Giambologna më pas e rishikoi skemën, këtë herë me një figurë të tretë, në dy modele dylli që tani ndodhen në Muzeun Victoria dhe Albert, Londër. Geso në shkallë të plotë e artistit për skulpturën e përfunduar, e ekzekutuar në vitin 1582, është në ekspozitë në Galleria dell'Accademia në [[Firencia|Firence]] . Gruaja dhe burri i gjunjëzuar i referohen figurave nga skulptura e lashtë ''Laokooni dhe Bijtë e Tij'' . <ref>{{Cite book |last=De la Croix |first=Horst |url=https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 |title=Gardner's Art Through the Ages |last2=Tansey |first2=Richard G. |last3=Kirkpatrick |first3=Diane |date=1991 |publisher=Thomson/Wadsworth |isbn=0-15-503769-2 |edition=9th |page=[https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 673] |url-access=registration}}</ref> Reduktimet prej bronzi të skulpturës, të prodhuara në studion e Giambolognës dhe të imituara nga të tjerë, ishin një element kryesor i koleksioneve të njohësve të arteve deri në shekullin e 19-të. === Nicolas Poussin === [[Skeda:Nicolas_Poussin_-_L'Enlèvement_des_Sabines_(1634-5).jpg|parapamje|''Rrëmbimi i Grave Sabine'', nga [[Nicolas Poussin|Poussin]], 1634–35 ( Muzeu Metropolitan i Artit )]] [[Nicolas Poussin]] prodhoi dy versione kryesore të kësaj teme. Versioni i tij fillestar tani quhet ''Rrëmbimi i Grave Sabine'' dhe ka shumë të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1633–1634. Piktura përshkruan Romulin duke u dhënë sinjalin Romakëve për rrëmbimin. Sipas Metropolitan, tema e veprës së Poussin i lejoi atij të nxirrte në pah kuptimin e tij për pozën dhe gjestin, si dhe njohuritë e tij për arkitekturën romake. <ref>{{Cite web |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Abduction of the Sabine Women |url=https://www.metmuseum.org/en/art/collection/search/437329 |website=The Met}}</ref> Ky version i pikturës tani ndodhet në Muzeun Metropolitan të Artit në New York City. Versioni i dytë i Poussin-it, i titulluar ''"Përdhunimi i Grave Sabine"'', është në thelb një riprodhim i veprës së tij origjinale dhe ka të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1637–1638. Vendosja arkitekturore e kësaj vepre është më e zhvilluar sesa në origjinal. Kjo pikturë tani ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] në Paris. <ref>{{Citation |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Rape of the Sabine Women |date=1637–1638 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415010348/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |access-date=2020-03-07 |archive-date=2020-04-15}}</ref> Pikturimi i versioneve të shumëfishta të një subjekti nuk ishte i pazakontë gjatë gjithë karrierës së Poussin-it. === Peter Paul Rubens === [[Skeda:Peter_Paul_Rubens_-_The_Rape_of_the_Sabine_Women_-_WGA20310.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'', nga Peter Paul Rubens]] [[Peter Paul Rubens]] pikturoi versionin e tij të ''veprës "Përdhunimi i Grave Sabine"'' rreth viteve 1635-40. Tani ajo ndodhet në Galerinë Kombëtare të Londrës. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-11 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> Piktura përshkruan momentin kur Romuli u dha sinjalin romakëve për të rrëmbyer gratë sabine. Rubens thekson dhunën e rrëmbimit dhe e seksualizon atë duke përshkruar gra me gjoks të zbuluar dhe një ushtar që ngre fundin e një gruaje. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-12 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> === Pietro da Cortona === [[Skeda:Cortona_Rape_of_the_Sabine_Women_01.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Pietro da Cortona, 1627–1629]] Pietro da Cortona e përshkroi përdhunimin e Sabinëve të paktën dy herë. === Luca Giordano === Ekzistojnë të paktën tetë piktura nga Luca Giordano ose nga punishtja e tij mbi këtë temë. === Johann Heinrich Schönfeld === [[Skeda:Johann_Heinrich_Schönfeld_004.jpg|djathtas|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Johann Heinrich Schönfeld]] Johann Heinrich Schönfeld pikturoi një version të kësaj teme të titulluar ''Përdhunimi i Grave Sabine'' në fund të viteve 1630. Vepra e tij tani ndodhet në Muzeun Shtetëror të Hermitazhit në Shën Petersburg. <ref>{{Cite web |last=Schönfeld |first=Johann Heinrich |date=1630s |title=The Rape of the Sabine Women |url=https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.%20Paintings/38760/!ut/p/z1/jZDLTsMwEEV_hS6yxJ48nITuLCNRSkuqiofxBrlV6hglduSYRuLrMYgNCEJnN9KZO2cGC8yxMPKolfTaGtmG_knkzxWleZwyWFaMXAKtthuyZbdXEGf48ROAP4oCFqfMTwBiOn7534JwQeLWbK2w6KVvzrU5WMwhRmcbqY3XRg2Yp2WRQ3ARP9Kub4qQdkcWVfXAEpZ9AdM-etehcd8hQCQhEKcXAGWRFFmZf8hQs0vLIOPqQ-1qh15d-HLjfT_MI4hgHEekrFVtjfa2i-C3kcYOHvPvJO67e_62WsALaY8rOpu9A2XjYPs!/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?lng=en |website=hermitagemuseum}}</ref> === Jacques Stella === [[Skeda:Stella,_Jacques,_The_Rape_of_the_Sabines,_mid_17th_century.jpg|parapamje|Jacques Stella, ''Rrëmbimi i Sabinëve'', mesi i shekullit të 17-të ( Muzeu i Artit i Universitetit të Princetonit )]] Jacques Stella pikturoi një version të përdhunimit të grave sabine të titulluar ''"Përdhunimi i Sabineve"'' në mesin e shekullit të 17-të. Përshkrimi i skenës nga Stella thuhet se i ka ngjarë aq shumë veprave të Nicholas Poussin saqë pas vdekjes së tij versioni i tij u ngatërrua me një Poussin. Kjo vepër tani ndodhet në Muzeun e Artit të Universitetit të Princetonit. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (y1967-102) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/30337 |access-date=2020-03-21 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> === Jacques-Louis David === [[Skeda:The_Intervention_of_the_Sabine_Women_-_David_(Louvre_INV_3691).jpg|parapamje|''Ndërhyrja e Grave Sabine'', 1799]] Jacques-Louis David pikturoi anën tjetër të historisë, kur gratë ndërhyjnë për të pajtuar palët ndërluftuese. ''“Gratë Sabine që Zbatojnë Paqen duke Vrapuar midis Luftëtarëve”'' (e njohur edhe si ''“Ndërhyrja e Grave Sabine'' ”) u përfundua në vitin 1799. Ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799">{{Citation |last=Jacques-Louis David |title=The Intervention of the Sabine Women |date=1799 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |access-date=2020-02-11 |archive-date=2020-09-26}}</ref> Davidi kishte filluar punën për të në vitin 1796, kur Franca ishte në luftë me kombet e tjera evropiane, pas një periudhe konflikti civil që kulmoi me Mbretërimin e Terrorit dhe Reaksionin Termidorian, gjatë së cilës vetë Davidi ishte burgosur si mbështetës i [[Maksimiljen Robespier|Robespierit]] . Pasi gruaja e larguar e Davidit e vizitoi në burg, ai krijoi idenë e rrëfimit të historisë për të nderuar gruan e tij, me temë dashurinë që mbizotëron mbi konfliktin. Piktura u pa gjithashtu si një thirrje për popullin francez që të pajtonte dallimet e tyre pas gjakderdhjes së [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799">{{Citation |last=Jacques-Louis David |title=The Intervention of the Sabine Women |date=1799 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |access-date=2020-02-11 |archive-date=2020-09-26}}<cite class="citation cs2" data-ve-ignore="" id="CITEREFJacques-Louis_David1799">Jacques-Louis David (1799), [https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women ''The Intervention of the Sabine Women''], archived from [https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women the original] on 2020-09-26<span class="reference-accessdate">, retrieved <span class="nowrap">2020-02-11</span></span></cite></ref> Piktura përshkruan gruan e Romulit, Hersilia - vajzën e [[Titus Tatius]], udhëheqësit të Sabinëve - duke u futur me vrap midis burrit dhe babait të saj dhe duke vendosur fëmijët e saj midis tyre. Një Romulus i fuqishëm përgatitet të godasë me shtizën e tij një Tatius gjysmë në tërheqje, por heziton. Ushtarë të tjerë tashmë po i vendosin shpatat në mill. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2017)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> === John Leech === [[Skeda:Comic_History_of_Rome_p_010_The_Romans_walking_off_with_the_Sabine_Women.jpg|parapamje|Versioni satirik i John Leech i "Përdhunimit të Grave Sabine"]] Piktori satirik anglez i shekullit të 19-të, John Leech, përfshiu në veprën e tij ''"Historia Komike e Romës"'' një përshkrim të përdhunimit të grave sabine, ku gratë portretizohen, me një anakronizëm të qëllimshëm, me kostume viktoriane dhe duke u marrë nga ''Corona et Anchora'' ("Kurora dhe Ankora", një tabelë e zakonshme e një pubi anglez në qytetet detare). === Edgar Degas === Edgar Degas pikturoi ''"Përdhunimin e Sabinëve"'' <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines – Edgar Degas – www.edgar-degas.org |url=http://www.edgar-degas.org/The-Rape-of-the-Sabines.html |access-date=2016-03-26 |website=www.edgar-degas.org}}</ref> (sipas [[Nicolas Poussin|Poussin]] ), rreth viteve 1861–1862. "Mjeshtrat duhen kopjuar vazhdimisht", tha Degas, "dhe vetëm pasi të kesh provuar se je një kopjues i mirë, duhet të lejohesh në mënyrë të arsyeshme të vizatosh një rrepkë nga natyra". Degas mori lejen për herë të parë për të kopjuar piktura në Luvër në vitin 1853, kur ishte tetëmbëdhjetë vjeç. Ai ishte më i interesuar për veprat e mëdha të Rilindjes Italiane dhe për trashëgiminë e tij klasike franceze, prandaj kjo kopje e detajuar e pikturës së Poussin-it. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (after Poussin) – Norton Simon Museum |url=https://www.nortonsimon.org/collections/browse_title.php?id=F.1983.06.P |access-date=2016-03-26 |website=www.nortonsimon.org}}</ref> === Charles Christian Nahl === [[Skeda:Charles_Christian_Nahl_1871,_The_Rape_Of_The_Sabines_-_The_Invasion.jpg|parapamje|''Pushtimi'' nga Charles Christian Nahl (1871)]] Charles Christian Nahl e pikturoi subjektin në një treshe veprash të titulluara ''"Rrëmbimi"'', ''"Robëria"'' dhe ''"Pushtimi"'' . === Pablo Picaso === [[Pablo Picasso]] e trajtoi këtë temë në disa versione të tij të " ''Përdhunimit të Grave Sabine'' " (1962–63), njëra prej të cilave ndodhet në Muzeun e Arteve të Bukura në Boston . Këto bazohen në versionin e Davidit. Këto bashkojnë fillimin dhe fundin e historisë, duke përshkruar Romulin dhe Tatiusin e egër duke injoruar dhe shkelur figurën e ekspozuar të Hersilias dhe fëmijës së saj. <ref>[http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23 La tomba del principe sabino – Glossario] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102053759/http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23|date=2011-01-02}}.</ref> == Shih edhe == * Lapidhët * [[Sindroma e Stokholmit]] == Referime == [[Kategoria:Martesë e detyruar]] [[Kategoria:Mitologji romake]] [[Kategoria:Ikonografi]] [[Kategoria:Gratë në Romën e lashtë]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] g4patq6nuijgcqeaftsy711gi0c3d2v 2986400 2986399 2026-06-01T17:09:32Z Falënderim 180356 2986400 wikitext text/x-wiki {{Multiple image|}}'''Rrëmbimi i grave sabine''' ( Latin, Sabinae raptae ); i njohur tradicionalisht si '''Përdhunimi i grave Sabine''', ishte një incident në historinë e hershme të Romës në të cilin burrat e Romës kryenin rrëmbime nusesh ose rrëmbime masive me qëllim martesën e grave nga qytete të tjera të rajonit. Ky ka qenë një subjekt i shpeshtë i piktorëve dhe skulptorëve, veçanërisht që nga [[Rilindja]] . == Historiku == Sipas historianit romak [[Tit Livi|Livi]], rrëmbimi i grave sabine ndodhi në [[Monarkia romake|historinë e hershme të Romës]] menjëherë pas themelimit të saj në mesin e shekullit të 8-të para Krishtit dhe u krye nga [[Romulus|Romuli]] dhe pasuesit e tij kryesisht meshkuj; thuhet se pas themelimit të qytetit, popullsia përbëhej vetëm nga latinë dhe popuj të tjerë italikë, në veçanti banditë meshkuj. <ref>{{Cite book |last=Mathisen |first=Ralph W. |title=Ancient Roman Civilization |publisher=Oxford University Press |year=2019 |location=New York |pages=60}}</ref> Me Romën që rritej me një ritëm kaq të qëndrueshëm në krahasim me fqinjët e saj, Romuli u shqetësua për ruajtjen e forcës së qytetit. Shqetësimi i tij kryesor ishte se me pak banorë femra nuk do të kishte asnjë shans për të mbështetur popullsinë e qytetit, pa të cilën Roma nuk mund të zgjaste më shumë se një brez. Me këshillën e [[Senati Romak|Senatit Romak]], romakët u nisën më pas në rajonet përreth në kërkim të grave për të krijuar familje. Romakët negociuan pa sukses me të gjithë popujt që u drejtoheshin, përfshirë [[sabinët]], të cilët popullonin zonat fqinje. Sabinët kishin frikë nga shfaqja e një shoqërie rivale dhe refuzuan t'i lejonin gratë e tyre të martoheshin me romakët. Si pasojë, romakët hartuan një plan për të rrëmbyer gratë sabine gjatë festivalit të [[Neptuni (mitologji)|Kalërimit të Neptunit]] . Ata planifikuan dhe shpallën një festival lojërash për të tërhequr njerëz nga të gjitha qytetet fqinje. Sipas [[Tit Livi|Livit]], shumë njerëz nga qytetet fqinje të Romës{{Snd}} duke përfshirë Caenina, Crustumerium dhe Antemnae{{Snd}}morën pjesë në festival së bashku me sabinët, të etur për të parë qytetin e sapokrijuar me sytë e tyre. Në festival, Romuli dha një sinjal duke "u ngritur dhe duke palosur mantelin e tij dhe pastaj duke e hedhur përsëri rreth vetes", në të cilin romakët kapën gratë sabine dhe luftuan kundër burrave sabine. <ref name=":02">{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 |access-date=2020-02-07 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Livi nuk raporton se sa gra u rrëmbyen nga romakët në festival, ai vetëm vëren se padyshim ishin shumë më tepër se tridhjetë. <ref>{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter 13 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0026%3Abook%3D1%3Achapter%3D13 |access-date=2022-12-27 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Të gjitha gratë e rrëmbyera në festival thuhet se ishin virgjëresha përveç një gruaje të martuar, Hersilia, e cila u bë gruaja e Romulit dhe më vonë do të ishte ajo që ndërhyri dhe do të ndalonte luftën që pasoi midis romakëve dhe sabinëve. <ref>{{Cite web |title=Plutarch • Life of Romulus |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Romulus*.html#note20 |access-date=2020-03-07 |website=penelope.uchicago.edu}}</ref> Të rrëmbyerat e indinjuara u lutën shpejt nga Romuli që t'i pranonte burrat romakë si burrat e tyre të rinj. === Lufta me Sabinët dhe fiset e tjera === Duke qenë i indinjuar nga ajo që kishte ndodhur, mbreti i Kaninezëve hyri në territorin romak me ushtrinë e tij. Romuli dhe romakët u përballën me Kaninezët në betejë, vranë mbretin e tyre dhe e shpartalluan ushtrinë e tyre. Më vonë, Romuli sulmoi Kaninën dhe e pushtoi atë që në sulmin e parë. Duke u kthyer në Romë, ai i kushtoi një Tempull Jupiter Feretrius (sipas Livit, tempulli i parë i kushtuar në Romë) dhe ofroi plaçkën e mbretit armik si ''spolia opima'' . Sipas Fasti Triumphales, Romuli festoi një triumf mbi Kaninezët më 1 mars 752 p.e.s. Në të njëjtën kohë, ushtria e Antemnatëve pushtoi territorin romak. Romakët u hakmorën dhe Antemnatët u mundën në betejë dhe qyteti i tyre u pushtua. Sipas ''Fasti Triumphales'', Romulus festoi një triumf të dytë në vitin 752 p.e.s. mbi Antemnatët. Krustuminitë gjithashtu filluan një luftë, por edhe ata u mundën dhe qyteti i tyre u pushtua. [[Kolonia Romake|Kolonistët romakë]] u dërguan më pas në Antemnae dhe Crustumerium nga Romulus, dhe shumë qytetarë të këtyre qyteteve, veçanërisht familjet e grave të kapura robër, migruan gjithashtu në Romë. Vetë sabinët më në fund shpallën luftë, të udhëhequr në betejë nga mbreti i tyre, [[Titus Tatius]] . Tatiusi pothuajse ia doli ta pushtonte Romën, falë tradhtisë së Tarpeias, vajzës së Spurius Tarpeius, guvernatorit romak të kështjellës në Kodrën e Kapitolit . Ajo hapi portat e qytetit për sabinët në këmbim të "asaj që ata mbanin në krahë", duke menduar se do të merrte byzylykët e tyre të artë. Në vend të kësaj, sabinët e shtypën për vdekje me mburojat e tyre dhe trupi i saj u varros ose u hodh nga një shkëmb i njohur që atëherë me emrin e saj, Shkëmbi Tarpeian . Romakët sulmuan sabinët që tani mbanin kështjellën, në atë që do të njihej si Beteja e Lacus Curtius . Përparimi romak u udhëhoq nga Hostus Hostilius, mbrojtja sabine nga Mettus Curtius. Hostus ra në betejë dhe linja romake u dorëzua. Romakët u tërhoqën në portën e Palatiumit. Romuli mblodhi njerëzit e tij, duke premtuar se do të ndërtonte një tempull për [[Jupiteri (zot)|Perëndinë Romake Jove]] në atë vend. Pastaj ai i udhëhoqi ata përsëri në betejë. Mettus Curtius u zbrit nga kali dhe iku në këmbë, dhe romakët dukeshin se po fitonin.   Beteja mori fund dhe sabinët ranë dakord të bashkoheshin në një komb me romakët. Titus Tatius sundoi së bashku me Romulusin deri në vdekjen e Tatiusit pesë vjet më vonë. Banorët e rinj sabine të Romës u vendosën në Kodrën e Kapitolit, të cilën e kishin pushtuar në betejë. == Analiza historike == Motivimi pas rrëmbimit të grave sabine është i diskutueshëm midis burimeve të lashta. Livi shkruan se motivimi i Romës për rrëmbimin e grave sabine ishte vetëm për të rritur popullsinë e qytetit dhe pohon se nuk ndodhi asnjë sulm i drejtpërdrejtë seksual gjatë rrëmbimit. Livi thotë se Romuli u ofroi grave sabine zgjedhje të lirë, si dhe të drejta qytetare dhe pronësore. Sipas Livit, Romuli foli me secilën prej tyre personalisht, duke deklaruar "se e gjitha kjo ishte për shkak të krenarisë së prindërve të tyre që u mohonin fqinjëve të tyre të drejtën e martesës së ndërsjellë. Ato do të jetonin në një martesë të ndershme dhe do të ndanin të gjithë pronën dhe të drejtat e tyre civile, dhe{{Snd}} më i dashuri nga të gjithë për natyrën njerëzore{{Snd}} do të ishin nënat e njerëzve të lirë." <ref name=":02"/> Studiues si [[Dionisi i Halikarnasit]] argumentojnë se kjo ishte një përpjekje për të siguruar një aleancë me sabinët përmes marrëdhënieve të sapokrijuara të grave me burrat romakë. <ref name=":1">{{Cite journal |last=Brown |first=Robert |date=1995 |title=Livy's Sabine Women and the Ideal of Concordia |journal=Transactions of the American Philological Association |volume=125 |pages=291–319 |doi=10.2307/284357 |jstor=284357}}</ref> Rrëfimi i Livit përforcohet në disa mënyra përmes veprave të [[Ciceroni|Ciceronit]] . Në veprën e Ciceronit ''"De re publica"'', ai përsërit pikëpamjen e Livit se plani për të rrëmbyer gratë sabine në festival u bë me qëllim "forcimin e shtetit të ri" dhe "mbrojtjen e burimeve të mbretërisë dhe popullit të tij". <ref name=":1" /> Ndryshe nga Livi, Ciceroni dhe Dionisi, [[Ovidi]] e sheh rrëmbimin e sabinëve si një rrugë për burrat e Romës për të përmbushur dëshirat e tyre seksuale dhe jo si një përpjekje për të marrë gra për të lindur fëmijë për qytetin. <ref name=":1" /> Ndërsa ai vëren çështjen që lidhet me mungesën e grave në Romë, ai nuk e bën atë një faktor në planifikimin e rrëmbimit. Ndërsa është e qartë se historia ishte pjesë e mitologjisë themeluese të Romës, historiciteti i saj është i diskutueshëm dhe konsiderohet i pamundur të ketë ndodhur nga shumë historianë, ose të paktën të mos ketë ndodhur në mënyrën e përshkruar. [[Theodor Mommsen]] (si dhe historianë të mëvonshëm si {{Interlanguage link|Jacques Poucet|fr}} ) besonin se historia ka të ngjarë të jetë përhapur gjatë fundit të shekullit të katërt para Krishtit pas Luftërave Samnite si një rrëfim për të shpjeguar asimilimin e Samnitëve në Romë pas një kombinimi luftërash dhe aleancash, dhe dërgimit të ngjarjeve të ngjashme në të kaluarën e largët. Historia ka të ngjarë të ketë fituar rëndësi përsëri gjatë periudhës kohore kur u prenë monedhat që përshkruanin ngjarjen, në vitin 89 para Krishtit. Kjo do të jetë bërë gjatë Luftës Sociale, një konflikt midis Romës dhe aleatëve të saj italianë mbi statusin e tyre dhe nëse ata meritonin shtetësinë romake. Një histori nga e kaluara e Romës, ku Roma hyri në konflikt me fqinjët e saj, tregoi një kapacitet për dhunë brutale, por në fund shmangu një luftë pasi sabinët iu nënshtruan bashkimit me Romën, do të kishte qenë një histori e fuqishme për Romën për t'u dërguar në atë kohë. <ref>{{Cite journal |last=Holden |first=Antonia |date=January 2008 |title=The Abduction of the Sabine Women in Context: The Iconography on Late Antique Contorniate Medallions |url=https://www.jstor.org/stable/40037246 |journal=American Journal of Archaeology |volume=112 |issue=1 |pages=126 |doi=10.3764/aja.112.1.121 |jstor=40037246 |url-access=subscription |access-date=June 19, 2021}}</ref> == Përfaqësime artistike == Shumë trajtime të legjendës kombinuan një shembull të përshtatshëm frymëzues të trimërisë dhe guximit të romakëve të lashtë me mundësinë për të përshkruar figura të shumta, duke përfshirë figura heroike gjysmë të zhveshura në një luftë intensive pasionante. Subjekti ishte popullor gjatë Rilindjes si simbol i rëndësisë së martesës për vazhdimësinë e familjeve dhe kulturave. Ishte gjithashtu një shembull i një subjekti beteje në të cilin artisti mund të demonstronte aftësinë e tij në portretizimin e figurave femërore, si dhe mashkullore, në poza ekstreme, me avantazhin shtesë të një teme seksuale. Ai portretizohej rregullisht në ''kasoni'' italiane të shekullit të 15-të dhe më vonë në piktura më të mëdha. Një mundësi e krahasueshme nga [[Besëlidhja e Re|Dhiata e Re]] u ofrua nga tema e Masakrës së të Pafajshmëve . === Giambologna === [[Skeda:Giambologna_sabine.jpg|parapamje|''Rrëmbimi i një gruaje sabine'' nga Giambologna, Loggia dei Lanzi, Firence]] Skulptori italo-flaman i shekullit të 16-të, Giambologna, skaliti një përfaqësim të kësaj teme me tre figura (një burrë që ngre një grua në ajër ndërsa një burrë i dytë qëndron i përkulur), të gdhendura nga një bllok i vetëm [[Mermer|mermeri]] . Kjo skulpturë konsiderohet kryevepra e Giambolognës. <ref>Liam E. Semler, ''The English Mannerist Poets and the Visual Arts'' 1998, {{ISBN|978-0-8386-3759-3}}, p. 34.</ref> Fillimisht e menduar si asgjë më shumë sesa një demonstrim i aftësisë së artistit për të krijuar një grup skulpturor kompleks, subjekti i saj, përdhunimi legjendar i Sabinëve, duhej të shpikej pasi Francesco I de' Medici, Duka i Madh i Toskanës, dekretoi që ajo të vihej në ekspozitë publike në Loggia dei Lanzi në Piazza della Signoria, Firence. Vendndodhja e propozuar për skulpturën, përballë statujës së [[Perseu|Perseut]] nga [[Benvenuto Cellini]], nxiti sugjerime që grupi të ilustronte një temë të lidhur me veprën e mëparshme, siç është përdhunimi i [[Andromeda (mitologjia greke)|Andromedës]] nga Phineus . Përdhunimet përkatëse të [[Proserpina|Proserpinës]] dhe [[Helena e Trojës|Helenës]] u përmendën gjithashtu si tema të mundshme. Përfundimisht u vendos që skulptura të identifikohej si një nga virgjëreshat Sabine. Vepra është nënshkruar <small>OPVS IOANNIS BOLONII FLANDRI MDLXXXII</small> ("Vepra e Johannes të Boulogne të [[Flandra|Flandrës]], 1582"). Një [[Bronxi|bronz]] i hershëm përgatitor që paraqet vetëm dy figura ndodhet në Museo Nazionale di Capodimonte në [[Napoli]] . Giambologna më pas e rishikoi skemën, këtë herë me një figurë të tretë, në dy modele dylli që tani ndodhen në Muzeun Victoria dhe Albert, Londër. Geso në shkallë të plotë e artistit për skulpturën e përfunduar, e ekzekutuar në vitin 1582, është në ekspozitë në Galleria dell'Accademia në [[Firencia|Firence]] . Gruaja dhe burri i gjunjëzuar i referohen figurave nga skulptura e lashtë ''Laokooni dhe Bijtë e Tij'' . <ref>{{Cite book |last=De la Croix |first=Horst |url=https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 |title=Gardner's Art Through the Ages |last2=Tansey |first2=Richard G. |last3=Kirkpatrick |first3=Diane |date=1991 |publisher=Thomson/Wadsworth |isbn=0-15-503769-2 |edition=9th |page=[https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 673] |url-access=registration}}</ref> Reduktimet prej bronzi të skulpturës, të prodhuara në studion e Giambolognës dhe të imituara nga të tjerë, ishin një element kryesor i koleksioneve të njohësve të arteve deri në shekullin e 19-të. === Nicolas Poussin === [[Skeda:Nicolas_Poussin_-_L'Enlèvement_des_Sabines_(1634-5).jpg|parapamje|''Rrëmbimi i Grave Sabine'', nga [[Nicolas Poussin|Poussin]], 1634–35 ( Muzeu Metropolitan i Artit )]] [[Nicolas Poussin]] prodhoi dy versione kryesore të kësaj teme. Versioni i tij fillestar tani quhet ''Rrëmbimi i Grave Sabine'' dhe ka shumë të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1633–1634. Piktura përshkruan Romulin duke u dhënë sinjalin Romakëve për rrëmbimin. Sipas Metropolitan, tema e veprës së Poussin i lejoi atij të nxirrte në pah kuptimin e tij për pozën dhe gjestin, si dhe njohuritë e tij për arkitekturën romake. <ref>{{Cite web |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Abduction of the Sabine Women |url=https://www.metmuseum.org/en/art/collection/search/437329 |website=The Met}}</ref> Ky version i pikturës tani ndodhet në Muzeun Metropolitan të Artit në New York City. Versioni i dytë i Poussin-it, i titulluar ''"Përdhunimi i Grave Sabine"'', është në thelb një riprodhim i veprës së tij origjinale dhe ka të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1637–1638. Vendosja arkitekturore e kësaj vepre është më e zhvilluar sesa në origjinal. Kjo pikturë tani ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] në Paris. <ref>{{Citation |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Rape of the Sabine Women |date=1637–1638 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415010348/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |access-date=2020-03-07 |archive-date=2020-04-15}}</ref> Pikturimi i versioneve të shumëfishta të një subjekti nuk ishte i pazakontë gjatë gjithë karrierës së Poussin-it. === Peter Paul Rubens === [[Skeda:Peter_Paul_Rubens_-_The_Rape_of_the_Sabine_Women_-_WGA20310.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'', nga Peter Paul Rubens]] [[Peter Paul Rubens]] pikturoi versionin e tij të ''veprës "Përdhunimi i Grave Sabine"'' rreth viteve 1635-40. Tani ajo ndodhet në Galerinë Kombëtare të Londrës. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-11 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> Piktura përshkruan momentin kur Romuli u dha sinjalin romakëve për të rrëmbyer gratë sabine. Rubens thekson dhunën e rrëmbimit dhe e seksualizon atë duke përshkruar gra me gjoks të zbuluar dhe një ushtar që ngre fundin e një gruaje. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-12 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> === Pietro da Cortona === [[Skeda:Cortona_Rape_of_the_Sabine_Women_01.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Pietro da Cortona, 1627–1629]] Pietro da Cortona e përshkroi përdhunimin e Sabinëve të paktën dy herë. === Luca Giordano === Ekzistojnë të paktën tetë piktura nga Luca Giordano ose nga punishtja e tij mbi këtë temë. === Johann Heinrich Schönfeld === [[Skeda:Johann_Heinrich_Schönfeld_004.jpg|djathtas|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Johann Heinrich Schönfeld]] Johann Heinrich Schönfeld pikturoi një version të kësaj teme të titulluar ''Përdhunimi i Grave Sabine'' në fund të viteve 1630. Vepra e tij tani ndodhet në Muzeun Shtetëror të Hermitazhit në Shën Petersburg. <ref>{{Cite web |last=Schönfeld |first=Johann Heinrich |date=1630s |title=The Rape of the Sabine Women |url=https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.%20Paintings/38760/!ut/p/z1/jZDLTsMwEEV_hS6yxJ48nITuLCNRSkuqiofxBrlV6hglduSYRuLrMYgNCEJnN9KZO2cGC8yxMPKolfTaGtmG_knkzxWleZwyWFaMXAKtthuyZbdXEGf48ROAP4oCFqfMTwBiOn7534JwQeLWbK2w6KVvzrU5WMwhRmcbqY3XRg2Yp2WRQ3ARP9Kub4qQdkcWVfXAEpZ9AdM-etehcd8hQCQhEKcXAGWRFFmZf8hQs0vLIOPqQ-1qh15d-HLjfT_MI4hgHEekrFVtjfa2i-C3kcYOHvPvJO67e_62WsALaY8rOpu9A2XjYPs!/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?lng=en |website=hermitagemuseum}}</ref> === Jacques Stella === [[Skeda:Stella,_Jacques,_The_Rape_of_the_Sabines,_mid_17th_century.jpg|parapamje|Jacques Stella, ''Rrëmbimi i Sabinëve'', mesi i shekullit të 17-të ( Muzeu i Artit i Universitetit të Princetonit )]] Jacques Stella pikturoi një version të përdhunimit të grave sabine të titulluar ''"Përdhunimi i Sabineve"'' në mesin e shekullit të 17-të. Përshkrimi i skenës nga Stella thuhet se i ka ngjarë aq shumë veprave të Nicholas Poussin saqë pas vdekjes së tij versioni i tij u ngatërrua me një Poussin. Kjo vepër tani ndodhet në Muzeun e Artit të Universitetit të Princetonit. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (y1967-102) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/30337 |access-date=2020-03-21 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> === Jacques-Louis David === [[Skeda:The_Intervention_of_the_Sabine_Women_-_David_(Louvre_INV_3691).jpg|parapamje|''Ndërhyrja e Grave Sabine'', 1799]] Jacques-Louis David pikturoi anën tjetër të historisë, kur gratë ndërhyjnë për të pajtuar palët ndërluftuese. ''“Gratë Sabine që Zbatojnë Paqen duke Vrapuar midis Luftëtarëve”'' (e njohur edhe si ''“Ndërhyrja e Grave Sabine'' ”) u përfundua në vitin 1799. Ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799">{{Citation |last=Jacques-Louis David |title=The Intervention of the Sabine Women |date=1799 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |access-date=2020-02-11 |archive-date=2020-09-26}}</ref> Davidi kishte filluar punën për të në vitin 1796, kur Franca ishte në luftë me kombet e tjera evropiane, pas një periudhe konflikti civil që kulmoi me Mbretërimin e Terrorit dhe Reaksionin Termidorian, gjatë së cilës vetë Davidi ishte burgosur si mbështetës i [[Maksimiljen Robespier|Robespierit]] . Pasi gruaja e larguar e Davidit e vizitoi në burg, ai krijoi idenë e rrëfimit të historisë për të nderuar gruan e tij, me temë dashurinë që mbizotëron mbi konfliktin. Piktura u pa gjithashtu si një thirrje për popullin francez që të pajtonte dallimet e tyre pas gjakderdhjes së [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799"/> Piktura përshkruan gruan e Romulit, Hersilia - vajzën e [[Titus Tatius]], udhëheqësit të Sabinëve - duke u futur me vrap midis burrit dhe babait të saj dhe duke vendosur fëmijët e saj midis tyre. Një Romulus i fuqishëm përgatitet të godasë me shtizën e tij një Tatius gjysmë në tërheqje, por heziton. Ushtarë të tjerë tashmë po i vendosin shpatat në mill. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2017)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> === John Leech === [[Skeda:Comic_History_of_Rome_p_010_The_Romans_walking_off_with_the_Sabine_Women.jpg|parapamje|Versioni satirik i John Leech i "Përdhunimit të Grave Sabine"]] Piktori satirik anglez i shekullit të 19-të, John Leech, përfshiu në veprën e tij ''"Historia Komike e Romës"'' një përshkrim të përdhunimit të grave sabine, ku gratë portretizohen, me një anakronizëm të qëllimshëm, me kostume viktoriane dhe duke u marrë nga ''Corona et Anchora'' ("Kurora dhe Ankora", një tabelë e zakonshme e një pubi anglez në qytetet detare). === Edgar Degas === Edgar Degas pikturoi ''"Përdhunimin e Sabinëve"'' <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines – Edgar Degas – www.edgar-degas.org |url=http://www.edgar-degas.org/The-Rape-of-the-Sabines.html |access-date=2016-03-26 |website=www.edgar-degas.org}}</ref> (sipas [[Nicolas Poussin|Poussin]] ), rreth viteve 1861–1862. "Mjeshtrat duhen kopjuar vazhdimisht", tha Degas, "dhe vetëm pasi të kesh provuar se je një kopjues i mirë, duhet të lejohesh në mënyrë të arsyeshme të vizatosh një rrepkë nga natyra". Degas mori lejen për herë të parë për të kopjuar piktura në Luvër në vitin 1853, kur ishte tetëmbëdhjetë vjeç. Ai ishte më i interesuar për veprat e mëdha të Rilindjes Italiane dhe për trashëgiminë e tij klasike franceze, prandaj kjo kopje e detajuar e pikturës së Poussin-it. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (after Poussin) – Norton Simon Museum |url=https://www.nortonsimon.org/collections/browse_title.php?id=F.1983.06.P |access-date=2016-03-26 |website=www.nortonsimon.org}}</ref> === Charles Christian Nahl === [[Skeda:Charles_Christian_Nahl_1871,_The_Rape_Of_The_Sabines_-_The_Invasion.jpg|parapamje|''Pushtimi'' nga Charles Christian Nahl (1871)]] Charles Christian Nahl e pikturoi subjektin në një treshe veprash të titulluara ''"Rrëmbimi"'', ''"Robëria"'' dhe ''"Pushtimi"'' . === Pablo Picaso === [[Pablo Picasso]] e trajtoi këtë temë në disa versione të tij të " ''Përdhunimit të Grave Sabine'' " (1962–63), njëra prej të cilave ndodhet në Muzeun e Arteve të Bukura në Boston . Këto bazohen në versionin e Davidit. Këto bashkojnë fillimin dhe fundin e historisë, duke përshkruar Romulin dhe Tatiusin e egër duke injoruar dhe shkelur figurën e ekspozuar të Hersilias dhe fëmijës së saj. <ref>[http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23 La tomba del principe sabino – Glossario] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102053759/http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23|date=2011-01-02}}.</ref> == Shih edhe == * Lapidhët * [[Sindroma e Stokholmit]] == Referime == [[Kategoria:Martesë e detyruar]] [[Kategoria:Mitologji romake]] [[Kategoria:Ikonografi]] [[Kategoria:Gratë në Romën e lashtë]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] bn881tu1sbwbwetpf0qd26u1yqg5656 2986438 2986400 2026-06-01T17:49:43Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Gratë në Romën e lashtë]]; added [[Category:Gratë në Romën e Lashtë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986438 wikitext text/x-wiki {{Multiple image|}}'''Rrëmbimi i grave sabine''' ( Latin, Sabinae raptae ); i njohur tradicionalisht si '''Përdhunimi i grave Sabine''', ishte një incident në historinë e hershme të Romës në të cilin burrat e Romës kryenin rrëmbime nusesh ose rrëmbime masive me qëllim martesën e grave nga qytete të tjera të rajonit. Ky ka qenë një subjekt i shpeshtë i piktorëve dhe skulptorëve, veçanërisht që nga [[Rilindja]] . == Historiku == Sipas historianit romak [[Tit Livi|Livi]], rrëmbimi i grave sabine ndodhi në [[Monarkia romake|historinë e hershme të Romës]] menjëherë pas themelimit të saj në mesin e shekullit të 8-të para Krishtit dhe u krye nga [[Romulus|Romuli]] dhe pasuesit e tij kryesisht meshkuj; thuhet se pas themelimit të qytetit, popullsia përbëhej vetëm nga latinë dhe popuj të tjerë italikë, në veçanti banditë meshkuj. <ref>{{Cite book |last=Mathisen |first=Ralph W. |title=Ancient Roman Civilization |publisher=Oxford University Press |year=2019 |location=New York |pages=60}}</ref> Me Romën që rritej me një ritëm kaq të qëndrueshëm në krahasim me fqinjët e saj, Romuli u shqetësua për ruajtjen e forcës së qytetit. Shqetësimi i tij kryesor ishte se me pak banorë femra nuk do të kishte asnjë shans për të mbështetur popullsinë e qytetit, pa të cilën Roma nuk mund të zgjaste më shumë se një brez. Me këshillën e [[Senati Romak|Senatit Romak]], romakët u nisën më pas në rajonet përreth në kërkim të grave për të krijuar familje. Romakët negociuan pa sukses me të gjithë popujt që u drejtoheshin, përfshirë [[sabinët]], të cilët popullonin zonat fqinje. Sabinët kishin frikë nga shfaqja e një shoqërie rivale dhe refuzuan t'i lejonin gratë e tyre të martoheshin me romakët. Si pasojë, romakët hartuan një plan për të rrëmbyer gratë sabine gjatë festivalit të [[Neptuni (mitologji)|Kalërimit të Neptunit]] . Ata planifikuan dhe shpallën një festival lojërash për të tërhequr njerëz nga të gjitha qytetet fqinje. Sipas [[Tit Livi|Livit]], shumë njerëz nga qytetet fqinje të Romës{{Snd}} duke përfshirë Caenina, Crustumerium dhe Antemnae{{Snd}}morën pjesë në festival së bashku me sabinët, të etur për të parë qytetin e sapokrijuar me sytë e tyre. Në festival, Romuli dha një sinjal duke "u ngritur dhe duke palosur mantelin e tij dhe pastaj duke e hedhur përsëri rreth vetes", në të cilin romakët kapën gratë sabine dhe luftuan kundër burrave sabine. <ref name=":02">{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter pr |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.02.0026:book=1 |access-date=2020-02-07 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Livi nuk raporton se sa gra u rrëmbyen nga romakët në festival, ai vetëm vëren se padyshim ishin shumë më tepër se tridhjetë. <ref>{{Cite web |title=Titus Livius (Livy), The History of Rome, Book 1, chapter 13 |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0026%3Abook%3D1%3Achapter%3D13 |access-date=2022-12-27 |website=www.perseus.tufts.edu}}</ref> Të gjitha gratë e rrëmbyera në festival thuhet se ishin virgjëresha përveç një gruaje të martuar, Hersilia, e cila u bë gruaja e Romulit dhe më vonë do të ishte ajo që ndërhyri dhe do të ndalonte luftën që pasoi midis romakëve dhe sabinëve. <ref>{{Cite web |title=Plutarch • Life of Romulus |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Romulus*.html#note20 |access-date=2020-03-07 |website=penelope.uchicago.edu}}</ref> Të rrëmbyerat e indinjuara u lutën shpejt nga Romuli që t'i pranonte burrat romakë si burrat e tyre të rinj. === Lufta me Sabinët dhe fiset e tjera === Duke qenë i indinjuar nga ajo që kishte ndodhur, mbreti i Kaninezëve hyri në territorin romak me ushtrinë e tij. Romuli dhe romakët u përballën me Kaninezët në betejë, vranë mbretin e tyre dhe e shpartalluan ushtrinë e tyre. Më vonë, Romuli sulmoi Kaninën dhe e pushtoi atë që në sulmin e parë. Duke u kthyer në Romë, ai i kushtoi një Tempull Jupiter Feretrius (sipas Livit, tempulli i parë i kushtuar në Romë) dhe ofroi plaçkën e mbretit armik si ''spolia opima'' . Sipas Fasti Triumphales, Romuli festoi një triumf mbi Kaninezët më 1 mars 752 p.e.s. Në të njëjtën kohë, ushtria e Antemnatëve pushtoi territorin romak. Romakët u hakmorën dhe Antemnatët u mundën në betejë dhe qyteti i tyre u pushtua. Sipas ''Fasti Triumphales'', Romulus festoi një triumf të dytë në vitin 752 p.e.s. mbi Antemnatët. Krustuminitë gjithashtu filluan një luftë, por edhe ata u mundën dhe qyteti i tyre u pushtua. [[Kolonia Romake|Kolonistët romakë]] u dërguan më pas në Antemnae dhe Crustumerium nga Romulus, dhe shumë qytetarë të këtyre qyteteve, veçanërisht familjet e grave të kapura robër, migruan gjithashtu në Romë. Vetë sabinët më në fund shpallën luftë, të udhëhequr në betejë nga mbreti i tyre, [[Titus Tatius]] . Tatiusi pothuajse ia doli ta pushtonte Romën, falë tradhtisë së Tarpeias, vajzës së Spurius Tarpeius, guvernatorit romak të kështjellës në Kodrën e Kapitolit . Ajo hapi portat e qytetit për sabinët në këmbim të "asaj që ata mbanin në krahë", duke menduar se do të merrte byzylykët e tyre të artë. Në vend të kësaj, sabinët e shtypën për vdekje me mburojat e tyre dhe trupi i saj u varros ose u hodh nga një shkëmb i njohur që atëherë me emrin e saj, Shkëmbi Tarpeian . Romakët sulmuan sabinët që tani mbanin kështjellën, në atë që do të njihej si Beteja e Lacus Curtius . Përparimi romak u udhëhoq nga Hostus Hostilius, mbrojtja sabine nga Mettus Curtius. Hostus ra në betejë dhe linja romake u dorëzua. Romakët u tërhoqën në portën e Palatiumit. Romuli mblodhi njerëzit e tij, duke premtuar se do të ndërtonte një tempull për [[Jupiteri (zot)|Perëndinë Romake Jove]] në atë vend. Pastaj ai i udhëhoqi ata përsëri në betejë. Mettus Curtius u zbrit nga kali dhe iku në këmbë, dhe romakët dukeshin se po fitonin.   Beteja mori fund dhe sabinët ranë dakord të bashkoheshin në një komb me romakët. Titus Tatius sundoi së bashku me Romulusin deri në vdekjen e Tatiusit pesë vjet më vonë. Banorët e rinj sabine të Romës u vendosën në Kodrën e Kapitolit, të cilën e kishin pushtuar në betejë. == Analiza historike == Motivimi pas rrëmbimit të grave sabine është i diskutueshëm midis burimeve të lashta. Livi shkruan se motivimi i Romës për rrëmbimin e grave sabine ishte vetëm për të rritur popullsinë e qytetit dhe pohon se nuk ndodhi asnjë sulm i drejtpërdrejtë seksual gjatë rrëmbimit. Livi thotë se Romuli u ofroi grave sabine zgjedhje të lirë, si dhe të drejta qytetare dhe pronësore. Sipas Livit, Romuli foli me secilën prej tyre personalisht, duke deklaruar "se e gjitha kjo ishte për shkak të krenarisë së prindërve të tyre që u mohonin fqinjëve të tyre të drejtën e martesës së ndërsjellë. Ato do të jetonin në një martesë të ndershme dhe do të ndanin të gjithë pronën dhe të drejtat e tyre civile, dhe{{Snd}} më i dashuri nga të gjithë për natyrën njerëzore{{Snd}} do të ishin nënat e njerëzve të lirë." <ref name=":02"/> Studiues si [[Dionisi i Halikarnasit]] argumentojnë se kjo ishte një përpjekje për të siguruar një aleancë me sabinët përmes marrëdhënieve të sapokrijuara të grave me burrat romakë. <ref name=":1">{{Cite journal |last=Brown |first=Robert |date=1995 |title=Livy's Sabine Women and the Ideal of Concordia |journal=Transactions of the American Philological Association |volume=125 |pages=291–319 |doi=10.2307/284357 |jstor=284357}}</ref> Rrëfimi i Livit përforcohet në disa mënyra përmes veprave të [[Ciceroni|Ciceronit]] . Në veprën e Ciceronit ''"De re publica"'', ai përsërit pikëpamjen e Livit se plani për të rrëmbyer gratë sabine në festival u bë me qëllim "forcimin e shtetit të ri" dhe "mbrojtjen e burimeve të mbretërisë dhe popullit të tij". <ref name=":1" /> Ndryshe nga Livi, Ciceroni dhe Dionisi, [[Ovidi]] e sheh rrëmbimin e sabinëve si një rrugë për burrat e Romës për të përmbushur dëshirat e tyre seksuale dhe jo si një përpjekje për të marrë gra për të lindur fëmijë për qytetin. <ref name=":1" /> Ndërsa ai vëren çështjen që lidhet me mungesën e grave në Romë, ai nuk e bën atë një faktor në planifikimin e rrëmbimit. Ndërsa është e qartë se historia ishte pjesë e mitologjisë themeluese të Romës, historiciteti i saj është i diskutueshëm dhe konsiderohet i pamundur të ketë ndodhur nga shumë historianë, ose të paktën të mos ketë ndodhur në mënyrën e përshkruar. [[Theodor Mommsen]] (si dhe historianë të mëvonshëm si {{Interlanguage link|Jacques Poucet|fr}} ) besonin se historia ka të ngjarë të jetë përhapur gjatë fundit të shekullit të katërt para Krishtit pas Luftërave Samnite si një rrëfim për të shpjeguar asimilimin e Samnitëve në Romë pas një kombinimi luftërash dhe aleancash, dhe dërgimit të ngjarjeve të ngjashme në të kaluarën e largët. Historia ka të ngjarë të ketë fituar rëndësi përsëri gjatë periudhës kohore kur u prenë monedhat që përshkruanin ngjarjen, në vitin 89 para Krishtit. Kjo do të jetë bërë gjatë Luftës Sociale, një konflikt midis Romës dhe aleatëve të saj italianë mbi statusin e tyre dhe nëse ata meritonin shtetësinë romake. Një histori nga e kaluara e Romës, ku Roma hyri në konflikt me fqinjët e saj, tregoi një kapacitet për dhunë brutale, por në fund shmangu një luftë pasi sabinët iu nënshtruan bashkimit me Romën, do të kishte qenë një histori e fuqishme për Romën për t'u dërguar në atë kohë. <ref>{{Cite journal |last=Holden |first=Antonia |date=January 2008 |title=The Abduction of the Sabine Women in Context: The Iconography on Late Antique Contorniate Medallions |url=https://www.jstor.org/stable/40037246 |journal=American Journal of Archaeology |volume=112 |issue=1 |pages=126 |doi=10.3764/aja.112.1.121 |jstor=40037246 |url-access=subscription |access-date=June 19, 2021}}</ref> == Përfaqësime artistike == Shumë trajtime të legjendës kombinuan një shembull të përshtatshëm frymëzues të trimërisë dhe guximit të romakëve të lashtë me mundësinë për të përshkruar figura të shumta, duke përfshirë figura heroike gjysmë të zhveshura në një luftë intensive pasionante. Subjekti ishte popullor gjatë Rilindjes si simbol i rëndësisë së martesës për vazhdimësinë e familjeve dhe kulturave. Ishte gjithashtu një shembull i një subjekti beteje në të cilin artisti mund të demonstronte aftësinë e tij në portretizimin e figurave femërore, si dhe mashkullore, në poza ekstreme, me avantazhin shtesë të një teme seksuale. Ai portretizohej rregullisht në ''kasoni'' italiane të shekullit të 15-të dhe më vonë në piktura më të mëdha. Një mundësi e krahasueshme nga [[Besëlidhja e Re|Dhiata e Re]] u ofrua nga tema e Masakrës së të Pafajshmëve . === Giambologna === [[Skeda:Giambologna_sabine.jpg|parapamje|''Rrëmbimi i një gruaje sabine'' nga Giambologna, Loggia dei Lanzi, Firence]] Skulptori italo-flaman i shekullit të 16-të, Giambologna, skaliti një përfaqësim të kësaj teme me tre figura (një burrë që ngre një grua në ajër ndërsa një burrë i dytë qëndron i përkulur), të gdhendura nga një bllok i vetëm [[Mermer|mermeri]] . Kjo skulpturë konsiderohet kryevepra e Giambolognës. <ref>Liam E. Semler, ''The English Mannerist Poets and the Visual Arts'' 1998, {{ISBN|978-0-8386-3759-3}}, p. 34.</ref> Fillimisht e menduar si asgjë më shumë sesa një demonstrim i aftësisë së artistit për të krijuar një grup skulpturor kompleks, subjekti i saj, përdhunimi legjendar i Sabinëve, duhej të shpikej pasi Francesco I de' Medici, Duka i Madh i Toskanës, dekretoi që ajo të vihej në ekspozitë publike në Loggia dei Lanzi në Piazza della Signoria, Firence. Vendndodhja e propozuar për skulpturën, përballë statujës së [[Perseu|Perseut]] nga [[Benvenuto Cellini]], nxiti sugjerime që grupi të ilustronte një temë të lidhur me veprën e mëparshme, siç është përdhunimi i [[Andromeda (mitologjia greke)|Andromedës]] nga Phineus . Përdhunimet përkatëse të [[Proserpina|Proserpinës]] dhe [[Helena e Trojës|Helenës]] u përmendën gjithashtu si tema të mundshme. Përfundimisht u vendos që skulptura të identifikohej si një nga virgjëreshat Sabine. Vepra është nënshkruar <small>OPVS IOANNIS BOLONII FLANDRI MDLXXXII</small> ("Vepra e Johannes të Boulogne të [[Flandra|Flandrës]], 1582"). Një [[Bronxi|bronz]] i hershëm përgatitor që paraqet vetëm dy figura ndodhet në Museo Nazionale di Capodimonte në [[Napoli]] . Giambologna më pas e rishikoi skemën, këtë herë me një figurë të tretë, në dy modele dylli që tani ndodhen në Muzeun Victoria dhe Albert, Londër. Geso në shkallë të plotë e artistit për skulpturën e përfunduar, e ekzekutuar në vitin 1582, është në ekspozitë në Galleria dell'Accademia në [[Firencia|Firence]] . Gruaja dhe burri i gjunjëzuar i referohen figurave nga skulptura e lashtë ''Laokooni dhe Bijtë e Tij'' . <ref>{{Cite book |last=De la Croix |first=Horst |url=https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 |title=Gardner's Art Through the Ages |last2=Tansey |first2=Richard G. |last3=Kirkpatrick |first3=Diane |date=1991 |publisher=Thomson/Wadsworth |isbn=0-15-503769-2 |edition=9th |page=[https://archive.org/details/gardnersartthrou00gard/page/673 673] |url-access=registration}}</ref> Reduktimet prej bronzi të skulpturës, të prodhuara në studion e Giambolognës dhe të imituara nga të tjerë, ishin një element kryesor i koleksioneve të njohësve të arteve deri në shekullin e 19-të. === Nicolas Poussin === [[Skeda:Nicolas_Poussin_-_L'Enlèvement_des_Sabines_(1634-5).jpg|parapamje|''Rrëmbimi i Grave Sabine'', nga [[Nicolas Poussin|Poussin]], 1634–35 ( Muzeu Metropolitan i Artit )]] [[Nicolas Poussin]] prodhoi dy versione kryesore të kësaj teme. Versioni i tij fillestar tani quhet ''Rrëmbimi i Grave Sabine'' dhe ka shumë të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1633–1634. Piktura përshkruan Romulin duke u dhënë sinjalin Romakëve për rrëmbimin. Sipas Metropolitan, tema e veprës së Poussin i lejoi atij të nxirrte në pah kuptimin e tij për pozën dhe gjestin, si dhe njohuritë e tij për arkitekturën romake. <ref>{{Cite web |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Abduction of the Sabine Women |url=https://www.metmuseum.org/en/art/collection/search/437329 |website=The Met}}</ref> Ky version i pikturës tani ndodhet në Muzeun Metropolitan të Artit në New York City. Versioni i dytë i Poussin-it, i titulluar ''"Përdhunimi i Grave Sabine"'', është në thelb një riprodhim i veprës së tij origjinale dhe ka të ngjarë të jetë përfunduar rreth viteve 1637–1638. Vendosja arkitekturore e kësaj vepre është më e zhvilluar sesa në origjinal. Kjo pikturë tani ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] në Paris. <ref>{{Citation |last=Poussin |first=Nicolas |title=The Rape of the Sabine Women |date=1637–1638 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415010348/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/rape-sabine-women |access-date=2020-03-07 |archive-date=2020-04-15}}</ref> Pikturimi i versioneve të shumëfishta të një subjekti nuk ishte i pazakontë gjatë gjithë karrierës së Poussin-it. === Peter Paul Rubens === [[Skeda:Peter_Paul_Rubens_-_The_Rape_of_the_Sabine_Women_-_WGA20310.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'', nga Peter Paul Rubens]] [[Peter Paul Rubens]] pikturoi versionin e tij të ''veprës "Përdhunimi i Grave Sabine"'' rreth viteve 1635-40. Tani ajo ndodhet në Galerinë Kombëtare të Londrës. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-11 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> Piktura përshkruan momentin kur Romuli u dha sinjalin romakëve për të rrëmbyer gratë sabine. Rubens thekson dhunën e rrëmbimit dhe e seksualizon atë duke përshkruar gra me gjoks të zbuluar dhe një ushtar që ngre fundin e një gruaje. <ref>{{Cite web |title=Peter Paul Rubens {{!}} The Rape of the Sabine Women {{!}} NG38 {{!}} National Gallery, London |url=https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/peter-paul-rubens-the-rape-of-the-sabine-women |access-date=2020-02-12 |website=www.nationalgallery.org.uk}}</ref> === Pietro da Cortona === [[Skeda:Cortona_Rape_of_the_Sabine_Women_01.jpg|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Pietro da Cortona, 1627–1629]] Pietro da Cortona e përshkroi përdhunimin e Sabinëve të paktën dy herë. === Luca Giordano === Ekzistojnë të paktën tetë piktura nga Luca Giordano ose nga punishtja e tij mbi këtë temë. === Johann Heinrich Schönfeld === [[Skeda:Johann_Heinrich_Schönfeld_004.jpg|djathtas|parapamje|''Përdhunimi i Grave Sabine'' nga Johann Heinrich Schönfeld]] Johann Heinrich Schönfeld pikturoi një version të kësaj teme të titulluar ''Përdhunimi i Grave Sabine'' në fund të viteve 1630. Vepra e tij tani ndodhet në Muzeun Shtetëror të Hermitazhit në Shën Petersburg. <ref>{{Cite web |last=Schönfeld |first=Johann Heinrich |date=1630s |title=The Rape of the Sabine Women |url=https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.%20Paintings/38760/!ut/p/z1/jZDLTsMwEEV_hS6yxJ48nITuLCNRSkuqiofxBrlV6hglduSYRuLrMYgNCEJnN9KZO2cGC8yxMPKolfTaGtmG_knkzxWleZwyWFaMXAKtthuyZbdXEGf48ROAP4oCFqfMTwBiOn7534JwQeLWbK2w6KVvzrU5WMwhRmcbqY3XRg2Yp2WRQ3ARP9Kub4qQdkcWVfXAEpZ9AdM-etehcd8hQCQhEKcXAGWRFFmZf8hQs0vLIOPqQ-1qh15d-HLjfT_MI4hgHEekrFVtjfa2i-C3kcYOHvPvJO67e_62WsALaY8rOpu9A2XjYPs!/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/?lng=en |website=hermitagemuseum}}</ref> === Jacques Stella === [[Skeda:Stella,_Jacques,_The_Rape_of_the_Sabines,_mid_17th_century.jpg|parapamje|Jacques Stella, ''Rrëmbimi i Sabinëve'', mesi i shekullit të 17-të ( Muzeu i Artit i Universitetit të Princetonit )]] Jacques Stella pikturoi një version të përdhunimit të grave sabine të titulluar ''"Përdhunimi i Sabineve"'' në mesin e shekullit të 17-të. Përshkrimi i skenës nga Stella thuhet se i ka ngjarë aq shumë veprave të Nicholas Poussin saqë pas vdekjes së tij versioni i tij u ngatërrua me një Poussin. Kjo vepër tani ndodhet në Muzeun e Artit të Universitetit të Princetonit. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (y1967-102) |url=https://artmuseum.princeton.edu/collections/objects/30337 |access-date=2020-03-21 |website=artmuseum.princeton.edu |language=en}}</ref> === Jacques-Louis David === [[Skeda:The_Intervention_of_the_Sabine_Women_-_David_(Louvre_INV_3691).jpg|parapamje|''Ndërhyrja e Grave Sabine'', 1799]] Jacques-Louis David pikturoi anën tjetër të historisë, kur gratë ndërhyjnë për të pajtuar palët ndërluftuese. ''“Gratë Sabine që Zbatojnë Paqen duke Vrapuar midis Luftëtarëve”'' (e njohur edhe si ''“Ndërhyrja e Grave Sabine'' ”) u përfundua në vitin 1799. Ndodhet në [[Muzeu i Luvrit|Muzeun e Luvrit]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799">{{Citation |last=Jacques-Louis David |title=The Intervention of the Sabine Women |date=1799 |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926121213/https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/intervention-sabine-women |access-date=2020-02-11 |archive-date=2020-09-26}}</ref> Davidi kishte filluar punën për të në vitin 1796, kur Franca ishte në luftë me kombet e tjera evropiane, pas një periudhe konflikti civil që kulmoi me Mbretërimin e Terrorit dhe Reaksionin Termidorian, gjatë së cilës vetë Davidi ishte burgosur si mbështetës i [[Maksimiljen Robespier|Robespierit]] . Pasi gruaja e larguar e Davidit e vizitoi në burg, ai krijoi idenë e rrëfimit të historisë për të nderuar gruan e tij, me temë dashurinë që mbizotëron mbi konfliktin. Piktura u pa gjithashtu si një thirrje për popullin francez që të pajtonte dallimet e tyre pas gjakderdhjes së [[Revolucioni Francez|Revolucionit Francez]] . <ref name="Jacques-Louis DAVID 1799"/> Piktura përshkruan gruan e Romulit, Hersilia - vajzën e [[Titus Tatius]], udhëheqësit të Sabinëve - duke u futur me vrap midis burrit dhe babait të saj dhe duke vendosur fëmijët e saj midis tyre. Një Romulus i fuqishëm përgatitet të godasë me shtizën e tij një Tatius gjysmë në tërheqje, por heziton. Ushtarë të tjerë tashmë po i vendosin shpatat në mill. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Citim i duhur|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2017)">nevojitet citim</span>]]'' &#x5D;</sup> === John Leech === [[Skeda:Comic_History_of_Rome_p_010_The_Romans_walking_off_with_the_Sabine_Women.jpg|parapamje|Versioni satirik i John Leech i "Përdhunimit të Grave Sabine"]] Piktori satirik anglez i shekullit të 19-të, John Leech, përfshiu në veprën e tij ''"Historia Komike e Romës"'' një përshkrim të përdhunimit të grave sabine, ku gratë portretizohen, me një anakronizëm të qëllimshëm, me kostume viktoriane dhe duke u marrë nga ''Corona et Anchora'' ("Kurora dhe Ankora", një tabelë e zakonshme e një pubi anglez në qytetet detare). === Edgar Degas === Edgar Degas pikturoi ''"Përdhunimin e Sabinëve"'' <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines – Edgar Degas – www.edgar-degas.org |url=http://www.edgar-degas.org/The-Rape-of-the-Sabines.html |access-date=2016-03-26 |website=www.edgar-degas.org}}</ref> (sipas [[Nicolas Poussin|Poussin]] ), rreth viteve 1861–1862. "Mjeshtrat duhen kopjuar vazhdimisht", tha Degas, "dhe vetëm pasi të kesh provuar se je një kopjues i mirë, duhet të lejohesh në mënyrë të arsyeshme të vizatosh një rrepkë nga natyra". Degas mori lejen për herë të parë për të kopjuar piktura në Luvër në vitin 1853, kur ishte tetëmbëdhjetë vjeç. Ai ishte më i interesuar për veprat e mëdha të Rilindjes Italiane dhe për trashëgiminë e tij klasike franceze, prandaj kjo kopje e detajuar e pikturës së Poussin-it. <ref>{{Cite web |title=The Rape of the Sabines (after Poussin) – Norton Simon Museum |url=https://www.nortonsimon.org/collections/browse_title.php?id=F.1983.06.P |access-date=2016-03-26 |website=www.nortonsimon.org}}</ref> === Charles Christian Nahl === [[Skeda:Charles_Christian_Nahl_1871,_The_Rape_Of_The_Sabines_-_The_Invasion.jpg|parapamje|''Pushtimi'' nga Charles Christian Nahl (1871)]] Charles Christian Nahl e pikturoi subjektin në një treshe veprash të titulluara ''"Rrëmbimi"'', ''"Robëria"'' dhe ''"Pushtimi"'' . === Pablo Picaso === [[Pablo Picasso]] e trajtoi këtë temë në disa versione të tij të " ''Përdhunimit të Grave Sabine'' " (1962–63), njëra prej të cilave ndodhet në Muzeun e Arteve të Bukura në Boston . Këto bazohen në versionin e Davidit. Këto bashkojnë fillimin dhe fundin e historisë, duke përshkruar Romulin dhe Tatiusin e egër duke injoruar dhe shkelur figurën e ekspozuar të Hersilias dhe fëmijës së saj. <ref>[http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23 La tomba del principe sabino – Glossario] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102053759/http://www.principisabini.it/glossario/zoom.php?id=23|date=2011-01-02}}.</ref> == Shih edhe == * Lapidhët * [[Sindroma e Stokholmit]] == Referime == [[Kategoria:Martesë e detyruar]] [[Kategoria:Mitologji romake]] [[Kategoria:Ikonografi]] [[Kategoria:Gratë në Romën e Lashtë]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 4l25icxm3q7kvzy16msineon6bgrvkj 14 401497 2986401 2026-06-01T17:11:07Z Falënderim 180356 Faqe e re: [[Kategoria:Gratë në lashtësi]] 2986401 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gratë në lashtësi]] 1664g2hyp704axhgilm6mb8n86p6a9i 2986437 2986401 2026-06-01T17:49:34Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Gratë në Romën e lashtë]] te [[Kategoria:Gratë në Romën e Lashtë]] pa lënë një ridrejtim: Gabim drejtshkrimor 2986401 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gratë në lashtësi]] 1664g2hyp704axhgilm6mb8n86p6a9i 14 401498 2986402 2026-06-01T17:12:50Z Falënderim 180356 Faqe e re: [[Kategoria:Gratë në histori]] 2986402 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gratë në histori]] ioml7vnmy3ynybsgmywmw5mw74usjmz 14 401499 2986403 2026-06-01T17:14:27Z Falënderim 180356 Faqe e re: [[Kategoria:Gra]] 2986403 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gra]] 6a86un8a8ot0gof3zlguyop7iew5w4c 2986404 2986403 2026-06-01T17:15:02Z Falënderim 180356 added [[Category:Histori]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986404 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Gra]] [[Kategoria:Histori]] k18j8fh2p670d8phyo43iyjncumjtya 0 401500 2986411 2026-06-01T17:27:32Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Zekë Bërdynaj]] 2986411 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Zekë Bërdynaj]] cuo28q5xrmv7dz7jtmvtgdujokbl2is 0 401501 2986412 2026-06-01T17:27:33Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Zekë Bërdynaj]] 2986412 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Zekë Bërdynaj]] cuo28q5xrmv7dz7jtmvtgdujokbl2is 0 401502 2986416 2026-06-01T17:32:57Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Ura “Dëshmorët e 15 Korrikut“]] te [[Ura e Bosforit]] 2986416 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Ura e Bosforit]] qbnehzqjctezx5u8084guncmbx770gg 14 401504 2986429 2026-06-01T17:37:53Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986429 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986430 2986429 2026-06-01T17:38:24Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Media e masave sipas vendndodhjes]]; +[[Kategoria:Komunikime sipas vendit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986430 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Media e masave sipas vendndodhjes]] [[Kategoria:Komunikime sipas vendit]] dxtjoixt68ef14odz8xf8pxik3qex70 14 401505 2986431 2026-06-01T17:39:27Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986431 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986434 2986431 2026-06-01T17:39:44Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Media në Shqipëri]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986434 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Media në Shqipëri]] 6y0n0v4qhm7ubrb0ekhpihx0czbol41 14 401506 2986432 2026-06-01T17:39:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986432 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986433 2986432 2026-06-01T17:39:38Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Media në Maqedoni të Veriut]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986433 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Media në Maqedoni të Veriut]] mk61pi40ggw1d5oabihtpc5czhqyfyf 14 401507 2986435 2026-06-01T17:40:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986435 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986436 2986435 2026-06-01T17:40:35Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Media në Mal të Zi]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986436 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Media në Mal të Zi]] s6vijs2i333hku1hsbju8saaht0sqlc 0 401508 2986439 2026-06-01T17:51:45Z Korabs 188511 Krijuar duke përkthyer seksionin e hyrjes së faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1353138434|Vittorio Alfieri]]" 2986439 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Vittorio Alfieri | image = VAlfieriFabre.jpg | caption = Portrait by [[François-Xavier Fabre]], 1793 | pseudonym = | birth_name = Vittorio Amedeo Alfieri | birth_date = {{birth date|df=yes|1749|1|16}} | birth_place = [[Asti]], [[Kingdom of Sardinia]] | death_date = 8th of October 1803(54 years old) | death_place = [[Florence]], [[Kingdom of Etruria]] | resting_place = [[Santa Croce, Florence]] | occupation = Dramatist, poet | nationality = | genre = [[Tragedy]] | signature = Alfieri signature.png }} Konti '''Vittorio Amedeo Alfieri''' ( {{IPAc-en|ˌ|æ|l|f|i|ˈ|ɛər|i}}, <small>gjithashtu</small> <templatestyles src="Module:IPA/styles.css"></templatestyles>{{IPAc-en|US|ɑː|l|ˈ|f|j|ɛr|i}},<ref>{{Cite American Heritage Dictionary|Alfieri|access-date=25 June 2019}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" id="Reference-AHD-Alfieri" data-ve-ignore="">[https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=Alfieri "Alfieri"]. ''[[The American Heritage Dictionary of the English Language]]'' (5th&nbsp;ed.). HarperCollins<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2019</span>.</cite></ref><ref>{{cite web |title=Alfieri |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alfieri |access-date=25 June 2019 |work=[[Collins English Dictionary]] |publisher=[[HarperCollins]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alfieri "Alfieri"]. ''[[Collins English Dictionary]]''. [[HarperCollins]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2019</span>.</cite></ref><ref>{{Cite Merriam-Webster|Alfieri|access-date=25 June 2019}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[[mwod:Alfieri|"Alfieri"]]. ''[[Merriam-Webster|Merriam-Webster.com Dictionary]]''. Merriam-Webster. [[OCLC (identifier)|OCLC]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/oclc/1032680871 1032680871]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2019</span>.</cite></ref> {{IPA|it|vitˈtɔːrjo alˈfjɛːri|lang}}<span class="IPA-label IPA-label-small" data-ve-ignore="">Italian:</span><span data-ve-ignore=""> </span><span class="IPA nowrap" lang="it-Latn-fonipa" data-ve-ignore="">[[Help:IPA/Italian|&#x5B;vitˈtɔːrjo<span class="wrap"> </span>alˈfjɛːri&#x5D;]]</span> [[Category:Pages with Italian IPA]] <nowiki>;</nowiki> 16 January 1749{{snd}}8 October 1803) was an [[Italians|Italian]] [[dramatist]] and [[poet]], considered the "founder of Italian tragedy."<ref>{{Cite NSRW|wstitle=Alfieri}}<cite class="citation encyclopaedia cs1" id="CITEREFBeach1914" data-ve-ignore="">Beach, Chandler B., ed. (1914). <span class="cs1-ws-icon" title="s:The New Student's Reference Work/Alfieri">[[wikisource:The_New_Student's_Reference_Work/Alfieri|"Alfieri"&nbsp;]]</span>. <span class="cs1-ws-icon" title="s:The New Student's Reference Work">[[wikisource:The_New_Student's_Reference_Work|''The New Student's Reference Work''&nbsp;]]</span>. Chicago: F. E. Compton and Co.</cite> [[Category:Wikipedia articles incorporating citation to the NSRW]] [[Category:Wikipedia articles incorporating citation to the NSRW with an wstitle parameter]]</ref> He wrote nineteen tragedies, sonnets, satires, a notable autobiography,<ref>{{Cite book |last=Norwich |first=John Julius |url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw |title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0198691372 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/12 12] |url-access=limited}}<cite class="citation book cs1" id="CITEREFNorwich1990" data-ve-ignore="">Norwich, John Julius (1990). <span class="id-lock-limited" title="Free access subject to limited trial, subscription normally required">[[iarchive:oxfordillustrate00norw|''Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts'']]</span>. USA: Oxford University Press. pp.&nbsp;[[iarchive:oxfordillustrate00norw/page/12|12]]. [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0198691372|<bdi>978-0198691372</bdi>]].</cite></ref> and translated [[Virgil]]<ref name="Howells 2022">{{cite web |last=Howells |first=William Dean |date=May 1875 |title=Alfieri |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ |access-date=2025-06-16 |website=The Atlantic}}<cite class="citation web cs1" id="CITEREFHowells1875" data-ve-ignore="">Howells, William Dean (May 1875). [https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ "Alfieri"]. ''The Atlantic''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 June</span> 2025</span>.</cite></ref><ref name="McKay 2001">{{cite journal |last=McKay |first=Alexander G. |year=2001 |title=Vergilian Bibliography 2000-2001 |url=http://www.jstor.org/stable/41587259 |journal=Vergilius (1959-) |publisher=The Vergilian Society |volume=47 |pages=194–218 |issn=0506-7294 |jstor=41587259 |access-date=2025-06-16}}<cite class="citation journal cs1" id="CITEREFMcKay2001" data-ve-ignore="">McKay, Alexander G. (2001). [http://www.jstor.org/stable/41587259 "Vergilian Bibliography 2000-2001"]. ''Vergilius (1959-)''. '''47'''. The Vergilian Society: <span class="nowrap">194–</span>218. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0506-7294 0506-7294]. [[JSTOR (identifier)|JSTOR]]&nbsp;[https://www.jstor.org/stable/41587259 41587259]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 June</span> 2025</span>.</cite></ref> and other works from Latin and Greek.<ref name="Histouring 2013">{{cite web |date=2013-10-24 |title=Vittorio Alfieri |url=https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ |access-date=2025-06-16 |website=Histouring}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ "Vittorio Alfieri"]. ''Histouring''. 24 October 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 June</span> 2025</span>.</cite></ref> Alfieri's work exerted a profound influence on British Romantic poetry.{{sfn|Rawes|2021|pp=123–144}} Konti '''Vittorio Amedeo Alfieri''', 16 January 1749{{snd}}8 October 1803) was an [[Italians|Italian]] [[dramatist]] and [[poet]], considered the "founder of Italian tragedy."<ref>{{Cite NSRW|wstitle=Alfieri}}</ref> He wrote nineteen tragedies, sonnets, satires, a notable autobiography,<ref>{{Cite book |last=Norwich |first=John Julius |url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw |title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0198691372 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/12 12] |url-access=limited}}</ref> and translated [[Virgil]]<ref name="Howells 2022">{{cite web |last=Howells |first=William Dean |date=May 1875 |title=Alfieri |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ |access-date=2025-06-16 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="McKay 2001">{{cite journal |last=McKay |first=Alexander G. |year=2001 |title=Vergilian Bibliography 2000-2001 |url=http://www.jstor.org/stable/41587259 |journal=Vergilius (1959-) |publisher=The Vergilian Society |volume=47 |pages=194–218 |issn=0506-7294 |jstor=41587259 |access-date=2025-06-16}}</ref> and other works from Latin and Greek.<ref name="Histouring 2013">{{cite web |date=2013-10-24 |title=Vittorio Alfieri |url=https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ |access-date=2025-06-16 |website=Histouring}}</ref> Alfieri's work exerted a profound influence on British Romantic poetry.{{sfn|Rawes|2021|pp=123–144}} qodlwa2m7zg6261lvfhcvif1w7is05t 2986658 2986439 2026-06-02T00:11:20Z Leutrim.P 113691 2986658 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Vittorio Alfieri | image = VAlfieriFabre.jpg | caption = Portrait by [[François-Xavier Fabre]], 1793 | pseudonym = | birth_name = Vittorio Amedeo Alfieri | birth_date = {{birth date|df=yes|1749|1|16}} | birth_place = [[Asti]], [[Kingdom of Sardinia]] | death_date = 8th of October 1803(54 years old) | death_place = [[Florence]], [[Kingdom of Etruria]] | resting_place = [[Santa Croce, Florence]] | occupation = Dramatist, poet | nationality = | genre = [[Tragedy]] | signature = Alfieri signature.png }} Konti '''Vittorio Amedeo Alfieri''' ( {{IPAc-en|ˌ|æ|l|f|i|ˈ|ɛər|i}}, <small>gjithashtu</small> <templatestyles src="Module:IPA/styles.css"></templatestyles>{{IPAc-en|US|ɑː|l|ˈ|f|j|ɛr|i}},<ref>{{Cite American Heritage Dictionary|Alfieri|access-date=25 June 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Alfieri |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alfieri |access-date=25 June 2019 |work=[[Collins English Dictionary]] |publisher=[[HarperCollins]]}}</ref><ref>{{Cite Merriam-Webster|Alfieri|access-date=25 June 2019}}</ref> {{IPA|it|vitˈtɔːrjo alˈfjɛːri|lang}} [[Category:Pages with Italian IPA]] <nowiki>;</nowiki> 16 January 1749{{snd}}8 October 1803) was an [[Italians|Italian]] [[dramatist]] and [[poet]], considered the "founder of Italian tragedy."<ref>{{Cite NSRW|wstitle=Alfieri}} [[Category:Wikipedia articles incorporating citation to the NSRW]] [[Category:Wikipedia articles incorporating citation to the NSRW with an wstitle parameter]]</ref> He wrote nineteen tragedies, sonnets, satires, a notable autobiography,<ref>{{Cite book |last=Norwich |first=John Julius |url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw |title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0198691372 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/12 12] |url-access=limited}}</ref> and translated [[Virgil]]<ref name="Howells 2022">{{cite web |last=Howells |first=William Dean |date=May 1875 |title=Alfieri |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ |access-date=2025-06-16 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="McKay 2001">{{cite journal |last=McKay |first=Alexander G. |year=2001 |title=Vergilian Bibliography 2000-2001 |url=http://www.jstor.org/stable/41587259 |journal=Vergilius (1959-) |publisher=The Vergilian Society |volume=47 |pages=194–218 |issn=0506-7294 |jstor=41587259 |access-date=2025-06-16}}</ref> and other works from Latin and Greek.<ref name="Histouring 2013">{{cite web |date=2013-10-24 |title=Vittorio Alfieri |url=https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ |access-date=2025-06-16 |website=Histouring}}</ref> Alfieri's work exerted a profound influence on British Romantic poetry.{{sfn|Rawes|2021|pp=123–144}} Konti '''Vittorio Amedeo Alfieri''', 16 January 1749{{snd}}8 October 1803) was an [[Italians|Italian]] [[dramatist]] and [[poet]], considered the "founder of Italian tragedy."<ref>{{Cite NSRW|wstitle=Alfieri}}</ref> He wrote nineteen tragedies, sonnets, satires, a notable autobiography,<ref>{{Cite book |last=Norwich |first=John Julius |url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw |title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0198691372 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/12 12] |url-access=limited}}</ref> and translated [[Virgil]]<ref name="Howells 2022">{{cite web |last=Howells |first=William Dean |date=May 1875 |title=Alfieri |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ |access-date=2025-06-16 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="McKay 2001">{{cite journal |last=McKay |first=Alexander G. |year=2001 |title=Vergilian Bibliography 2000-2001 |url=http://www.jstor.org/stable/41587259 |journal=Vergilius (1959-) |publisher=The Vergilian Society |volume=47 |pages=194–218 |issn=0506-7294 |jstor=41587259 |access-date=2025-06-16}}</ref> and other works from Latin and Greek.<ref name="Histouring 2013">{{cite web |date=2013-10-24 |title=Vittorio Alfieri |url=https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ |access-date=2025-06-16 |website=Histouring}}</ref> Alfieri's work exerted a profound influence on British Romantic poetry.{{sfn|Rawes|2021|pp=123–144}} == Shiko edhe == == Burime == qtnj6r34vepxt0nfntf7czzj79f5q17 2986662 2986658 2026-06-02T00:12:22Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi italiane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986662 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = Vittorio Alfieri | image = VAlfieriFabre.jpg | caption = Portrait by [[François-Xavier Fabre]], 1793 | pseudonym = | birth_name = Vittorio Amedeo Alfieri | birth_date = {{birth date|df=yes|1749|1|16}} | birth_place = [[Asti]], [[Kingdom of Sardinia]] | death_date = 8th of October 1803(54 years old) | death_place = [[Florence]], [[Kingdom of Etruria]] | resting_place = [[Santa Croce, Florence]] | occupation = Dramatist, poet | nationality = | genre = [[Tragedy]] | signature = Alfieri signature.png }} Konti '''Vittorio Amedeo Alfieri''' ( {{IPAc-en|ˌ|æ|l|f|i|ˈ|ɛər|i}}, <small>gjithashtu</small> <templatestyles src="Module:IPA/styles.css"></templatestyles>{{IPAc-en|US|ɑː|l|ˈ|f|j|ɛr|i}},<ref>{{Cite American Heritage Dictionary|Alfieri|access-date=25 June 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Alfieri |url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/alfieri |access-date=25 June 2019 |work=[[Collins English Dictionary]] |publisher=[[HarperCollins]]}}</ref><ref>{{Cite Merriam-Webster|Alfieri|access-date=25 June 2019}}</ref> {{IPA|it|vitˈtɔːrjo alˈfjɛːri|lang}} [[Category:Pages with Italian IPA]] <nowiki>;</nowiki> 16 January 1749{{snd}}8 October 1803) was an [[Italians|Italian]] [[dramatist]] and [[poet]], considered the "founder of Italian tragedy."<ref>{{Cite NSRW|wstitle=Alfieri}} [[Category:Wikipedia articles incorporating citation to the NSRW]] [[Category:Wikipedia articles incorporating citation to the NSRW with an wstitle parameter]] [[Kategoria:Biografi italiane]] </ref> He wrote nineteen tragedies, sonnets, satires, a notable autobiography,<ref>{{Cite book |last=Norwich |first=John Julius |url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw |title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0198691372 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/12 12] |url-access=limited}}</ref> and translated [[Virgil]]<ref name="Howells 2022">{{cite web |last=Howells |first=William Dean |date=May 1875 |title=Alfieri |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ |access-date=2025-06-16 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="McKay 2001">{{cite journal |last=McKay |first=Alexander G. |year=2001 |title=Vergilian Bibliography 2000-2001 |url=http://www.jstor.org/stable/41587259 |journal=Vergilius (1959-) |publisher=The Vergilian Society |volume=47 |pages=194–218 |issn=0506-7294 |jstor=41587259 |access-date=2025-06-16}}</ref> and other works from Latin and Greek.<ref name="Histouring 2013">{{cite web |date=2013-10-24 |title=Vittorio Alfieri |url=https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ |access-date=2025-06-16 |website=Histouring}}</ref> Alfieri's work exerted a profound influence on British Romantic poetry.{{sfn|Rawes|2021|pp=123–144}} Konti '''Vittorio Amedeo Alfieri''', 16 January 1749{{snd}}8 October 1803) was an [[Italians|Italian]] [[dramatist]] and [[poet]], considered the "founder of Italian tragedy."<ref>{{Cite NSRW|wstitle=Alfieri}}</ref> He wrote nineteen tragedies, sonnets, satires, a notable autobiography,<ref>{{Cite book |last=Norwich |first=John Julius |url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw |title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts |publisher=Oxford University Press |year=1990 |isbn=978-0198691372 |location=USA |pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/12 12] |url-access=limited}}</ref> and translated [[Virgil]]<ref name="Howells 2022">{{cite web |last=Howells |first=William Dean |date=May 1875 |title=Alfieri |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1875/05/alfieri/630378/ |access-date=2025-06-16 |website=The Atlantic}}</ref><ref name="McKay 2001">{{cite journal |last=McKay |first=Alexander G. |year=2001 |title=Vergilian Bibliography 2000-2001 |url=http://www.jstor.org/stable/41587259 |journal=Vergilius (1959-) |publisher=The Vergilian Society |volume=47 |pages=194–218 |issn=0506-7294 |jstor=41587259 |access-date=2025-06-16}}</ref> and other works from Latin and Greek.<ref name="Histouring 2013">{{cite web |date=2013-10-24 |title=Vittorio Alfieri |url=https://www.histouring.com/en/historical-figure/vittorio-alfieri/ |access-date=2025-06-16 |website=Histouring}}</ref> Alfieri's work exerted a profound influence on British Romantic poetry.{{sfn|Rawes|2021|pp=123–144}} == Shiko edhe == == Burime == pu19andobh3s57kb0fiz2kwhnnf3edw 2 401509 2986445 2026-06-01T18:08:14Z Danesssa 187064 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150134677|Ippolito Nievo]]" 2986445 wikitext text/x-wiki   '''Ippolito Nievo''' (Padovë, 30 nëntor 1831 – Deti Tirren, 4 mars 1861) ishte një shkrimtar, patriot dhe ushtarak italian. Ndjekës i ideve të '''[[Giuseppe Mazzini|Giuseppe Mazzinit]]''', ai zhvilloi një veprimtari të dendur patriotike, duke marrë pjesë edhe në [[Ekspeditën e të Njëmijëve (Spedizione dei Mille)|'''Ekspeditën e të Njëmijëve''' (''Spedizione dei Mille'')]] dhe më pas qëndroi në Sicili me detyra administrative. Ai shkroi disa novela dhe romane, ndër të cilat '''[["Rrëfimet e një italiani"]]''' (''Le confessioni d’un italiano''), që konsiderohet një nga veprat më të rëndësishme të [[Rilindjes Kombëtare Italiane (Risorgimento Italiano).|'''Rilindjes Kombëtare Italiane''' (''Risorgimento Italiano'').]] Romani, i botuar pas vdekjes së autorit, ka përmasa të konsiderueshme; i vendosur në periudhën ndërmjet shekullit XVIII dhe Luftës së Dytë Italiane për Pavarësi, ai përmban momente me forcë të jashtëzakonshme rrëfimtare. Duke u nisur nga motive përrallore të marra nga bota e fëmijërisë, vepra kalon në rrëfimin e pjekurisë etike dhe shpirtërore të protagonistit, në sfondin e formimit të unitetit kombëtar italian. . == Biografia == '''Ippolito Nievo''' lindi në '''Padovë''' në vitin 1831, në pallatin '''[[Mocenigo Querini]]''',[1] si fëmija i parë[2] i '''Antonios''', një magjistrat, dhe '''Adele Marin''', vajza e konteshës friuliane '''[[Ippolita di Colloredo]]''' dhe e patricianit venecian [[Carlo Marin,|'''Carlo Marin''',]] mbikëqyrës financiar në '''Veronë'''. Kontët '''[[Colloredo Mels]]''' ishin pronarë të feudës së [[Monte Albanos,|'''Monte Albanos''',]] ku ndodhej '''Kështjella e Colloredos''', e vendosur në gjysmë të rrugës midis '''[[Tricesimos]]''' dhe '''[[San Danieles]]'''. Këto vende u frekuentuan shpesh nga Ippolito gjatë fëmijërisë së tij, veçanërisht pasi, në vitin 1837, babai i tij u transferua nga '''[[Soave]]''' në gjykatën e [[Udines.|'''Udines'''.]] [[Skeda:Fossato_di_Rodigo-Lapide_a_Ippolito_Nievo.jpg|parapamje|Hendeku i Rodigos, pllakë përkujtimore]] Në vitin 1841, Ippolito u regjistrua në kolegjin seminarik të Shën Anastasisë në Verona . Megjithatë duke mos e përballuar disiplinën e rreptë të institucionit, që nga viti 1843 vazhdoi ndjekjen e gjimnazint si student i jashtëm. Vetmia e tij u zbutej nga vizitat e gjyshit të tij, Karlos, një njeri i kulturuar, mik i Pindemontes dhe adhurues i letërsisë. Për shkak të largësisë së prindërve të tij Carlo u bë figura kryesore e referimit për nipin. Atij i kushtoi edhe dorëshkrimin e tij ''Poetici componimenti fatti l'anno 1846–1847'', një përmbledhje poezish të thjeshta shkollore të frymëzuara nga stili klasicist. Në vitin 1843 vdiq '''Alessandro Nievo''', vëllai i madh i Antonios dhe xhaxhai i Ippolitos. Si pasojë, Antonio, i cili tashmë zotëronte vilën familjare me tokat bujqësore në '''[[Fossato]]''', një fshat i komunës së [[Rodigos (në Provincën e Mantovës)|'''Rodigos''' (në Provincën e Mantovës)]], trashëgoi edhe pjesën e vëllait të tij dhe u bë pronari i vetëm i '''Pallatit Nievo''' në '''Mantovë''', së bashku me orenditë, koleksionet e artit dhe bibliotekën e pasur familjare. Antonio Nievo u vendos aty me familjen dhe me dy vëllezërit e tij. Pas transferimit të tij, në vitin 1847, në oborrin e Sabbionetës aty pranë. Ippolito u kthye te familja e tij në Mantua, qyteti ku gjyshi i tij Carlo Marin kishte shkuar gjithashtu për t'u vendosur dhe për të kaluar vitet e pensionit. Këtu Nievo vazhdoi studimet në ''Liceun Virgilio'', një shok i Attilio Magrit (1830-1898) i cili, i dashuruar me Orsola Ferrarin, frekuentonte shtëpinë e saj dhe gjithashtu e prezantoi atje Ippoliton, i cili takoi motrën e tij të madhe, Matildën (1830-1868), dashurinë e tij të parë <ref>Una lettera di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari, analizzata alla luce della corrispondenza tra Matilde e il fratello Luigi, da poco venuta alla luce, non corrisponde assolutamente all'idea di un ''amore letterario'' da parte di Ippolito, tanto caro alla critica. In un momento in cui Matilde è agitata per l'insorgere della malattia di suo padre, Ippolito dimostra per l'amata grande passione e straordinaria sensibilità. {{Cite web |last=Fausta Samaritani |title=Ippolito Nievo scrive a Matilde Ferrari, il 20 luglio 1850 |url=http://www.ippolitonievo.info/MatildeFerrari_lettera7luglio1850.htm}}</ref> . Në vitin 1848, Ippolito i ri, i frymëzuar nga programi demokratik i [[Giuseppe Mazzini]] dhe Carlo Cattaneo, me shumë gjasë u përfshi personalisht në kryengritjen e pasuksesshme të Mantovës. Më pas,për arsye sigurie, ai vazhdoi studimet në '''Kremonë''' së bashku me mikun e tij '''Attilio Magri.'''Një vit më vonë, duke e konsideruar të përshtatshme që ai të largohej përkohësisht nga Lombardia, familja e dërgoi në Toskanë, fillimisht në Firence dhe më pas në Pizë. Atje ai hyri në kontakt me përfaqësues të Partisë Demokratike të drejtuar nga Francesco Domenico [[Guerrazzi-t]].Edhe Toskana po përjetonte trazirat e Risorgimentos italian. Ka gjasa që Ippolito të ketë marrë pjesë në kryengritjen e Livornos më 10 maj 1849 kundër forcave austriake, të cilat kishin ndërhyrë për të mundësuar rikthimin në pushtet të Dukës së Madh [[Leopold II]], i cili ishte larguar nga Firence katër muaj më parë. Pas kthimit në Mantovë në shtator, ai vazhdoi studimet në Kremona, ku u diplomua nga shkolla e mesme në gusht të vitit 1850. Në vjeshtën e atij viti, ai u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Pavias dhe mbajti një korrespondencë të vazhdueshme me Matilde Ferrarin. 69 letrat e shkruara ndërmjet vitit 1850 dhe fillimit të vitit 1851, më shumë sesa një komunikim i sinqertë dhe spontan i një të dashuruari të largët, duket se buronin nga një nevojë e thellë për shprehje lirike dhe ishin hartuar duke pasur parasysh modelet dhe kanonet letrare të kohës. Për këtë arsye, ato konsiderohen interesante sidomos për mënyrën se si përjetimet sentimentale, herë-herë të shprehura me tone të theksuara pasioni, marrin forma me një karakter të qartë letrar, deri në atë pikë sa krijojnë një lloj romani epistolar më vete. Në to vërehen ndikime nga veprat klasike të këtij zhanri, si “Letrat e fundit të Jacopo Ortisit” të Ugo Foscolos dhe “Zhulia, ose Heloiza e Re” e Jean-Jacques Rousseau-së.[1] Në fillim të vitit 1851, marrëdhënia me Matilde Ferrarin përfundoi. Si reagim ndaj saj dhe familjes Ferrari, Ippolito shkroi romanin e shkurtër “Antiafrodisiaco per l'amor platonico” (“Antiafrodiziak për dashurinë platonike”). Në janar të vitit 1852 ai filloi të punonte si gazetar i pavarur për gazetën ''La Sferza'' të Brescias. Në fund të po ati viti ai u regjistrua në [[Universiteti i Padovës|Universitetin e Padovës]], i cili ishte rihapur nga qeveria austriake pas trazirave liberale. Gjatë kësaj periudhe, ai udhëtoi shpesh në Friuli dhe bashkëpunoi me revistën ''L'Alchimista Friulano'', ku botoi disa poezi që, të mbledhura në një vëllim, u botuan në vitin 1854 nga botuesi Vendrame i Udines. Në vitin 1855, i zhgënjyer nga situata politike në Itali, shkrimtari kaloi periudha të gjata në Colloredo di Montalbano, ku iu përkushtua në mënyrë aktive prodhimit letrar,Pikërisht gjatë kësaj kohe filloi të përvijonte idetë për atë që më vonë do të bëhej kryevepra e tij, [["Rrëfimet e një italiani"]]. Më 22 nëntor të të njëjtit vit ai u diplomua. Ai filloi të frekuentonte zyrën e noterit Francesco Tamassia, duke i bërë qejfin familjes që dëshironte që ai të merrte përsipër profesionin e noterit , por në fund ai kurrë nuk e ushtroi profesionin, mbi të gjitha për të shmangur nënshtrimin ndaj qeverisë austriake. <ref>{{Cite book |title=Dal Testo alla Storia, dalla Storia al Testo - Il Neoclassicismo e il Romanticismo |publisher=Paravia Bruno Mondadori Editori |year=2002 |isbn=88-395-3074-6 |location= |page=230}}</ref> Ndërkohë, ai vazhdoi veprimtariën e tij si publicist dhe u angazhuanë gazetari militante në Milano, duke bashkëpunuar me të përjavshmen ''Il Caffè'' . Në vitin 1856, për shkak të tregimit të titulluar ''"L'avvocatino" (Avokati i Vogël)'', të botuar në gazetën milaneze ''Il Panorama universale'', ai u akuzua për fyerje të rojeve perandorake austriake dhe u përball me një proces gjyqësor, në të cilin zgjodhi të mbrohej vetë. Kjo ishte mundësia për të kaluar periudha të gjata në Milano, ku ai pati mundësinë të merrte pjesë në debatet stimuluese letrare dhe politike që po zhvilloheshin dhe të vlerësonte klimën e gjallë kulturore të atij qyteti. Ippolito Nievo filloi një lidhje me Bice Melzi d'Eril, gruan e kushëririt të tij Carlo Gobio,ai qëndroi i afërt me të deri në vdekjen e tij, duke i shkruar letra të shumta gjatë gjithë periudhës së bëmave të Garibaldit. [[Skeda:Ippolito_nievo.jpg|parapamje|Ippolito Nievo me uniformën e një oficeri garibaldian]] Midis viteve 1857 dhe 1858, Nievo, pasi u kthye në Colloredo, iu përkushtua intensivisht shkrimit të romanit të tij me të rëndësishëm, ''Le confessioni d'un italiano'', i cili u botua pas vdekjes në vitin 1867 nga botuesi Le Monnier me titullin e ndryshuar ''Le confessioni di un ottogenario ("Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari")''. Ngjarjet e viteve 1859 dhe 1860 intensifikuan veprimtarinë e tij gazetareske dhe nxitën dy esetë e tij të para politike, broshurën ''Venecia dhe Liria e Italisë'', e frymëzuar nga përpjekja e dështuar për çlirimin e qytetit dhe e botuar në korrik 1859, si dhe ''Fragmentin mbi Revolucionin Kombëtar'' . Ai gjithashtu iu përkushtua shkrimit të një romani të ri, ''Peshkatari i Shpirtrave'', i cili mbeti ipapërfunduar. Në vitin 1859 ai u regjistrua si vullnetar midis Gjuetarëve Alpinë të [[Xhuzepe Garibaldi|Giuseppe Garibaldit]], gjatë luftës së dytë të pavarësisë . === Ekspedita e Mijëve dhe Vdekjes === Vitin pasardhës ai mori pjesë në [[Ekspedita e Të Njëmijëve|Ekspeditën e Mijërave]] (numri 690 në listën e Mijërave ). Rreth të njëjtës kohë, vëllezërit e tij Karlo dhe Alessandro vendosën gjithashtu të regjistroheshin, por në ushtrinë e rregullt sardenjane. Duke u bashkuar me vullnetarët e Garibaldit më 5 maj [[1860]], Nievo u nis nga Quarto në bordin e anijes ''Lombardo'' së bashku me Nino Bixio dhe Cesare Abba, dhe zbarkoi në Marsala. Pasi u dallua në betejën e Calatafimi dhe në Palermo, ai arriti gradën e [[Koloneli|kolonelit]] dhe u emërua "Intendant i Klasit të Parë" i ekspeditës, me detyra administrative, duke u bërë zëvendës i Giovanni Acerbi -t. Ai ishte gjithashtu një kronist i kujdesshëm i ekspeditës, autor i ''Ditari i ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' dhe i ''Letrave të Garibaldit''. Gjatë diktaturës së Garibaldit, ai shërbeu si zëvendës-intendant i përgjithshëm i Ushtrisë Jugore në Siçili.[1] <ref>{{Cite web |title=L'esercito meridionale |url=http://pti.regione.sicilia.it/portal/page/portal/PIR_PORTALE/PIR_150ANNI/PIR_150ANNISITO/PIR_Schede/PIR_Vincitori/PIR_Lesercitomeridionale/PIR_Esercitomeridionale}}</ref> [[Skeda:Inaugurazione_del_busto_dedicato_ad_Ippolito_Nievo_-_Mantova_5.3.1911.jpg|parapamje|Përurimi i monumentit të Ippolito Nievo-s, [[Mantova]], 5 mars 1911, vepër e skulptorit Carlo Cerati]] Me pushtimin e [[Mbretërisë së Dy Siçilive,]] koloneli i ri, pasi mori përsipër detyrën e kthimit nga Siçilia të dokumenteve administrative mbi shpenzimet e kryera gjatë ekspeditës, u nis së bashku me kapitenët Maiolini dhe Salviati dhe nëpunësin Fontana në avulloren ''Ercole''. Në të njëjtën anije ndodhej edhe Pietro Nullo, vëllai më i vogël i [[Francesco Nullo-s]], gjithashtu vullnetar garibaldian, por me detyra të ndryshme nga Nievo dhe bashkëpunëtorët e tij. Natën midis 4 dhe 5 marsit [[1861]], gjatë lundrimit nga Palermo drejt Napolit, avullorja ''Ercole'' u mbyt dhe të gjithë personat në bord humbën jetën. As rrënojat dhe as trupat nuk u gjetën ndonjëherë në det.[1 Rrethanat e mbytjes së anijes u hetuan një shekull më vonë nga pasardhësi i tij, [[Stanislao Nievo,]] i cili shkroi edhe një roman mbi këtë ngjarje. Ai ngriti hipotezën se mbytja mund të ketë qenë pasojë e një sulmi, motivi i të cilit mund të lidhej me dëshirën për të fshehur rolin e financimeve ndërkombëtare, veçanërisht atyre nga [[Mbretëria e Bashkuar,]] në mbështetje të Ekspeditës së të Mijërave Në [[1915|vitin 1915]] u lëshua në det shkatërruesi Nievo, i emëruar në nder të tij. Ndër të tjera, shkolla e mesme shkencore më e vjetër në Padova i është kushtuar Nievos. == Aktiviteti letrar == [[Skeda:Donatori_Biblioteca_Teresiana,_Mantova.jpg|parapamje|Ippolito Nievo midis donatorëve të Bibliotekës Teresiana të [[Mantova|Mantovës]] .]] === Fillimet === ''Antiafrodiziak për Dashurinë Platonike'', i lënë në dorëshkrim, u botua për herë të parë në vitin 1956. Në këtë vepër, Matilda e quajtur - ''Morosina'' në roman - nuk paraqitet më si "shpirti i pastër", apo si "pasqyra e imazheve më të dëlira, e mendimeve më engjëllore dhe të ëmbla" e letrave, por një vajzë e mërzitshme që qeshte shumë e fliste pak "sepse është shumë më e lehtë me buzë të bësh grimasa sesa të bësh fjalime të bukura",ajo paraqitet si një figure hipokrite që "fshihte nën maskën e virgjëreshës së dashur ato instinkte frikacake, të cilat Tartufi i Molierit i fshihte nën veshjen e Jezuitit". Ndërkohë Ippolito është djali naiv që e lejoi veten të "mashtrohej nga djalli i mirë, duke pagëzuar për dashuri qiellore dhe hyjnore, një dëshirë dhe tërheqje të papërmbajtshme për një burrë". Përfundimi i veprës mbështet idenë e një “dashurie pa abstraksion”, pa u shqetësuar për “simetrinë e ballit”. Megjithatë, romani ruan një freski dhe lehtësi narrative në devijimet e shpeshta të rrëfimit, që kujtojnë disi stilin e Sterne-s, si dhe një interes të veçantë për personazhet dytësorë, të vizatuar me “një shije të këndshme karikaturale që duket se i paraprin rezultateve më të pjekura të portretizimit nievian”. . Romani ka një strukturë teatrale: prandaj nuk është rastësi që në të njëjtin vit Ippolito shkroi edhe komedinë ''Emanuele'' kushtuar mikut dhe bashkëstudentit të tij Emanuele Ottolenghi,e cila nuk u vu kurrë në skenë, dhe Questi ''Versi'', të cilat mbetën të pavërejtura nga publiku.Këto të fundit u shkruan në imitim të Giuseppe Giusti-t, prej të cilit ai mori metrikën dhe gjuhën që lëvizte nga ajo popullore drejt asaj letrare, dhe ishin të drejtuara kundër akademizmit klasicist dhe sentimentalizmit romantik. Këto kritika u vlerësuan në një recension të botuar në ''Il Crepuscolo'', revistë e drejtuar nga kritiku i njohur Carlo Tenca . Por nëse me vëllimin e parë të ''Versi-ve'' Nievo donte të paraqiste një angazhim civil të drejtpërdrejtë dhe popullor dhe të hidhte poshtë motivet arkadiane dhe lirike, në vëllimin e dytë të botuar vitin pasardhës ai ruan temat e angazhimit civil, por i përpunon ato me një ton më të përmbajtur dhe reflektiv, të fisnikëruar nga referencat ndaj poetëve të mëdhenj si Dante Alighieri, Giuseppe Parini, Ugo Foscolo dhe Giacomo Leopardi. === Poetika: "Studime mbi poezinë popullore dhe qytetare" === Më 6 prill 1854, drama e tij e vetme ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' u shfaq në Padova nga trupa Dondini, por pa sukses.Më pas u botua eseja ''Studii sulla poesia popolare e civile massimissimante in Italia'', e cila më parë ishte publikuar në gjashtë pjesë në "L'Alchimista Friulano" nga 9 korriku deri më 15 gusht [[1854|1854.]] Në këtë ese, e cila ishte pothuajse një përmbledhje e imët e polemikës së tij kundër letërsisë aktuale, Nievo gjurmoi një panoramë të gjerë historike që shkonte nga origjina e letërsisë romantike deri në ditët e sotme. Ajo që ai kërkonte në letërsinë romantike ishte një letërsi e re që, duke filluar nga respekti për traditën dhe duke iu referuar Dante Alighierit, të rikthehej pas nëpër shekuj për t'u mbështetur në mësimet e forta morale të Vittorio Alfierit dhe Giuseppe Parinit, pjesërisht nga Foscolo deri te Alessandro Manzoni. Eseja përmbyllet me një lavdërim për Giustin, duke e lavdëruar atë jo vetëm për vlerat morale që kishte shprehur poezia e tij, por edhe për gjuhën e tij të fuqishme dhe të folur mirë. Akoma më i zbutur do të jetë ndikimi i Giustit në koleksionet e mëposhtme: "Le Lucciole. Canzoniere (1855-1857) ", botuar në Milano nga botuesi Redaelli në [[1858]] dhe ''Gli Amori Garibaldini'', botuar në Milano nga botuesi Agnelli në 1860. === ''Tregimtar fshatar dhe histori të tjera'' === Kur Nievo iu përkushtua veprimtarisë si rrëfimtar, ai e bëri këtë duke u frymëzuar nga jeta rurale dhe mori si modele letrare tregimet e shkurtra të Giulio Carcano-s, Caterina Percoto-s, Francesco Dall'Ongaro-s, si dhe ''romanet “kampetres'' ” veçanërisht ato të përfshira në veprën Berry të [[Zhorzh Sand|George Sand]] . Tregimet e shkurtra, gjithsej shtatë, u shkruan midis viteve 1855 dhe 1856, u botuan në gazeta. Ato ishin të gatshme për t’u mbledhur në një vëllim me titullin ''Novelle campagnuole'', siç i shkroi Nievo kushëririt të tij Carlo Gobio më 14 mars 1857.Tregimet e shkurtra në fakt mbetën të pabotuara si vëllim dhe u botuan vetëm në vitin 1956 në Torino nga Giulio Einaudi, me titullin ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'' . ==== ''Familja jonë e vendit'' ==== ''Familja jonë fshatare'' u shfaq në ''La Lucciola'' të Mantovës nga maji deri në dhjetor 1855 dhe ndoshta ishte menduar të ishte hyrja në Novelliere. Kjo mund të nxirret nga toni bisedor, pothuajse i nënkuptuar në rrëfimin e shkurtër dhe që synonte kryesisht të prezantonte shoqërinë fshatare të zonës së Mantovës së Sipërme perpara borgjezisë si nje shembull i vështirësive dhe kushteve të jetës së të gjitha popullatave bujqësore në Italinë veriore gjatë atyre dekadave. ==== ''Shenjti i Arrës'' ==== ''Shenjti i Arrës'' u botua në shtator të vitit 1855 në ''Caffè'' di Milano dhe zhvillohet në Friuli, konkretisht në zonën kodrinore në veri të Udines, të cilën autori e njihte mirë falë qëndrimeve të tij të gjata në Colloredo di Montalbano. Historia, mjaft e ngarkuar emocionalisht , kulmon në një finale moralizuese. [[E mira]] triumfon mbi të keqen, por bëhet edhe një pretekst për një përshkrim të vërtetë dhe pasionant të zakoneve të fshatit, duke na ofruar kështu një copëz të [[Shoqëria|historisë shoqërore]] të asaj periudhe. ==== ''Miliona e fshatarit'' ==== ''“Milioni i lëruesit”'' botohej pothuajse çdo javë që nga pranvera e vitit 1856 nga gazeta mantuaneze ''“La lucciola”.'' ==== ''Gruaja e Çmendur e Segrinos'' ==== ''"Gruaja e Çmendur e Segrinos"'' u shkrua në dhjetor të vitit 1855 dhe mbeti e pabotuar deri në vitin 1860. Është një histori dramatike e vendosur në brigjet e liqenit Segrino, pranë Canzos, një qytet turistik në zonën e Brianzës së Epërme që kishte tërhequr imagjinatën e autores. Historia fillon me një ton rural, duke përfunduar gradualisht me një fund të lumtur me karakter borgjez. ==== ''Varmo'' ==== Tregimi i shkurtër ''Il Varmo'' u botua ''në Annotatore Friulano'' nga marsi deri në maj 1856. Në këtë vepër, Nievo, me një koherencë më të madhe se në tregimet e tij të mëparshme, ndjek rrëfimin duke ndjekur personazhet që nga lindja deri në pjekuri. Reflektimet e thella mbi jetën e tyre nxjerrin në pah marrëdhënien midis personazheve dhe fateve të tyre. Kritikët që janë përqendruar në këtë tregim të shkurtër më shumë sesa në të tjerat kanë identifikuar në të bërthamën fillestare të idilit të përshkruar midis Carlinos dhe Pisanës, fëmijëve, në kapitujt e parë të ''Rrëfimeve të një Italiani'' . Në II Varmo, Nievo eksploron temën e fëmijërisë si ai moment i veçantë i jetës në të cilin gjithmonë bashkëjeton parandjenja e trishtueshme e një pjekurie të paplotësuar. Dashuria fëminore e dy personazheve kryesorë, Favitta dhe Sgricciolo errësohet nga ndjesia se temperamentet e tyre ndryshme, njëkohësisht tërheqëse dhe shtytëse, mund të jenë të destinuara të bashkohen, por edhe të vuajnë brenda dashurisë së tyre të ndërsjellë. === Cikli i fermerit Carlone === Tre historitë e fundit i përkasin një cikli të vetëm, atij të fermerit Carlone, dhe rrëfejne tre histori të ndryshme që ndodhën gjatë një vigjiljeje në një stallë në Fossato. Seria përfshin ''"Milioni i Bifolkos",'' botuar nga prilli deri në qershor 1856 në La Lucciola; ''"Avokatin e Vogël"'', botuar në Panorama Universale të Milanos, gjithashtu nga prilli deri në qershor 1856; ''dhe "Viola e San Sebastianos",'' botuar po në të njëjtin vit si vazhdim i "Bifolkos", gjithashtu në Panorama Universale. Të vendosura në zonën e Mantovës, këto tregime të shkurtra kthehen, pa asnjë arsye të qartë, në kodrat dhe fushat e Friulit. Përmes fjalëve të bujkut të Mantovës, Carlo Peschierotti, ato pikturojnë një pamje të një jete "shembullore" të jetuar përmes vështirësive, shpresës dhe dorëzimit, madje edhe përballë fatkeqësive. ==== ''Konti Pecoraio'' ==== ''Konti Pecoraio'' është një roman me temë fshatare që,sipas synimeve të autorit, kishte për qëllim të ishte një burim leximi për fshatarët e thjeshtë gjatë muajve të vjeshtës së mërzitshme pas sezonit të vjeljes dhe mbjelljes së rrushit, kur netët zgjaten dhe vjen moti i parë i ftohtë. Prandaj, ishte një përpjekje për të nisur një letërsi vërtet popullore, siç dëshironte Nievo. Por, ndërsa qëllimet ishin të larta, romani, për shkak të historisë së tij plot lot, bëhet pothuajse thjesht një përshkrim i jetës së mjerueshme të fshatarëve. Megjithatë, ata duken qartë të shtypur nga [[Feudalizmi|fisnikëria e vogël dhe e prapambetur feudale, ende]] e mbrojtur nga Austria. ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Një histori e shekullit të kaluar'' ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Historia e Shekullit të Kaluar'' është një roman historik i shkruar paralelisht me Kontin Pecoraio dhe tregimet fshatare. Ai u nis në pranverën e vitit 1855 dhe u përfundua në gusht të po atij viti. Vepra u botua në Milano në vitin 1856. Ngjarjet zhvillohen në Venecia midis viteve 1749 dhe 1768 dhe trajtojnë rënien e ketij shteti dhe shpërbërjen e aristokracisë së tij sunduese. Kjo tragjedi ishte perjetuar edhe nga familja e nënës së Nievos dhe mbeti e gjallë në zemrat e venedikasve dhe të banoreve Venetos të paktën deri në vitin 1848, kur Republika e San Marcos u rivendos përkohësisht në vitin 1859. === ''Rrëfimet e një italiani'' === <templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Blockquote|Al povero giurisdicente, che coll'acume della paura intendeva meravigliosamente tutti questi discorsi, i sudori freddi venivano giù per le tempie, come gli sgoccioli d'una torcia in un giorno di processione. Il dover rispondere, il non voler dire né sì né no, era tal tormento per lui che avrebbe preferito di cedere tutti i suoi diritti giurisdizionali per esserne liberato|Ippolito Nievo, ''Le confessioni di un italiano''}}Romani ''Le confessioni d'un italiano'' (Rrëfimet e një italiani) u shkrua midis fundit të vitit 1857 dhe gushtit 1858. Nievo nuk e botoi atë, si pershkak se nuk kishte gjetur një botues të gatshëm, ashtu edhe sepse ishte angazhuar intensivisht me veprimtarinë në shërbim të Garibaldit. Romani u botua në vitin 1867, pas vdekjes së autorit, i përgatitur për botim nga Erminia Fuà Fusinato, gruaja e Arnaldo Fusinato, një mik i Nievos, Botimi u shoqërua me disa ndërhyrje redaktoriale dhe korrigjuese, dhe me titullin ''(të zgjedhur nga Redaktori)'' ''Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari duke u larguar nga forma origjinale e dorëshkrimit.'' === Shkrime mbi ndërhyrjen politike dhe historike === Midis shkrimeve të tij politike dhe historike, vlen të përmenden ''Venediku dhe Liria e Italisë'', botuar në mënyrë anonime në Milano nga Agnelli në 1859; ''Ditari i Ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' ; ''Raporti Administrativ i Ekspeditës së Parë në Siçili'' ; si dhe i ashtuquajturi ''[[Frammento sulla rivoluzione nazionale|Fragment mbi Revolucionin Kombëtar,]]'' data e hartimit të të cilit mbetet ende e pasigurt (pak para Ekspeditës së Mijëve, pasi nuk ka asnjë referencë për Mijën në tekst). Ky Fragment përfaqëson përmbledhjen përfundimtare të reflektimeve të Nievos mbi veprimtarinë e tij të shkurtër, por intensive politike. ''Fragmenti'' mbeti i pabotuar për një kohë të gjatë dhe u botua më vonë nga Riccardo Bacchelli. === ''Historia filozofike e shekujve të ardhshëm'' === Me novelën e tij të vitit 1860, ''"Historia Filozofike e Shekujve të Ardhshëm'' ", Nievo konsiderohet me të drejtë një nga pararendësit e hershëm të [[Shkenca fiktive|shkencës fantastiko-shkencore]] italiane. Në këtë vepër të veçantë dhe pak të njohur, ai skicon historinë e ardhshme të Italisë, një lloj fantazie politike që shtrihet nga viti 1860 deri në vitin 2222. Gjatë kësaj periudhe kohore, Nievo përshkruan kalime të mëdha historike dhe ndryshime epokale, duke ndërtuar një rrëfim që ndërthur imagjinatën me reflektimin politik dhe shoqëror mbi fatin e kombit italian në të ardhmen. * Nga Paqja e Zyrihut te Paqja e Lubjanës * Nga Paqja e Lubjanës te Federata e Varshavës (1960) * Nga Federata e Varshavës te Revolucioni Fshatar (2030) * Krijimi dhe shumimi i homunkuleve (2066-2140) * Nga viti 2180 deri në vitin 2222, ose periudha e apatisë Periudhat korrespondojnë me kapitujt dhe mbyllen nga një Epilog. === Shkrime të tjera === Nievo shkroi edhe tekste teatrale, të botuara në kohë të mëvonshme. , ndër të cilat tragjeditë ''I Capuani'', ''Spartaco'' dhe komedia ''I Beffeggiatori'' meritojnë vëmendje të veçantë. Gjithashtu '','' për t’u përmendur janë dhe dy dramat e tij të rinisë, njëra e vitit 1852 dhe ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' e vitit 1854 .Këto vepra teatrale mbeten të rëndësishme, pasi janë të vlefshme për rindërtimin e zhvillimit biografik dhe intelektual të autorit, i cili u nda nga jeta në një moshë shumë të re. == Vepra == {{Div col}} * ''Il crepuscolo. Strofe per le fauste nozze Cantoni-De-Moll'', Mantova, Virgiliani di L. Caranenti, 1852. * ''Versi'', Udine, Vendrame, 1854; 1855. * ''Studii sopra la poesia popolare e civile massimamente in Italia'', Udine, Vendrame, 1854. * ''Angelo di bontà. Storia del secolo passato'', Milano, Oliva, 1856. * ''All'amico Attilio Magri nella vigilia delle sue nozze con Luigia Cremonesi'', Mantova, Agazzi, 1857. * ''Il conte pecorajo. Storia del nostro secolo'', Milano, Vallardi, 1857. * ''Le lucciole. Canzoniere'', Milano, Redaelli, 1858. * ''Gli amori garibaldini'', Milano, Agnelli, 1860. * ''Il barone di Nicastro. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''La pazza del Segrino. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''Le confessioni di un ottuagenario'', Firenze, Le Monnier, 1867; Milano, Treves, 1899. * ''Poesie'', Firenze, Le Monnier, 1883. * ''Otto Lettere di Ippolito Nievo'', Pisa, Nistri e C., 1891. * ''Canti del Friuli'', Udine, D. Del Bianco, 1912. * ''I Capuani. Tragedia'', Lanciano, Carabba, 1914. * ''Le invasioni moderne. Commedia inedita in 3 atti'', Fermo, Stab. Cooperativo Tipografico, 1933. * ''Poesie inedite di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Milano, Off. graf. lombarda, 1933. * ''Scritti vari. La nostra famiglia di campagna, Il milione del bifolco, Le maghe di Grado'', Milano, Sonzogno, 1941. * ''Il Varmo'', Padova, APE, 1945. * ''Lettere di Ippolito Nievo ad Arnaldo Fusinato'', Udine, A. Pellegrini, 1946. * ''Opere'', Milano-Napoli, Ricciardi, 1952. * ''Antiafrodisiaco per l'amor platonico'', Firenze, Le Monnier, 1956. * ''Novelle campagnuole'', Milano, A. Mondadori, 1956. * ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Frammenti'', Udine, Del Bianco, 1958. * ''Disegni'', Udine, Doretti, 1961. * ''Lettere garibaldine'', Torino, Einaudi, 1961. * ''Quaderno di traduzioni'', Torino, Einaudi, 1964. * ''Scritti politici e storici'', Bologna, Cappelli, 1965. * ''Poesie'', a cura di Marcella Gorra, Milano, Mondadori, 1970. * ''Le lettere di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Roma, Biblioteca dell'Argileto, 1977. * ''Scritti giornalistici alle lettrici'', Lanciano, Carabba, 2008. * ''Il Conte Pecorajo. Storia del nostro secolo'', a cura di Simone Casini, Venezia, Marsilio, 2010. ISBN 978-88-317-9993-5 * ''Scritti politici e d'attualità'', a cura di Attilio Motta, Venezia, Marsilio, 2015. ISBN 978-88-317-2272-8 {{Div col end}} == Nderime == {{Onorificenze|immagine=1000diMarsala.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|motivazione=''Ai prodi cui fu duce Garibaldi''|luogo=Palermo, 21 giugno 1860}}Ai prodi cui fu duce Garibaldi (Ai ishte ai që u bë udhëheqësi i Garibaldit) - Palermo,21 giugno 1860 == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Giuseppe Rovani, ''Angelo di bontà'' (recensione), in ''Gazzetta ufficiale'', 4 settembre 1857. * Enrico Panzacchi, ''I versi di Ippolito Nievo'', in ''Fanfulla della domenica'', 26 agosto 1883. * Ugo Fleres, ''Le confessioni di un ottuagenario'', in ''Nuova Antologia'', 16 novembre 1896. * Dino Mantovani, ''Il poeta soldato. Ippolito Nievo (1831-1861)'', Milano, Treves, 1900. * Giulio Salvadori, ''Ippolito Nievo'', in ''Arte e vita'', gennaio 1921. * Michelangelo Filograsso, ''L'umorismo di Ippolito Nievo'', Pisa, Mariotti, 1923. * Silvio Benco, ''Ippolito Nievo'', in ''Pegaso'', dicembre 1929. * Egidio Bellorini, ''L'opera letteraria di Ippolito Nievo'', in ''Annali dell'istruzione media'', Roma, 1931. * Attilio Momigliano, ''Le Confessioni di un ottuagenazio'', in ''Studi di poesia'', Bari, Laterza, 1938. * Luigi Russo, ''Ippolito Nievo'', in ''Ritratti e disegni storici'', seconda serie, Bari, Laterza, 1946. * Francesco Flora, ''Narratori dell'età romantica - Nievo'', in ''Storia della letteratura italiana'', volume terzo, Milano, Mondadori, 1942. * Mario Marcazzan, ''Ippolito Nievo e Le Confessioni'', Milano, Principato, 1942. * Emilio Cecchi, Prefazione alle ''Confessioni di un Italiano'', Torino, Einaudi, 1942. * Mario Fubini, ''Il Varmo di Ippolito Nievo'', in ''La Fiera letteraria'', 23 maggio 1946. * Ferruccio Ulivi, ''Il romanticismo di Ippolito Nievo'', Roma, A.V.E., 1947. * C. Bozzetti, ''La poetica tragica del Nievo'', in ''Studia Ghisleriana'', Milano, Bocca, 1950. * Ferruccio Ulivi, ''Lettere del Nievo'', in ''Il Popolo'', 2 giugno 1950. * Franco Della Peruta, ''Ippolito Nievo e il problema dei contadini'', in ''Rinascita'', Roma, 1952. * Ferruccio Ulivi, ''Nievo realista romantico'', in ''Paragone'', agosto 1956. * Sergio Romagnoli. ''Il ritorno di Ippolito Nievo'', in ''Itinerari'', ottobre 1956. * Gaetano Mariani, ''Nievo e il mondo senza storia'', in ''Letteratura'', novembre-dicembre 1956. * Giuseppe Iadanza, ''Una vetta dell'arte narrativa: La Pisana'', in ''Nostro Tempo'', 119, ottobre 1962. * Armando Balduino, ''Aspetti e tendenze del Nievo Poeta'', Firenze, Sansoni, 1962. * Franco Mollia, ''Ippolito Nievo'', Firenze, La Nuova Italia, 1968. * Marcella Gorra, ''Nievo fra noi'', Firenze, La Nuova Italia, 1970. * Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974. * Ferruccio Ulivi, ''Ippolito Nievo'', in ''Letteratura italiana - I Contemporanei'', volume quarto, Milano, Marzorati, 1974. * Arnaldo Di Benedetto, ''Letteratura italiana Laterza'', XLIX, ''Nievo e la letteratura campagnola'', Roma-Bari, Laterza, 1975. * Pier Vincenzo Mengaldo, ''L'epistolario di Nievo. Un'analisi linguistica'', Bologna, Il mulino, 1987. ISBN 88-15-01432-2. * Lucio Zinna, ''Come un sogno incredibile. Ipotesi sul caso Nievo,'' Pisa'','' Editore Giardini, 1980, Collana Biblioteca dell'ussero * Giovanni Cappello, ''Invito alla lettura di Ippolito Nievo'', Milano, Mursia, 1988. * Iginio De Luca, ''Tre poeti traduttori. Monti, Nievo, Ungaretti'', Firenze, Olschki, 1988. * Maryse Jeuland-Meynaud, Premesse europeistiche nelle opere di Ippolito Nievo, in Europei allo specchio - per una cultura di pace, "Quaderni di humanitas", Morcelliana, Brescia 1989, pp.&nbsp;18–42; e, in AA.VV., L'ottimismo della conchiglia. Il pensiero e l'opera di Giuditta Podestà fra comparatismo e europeismo, a cura di Giuseppe Leone, FrancoAngeli, Milano 2011, pp.138-140. * Armando Balduino (a cura di), ''Storia Letteraria d'Italia'', X, ''L'Ottocento'', 3 voll., Padova-Milano, Piccin-Vallardi, 1990-1997. * Marinella Colummi Camerino, ''Introduzione a Nievo'', Roma-Bari, Laterza, 1991. ISBN 88-420-3763-X. * Marcella Gorra, ''Ritratto di Nievo'', Scandicci, La nuova Italia, 1991. ISBN 88-221-0937-6. * Domenico De Stefano, ''Gli studi su Ippolito Nievo in Friuli negli ultimi trent'anni. Un capitolo fondamentale della storia della critica nieviana'', Padova, CLEUP, 1996. * Fausta Samaritani (a cura di), ''Ippolito Nievo, i giorni sommersi'', Venezia, Marsilio, 1996. ISBN 88-317-6576-0. * Arnaldo Di Benedetto, ''Ippolito Nievo e altro Ottocento'', Napoli, Liguori, 1996. * ''Ippolito Nievo e il Mantovano''. Atti del Convegno nazionale, Venezia, Marsilio, 2001, pp.&nbsp;553. ISBN 88-317-7756-4. * Ugo M. Olivieri, ''L'idillio interrotto. Forma-romanzo e generi intercalari in Ippolito Nievo'', Milano, FrancoAngeli, 2002. ISBN 88-464-3444-7. * Patrizia Zambon, ''Il filo del racconto. Studi di letteratura in prosa dell'Otto/Novecento'', Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2004. ISBN 88-7694-739-6. * Arnaldo Di Benedetto, ''Una lingua non mimetica (sulle "Confessioni d'un Italiano" d'Ippolito Nievo)'', in "Giornale storico della letteratura italiana", CLXXXII (2005), pp.&nbsp;180–91. * Daniela Mazzon e Rosa Torrisi, ''Ippolito Nievo. La biografia di un italiano'', Treviso, Edizioni Anordest, 2010. ISBN 978-88-96742-29-7. * Cecchinato Silvio, Un Padovano in fondo al mare, fascicolo diffuso in siti scolastici e universitari a cura dell'Assessore alla Cultura del Comune di Cadoneghe al fine di promuovere la lettura sia dell'opera di Ippolito NIEVO che di Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974.https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Un_Padovano_in_fondo_al_mare.pdf == Hyrje të ngjashme == * Rrëfimet e një italiani * Karlo Marin == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} == Lidhje të jashtme == <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> r03rw5kasaxhroj9ey3g73ve5czqaav 0 401510 2986447 2026-06-01T18:12:17Z Danesssa 187064 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150134677|Ippolito Nievo]]" 2986447 wikitext text/x-wiki  <templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />'''Ippolito Nievo''' (Padovë, 30 nëntor 1831 – Deti Tirren, 4 mars 1861) ishte një shkrimtar, patriot dhe ushtarak italian. Ndjekës i ideve të '''[[Giuseppe Mazzini|Giuseppe Mazzinit]]''', ai zhvilloi një veprimtari të dendur patriotike, duke marrë pjesë edhe në [[Ekspeditën e të Njëmijëve (Spedizione dei Mille)|'''Ekspeditën e të Njëmijëve''' (''Spedizione dei Mille'')]] dhe më pas qëndroi në Sicili me detyra administrative. Ai shkroi disa novela dhe romane, ndër të cilat '''[["Rrëfimet e një italiani"]]''' (''Le confessioni d’un italiano''), që konsiderohet një nga veprat më të rëndësishme të [[Rilindjes Kombëtare Italiane (Risorgimento Italiano).|'''Rilindjes Kombëtare Italiane''' (''Risorgimento Italiano'').]] Romani, i botuar pas vdekjes së autorit, ka përmasa të konsiderueshme; i vendosur në periudhën ndërmjet shekullit XVIII dhe Luftës së Dytë Italiane për Pavarësi, ai përmban momente me forcë të jashtëzakonshme rrëfimtare. Duke u nisur nga motive përrallore të marra nga bota e fëmijërisë, vepra kalon në rrëfimin e pjekurisë etike dhe shpirtërore të protagonistit, në sfondin e formimit të unitetit kombëtar italian. . == Biografia == '''Ippolito Nievo''' lindi në '''Padovë''' në vitin 1831, në pallatin '''[[Mocenigo Querini]]''',[1] si fëmija i parë[2] i '''Antonios''', një magjistrat, dhe '''Adele Marin''', vajza e konteshës friuliane '''[[Ippolita di Colloredo]]''' dhe e patricianit venecian [[Carlo Marin,|'''Carlo Marin''',]] mbikëqyrës financiar në '''Veronë'''. Kontët '''[[Colloredo Mels]]''' ishin pronarë të feudës së [[Monte Albanos,|'''Monte Albanos''',]] ku ndodhej '''Kështjella e Colloredos''', e vendosur në gjysmë të rrugës midis '''[[Tricesimos]]''' dhe '''[[San Danieles]]'''. Këto vende u frekuentuan shpesh nga Ippolito gjatë fëmijërisë së tij, veçanërisht pasi, në vitin 1837, babai i tij u transferua nga '''[[Soave]]''' në gjykatën e [[Udines.|'''Udines'''.]] [[Skeda:Fossato_di_Rodigo-Lapide_a_Ippolito_Nievo.jpg|parapamje|Hendeku i Rodigos, pllakë përkujtimore]] Në vitin 1841, Ippolito u regjistrua në kolegjin seminarik të Shën Anastasisë në Verona . Megjithatë duke mos e përballuar disiplinën e rreptë të institucionit, që nga viti 1843 vazhdoi ndjekjen e gjimnazint si student i jashtëm. Vetmia e tij u zbutej nga vizitat e gjyshit të tij, Karlos, një njeri i kulturuar, mik i Pindemontes dhe adhurues i letërsisë. Për shkak të largësisë së prindërve të tij Carlo u bë figura kryesore e referimit për nipin. Atij i kushtoi edhe dorëshkrimin e tij ''Poetici componimenti fatti l'anno 1846–1847'', një përmbledhje poezish të thjeshta shkollore të frymëzuara nga stili klasicist. Në vitin 1843 vdiq '''Alessandro Nievo''', vëllai i madh i Antonios dhe xhaxhai i Ippolitos. Si pasojë, Antonio, i cili tashmë zotëronte vilën familjare me tokat bujqësore në '''[[Fossato]]''', një fshat i komunës së [[Rodigos (në Provincën e Mantovës)|'''Rodigos''' (në Provincën e Mantovës)]], trashëgoi edhe pjesën e vëllait të tij dhe u bë pronari i vetëm i '''Pallatit Nievo''' në '''Mantovë''', së bashku me orenditë, koleksionet e artit dhe bibliotekën e pasur familjare. Antonio Nievo u vendos aty me familjen dhe me dy vëllezërit e tij. Pas transferimit të tij, në vitin 1847, në oborrin e Sabbionetës aty pranë. Ippolito u kthye te familja e tij në Mantua, qyteti ku gjyshi i tij Carlo Marin kishte shkuar gjithashtu për t'u vendosur dhe për të kaluar vitet e pensionit. Këtu Nievo vazhdoi studimet në ''Liceun Virgilio'', një shok i Attilio Magrit (1830-1898) i cili, i dashuruar me Orsola Ferrarin, frekuentonte shtëpinë e saj dhe gjithashtu e prezantoi atje Ippoliton, i cili takoi motrën e tij të madhe, Matildën (1830-1868), dashurinë e tij të parë <ref>Una lettera di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari, analizzata alla luce della corrispondenza tra Matilde e il fratello Luigi, da poco venuta alla luce, non corrisponde assolutamente all'idea di un ''amore letterario'' da parte di Ippolito, tanto caro alla critica. In un momento in cui Matilde è agitata per l'insorgere della malattia di suo padre, Ippolito dimostra per l'amata grande passione e straordinaria sensibilità. {{Cite web |last=Fausta Samaritani |title=Ippolito Nievo scrive a Matilde Ferrari, il 20 luglio 1850 |url=http://www.ippolitonievo.info/MatildeFerrari_lettera7luglio1850.htm}}</ref> . Në vitin 1848, Ippolito i ri, i frymëzuar nga programi demokratik i [[Giuseppe Mazzini]] dhe Carlo Cattaneo, me shumë gjasë u përfshi personalisht në kryengritjen e pasuksesshme të Mantovës. Më pas,për arsye sigurie, ai vazhdoi studimet në '''Kremonë''' së bashku me mikun e tij '''Attilio Magri.'''Një vit më vonë, duke e konsideruar të përshtatshme që ai të largohej përkohësisht nga Lombardia, familja e dërgoi në Toskanë, fillimisht në Firence dhe më pas në Pizë. Atje ai hyri në kontakt me përfaqësues të Partisë Demokratike të drejtuar nga Francesco Domenico [[Guerrazzi-t]].Edhe Toskana po përjetonte trazirat e Risorgimentos italian. Ka gjasa që Ippolito të ketë marrë pjesë në kryengritjen e Livornos më 10 maj 1849 kundër forcave austriake, të cilat kishin ndërhyrë për të mundësuar rikthimin në pushtet të Dukës së Madh [[Leopold II]], i cili ishte larguar nga Firence katër muaj më parë. Pas kthimit në Mantovë në shtator, ai vazhdoi studimet në Kremona, ku u diplomua nga shkolla e mesme në gusht të vitit 1850. Në vjeshtën e atij viti, ai u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Pavias dhe mbajti një korrespondencë të vazhdueshme me Matilde Ferrarin. 69 letrat e shkruara ndërmjet vitit 1850 dhe fillimit të vitit 1851, më shumë sesa një komunikim i sinqertë dhe spontan i një të dashuruari të largët, duket se buronin nga një nevojë e thellë për shprehje lirike dhe ishin hartuar duke pasur parasysh modelet dhe kanonet letrare të kohës. Për këtë arsye, ato konsiderohen interesante sidomos për mënyrën se si përjetimet sentimentale, herë-herë të shprehura me tone të theksuara pasioni, marrin forma me një karakter të qartë letrar, deri në atë pikë sa krijojnë një lloj romani epistolar më vete. Në to vërehen ndikime nga veprat klasike të këtij zhanri, si “Letrat e fundit të Jacopo Ortisit” të Ugo Foscolos dhe “Zhulia, ose Heloiza e Re” e Jean-Jacques Rousseau-së.[1] Në fillim të vitit 1851, marrëdhënia me Matilde Ferrarin përfundoi. Si reagim ndaj saj dhe familjes Ferrari, Ippolito shkroi romanin e shkurtër “Antiafrodisiaco per l'amor platonico” (“Antiafrodiziak për dashurinë platonike”). Në janar të vitit 1852 ai filloi të punonte si gazetar i pavarur për gazetën ''La Sferza'' të Brescias. Në fund të po ati viti ai u regjistrua në [[Universiteti i Padovës|Universitetin e Padovës]], i cili ishte rihapur nga qeveria austriake pas trazirave liberale. Gjatë kësaj periudhe, ai udhëtoi shpesh në Friuli dhe bashkëpunoi me revistën ''L'Alchimista Friulano'', ku botoi disa poezi që, të mbledhura në një vëllim, u botuan në vitin 1854 nga botuesi Vendrame i Udines. Në vitin 1855, i zhgënjyer nga situata politike në Itali, shkrimtari kaloi periudha të gjata në Colloredo di Montalbano, ku iu përkushtua në mënyrë aktive prodhimit letrar,Pikërisht gjatë kësaj kohe filloi të përvijonte idetë për atë që më vonë do të bëhej kryevepra e tij, [["Rrëfimet e një italiani"]]. Më 22 nëntor të të njëjtit vit ai u diplomua. Ai filloi të frekuentonte zyrën e noterit Francesco Tamassia, duke i bërë qejfin familjes që dëshironte që ai të merrte përsipër profesionin e noterit , por në fund ai kurrë nuk e ushtroi profesionin, mbi të gjitha për të shmangur nënshtrimin ndaj qeverisë austriake. <ref>{{Cite book |title=Dal Testo alla Storia, dalla Storia al Testo - Il Neoclassicismo e il Romanticismo |publisher=Paravia Bruno Mondadori Editori |year=2002 |isbn=88-395-3074-6 |location= |page=230}}</ref> Ndërkohë, ai vazhdoi veprimtariën e tij si publicist dhe u angazhuanë gazetari militante në Milano, duke bashkëpunuar me të përjavshmen ''Il Caffè'' . Në vitin 1856, për shkak të tregimit të titulluar ''"L'avvocatino" (Avokati i Vogël)'', të botuar në gazetën milaneze ''Il Panorama universale'', ai u akuzua për fyerje të rojeve perandorake austriake dhe u përball me një proces gjyqësor, në të cilin zgjodhi të mbrohej vetë. Kjo ishte mundësia për të kaluar periudha të gjata në Milano, ku ai pati mundësinë të merrte pjesë në debatet stimuluese letrare dhe politike që po zhvilloheshin dhe të vlerësonte klimën e gjallë kulturore të atij qyteti. Ippolito Nievo filloi një lidhje me Bice Melzi d'Eril, gruan e kushëririt të tij Carlo Gobio,ai qëndroi i afërt me të deri në vdekjen e tij, duke i shkruar letra të shumta gjatë gjithë periudhës së bëmave të Garibaldit. [[Skeda:Ippolito_nievo.jpg|parapamje|Ippolito Nievo me uniformën e një oficeri garibaldian]] Midis viteve 1857 dhe 1858, Nievo, pasi u kthye në Colloredo, iu përkushtua intensivisht shkrimit të romanit të tij me të rëndësishëm, ''Le confessioni d'un italiano'', i cili u botua pas vdekjes në vitin 1867 nga botuesi Le Monnier me titullin e ndryshuar ''Le confessioni di un ottogenario ("Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari")''. Ngjarjet e viteve 1859 dhe 1860 intensifikuan veprimtarinë e tij gazetareske dhe nxitën dy esetë e tij të para politike, broshurën ''Venecia dhe Liria e Italisë'', e frymëzuar nga përpjekja e dështuar për çlirimin e qytetit dhe e botuar në korrik 1859, si dhe ''Fragmentin mbi Revolucionin Kombëtar'' . Ai gjithashtu iu përkushtua shkrimit të një romani të ri, ''Peshkatari i Shpirtrave'', i cili mbeti ipapërfunduar. Në vitin 1859 ai u regjistrua si vullnetar midis Gjuetarëve Alpinë të [[Xhuzepe Garibaldi|Giuseppe Garibaldit]], gjatë luftës së dytë të pavarësisë . === Ekspedita e Mijëve dhe Vdekjes === Vitin pasardhës ai mori pjesë në [[Ekspedita e Të Njëmijëve|Ekspeditën e Mijërave]] (numri 690 në listën e Mijërave ). Rreth të njëjtës kohë, vëllezërit e tij Karlo dhe Alessandro vendosën gjithashtu të regjistroheshin, por në ushtrinë e rregullt sardenjane. Duke u bashkuar me vullnetarët e Garibaldit më 5 maj [[1860]], Nievo u nis nga Quarto në bordin e anijes ''Lombardo'' së bashku me Nino Bixio dhe Cesare Abba, dhe zbarkoi në Marsala. Pasi u dallua në betejën e Calatafimi dhe në Palermo, ai arriti gradën e [[Koloneli|kolonelit]] dhe u emërua "Intendant i Klasit të Parë" i ekspeditës, me detyra administrative, duke u bërë zëvendës i Giovanni Acerbi -t. Ai ishte gjithashtu një kronist i kujdesshëm i ekspeditës, autor i ''Ditari i ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' dhe i ''Letrave të Garibaldit''. Gjatë diktaturës së Garibaldit, ai shërbeu si zëvendës-intendant i përgjithshëm i Ushtrisë Jugore në Siçili.[1] <ref>{{Cite web |title=L'esercito meridionale |url=http://pti.regione.sicilia.it/portal/page/portal/PIR_PORTALE/PIR_150ANNI/PIR_150ANNISITO/PIR_Schede/PIR_Vincitori/PIR_Lesercitomeridionale/PIR_Esercitomeridionale}}</ref> [[Skeda:Inaugurazione_del_busto_dedicato_ad_Ippolito_Nievo_-_Mantova_5.3.1911.jpg|parapamje|Përurimi i monumentit të Ippolito Nievo-s, [[Mantova]], 5 mars 1911, vepër e skulptorit Carlo Cerati]] Me pushtimin e [[Mbretërisë së Dy Siçilive,]] koloneli i ri, pasi mori përsipër detyrën e kthimit nga Siçilia të dokumenteve administrative mbi shpenzimet e kryera gjatë ekspeditës, u nis së bashku me kapitenët Maiolini dhe Salviati dhe nëpunësin Fontana në avulloren ''Ercole''. Në të njëjtën anije ndodhej edhe Pietro Nullo, vëllai më i vogël i [[Francesco Nullo-s]], gjithashtu vullnetar garibaldian, por me detyra të ndryshme nga Nievo dhe bashkëpunëtorët e tij. Natën midis 4 dhe 5 marsit [[1861]], gjatë lundrimit nga Palermo drejt Napolit, avullorja ''Ercole'' u mbyt dhe të gjithë personat në bord humbën jetën. As rrënojat dhe as trupat nuk u gjetën ndonjëherë në det.[1 Rrethanat e mbytjes së anijes u hetuan një shekull më vonë nga pasardhësi i tij, [[Stanislao Nievo,]] i cili shkroi edhe një roman mbi këtë ngjarje. Ai ngriti hipotezën se mbytja mund të ketë qenë pasojë e një sulmi, motivi i të cilit mund të lidhej me dëshirën për të fshehur rolin e financimeve ndërkombëtare, veçanërisht atyre nga [[Mbretëria e Bashkuar,]] në mbështetje të Ekspeditës së të Mijërave Në [[1915|vitin 1915]] u lëshua në det shkatërruesi Nievo, i emëruar në nder të tij. Ndër të tjera, shkolla e mesme shkencore më e vjetër në Padova i është kushtuar Nievos. == Aktiviteti letrar == [[Skeda:Donatori_Biblioteca_Teresiana,_Mantova.jpg|parapamje|Ippolito Nievo midis donatorëve të Bibliotekës Teresiana të [[Mantova|Mantovës]] .]] === Fillimet === ''Antiafrodiziak për Dashurinë Platonike'', i lënë në dorëshkrim, u botua për herë të parë në vitin 1956. Në këtë vepër, Matilda e quajtur - ''Morosina'' në roman - nuk paraqitet më si "shpirti i pastër", apo si "pasqyra e imazheve më të dëlira, e mendimeve më engjëllore dhe të ëmbla" e letrave, por një vajzë e mërzitshme që qeshte shumë e fliste pak "sepse është shumë më e lehtë me buzë të bësh grimasa sesa të bësh fjalime të bukura",ajo paraqitet si një figure hipokrite që "fshihte nën maskën e virgjëreshës së dashur ato instinkte frikacake, të cilat Tartufi i Molierit i fshihte nën veshjen e Jezuitit". Ndërkohë Ippolito është djali naiv që e lejoi veten të "mashtrohej nga djalli i mirë, duke pagëzuar për dashuri qiellore dhe hyjnore, një dëshirë dhe tërheqje të papërmbajtshme për një burrë". Përfundimi i veprës mbështet idenë e një “dashurie pa abstraksion”, pa u shqetësuar për “simetrinë e ballit”. Megjithatë, romani ruan një freski dhe lehtësi narrative në devijimet e shpeshta të rrëfimit, që kujtojnë disi stilin e Sterne-s, si dhe një interes të veçantë për personazhet dytësorë, të vizatuar me “një shije të këndshme karikaturale që duket se i paraprin rezultateve më të pjekura të portretizimit nievian”. . Romani ka një strukturë teatrale: prandaj nuk është rastësi që në të njëjtin vit Ippolito shkroi edhe komedinë ''Emanuele'' kushtuar mikut dhe bashkëstudentit të tij Emanuele Ottolenghi,e cila nuk u vu kurrë në skenë, dhe Questi ''Versi'', të cilat mbetën të pavërejtura nga publiku.Këto të fundit u shkruan në imitim të Giuseppe Giusti-t, prej të cilit ai mori metrikën dhe gjuhën që lëvizte nga ajo popullore drejt asaj letrare, dhe ishin të drejtuara kundër akademizmit klasicist dhe sentimentalizmit romantik. Këto kritika u vlerësuan në një recension të botuar në ''Il Crepuscolo'', revistë e drejtuar nga kritiku i njohur Carlo Tenca . Por nëse me vëllimin e parë të ''Versi-ve'' Nievo donte të paraqiste një angazhim civil të drejtpërdrejtë dhe popullor dhe të hidhte poshtë motivet arkadiane dhe lirike, në vëllimin e dytë të botuar vitin pasardhës ai ruan temat e angazhimit civil, por i përpunon ato me një ton më të përmbajtur dhe reflektiv, të fisnikëruar nga referencat ndaj poetëve të mëdhenj si Dante Alighieri, Giuseppe Parini, Ugo Foscolo dhe Giacomo Leopardi. === Poetika: "Studime mbi poezinë popullore dhe qytetare" === Më 6 prill 1854, drama e tij e vetme ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' u shfaq në Padova nga trupa Dondini, por pa sukses.Më pas u botua eseja ''Studii sulla poesia popolare e civile massimissimante in Italia'', e cila më parë ishte publikuar në gjashtë pjesë në "L'Alchimista Friulano" nga 9 korriku deri më 15 gusht [[1854|1854.]] Në këtë ese, e cila ishte pothuajse një përmbledhje e imët e polemikës së tij kundër letërsisë aktuale, Nievo gjurmoi një panoramë të gjerë historike që shkonte nga origjina e letërsisë romantike deri në ditët e sotme. Ajo që ai kërkonte në letërsinë romantike ishte një letërsi e re që, duke filluar nga respekti për traditën dhe duke iu referuar Dante Alighierit, të rikthehej pas nëpër shekuj për t'u mbështetur në mësimet e forta morale të Vittorio Alfierit dhe Giuseppe Parinit, pjesërisht nga Foscolo deri te Alessandro Manzoni. Eseja përmbyllet me një lavdërim për Giustin, duke e lavdëruar atë jo vetëm për vlerat morale që kishte shprehur poezia e tij, por edhe për gjuhën e tij të fuqishme dhe të folur mirë. Akoma më i zbutur do të jetë ndikimi i Giustit në koleksionet e mëposhtme: "Le Lucciole. Canzoniere (1855-1857) ", botuar në Milano nga botuesi Redaelli në [[1858]] dhe ''Gli Amori Garibaldini'', botuar në Milano nga botuesi Agnelli në 1860. === ''Tregimtar fshatar dhe histori të tjera'' === Kur Nievo iu përkushtua veprimtarisë si rrëfimtar, ai e bëri këtë duke u frymëzuar nga jeta rurale dhe mori si modele letrare tregimet e shkurtra të Giulio Carcano-s, Caterina Percoto-s, Francesco Dall'Ongaro-s, si dhe ''romanet “kampetres'' ” veçanërisht ato të përfshira në veprën Berry të [[Zhorzh Sand|George Sand]] . Tregimet e shkurtra, gjithsej shtatë, u shkruan midis viteve 1855 dhe 1856, u botuan në gazeta. Ato ishin të gatshme për t’u mbledhur në një vëllim me titullin ''Novelle campagnuole'', siç i shkroi Nievo kushëririt të tij Carlo Gobio më 14 mars 1857.Tregimet e shkurtra në fakt mbetën të pabotuara si vëllim dhe u botuan vetëm në vitin 1956 në Torino nga Giulio Einaudi, me titullin ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'' . ==== ''Familja jonë e vendit'' ==== ''Familja jonë fshatare'' u shfaq në ''La Lucciola'' të Mantovës nga maji deri në dhjetor 1855 dhe ndoshta ishte menduar të ishte hyrja në Novelliere. Kjo mund të nxirret nga toni bisedor, pothuajse i nënkuptuar në rrëfimin e shkurtër dhe që synonte kryesisht të prezantonte shoqërinë fshatare të zonës së Mantovës së Sipërme perpara borgjezisë si nje shembull i vështirësive dhe kushteve të jetës së të gjitha popullatave bujqësore në Italinë veriore gjatë atyre dekadave. ==== ''Shenjti i Arrës'' ==== ''Shenjti i Arrës'' u botua në shtator të vitit 1855 në ''Caffè'' di Milano dhe zhvillohet në Friuli, konkretisht në zonën kodrinore në veri të Udines, të cilën autori e njihte mirë falë qëndrimeve të tij të gjata në Colloredo di Montalbano. Historia, mjaft e ngarkuar emocionalisht , kulmon në një finale moralizuese. [[E mira]] triumfon mbi të keqen, por bëhet edhe një pretekst për një përshkrim të vërtetë dhe pasionant të zakoneve të fshatit, duke na ofruar kështu një copëz të [[Shoqëria|historisë shoqërore]] të asaj periudhe. ==== ''Miliona e fshatarit'' ==== ''“Milioni i lëruesit”'' botohej pothuajse çdo javë që nga pranvera e vitit 1856 nga gazeta mantuaneze ''“La lucciola”.'' ==== ''Gruaja e Çmendur e Segrinos'' ==== ''"Gruaja e Çmendur e Segrinos"'' u shkrua në dhjetor të vitit 1855 dhe mbeti e pabotuar deri në vitin 1860. Është një histori dramatike e vendosur në brigjet e liqenit Segrino, pranë Canzos, një qytet turistik në zonën e Brianzës së Epërme që kishte tërhequr imagjinatën e autores. Historia fillon me një ton rural, duke përfunduar gradualisht me një fund të lumtur me karakter borgjez. Tregimi i shkurtër ''Il Varmo'' u botua ''në Annotatore Friulano'' nga marsi deri në maj 1856. Në këtë vepër, Nievo, me një koherencë më të madhe se në tregimet e tij të mëparshme, ndjek rrëfimin duke ndjekur personazhet që nga lindja deri në pjekuri. Reflektimet e thella mbi jetën e tyre nxjerrin në pah marrëdhënien midis personazheve dhe fateve të tyre. Kritikët që janë përqendruar në këtë tregim të shkurtër më shumë sesa në të tjerat kanë identifikuar në të bërthamën fillestare të idilit të përshkruar midis Carlinos dhe Pisanës, fëmijëve, në kapitujt e parë të ''Rrëfimeve të një Italiani'' . === Cikli i fermerit Carlone === Tre historitë e fundit i përkasin një cikli të vetëm, atij të fermerit Carlone, dhe rrëfejne tre histori të ndryshme që ndodhën gjatë një vigjiljeje në një stallë në Fossato. Seria përfshin ''"Milioni i Bifolkos",'' botuar nga prilli deri në qershor 1856 në La Lucciola; ''"Avokatin e Vogël"'', botuar në Panorama Universale të Milanos, gjithashtu nga prilli deri në qershor 1856; ''dhe "Viola e San Sebastianos",'' botuar po në të njëjtin vit si vazhdim i "Bifolkos", gjithashtu në Panorama Universale. Të vendosura në zonën e Mantovës, këto tregime të shkurtra kthehen, pa asnjë arsye të qartë, në kodrat dhe fushat e Friulit. Përmes fjalëve të bujkut të Mantovës, Carlo Peschierotti, ato pikturojnë një pamje të një jete "shembullore" të jetuar përmes vështirësive, shpresës dhe dorëzimit, madje edhe përballë fatkeqësive. ==== ''Konti Pecoraio'' ==== ''Konti Pecoraio'' është një roman me temë fshatare që,sipas synimeve të autorit, kishte për qëllim të ishte një burim leximi për fshatarët e thjeshtë gjatë muajve të vjeshtës së mërzitshme pas sezonit të vjeljes dhe mbjelljes së rrushit, kur netët zgjaten dhe vjen moti i parë i ftohtë. Prandaj, ishte një përpjekje për të nisur një letërsi vërtet popullore, siç dëshironte Nievo. Por, ndërsa qëllimet ishin të larta, romani, për shkak të historisë së tij plot lot, bëhet pothuajse thjesht një përshkrim i jetës së mjerueshme të fshatarëve. Megjithatë, ata duken qartë të shtypur nga [[Feudalizmi|fisnikëria e vogël dhe e prapambetur feudale, ende]] e mbrojtur nga Austria. ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Një histori e shekullit të kaluar'' ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Historia e Shekullit të Kaluar'' është një roman historik i shkruar paralelisht me Kontin Pecoraio dhe tregimet fshatare. Ai u nis në pranverën e vitit 1855 dhe u përfundua në gusht të po atij viti. Vepra u botua në Milano në vitin 1856. Ngjarjet zhvillohen në Venecia midis viteve 1749 dhe 1768 dhe trajtojnë rënien e ketij shteti dhe shpërbërjen e aristokracisë së tij sunduese. Kjo tragjedi ishte perjetuar edhe nga familja e nënës së Nievos dhe mbeti e gjallë në zemrat e venedikasve dhe të banoreve Venetos të paktën deri në vitin 1848, kur Republika e San Marcos u rivendos përkohësisht në vitin 1859.{{Blockquote|Al povero giurisdicente, che coll'acume della paura intendeva meravigliosamente tutti questi discorsi, i sudori freddi venivano giù per le tempie, come gli sgoccioli d'una torcia in un giorno di processione. Il dover rispondere, il non voler dire né sì né no, era tal tormento per lui che avrebbe preferito di cedere tutti i suoi diritti giurisdizionali per esserne liberato|Ippolito Nievo, ''Le confessioni di un italiano''}}{{Div col}} * ''Il crepuscolo. Strofe per le fauste nozze Cantoni-De-Moll'', Mantova, Virgiliani di L. Caranenti, 1852. * ''Versi'', Udine, Vendrame, 1854; 1855. * ''Studii sopra la poesia popolare e civile massimamente in Italia'', Udine, Vendrame, 1854. * ''Angelo di bontà. Storia del secolo passato'', Milano, Oliva, 1856. * ''All'amico Attilio Magri nella vigilia delle sue nozze con Luigia Cremonesi'', Mantova, Agazzi, 1857. * ''Il conte pecorajo. Storia del nostro secolo'', Milano, Vallardi, 1857. * ''Le lucciole. Canzoniere'', Milano, Redaelli, 1858. * ''Gli amori garibaldini'', Milano, Agnelli, 1860. * ''Il barone di Nicastro. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''La pazza del Segrino. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''Le confessioni di un ottuagenario'', Firenze, Le Monnier, 1867; Milano, Treves, 1899. * ''Poesie'', Firenze, Le Monnier, 1883. * ''Otto Lettere di Ippolito Nievo'', Pisa, Nistri e C., 1891. * ''Canti del Friuli'', Udine, D. Del Bianco, 1912. * ''I Capuani. Tragedia'', Lanciano, Carabba, 1914. * ''Le invasioni moderne. Commedia inedita in 3 atti'', Fermo, Stab. Cooperativo Tipografico, 1933. * ''Poesie inedite di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Milano, Off. graf. lombarda, 1933. * ''Scritti vari. La nostra famiglia di campagna, Il milione del bifolco, Le maghe di Grado'', Milano, Sonzogno, 1941. * ''Il Varmo'', Padova, APE, 1945. * ''Lettere di Ippolito Nievo ad Arnaldo Fusinato'', Udine, A. Pellegrini, 1946. * ''Opere'', Milano-Napoli, Ricciardi, 1952. * ''Antiafrodisiaco per l'amor platonico'', Firenze, Le Monnier, 1956. * ''Novelle campagnuole'', Milano, A. Mondadori, 1956. * ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Frammenti'', Udine, Del Bianco, 1958. * ''Disegni'', Udine, Doretti, 1961. * ''Lettere garibaldine'', Torino, Einaudi, 1961. * ''Quaderno di traduzioni'', Torino, Einaudi, 1964. * ''Scritti politici e storici'', Bologna, Cappelli, 1965. * ''Poesie'', a cura di Marcella Gorra, Milano, Mondadori, 1970. * ''Le lettere di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Roma, Biblioteca dell'Argileto, 1977. * ''Scritti giornalistici alle lettrici'', Lanciano, Carabba, 2008. * ''Il Conte Pecorajo. Storia del nostro secolo'', a cura di Simone Casini, Venezia, Marsilio, 2010. ISBN 978-88-317-9993-5 * ''Scritti politici e d'attualità'', a cura di Attilio Motta, Venezia, Marsilio, 2015. ISBN 978-88-317-2272-8 {{Div col end}}{{Onorificenze|immagine=1000diMarsala.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|motivazione=''Ai prodi cui fu duce Garibaldi''|luogo=Palermo, 21 giugno 1860}}Ai prodi cui fu duce Garibaldi (Ai ishte ai që u bë udhëheqësi i Garibaldit) - Palermo,21 giugno 1860 <references /> {{Sisterlinks}}Romani ''Le confessioni d'un italiano'' (Rrëfimet e një italiani) u shkrua midis fundit të vitit 1857 dhe gushtit 1858. Nievo nuk e botoi atë, si pershkak se nuk kishte gjetur një botues të gatshëm, ashtu edhe sepse ishte angazhuar intensivisht me veprimtarinë në shërbim të Garibaldit. Romani u botua në vitin 1867, pas vdekjes së autorit, i përgatitur për botim nga Erminia Fuà Fusinato, gruaja e Arnaldo Fusinato, një mik i Nievos, Botimi u shoqërua me disa ndërhyrje redaktoriale dhe korrigjuese, dhe me titullin ''(të zgjedhur nga Redaktori)'' ''Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari duke u larguar nga forma origjinale e dorëshkrimit.'' === Shkrime mbi ndërhyrjen politike dhe historike === Midis shkrimeve të tij politike dhe historike, vlen të përmenden ''Venediku dhe Liria e Italisë'', botuar në mënyrë anonime në Milano nga Agnelli në 1859; ''Ditari i Ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' ; ''Raporti Administrativ i Ekspeditës së Parë në Siçili'' ; si dhe i ashtuquajturi ''[[Frammento sulla rivoluzione nazionale|Fragment mbi Revolucionin Kombëtar,]]'' data e hartimit të të cilit mbetet ende e pasigurt (pak para Ekspeditës së Mijëve, pasi nuk ka asnjë referencë për Mijën në tekst). Ky Fragment përfaqëson përmbledhjen përfundimtare të reflektimeve të Nievos mbi veprimtarinë e tij të shkurtër, por intensive politike. ''Fragmenti'' mbeti i pabotuar për një kohë të gjatë dhe u botua më vonë nga Riccardo Bacchelli. === ''Historia filozofike e shekujve të ardhshëm'' === Me novelën e tij të vitit 1860, ''"Historia Filozofike e Shekujve të Ardhshëm'' ", Nievo konsiderohet me të drejtë një nga pararendësit e hershëm të [[Shkenca fiktive|shkencës fantastiko-shkencore]] italiane. Në këtë vepër të veçantë dhe pak të njohur, ai skicon historinë e ardhshme të Italisë, një lloj fantazie politike që shtrihet nga viti 1860 deri në vitin 2222. Gjatë kësaj periudhe kohore, Nievo përshkruan kalime të mëdha historike dhe ndryshime epokale, duke ndërtuar një rrëfim që ndërthur imagjinatën me reflektimin politik dhe shoqëror mbi fatin e kombit italian në të ardhmen. * Nga Paqja e Zyrihut te Paqja e Lubjanës * Nga Paqja e Lubjanës te Federata e Varshavës (1960) * Nga Federata e Varshavës te Revolucioni Fshatar (2030) * Krijimi dhe shumimi i homunkuleve (2066-2140) * Nga viti 2180 deri në vitin 2222, ose periudha e apatisë Periudhat korrespondojnë me kapitujt dhe mbyllen nga një Epilog. === Shkrime të tjera === Nievo shkroi edhe tekste teatrale, të botuara në kohë të mëvonshme. , ndër të cilat tragjeditë ''I Capuani'', ''Spartaco'' dhe komedia ''I Beffeggiatori'' meritojnë vëmendje të veçantë. Gjithashtu '','' për t’u përmendur janë dhe dy dramat e tij të rinisë, njëra e vitit 1852 dhe ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' e vitit 1854 .Këto vepra teatrale mbeten të rëndësishme, pasi janë të vlefshme për rindërtimin e zhvillimit biografik dhe intelektual të autorit, i cili u nda nga jeta në një moshë shumë të re. == Vepra == == Shënime == == Bibliografia == * Giuseppe Rovani, ''Angelo di bontà'' (recensione), in ''Gazzetta ufficiale'', 4 settembre 1857. * Enrico Panzacchi, ''I versi di Ippolito Nievo'', in ''Fanfulla della domenica'', 26 agosto 1883. * Ugo Fleres, ''Le confessioni di un ottuagenario'', in ''Nuova Antologia'', 16 novembre 1896. * Dino Mantovani, ''Il poeta soldato. Ippolito Nievo (1831-1861)'', Milano, Treves, 1900. * Giulio Salvadori, ''Ippolito Nievo'', in ''Arte e vita'', gennaio 1921. * Michelangelo Filograsso, ''L'umorismo di Ippolito Nievo'', Pisa, Mariotti, 1923. * Silvio Benco, ''Ippolito Nievo'', in ''Pegaso'', dicembre 1929. * Egidio Bellorini, ''L'opera letteraria di Ippolito Nievo'', in ''Annali dell'istruzione media'', Roma, 1931. * Attilio Momigliano, ''Le Confessioni di un ottuagenazio'', in ''Studi di poesia'', Bari, Laterza, 1938. * Luigi Russo, ''Ippolito Nievo'', in ''Ritratti e disegni storici'', seconda serie, Bari, Laterza, 1946. * Francesco Flora, ''Narratori dell'età romantica - Nievo'', in ''Storia della letteratura italiana'', volume terzo, Milano, Mondadori, 1942. * Mario Marcazzan, ''Ippolito Nievo e Le Confessioni'', Milano, Principato, 1942. * Emilio Cecchi, Prefazione alle ''Confessioni di un Italiano'', Torino, Einaudi, 1942. * Mario Fubini, ''Il Varmo di Ippolito Nievo'', in ''La Fiera letteraria'', 23 maggio 1946. * Ferruccio Ulivi, ''Il romanticismo di Ippolito Nievo'', Roma, A.V.E., 1947. * C. Bozzetti, ''La poetica tragica del Nievo'', in ''Studia Ghisleriana'', Milano, Bocca, 1950. * Ferruccio Ulivi, ''Lettere del Nievo'', in ''Il Popolo'', 2 giugno 1950. * Franco Della Peruta, ''Ippolito Nievo e il problema dei contadini'', in ''Rinascita'', Roma, 1952. * Ferruccio Ulivi, ''Nievo realista romantico'', in ''Paragone'', agosto 1956. * Sergio Romagnoli. ''Il ritorno di Ippolito Nievo'', in ''Itinerari'', ottobre 1956. * Gaetano Mariani, ''Nievo e il mondo senza storia'', in ''Letteratura'', novembre-dicembre 1956. * Giuseppe Iadanza, ''Una vetta dell'arte narrativa: La Pisana'', in ''Nostro Tempo'', 119, ottobre 1962. * Armando Balduino, ''Aspetti e tendenze del Nievo Poeta'', Firenze, Sansoni, 1962. * Franco Mollia, ''Ippolito Nievo'', Firenze, La Nuova Italia, 1968. * Marcella Gorra, ''Nievo fra noi'', Firenze, La Nuova Italia, 1970. * Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974. * Ferruccio Ulivi, ''Ippolito Nievo'', in ''Letteratura italiana - I Contemporanei'', volume quarto, Milano, Marzorati, 1974. * Arnaldo Di Benedetto, ''Letteratura italiana Laterza'', XLIX, ''Nievo e la letteratura campagnola'', Roma-Bari, Laterza, 1975. * Pier Vincenzo Mengaldo, ''L'epistolario di Nievo. Un'analisi linguistica'', Bologna, Il mulino, 1987. ISBN 88-15-01432-2. * Lucio Zinna, ''Come un sogno incredibile. Ipotesi sul caso Nievo,'' Pisa'','' Editore Giardini, 1980, Collana Biblioteca dell'ussero * Giovanni Cappello, ''Invito alla lettura di Ippolito Nievo'', Milano, Mursia, 1988. * Iginio De Luca, ''Tre poeti traduttori. Monti, Nievo, Ungaretti'', Firenze, Olschki, 1988. * Maryse Jeuland-Meynaud, Premesse europeistiche nelle opere di Ippolito Nievo, in Europei allo specchio - per una cultura di pace, "Quaderni di humanitas", Morcelliana, Brescia 1989, pp.&nbsp;18–42; e, in AA.VV., L'ottimismo della conchiglia. Il pensiero e l'opera di Giuditta Podestà fra comparatismo e europeismo, a cura di Giuseppe Leone, FrancoAngeli, Milano 2011, pp.138-140. * Armando Balduino (a cura di), ''Storia Letteraria d'Italia'', X, ''L'Ottocento'', 3 voll., Padova-Milano, Piccin-Vallardi, 1990-1997. * Marinella Colummi Camerino, ''Introduzione a Nievo'', Roma-Bari, Laterza, 1991. ISBN 88-420-3763-X. * Marcella Gorra, ''Ritratto di Nievo'', Scandicci, La nuova Italia, 1991. ISBN 88-221-0937-6. * Domenico De Stefano, ''Gli studi su Ippolito Nievo in Friuli negli ultimi trent'anni. Un capitolo fondamentale della storia della critica nieviana'', Padova, CLEUP, 1996. * Fausta Samaritani (a cura di), ''Ippolito Nievo, i giorni sommersi'', Venezia, Marsilio, 1996. ISBN 88-317-6576-0. * Arnaldo Di Benedetto, ''Ippolito Nievo e altro Ottocento'', Napoli, Liguori, 1996. * ''Ippolito Nievo e il Mantovano''. Atti del Convegno nazionale, Venezia, Marsilio, 2001, pp.&nbsp;553. ISBN 88-317-7756-4. * Ugo M. Olivieri, ''L'idillio interrotto. Forma-romanzo e generi intercalari in Ippolito Nievo'', Milano, FrancoAngeli, 2002. ISBN 88-464-3444-7. * Patrizia Zambon, ''Il filo del racconto. Studi di letteratura in prosa dell'Otto/Novecento'', Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2004. ISBN 88-7694-739-6. * Arnaldo Di Benedetto, ''Una lingua non mimetica (sulle "Confessioni d'un Italiano" d'Ippolito Nievo)'', in "Giornale storico della letteratura italiana", CLXXXII (2005), pp.&nbsp;180–91. * Daniela Mazzon e Rosa Torrisi, ''Ippolito Nievo. La biografia di un italiano'', Treviso, Edizioni Anordest, 2010. ISBN 978-88-96742-29-7. * Cecchinato Silvio, Un Padovano in fondo al mare, fascicolo diffuso in siti scolastici e universitari a cura dell'Assessore alla Cultura del Comune di Cadoneghe al fine di promuovere la lettura sia dell'opera di Ippolito NIEVO che di Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974.https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Un_Padovano_in_fondo_al_mare.pdf == Hyrje të ngjashme == * Rrëfimet e një italiani * Karlo Marin == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] rxl79cc5s3yk393pw3w0cy15i347ntn 2986451 2986447 2026-06-01T18:18:22Z Danesssa 187064 2986451 wikitext text/x-wiki '''Ippolito Nievo''' (Padovë, 30 nëntor 1831 – Deti Tirren, 4 mars 1861) ishte një shkrimtar, patriot dhe ushtarak italian. Ndjekës i ideve të '''[[Giuseppe Mazzini|Giuseppe Mazzinit]]''', ai zhvilloi një veprimtari të dendur patriotike, duke marrë pjesë edhe në [[Ekspeditën e të Njëmijëve (Spedizione dei Mille)|'''Ekspeditën e të Njëmijëve''' (''Spedizione dei Mille'')]] dhe më pas qëndroi në Sicili me detyra administrative. Ai shkroi disa novela dhe romane, ndër të cilat '''[["Rrëfimet e një italiani"]]''' (''Le confessioni d’un italiano''), që konsiderohet një nga veprat më të rëndësishme të [[Rilindjes Kombëtare Italiane (Risorgimento Italiano).|'''Rilindjes Kombëtare Italiane''' (''Risorgimento Italiano'').]] Romani, i botuar pas vdekjes së autorit, ka përmasa të konsiderueshme; i vendosur në periudhën ndërmjet shekullit XVIII dhe Luftës së Dytë Italiane për Pavarësi, ai përmban momente me forcë të jashtëzakonshme rrëfimtare. Duke u nisur nga motive përrallore të marra nga bota e fëmijërisë, vepra kalon në rrëfimin e pjekurisë etike dhe shpirtërore të protagonistit, në sfondin e formimit të unitetit kombëtar italian. . == Biografia == '''Ippolito Nievo''' lindi në '''Padovë''' në vitin 1831, në pallatin '''[[Mocenigo Querini]]''',[1] si fëmija i parë[2] i '''Antonios''', një magjistrat, dhe '''Adele Marin''', vajza e konteshës friuliane '''[[Ippolita di Colloredo]]''' dhe e patricianit venecian [[Carlo Marin,|'''Carlo Marin''',]] mbikëqyrës financiar në '''Veronë'''. Kontët '''[[Colloredo Mels]]''' ishin pronarë të feudës së [[Monte Albanos,|'''Monte Albanos''',]] ku ndodhej '''Kështjella e Colloredos''', e vendosur në gjysmë të rrugës midis '''[[Tricesimos]]''' dhe '''[[San Danieles]]'''. Këto vende u frekuentuan shpesh nga Ippolito gjatë fëmijërisë së tij, veçanërisht pasi, në vitin 1837, babai i tij u transferua nga '''[[Soave]]''' në gjykatën e [[Udines.|'''Udines'''.]] [[Skeda:Fossato_di_Rodigo-Lapide_a_Ippolito_Nievo.jpg|parapamje|Hendeku i Rodigos, pllakë përkujtimore]] Në vitin 1841, Ippolito u regjistrua në kolegjin seminarik të Shën Anastasisë në Verona . Megjithatë duke mos e përballuar disiplinën e rreptë të institucionit, që nga viti 1843 vazhdoi ndjekjen e gjimnazint si student i jashtëm. Vetmia e tij u zbutej nga vizitat e gjyshit të tij, Karlos, një njeri i kulturuar, mik i Pindemontes dhe adhurues i letërsisë. Për shkak të largësisë së prindërve të tij Carlo u bë figura kryesore e referimit për nipin. Atij i kushtoi edhe dorëshkrimin e tij ''Poetici componimenti fatti l'anno 1846–1847'', një përmbledhje poezish të thjeshta shkollore të frymëzuara nga stili klasicist. Në vitin 1843 vdiq '''Alessandro Nievo''', vëllai i madh i Antonios dhe xhaxhai i Ippolitos. Si pasojë, Antonio, i cili tashmë zotëronte vilën familjare me tokat bujqësore në '''[[Fossato]]''', një fshat i komunës së [[Rodigos (në Provincën e Mantovës)|'''Rodigos''' (në Provincën e Mantovës)]], trashëgoi edhe pjesën e vëllait të tij dhe u bë pronari i vetëm i '''Pallatit Nievo''' në '''Mantovë''', së bashku me orenditë, koleksionet e artit dhe bibliotekën e pasur familjare. Antonio Nievo u vendos aty me familjen dhe me dy vëllezërit e tij. Pas transferimit të tij, në vitin 1847, në oborrin e Sabbionetës aty pranë. Ippolito u kthye te familja e tij në Mantua, qyteti ku gjyshi i tij Carlo Marin kishte shkuar gjithashtu për t'u vendosur dhe për të kaluar vitet e pensionit. Këtu Nievo vazhdoi studimet në ''Liceun Virgilio'', një shok i Attilio Magrit (1830-1898) i cili, i dashuruar me Orsola Ferrarin, frekuentonte shtëpinë e saj dhe gjithashtu e prezantoi atje Ippoliton, i cili takoi motrën e tij të madhe, Matildën (1830-1868), dashurinë e tij të parë <ref>Una lettera di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari, analizzata alla luce della corrispondenza tra Matilde e il fratello Luigi, da poco venuta alla luce, non corrisponde assolutamente all'idea di un ''amore letterario'' da parte di Ippolito, tanto caro alla critica. In un momento in cui Matilde è agitata per l'insorgere della malattia di suo padre, Ippolito dimostra per l'amata grande passione e straordinaria sensibilità. {{Cite web |last=Fausta Samaritani |title=Ippolito Nievo scrive a Matilde Ferrari, il 20 luglio 1850 |url=http://www.ippolitonievo.info/MatildeFerrari_lettera7luglio1850.htm}}</ref> . Në vitin 1848, Ippolito i ri, i frymëzuar nga programi demokratik i [[Giuseppe Mazzini]] dhe Carlo Cattaneo, me shumë gjasë u përfshi personalisht në kryengritjen e pasuksesshme të Mantovës. Më pas,për arsye sigurie, ai vazhdoi studimet në '''Kremonë''' së bashku me mikun e tij '''Attilio Magri.'''Një vit më vonë, duke e konsideruar të përshtatshme që ai të largohej përkohësisht nga Lombardia, familja e dërgoi në Toskanë, fillimisht në Firence dhe më pas në Pizë. Atje ai hyri në kontakt me përfaqësues të Partisë Demokratike të drejtuar nga Francesco Domenico [[Guerrazzi-t]].Edhe Toskana po përjetonte trazirat e Risorgimentos italian. Ka gjasa që Ippolito të ketë marrë pjesë në kryengritjen e Livornos më 10 maj 1849 kundër forcave austriake, të cilat kishin ndërhyrë për të mundësuar rikthimin në pushtet të Dukës së Madh [[Leopold II]], i cili ishte larguar nga Firence katër muaj më parë. Pas kthimit në Mantovë në shtator, ai vazhdoi studimet në Kremona, ku u diplomua nga shkolla e mesme në gusht të vitit 1850. Në vjeshtën e atij viti, ai u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Pavias dhe mbajti një korrespondencë të vazhdueshme me Matilde Ferrarin. 69 letrat e shkruara ndërmjet vitit 1850 dhe fillimit të vitit 1851, më shumë sesa një komunikim i sinqertë dhe spontan i një të dashuruari të largët, duket se buronin nga një nevojë e thellë për shprehje lirike dhe ishin hartuar duke pasur parasysh modelet dhe kanonet letrare të kohës. Për këtë arsye, ato konsiderohen interesante sidomos për mënyrën se si përjetimet sentimentale, herë-herë të shprehura me tone të theksuara pasioni, marrin forma me një karakter të qartë letrar, deri në atë pikë sa krijojnë një lloj romani epistolar më vete. Në to vërehen ndikime nga veprat klasike të këtij zhanri, si “Letrat e fundit të Jacopo Ortisit” të Ugo Foscolos dhe “Zhulia, ose Heloiza e Re” e Jean-Jacques Rousseau-së.[1] Në fillim të vitit 1851, marrëdhënia me Matilde Ferrarin përfundoi. Si reagim ndaj saj dhe familjes Ferrari, Ippolito shkroi romanin e shkurtër “Antiafrodisiaco per l'amor platonico” (“Antiafrodiziak për dashurinë platonike”). Në janar të vitit 1852 ai filloi të punonte si gazetar i pavarur për gazetën ''La Sferza'' të Brescias. Në fund të po ati viti ai u regjistrua në [[Universiteti i Padovës|Universitetin e Padovës]], i cili ishte rihapur nga qeveria austriake pas trazirave liberale. Gjatë kësaj periudhe, ai udhëtoi shpesh në Friuli dhe bashkëpunoi me revistën ''L'Alchimista Friulano'', ku botoi disa poezi që, të mbledhura në një vëllim, u botuan në vitin 1854 nga botuesi Vendrame i Udines. Në vitin 1855, i zhgënjyer nga situata politike në Itali, shkrimtari kaloi periudha të gjata në Colloredo di Montalbano, ku iu përkushtua në mënyrë aktive prodhimit letrar,Pikërisht gjatë kësaj kohe filloi të përvijonte idetë për atë që më vonë do të bëhej kryevepra e tij, [["Rrëfimet e një italiani"]]. Më 22 nëntor të të njëjtit vit ai u diplomua. Ai filloi të frekuentonte zyrën e noterit Francesco Tamassia, duke i bërë qejfin familjes që dëshironte që ai të merrte përsipër profesionin e noterit , por në fund ai kurrë nuk e ushtroi profesionin, mbi të gjitha për të shmangur nënshtrimin ndaj qeverisë austriake. <ref>{{Cite book |title=Dal Testo alla Storia, dalla Storia al Testo - Il Neoclassicismo e il Romanticismo |publisher=Paravia Bruno Mondadori Editori |year=2002 |isbn=88-395-3074-6 |location= |page=230}}</ref> Ndërkohë, ai vazhdoi veprimtariën e tij si publicist dhe u angazhuanë gazetari militante në Milano, duke bashkëpunuar me të përjavshmen ''Il Caffè'' . Në vitin 1856, për shkak të tregimit të titulluar ''"L'avvocatino" (Avokati i Vogël)'', të botuar në gazetën milaneze ''Il Panorama universale'', ai u akuzua për fyerje të rojeve perandorake austriake dhe u përball me një proces gjyqësor, në të cilin zgjodhi të mbrohej vetë. Kjo ishte mundësia për të kaluar periudha të gjata në Milano, ku ai pati mundësinë të merrte pjesë në debatet stimuluese letrare dhe politike që po zhvilloheshin dhe të vlerësonte klimën e gjallë kulturore të atij qyteti. Ippolito Nievo filloi një lidhje me Bice Melzi d'Eril, gruan e kushëririt të tij Carlo Gobio,ai qëndroi i afërt me të deri në vdekjen e tij, duke i shkruar letra të shumta gjatë gjithë periudhës së bëmave të Garibaldit. [[Skeda:Ippolito_nievo.jpg|parapamje|Ippolito Nievo me uniformën e një oficeri garibaldian]] Midis viteve 1857 dhe 1858, Nievo, pasi u kthye në Colloredo, iu përkushtua intensivisht shkrimit të romanit të tij me të rëndësishëm, ''Le confessioni d'un italiano'', i cili u botua pas vdekjes në vitin 1867 nga botuesi Le Monnier me titullin e ndryshuar ''Le confessioni di un ottogenario ("Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari")''. Ngjarjet e viteve 1859 dhe 1860 intensifikuan veprimtarinë e tij gazetareske dhe nxitën dy esetë e tij të para politike, broshurën ''Venecia dhe Liria e Italisë'', e frymëzuar nga përpjekja e dështuar për çlirimin e qytetit dhe e botuar në korrik 1859, si dhe ''Fragmentin mbi Revolucionin Kombëtar'' . Ai gjithashtu iu përkushtua shkrimit të një romani të ri, ''Peshkatari i Shpirtrave'', i cili mbeti ipapërfunduar. Në vitin 1859 ai u regjistrua si vullnetar midis Gjuetarëve Alpinë të [[Xhuzepe Garibaldi|Giuseppe Garibaldit]], gjatë luftës së dytë të pavarësisë . === Ekspedita e Mijëve dhe Vdekjes === Vitin pasardhës ai mori pjesë në [[Ekspedita e Të Njëmijëve|Ekspeditën e Mijërave]] (numri 690 në listën e Mijërave ). Rreth të njëjtës kohë, vëllezërit e tij Karlo dhe Alessandro vendosën gjithashtu të regjistroheshin, por në ushtrinë e rregullt sardenjane. Duke u bashkuar me vullnetarët e Garibaldit më 5 maj [[1860]], Nievo u nis nga Quarto në bordin e anijes ''Lombardo'' së bashku me Nino Bixio dhe Cesare Abba, dhe zbarkoi në Marsala. Pasi u dallua në betejën e Calatafimi dhe në Palermo, ai arriti gradën e [[Koloneli|kolonelit]] dhe u emërua "Intendant i Klasit të Parë" i ekspeditës, me detyra administrative, duke u bërë zëvendës i Giovanni Acerbi -t. Ai ishte gjithashtu një kronist i kujdesshëm i ekspeditës, autor i ''Ditari i ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' dhe i ''Letrave të Garibaldit''. Gjatë diktaturës së Garibaldit, ai shërbeu si zëvendës-intendant i përgjithshëm i Ushtrisë Jugore në Siçili.[1] <ref>{{Cite web |title=L'esercito meridionale |url=http://pti.regione.sicilia.it/portal/page/portal/PIR_PORTALE/PIR_150ANNI/PIR_150ANNISITO/PIR_Schede/PIR_Vincitori/PIR_Lesercitomeridionale/PIR_Esercitomeridionale}}</ref> [[Skeda:Inaugurazione_del_busto_dedicato_ad_Ippolito_Nievo_-_Mantova_5.3.1911.jpg|parapamje|Përurimi i monumentit të Ippolito Nievo-s, [[Mantova]], 5 mars 1911, vepër e skulptorit Carlo Cerati]] Me pushtimin e [[Mbretërisë së Dy Siçilive,]] koloneli i ri, pasi mori përsipër detyrën e kthimit nga Siçilia të dokumenteve administrative mbi shpenzimet e kryera gjatë ekspeditës, u nis së bashku me kapitenët Maiolini dhe Salviati dhe nëpunësin Fontana në avulloren ''Ercole''. Në të njëjtën anije ndodhej edhe Pietro Nullo, vëllai më i vogël i [[Francesco Nullo-s]], gjithashtu vullnetar garibaldian, por me detyra të ndryshme nga Nievo dhe bashkëpunëtorët e tij. Natën midis 4 dhe 5 marsit [[1861]], gjatë lundrimit nga Palermo drejt Napolit, avullorja ''Ercole'' u mbyt dhe të gjithë personat në bord humbën jetën. As rrënojat dhe as trupat nuk u gjetën ndonjëherë në det.[1 Rrethanat e mbytjes së anijes u hetuan një shekull më vonë nga pasardhësi i tij, [[Stanislao Nievo,]] i cili shkroi edhe një roman mbi këtë ngjarje. Ai ngriti hipotezën se mbytja mund të ketë qenë pasojë e një sulmi, motivi i të cilit mund të lidhej me dëshirën për të fshehur rolin e financimeve ndërkombëtare, veçanërisht atyre nga [[Mbretëria e Bashkuar,]] në mbështetje të Ekspeditës së të Mijërave Në [[1915|vitin 1915]] u lëshua në det shkatërruesi Nievo, i emëruar në nder të tij. Ndër të tjera, shkolla e mesme shkencore më e vjetër në Padova i është kushtuar Nievos. == Aktiviteti letrar == [[Skeda:Donatori_Biblioteca_Teresiana,_Mantova.jpg|parapamje|Ippolito Nievo midis donatorëve të Bibliotekës Teresiana të [[Mantova|Mantovës]] .]] === Fillimet === ''Antiafrodiziak për Dashurinë Platonike'', i lënë në dorëshkrim, u botua për herë të parë në vitin 1956. Në këtë vepër, Matilda e quajtur - ''Morosina'' në roman - nuk paraqitet më si "shpirti i pastër", apo si "pasqyra e imazheve më të dëlira, e mendimeve më engjëllore dhe të ëmbla" e letrave, por një vajzë e mërzitshme që qeshte shumë e fliste pak "sepse është shumë më e lehtë me buzë të bësh grimasa sesa të bësh fjalime të bukura",ajo paraqitet si një figure hipokrite që "fshihte nën maskën e virgjëreshës së dashur ato instinkte frikacake, të cilat Tartufi i Molierit i fshihte nën veshjen e Jezuitit". Ndërkohë Ippolito është djali naiv që e lejoi veten të "mashtrohej nga djalli i mirë, duke pagëzuar për dashuri qiellore dhe hyjnore, një dëshirë dhe tërheqje të papërmbajtshme për një burrë". Përfundimi i veprës mbështet idenë e një “dashurie pa abstraksion”, pa u shqetësuar për “simetrinë e ballit”. Megjithatë, romani ruan një freski dhe lehtësi narrative në devijimet e shpeshta të rrëfimit, që kujtojnë disi stilin e Sterne-s, si dhe një interes të veçantë për personazhet dytësorë, të vizatuar me “një shije të këndshme karikaturale që duket se i paraprin rezultateve më të pjekura të portretizimit nievian”. . Romani ka një strukturë teatrale: prandaj nuk është rastësi që në të njëjtin vit Ippolito shkroi edhe komedinë ''Emanuele'' kushtuar mikut dhe bashkëstudentit të tij Emanuele Ottolenghi,e cila nuk u vu kurrë në skenë, dhe Questi ''Versi'', të cilat mbetën të pavërejtura nga publiku.Këto të fundit u shkruan në imitim të Giuseppe Giusti-t, prej të cilit ai mori metrikën dhe gjuhën që lëvizte nga ajo popullore drejt asaj letrare, dhe ishin të drejtuara kundër akademizmit klasicist dhe sentimentalizmit romantik. Këto kritika u vlerësuan në një recension të botuar në ''Il Crepuscolo'', revistë e drejtuar nga kritiku i njohur Carlo Tenca . Por nëse me vëllimin e parë të ''Versi-ve'' Nievo donte të paraqiste një angazhim civil të drejtpërdrejtë dhe popullor dhe të hidhte poshtë motivet arkadiane dhe lirike, në vëllimin e dytë të botuar vitin pasardhës ai ruan temat e angazhimit civil, por i përpunon ato me një ton më të përmbajtur dhe reflektiv, të fisnikëruar nga referencat ndaj poetëve të mëdhenj si Dante Alighieri, Giuseppe Parini, Ugo Foscolo dhe Giacomo Leopardi. === Poetika: "Studime mbi poezinë popullore dhe qytetare" === Më 6 prill 1854, drama e tij e vetme ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' u shfaq në Padova nga trupa Dondini, por pa sukses.Më pas u botua eseja ''Studii sulla poesia popolare e civile massimissimante in Italia'', e cila më parë ishte publikuar në gjashtë pjesë në "L'Alchimista Friulano" nga 9 korriku deri më 15 gusht [[1854|1854.]] Në këtë ese, e cila ishte pothuajse një përmbledhje e imët e polemikës së tij kundër letërsisë aktuale, Nievo gjurmoi një panoramë të gjerë historike që shkonte nga origjina e letërsisë romantike deri në ditët e sotme. Ajo që ai kërkonte në letërsinë romantike ishte një letërsi e re që, duke filluar nga respekti për traditën dhe duke iu referuar Dante Alighierit, të rikthehej pas nëpër shekuj për t'u mbështetur në mësimet e forta morale të Vittorio Alfierit dhe Giuseppe Parinit, pjesërisht nga Foscolo deri te Alessandro Manzoni. Eseja përmbyllet me një lavdërim për Giustin, duke e lavdëruar atë jo vetëm për vlerat morale që kishte shprehur poezia e tij, por edhe për gjuhën e tij të fuqishme dhe të folur mirë. Akoma më i zbutur do të jetë ndikimi i Giustit në koleksionet e mëposhtme: "Le Lucciole. Canzoniere (1855-1857) ", botuar në Milano nga botuesi Redaelli në [[1858]] dhe ''Gli Amori Garibaldini'', botuar në Milano nga botuesi Agnelli në 1860. === ''Tregimtar fshatar dhe histori të tjera'' === Kur Nievo iu përkushtua veprimtarisë si rrëfimtar, ai e bëri këtë duke u frymëzuar nga jeta rurale dhe mori si modele letrare tregimet e shkurtra të Giulio Carcano-s, Caterina Percoto-s, Francesco Dall'Ongaro-s, si dhe ''romanet “kampetres'' ” veçanërisht ato të përfshira në veprën Berry të [[Zhorzh Sand|George Sand]] . Tregimet e shkurtra, gjithsej shtatë, u shkruan midis viteve 1855 dhe 1856, u botuan në gazeta. Ato ishin të gatshme për t’u mbledhur në një vëllim me titullin ''Novelle campagnuole'', siç i shkroi Nievo kushëririt të tij Carlo Gobio më 14 mars 1857.Tregimet e shkurtra në fakt mbetën të pabotuara si vëllim dhe u botuan vetëm në vitin 1956 në Torino nga Giulio Einaudi, me titullin ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'' . ==== ''Familja jonë e vendit'' ==== ''Familja jonë fshatare'' u shfaq në ''La Lucciola'' të Mantovës nga maji deri në dhjetor 1855 dhe ndoshta ishte menduar të ishte hyrja në Novelliere. Kjo mund të nxirret nga toni bisedor, pothuajse i nënkuptuar në rrëfimin e shkurtër dhe që synonte kryesisht të prezantonte shoqërinë fshatare të zonës së Mantovës së Sipërme perpara borgjezisë si nje shembull i vështirësive dhe kushteve të jetës së të gjitha popullatave bujqësore në Italinë veriore gjatë atyre dekadave. ==== ''Shenjti i Arrës'' ==== ''Shenjti i Arrës'' u botua në shtator të vitit 1855 në ''Caffè'' di Milano dhe zhvillohet në Friuli, konkretisht në zonën kodrinore në veri të Udines, të cilën autori e njihte mirë falë qëndrimeve të tij të gjata në Colloredo di Montalbano. Historia, mjaft e ngarkuar emocionalisht , kulmon në një finale moralizuese. [[E mira]] triumfon mbi të keqen, por bëhet edhe një pretekst për një përshkrim të vërtetë dhe pasionant të zakoneve të fshatit, duke na ofruar kështu një copëz të [[Shoqëria|historisë shoqërore]] të asaj periudhe. ==== ''Miliona e fshatarit'' ==== ''“Milioni i lëruesit”'' botohej pothuajse çdo javë që nga pranvera e vitit 1856 nga gazeta mantuaneze ''“La lucciola”.'' ==== ''Gruaja e Çmendur e Segrinos'' ==== ''"Gruaja e Çmendur e Segrinos"'' u shkrua në dhjetor të vitit 1855 dhe mbeti e pabotuar deri në vitin 1860. Është një histori dramatike e vendosur në brigjet e liqenit Segrino, pranë Canzos, një qytet turistik në zonën e Brianzës së Epërme që kishte tërhequr imagjinatën e autores. Historia fillon me një ton rural, duke përfunduar gradualisht me një fund të lumtur me karakter borgjez. Tregimi i shkurtër ''Il Varmo'' u botua ''në Annotatore Friulano'' nga marsi deri në maj 1856. Në këtë vepër, Nievo, me një koherencë më të madhe se në tregimet e tij të mëparshme, ndjek rrëfimin duke ndjekur personazhet që nga lindja deri në pjekuri. Reflektimet e thella mbi jetën e tyre nxjerrin në pah marrëdhënien midis personazheve dhe fateve të tyre. Kritikët që janë përqendruar në këtë tregim të shkurtër më shumë sesa në të tjerat kanë identifikuar në të bërthamën fillestare të idilit të përshkruar midis Carlinos dhe Pisanës, fëmijëve, në kapitujt e parë të ''Rrëfimeve të një Italiani'' . === Cikli i fermerit Carlone === Tre historitë e fundit i përkasin një cikli të vetëm, atij të fermerit Carlone, dhe rrëfejne tre histori të ndryshme që ndodhën gjatë një vigjiljeje në një stallë në Fossato. Seria përfshin ''"Milioni i Bifolkos",'' botuar nga prilli deri në qershor 1856 në La Lucciola; ''"Avokatin e Vogël"'', botuar në Panorama Universale të Milanos, gjithashtu nga prilli deri në qershor 1856; ''dhe "Viola e San Sebastianos",'' botuar po në të njëjtin vit si vazhdim i "Bifolkos", gjithashtu në Panorama Universale. Të vendosura në zonën e Mantovës, këto tregime të shkurtra kthehen, pa asnjë arsye të qartë, në kodrat dhe fushat e Friulit. Përmes fjalëve të bujkut të Mantovës, Carlo Peschierotti, ato pikturojnë një pamje të një jete "shembullore" të jetuar përmes vështirësive, shpresës dhe dorëzimit, madje edhe përballë fatkeqësive. ==== ''Konti Pecoraio'' ==== ''Konti Pecoraio'' është një roman me temë fshatare që,sipas synimeve të autorit, kishte për qëllim të ishte një burim leximi për fshatarët e thjeshtë gjatë muajve të vjeshtës së mërzitshme pas sezonit të vjeljes dhe mbjelljes së rrushit, kur netët zgjaten dhe vjen moti i parë i ftohtë. Prandaj, ishte një përpjekje për të nisur një letërsi vërtet popullore, siç dëshironte Nievo. Por, ndërsa qëllimet ishin të larta, romani, për shkak të historisë së tij plot lot, bëhet pothuajse thjesht një përshkrim i jetës së mjerueshme të fshatarëve. Megjithatë, ata duken qartë të shtypur nga [[Feudalizmi|fisnikëria e vogël dhe e prapambetur feudale, ende]] e mbrojtur nga Austria. ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Një histori e shekullit të kaluar'' ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Historia e Shekullit të Kaluar'' është një roman historik i shkruar paralelisht me Kontin Pecoraio dhe tregimet fshatare. Ai u nis në pranverën e vitit 1855 dhe u përfundua në gusht të po atij viti. Vepra u botua në Milano në vitin 1856. Ngjarjet zhvillohen në Venecia midis viteve 1749 dhe 1768 dhe trajtojnë rënien e ketij shteti dhe shpërbërjen e aristokracisë së tij sunduese. Kjo tragjedi ishte perjetuar edhe nga familja e nënës së Nievos dhe mbeti e gjallë në zemrat e venedikasve dhe të banoreve Venetos të paktën deri në vitin 1848, kur Republika e San Marcos u rivendos përkohësisht në vitin 1859.{{Blockquote|Al povero giurisdicente, che coll'acume della paura intendeva meravigliosamente tutti questi discorsi, i sudori freddi venivano giù per le tempie, come gli sgoccioli d'una torcia in un giorno di processione. Il dover rispondere, il non voler dire né sì né no, era tal tormento per lui che avrebbe preferito di cedere tutti i suoi diritti giurisdizionali per esserne liberato|Ippolito Nievo, ''Le confessioni di un italiano''}}{{Div col}} * ''Il crepuscolo. Strofe per le fauste nozze Cantoni-De-Moll'', Mantova, Virgiliani di L. Caranenti, 1852. * ''Versi'', Udine, Vendrame, 1854; 1855. * ''Studii sopra la poesia popolare e civile massimamente in Italia'', Udine, Vendrame, 1854. * ''Angelo di bontà. Storia del secolo passato'', Milano, Oliva, 1856. * ''All'amico Attilio Magri nella vigilia delle sue nozze con Luigia Cremonesi'', Mantova, Agazzi, 1857. * ''Il conte pecorajo. Storia del nostro secolo'', Milano, Vallardi, 1857. * ''Le lucciole. Canzoniere'', Milano, Redaelli, 1858. * ''Gli amori garibaldini'', Milano, Agnelli, 1860. * ''Il barone di Nicastro. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''La pazza del Segrino. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''Le confessioni di un ottuagenario'', Firenze, Le Monnier, 1867; Milano, Treves, 1899. * ''Poesie'', Firenze, Le Monnier, 1883. * ''Otto Lettere di Ippolito Nievo'', Pisa, Nistri e C., 1891. * ''Canti del Friuli'', Udine, D. Del Bianco, 1912. * ''I Capuani. Tragedia'', Lanciano, Carabba, 1914. * ''Le invasioni moderne. Commedia inedita in 3 atti'', Fermo, Stab. Cooperativo Tipografico, 1933. * ''Poesie inedite di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Milano, Off. graf. lombarda, 1933. * ''Scritti vari. La nostra famiglia di campagna, Il milione del bifolco, Le maghe di Grado'', Milano, Sonzogno, 1941. * ''Il Varmo'', Padova, APE, 1945. * ''Lettere di Ippolito Nievo ad Arnaldo Fusinato'', Udine, A. Pellegrini, 1946. * ''Opere'', Milano-Napoli, Ricciardi, 1952. * ''Antiafrodisiaco per l'amor platonico'', Firenze, Le Monnier, 1956. * ''Novelle campagnuole'', Milano, A. Mondadori, 1956. * ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Frammenti'', Udine, Del Bianco, 1958. * ''Disegni'', Udine, Doretti, 1961. * ''Lettere garibaldine'', Torino, Einaudi, 1961. * ''Quaderno di traduzioni'', Torino, Einaudi, 1964. * ''Scritti politici e storici'', Bologna, Cappelli, 1965. * ''Poesie'', a cura di Marcella Gorra, Milano, Mondadori, 1970. * ''Le lettere di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Roma, Biblioteca dell'Argileto, 1977. * ''Scritti giornalistici alle lettrici'', Lanciano, Carabba, 2008. * ''Il Conte Pecorajo. Storia del nostro secolo'', a cura di Simone Casini, Venezia, Marsilio, 2010. ISBN 978-88-317-9993-5 * ''Scritti politici e d'attualità'', a cura di Attilio Motta, Venezia, Marsilio, 2015. ISBN 978-88-317-2272-8 {{Div col end}}{{Onorificenze|immagine=1000diMarsala.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|motivazione=''Ai prodi cui fu duce Garibaldi''|luogo=Palermo, 21 giugno 1860}}Ai prodi cui fu duce Garibaldi (Ai ishte ai që u bë udhëheqësi i Garibaldit) - Palermo,21 giugno 1860 <references /> {{Sisterlinks}}Romani ''Le confessioni d'un italiano'' (Rrëfimet e një italiani) u shkrua midis fundit të vitit 1857 dhe gushtit 1858. Nievo nuk e botoi atë, si pershkak se nuk kishte gjetur një botues të gatshëm, ashtu edhe sepse ishte angazhuar intensivisht me veprimtarinë në shërbim të Garibaldit. Romani u botua në vitin 1867, pas vdekjes së autorit, i përgatitur për botim nga Erminia Fuà Fusinato, gruaja e Arnaldo Fusinato, një mik i Nievos, Botimi u shoqërua me disa ndërhyrje redaktoriale dhe korrigjuese, dhe me titullin ''(të zgjedhur nga Redaktori)'' ''Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari duke u larguar nga forma origjinale e dorëshkrimit.'' === Shkrime mbi ndërhyrjen politike dhe historike === Midis shkrimeve të tij politike dhe historike, vlen të përmenden ''Venediku dhe Liria e Italisë'', botuar në mënyrë anonime në Milano nga Agnelli në 1859; ''Ditari i Ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' ; ''Raporti Administrativ i Ekspeditës së Parë në Siçili'' ; si dhe i ashtuquajturi ''[[Frammento sulla rivoluzione nazionale|Fragment mbi Revolucionin Kombëtar,]]'' data e hartimit të të cilit mbetet ende e pasigurt (pak para Ekspeditës së Mijëve, pasi nuk ka asnjë referencë për Mijën në tekst). Ky Fragment përfaqëson përmbledhjen përfundimtare të reflektimeve të Nievos mbi veprimtarinë e tij të shkurtër, por intensive politike. ''Fragmenti'' mbeti i pabotuar për një kohë të gjatë dhe u botua më vonë nga Riccardo Bacchelli. === ''Historia filozofike e shekujve të ardhshëm'' === Me novelën e tij të vitit 1860, ''"Historia Filozofike e Shekujve të Ardhshëm'' ", Nievo konsiderohet me të drejtë një nga pararendësit e hershëm të [[Shkenca fiktive|shkencës fantastiko-shkencore]] italiane. Në këtë vepër të veçantë dhe pak të njohur, ai skicon historinë e ardhshme të Italisë, një lloj fantazie politike që shtrihet nga viti 1860 deri në vitin 2222. Gjatë kësaj periudhe kohore, Nievo përshkruan kalime të mëdha historike dhe ndryshime epokale, duke ndërtuar një rrëfim që ndërthur imagjinatën me reflektimin politik dhe shoqëror mbi fatin e kombit italian në të ardhmen. * Nga Paqja e Zyrihut te Paqja e Lubjanës * Nga Paqja e Lubjanës te Federata e Varshavës (1960) * Nga Federata e Varshavës te Revolucioni Fshatar (2030) * Krijimi dhe shumimi i homunkuleve (2066-2140) * Nga viti 2180 deri në vitin 2222, ose periudha e apatisë Periudhat korrespondojnë me kapitujt dhe mbyllen nga një Epilog. === Shkrime të tjera === Nievo shkroi edhe tekste teatrale, të botuara në kohë të mëvonshme. , ndër të cilat tragjeditë ''I Capuani'', ''Spartaco'' dhe komedia ''I Beffeggiatori'' meritojnë vëmendje të veçantë. Gjithashtu '','' për t’u përmendur janë dhe dy dramat e tij të rinisë, njëra e vitit 1852 dhe ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' e vitit 1854 .Këto vepra teatrale mbeten të rëndësishme, pasi janë të vlefshme për rindërtimin e zhvillimit biografik dhe intelektual të autorit, i cili u nda nga jeta në një moshë shumë të re. == Vepra == == Shënime == == Bibliografia == * Giuseppe Rovani, ''Angelo di bontà'' (recensione), in ''Gazzetta ufficiale'', 4 settembre 1857. * Enrico Panzacchi, ''I versi di Ippolito Nievo'', in ''Fanfulla della domenica'', 26 agosto 1883. * Ugo Fleres, ''Le confessioni di un ottuagenario'', in ''Nuova Antologia'', 16 novembre 1896. * Dino Mantovani, ''Il poeta soldato. Ippolito Nievo (1831-1861)'', Milano, Treves, 1900. * Giulio Salvadori, ''Ippolito Nievo'', in ''Arte e vita'', gennaio 1921. * Michelangelo Filograsso, ''L'umorismo di Ippolito Nievo'', Pisa, Mariotti, 1923. * Silvio Benco, ''Ippolito Nievo'', in ''Pegaso'', dicembre 1929. * Egidio Bellorini, ''L'opera letteraria di Ippolito Nievo'', in ''Annali dell'istruzione media'', Roma, 1931. * Attilio Momigliano, ''Le Confessioni di un ottuagenazio'', in ''Studi di poesia'', Bari, Laterza, 1938. * Luigi Russo, ''Ippolito Nievo'', in ''Ritratti e disegni storici'', seconda serie, Bari, Laterza, 1946. * Francesco Flora, ''Narratori dell'età romantica - Nievo'', in ''Storia della letteratura italiana'', volume terzo, Milano, Mondadori, 1942. * Mario Marcazzan, ''Ippolito Nievo e Le Confessioni'', Milano, Principato, 1942. * Emilio Cecchi, Prefazione alle ''Confessioni di un Italiano'', Torino, Einaudi, 1942. * Mario Fubini, ''Il Varmo di Ippolito Nievo'', in ''La Fiera letteraria'', 23 maggio 1946. * Ferruccio Ulivi, ''Il romanticismo di Ippolito Nievo'', Roma, A.V.E., 1947. * C. Bozzetti, ''La poetica tragica del Nievo'', in ''Studia Ghisleriana'', Milano, Bocca, 1950. * Ferruccio Ulivi, ''Lettere del Nievo'', in ''Il Popolo'', 2 giugno 1950. * Franco Della Peruta, ''Ippolito Nievo e il problema dei contadini'', in ''Rinascita'', Roma, 1952. * Ferruccio Ulivi, ''Nievo realista romantico'', in ''Paragone'', agosto 1956. * Sergio Romagnoli. ''Il ritorno di Ippolito Nievo'', in ''Itinerari'', ottobre 1956. * Gaetano Mariani, ''Nievo e il mondo senza storia'', in ''Letteratura'', novembre-dicembre 1956. * Giuseppe Iadanza, ''Una vetta dell'arte narrativa: La Pisana'', in ''Nostro Tempo'', 119, ottobre 1962. * Armando Balduino, ''Aspetti e tendenze del Nievo Poeta'', Firenze, Sansoni, 1962. * Franco Mollia, ''Ippolito Nievo'', Firenze, La Nuova Italia, 1968. * Marcella Gorra, ''Nievo fra noi'', Firenze, La Nuova Italia, 1970. * Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974. * Ferruccio Ulivi, ''Ippolito Nievo'', in ''Letteratura italiana - I Contemporanei'', volume quarto, Milano, Marzorati, 1974. * Arnaldo Di Benedetto, ''Letteratura italiana Laterza'', XLIX, ''Nievo e la letteratura campagnola'', Roma-Bari, Laterza, 1975. * Pier Vincenzo Mengaldo, ''L'epistolario di Nievo. Un'analisi linguistica'', Bologna, Il mulino, 1987. ISBN 88-15-01432-2. * Lucio Zinna, ''Come un sogno incredibile. Ipotesi sul caso Nievo,'' Pisa'','' Editore Giardini, 1980, Collana Biblioteca dell'ussero * Giovanni Cappello, ''Invito alla lettura di Ippolito Nievo'', Milano, Mursia, 1988. * Iginio De Luca, ''Tre poeti traduttori. Monti, Nievo, Ungaretti'', Firenze, Olschki, 1988. * Maryse Jeuland-Meynaud, Premesse europeistiche nelle opere di Ippolito Nievo, in Europei allo specchio - per una cultura di pace, "Quaderni di humanitas", Morcelliana, Brescia 1989, pp.&nbsp;18–42; e, in AA.VV., L'ottimismo della conchiglia. Il pensiero e l'opera di Giuditta Podestà fra comparatismo e europeismo, a cura di Giuseppe Leone, FrancoAngeli, Milano 2011, pp.138-140. * Armando Balduino (a cura di), ''Storia Letteraria d'Italia'', X, ''L'Ottocento'', 3 voll., Padova-Milano, Piccin-Vallardi, 1990-1997. * Marinella Colummi Camerino, ''Introduzione a Nievo'', Roma-Bari, Laterza, 1991. ISBN 88-420-3763-X. * Marcella Gorra, ''Ritratto di Nievo'', Scandicci, La nuova Italia, 1991. ISBN 88-221-0937-6. * Domenico De Stefano, ''Gli studi su Ippolito Nievo in Friuli negli ultimi trent'anni. Un capitolo fondamentale della storia della critica nieviana'', Padova, CLEUP, 1996. * Fausta Samaritani (a cura di), ''Ippolito Nievo, i giorni sommersi'', Venezia, Marsilio, 1996. ISBN 88-317-6576-0. * Arnaldo Di Benedetto, ''Ippolito Nievo e altro Ottocento'', Napoli, Liguori, 1996. * ''Ippolito Nievo e il Mantovano''. Atti del Convegno nazionale, Venezia, Marsilio, 2001, pp.&nbsp;553. ISBN 88-317-7756-4. * Ugo M. Olivieri, ''L'idillio interrotto. Forma-romanzo e generi intercalari in Ippolito Nievo'', Milano, FrancoAngeli, 2002. ISBN 88-464-3444-7. * Patrizia Zambon, ''Il filo del racconto. Studi di letteratura in prosa dell'Otto/Novecento'', Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2004. ISBN 88-7694-739-6. * Arnaldo Di Benedetto, ''Una lingua non mimetica (sulle "Confessioni d'un Italiano" d'Ippolito Nievo)'', in "Giornale storico della letteratura italiana", CLXXXII (2005), pp.&nbsp;180–91. * Daniela Mazzon e Rosa Torrisi, ''Ippolito Nievo. La biografia di un italiano'', Treviso, Edizioni Anordest, 2010. ISBN 978-88-96742-29-7. * Cecchinato Silvio, Un Padovano in fondo al mare, fascicolo diffuso in siti scolastici e universitari a cura dell'Assessore alla Cultura del Comune di Cadoneghe al fine di promuovere la lettura sia dell'opera di Ippolito NIEVO che di Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974.https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Un_Padovano_in_fondo_al_mare.pdf == Hyrje të ngjashme == * Rrëfimet e një italiani * Karlo Marin == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] cv1urlcdf86nolc2qsh5me351p5vm8k 2986661 2986451 2026-06-02T00:12:16Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi italiane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986661 wikitext text/x-wiki '''Ippolito Nievo''' (Padovë, 30 nëntor 1831 – Deti Tirren, 4 mars 1861) ishte një shkrimtar, patriot dhe ushtarak italian. Ndjekës i ideve të '''[[Giuseppe Mazzini|Giuseppe Mazzinit]]''', ai zhvilloi një veprimtari të dendur patriotike, duke marrë pjesë edhe në [[Ekspeditën e të Njëmijëve (Spedizione dei Mille)|'''Ekspeditën e të Njëmijëve''' (''Spedizione dei Mille'')]] dhe më pas qëndroi në Sicili me detyra administrative. Ai shkroi disa novela dhe romane, ndër të cilat '''[["Rrëfimet e një italiani"]]''' (''Le confessioni d’un italiano''), që konsiderohet një nga veprat më të rëndësishme të [[Rilindjes Kombëtare Italiane (Risorgimento Italiano).|'''Rilindjes Kombëtare Italiane''' (''Risorgimento Italiano'').]] Romani, i botuar pas vdekjes së autorit, ka përmasa të konsiderueshme; i vendosur në periudhën ndërmjet shekullit XVIII dhe Luftës së Dytë Italiane për Pavarësi, ai përmban momente me forcë të jashtëzakonshme rrëfimtare. Duke u nisur nga motive përrallore të marra nga bota e fëmijërisë, vepra kalon në rrëfimin e pjekurisë etike dhe shpirtërore të protagonistit, në sfondin e formimit të unitetit kombëtar italian. . == Biografia == '''Ippolito Nievo''' lindi në '''Padovë''' në vitin 1831, në pallatin '''[[Mocenigo Querini]]''',[1] si fëmija i parë[2] i '''Antonios''', një magjistrat, dhe '''Adele Marin''', vajza e konteshës friuliane '''[[Ippolita di Colloredo]]''' dhe e patricianit venecian [[Carlo Marin,|'''Carlo Marin''',]] mbikëqyrës financiar në '''Veronë'''. Kontët '''[[Colloredo Mels]]''' ishin pronarë të feudës së [[Monte Albanos,|'''Monte Albanos''',]] ku ndodhej '''Kështjella e Colloredos''', e vendosur në gjysmë të rrugës midis '''[[Tricesimos]]''' dhe '''[[San Danieles]]'''. Këto vende u frekuentuan shpesh nga Ippolito gjatë fëmijërisë së tij, veçanërisht pasi, në vitin 1837, babai i tij u transferua nga '''[[Soave]]''' në gjykatën e [[Udines.|'''Udines'''.]] [[Skeda:Fossato_di_Rodigo-Lapide_a_Ippolito_Nievo.jpg|parapamje|Hendeku i Rodigos, pllakë përkujtimore]] Në vitin 1841, Ippolito u regjistrua në kolegjin seminarik të Shën Anastasisë në Verona . Megjithatë duke mos e përballuar disiplinën e rreptë të institucionit, që nga viti 1843 vazhdoi ndjekjen e gjimnazint si student i jashtëm. Vetmia e tij u zbutej nga vizitat e gjyshit të tij, Karlos, një njeri i kulturuar, mik i Pindemontes dhe adhurues i letërsisë. Për shkak të largësisë së prindërve të tij Carlo u bë figura kryesore e referimit për nipin. Atij i kushtoi edhe dorëshkrimin e tij ''Poetici componimenti fatti l'anno 1846–1847'', një përmbledhje poezish të thjeshta shkollore të frymëzuara nga stili klasicist. Në vitin 1843 vdiq '''Alessandro Nievo''', vëllai i madh i Antonios dhe xhaxhai i Ippolitos. Si pasojë, Antonio, i cili tashmë zotëronte vilën familjare me tokat bujqësore në '''[[Fossato]]''', një fshat i komunës së [[Rodigos (në Provincën e Mantovës)|'''Rodigos''' (në Provincën e Mantovës)]], trashëgoi edhe pjesën e vëllait të tij dhe u bë pronari i vetëm i '''Pallatit Nievo''' në '''Mantovë''', së bashku me orenditë, koleksionet e artit dhe bibliotekën e pasur familjare. Antonio Nievo u vendos aty me familjen dhe me dy vëllezërit e tij. Pas transferimit të tij, në vitin 1847, në oborrin e Sabbionetës aty pranë. Ippolito u kthye te familja e tij në Mantua, qyteti ku gjyshi i tij Carlo Marin kishte shkuar gjithashtu për t'u vendosur dhe për të kaluar vitet e pensionit. Këtu Nievo vazhdoi studimet në ''Liceun Virgilio'', një shok i Attilio Magrit (1830-1898) i cili, i dashuruar me Orsola Ferrarin, frekuentonte shtëpinë e saj dhe gjithashtu e prezantoi atje Ippoliton, i cili takoi motrën e tij të madhe, Matildën (1830-1868), dashurinë e tij të parë <ref>Una lettera di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari, analizzata alla luce della corrispondenza tra Matilde e il fratello Luigi, da poco venuta alla luce, non corrisponde assolutamente all'idea di un ''amore letterario'' da parte di Ippolito, tanto caro alla critica. In un momento in cui Matilde è agitata per l'insorgere della malattia di suo padre, Ippolito dimostra per l'amata grande passione e straordinaria sensibilità. {{Cite web |last=Fausta Samaritani |title=Ippolito Nievo scrive a Matilde Ferrari, il 20 luglio 1850 |url=http://www.ippolitonievo.info/MatildeFerrari_lettera7luglio1850.htm}}</ref> . Në vitin 1848, Ippolito i ri, i frymëzuar nga programi demokratik i [[Giuseppe Mazzini]] dhe Carlo Cattaneo, me shumë gjasë u përfshi personalisht në kryengritjen e pasuksesshme të Mantovës. Më pas,për arsye sigurie, ai vazhdoi studimet në '''Kremonë''' së bashku me mikun e tij '''Attilio Magri.'''Një vit më vonë, duke e konsideruar të përshtatshme që ai të largohej përkohësisht nga Lombardia, familja e dërgoi në Toskanë, fillimisht në Firence dhe më pas në Pizë. Atje ai hyri në kontakt me përfaqësues të Partisë Demokratike të drejtuar nga Francesco Domenico [[Guerrazzi-t]].Edhe Toskana po përjetonte trazirat e Risorgimentos italian. Ka gjasa që Ippolito të ketë marrë pjesë në kryengritjen e Livornos më 10 maj 1849 kundër forcave austriake, të cilat kishin ndërhyrë për të mundësuar rikthimin në pushtet të Dukës së Madh [[Leopold II]], i cili ishte larguar nga Firence katër muaj më parë. Pas kthimit në Mantovë në shtator, ai vazhdoi studimet në Kremona, ku u diplomua nga shkolla e mesme në gusht të vitit 1850. Në vjeshtën e atij viti, ai u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Pavias dhe mbajti një korrespondencë të vazhdueshme me Matilde Ferrarin. 69 letrat e shkruara ndërmjet vitit 1850 dhe fillimit të vitit 1851, më shumë sesa një komunikim i sinqertë dhe spontan i një të dashuruari të largët, duket se buronin nga një nevojë e thellë për shprehje lirike dhe ishin hartuar duke pasur parasysh modelet dhe kanonet letrare të kohës. Për këtë arsye, ato konsiderohen interesante sidomos për mënyrën se si përjetimet sentimentale, herë-herë të shprehura me tone të theksuara pasioni, marrin forma me një karakter të qartë letrar, deri në atë pikë sa krijojnë një lloj romani epistolar më vete. Në to vërehen ndikime nga veprat klasike të këtij zhanri, si “Letrat e fundit të Jacopo Ortisit” të Ugo Foscolos dhe “Zhulia, ose Heloiza e Re” e Jean-Jacques Rousseau-së.[1] Në fillim të vitit 1851, marrëdhënia me Matilde Ferrarin përfundoi. Si reagim ndaj saj dhe familjes Ferrari, Ippolito shkroi romanin e shkurtër “Antiafrodisiaco per l'amor platonico” (“Antiafrodiziak për dashurinë platonike”). Në janar të vitit 1852 ai filloi të punonte si gazetar i pavarur për gazetën ''La Sferza'' të Brescias. Në fund të po ati viti ai u regjistrua në [[Universiteti i Padovës|Universitetin e Padovës]], i cili ishte rihapur nga qeveria austriake pas trazirave liberale. Gjatë kësaj periudhe, ai udhëtoi shpesh në Friuli dhe bashkëpunoi me revistën ''L'Alchimista Friulano'', ku botoi disa poezi që, të mbledhura në një vëllim, u botuan në vitin 1854 nga botuesi Vendrame i Udines. Në vitin 1855, i zhgënjyer nga situata politike në Itali, shkrimtari kaloi periudha të gjata në Colloredo di Montalbano, ku iu përkushtua në mënyrë aktive prodhimit letrar,Pikërisht gjatë kësaj kohe filloi të përvijonte idetë për atë që më vonë do të bëhej kryevepra e tij, [["Rrëfimet e një italiani"]]. Më 22 nëntor të të njëjtit vit ai u diplomua. Ai filloi të frekuentonte zyrën e noterit Francesco Tamassia, duke i bërë qejfin familjes që dëshironte që ai të merrte përsipër profesionin e noterit , por në fund ai kurrë nuk e ushtroi profesionin, mbi të gjitha për të shmangur nënshtrimin ndaj qeverisë austriake. <ref>{{Cite book |title=Dal Testo alla Storia, dalla Storia al Testo - Il Neoclassicismo e il Romanticismo |publisher=Paravia Bruno Mondadori Editori |year=2002 |isbn=88-395-3074-6 |location= |page=230}}</ref> Ndërkohë, ai vazhdoi veprimtariën e tij si publicist dhe u angazhuanë gazetari militante në Milano, duke bashkëpunuar me të përjavshmen ''Il Caffè'' . Në vitin 1856, për shkak të tregimit të titulluar ''"L'avvocatino" (Avokati i Vogël)'', të botuar në gazetën milaneze ''Il Panorama universale'', ai u akuzua për fyerje të rojeve perandorake austriake dhe u përball me një proces gjyqësor, në të cilin zgjodhi të mbrohej vetë. Kjo ishte mundësia për të kaluar periudha të gjata në Milano, ku ai pati mundësinë të merrte pjesë në debatet stimuluese letrare dhe politike që po zhvilloheshin dhe të vlerësonte klimën e gjallë kulturore të atij qyteti. Ippolito Nievo filloi një lidhje me Bice Melzi d'Eril, gruan e kushëririt të tij Carlo Gobio,ai qëndroi i afërt me të deri në vdekjen e tij, duke i shkruar letra të shumta gjatë gjithë periudhës së bëmave të Garibaldit. [[Skeda:Ippolito_nievo.jpg|parapamje|Ippolito Nievo me uniformën e një oficeri garibaldian]] Midis viteve 1857 dhe 1858, Nievo, pasi u kthye në Colloredo, iu përkushtua intensivisht shkrimit të romanit të tij me të rëndësishëm, ''Le confessioni d'un italiano'', i cili u botua pas vdekjes në vitin 1867 nga botuesi Le Monnier me titullin e ndryshuar ''Le confessioni di un ottogenario ("Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari")''. Ngjarjet e viteve 1859 dhe 1860 intensifikuan veprimtarinë e tij gazetareske dhe nxitën dy esetë e tij të para politike, broshurën ''Venecia dhe Liria e Italisë'', e frymëzuar nga përpjekja e dështuar për çlirimin e qytetit dhe e botuar në korrik 1859, si dhe ''Fragmentin mbi Revolucionin Kombëtar'' . Ai gjithashtu iu përkushtua shkrimit të një romani të ri, ''Peshkatari i Shpirtrave'', i cili mbeti ipapërfunduar. Në vitin 1859 ai u regjistrua si vullnetar midis Gjuetarëve Alpinë të [[Xhuzepe Garibaldi|Giuseppe Garibaldit]], gjatë luftës së dytë të pavarësisë . === Ekspedita e Mijëve dhe Vdekjes === Vitin pasardhës ai mori pjesë në [[Ekspedita e Të Njëmijëve|Ekspeditën e Mijërave]] (numri 690 në listën e Mijërave ). Rreth të njëjtës kohë, vëllezërit e tij Karlo dhe Alessandro vendosën gjithashtu të regjistroheshin, por në ushtrinë e rregullt sardenjane. Duke u bashkuar me vullnetarët e Garibaldit më 5 maj [[1860]], Nievo u nis nga Quarto në bordin e anijes ''Lombardo'' së bashku me Nino Bixio dhe Cesare Abba, dhe zbarkoi në Marsala. Pasi u dallua në betejën e Calatafimi dhe në Palermo, ai arriti gradën e [[Koloneli|kolonelit]] dhe u emërua "Intendant i Klasit të Parë" i ekspeditës, me detyra administrative, duke u bërë zëvendës i Giovanni Acerbi -t. Ai ishte gjithashtu një kronist i kujdesshëm i ekspeditës, autor i ''Ditari i ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' dhe i ''Letrave të Garibaldit''. Gjatë diktaturës së Garibaldit, ai shërbeu si zëvendës-intendant i përgjithshëm i Ushtrisë Jugore në Siçili.[1] <ref>{{Cite web |title=L'esercito meridionale |url=http://pti.regione.sicilia.it/portal/page/portal/PIR_PORTALE/PIR_150ANNI/PIR_150ANNISITO/PIR_Schede/PIR_Vincitori/PIR_Lesercitomeridionale/PIR_Esercitomeridionale}}</ref> [[Skeda:Inaugurazione_del_busto_dedicato_ad_Ippolito_Nievo_-_Mantova_5.3.1911.jpg|parapamje|Përurimi i monumentit të Ippolito Nievo-s, [[Mantova]], 5 mars 1911, vepër e skulptorit Carlo Cerati]] Me pushtimin e [[Mbretërisë së Dy Siçilive,]] koloneli i ri, pasi mori përsipër detyrën e kthimit nga Siçilia të dokumenteve administrative mbi shpenzimet e kryera gjatë ekspeditës, u nis së bashku me kapitenët Maiolini dhe Salviati dhe nëpunësin Fontana në avulloren ''Ercole''. Në të njëjtën anije ndodhej edhe Pietro Nullo, vëllai më i vogël i [[Francesco Nullo-s]], gjithashtu vullnetar garibaldian, por me detyra të ndryshme nga Nievo dhe bashkëpunëtorët e tij. Natën midis 4 dhe 5 marsit [[1861]], gjatë lundrimit nga Palermo drejt Napolit, avullorja ''Ercole'' u mbyt dhe të gjithë personat në bord humbën jetën. As rrënojat dhe as trupat nuk u gjetën ndonjëherë në det.[1 Rrethanat e mbytjes së anijes u hetuan një shekull më vonë nga pasardhësi i tij, [[Stanislao Nievo,]] i cili shkroi edhe një roman mbi këtë ngjarje. Ai ngriti hipotezën se mbytja mund të ketë qenë pasojë e një sulmi, motivi i të cilit mund të lidhej me dëshirën për të fshehur rolin e financimeve ndërkombëtare, veçanërisht atyre nga [[Mbretëria e Bashkuar,]] në mbështetje të Ekspeditës së të Mijërave Në [[1915|vitin 1915]] u lëshua në det shkatërruesi Nievo, i emëruar në nder të tij. Ndër të tjera, shkolla e mesme shkencore më e vjetër në Padova i është kushtuar Nievos. == Aktiviteti letrar == [[Skeda:Donatori_Biblioteca_Teresiana,_Mantova.jpg|parapamje|Ippolito Nievo midis donatorëve të Bibliotekës Teresiana të [[Mantova|Mantovës]] .]] === Fillimet === ''Antiafrodiziak për Dashurinë Platonike'', i lënë në dorëshkrim, u botua për herë të parë në vitin 1956. Në këtë vepër, Matilda e quajtur - ''Morosina'' në roman - nuk paraqitet më si "shpirti i pastër", apo si "pasqyra e imazheve më të dëlira, e mendimeve më engjëllore dhe të ëmbla" e letrave, por një vajzë e mërzitshme që qeshte shumë e fliste pak "sepse është shumë më e lehtë me buzë të bësh grimasa sesa të bësh fjalime të bukura",ajo paraqitet si një figure hipokrite që "fshihte nën maskën e virgjëreshës së dashur ato instinkte frikacake, të cilat Tartufi i Molierit i fshihte nën veshjen e Jezuitit". Ndërkohë Ippolito është djali naiv që e lejoi veten të "mashtrohej nga djalli i mirë, duke pagëzuar për dashuri qiellore dhe hyjnore, një dëshirë dhe tërheqje të papërmbajtshme për një burrë". Përfundimi i veprës mbështet idenë e një “dashurie pa abstraksion”, pa u shqetësuar për “simetrinë e ballit”. Megjithatë, romani ruan një freski dhe lehtësi narrative në devijimet e shpeshta të rrëfimit, që kujtojnë disi stilin e Sterne-s, si dhe një interes të veçantë për personazhet dytësorë, të vizatuar me “një shije të këndshme karikaturale që duket se i paraprin rezultateve më të pjekura të portretizimit nievian”. . Romani ka një strukturë teatrale: prandaj nuk është rastësi që në të njëjtin vit Ippolito shkroi edhe komedinë ''Emanuele'' kushtuar mikut dhe bashkëstudentit të tij Emanuele Ottolenghi,e cila nuk u vu kurrë në skenë, dhe Questi ''Versi'', të cilat mbetën të pavërejtura nga publiku.Këto të fundit u shkruan në imitim të Giuseppe Giusti-t, prej të cilit ai mori metrikën dhe gjuhën që lëvizte nga ajo popullore drejt asaj letrare, dhe ishin të drejtuara kundër akademizmit klasicist dhe sentimentalizmit romantik. Këto kritika u vlerësuan në një recension të botuar në ''Il Crepuscolo'', revistë e drejtuar nga kritiku i njohur Carlo Tenca . Por nëse me vëllimin e parë të ''Versi-ve'' Nievo donte të paraqiste një angazhim civil të drejtpërdrejtë dhe popullor dhe të hidhte poshtë motivet arkadiane dhe lirike, në vëllimin e dytë të botuar vitin pasardhës ai ruan temat e angazhimit civil, por i përpunon ato me një ton më të përmbajtur dhe reflektiv, të fisnikëruar nga referencat ndaj poetëve të mëdhenj si Dante Alighieri, Giuseppe Parini, Ugo Foscolo dhe Giacomo Leopardi. === Poetika: "Studime mbi poezinë popullore dhe qytetare" === Më 6 prill 1854, drama e tij e vetme ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' u shfaq në Padova nga trupa Dondini, por pa sukses.Më pas u botua eseja ''Studii sulla poesia popolare e civile massimissimante in Italia'', e cila më parë ishte publikuar në gjashtë pjesë në "L'Alchimista Friulano" nga 9 korriku deri më 15 gusht [[1854|1854.]] Në këtë ese, e cila ishte pothuajse një përmbledhje e imët e polemikës së tij kundër letërsisë aktuale, Nievo gjurmoi një panoramë të gjerë historike që shkonte nga origjina e letërsisë romantike deri në ditët e sotme. Ajo që ai kërkonte në letërsinë romantike ishte një letërsi e re që, duke filluar nga respekti për traditën dhe duke iu referuar Dante Alighierit, të rikthehej pas nëpër shekuj për t'u mbështetur në mësimet e forta morale të Vittorio Alfierit dhe Giuseppe Parinit, pjesërisht nga Foscolo deri te Alessandro Manzoni. Eseja përmbyllet me një lavdërim për Giustin, duke e lavdëruar atë jo vetëm për vlerat morale që kishte shprehur poezia e tij, por edhe për gjuhën e tij të fuqishme dhe të folur mirë. Akoma më i zbutur do të jetë ndikimi i Giustit në koleksionet e mëposhtme: "Le Lucciole. Canzoniere (1855-1857) ", botuar në Milano nga botuesi Redaelli në [[1858]] dhe ''Gli Amori Garibaldini'', botuar në Milano nga botuesi Agnelli në 1860. === ''Tregimtar fshatar dhe histori të tjera'' === Kur Nievo iu përkushtua veprimtarisë si rrëfimtar, ai e bëri këtë duke u frymëzuar nga jeta rurale dhe mori si modele letrare tregimet e shkurtra të Giulio Carcano-s, Caterina Percoto-s, Francesco Dall'Ongaro-s, si dhe ''romanet “kampetres'' ” veçanërisht ato të përfshira në veprën Berry të [[Zhorzh Sand|George Sand]] . Tregimet e shkurtra, gjithsej shtatë, u shkruan midis viteve 1855 dhe 1856, u botuan në gazeta. Ato ishin të gatshme për t’u mbledhur në një vëllim me titullin ''Novelle campagnuole'', siç i shkroi Nievo kushëririt të tij Carlo Gobio më 14 mars 1857.Tregimet e shkurtra në fakt mbetën të pabotuara si vëllim dhe u botuan vetëm në vitin 1956 në Torino nga Giulio Einaudi, me titullin ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'' . ==== ''Familja jonë e vendit'' ==== ''Familja jonë fshatare'' u shfaq në ''La Lucciola'' të Mantovës nga maji deri në dhjetor 1855 dhe ndoshta ishte menduar të ishte hyrja në Novelliere. Kjo mund të nxirret nga toni bisedor, pothuajse i nënkuptuar në rrëfimin e shkurtër dhe që synonte kryesisht të prezantonte shoqërinë fshatare të zonës së Mantovës së Sipërme perpara borgjezisë si nje shembull i vështirësive dhe kushteve të jetës së të gjitha popullatave bujqësore në Italinë veriore gjatë atyre dekadave. ==== ''Shenjti i Arrës'' ==== ''Shenjti i Arrës'' u botua në shtator të vitit 1855 në ''Caffè'' di Milano dhe zhvillohet në Friuli, konkretisht në zonën kodrinore në veri të Udines, të cilën autori e njihte mirë falë qëndrimeve të tij të gjata në Colloredo di Montalbano. Historia, mjaft e ngarkuar emocionalisht , kulmon në një finale moralizuese. [[E mira]] triumfon mbi të keqen, por bëhet edhe një pretekst për një përshkrim të vërtetë dhe pasionant të zakoneve të fshatit, duke na ofruar kështu një copëz të [[Shoqëria|historisë shoqërore]] të asaj periudhe. ==== ''Miliona e fshatarit'' ==== ''“Milioni i lëruesit”'' botohej pothuajse çdo javë që nga pranvera e vitit 1856 nga gazeta mantuaneze ''“La lucciola”.'' ==== ''Gruaja e Çmendur e Segrinos'' ==== ''"Gruaja e Çmendur e Segrinos"'' u shkrua në dhjetor të vitit 1855 dhe mbeti e pabotuar deri në vitin 1860. Është një histori dramatike e vendosur në brigjet e liqenit Segrino, pranë Canzos, një qytet turistik në zonën e Brianzës së Epërme që kishte tërhequr imagjinatën e autores. Historia fillon me një ton rural, duke përfunduar gradualisht me një fund të lumtur me karakter borgjez. Tregimi i shkurtër ''Il Varmo'' u botua ''në Annotatore Friulano'' nga marsi deri në maj 1856. Në këtë vepër, Nievo, me një koherencë më të madhe se në tregimet e tij të mëparshme, ndjek rrëfimin duke ndjekur personazhet që nga lindja deri në pjekuri. Reflektimet e thella mbi jetën e tyre nxjerrin në pah marrëdhënien midis personazheve dhe fateve të tyre. Kritikët që janë përqendruar në këtë tregim të shkurtër më shumë sesa në të tjerat kanë identifikuar në të bërthamën fillestare të idilit të përshkruar midis Carlinos dhe Pisanës, fëmijëve, në kapitujt e parë të ''Rrëfimeve të një Italiani'' . === Cikli i fermerit Carlone === Tre historitë e fundit i përkasin një cikli të vetëm, atij të fermerit Carlone, dhe rrëfejne tre histori të ndryshme që ndodhën gjatë një vigjiljeje në një stallë në Fossato. Seria përfshin ''"Milioni i Bifolkos",'' botuar nga prilli deri në qershor 1856 në La Lucciola; ''"Avokatin e Vogël"'', botuar në Panorama Universale të Milanos, gjithashtu nga prilli deri në qershor 1856; ''dhe "Viola e San Sebastianos",'' botuar po në të njëjtin vit si vazhdim i "Bifolkos", gjithashtu në Panorama Universale. Të vendosura në zonën e Mantovës, këto tregime të shkurtra kthehen, pa asnjë arsye të qartë, në kodrat dhe fushat e Friulit. Përmes fjalëve të bujkut të Mantovës, Carlo Peschierotti, ato pikturojnë një pamje të një jete "shembullore" të jetuar përmes vështirësive, shpresës dhe dorëzimit, madje edhe përballë fatkeqësive. ==== ''Konti Pecoraio'' ==== ''Konti Pecoraio'' është një roman me temë fshatare që,sipas synimeve të autorit, kishte për qëllim të ishte një burim leximi për fshatarët e thjeshtë gjatë muajve të vjeshtës së mërzitshme pas sezonit të vjeljes dhe mbjelljes së rrushit, kur netët zgjaten dhe vjen moti i parë i ftohtë. Prandaj, ishte një përpjekje për të nisur një letërsi vërtet popullore, siç dëshironte Nievo. Por, ndërsa qëllimet ishin të larta, romani, për shkak të historisë së tij plot lot, bëhet pothuajse thjesht një përshkrim i jetës së mjerueshme të fshatarëve. Megjithatë, ata duken qartë të shtypur nga [[Feudalizmi|fisnikëria e vogël dhe e prapambetur feudale, ende]] e mbrojtur nga Austria. ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Një histori e shekullit të kaluar'' ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Historia e Shekullit të Kaluar'' është një roman historik i shkruar paralelisht me Kontin Pecoraio dhe tregimet fshatare. Ai u nis në pranverën e vitit 1855 dhe u përfundua në gusht të po atij viti. Vepra u botua në Milano në vitin 1856. Ngjarjet zhvillohen në Venecia midis viteve 1749 dhe 1768 dhe trajtojnë rënien e ketij shteti dhe shpërbërjen e aristokracisë së tij sunduese. Kjo tragjedi ishte perjetuar edhe nga familja e nënës së Nievos dhe mbeti e gjallë në zemrat e venedikasve dhe të banoreve Venetos të paktën deri në vitin 1848, kur Republika e San Marcos u rivendos përkohësisht në vitin 1859.{{Blockquote|Al povero giurisdicente, che coll'acume della paura intendeva meravigliosamente tutti questi discorsi, i sudori freddi venivano giù per le tempie, come gli sgoccioli d'una torcia in un giorno di processione. Il dover rispondere, il non voler dire né sì né no, era tal tormento per lui che avrebbe preferito di cedere tutti i suoi diritti giurisdizionali per esserne liberato|Ippolito Nievo, ''Le confessioni di un italiano''}}{{Div col}} * ''Il crepuscolo. Strofe per le fauste nozze Cantoni-De-Moll'', Mantova, Virgiliani di L. Caranenti, 1852. * ''Versi'', Udine, Vendrame, 1854; 1855. * ''Studii sopra la poesia popolare e civile massimamente in Italia'', Udine, Vendrame, 1854. * ''Angelo di bontà. Storia del secolo passato'', Milano, Oliva, 1856. * ''All'amico Attilio Magri nella vigilia delle sue nozze con Luigia Cremonesi'', Mantova, Agazzi, 1857. * ''Il conte pecorajo. Storia del nostro secolo'', Milano, Vallardi, 1857. * ''Le lucciole. Canzoniere'', Milano, Redaelli, 1858. * ''Gli amori garibaldini'', Milano, Agnelli, 1860. * ''Il barone di Nicastro. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''La pazza del Segrino. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''Le confessioni di un ottuagenario'', Firenze, Le Monnier, 1867; Milano, Treves, 1899. * ''Poesie'', Firenze, Le Monnier, 1883. * ''Otto Lettere di Ippolito Nievo'', Pisa, Nistri e C., 1891. * ''Canti del Friuli'', Udine, D. Del Bianco, 1912. * ''I Capuani. Tragedia'', Lanciano, Carabba, 1914. * ''Le invasioni moderne. Commedia inedita in 3 atti'', Fermo, Stab. Cooperativo Tipografico, 1933. * ''Poesie inedite di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Milano, Off. graf. lombarda, 1933. * ''Scritti vari. La nostra famiglia di campagna, Il milione del bifolco, Le maghe di Grado'', Milano, Sonzogno, 1941. * ''Il Varmo'', Padova, APE, 1945. * ''Lettere di Ippolito Nievo ad Arnaldo Fusinato'', Udine, A. Pellegrini, 1946. * ''Opere'', Milano-Napoli, Ricciardi, 1952. * ''Antiafrodisiaco per l'amor platonico'', Firenze, Le Monnier, 1956. * ''Novelle campagnuole'', Milano, A. Mondadori, 1956. * ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Frammenti'', Udine, Del Bianco, 1958. * ''Disegni'', Udine, Doretti, 1961. * ''Lettere garibaldine'', Torino, Einaudi, 1961. * ''Quaderno di traduzioni'', Torino, Einaudi, 1964. * ''Scritti politici e storici'', Bologna, Cappelli, 1965. * ''Poesie'', a cura di Marcella Gorra, Milano, Mondadori, 1970. * ''Le lettere di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Roma, Biblioteca dell'Argileto, 1977. * ''Scritti giornalistici alle lettrici'', Lanciano, Carabba, 2008. * ''Il Conte Pecorajo. Storia del nostro secolo'', a cura di Simone Casini, Venezia, Marsilio, 2010. ISBN 978-88-317-9993-5 * ''Scritti politici e d'attualità'', a cura di Attilio Motta, Venezia, Marsilio, 2015. ISBN 978-88-317-2272-8 {{Div col end}}{{Onorificenze|immagine=1000diMarsala.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|motivazione=''Ai prodi cui fu duce Garibaldi''|luogo=Palermo, 21 giugno 1860}}Ai prodi cui fu duce Garibaldi (Ai ishte ai që u bë udhëheqësi i Garibaldit) - Palermo,21 giugno 1860 <references /> {{Sisterlinks}}Romani ''Le confessioni d'un italiano'' (Rrëfimet e një italiani) u shkrua midis fundit të vitit 1857 dhe gushtit 1858. Nievo nuk e botoi atë, si pershkak se nuk kishte gjetur një botues të gatshëm, ashtu edhe sepse ishte angazhuar intensivisht me veprimtarinë në shërbim të Garibaldit. Romani u botua në vitin 1867, pas vdekjes së autorit, i përgatitur për botim nga Erminia Fuà Fusinato, gruaja e Arnaldo Fusinato, një mik i Nievos, Botimi u shoqërua me disa ndërhyrje redaktoriale dhe korrigjuese, dhe me titullin ''(të zgjedhur nga Redaktori)'' ''Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari duke u larguar nga forma origjinale e dorëshkrimit.'' === Shkrime mbi ndërhyrjen politike dhe historike === Midis shkrimeve të tij politike dhe historike, vlen të përmenden ''Venediku dhe Liria e Italisë'', botuar në mënyrë anonime në Milano nga Agnelli në 1859; ''Ditari i Ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' ; ''Raporti Administrativ i Ekspeditës së Parë në Siçili'' ; si dhe i ashtuquajturi ''[[Frammento sulla rivoluzione nazionale|Fragment mbi Revolucionin Kombëtar,]]'' data e hartimit të të cilit mbetet ende e pasigurt (pak para Ekspeditës së Mijëve, pasi nuk ka asnjë referencë për Mijën në tekst). Ky Fragment përfaqëson përmbledhjen përfundimtare të reflektimeve të Nievos mbi veprimtarinë e tij të shkurtër, por intensive politike. ''Fragmenti'' mbeti i pabotuar për një kohë të gjatë dhe u botua më vonë nga Riccardo Bacchelli. === ''Historia filozofike e shekujve të ardhshëm'' === Me novelën e tij të vitit 1860, ''"Historia Filozofike e Shekujve të Ardhshëm'' ", Nievo konsiderohet me të drejtë një nga pararendësit e hershëm të [[Shkenca fiktive|shkencës fantastiko-shkencore]] italiane. Në këtë vepër të veçantë dhe pak të njohur, ai skicon historinë e ardhshme të Italisë, një lloj fantazie politike që shtrihet nga viti 1860 deri në vitin 2222. Gjatë kësaj periudhe kohore, Nievo përshkruan kalime të mëdha historike dhe ndryshime epokale, duke ndërtuar një rrëfim që ndërthur imagjinatën me reflektimin politik dhe shoqëror mbi fatin e kombit italian në të ardhmen. * Nga Paqja e Zyrihut te Paqja e Lubjanës * Nga Paqja e Lubjanës te Federata e Varshavës (1960) * Nga Federata e Varshavës te Revolucioni Fshatar (2030) * Krijimi dhe shumimi i homunkuleve (2066-2140) * Nga viti 2180 deri në vitin 2222, ose periudha e apatisë Periudhat korrespondojnë me kapitujt dhe mbyllen nga një Epilog. === Shkrime të tjera === Nievo shkroi edhe tekste teatrale, të botuara në kohë të mëvonshme. , ndër të cilat tragjeditë ''I Capuani'', ''Spartaco'' dhe komedia ''I Beffeggiatori'' meritojnë vëmendje të veçantë. Gjithashtu '','' për t’u përmendur janë dhe dy dramat e tij të rinisë, njëra e vitit 1852 dhe ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' e vitit 1854 .Këto vepra teatrale mbeten të rëndësishme, pasi janë të vlefshme për rindërtimin e zhvillimit biografik dhe intelektual të autorit, i cili u nda nga jeta në një moshë shumë të re. == Vepra == == Shënime == == Bibliografia == * Giuseppe Rovani, ''Angelo di bontà'' (recensione), in ''Gazzetta ufficiale'', 4 settembre 1857. * Enrico Panzacchi, ''I versi di Ippolito Nievo'', in ''Fanfulla della domenica'', 26 agosto 1883. * Ugo Fleres, ''Le confessioni di un ottuagenario'', in ''Nuova Antologia'', 16 novembre 1896. * Dino Mantovani, ''Il poeta soldato. Ippolito Nievo (1831-1861)'', Milano, Treves, 1900. * Giulio Salvadori, ''Ippolito Nievo'', in ''Arte e vita'', gennaio 1921. * Michelangelo Filograsso, ''L'umorismo di Ippolito Nievo'', Pisa, Mariotti, 1923. * Silvio Benco, ''Ippolito Nievo'', in ''Pegaso'', dicembre 1929. * Egidio Bellorini, ''L'opera letteraria di Ippolito Nievo'', in ''Annali dell'istruzione media'', Roma, 1931. * Attilio Momigliano, ''Le Confessioni di un ottuagenazio'', in ''Studi di poesia'', Bari, Laterza, 1938. * Luigi Russo, ''Ippolito Nievo'', in ''Ritratti e disegni storici'', seconda serie, Bari, Laterza, 1946. * Francesco Flora, ''Narratori dell'età romantica - Nievo'', in ''Storia della letteratura italiana'', volume terzo, Milano, Mondadori, 1942. * Mario Marcazzan, ''Ippolito Nievo e Le Confessioni'', Milano, Principato, 1942. * Emilio Cecchi, Prefazione alle ''Confessioni di un Italiano'', Torino, Einaudi, 1942. * Mario Fubini, ''Il Varmo di Ippolito Nievo'', in ''La Fiera letteraria'', 23 maggio 1946. * Ferruccio Ulivi, ''Il romanticismo di Ippolito Nievo'', Roma, A.V.E., 1947. * C. Bozzetti, ''La poetica tragica del Nievo'', in ''Studia Ghisleriana'', Milano, Bocca, 1950. * Ferruccio Ulivi, ''Lettere del Nievo'', in ''Il Popolo'', 2 giugno 1950. * Franco Della Peruta, ''Ippolito Nievo e il problema dei contadini'', in ''Rinascita'', Roma, 1952. * Ferruccio Ulivi, ''Nievo realista romantico'', in ''Paragone'', agosto 1956. * Sergio Romagnoli. ''Il ritorno di Ippolito Nievo'', in ''Itinerari'', ottobre 1956. * Gaetano Mariani, ''Nievo e il mondo senza storia'', in ''Letteratura'', novembre-dicembre 1956. * Giuseppe Iadanza, ''Una vetta dell'arte narrativa: La Pisana'', in ''Nostro Tempo'', 119, ottobre 1962. * Armando Balduino, ''Aspetti e tendenze del Nievo Poeta'', Firenze, Sansoni, 1962. * Franco Mollia, ''Ippolito Nievo'', Firenze, La Nuova Italia, 1968. * Marcella Gorra, ''Nievo fra noi'', Firenze, La Nuova Italia, 1970. * Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974. * Ferruccio Ulivi, ''Ippolito Nievo'', in ''Letteratura italiana - I Contemporanei'', volume quarto, Milano, Marzorati, 1974. * Arnaldo Di Benedetto, ''Letteratura italiana Laterza'', XLIX, ''Nievo e la letteratura campagnola'', Roma-Bari, Laterza, 1975. * Pier Vincenzo Mengaldo, ''L'epistolario di Nievo. Un'analisi linguistica'', Bologna, Il mulino, 1987. ISBN 88-15-01432-2. * Lucio Zinna, ''Come un sogno incredibile. Ipotesi sul caso Nievo,'' Pisa'','' Editore Giardini, 1980, Collana Biblioteca dell'ussero * Giovanni Cappello, ''Invito alla lettura di Ippolito Nievo'', Milano, Mursia, 1988. * Iginio De Luca, ''Tre poeti traduttori. Monti, Nievo, Ungaretti'', Firenze, Olschki, 1988. * Maryse Jeuland-Meynaud, Premesse europeistiche nelle opere di Ippolito Nievo, in Europei allo specchio - per una cultura di pace, "Quaderni di humanitas", Morcelliana, Brescia 1989, pp.&nbsp;18–42; e, in AA.VV., L'ottimismo della conchiglia. Il pensiero e l'opera di Giuditta Podestà fra comparatismo e europeismo, a cura di Giuseppe Leone, FrancoAngeli, Milano 2011, pp.138-140. * Armando Balduino (a cura di), ''Storia Letteraria d'Italia'', X, ''L'Ottocento'', 3 voll., Padova-Milano, Piccin-Vallardi, 1990-1997. * Marinella Colummi Camerino, ''Introduzione a Nievo'', Roma-Bari, Laterza, 1991. ISBN 88-420-3763-X. * Marcella Gorra, ''Ritratto di Nievo'', Scandicci, La nuova Italia, 1991. ISBN 88-221-0937-6. * Domenico De Stefano, ''Gli studi su Ippolito Nievo in Friuli negli ultimi trent'anni. Un capitolo fondamentale della storia della critica nieviana'', Padova, CLEUP, 1996. * Fausta Samaritani (a cura di), ''Ippolito Nievo, i giorni sommersi'', Venezia, Marsilio, 1996. ISBN 88-317-6576-0. * Arnaldo Di Benedetto, ''Ippolito Nievo e altro Ottocento'', Napoli, Liguori, 1996. * ''Ippolito Nievo e il Mantovano''. Atti del Convegno nazionale, Venezia, Marsilio, 2001, pp.&nbsp;553. ISBN 88-317-7756-4. * Ugo M. Olivieri, ''L'idillio interrotto. Forma-romanzo e generi intercalari in Ippolito Nievo'', Milano, FrancoAngeli, 2002. ISBN 88-464-3444-7. * Patrizia Zambon, ''Il filo del racconto. Studi di letteratura in prosa dell'Otto/Novecento'', Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2004. ISBN 88-7694-739-6. * Arnaldo Di Benedetto, ''Una lingua non mimetica (sulle "Confessioni d'un Italiano" d'Ippolito Nievo)'', in "Giornale storico della letteratura italiana", CLXXXII (2005), pp.&nbsp;180–91. * Daniela Mazzon e Rosa Torrisi, ''Ippolito Nievo. La biografia di un italiano'', Treviso, Edizioni Anordest, 2010. ISBN 978-88-96742-29-7. * Cecchinato Silvio, Un Padovano in fondo al mare, fascicolo diffuso in siti scolastici e universitari a cura dell'Assessore alla Cultura del Comune di Cadoneghe al fine di promuovere la lettura sia dell'opera di Ippolito NIEVO che di Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974.https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Un_Padovano_in_fondo_al_mare.pdf == Hyrje të ngjashme == * Rrëfimet e një italiani * Karlo Marin == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Biografi italiane]] o8641v6dio188hkvqtze2fhvrggmqvc 2986668 2986661 2026-06-02T00:15:45Z Leutrim.P 113691 2986668 wikitext text/x-wiki '''Ippolito Nievo''' (Padovë, 30 nëntor 1831 – Deti Tirren, 4 mars 1861) ishte një shkrimtar, patriot dhe ushtarak italian. Ndjekës i ideve të '''[[Giuseppe Mazzini|Giuseppe Mazzinit]]''', ai zhvilloi një veprimtari të dendur patriotike, duke marrë pjesë edhe në [[Ekspeditën e të Njëmijëve (Spedizione dei Mille)|'''Ekspeditën e të Njëmijëve''' (''Spedizione dei Mille'')]] dhe më pas qëndroi në Sicili me detyra administrative. Ai shkroi disa novela dhe romane, ndër të cilat '''[["Rrëfimet e një italiani"]]''' (''Le confessioni d’un italiano''), që konsiderohet një nga veprat më të rëndësishme të [[Rilindjes Kombëtare Italiane (Risorgimento Italiano).|'''Rilindjes Kombëtare Italiane''' (''Risorgimento Italiano'').]] Romani, i botuar pas vdekjes së autorit, ka përmasa të konsiderueshme; i vendosur në periudhën ndërmjet shekullit XVIII dhe Luftës së Dytë Italiane për Pavarësi, ai përmban momente me forcë të jashtëzakonshme rrëfimtare. Duke u nisur nga motive përrallore të marra nga bota e fëmijërisë, vepra kalon në rrëfimin e pjekurisë etike dhe shpirtërore të protagonistit, në sfondin e formimit të unitetit kombëtar italian. == Biografia == '''Ippolito Nievo''' lindi në '''Padovë''' në vitin 1831, në pallatin '''[[Mocenigo Querini]]''',[1] si fëmija i parë[2] i '''Antonios''', një magjistrat, dhe '''Adele Marin''', vajza e konteshës friuliane '''[[Ippolita di Colloredo]]''' dhe e patricianit venecian [[Carlo Marin,|'''Carlo Marin''',]] mbikëqyrës financiar në '''Veronë'''. Kontët '''[[Colloredo Mels]]''' ishin pronarë të feudës së [[Monte Albanos,|'''Monte Albanos''',]] ku ndodhej '''Kështjella e Colloredos''', e vendosur në gjysmë të rrugës midis '''[[Tricesimos]]''' dhe '''[[San Danieles]]'''. Këto vende u frekuentuan shpesh nga Ippolito gjatë fëmijërisë së tij, veçanërisht pasi, në vitin 1837, babai i tij u transferua nga '''[[Soave]]''' në gjykatën e [[Udines.|'''Udines'''.]] [[Skeda:Fossato_di_Rodigo-Lapide_a_Ippolito_Nievo.jpg|parapamje|Hendeku i Rodigos, pllakë përkujtimore]] Në vitin 1841, Ippolito u regjistrua në kolegjin seminarik të Shën Anastasisë në Verona . Megjithatë duke mos e përballuar disiplinën e rreptë të institucionit, që nga viti 1843 vazhdoi ndjekjen e gjimnazint si student i jashtëm. Vetmia e tij u zbutej nga vizitat e gjyshit të tij, Karlos, një njeri i kulturuar, mik i Pindemontes dhe adhurues i letërsisë. Për shkak të largësisë së prindërve të tij Carlo u bë figura kryesore e referimit për nipin. Atij i kushtoi edhe dorëshkrimin e tij ''Poetici componimenti fatti l'anno 1846–1847'', një përmbledhje poezish të thjeshta shkollore të frymëzuara nga stili klasicist. Në vitin 1843 vdiq '''Alessandro Nievo''', vëllai i madh i Antonios dhe xhaxhai i Ippolitos. Si pasojë, Antonio, i cili tashmë zotëronte vilën familjare me tokat bujqësore në '''[[Fossato]]''', një fshat i komunës së [[Rodigos (në Provincën e Mantovës)|'''Rodigos''' (në Provincën e Mantovës)]], trashëgoi edhe pjesën e vëllait të tij dhe u bë pronari i vetëm i '''Pallatit Nievo''' në '''Mantovë''', së bashku me orenditë, koleksionet e artit dhe bibliotekën e pasur familjare. Antonio Nievo u vendos aty me familjen dhe me dy vëllezërit e tij. Pas transferimit të tij, në vitin 1847, në oborrin e Sabbionetës aty pranë. Ippolito u kthye te familja e tij në Mantua, qyteti ku gjyshi i tij Carlo Marin kishte shkuar gjithashtu për t'u vendosur dhe për të kaluar vitet e pensionit. Këtu Nievo vazhdoi studimet në ''Liceun Virgilio'', një shok i Attilio Magrit (1830-1898) i cili, i dashuruar me Orsola Ferrarin, frekuentonte shtëpinë e saj dhe gjithashtu e prezantoi atje Ippoliton, i cili takoi motrën e tij të madhe, Matildën (1830-1868), dashurinë e tij të parë <ref>Una lettera di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari, analizzata alla luce della corrispondenza tra Matilde e il fratello Luigi, da poco venuta alla luce, non corrisponde assolutamente all'idea di un ''amore letterario'' da parte di Ippolito, tanto caro alla critica. In un momento in cui Matilde è agitata per l'insorgere della malattia di suo padre, Ippolito dimostra per l'amata grande passione e straordinaria sensibilità. {{Cite web |last=Fausta Samaritani |title=Ippolito Nievo scrive a Matilde Ferrari, il 20 luglio 1850 |url=http://www.ippolitonievo.info/MatildeFerrari_lettera7luglio1850.htm}}</ref> . Në vitin 1848, Ippolito i ri, i frymëzuar nga programi demokratik i [[Giuseppe Mazzini]] dhe Carlo Cattaneo, me shumë gjasë u përfshi personalisht në kryengritjen e pasuksesshme të Mantovës. Më pas,për arsye sigurie, ai vazhdoi studimet në '''Kremonë''' së bashku me mikun e tij '''Attilio Magri.'''Një vit më vonë, duke e konsideruar të përshtatshme që ai të largohej përkohësisht nga Lombardia, familja e dërgoi në Toskanë, fillimisht në Firence dhe më pas në Pizë. Atje ai hyri në kontakt me përfaqësues të Partisë Demokratike të drejtuar nga Francesco Domenico [[Guerrazzi-t]].Edhe Toskana po përjetonte trazirat e Risorgimentos italian. Ka gjasa që Ippolito të ketë marrë pjesë në kryengritjen e Livornos më 10 maj 1849 kundër forcave austriake, të cilat kishin ndërhyrë për të mundësuar rikthimin në pushtet të Dukës së Madh [[Leopold II]], i cili ishte larguar nga Firence katër muaj më parë. Pas kthimit në Mantovë në shtator, ai vazhdoi studimet në Kremona, ku u diplomua nga shkolla e mesme në gusht të vitit 1850. Në vjeshtën e atij viti, ai u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Pavias dhe mbajti një korrespondencë të vazhdueshme me Matilde Ferrarin. 69 letrat e shkruara ndërmjet vitit 1850 dhe fillimit të vitit 1851, më shumë sesa një komunikim i sinqertë dhe spontan i një të dashuruari të largët, duket se buronin nga një nevojë e thellë për shprehje lirike dhe ishin hartuar duke pasur parasysh modelet dhe kanonet letrare të kohës. Për këtë arsye, ato konsiderohen interesante sidomos për mënyrën se si përjetimet sentimentale, herë-herë të shprehura me tone të theksuara pasioni, marrin forma me një karakter të qartë letrar, deri në atë pikë sa krijojnë një lloj romani epistolar më vete. Në to vërehen ndikime nga veprat klasike të këtij zhanri, si “Letrat e fundit të Jacopo Ortisit” të Ugo Foscolos dhe “Zhulia, ose Heloiza e Re” e Jean-Jacques Rousseau-së.[1] Në fillim të vitit 1851, marrëdhënia me Matilde Ferrarin përfundoi. Si reagim ndaj saj dhe familjes Ferrari, Ippolito shkroi romanin e shkurtër “Antiafrodisiaco per l'amor platonico” (“Antiafrodiziak për dashurinë platonike”). Në janar të vitit 1852 ai filloi të punonte si gazetar i pavarur për gazetën ''La Sferza'' të Brescias. Në fund të po ati viti ai u regjistrua në [[Universiteti i Padovës|Universitetin e Padovës]], i cili ishte rihapur nga qeveria austriake pas trazirave liberale. Gjatë kësaj periudhe, ai udhëtoi shpesh në Friuli dhe bashkëpunoi me revistën ''L'Alchimista Friulano'', ku botoi disa poezi që, të mbledhura në një vëllim, u botuan në vitin 1854 nga botuesi Vendrame i Udines. Në vitin 1855, i zhgënjyer nga situata politike në Itali, shkrimtari kaloi periudha të gjata në Colloredo di Montalbano, ku iu përkushtua në mënyrë aktive prodhimit letrar,Pikërisht gjatë kësaj kohe filloi të përvijonte idetë për atë që më vonë do të bëhej kryevepra e tij, [["Rrëfimet e një italiani"]]. Më 22 nëntor të të njëjtit vit ai u diplomua. Ai filloi të frekuentonte zyrën e noterit Francesco Tamassia, duke i bërë qejfin familjes që dëshironte që ai të merrte përsipër profesionin e noterit , por në fund ai kurrë nuk e ushtroi profesionin, mbi të gjitha për të shmangur nënshtrimin ndaj qeverisë austriake. <ref>{{Cite book |title=Dal Testo alla Storia, dalla Storia al Testo - Il Neoclassicismo e il Romanticismo |publisher=Paravia Bruno Mondadori Editori |year=2002 |isbn=88-395-3074-6 |location= |page=230}}</ref> Ndërkohë, ai vazhdoi veprimtariën e tij si publicist dhe u angazhuanë gazetari militante në Milano, duke bashkëpunuar me të përjavshmen ''Il Caffè'' . Në vitin 1856, për shkak të tregimit të titulluar ''"L'avvocatino" (Avokati i Vogël)'', të botuar në gazetën milaneze ''Il Panorama universale'', ai u akuzua për fyerje të rojeve perandorake austriake dhe u përball me një proces gjyqësor, në të cilin zgjodhi të mbrohej vetë. Kjo ishte mundësia për të kaluar periudha të gjata në Milano, ku ai pati mundësinë të merrte pjesë në debatet stimuluese letrare dhe politike që po zhvilloheshin dhe të vlerësonte klimën e gjallë kulturore të atij qyteti. Ippolito Nievo filloi një lidhje me Bice Melzi d'Eril, gruan e kushëririt të tij Carlo Gobio,ai qëndroi i afërt me të deri në vdekjen e tij, duke i shkruar letra të shumta gjatë gjithë periudhës së bëmave të Garibaldit. [[Skeda:Ippolito_nievo.jpg|parapamje|Ippolito Nievo me uniformën e një oficeri garibaldian]] Midis viteve 1857 dhe 1858, Nievo, pasi u kthye në Colloredo, iu përkushtua intensivisht shkrimit të romanit të tij me të rëndësishëm, ''Le confessioni d'un italiano'', i cili u botua pas vdekjes në vitin 1867 nga botuesi Le Monnier me titullin e ndryshuar ''Le confessioni di un ottogenario ("Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari")''. Ngjarjet e viteve 1859 dhe 1860 intensifikuan veprimtarinë e tij gazetareske dhe nxitën dy esetë e tij të para politike, broshurën ''Venecia dhe Liria e Italisë'', e frymëzuar nga përpjekja e dështuar për çlirimin e qytetit dhe e botuar në korrik 1859, si dhe ''Fragmentin mbi Revolucionin Kombëtar'' . Ai gjithashtu iu përkushtua shkrimit të një romani të ri, ''Peshkatari i Shpirtrave'', i cili mbeti ipapërfunduar. Në vitin 1859 ai u regjistrua si vullnetar midis Gjuetarëve Alpinë të [[Xhuzepe Garibaldi|Giuseppe Garibaldit]], gjatë luftës së dytë të pavarësisë . === Ekspedita e Mijëve dhe Vdekjes === Vitin pasardhës ai mori pjesë në [[Ekspedita e Të Njëmijëve|Ekspeditën e Mijërave]] (numri 690 në listën e Mijërave ). Rreth të njëjtës kohë, vëllezërit e tij Karlo dhe Alessandro vendosën gjithashtu të regjistroheshin, por në ushtrinë e rregullt sardenjane. Duke u bashkuar me vullnetarët e Garibaldit më 5 maj [[1860]], Nievo u nis nga Quarto në bordin e anijes ''Lombardo'' së bashku me Nino Bixio dhe Cesare Abba, dhe zbarkoi në Marsala. Pasi u dallua në betejën e Calatafimi dhe në Palermo, ai arriti gradën e [[Koloneli|kolonelit]] dhe u emërua "Intendant i Klasit të Parë" i ekspeditës, me detyra administrative, duke u bërë zëvendës i Giovanni Acerbi -t. Ai ishte gjithashtu një kronist i kujdesshëm i ekspeditës, autor i ''Ditari i ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' dhe i ''Letrave të Garibaldit''. Gjatë diktaturës së Garibaldit, ai shërbeu si zëvendës-intendant i përgjithshëm i Ushtrisë Jugore në Siçili.[1] <ref>{{Cite web |title=L'esercito meridionale |url=http://pti.regione.sicilia.it/portal/page/portal/PIR_PORTALE/PIR_150ANNI/PIR_150ANNISITO/PIR_Schede/PIR_Vincitori/PIR_Lesercitomeridionale/PIR_Esercitomeridionale}}</ref> [[Skeda:Inaugurazione_del_busto_dedicato_ad_Ippolito_Nievo_-_Mantova_5.3.1911.jpg|parapamje|Përurimi i monumentit të Ippolito Nievo-s, [[Mantova]], 5 mars 1911, vepër e skulptorit Carlo Cerati]] Me pushtimin e [[Mbretërisë së Dy Siçilive,]] koloneli i ri, pasi mori përsipër detyrën e kthimit nga Siçilia të dokumenteve administrative mbi shpenzimet e kryera gjatë ekspeditës, u nis së bashku me kapitenët Maiolini dhe Salviati dhe nëpunësin Fontana në avulloren ''Ercole''. Në të njëjtën anije ndodhej edhe Pietro Nullo, vëllai më i vogël i [[Francesco Nullo-s]], gjithashtu vullnetar garibaldian, por me detyra të ndryshme nga Nievo dhe bashkëpunëtorët e tij. Natën midis 4 dhe 5 marsit [[1861]], gjatë lundrimit nga Palermo drejt Napolit, avullorja ''Ercole'' u mbyt dhe të gjithë personat në bord humbën jetën. As rrënojat dhe as trupat nuk u gjetën ndonjëherë në det.[1 Rrethanat e mbytjes së anijes u hetuan një shekull më vonë nga pasardhësi i tij, [[Stanislao Nievo,]] i cili shkroi edhe një roman mbi këtë ngjarje. Ai ngriti hipotezën se mbytja mund të ketë qenë pasojë e një sulmi, motivi i të cilit mund të lidhej me dëshirën për të fshehur rolin e financimeve ndërkombëtare, veçanërisht atyre nga [[Mbretëria e Bashkuar,]] në mbështetje të Ekspeditës së të Mijërave Në [[1915|vitin 1915]] u lëshua në det shkatërruesi Nievo, i emëruar në nder të tij. Ndër të tjera, shkolla e mesme shkencore më e vjetër në Padova i është kushtuar Nievos. == Aktiviteti letrar == [[Skeda:Donatori_Biblioteca_Teresiana,_Mantova.jpg|parapamje|Ippolito Nievo midis donatorëve të Bibliotekës Teresiana të [[Mantova|Mantovës]] .]] === Fillimet === ''Antiafrodiziak për Dashurinë Platonike'', i lënë në dorëshkrim, u botua për herë të parë në vitin 1956. Në këtë vepër, Matilda e quajtur - ''Morosina'' në roman - nuk paraqitet më si "shpirti i pastër", apo si "pasqyra e imazheve më të dëlira, e mendimeve më engjëllore dhe të ëmbla" e letrave, por një vajzë e mërzitshme që qeshte shumë e fliste pak "sepse është shumë më e lehtë me buzë të bësh grimasa sesa të bësh fjalime të bukura",ajo paraqitet si një figure hipokrite që "fshihte nën maskën e virgjëreshës së dashur ato instinkte frikacake, të cilat Tartufi i Molierit i fshihte nën veshjen e Jezuitit". Ndërkohë Ippolito është djali naiv që e lejoi veten të "mashtrohej nga djalli i mirë, duke pagëzuar për dashuri qiellore dhe hyjnore, një dëshirë dhe tërheqje të papërmbajtshme për një burrë". Përfundimi i veprës mbështet idenë e një “dashurie pa abstraksion”, pa u shqetësuar për “simetrinë e ballit”. Megjithatë, romani ruan një freski dhe lehtësi narrative në devijimet e shpeshta të rrëfimit, që kujtojnë disi stilin e Sterne-s, si dhe një interes të veçantë për personazhet dytësorë, të vizatuar me “një shije të këndshme karikaturale që duket se i paraprin rezultateve më të pjekura të portretizimit nievian”. . Romani ka një strukturë teatrale: prandaj nuk është rastësi që në të njëjtin vit Ippolito shkroi edhe komedinë ''Emanuele'' kushtuar mikut dhe bashkëstudentit të tij Emanuele Ottolenghi,e cila nuk u vu kurrë në skenë, dhe Questi ''Versi'', të cilat mbetën të pavërejtura nga publiku.Këto të fundit u shkruan në imitim të Giuseppe Giusti-t, prej të cilit ai mori metrikën dhe gjuhën që lëvizte nga ajo popullore drejt asaj letrare, dhe ishin të drejtuara kundër akademizmit klasicist dhe sentimentalizmit romantik. Këto kritika u vlerësuan në një recension të botuar në ''Il Crepuscolo'', revistë e drejtuar nga kritiku i njohur Carlo Tenca . Por nëse me vëllimin e parë të ''Versi-ve'' Nievo donte të paraqiste një angazhim civil të drejtpërdrejtë dhe popullor dhe të hidhte poshtë motivet arkadiane dhe lirike, në vëllimin e dytë të botuar vitin pasardhës ai ruan temat e angazhimit civil, por i përpunon ato me një ton më të përmbajtur dhe reflektiv, të fisnikëruar nga referencat ndaj poetëve të mëdhenj si Dante Alighieri, Giuseppe Parini, Ugo Foscolo dhe Giacomo Leopardi. === Poetika: "Studime mbi poezinë popullore dhe qytetare" === Më 6 prill 1854, drama e tij e vetme ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' u shfaq në Padova nga trupa Dondini, por pa sukses.Më pas u botua eseja ''Studii sulla poesia popolare e civile massimissimante in Italia'', e cila më parë ishte publikuar në gjashtë pjesë në "L'Alchimista Friulano" nga 9 korriku deri më 15 gusht [[1854|1854.]] Në këtë ese, e cila ishte pothuajse një përmbledhje e imët e polemikës së tij kundër letërsisë aktuale, Nievo gjurmoi një panoramë të gjerë historike që shkonte nga origjina e letërsisë romantike deri në ditët e sotme. Ajo që ai kërkonte në letërsinë romantike ishte një letërsi e re që, duke filluar nga respekti për traditën dhe duke iu referuar Dante Alighierit, të rikthehej pas nëpër shekuj për t'u mbështetur në mësimet e forta morale të Vittorio Alfierit dhe Giuseppe Parinit, pjesërisht nga Foscolo deri te Alessandro Manzoni. Eseja përmbyllet me një lavdërim për Giustin, duke e lavdëruar atë jo vetëm për vlerat morale që kishte shprehur poezia e tij, por edhe për gjuhën e tij të fuqishme dhe të folur mirë. Akoma më i zbutur do të jetë ndikimi i Giustit në koleksionet e mëposhtme: "Le Lucciole. Canzoniere (1855-1857) ", botuar në Milano nga botuesi Redaelli në [[1858]] dhe ''Gli Amori Garibaldini'', botuar në Milano nga botuesi Agnelli në 1860. === ''Tregimtar fshatar dhe histori të tjera'' === Kur Nievo iu përkushtua veprimtarisë si rrëfimtar, ai e bëri këtë duke u frymëzuar nga jeta rurale dhe mori si modele letrare tregimet e shkurtra të Giulio Carcano-s, Caterina Percoto-s, Francesco Dall'Ongaro-s, si dhe ''romanet “kampetres'' ” veçanërisht ato të përfshira në veprën Berry të [[Zhorzh Sand|George Sand]] . Tregimet e shkurtra, gjithsej shtatë, u shkruan midis viteve 1855 dhe 1856, u botuan në gazeta. Ato ishin të gatshme për t’u mbledhur në një vëllim me titullin ''Novelle campagnuole'', siç i shkroi Nievo kushëririt të tij Carlo Gobio më 14 mars 1857.Tregimet e shkurtra në fakt mbetën të pabotuara si vëllim dhe u botuan vetëm në vitin 1956 në Torino nga Giulio Einaudi, me titullin ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'' . ==== ''Familja jonë e vendit'' ==== ''Familja jonë fshatare'' u shfaq në ''La Lucciola'' të Mantovës nga maji deri në dhjetor 1855 dhe ndoshta ishte menduar të ishte hyrja në Novelliere. Kjo mund të nxirret nga toni bisedor, pothuajse i nënkuptuar në rrëfimin e shkurtër dhe që synonte kryesisht të prezantonte shoqërinë fshatare të zonës së Mantovës së Sipërme perpara borgjezisë si nje shembull i vështirësive dhe kushteve të jetës së të gjitha popullatave bujqësore në Italinë veriore gjatë atyre dekadave. ==== ''Shenjti i Arrës'' ==== ''Shenjti i Arrës'' u botua në shtator të vitit 1855 në ''Caffè'' di Milano dhe zhvillohet në Friuli, konkretisht në zonën kodrinore në veri të Udines, të cilën autori e njihte mirë falë qëndrimeve të tij të gjata në Colloredo di Montalbano. Historia, mjaft e ngarkuar emocionalisht , kulmon në një finale moralizuese. [[E mira]] triumfon mbi të keqen, por bëhet edhe një pretekst për një përshkrim të vërtetë dhe pasionant të zakoneve të fshatit, duke na ofruar kështu një copëz të [[Shoqëria|historisë shoqërore]] të asaj periudhe. ==== ''Miliona e fshatarit'' ==== ''“Milioni i lëruesit”'' botohej pothuajse çdo javë që nga pranvera e vitit 1856 nga gazeta mantuaneze ''“La lucciola”.'' ==== ''Gruaja e Çmendur e Segrinos'' ==== ''"Gruaja e Çmendur e Segrinos"'' u shkrua në dhjetor të vitit 1855 dhe mbeti e pabotuar deri në vitin 1860. Është një histori dramatike e vendosur në brigjet e liqenit Segrino, pranë Canzos, një qytet turistik në zonën e Brianzës së Epërme që kishte tërhequr imagjinatën e autores. Historia fillon me një ton rural, duke përfunduar gradualisht me një fund të lumtur me karakter borgjez. Tregimi i shkurtër ''Il Varmo'' u botua ''në Annotatore Friulano'' nga marsi deri në maj 1856. Në këtë vepër, Nievo, me një koherencë më të madhe se në tregimet e tij të mëparshme, ndjek rrëfimin duke ndjekur personazhet që nga lindja deri në pjekuri. Reflektimet e thella mbi jetën e tyre nxjerrin në pah marrëdhënien midis personazheve dhe fateve të tyre. Kritikët që janë përqendruar në këtë tregim të shkurtër më shumë sesa në të tjerat kanë identifikuar në të bërthamën fillestare të idilit të përshkruar midis Carlinos dhe Pisanës, fëmijëve, në kapitujt e parë të ''Rrëfimeve të një Italiani'' . === Cikli i fermerit Carlone === Tre historitë e fundit i përkasin një cikli të vetëm, atij të fermerit Carlone, dhe rrëfejne tre histori të ndryshme që ndodhën gjatë një vigjiljeje në një stallë në Fossato. Seria përfshin ''"Milioni i Bifolkos",'' botuar nga prilli deri në qershor 1856 në La Lucciola; ''"Avokatin e Vogël"'', botuar në Panorama Universale të Milanos, gjithashtu nga prilli deri në qershor 1856; ''dhe "Viola e San Sebastianos",'' botuar po në të njëjtin vit si vazhdim i "Bifolkos", gjithashtu në Panorama Universale. Të vendosura në zonën e Mantovës, këto tregime të shkurtra kthehen, pa asnjë arsye të qartë, në kodrat dhe fushat e Friulit. Përmes fjalëve të bujkut të Mantovës, Carlo Peschierotti, ato pikturojnë një pamje të një jete "shembullore" të jetuar përmes vështirësive, shpresës dhe dorëzimit, madje edhe përballë fatkeqësive. ==== ''Konti Pecoraio'' ==== ''Konti Pecoraio'' është një roman me temë fshatare që,sipas synimeve të autorit, kishte për qëllim të ishte një burim leximi për fshatarët e thjeshtë gjatë muajve të vjeshtës së mërzitshme pas sezonit të vjeljes dhe mbjelljes së rrushit, kur netët zgjaten dhe vjen moti i parë i ftohtë. Prandaj, ishte një përpjekje për të nisur një letërsi vërtet popullore, siç dëshironte Nievo. Por, ndërsa qëllimet ishin të larta, romani, për shkak të historisë së tij plot lot, bëhet pothuajse thjesht një përshkrim i jetës së mjerueshme të fshatarëve. Megjithatë, ata duken qartë të shtypur nga [[Feudalizmi|fisnikëria e vogël dhe e prapambetur feudale, ende]] e mbrojtur nga Austria. ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Një histori e shekullit të kaluar'' ==== ''Engjëlli i Mirësisë. Historia e Shekullit të Kaluar'' është një roman historik i shkruar paralelisht me Kontin Pecoraio dhe tregimet fshatare. Ai u nis në pranverën e vitit 1855 dhe u përfundua në gusht të po atij viti. Vepra u botua në Milano në vitin 1856. Ngjarjet zhvillohen në Venecia midis viteve 1749 dhe 1768 dhe trajtojnë rënien e ketij shteti dhe shpërbërjen e aristokracisë së tij sunduese. Kjo tragjedi ishte perjetuar edhe nga familja e nënës së Nievos dhe mbeti e gjallë në zemrat e venedikasve dhe të banoreve Venetos të paktën deri në vitin 1848, kur Republika e San Marcos u rivendos përkohësisht në vitin 1859.{{Blockquote|Al povero giurisdicente, che coll'acume della paura intendeva meravigliosamente tutti questi discorsi, i sudori freddi venivano giù per le tempie, come gli sgoccioli d'una torcia in un giorno di processione. Il dover rispondere, il non voler dire né sì né no, era tal tormento per lui che avrebbe preferito di cedere tutti i suoi diritti giurisdizionali per esserne liberato|Ippolito Nievo, ''Le confessioni di un italiano''}}{{Div col}} * ''Il crepuscolo. Strofe per le fauste nozze Cantoni-De-Moll'', Mantova, Virgiliani di L. Caranenti, 1852. * ''Versi'', Udine, Vendrame, 1854; 1855. * ''Studii sopra la poesia popolare e civile massimamente in Italia'', Udine, Vendrame, 1854. * ''Angelo di bontà. Storia del secolo passato'', Milano, Oliva, 1856. * ''All'amico Attilio Magri nella vigilia delle sue nozze con Luigia Cremonesi'', Mantova, Agazzi, 1857. * ''Il conte pecorajo. Storia del nostro secolo'', Milano, Vallardi, 1857. * ''Le lucciole. Canzoniere'', Milano, Redaelli, 1858. * ''Gli amori garibaldini'', Milano, Agnelli, 1860. * ''Il barone di Nicastro. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''La pazza del Segrino. Novella'', Milano, Sanvito, 1860. * ''Le confessioni di un ottuagenario'', Firenze, Le Monnier, 1867; Milano, Treves, 1899. * ''Poesie'', Firenze, Le Monnier, 1883. * ''Otto Lettere di Ippolito Nievo'', Pisa, Nistri e C., 1891. * ''Canti del Friuli'', Udine, D. Del Bianco, 1912. * ''I Capuani. Tragedia'', Lanciano, Carabba, 1914. * ''Le invasioni moderne. Commedia inedita in 3 atti'', Fermo, Stab. Cooperativo Tipografico, 1933. * ''Poesie inedite di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Milano, Off. graf. lombarda, 1933. * ''Scritti vari. La nostra famiglia di campagna, Il milione del bifolco, Le maghe di Grado'', Milano, Sonzogno, 1941. * ''Il Varmo'', Padova, APE, 1945. * ''Lettere di Ippolito Nievo ad Arnaldo Fusinato'', Udine, A. Pellegrini, 1946. * ''Opere'', Milano-Napoli, Ricciardi, 1952. * ''Antiafrodisiaco per l'amor platonico'', Firenze, Le Monnier, 1956. * ''Novelle campagnuole'', Milano, A. Mondadori, 1956. * ''Novelliere campagnuolo e altri racconti'', Torino, Einaudi, 1956. * ''Frammenti'', Udine, Del Bianco, 1958. * ''Disegni'', Udine, Doretti, 1961. * ''Lettere garibaldine'', Torino, Einaudi, 1961. * ''Quaderno di traduzioni'', Torino, Einaudi, 1964. * ''Scritti politici e storici'', Bologna, Cappelli, 1965. * ''Poesie'', a cura di Marcella Gorra, Milano, Mondadori, 1970. * ''Le lettere di Ippolito Nievo a Matilde Ferrari'', Roma, Biblioteca dell'Argileto, 1977. * ''Scritti giornalistici alle lettrici'', Lanciano, Carabba, 2008. * ''Il Conte Pecorajo. Storia del nostro secolo'', a cura di Simone Casini, Venezia, Marsilio, 2010. ISBN 978-88-317-9993-5 * ''Scritti politici e d'attualità'', a cura di Attilio Motta, Venezia, Marsilio, 2015. ISBN 978-88-317-2272-8 {{Div col end}}{{Onorificenze|immagine=1000diMarsala.png|nome_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|collegamento_onorificenza=Medaglia commemorativa dei Mille di Marsala|motivazione=''Ai prodi cui fu duce Garibaldi''|luogo=Palermo, 21 giugno 1860}}Ai prodi cui fu duce Garibaldi (Ai ishte ai që u bë udhëheqësi i Garibaldit) - Palermo,21 giugno 1860 <references /> {{Sisterlinks}}Romani ''Le confessioni d'un italiano'' (Rrëfimet e një italiani) u shkrua midis fundit të vitit 1857 dhe gushtit 1858. Nievo nuk e botoi atë, si pershkak se nuk kishte gjetur një botues të gatshëm, ashtu edhe sepse ishte angazhuar intensivisht me veprimtarinë në shërbim të Garibaldit. Romani u botua në vitin 1867, pas vdekjes së autorit, i përgatitur për botim nga Erminia Fuà Fusinato, gruaja e Arnaldo Fusinato, një mik i Nievos, Botimi u shoqërua me disa ndërhyrje redaktoriale dhe korrigjuese, dhe me titullin ''(të zgjedhur nga Redaktori)'' ''Rrëfimet e një tetëdhjetëvjeçari duke u larguar nga forma origjinale e dorëshkrimit.'' === Shkrime mbi ndërhyrjen politike dhe historike === Midis shkrimeve të tij politike dhe historike, vlen të përmenden ''Venediku dhe Liria e Italisë'', botuar në mënyrë anonime në Milano nga Agnelli në 1859; ''Ditari i Ekspeditës nga 5 deri më 28 maj'' ; ''Raporti Administrativ i Ekspeditës së Parë në Siçili'' ; si dhe i ashtuquajturi ''[[Frammento sulla rivoluzione nazionale|Fragment mbi Revolucionin Kombëtar,]]'' data e hartimit të të cilit mbetet ende e pasigurt (pak para Ekspeditës së Mijëve, pasi nuk ka asnjë referencë për Mijën në tekst). Ky Fragment përfaqëson përmbledhjen përfundimtare të reflektimeve të Nievos mbi veprimtarinë e tij të shkurtër, por intensive politike. ''Fragmenti'' mbeti i pabotuar për një kohë të gjatë dhe u botua më vonë nga Riccardo Bacchelli. === ''Historia filozofike e shekujve të ardhshëm'' === Me novelën e tij të vitit 1860, ''"Historia Filozofike e Shekujve të Ardhshëm'' ", Nievo konsiderohet me të drejtë një nga pararendësit e hershëm të [[Shkenca fiktive|shkencës fantastiko-shkencore]] italiane. Në këtë vepër të veçantë dhe pak të njohur, ai skicon historinë e ardhshme të Italisë, një lloj fantazie politike që shtrihet nga viti 1860 deri në vitin 2222. Gjatë kësaj periudhe kohore, Nievo përshkruan kalime të mëdha historike dhe ndryshime epokale, duke ndërtuar një rrëfim që ndërthur imagjinatën me reflektimin politik dhe shoqëror mbi fatin e kombit italian në të ardhmen. * Nga Paqja e Zyrihut te Paqja e Lubjanës * Nga Paqja e Lubjanës te Federata e Varshavës (1960) * Nga Federata e Varshavës te Revolucioni Fshatar (2030) * Krijimi dhe shumimi i homunkuleve (2066-2140) * Nga viti 2180 deri në vitin 2222, ose periudha e apatisë Periudhat korrespondojnë me kapitujt dhe mbyllen nga një Epilog. === Shkrime të tjera === Nievo shkroi edhe tekste teatrale, të botuara në kohë të mëvonshme. , ndër të cilat tragjeditë ''I Capuani'', ''Spartaco'' dhe komedia ''I Beffeggiatori'' meritojnë vëmendje të veçantë. Gjithashtu '','' për t’u përmendur janë dhe dy dramat e tij të rinisë, njëra e vitit 1852 dhe ''Gli ultimi anni di Galileo Galilei'' e vitit 1854 .Këto vepra teatrale mbeten të rëndësishme, pasi janë të vlefshme për rindërtimin e zhvillimit biografik dhe intelektual të autorit, i cili u nda nga jeta në një moshë shumë të re. == Vepra == == Shënime == == Bibliografia == * Giuseppe Rovani, ''Angelo di bontà'' (recensione), in ''Gazzetta ufficiale'', 4 settembre 1857. * Enrico Panzacchi, ''I versi di Ippolito Nievo'', in ''Fanfulla della domenica'', 26 agosto 1883. * Ugo Fleres, ''Le confessioni di un ottuagenario'', in ''Nuova Antologia'', 16 novembre 1896. * Dino Mantovani, ''Il poeta soldato. Ippolito Nievo (1831-1861)'', Milano, Treves, 1900. * Giulio Salvadori, ''Ippolito Nievo'', in ''Arte e vita'', gennaio 1921. * Michelangelo Filograsso, ''L'umorismo di Ippolito Nievo'', Pisa, Mariotti, 1923. * Silvio Benco, ''Ippolito Nievo'', in ''Pegaso'', dicembre 1929. * Egidio Bellorini, ''L'opera letteraria di Ippolito Nievo'', in ''Annali dell'istruzione media'', Roma, 1931. * Attilio Momigliano, ''Le Confessioni di un ottuagenazio'', in ''Studi di poesia'', Bari, Laterza, 1938. * Luigi Russo, ''Ippolito Nievo'', in ''Ritratti e disegni storici'', seconda serie, Bari, Laterza, 1946. * Francesco Flora, ''Narratori dell'età romantica - Nievo'', in ''Storia della letteratura italiana'', volume terzo, Milano, Mondadori, 1942. * Mario Marcazzan, ''Ippolito Nievo e Le Confessioni'', Milano, Principato, 1942. * Emilio Cecchi, Prefazione alle ''Confessioni di un Italiano'', Torino, Einaudi, 1942. * Mario Fubini, ''Il Varmo di Ippolito Nievo'', in ''La Fiera letteraria'', 23 maggio 1946. * Ferruccio Ulivi, ''Il romanticismo di Ippolito Nievo'', Roma, A.V.E., 1947. * C. Bozzetti, ''La poetica tragica del Nievo'', in ''Studia Ghisleriana'', Milano, Bocca, 1950. * Ferruccio Ulivi, ''Lettere del Nievo'', in ''Il Popolo'', 2 giugno 1950. * Franco Della Peruta, ''Ippolito Nievo e il problema dei contadini'', in ''Rinascita'', Roma, 1952. * Ferruccio Ulivi, ''Nievo realista romantico'', in ''Paragone'', agosto 1956. * Sergio Romagnoli. ''Il ritorno di Ippolito Nievo'', in ''Itinerari'', ottobre 1956. * Gaetano Mariani, ''Nievo e il mondo senza storia'', in ''Letteratura'', novembre-dicembre 1956. * Giuseppe Iadanza, ''Una vetta dell'arte narrativa: La Pisana'', in ''Nostro Tempo'', 119, ottobre 1962. * Armando Balduino, ''Aspetti e tendenze del Nievo Poeta'', Firenze, Sansoni, 1962. * Franco Mollia, ''Ippolito Nievo'', Firenze, La Nuova Italia, 1968. * Marcella Gorra, ''Nievo fra noi'', Firenze, La Nuova Italia, 1970. * Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974. * Ferruccio Ulivi, ''Ippolito Nievo'', in ''Letteratura italiana - I Contemporanei'', volume quarto, Milano, Marzorati, 1974. * Arnaldo Di Benedetto, ''Letteratura italiana Laterza'', XLIX, ''Nievo e la letteratura campagnola'', Roma-Bari, Laterza, 1975. * Pier Vincenzo Mengaldo, ''L'epistolario di Nievo. Un'analisi linguistica'', Bologna, Il mulino, 1987. ISBN 88-15-01432-2. * Lucio Zinna, ''Come un sogno incredibile. Ipotesi sul caso Nievo,'' Pisa'','' Editore Giardini, 1980, Collana Biblioteca dell'ussero * Giovanni Cappello, ''Invito alla lettura di Ippolito Nievo'', Milano, Mursia, 1988. * Iginio De Luca, ''Tre poeti traduttori. Monti, Nievo, Ungaretti'', Firenze, Olschki, 1988. * Maryse Jeuland-Meynaud, Premesse europeistiche nelle opere di Ippolito Nievo, in Europei allo specchio - per una cultura di pace, "Quaderni di humanitas", Morcelliana, Brescia 1989, pp.&nbsp;18–42; e, in AA.VV., L'ottimismo della conchiglia. Il pensiero e l'opera di Giuditta Podestà fra comparatismo e europeismo, a cura di Giuseppe Leone, FrancoAngeli, Milano 2011, pp.138-140. * Armando Balduino (a cura di), ''Storia Letteraria d'Italia'', X, ''L'Ottocento'', 3 voll., Padova-Milano, Piccin-Vallardi, 1990-1997. * Marinella Colummi Camerino, ''Introduzione a Nievo'', Roma-Bari, Laterza, 1991. ISBN 88-420-3763-X. * Marcella Gorra, ''Ritratto di Nievo'', Scandicci, La nuova Italia, 1991. ISBN 88-221-0937-6. * Domenico De Stefano, ''Gli studi su Ippolito Nievo in Friuli negli ultimi trent'anni. Un capitolo fondamentale della storia della critica nieviana'', Padova, CLEUP, 1996. * Fausta Samaritani (a cura di), ''Ippolito Nievo, i giorni sommersi'', Venezia, Marsilio, 1996. ISBN 88-317-6576-0. * Arnaldo Di Benedetto, ''Ippolito Nievo e altro Ottocento'', Napoli, Liguori, 1996. * ''Ippolito Nievo e il Mantovano''. Atti del Convegno nazionale, Venezia, Marsilio, 2001, pp.&nbsp;553. ISBN 88-317-7756-4. * Ugo M. Olivieri, ''L'idillio interrotto. Forma-romanzo e generi intercalari in Ippolito Nievo'', Milano, FrancoAngeli, 2002. ISBN 88-464-3444-7. * Patrizia Zambon, ''Il filo del racconto. Studi di letteratura in prosa dell'Otto/Novecento'', Alessandria, Edizioni dell'Orso, 2004. ISBN 88-7694-739-6. * Arnaldo Di Benedetto, ''Una lingua non mimetica (sulle "Confessioni d'un Italiano" d'Ippolito Nievo)'', in "Giornale storico della letteratura italiana", CLXXXII (2005), pp.&nbsp;180–91. * Daniela Mazzon e Rosa Torrisi, ''Ippolito Nievo. La biografia di un italiano'', Treviso, Edizioni Anordest, 2010. ISBN 978-88-96742-29-7. * Cecchinato Silvio, Un Padovano in fondo al mare, fascicolo diffuso in siti scolastici e universitari a cura dell'Assessore alla Cultura del Comune di Cadoneghe al fine di promuovere la lettura sia dell'opera di Ippolito NIEVO che di Stanislao Nievo, ''Il prato in fondo al mare'', Milano, Mondadori, 1974.https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Un_Padovano_in_fondo_al_mare.pdf == Hyrje të ngjashme == * Rrëfimet e një italiani * Karlo Marin == Projekte të tjera == == Lidhje të jashtme == [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] [[Kategoria:Biografi italiane]] 4zs75rug5776tpzxk0vf8l7sgd7i60g 2 401511 2986457 2026-06-01T18:41:36Z Korabsrd 187063 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150092930|Antonio Fogazzaro]]" 2986457 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | alma_mater = }} Antonio Fogazaro (lindi në Vicenza më 25 mars 1842,dhe vdiq më 7 mars 1911 në Vicenza) ishte një shkrimtar dhe poet italian. == Biografia == Antonio Fogazzaro ishte një shkrimtar dhe poet italian, i lindur në Vicenza në vitin 1842 dhe i vdekur po aty në vitin 1911. Në vitin 1896 u bë senator i Mbretërisë së Italisë dhe u lidh me rrymat e modernizmit fetar të kohës. Ai u rrit në një familje të pasur dhe me tradita fetare. Që i vogël shfaqi prirje për lexim dhe një karakter të qetë, të mbyllur dhe shumë reflektiv. Ishte fëmijë i ndjeshëm dhe më shumë i tërhequr nga librat sesa nga lojërat apo shoqëria. Fëmijëria e tij u ndikua edhe nga ngjarjet historike të kohës, kur familja u detyrua të largohej përkohësisht nga qyteti për shkak të luftërave për pavarësi. Këto përjetime i lanë përshtypje të hershme. Në shkollë nuk ishte ndër nxënësit më të zellshëm për studime formale, por lexonte shumë literaturë artistike dhe filozofike. Veprat e autorëve romantikë e tërhoqën veçanërisht dhe ndikuan në botëkuptimin e tij letrar. Gjatë viteve të liceut u formua më shumë intelektualisht, i ndikuar nga mësues dhe poetë të kohës, por mbeti një natyrë e rezervuar dhe e distancuar nga bashkëmoshatarët. Kjo e bëri të shihej shpesh si i ftohtë, megjithëse në të vërtetë ishte thjesht i turpshëm dhe i përqendruar në botën e tij të brendshme. Që në rini filloi të shkruante poezi të thjeshta,si ushtrime letrare, të cilat më vonë mbetën dëshmi e fillimeve të tij artistike. Ai i përfundoi shkollën fillore në vitin 1850. Më vonë do të pranonte vetë se nuk kishte qenë kurrë shumë i përkushtuar ndaj studimeve të detyrueshme. Që i vogël, ai preferonte të lexonte libra të ndryshëm me kënaqësi dhe kuriozitet, më shumë sesa të merrej me detyrat shkollore. Lexonte shpesh në mënyrë të shpejtë dhe të çrregullt, pa shumë metodë apo disiplinë. Megjithatë, kishte një dashuri të veçantë për leximin artistik dhe romanet. Ndër librat që e kishin impresionuar më shumë ishin ''Mémoires d’Outre-tombe'' të Chateaubriand-it. Ai ishte i mahnitur nga autori dhe krijonte lidhje të forta emocionale me personazhet e veprës, duke i idealizuar ato në mënyrë romantike, siç i ndodhi më vonë edhe me figura të tjera letrare të Walter Scott-it. [[Skeda:Torino-Parco_del_Valentino-Borgo_medioevale.jpg|majtas|parapamje|Parku Valentino me fshatin mesjetar]] * Pas përfundimit të gjimnazit në vitin 1858, ai shfaqi interes për letërsinë dhe dëshironte të ndiqte këtë drejtim, por u përball me kundërshtimin e të atit, i cili nuk e shihte të ardhmen e tij në këtë fushë dhe këmbëngulte që të bëhej jurist. Fillimisht u regjistrua në Universitetin e Padovës, por studimet iu ndërprenë shpesh për shkak të problemeve shëndetësore dhe më pas edhe nga mbyllja e universitetit gjatë protestave të vitit 1859 kundër pushtetit austriak. Këto rrethana bënë që të humbte disa vite formimi akademik. Më vonë, familja u zhvendos në Torino dhe ai vazhdoi studimet në drejtësi, por pa shumë përkushtim. Më tepër e kalonte kohën në ambiente shoqërore si kafenetë, lojërat dhe argëtimet sesa në auditorët universitarë. Gjatë kësaj kohe përjetoi edhe një krizë personale, duke u larguar përkohësisht nga besimi fetar. Këtë periudhë e përshkroi më vonë si një ndjenjë lirimi nga kufizimet e vjetra, por edhe si një fazë dyshimesh dhe pasigurie të brendshme, sidomos gjatë përjetimit të Pashkëve pa pjesëmarrje në rite fetare. Ai vazhdoi të shkruante poezi në gazetën ''Universo,ku i'' botoi disa prej tyre në vitin 1863: midis tyre ''Campana del Mezzogiorno'', ''Nuvola'', ''Ricordanza del Lago di Como.'' Në nëntor të vitit pasardhës familja u zhvendos në [[Milano]] dhe Antonio përfundoi stazhin e tij në një [[Avokati|firmë avokatie]] . Fogazzaro e njihte familjen Valmarana nga Vicenza që në fëmijëri. Më vonë, në vitin 1862, ai takoi sërish Margherita Valmaranën në Torino dhe e pa edhe në disa raste gjatë pushimeve të viteve në vijim. Marrëdhënia mes tyre u forcua gradualisht, sidomos kur familja Valmarana vizitoi familjen Fogazzaro në Milano në vitin 1866, çka u pa si një hap drejt një fejese të mundshme. Pak muaj më vonë u bë edhe propozimi dhe çifti u martua më 31 korrik 1866 në Vicenza, në një periudhë kur qyteti sapo ishte kaluar nën kontrollin italian pas Luftës së Tretë për Pavarësi, pak para se Veneto të bashkohej zyrtarisht me Mbretërinë e Italisë. Puna e tij si bashkëpunëtor në një zyrë avokatie nuk ishte e rregullt dhe as shumë e përkushtuar, ndaj nuk i siguronte të ardhura të mjaftueshme për të mbajtur veten dhe bashkëshorten pa ndihmën financiare të familjes së tij. Gjatë qëndrimit në Milano u njoh me Abbondio Chialivën, një ish-karbonar, i cili e afroi me rrethet letrare të “Scapigliatura”-s. Ky grup shkrimtarësh, mes tyre Emilio Praga, vëllezërit Arrigo dhe Camillo Boito, si dhe Iginio Ugo Tarchetti, përpiqeshin të sillnin një frymë të re në letërsinë italiane, të cilën e shihnin si të kufizuar dhe provinciale, duke u frymëzuar nga romantizmi gjerman dhe francez. Ai krijoi një lidhje të veçantë me Arrigo Boiton, por nuk u bë kurrë pjesë e kësaj lëvizjeje. Edhe pse e kuptonte kërkimin e tyre për risi, e shihte atë rreth si tepër rebel dhe të paqëndrueshëm për natyrën e tij më të rezervuar, konservatore dhe të prirur drejt rregullit. Në vitin 1868 ai kaloi provimet për t’u kualifikuar si avokat. Me këtë rast i shkroi xhaxhait të tij Giuseppe me një ton ironik, duke e quajtur veten “avokat” dhe duke bërë shaka me librat e ligjit që, sipas tij, tani i vendoste “në pushim”, sikur të mos kishin më shumë rëndësi në jetën e tij. Megjithatë, ai nuk e shihte këtë profesion si thirrjen e tij të vërtetë. Mendimet i kishte ende te letërsia dhe poezia, me të cilat dëshironte të merrej seriozisht. Në vitin 1869 iu lind vajza e parë, Gina, ndërsa paralelisht nisi të punonte mbi një roman dhe një poemë në vargje, duke u kthyer gjithnjë e më shumë drejt krijimtarisë letrare. === ''Miranda'' === Në dhjetor 1873, Fogazzaro i dërgoi babait dorëshkrimin e poemës ''Miranda''. Ai i tha me një ton pak me shaka se i dukej e mirë, madje në disa pjesë shumë e mirë, por edhe vetë e pranonte që çdo autor mendon kështu për veprën e vet. Edhe babai i tij e pëlqeu shumë poemën dhe u përpoq të gjente një botues për ta publikuar. Por nuk pati sukses, sepse disa botues e refuzuan. Në fund, Fogazzaro vendosi ta botojë vetë librin në vitin 1874, me shpenzimet e tij. [[Skeda:Francesco_De_Sanctis_ritratto.jpg|parapamje|Il critico Francesco de Sanctis]] Ai kërkoi mendime edhe nga njerëz të njohur të letërsisë, si Gino Capponi, i cili e vlerësoi veprën pozitivisht, ndoshta edhe me një farë mirësjelljeje më shumë se kritike të vërtetë. Por më 15 qershor 1874, mori një vlerësim shumë më të ashpër dhe të drejtpërdrejtë nga kritiku i njohur Francesco De Sanctis, i cili ishte edhe deputet në parlament. {{Blockquote|Stili i veprës u duk pak bosh dhe i thjeshtë, por autori e kishte bërë kështu me qëllim, për të reaguar kundër stilit shumë të stërzbukuruar të poezisë së kohës dhe për t’u afruar më shumë me natyrën. Megjithatë, ndoshta e ka tepruar në këtë drejtim, siç ndodh shpesh me çdo reagim ekstrem. Në vepër gjenden disa ide të mira psikologjike, por ato nuk janë zhvilluar mjaftueshëm dhe nuk kanë thellësi të madhe. Personazhi më pak i suksesshëm është Enrico, i cili paraqitet më shumë si një djalë me ëndrra për të qenë poet dhe i dashuruar, por pa forcë reale për asnjërën nga këto. Sa i përket Mirandës, ajo paraqitet si një karakter i qetë dhe i heshtur që zhvillohet ngadalë nën ndikimin e dashurisë. Ideja është interesante dhe origjinale, por nuk është trajtuar me thellësi të mjaftueshme. Në disa pjesë autori tregon aftësi të mira në paraqitjen e gjendjeve psikologjike, sidomos në “Librin e Mirandës”, por në përgjithësi vepra krijon një ndjenjë monotonie dhe lodhjeje. Kjo vjen nga mungesa e zhvillimit dhe nga një përqendrim i tepruar i brendshëm, i cili mund të funksionojë në një skenë të shkurtër, por jo në një vepër të gjatë.}} Edhe pse kritikët dhe njerëzit e letrave nuk e pritën gjithmonë mirë, poezia u pëlqye nga lexuesit e zakonshëm, sepse i përshtatej ndjeshmërisë romantike që ishte shumë e përhapur në atë kohë. Kjo e inkurajoi Fogazzaron që të vazhdonte rrugën e shkrimit letrar. ''Miranda'' është e ndarë në tre pjesë: “Letra”, “Libri i Mirandës” dhe “Libri i Enrikos”, dhe tregon historinë e një dashurie që nuk realizohet kurrë. Personazhi i Enrikos paraqitet si një i ri që ëndërron të jetë poet, por është shumë i përqendruar te vetja dhe nuk ka aftësi të vërtetë për dashuri apo lidhje me të tjerët. Ndërsa Miranda paraqitet si një figurë e krijuar më shumë nga ëndrra sesa nga realiteti,një vajzë e brishtë, e heshtur dhe e largët nga jeta reale. Ajo jep ndjesinë e një personazhi ideal, por jo të gjallë. Edhe kur përfshihet në ngjarje, duket sikur nuk ka një ekzistencë të vërtetë njerëzore, por mbetet më shumë një ide sesa një person real. '''Valsolda''' [[Skeda:Valsolda_-_frazione_San_Mamete.jpg|majtas|parapamje|Pamje e Valsoldës, në [[Liqeni Lugano|Liqenin e Luganos]]]] Dy vite më vonë, në vitin 1876, ai botoi përmbledhjen me poezi ''Valsolda'', e cila lidhej me zonën me të njëjtin emër pranë liqenit të Luganos. Libri u botua nga një shtëpi botuese e vogël në Milano, pasi botuesi i madh i kohës, Treves, refuzoi ta publikonte. Këtë herë, përveç kritikave negative, pati edhe zhgënjim nga lexuesit, të cilët nuk gjetën më ndjeshmërinë romantike që i kishte pëlqyer në ''Miranda''. Në ''Valsolda'', Fogazzaro i kushton më shumë rëndësi përshkrimit të natyrës dhe peizazhit, por vargjet e tij, edhe pse të bukura dhe muzikale, duken pak të ftohta dhe pa shumë ndjesi personale, duke u ndikuar nga autorë të tjerë pa krijuar një stil të vetin të fortë. Në atë periudhë ai u kthye sërish te besimi katolik. Më vonë do të shkruante se një rol të rëndësishëm në këtë kthesë shpirtërore kishte pasur leximi i librit të Joseph Gratry, ''Philosophie du Credo''. ----'''Malombra''' [[Skeda:Lake_segrino.jpg|parapamje|Liqeni Segrino, ku imagjinohet të zhvillohet historia e romanit ''Malombra'']] Ndoshta vetëdija se poezia nuk ishte fusha e tij më e fortë e shtyu Fogazzaron të kalonte drejt prozës. Kështu, pasi kishte filluar të shkruante që në gjysmën e dytë të viteve ’70, në vitin 1881 botoi romanin e tij të parë ''Malombra''. Personazhi kryesor është Marina di Malombra, një vajzë e bukur por me gjendje të brishtë psikologjike, mbesë e kontit Cesare d’Ormengo, në pallatin e të cilit jeton pas vdekjes së prindërve. Aty ajo gjen rastësisht një letër të vjetër nga fillimi i shekullit XIX, e shkruar nga një paraardhëse e saj, Cecilia Varrega, e cila kishte jetuar një martesë të palumtur dhe i kërkonte atij që ta gjente mesazhin e saj të hakmerrej ndaj pasardhësve të bashkëshortit. ----Me kalimin e kohës, Marina fillon të besojë se është rimishërim i Cecilias dhe e përjeton jetën e saj si vazhdim i asaj historie të vjetër. E shtyrë nga kjo ide, ajo përfundon duke realizuar hakmarrjen: shkakton vdekjen e xhaxhait Cesare dhe vret edhe shkrimtarin Corrado Silla, të cilin e sheh si rimishërim të dashnorit të Cecilias. Në fund, në një natë me stuhi, Marina zhduket në ujërat e errëta të liqenit. <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> 7opcw6dqisxl8jgfzl2d50axtlucofq 2986458 2986457 2026-06-01T18:44:49Z Korabsrd 187063 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150092930|Antonio Fogazzaro]]" 2986458 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | alma_mater = }} Antonio Fogazaro (lindi në Vicenza më 25 mars 1842,dhe vdiq më 7 mars 1911 në Vicenza) ishte një shkrimtar dhe poet italian. == Biografia == Antonio Fogazzaro ishte një shkrimtar dhe poet italian, i lindur në Vicenza në vitin 1842 dhe i vdekur po aty në vitin 1911. Në vitin 1896 u bë senator i Mbretërisë së Italisë dhe u lidh me rrymat e modernizmit fetar të kohës. Ai u rrit në një familje të pasur dhe me tradita fetare. Që i vogël shfaqi prirje për lexim dhe një karakter të qetë, të mbyllur dhe shumë reflektiv. Ishte fëmijë i ndjeshëm dhe më shumë i tërhequr nga librat sesa nga lojërat apo shoqëria. Fëmijëria e tij u ndikua edhe nga ngjarjet historike të kohës, kur familja u detyrua të largohej përkohësisht nga qyteti për shkak të luftërave për pavarësi. Këto përjetime i lanë përshtypje të hershme. Në shkollë nuk ishte ndër nxënësit më të zellshëm për studime formale, por lexonte shumë literaturë artistike dhe filozofike. Veprat e autorëve romantikë e tërhoqën veçanërisht dhe ndikuan në botëkuptimin e tij letrar. Gjatë viteve të liceut u formua më shumë intelektualisht, i ndikuar nga mësues dhe poetë të kohës, por mbeti një natyrë e rezervuar dhe e distancuar nga bashkëmoshatarët. Kjo e bëri të shihej shpesh si i ftohtë, megjithëse në të vërtetë ishte thjesht i turpshëm dhe i përqendruar në botën e tij të brendshme. Që në rini filloi të shkruante poezi të thjeshta,si ushtrime letrare, të cilat më vonë mbetën dëshmi e fillimeve të tij artistike. Ai i përfundoi shkollën fillore në vitin 1850. Më vonë do të pranonte vetë se nuk kishte qenë kurrë shumë i përkushtuar ndaj studimeve të detyrueshme. Që i vogël, ai preferonte të lexonte libra të ndryshëm me kënaqësi dhe kuriozitet, më shumë sesa të merrej me detyrat shkollore. Lexonte shpesh në mënyrë të shpejtë dhe të çrregullt, pa shumë metodë apo disiplinë. Megjithatë, kishte një dashuri të veçantë për leximin artistik dhe romanet. Ndër librat që e kishin impresionuar më shumë ishin ''Mémoires d’Outre-tombe'' të Chateaubriand-it. Ai ishte i mahnitur nga autori dhe krijonte lidhje të forta emocionale me personazhet e veprës, duke i idealizuar ato në mënyrë romantike, siç i ndodhi më vonë edhe me figura të tjera letrare të Walter Scott-it. [[Skeda:Torino-Parco_del_Valentino-Borgo_medioevale.jpg|majtas|parapamje|Parku Valentino me fshatin mesjetar]] * Pas përfundimit të gjimnazit në vitin 1858, ai shfaqi interes për letërsinë dhe dëshironte të ndiqte këtë drejtim, por u përball me kundërshtimin e të atit, i cili nuk e shihte të ardhmen e tij në këtë fushë dhe këmbëngulte që të bëhej jurist. Fillimisht u regjistrua në Universitetin e Padovës, por studimet iu ndërprenë shpesh për shkak të problemeve shëndetësore dhe më pas edhe nga mbyllja e universitetit gjatë protestave të vitit 1859 kundër pushtetit austriak. Këto rrethana bënë që të humbte disa vite formimi akademik. Më vonë, familja u zhvendos në Torino dhe ai vazhdoi studimet në drejtësi, por pa shumë përkushtim. Më tepër e kalonte kohën në ambiente shoqërore si kafenetë, lojërat dhe argëtimet sesa në auditorët universitarë. Gjatë kësaj kohe përjetoi edhe një krizë personale, duke u larguar përkohësisht nga besimi fetar. Këtë periudhë e përshkroi më vonë si një ndjenjë lirimi nga kufizimet e vjetra, por edhe si një fazë dyshimesh dhe pasigurie të brendshme, sidomos gjatë përjetimit të Pashkëve pa pjesëmarrje në rite fetare. Ai vazhdoi të shkruante poezi në gazetën ''Universo,ku i'' botoi disa prej tyre në vitin 1863: midis tyre ''Campana del Mezzogiorno'', ''Nuvola'', ''Ricordanza del Lago di Como.'' Në nëntor të vitit pasardhës familja u zhvendos në [[Milano]] dhe Antonio përfundoi stazhin e tij në një [[Avokati|firmë avokatie]] . [[Skeda:Photo_of_Antonio_Fogazzaro.jpg|parapamje|Antonio Fogazzaro]] Fogazzaro e njihte familjen Valmarana nga Vicenza që në fëmijëri. Më vonë, në vitin 1862, ai takoi sërish Margherita Valmaranën në Torino dhe e pa edhe në disa raste gjatë pushimeve të viteve në vijim. Marrëdhënia mes tyre u forcua gradualisht, sidomos kur familja Valmarana vizitoi familjen Fogazzaro në Milano në vitin 1866, çka u pa si një hap drejt një fejese të mundshme. Pak muaj më vonë u bë edhe propozimi dhe çifti u martua më 31 korrik 1866 në Vicenza, në një periudhë kur qyteti sapo ishte kaluar nën kontrollin italian pas Luftës së Tretë për Pavarësi, pak para se Veneto të bashkohej zyrtarisht me Mbretërinë e Italisë. Puna e tij si bashkëpunëtor në një zyrë avokatie nuk ishte e rregullt dhe as shumë e përkushtuar, ndaj nuk i siguronte të ardhura të mjaftueshme për të mbajtur veten dhe bashkëshorten pa ndihmën financiare të familjes së tij. Gjatë qëndrimit në Milano u njoh me Abbondio Chialivën, një ish-karbonar, i cili e afroi me rrethet letrare të “Scapigliatura”-s. Ky grup shkrimtarësh, mes tyre Emilio Praga, vëllezërit Arrigo dhe Camillo Boito, si dhe Iginio Ugo Tarchetti, përpiqeshin të sillnin një frymë të re në letërsinë italiane, të cilën e shihnin si të kufizuar dhe provinciale, duke u frymëzuar nga romantizmi gjerman dhe francez. Ai krijoi një lidhje të veçantë me Arrigo Boiton, por nuk u bë kurrë pjesë e kësaj lëvizjeje. Edhe pse e kuptonte kërkimin e tyre për risi, e shihte atë rreth si tepër rebel dhe të paqëndrueshëm për natyrën e tij më të rezervuar, konservatore dhe të prirur drejt rregullit. Në vitin 1868 ai kaloi provimet për t’u kualifikuar si avokat. Me këtë rast i shkroi xhaxhait të tij Giuseppe me një ton ironik, duke e quajtur veten “avokat” dhe duke bërë shaka me librat e ligjit që, sipas tij, tani i vendoste “në pushim”, sikur të mos kishin më shumë rëndësi në jetën e tij. Megjithatë, ai nuk e shihte këtë profesion si thirrjen e tij të vërtetë. Mendimet i kishte ende te letërsia dhe poezia, me të cilat dëshironte të merrej seriozisht. Në vitin 1869 iu lind vajza e parë, Gina, ndërsa paralelisht nisi të punonte mbi një roman dhe një poemë në vargje, duke u kthyer gjithnjë e më shumë drejt krijimtarisë letrare. === ''Miranda'' === Në dhjetor 1873, Fogazzaro i dërgoi babait dorëshkrimin e poemës ''Miranda''. Ai i tha me një ton pak me shaka se i dukej e mirë, madje në disa pjesë shumë e mirë, por edhe vetë e pranonte që çdo autor mendon kështu për veprën e vet. Edhe babai i tij e pëlqeu shumë poemën dhe u përpoq të gjente një botues për ta publikuar. Por nuk pati sukses, sepse disa botues e refuzuan. Në fund, Fogazzaro vendosi ta botojë vetë librin në vitin 1874, me shpenzimet e tij. [[Skeda:Francesco_De_Sanctis_ritratto.jpg|parapamje|Il critico Francesco de Sanctis]] Ai kërkoi mendime edhe nga njerëz të njohur të letërsisë, si Gino Capponi, i cili e vlerësoi veprën pozitivisht, ndoshta edhe me një farë mirësjelljeje më shumë se kritike të vërtetë. Por më 15 qershor 1874, mori një vlerësim shumë më të ashpër dhe të drejtpërdrejtë nga kritiku i njohur Francesco De Sanctis, i cili ishte edhe deputet në parlament. {{Blockquote|Stili i veprës u duk pak bosh dhe i thjeshtë, por autori e kishte bërë kështu me qëllim, për të reaguar kundër stilit shumë të stërzbukuruar të poezisë së kohës dhe për t’u afruar më shumë me natyrën. Megjithatë, ndoshta e ka tepruar në këtë drejtim, siç ndodh shpesh me çdo reagim ekstrem. Në vepër gjenden disa ide të mira psikologjike, por ato nuk janë zhvilluar mjaftueshëm dhe nuk kanë thellësi të madhe. Personazhi më pak i suksesshëm është Enrico, i cili paraqitet më shumë si një djalë me ëndrra për të qenë poet dhe i dashuruar, por pa forcë reale për asnjërën nga këto. Sa i përket Mirandës, ajo paraqitet si një karakter i qetë dhe i heshtur që zhvillohet ngadalë nën ndikimin e dashurisë. Ideja është interesante dhe origjinale, por nuk është trajtuar me thellësi të mjaftueshme. Në disa pjesë autori tregon aftësi të mira në paraqitjen e gjendjeve psikologjike, sidomos në “Librin e Mirandës”, por në përgjithësi vepra krijon një ndjenjë monotonie dhe lodhjeje. Kjo vjen nga mungesa e zhvillimit dhe nga një përqendrim i tepruar i brendshëm, i cili mund të funksionojë në një skenë të shkurtër, por jo në një vepër të gjatë.}} Edhe pse kritikët dhe njerëzit e letrave nuk e pritën gjithmonë mirë, poezia u pëlqye nga lexuesit e zakonshëm, sepse i përshtatej ndjeshmërisë romantike që ishte shumë e përhapur në atë kohë. Kjo e inkurajoi Fogazzaron që të vazhdonte rrugën e shkrimit letrar. ''Miranda'' është e ndarë në tre pjesë: “Letra”, “Libri i Mirandës” dhe “Libri i Enrikos”, dhe tregon historinë e një dashurie që nuk realizohet kurrë. Personazhi i Enrikos paraqitet si një i ri që ëndërron të jetë poet, por është shumë i përqendruar te vetja dhe nuk ka aftësi të vërtetë për dashuri apo lidhje me të tjerët. Ndërsa Miranda paraqitet si një figurë e krijuar më shumë nga ëndrra sesa nga realiteti,një vajzë e brishtë, e heshtur dhe e largët nga jeta reale. Ajo jep ndjesinë e një personazhi ideal, por jo të gjallë. Edhe kur përfshihet në ngjarje, duket sikur nuk ka një ekzistencë të vërtetë njerëzore, por mbetet më shumë një ide sesa një person real. Nëse jo nga kritikët dhe figurat letrare, ajo poezi i pëlqeu publikut lexues, fryma sentimentale e të cilit ishte mbizotëruese në atë kohë, dhe Fogazzaro mori inkurajim prej saj për të vazhduar në rrugën që kishte ndërmarrë në shkrimin letrar. [[Skeda:Valsolda_-_frazione_San_Mamete.jpg|majtas|parapamje|Pamje e Valsoldës, në [[Liqeni Lugano|Liqenin e Luganos]]]] '''''Valsolda''''' Dy vite më vonë, në vitin 1876, ai botoi përmbledhjen me poezi ''Valsolda'', e cila lidhej me zonën me të njëjtin emër pranë liqenit të Luganos. Libri u botua nga një shtëpi botuese e vogël në Milano, pasi botuesi i madh i kohës, Treves, refuzoi ta publikonte. Këtë herë, përveç kritikave negative, pati edhe zhgënjim nga lexuesit, të cilët nuk gjetën më ndjeshmërinë romantike që i kishte pëlqyer në ''Miranda''. Në ''Valsolda'', Fogazzaro i kushton më shumë rëndësi përshkrimit të natyrës dhe peizazhit, por vargjet e tij, edhe pse të bukura dhe muzikale, duken pak të ftohta dhe pa shumë ndjesi personale, duke u ndikuar nga autorë të tjerë pa krijuar një stil të vetin të fortë. Në atë periudhë ai u kthye sërish te besimi katolik. Më vonë do të shkruante se një rol të rëndësishëm në këtë kthesë shpirtërore kishte pasur leximi i librit të Joseph Gratry, ''Philosophie du Credo''. ----'''Malombra''' [[Skeda:Lake_segrino.jpg|parapamje|Liqeni Segrino, ku imagjinohet të zhvillohet historia e romanit ''Malombra'']] Ndoshta vetëdija se poezia nuk ishte fusha e tij më e fortë e shtyu Fogazzaron të kalonte drejt prozës. Kështu, pasi kishte filluar të shkruante që në gjysmën e dytë të viteve ’70, në vitin 1881 botoi romanin e tij të parë ''Malombra''. Personazhi kryesor është Marina di Malombra, një vajzë e bukur por me gjendje të brishtë psikologjike, mbesë e kontit Cesare d’Ormengo, në pallatin e të cilit jeton pas vdekjes së prindërve. Aty ajo gjen rastësisht një letër të vjetër nga fillimi i shekullit XIX, e shkruar nga një paraardhëse e saj, Cecilia Varrega, e cila kishte jetuar një martesë të palumtur dhe i kërkonte atij që ta gjente mesazhin e saj të hakmerrej ndaj pasardhësve të bashkëshortit. ----Me kalimin e kohës, Marina fillon të besojë se është rimishërim i Cecilias dhe e përjeton jetën e saj si vazhdim i asaj historie të vjetër. E shtyrë nga kjo ide, ajo përfundon duke realizuar hakmarrjen: shkakton vdekjen e xhaxhait Cesare dhe vret edhe shkrimtarin Corrado Silla, të cilin e sheh si rimishërim të dashnorit të Cecilias. Në fund, në një natë me stuhi, Marina zhduket në ujërat e errëta të liqenit. <nowiki> [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]]</nowiki> er99q02l672k4j7m63292z464kk6m3i 3 401512 2986461 2026-06-01T19:04:18Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2986461 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=VenetaLlugaliu}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 1 qershor 2026 21:04 (CEST) 87teldk1qf8urxwvj51kn4asfc47zqd 3 401513 2986467 2026-06-01T19:29:24Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Alberto Moravia */ 2986467 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Alberto Moravia]]'' == Përshëndetje, Aurora Luta! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986464|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Alberto Moravia]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2019:29)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 1 qershor 2026 21:29 (CEST) opogsk486b5ujmceqdq9k5t5s70pebo 2 401514 2986470 2026-06-01T20:28:26Z Era Sinani 188332 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150823532|Dacia Maraini]]" 2986470 wikitext text/x-wiki {{Bio|Nome=Dacia|Cognome=Maraini|Sesso=F|LuogoNascita=Firenze<!-- Altre fonti riportano Fiesole, il servizio di verifica e corrispondenza tra il codice fiscale e i dati anagrafici di una persona fisica sul sito dell'Agenzia delle entrate restituisce risultato valido per il capoluogo toscano -->|GiornoMeseNascita=13 novembre|AnnoNascita=1936|NoteNascita=<!-- Altre fonti riportano Fiesole, il servizio di verifica e corrispondenza tra il codice fiscale e i dati anagrafici di una persona fisica sul sito dell'Agenzia delle entrate restituisce come risultato valido il capoluogo toscano --> <ref>{{Google books|id=tgx4apyGscAC|titolo=Il Piacere della letteratura: prosa italiana dagli anni 70 a oggi|editore=[[Feltrinelli]]|autore=[[Angelo Guglielmi]]|anno=1981|pagina = 428}}</ref><ref>{{Google books|id=duh5BACqwDgC|titolo=L'invenzione della realtà: conversazioni su la letteratura e altro|editore=[[Guida Editori]]|autore=[[Felice Piemontese]]|autore2=[[Nanni Balestrini]]|anno=1994|pagina =92}}</ref>|LuogoMorte=|GiornoMeseMorte=|AnnoMorte=|Epoca=1900|Epoca2=2000|Attività=scrittrice|Attività2=poetessa|Attività3=saggista|Nazionalità=italiana|PostNazionalità=|Immagine=Dacia Maraini - Buch Wien 2025.JPG|Didascalia=Dacia Maraini nel 2025|Didascalia2={{Premio|Premio Campiello|1990}}<br/>{{Premio|Premio Strega|1999}}}} [[Skeda:Autografo_di_Dacia_Maraini_(Biblioteca_Italiana_delle_Donne_di_Bologna)_tratto_dal_libro_"La_grande_festa".jpg|parapamje|Autograf nga Dacia Maraini nga libri ''La grande festa(''Bibloteka e Grave e Bolonjës)]] == Biografia == [[Skeda:Famiglia_Maraini.jpg|majtas|parapamje|Familja Maraini: Fosco, Dacia, Yuki Toni dhe nëna e tyre Topazia Alliata.]] Lindi në Firence, vajza e parë e antropologut, orientalistit dhe shkrimtarit fiorentin Fosco Maraini dhe e piktores, shkrimtares dhe galeristes palermitane Topazia Alliata di Villafranca, e cila i përket degës siciliane të familjes së lashtë Alliata. Gjyshi nga babai i shkrimtarit të ardhshëm ishte skulptori dhe kritiku i artit romak me origjinë nga Ticino dhe Gjenovezja, Antonio Maraini, anëtar i parlamentit për Partinë Kombëtare Fashiste nga viti 1934 deri në vitin1939, si dhe bashkëpunëtor i ngushtë i hierarkit Achille Starace dhe mbështetsja kryesore e politikave artistike dhe kulturore të regjimit fashist, ndërsa gjyshja e saj nga babai ishte shkrimtarja nga Mretëria e Bashkuar, e lindur në Hungarinë e atëhershme të Habsburgëve dhe me origjinë pjesërisht polake, Yoi Crosse. Gjyshi i tij nga nëna, megjithatë ishte gastronomi Enrico Maria Alliata i Villafranca-s, pronar i vreshtarisë së njohur Corvo dhe zoti ifundit i bodrumeve të lashta të Casteldaccia-s, ndërsa gjyshja e tij nga nëna ishte Oria Maria Amelia "Sonia" Ortuzar Ovalle de Olivares (1892-1981), një këngëtare opere, e cila megjithatë nuk mundi të debutonte, vajza e një diplomati kilian. Maraini e kaloi fëmijërinë e tij në Japoni, ku prindërit e tij ishin vendosur në vitin 1939, dhe kuu lindën motrat e tij Yuki dhe Antonella, të njohura si Toni. Pas rënies së fashizmit dhe shpalljes së Armëpushtimit të Cassibile në vitin 1943, me të cilin Italia i ndëpreu lidhjet e saj me Boshtin, familja, për shkak të refuzimiz të Topazias dhe Foscos për t`u deklaruar mbështetës të Republikës së Salo-së, u internua në një kamp përqendrimi nga autoritetet japoneze, ku vuanin nga uria. [[Skeda:Firma_di_Dacia_Maraini_(Hotel_Royal_Victoria_Pisa).jpg|parapamje|Nënshkrimi autografik i shkrimtarit]] Vetëm në vitin 1945 familja arriti të kthehej në Itali, duke u vendosur fillimisht në Siçili, në pronën e gjyshërve të saj nga nëna, VillaValguarnera në Bagheria, dhe më vonë në Romë. Pas kësaj, babai i saj Fosco, i vetëm, donte të kthehej në Fience. Këto vite i rrëfen vetë Maraini në romanin e saj Bagheria:{{Sisterlinks|q}}Pas ndarjes së prindërve të tij, në moshën 18 vjeç, Maraini iu bashkua të atit, i cili ndërkohë ishte zhvendosur në kryeqytet. Ajo ishte shoqe e gjatë e Albeto Moravias, me të cilin jetoi nga viti1962 deri në vitin 1978. Në Romë ajo krijoi një miqësi të ngushtë me shumë shkrimtarë dhe poetë, përfshirë Pier Paolo Pasolini-n, Elsa Morant-n, Maria Bellonci-n dhe vetë Moravian, duke u bërë anëtare e plotë rrethit letrar të kohës. === Karriera letrare === ==== Vitet 1960 ==== Ai arrit suksesin e tij të parë me romanin La vacanza (1962). Pas kësaj erdhën romanet L' eta del malessere (1963) dhe A memoria (1967). ==== Vitet 1970 ==== Në vitin 1971, ajo nënshkroi letrën famëkeqe të hapur për L' Espresso në lidhje me çështjen Pinelli kundër Komisionerit Luigi Calabresi. Në vitin 1972, ajo shkroi "Kujtimet e një Hajduti", për historinë e te njohurvs së saj të burgosur Teresa Numa, dhe nv vitin 1975, "Gruaja në Luftë", një roman që përqendrohet në mënyreë impicite në rolin themelor të grave gjatë Luftës sv Dytë Botërore, por mbi të gjitha në vetë "Luftën" që gratë kanë luftuar gjithmonë për të qenë të lira për të jetuar dhe për të marrë vendime për veten e tyre. Në vitin 1973, sv bashku me Maricla Boggio-n, ajo themeloi "Teatro della Maddalena" në Romë, të menaxhuardhe drejtuar tërvsisht nga gra. Ajo ka shkruar mbi gjashtëdhjetë drama të interpretuara në Itali dhe jashtë saj, duke përfshirë Manifesto dal Carcere dhe Dialogo di una prosituta con un suo cliente. ==== Vitet 1980 ==== Në vitet 1980 ajo shkroi "Treni per Helsinki"(1984) dhe "Isolina"(1985). Në fund të viteve 1980, Rai3 transmetoi programin "Raccontare Palermo", ku shkrimtarja takoi eksponentë të ndryshëm tv kulturvs siciliane, si Mimmo Cuticchio, në rrugët dhe ndërtesat e qytetit. ==== Vitet 1990 ==== Në vitin 1990 ai botoo Jetën e gjatë të Marianna Ucrias. Kjo u pasua nga Bagheria (1993), Zëra (1994), Një udhëtar i paligjshëm n bord(1996), I ëmbël për veten(1997) dhe përmbledhja me tregime të shkurtra Buio(1999). ==== Vitet 2000 ==== Në fillim të viteve 2000 ai drejtoi festivalin ndërombëtar të Gioia Vecchio në Gioia dei Marsi në Abruzzo. Në vitin 2021 ai botoi La nave per Kobe, në të cilën ai kujton përvojën e tij të fëmijërisë së burgimit në Japoni, dhe Shkrimi i dashur. Një punëtori mbi analizën, leximet e sugjeruara dhe diskutimin. Në vitin 2004 ishte radha e Colomba. Në vitin 2007 ai botoi Loja e Universit dhe, në vitin 2008, Treni i Natës së Fundit. ==== Vitet 2010 ==== Në vitin 2010 ajo botoi tregimin e shkurtër Joshja e Gjetkë dhe në vitin 2011 romanin Festa e Madhe. Në vitin 2013 ajo botoi romanin në formën e ditarit Chiara e Asizit. Në Lavdi te Mosbindjës. Që nga viti 2016 ajo është qytetare nderi e Aronas në Liqenin Maggiore, një qytet ku zhvillohet çdo vit festivali i teatrit dhe letërsisë «Teatri mbi Ujë», ku ajo është drejtoreshë artistike. Në vitin 2018 ajo u emërua presidente e komitetit shkencor të Palermos, Kryeqytetit Italian të Kulturës. Ajo është kryeredaktore e revistës letrare Nuovi Argomenti, botuar nga Arnoldo Mondadori Editore. ==== Vitet 2020 ==== Në vitin 2020ajo botoi esenë "Coraggio delle donne", Kurajoja e Grave, me Chiara Valentini, dhe romanin "Trio". "Historia e Dy Miqëve ,një Burri dhe Murtaja në Messina". Në vitin 2021 ajo botoi "Duke shkruar si të Fymarrësh". "Gjashtëdhjetë Vjet Letërsi, esenë "Shkolla do të na shpëtoje dhe Nje Revulucion i Butë". Reflektime mbi një vend në Pasolini në 100-vjetorin e lindhjes së tij. Në vitin 2023 ajo botoi librin (Jeta Ime), rreth përvojvs së saj si robëreshë lufte në Japoni gjatë Luftës së Dytë Botërore, dhe në vitin 2024 një titull të lidhur me temat feministe: Ditari i Viteve të Vështira. Me Gratë e Djeshme, të Sotme dhe të Nesërme. == Jeta Private == Autorja është agnostike e hapur, siç tha ajo, e gjithë familja e saj ka qenë gjithmonë, dhe vegjetariane, siç deklaroi në një intervistë në të cilën e përcaktoi bujqësinë intensive si " Kampe Perqëndrimi Naziste". == Vepra == === Romane === * ''Pushimet'', [[Milano]], Lerici, 1962. * ''Epoka e Pakënaqësisë'', [[Torino]], Einaudi, 1963. * ''Nga kujtesa'', Milano, Bompiani, 1967. * ''Kujtimet e një hajduti'', Milano, Bompiani, 1972. * ''Gruaja në luftë'', Torino, Einaudi, 1975. * ''Letra Marina'', Milano, Bompiani, 1981. * ''Treni për në Helsinki'', Torino, Einaudi, 1984. ISBN 88-06-05721-9 . * ''Jeta e gjatë e Marianna Ucrìas'', Milano, Rizzoli, 1990. ISBN 88-17-66425-1 . * ''Bagheria'', Milano, Rizzoli, 1993. ISBN 88-17-66476-6 . * ''Zëra'', Milano, Rizzoli, 1994. ISBN 88-17-66478-2 . * ''I ëmbël për veten'', Milano, Rizzoli, 1997. ISBN 88-17-66468-5 . * ''Anija për në Kobe. Ditarët japonezë të nënës sime'', Milano, Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-86835-3 . * ''Colomba'', Milano, Rizzoli, 2004. ISBN 88-17-00440-5 . * ''Treni i natës së fundit'', Milano, Rizzoli, 2008. ISBN 978-88-17-02166-1 . * ''Festa e Madhe'', Milano, Rizzoli, 2011. ISBN 978-88-17-05548-2 . * ''Gënjeshtra e lumtur'', [[Roma|Romë]], Biblioteka e ''La Repubblica'' - ''L'Espresso'', 2011. * ''Klera e Asizit. Në Lavdi të Mosbindjes'', Milano, Rizzoli, 2013. ISBN 978-88-17-06721-8 . * ''Vajza e vogël dhe ëndërrimtarja'', Milano, Rizzoli, 2015. ISBN 978-88-17-08379-9 . * {{Cite book |title=[[Tre donne. Una storia d'amore e disamore]] |publisher=Rizzoli |year=2017 |isbn=978-88-17-09696-6 |location=Milano}} * ''Trup i Lumtur: Një histori grash, revolucionesh dhe një djali që ndërron jetë'', Milano, Rizzoli, 2018, ISBN 978-88-17-10491-3 . * {{Cite book |title=[[Trio. Storia di due amiche, un uomo e la peste a Messina]] |publisher=Rizzoli |year=2020 |isbn=978-88-171-4954-9 |location=Milano}} * ''Jeta Ime'', Milano, Rizzoli, 2023, ISBN 978-88-17-14097-3 . === Tregime për fëmijë === * ''Burri im'', Milano, Bompiani, 1968. * ''Njeriu me tatuazhe'', [[Napoli]], Guida Editori, 1990. ISBN 88-7188-003-X . * ''Crime'', [[Ungra|Lungro]] di [[Kozenca|Cosenza]], Marco, 1990. ISBN 88-85350-01-1 . * ''Pesë gra të ujërave të ëmbla'', në ''Pusin Sekret.'' ''Pesëdhjetë shkrimtare italiane'', prezantuar nga Maria Rosa Cutrufelli, [[Rosaria Guacci]], Marisa Rusconi, [[Firencia|Firence]], Giunti Editore, 1993. ISBN 88-09-20294-5 . * ''Vajza me gërsheta'', Romë, Viviani, 1994. ISBN 88-7993-028-1 . * ''Mulino, Orlov dhe Macja që Mendon se Është Panterë'', në ''Fjalët e Grave'', redaktuar nga [[Adriana Moltedo]], [[Viterbo]], Stampa Alternativa, 1994. ISBN 88-7226-191-0 . * ''Silvia'', Ravenna, Botimet Sunflower, 1995. ISBN 88-7567-282-2 . * ''Përbindëshi me sy të gjelbër'', në ''Tregime në Teatër'', Romë, Editori Riuniti, 1996. * ''Errësira'', Milano, Rizzoli, 1999. ISBN 88-17-68019-2 . * ''Berah nga Kibawa. A Tale with Twelve Endings'', Romë, Gremese, 2003. ISBN 88-8440-236-0 . * ''Në fluturim'', [[Mantova|Mantua]], botimet Corraini, 2005. ISBN 88-7570-075-3 . * ''Një gjumë pa ëndrra'' ; ''Udhëtim me biçikletë për në Mongerbino'', Bagheria, Drago, 2006. ISBN 88-95082-01-X . * ''Vajzat e Palermos'', Milano, ''Corriere della Sera'', 2007. * ''Poeti-regjisori dhe sopranoja e mrekullueshme'', Milano, ''Corriere della Sera'', 2008. * ''Vajza nga Via Maqueda'', Milano, Rizzoli, 2009. ISBN 978-88-17-03366-4 . * ''Joshja e Gjetkëve'', Milano, Rizzoli, 2010. ISBN 978-88-17-04367-0 . * ''Dashuri e Vjedhur'', Milano, Rizzoli, 2012. ISBN 978-88-17-06081-3 . * ''Udhëtim në Viareggio'', Romë, Fahrenheit 451, 2013. ISBN 978-88-86095-77-8 . * {{Cite book |title=[[La scuola ci salverà]] |publisher=Solferino |year=2021 |isbn=978-88-282-0638-5 |location=Milano |postscript=nessuno}} [përmban 3 histori: ''Provimi'', ''Djali me rroba të errëta'' dhe ''Berah i Kibawa-s'' ]. === Vepra të mbledhura === * {{Cite book |title=Romanzi |publisher=Rizzoli |year=2006 |isbn=978-88-486-0340-9 |edition=Collana Firme Oro n.3 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Romanzi e racconti |publisher=Mondadori |year=2021 |isbn=978-88-047-3585-4 |edition=Collezione [[I Meridiani]] |location=Milano}} * ''Histori me qen për një vajzë të vogël'', Milano, Bompiani, 1996. ISBN 88-452-2804-5 . * ''Delja Dolly dhe tregime të tjera për fëmijë'', Milano, Fabbri Editori, 2001. ISBN 88-451-2703-6 . * ''Nata e Lodrave'', vizatuar nga Gud, Latina, Tunué, 2012. ISBN 978-88-97165-34-7 . * ''Telemaku dhe Blobi. Historia e një miqësie të humbur'', Milano, Rizzoli, 2017. ISBN 978-88-17-09244-9 . * ''Onda Marina dhe Dragoi i shuar'', ilustruar nga Simone Angelini, Romë, Giulio Perrone Editore, 2019. === Poezi === * ''Shkëmbim poetik... ose pothuajse'', me [[Nicolò Maraini]], Romë, Editrice dell'Orso, 1960. * ''Mizori në Ajër të Hapur'', Milano, Feltrinelli, 1966. * ''Gratë e mia'', Torino, Einaudi, 1974. * ''Më ha edhe mua'', Torino, Einaudi, 1978. ISBN 88-06-01339-4 . * ''Harrova të harroj'', Torino, Einaudi, 1982. ISBN 88-06-05474-0 . * ''Maraini, Stein'', Romë, Fan, 1987. * ''Duke udhëtuar me ritmin e Dhelprës. Poezi 1983-1991'', Milano, Rizzoli, 1991. ISBN 88-17-66466-9 . * ''Eyes of Medusa'', Calcata, Giano Edition, 1992. * ''Nëse Dashuron Shumë. Poezi 1966–1998'', me CD-ROM, Milan, Rizzoli, 1998. ISBN 88-17-86019-0 . * ''Nata e Vitit të Ri në Spital'', Romë, Lepisma, 2009. ISBN 978-88-7537-103-6 . === Teatër === * ''Shantazh në Teatër dhe Komedi të Tjera'', Torino, Einaudi, 1970. * ''Rroftë Italia'', Torino, Einaudi, 1973. * ''Gruaja e Përsosur'', [[Venediku|Venecia]], [[Bienalia e Venecias|Bienalja]], 1974. * ''Gruaja e Përsosur, e ndjekur nga Zemra e një Virgjëreshe'', Torino, Einaudi, 1975. * ''Don Juan'', Torino, Einaudi, 1976. * ''Dialogu i një prostitute me klientin e saj. Me një debat mbi vendimin për të shkruar dramën dhe përgatitjen e shfaqjes'' . Padova: Mastrogiacomo-Images 70, 1978. * ''Ëndrrat e Klitemnestrës dhe komeditë e tjera'', Milano, Tascabili Bompiani, 1981. * ''Mësime Dashurie dhe Komedi të Tjera'', Milano, Bompiani, 1982. * ''Ekstravagancë'', Romë, Serarcangeli, 1987. * ''Frika dhe dashuria'', me Margarethe von Trotta dhe [[Laura Novati]], Milano, A. Mondadori, 1988. ISBN 88-04-31769-8 . * ''Erzbeth Bathory'' ; ''Gecko'' ; ''Norma 44'', Romë, Editori & Associati, 1991. * ''Veronica, prostitutë dhe shkrimtare'', Milan, Bompiani, 1992. ISBN 88-452-1880-5 . * ''Shtëpia midis dy palmave'', Salerno, Sottotraccia, 1995. ISBN 88-86351-05-4 . * ''Mary Stuart. Mela, Donna Lionora giacubina, Extravaganza, Një tren, një natë'', Milano, Biblioteka Universale Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-12693-4 . * ''Teatri i viteve nëntëdhjetë'' : Unë, ''Veronica, prostitutë dhe shkrimtare.'' ''Mayer, gruaja e tretë e Camille'', Milan, Biblioteca universale Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-12694-2 . : II, ''Kujtimet e një shërbëtoreje.'' ''The Story of Isabella di Morra Told by Benedetto Croce, The Fasts of Catarina of Siena'', Milano, Biblioteca universale Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-12695-0 . * ''Për Giulian'', me bashkëpunimin e Angela Bove, Profesoreshës Maria Rosaria Carnevale, kontributin e fjalëve të miqve të saj dhe ditarin e rizbuluar të Giulias, Romë, redaktor Giulio Perrone, 2011. ISBN 978-88-6004-216-3 . * ''Për të të mbrojtur më mirë, vajza ime'', Romë, redaktor Giulio Perrone, 2011. ISBN 978-88-6004-217-0 . * ''Udhëtim nga Itaka'', me [[Gabriele Marchesini]], Cesena, Il ponte vecchio, 2011. ISBN 978-88-6541-103-2 . * ''Letrat e dashurisë'', letra nga Gabriele D'Annunzio në një mjedis teatrale nga Dacia Maraini, me CD, Romë, botues Giulio Perrone, 2012. ISBN 978-88-6004-226-2 . * ''Hajdutja Teresa'', me CD, Romë, shtëpia botuese Giulio Perrone, 2013. ISBN 978-88-6004-273-6 . * ''Hapa të Shpejtë'', Romë, botuesi Giulio Perrone, 2015. ISBN 978-88-6004-394-8 . ** {{Cite book |title=Raska steg |publisher=Istituto Italiano di Cultura Stoccolma |year=2020 |language=svedese}} * ''Mbretëresha i bën mat mbretit'', [[Palermo]], Teatro Santa Cecilia, 2023. Bazuar në ''Passi Avanzati'', një shfaqje e konceptuar dhe konceptuar nga [[Ennio Giganti]], me regji nga [[Sergio Vespertino]], me patronazhin falas të Parlamentit Europian, kundër dhunës ndaj grave dhe dhunës me bazë gjinore, një shfaqje njënatëshe me qëllim mbledhjen e fondeve për organizatat jofitimprurëse që ndihmojnë gratë që vuajnë nga dhuna. ISBN 978-88-6004-394-8 * A passi fretta (Me hapa të nxituar), Bolonja, Teatro Cinema Modernissimo, 2026, një ngjarje e konceptuar dhe promovuar nga Ennio Giganti, i cili, duke rinovuar angazhimin e tij shoqëror në marrëveshje me autoren, po rinovon ngjarjen e vitit 2023, të drejtuar nga Valentina Todaro, të sponsorizuar nga Parlamenti Europian, me qëllim mbledhjen e fondeve për ata që mbrojnë gratë që vuajnë nga dhuna. Një shfaqje njënatëshe. ISBN 978-88-6004-394-8 === Skenarë === * ''Zemra e një nëne'', me Salvatore Samperi, Milano, Forum, 1969. === Ese === * ''Të bësh teatër: Materiale, tekste, intervista'', Milano, Bompiani, 1974. * ''Motra Juana'', në Motra Juana Inés de la Cruz, ''Përgjigje ndaj motrës Filotea'', Torino, La Rosa, 1980. * ''Isolina. Gruaja e copëtuar'', Milano, A. Mondadori, 1985. * ''Bjonda, Bruneja dhe Gomari'', Milano, Rizzoli, 1987, ISBN 88-17-53514-1 . * ''Duke kërkuar Emën'', Milan, Rizzoli, 1993, ISBN 88-17-66477-4 . * ''Një turmë në bord'', Romë, Gabriele dhe Mariateresa Benincasa, 1993; Milan, Rizzoli, 1996, ISBN 88-17-84465-9 . * ''Sumac. Një inventar i vogël i teatrove të gjetura dhe të humbura të Palermos'', Palermo, Flaccovio, 1993, ISBN 88-7804-085-1 . * ''Fjalor i Përditshëm. Nga "dashuria" te "endja",'' 229 zëra të mbledhur nga [[Gioconda Marinelli]] . Milano, Bompiani, 1997, ISBN 88-452-3117-8 . * ''Giromondo'', me [[Enzo Biagi]], [[Modena]], Panini, 1999, ISBN 88-8290-106-8 . * ''Të krijosh teatër. 1966-2000'', 2 vëll., Milano, Rizzoli, 2000, ISBN 88-17-86438-2, ISBN 88-17-86439-0 . * ''Shkrim i Dashur. Laboratori i Analizës, Lexime të Sugjeruara, Biseda'', Milano, Rizzoli, 2000, ISBN 88-17-86536-2 . * ''Nëna dhe Bija. Dje dhe Sot'', me [[Anna Salvo]] dhe Silvia Vegetti Finzi, Romë- [[Bari (Itali)|Bari]], Editori Laterza, 2003, ISBN 88-420-7113-7 . * ''Brenda Fjalëve. Aforizma dhe Mendime'', Cava de' Tirreni, Marlin, 2005, ISBN 88-6043-003-8 . * ''Ditët e Antigonës. Një fletore pesëvjeçare'', Milano, Rizzoli, 2006, ISBN 88-17-01168-1 . * ''Hapat e nxituar'', [[Peskara|Pescara]], Ianieri, 2007, ISBN 88-88302-30-1 . * ''Mbi mafian . Reflektime të vogla personale'', Romë, Giulio Perrone Editore, 2009, ISBN 978-88-6004-141-8 . * ''Ëndrra e Teatrit. Kronikë e një Pasioni'', me [[Eugenio Murrali]], BUR, Milano, Rizzoli, 2013, ISBN 978-88-17-06776-8 . * ''Jeta ime, betejat e mia'', me [[Joseph Farrell]], [[Piza|Pisa]], Della Porta, 2015, ISBN 978-88-96209-22-6 . * ''Nëse një personazh troket në derën time. "Si ta tregosh historinë..."'', Romë, Rai Eri, 2016, ISBN 978-88-397-1694-1 . * ''E drejta për të vdekur'', me Claudio Volpe, Milano, SEM, 2018. ISBN 978-88-9390-079-9 . * ''Guximi i grave'', me Chiara Valentini, [[Bolonja]], Il Mulino, 2020, ISBN 978-88-152-9058-8 . * ''Të shkruarit si të marrë frymë. Gjashtëdhjetë vjet letërsi'', redaktuar nga Michelangelo La Luna, Romë, Gruppo Albatros Il Filo, 2021, ISBN 978-88-306-3221-9 . * ''Një Revolucion i Butë. Reflektime mbi një Vend në Ndryshim'', Milano, Rizzoli, 2021, ISBN 978-88-171-5873-2 . * {{Cite book |title=[[La scuola ci salverà]] |publisher=Solferino |year=2021 |isbn=978-88-282-0638-5 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Caro Pier Paolo |publisher=Neri Pozza |year=2022 |isbn=978-88-545-2335-7 |location=[[Vicenza]]}} * {{Cite book |title=In nome di Ipazia. Riflessioni sul destino femminile |publisher=Solferino |year=2023 |isbn=978-88-282-1254-6 |location=Milano}} * {{Cite book |title=[[Scritture segrete|Scritture segrete. Le donne che hanno cambiato il mondo con la parola]] |publisher=Rizzoli |year=2025 |isbn=978-88-171-8629-2 |series=La Scala |location=Milano}} * {{Cite book |title=Sguardo a Oriente. Reportage, ricordi, racconti di un continente affascinante |publisher=Marlin |year=2022 |isbn=978-88-604-3175-2 |series=La camera del fuoco |volume=1 |location=Cava de' Tirreni}} === Intervista === * ''Dhe kush ishe ti? Intervista mbi fëmijërinë'', Milano, Bompiani, 1973. * ''Wanda Raheli. E enjte, 19 qershor 1975'', Romë, Shkalla e Dytë, 1975. * ''Duke folur me Dacia Maraini'', nga [[Ileana Montini]], [[Verona]], Bertani, 1977. * ''Historia e Pierës'', me Piera degli Esposti, Milano, Bompiani, 1980. * ''The Child Alberto'', Milano, Bompiani, 1986. ISBN 88-17-53452-8 . * ''Bisedë me Dacia Maraini. Kënaqësia e të shkruarit'', redaktuar nga [[Paola Gaglianone]], Romë, Omicron, 1995. ISBN 88-86680-06-6 . * ''Piera dhe vrasësit'', me Piera degli Esposti, Milano, Rizzoli, 2003. ISBN 88-17-87227-X . * ''Ëndërroja për një stacion. Dashuri, vlera dhe pasione'', një bisedë me Paolo Di Paolo, Romë-Bari, Shtëpia Botuese Laterza, 2005. ISBN 88-420-7769-0 . * ''Fytyra e grave. Një bisedë me Dacia Maraini'', intervistë nga [[Stefano Giovinazzo]], Romë, Edizioni della Sera, 2010. ISBN 978-88-904730-6-7 . * {{Cite book |title=Alfabeto quotidiano. Le parole di una vita |publisher=Marlin |year=2021 |isbn=978-88-604-3165-3 |edition=Collana La camera del fuoco n.14 |location=Cava de' Tirreni}} * ''Piera Degli Esposti lexon Jetën e gjatë të Marianna Ucrìa'', Romë, Emons Italia, 2011. ISBN 978-88-95703-47-3 . == Filmografia == * ''Epoka e Pafuqisë'', me regji nga Giuliano Biagetti (1968) * ''Gruaja e Padukshme'', me regji nga Paolo Spinola (1969) * ''Zemra e një nëne'', me regji nga Salvatore Samperi (1969) * ''Sigurisht, absolutisht i sigurt, në fakt... i mundshëm'', me regji nga Marcello Fondato (1969) * ''Vritni viçin e majmur dhe piqeni'', me regji nga Salvatore Samperi (1970) * ''Dashuri Martesore'', me regji nga Dacia Maraini (1970) * ''Teresa Hajdutja'', me regji nga Carlo Di Palma (1973) * ''Lulja e Një mijë e një netëve'', me regji nga [[Pier Paolo Pasolini]] (1974) * ''[[Abrami in Africa|Abrami në Afrikë]]'' (1976) * ''[[Aborto: parlano le donne|Aborti: Gratë Flasin]]'' (1976) * ''Unë jam imja'', me regji nga Sofia Scandurra (1978) * ''Marianna Ucrìa'', me regji nga Roberto Faenza (1997) == Çmimet ==   * 2025 - Çmimet Sirente<ref>{{Cite web|https://www.radiolaquila1.it/2025/01/17/mudi-goriano-valli-sirente-awards-a-dacia-maraini-abruzzo-interno-punti-sulla-cultura/|MuDi Goriano Valli: Sirente Awards a Dacia Maraini, “Abruzzo interno punti sulla cultura”}}</ref>, Çmimi Ndërkombëtar për Shkrim në Horizontin e Kodrës <ref>{{Cite web|https://www.lagazzettadelserchio.net/a-lucignana-la-quinta-edizione-di-little-lucy-grandi-nomi-per-un-festival-piccolo-cosi/|A Lucignana la quinta edizione di “Little Lucy”: grandi nomi per un festival piccolo così}}</ref>, Çmimi Special Gioia (Çmimi Kombëtar Gioia)<ref>{{Cite web|https://www.laquilablog.it/gioia-dei-marsi-premio-speciale-a-dacia-maraini-e-nuovi-murales-nel-borgo/|Gioia dei Marsi: Premio Speciale a Dacia Maraini e nuovi murales nel borgo}}</ref>, Çmimi Ndërkombëtar i Dialogëve Pistoia<ref>{{Cite web|https://www.dialoghisulluomo.it/it/maraini-di-paolo/elogio-dellimmaginazione|Premio Internazionale Dialoghi di Pistoia}}</ref> . Një konkurs letrar në Calascibetta, i quajtur ''Dacia Maraini'', iu kushtua asaj.<ref>{{Cite web |last=Francesco Librizzi |date=30 maggio 2017 |title=Calascibetta: Concorso letterario Dacia Maraini, premiata anche la narrativa dedicata a Vanessa Scialfa |url=http://ennapress.it/calascibetta-concorso-letterario-dacia-maraini-premiata-anche-la-narrativa-dedicata-a-vanessa-scialfa.html}}</ref> == Nderime == === Nderime italiane === {{Authority control}} === Nderimet e huaja === {{Portale|biografie|Cinema|letteratura|Teatro}} == Shënime == {{Blockquote|''Conoscevo troppo bene le arroganze e le crudeltà della Mafia che sono state proprio le grandi famiglie aristocratiche siciliane a nutrire e a far prosperare perché facessero giustizia per conto loro presso i contadini […] Io non ne volevo sapere di loro. Mi erano estranei, sconosciuti. Li avevo ripudiati per sempre già da quando avevo nove anni ed ero tornata dal Giappone affamata, poverissima, con la cugina morte ancora acquattata nel fondo degli occhi. […] Io stavo dalla parte di mio padre che aveva dato un calcio alle sciocchezze di quei principi arroganti rifiutando una contea che pure gli spettava in quanto marito della figlia maggiore del duca che non lasciava eredi. Lui aveva preso per mano mia madre e se l'era portata a Fiesole a fare la fame, lontana dalle beghe di una famiglia impettita e ansiosa. […] E invece eccoli lì, mi sono cascati addosso tutti assieme, con un rumore di vecchie ossa, nel momento in cui ho deciso, dopo anni e anni di rinvii e di rifiuti, di parlare della Sicilia. Non di una Sicilia immaginaria, di una Sicilia letteraria, sognata, mitizzata''.|Dacia Maraini, ''Bagheria''}} == Bibliografia == * [[Federica Depaolis]] dhe [[Walter Scancarello]], ''Dacia Maraini.'' ''Bibliografia e veprave dhe e kritikës, 1953-2014. An Initial Survey'', me një shënim nga Attilio Mauro Caproni, ese nga Paolo Di Paolo dhe [[Eugenio Murrali]], Pontedera, Bibliografia e Informazione, 2015. ISBN 978-88-909833-3-7 . * Manuela Bertone dhe Barbara Meazzi (red.), ''Kurioz për Profesionin:'' ''Ese mbi Dacia Maraini'', Piza, ETS, 2017. == Hyrje të ngjashme == * Antonio Maraini * Fitorja Alliata e Villafranca {{Div col}} * 1962 – ''[[Premio Formentor|Premio Formentor de las Letras]]''<ref>{{Cita web|url=https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Premio_Formentor_de_las_Letras|titolo=Premio Formentor de las Letras|sito=Biblioteca Virtual Fandom|lingua=es|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204002/https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Premio_Formentor_de_las_Letras|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 1978 - Premio Nazionale Riccione ATER<ref>{{Cita web|https://www.riccioneteatro.it/content/19701979-i-successi-di-dacia-maraini-sergio-liberovici-renzo-rosso|1970/1979 - I successi di Dacia Maraini, Sergio Liberovici, Renzo Rosso}}</ref> * 1985 – [[Premio Fregene]] (Premio del Presidente per la Letteratura)<ref name=Fregene>{{Cita web|url=http://www.premiofregene.it/premiati.html|titolo=Premiati|sito=Premio Fregene|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20181006114600/http://www.premiofregene.it/premiati.html|dataarchivio=6 ottobre 2018|urlmorto=sì}}</ref><ref name=Tiscali /> * 1986 – [[Premio letterario nazionale per la donna scrittrice]] * 1990 – [[Premio Campiello]]<ref>{{Cita web|url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT|titolo=Opere premiate nelle precedenti edizioni|sito=premiocampiello.org|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190814165815/http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT|dataarchivio=14 agosto 2019|urlmorto=sì}}</ref> (Libro dell'Anno 1990) * 1993 – [[Premio letterario nazionale per la donna scrittrice]] (Premio della giuria) * 1995 – [[Premio Napoli]]<ref>{{Cita web|url=http://www.premionapoli.it/premio-napoli-di-narrativa-1954-2002/|titolo=Premio Napoli di Narrativa 1954-2002|sito=Fondazione Premio Napoli|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200219124244/http://www.premionapoli.it/premio-napoli-di-narrativa-1954-2002/|dataarchivio=19 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> * 1996 – Medaglia Gabriela Mistral<ref>{{Cita web|url=http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1996/05/20/Altro/PREMI-A-DACIA-MARAINI-LA-MEDAGLIA-GABRIELA-MISTRAL_135300.php|titolo=PREMI: A DACIA MARAINI LA MEDAGLIA 'GABRIELA MISTRAL'|sito=[[Adnkronos]]|data=20 maggio 1996|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190401171612/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1996/05/20/Altro/PREMI-A-DACIA-MARAINI-LA-MEDAGLIA-GABRIELA-MISTRAL_135300.php |dataarchivio=1º aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 1997 – [[Premio Flaiano per la narrativa]],<ref>{{Cita web|url=https://www.premiflaiano.com/325/1997.html|titolo=Vincitori premi internazionali Flaiano 1997 - Premio di narrativa|sito=PREMI FLAIANO|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190401170656/https://www.premiflaiano.com/325/1997.html|dataarchivio=1º aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> Premio Fregene per la Comunicazione e Divulgazione Culturale<ref name=Fregene /><ref name=Tiscali>{{Cita web|url=http://web.tiscali.it/premiofregene/Premiati.htm|titolo=I premiati delle precedenti edizioni - Copertina del sito dal 1979 ad oggi|sito=Tiscali|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20050421030213/http://web.tiscali.it/premiofregene/Premiati.htm|dataarchivio=21 aprile 2005|urlmorto=sì}}</ref> e [[Premio Brancati|Premio letterario Brancati]] per la narrativa<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.zafferana-etnea.ct.it/Manifestazioni/Albo_doro_brancati.aspx|titolo=Albo d'oro premio Brancati|sito=comune.zafferana-etnea.ct.it|accesso=14 ottobre 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190430182005/http://www.comune.zafferana-etnea.ct.it/Manifestazioni/Albo_doro_brancati.aspx|dataarchivio=30 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> * 1999 – Premio Le nuvole Teatro,<ref>{{Cita web|https://www.lenuvoleteatro.com/premio_le_nuvole_teatro.html|PREMIO LE NUVOLE TEATRO VALLECORSA DI SCENA - TRANSITI TEATRALI SCARLINO FESTIVAL 2009}}</ref> [[Premio Mondello]]<ref>{{Cita web|url=https://premiomondello.it/it/storia-premio/albo-oro-vincitori-9|titolo=Albo d'Oro dei vincitori del Premio Internazionale Letterario Mondello|accesso=7 aprile 2019 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190321102837/https://premiomondello.it/it/storia-premio/albo-oro-vincitori-9|dataarchivio=21 marzo 2019|urlmorto=sì}}</ref> e [[Premio Strega]] per la raccolta di racconti ''[[Buio (Dacia Maraini)|Buio]]''<ref>{{Cita web|url=https://premiostrega.it/PS/1999-dacia-maraini/|titolo=1999, Dacia Maraini|sito=premiostrega.it|accesso=16 aprile 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190416161848/https://premiostrega.it/PS/1999-dacia-maraini/|dataarchivio=16 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2000 – ''Premio Porto Venere Donna''<ref>{{Cita web|url=https://www.gazzettadellaspezia.it/cultura/item/2080-a-simona-marchini-il-premio-porto-venere-donna-,-giunto-alla-xvii-edizione|titolo=A Simona Marchini il "Premio Porto Venere Donna", giunto alla XVII edizione|sito=Comune di Porto Venere|data=25 luglio 2012|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402180615/https://www.gazzettadellaspezia.it/cultura/item/2080-a-simona-marchini-il-premio-porto-venere-donna-,-giunto-alla-xvii-edizione|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Targa Volponi''<ref>{{Cita web|url=https://www.chiamamicitta.it/la-targa-volponi-sergio-zavoli-pupi-avati-premiati-bologna/|titolo=La "Targa Volponi" a Sergio Zavoli e Pupi Avati, premiati a Bologna|sito=Chiamamicitta.it|data=26 agosto 2017|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103151136/https://www.chiamamicitta.it/la-targa-volponi-sergio-zavoli-pupi-avati-premiati-bologna/|dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2002 – Premio alla Carriera Letteraria "Anguillara Sabazia"<ref>{{Cita web|url=http://www.club.it/concorsi/risultati/2002/ris.anguillara2002.html|titolo=I edizione Premio Letterario Anguillara Sabazia Città d'Arte 2002 - Premio alla Carriera Letteraria "Anguillara Sabazia" alla scrittrice Dacia Maraini|sito=club.it|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170215050653/http://www.club.it/concorsi/risultati/2002/ris.anguillara2002.html|dataarchivio=15 febbraio 2017|urlmorto=no}}</ref>, [[Premio letterario nazionale per la donna scrittrice]] * 2003 - Premio Speciale Chatwin<ref>{{Cita web|https://www.premiochatwin.it/premi-speciali/|Premi Speciali}}</ref> * 2004 – [[Premio letterario Castelfiorentino]] * 2005 – laurea ''honoris causa'' in ''Studi teatrali'' presso l'[[Università degli Studi dell'Aquila|Università dell'Aquila]]<ref>{{Cita web|url=https://www.univaq.it/section.php?id=280|titolo=Lauree honoris causa: Dacia Maraini in Studi teatrali|sito=Università degli Studi dell'Aquila|data=4 ottobre 2005|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20080202030005/http://www.univaq.it/section.php?id=280|dataarchivio=2 febbraio 2008|urlmorto=no}}</ref> e Premio Roma<ref>{{Cita web|http://www.premioroma.it/Albo_Oro_2005.html|ALBO D'ORO anno 2005}}</ref> * 2006 – ''Premio nazionale di Narrativa Lucio Mastronardi alla carriera''<ref>{{Cita web|url=http://new.vigevano.net/mariomainino//lucioma06.htm|titolo=Premio Città di Vigevano in memoria di Lucio Mastronardi: Dacia Maraini - Premio nazionale alla carriera, anno 2006|sito=vigevano.net|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204005/http://new.vigevano.net/mariomainino//lucioma06.htm|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> * 2007 – [[Premio Cimitile]], sezione di narrativa, con ''[[Il gioco dell'universo]]'' e ''Premio La ginestra'' (Premio speciale fuori concorso)<ref>{{Cita web|url=http://www.premiolaginestra.it/2007.html|titolo=Premio "La ginestra" 2007|sito=Premio Nazionale La Ginestra - Premio Letterario Leopardiano|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204001/http://www.premiolaginestra.it/2007.html|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2007/06/27/Cultura/PREMI-MICHELE-MARI-E-DACIA-MARAINI-VINCONO-LA-GINESTRA_091016.php|titolo=PREMI: MICHELE MARI E DACIA MARAINI VINCONO ''LA GINESTRA''|sito=Adnkronos|data=27 giugno 2007|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204003/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2007/06/27/Cultura/PREMI-MICHELE-MARI-E-DACIA-MARAINI-VINCONO-LA-GINESTRA_091016.php |dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2008 – ''Premio Calepino''<ref>{{Cita web|url=https://www.premiobg.it/calepino/pdf/maraini_eco.pdf|titolo=L'eco di bergamo, 21 novembre 2008, «In Italia pochi lettori? Anche leggere è un’arte»|accesso=7 aprile 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204005/https://www.premiobg.it/calepino/pdf/maraini_eco.pdf|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> * 2009 – ''Premio Internazionale di Poesia «Roberto Farina»'',<ref>{{Cita web|url=https://giovannipistoia.blogspot.com/2019/01/premio-internazionale-di-poesia-roberto.html|titolo=Premio Internazionale di Poesia «Roberto Farina» - XVII Edizione|data=8 gennaio 2019|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708101638/https://giovannipistoia.blogspot.com/2019/01/premio-internazionale-di-poesia-roberto.html|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Letterario Nazionale “Carlo Levi”'' (sezione narrativa),<ref>{{Cita web|url=https://www.basilicatanet.com/public/web/documenti/premio_letterario_carlo_levi_programma_2009.pdf|titolo=PREMIO LETTERARIO NAZIONALE "CARLO LEVI" 13ª Edizione|sito=basilicatanet|data=7 novembre 2009|formato=pdf|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190419144431/https://www.basilicatanet.com/public/web/documenti/premio_letterario_carlo_levi_programma_2009.pdf|dataarchivio=19 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> [[Premio Alessandro Tassoni]]<ref>{{Cita web |url= http://www.premioalessandrotassoni.it/edizioni/2009/ristultati-2009|titolo=Premio Alessandro Tassoni 2009 – Vincitori – Motivazioni – Foto|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190408164317/http://www.premioalessandrotassoni.it/edizioni/2009/ristultati-2009|dataarchivio=8 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e [[Laurea honoris causa]] (Honorary Degree) presso il ''Middlebury College'' ([[Vermont]], [[Stati Uniti d'America]])<ref>{{Cita web|lingua=en|url=http://www.middlebury.edu/media/view/42831/original/2009_Italian_School_Faculty.pdf|titolo=2009 Faculty|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190430123928/http://www.middlebury.edu/media/view/42831/original/2009_Italian_School_Faculty.pdf|dataarchivio=30 aprile 2019}}</ref> * 2010 – [[laurea magistrale]] ''[[Laurea honoris causa|honoris causa]]'' presso l'[[Università degli Studi di Foggia|Università di Foggia]]<ref>{{Cita web|url=https://bari.repubblica.it/cronaca/2010/11/08/news/laurea_honoris_causa_a_maraini_la_cerimonia_il_18_a_foggia-8889187/|titolo=Laurea honoris causa a Maraini - la cerimonia il 18 a Foggia|sito=la Repubblica Bari.it|data=8 novembre 2010|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20150610195728/http://bari.repubblica.it/cronaca/2010/11/08/news/laurea_honoris_causa_a_maraini_la_cerimonia_il_18_a_foggia-8889187/ |dataarchivio=10 giugno 2015|urlmorto=no}}</ref> * 2011 – ''Premio Tarricone''<ref>{{Cita web|url=http://www.abruzzoweb.it/contenuti/trasacco-premio-taricone-a-dacia-maraini-per-aver-salvato-lupa-/33981-1/|titolo=TRASACCO: PREMIO TARICONE A DACIA MARAINI PER AVER SALVATO LUPA|sito=Abruzzo Web|data=18 agosto 2011|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103140053/http://www.abruzzoweb.it/contenuti/trasacco-premio-taricone-a-dacia-maraini-per-aver-salvato-lupa-/33981-1/|dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2012 – ''Premio Angelini'',<ref>{{Cita web|url=http://www.ionionotizie.it/articolo-15924.php |titolo=Pavia - Dacia Maraini vince il "Premio Angelini" 2012|sito=IonioNotizie.it|data=14 novembre 2012|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402143258/http://www.ionionotizie.it/articolo-15924.php|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Miseno'',<ref>{{Cita web|url=https://www.cronacaflegrea.it/bacoli-dacia-maraini-riceve-il-premio-miseno/|titolo=Bacoli/ Dacia Maraini riceve il “PREMIO MISENO”|autore=Angelo Greco|data=9 novembre 2012|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20210121144924/https://www.cronacaflegrea.it/bacoli-dacia-maraini-riceve-il-premio-miseno/|dataarchivio=21 gennaio 2021|urlmorto=sì}}</ref> ''Premio Fondazione Il Campiello'',<ref>{{Cita web|url=https://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/f92a4c5508b88edec12577ac004ab5df?opendocument&language=IT|titolo=Premio Fondazione Il Campiello |sito=Premio Campiello|accesso=9 dicembre 2024}}</ref> [[Alabarda d'oro]] per la letteratura<ref>{{Cita web|url=http://www.rovigo24ore.it/news/rovigo/0018807-donne-dacia-maraini-sul-palco-del-teatro-sociale|titolo=Le donne di Dacia Maraini sul palco del teatro Sociale|sito=Rovigo24ORE.it|data=18 maggio 2016|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402153430/http://www.rovigo24ore.it/news/rovigo/0018807-donne-dacia-maraini-sul-palco-del-teatro-sociale|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Premio ASDOE''<ref>{{Cita web|url=http://www.asdoe.it/as3/index.php/dacia-maraini |titolo=IL PREMIO ASDOE 2012 a DACIA MARAINI|sito=ASODE Associazione Docenti Europei|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190430100609/http://www.asdoe.it/as3/index.php/dacia-maraini|dataarchivio=30 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2013 - ''Premio Cultura del Mare''<ref>{{Cita web | url = https://www.gazzettinodelgolfo.it/premi-il-cultura-del-mare-dedicato-a-dacia-maraini/ | titolo = Premi: il ‘Cultura del Mare’ dedicato a Dacia Maraini | sito = Gazzettino del Golfo | data = 1º luglio 2013 | accesso = 8 luglio 2022 | urlarchivio = https://web.archive.org/web/20201014044435/https://www.gazzettinodelgolfo.it/premi-il-cultura-del-mare-dedicato-a-dacia-maraini/ | dataarchivio = 14 ottobre 2020 | urlmorto = no}}</ref> * 2014 – cittadinanza onoraria di [[Bacoli]]<ref>{{Cita web|url=http://www.montediprocida.com/wp/2014/10/bacoli-cittadinanza-onoraria-a-dacia-maraini/|titolo=Bacoli: cittadinanza onoraria a Dacia Maraini|sito=Monte di Procida|data=17 ottobre 2014|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200220113629/http://www.montediprocida.com/wp/2014/10/bacoli-cittadinanza-onoraria-a-dacia-maraini/|dataarchivio=20 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> * 2015 – laurea ''honoris causa'' presso l'[[John Cabot University|Università John Cabot]] (Roma)<ref>{{Cita web|url=https://www.eurocomunicazione.com/john-cabot-university-laurea-honoris-causa-a-dacia-maraini/|titolo=John Cabot University, laurea honoris causa a Dacia Maraini|autore=Elena Boschi|sito=Eurocomunicazione|data=16 maggio 2015|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402014725/https://www.eurocomunicazione.com/john-cabot-university-laurea-honoris-causa-a-dacia-maraini/|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e Cittadinanza onoraria di [[Cave (Italia)|Cave]]<ref>{{Cita web|http://www.associazionecaffecorretto.it/joomla/notizie/77-dacia-maraini-cittadina-onoraria-di-cave|Dacia Maraini cittadina onoraria di Cave}}</ref> * 2016 – ''Premio Boccaccio'',<ref>{{Cita web|url=https://www.premioletterarioboccaccio.it/la-storia-del-premio/vincitori/122-premio-boccaccio.html|titolo=Premio Boccaccio|sito=Associazione Letteraria "Giovanni Boccaccio"|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103132453/https://www.premioletterarioboccaccio.it/la-storia-del-premio/vincitori/122-premio-boccaccio.html |dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> cittadinanza onoraria di [[Arona]], cittadinanza onoraria di [[Villapiana]],<ref>{{Cita web|url=https://www.informazionecomunicazione.it/villapiana-cittadinanza-dacia-maraini/|titolo=Villapiana conferisce cittadinanza onoraria a Dacia Maraini|sito=INFORMAZIONE & COMUNICAZIONE|data=10 novembre 2016|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20210207184318/https://www.informazionecomunicazione.it/villapiana-cittadinanza-dacia-maraini/|dataarchivio=7 febbraio 2021 |urlmorto=no}}</ref> ''Premio letterario Palmi alla carriera'',<ref>{{Cita web|url=https://www.reggiotv.it/notizie/cultura/50414/premio-letterario-palmi-cerimonia-presso-casa-cultura-leonida-repaci-alla-carriera-dacia-maraini|titolo=Premio letterario Palmi, la cerimonia presso la casa della Cultura 'Leonida Repaci'. Premio alla carriera a Dacia Maraini|autore=Anna Foti|sito=ReggioTV|data=12 dicembre 2016|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407205504/https://www.reggiotv.it/notizie/cultura/50414/premio-letterario-palmi-cerimonia-presso-casa-cultura-leonida-repaci-alla-carriera-dacia-maraini|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> ''Premio Nazionale Pratola'',<ref>{{Cita web|url=https://centroabruzzonews.blogspot.com/2016/10/premio-nazionale-pratola-premiata-dacia.html|titolo=PREMIO NAZIONALE PRATOLA. PREMIATA DACIA MARAINI|sito=Centroabruzzonews|data=21 ottobre 2016|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402142632/https://centroabruzzonews.blogspot.com/2016/10/premio-nazionale-pratola-premiata-dacia.html|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Manzoni alla carriera''<ref>{{Cita web|url=http://www.premiomanzonilecco.it/index.php/vincitori-premio-alla-carriera-2016/ |titolo=VINCITORI – PREMIO ALLA CARRIERA – 2016|sito=Premio Letterario Internazionale Alessandro Manzoni - Lecco|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402161538/http://www.premiomanzonilecco.it/index.php/vincitori-premio-alla-carriera-2016/|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Premio Montale Fuori di Casa 2016'', sezione narrativa<ref>{{Cita web|url=http://www.premiomontalefuoridicasa.it/portfolio/dacia-maraini/|titolo=A Dacia Maraini il Premio Montale Fuori di Casa 2016 – Sezione Narrativa|sito=Premio Montale - Fuori di Casa|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331181339/http://www.premiomontalefuoridicasa.it/portfolio/dacia-maraini/|dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2017 – ''Premio Pannunzio",<ref>{{Cita web|url=https://www.centropannunzio.it/cmsx.asp?IDPg=160|titolo=IL PREMIO PANNUNZIO 2017 A DACIA MARAINI|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708120432/https://www.centropannunzio.it/cmsx.asp?IDPg=160|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> ''Premio il Poggio'',<ref>{{Cita web|url=http://www.poggio-imperiale.gov.it/it/consegna-premio-il-poggio-2017-a-dacia-maraini-barbara-jatta-micaela-le-divelec-caterina-ceccuti/ |titolo=Consegna "Premio Il Poggio" 2017 a Dacia Maraini, Barbara Jatta, Micaela Le Divelec, Caterina Ceccuti|sito=Educandato Statale SS. Annunziata|data=30 novembre 2017|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204006/http://www.poggio-imperiale.gov.it/consegna-premio-il-poggio-2017-a-dacia-maraini-barbara-jatta-micaela-le-divelec-caterina-ceccuti/|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Rugarli'',<ref>{{Cita web|url=http://www.quasimezzogiorno.org/news/dacia-maraini-vince-il-premio-rugarli/|titolo=Dacia Maraini vince il Premio Rugarli|sito=Quasimezzogiorno|data=28 settembre 2017|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190403051233/http://www.quasimezzogiorno.org/news/dacia-maraini-vince-il-premio-rugarli/|dataarchivio=3 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Inquieto dell'Anno 2017''<ref>{{Cita web|url=http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/molteniblog/a-savona-il-premio-inquieto-dellanno-2017-a-dacia-maraini/|titolo=A Savona il Premio "Inquieto dell'Anno 2017" a Dacia Maraini|sito=Centro Studi Pier Paolo Pasolini Casarsa della Delizia|data=12 settembre 2017|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200220141830/http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/molteniblog/a-savona-il-premio-inquieto-dellanno-2017-a-dacia-maraini/|dataarchivio=20 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> e Targa della Regione Toscana<ref>{{Cita web|url=http://www.consiglio.regione.toscana.it/ufficio-stampa/comunicati/comunicati_view?idc=0&id=24030|titolo=Omaggio a Dacia Maraini: Giani, riconoscimento della Toscana a donna e artista}}</ref> * 2018 – ''Premio Giovenale'',<ref>{{Cita web|url=http://www.teleuniverso.it/mobile-app/aquino-a-dacia-maraini-il-premio-giovenale-cerimonia-alla-madonna-della-libera/|titolo=Aquino – A Dacia Maraini il Premio Giovenale, cerimonia alla Madonna della Libera|sito=Teleuniverso|data=13 ottobre 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331192735/http://www.teleuniverso.it/mobile-app/aquino-a-dacia-maraini-il-premio-giovenale-cerimonia-alla-madonna-della-libera/ |dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=sì}}</ref> Premio Città di Bari,<ref>{{Cita web|url=https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/home/32387/le-novita-del-premio-citta-di-bari.html|titolo=Le novità del Premio «Città di Bari»|sito=[[La Gazzetta del Mezzogiorno]]|data=16 aprile 2005|accesso=22 marzo 2025|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20240420191500/https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/home/32387/le-novita-del-premio-citta-di-bari.html|dataarchivio=20 aprile 2024|urlmorto=no}}</ref><ref name=E_Morante>{{Cita web|url=http://premioelsamorante.it/dacia-maraini/|titolo=Dacia Maraini|sito=Associazione Culturale - ONLUS "Premio Elsa Morante"|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200220173542/http://premioelsamorante.it/dacia-maraini/|dataarchivio=20 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> Premio Chiara alla carriera,<ref>{{Cita web|url=https://www.librichepassione.it/2018/11/18/conferimento-del-premio-chiara-alla-carriera-alla-scrittrice-dacia-maraini-galleria/|titolo=Conferimento del Premio Chiara Alla Carriera alla scrittrice Dacia Maraini - Galleria|autore=Jenny|sito=Librichepassione.it|data=18 novembre 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331204527/https://www.librichepassione.it/2018/11/18/conferimento-del-premio-chiara-alla-carriera-alla-scrittrice-dacia-maraini-galleria/ |dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=no}}</ref> laurea ''honoris causa'' presso l'[[Università Orientale di Napoli]]<ref>{{Cita web|url=http://www.ansa.it/campania/notizie/2018/10/13/maraini-laurea-ad-honorem-allorientale_a0734cc4-dc39-42e3-b85a-7add9f1d3829.html|titolo=Maraini, laurea ad honorem all'Orientale|sito=ANSA.it Campania|data=13 ottobre 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331192803/http://www.ansa.it/campania/notizie/2018/10/13/maraini-laurea-ad-honorem-allorientale_a0734cc4-dc39-42e3-b85a-7add9f1d3829.html |dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Fiorino d'oro''<ref>{{Cita web|url=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/fiorino-oro-dacia-maraini-1.3960077|titolo=Il "Fiorino d'Oro" a Dacia Maraini|sito=La Nazione - Firenze|data=5 giugno 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190401180038/https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/fiorino-oro-dacia-maraini-1.3960077|dataarchivio=1º aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2019 – ''Premio PulciNellaMente alla Carriera'',<ref>{{Cita web|url=http://www.pulcinellamente.it/news/171-giovedi-14-maggio-ore-17-00-consegna-del-premio-pulcinellamente-alla-carriera-a-dacia-maraini|titolo=Premio PulciNellaMente alla Carriera a Dacia Maraini|sito=PulciNellaMente.it|data=14 maggio 2019|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204004/http://www.pulcinellamente.it/news/171-giovedi-14-maggio-ore-17-00-consegna-del-premio-pulcinellamente-alla-carriera-a-dacia-maraini |dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> ''Premio Matilde Serao''<ref>{{Cita web|url=https://www.nuovairpinia.it/2019/11/04/il-mattino-premio-letterario-matilde-serao-alla-scrittrice-dacia-maraini/|titolo=Il Mattino, premio letterario Matilde Serao alla scrittrice Dacia Maraini|sito=Nuova Irpinia "Il giornale delle zone interne"|data=4 novembre 2019|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103140826/https://www.nuovairpinia.it/2019/11/02/il-mattino-premio-letterario-matilde-serao-alla-scrittrice-dacia-maraini/|dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> e Premio ''Franco Cuomo International 2019''<ref>{{Cita web|url=https://www.adnkronos.com/cultura/2019/11/04/franco-cuomo-international-tra-vincitori-dacia-maraini-giuseppe-marra_YjNjjekxTcW2NgqhIy3KkO.html|titolo=Franco Cuomo International 2019, tra i vincitori Dacia Maraini e Giuseppe Marra|sito=Adnkronos|data=4 novembre 2019|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191105165938/https://www.adnkronos.com/cultura/2019/11/04/franco-cuomo-international-tra-vincitori-dacia-maraini-giuseppe-marra_YjNjjekxTcW2NgqhIy3KkO.html|dataarchivio=5 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2020 – [[Premio Viareggio]] alla carriera<ref>{{Cita web | url = http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/news/index/67|titolo=A Dacia Maraini il premio alla carriera | sito = Premio Letterario Internazionale Viareggio Répaci | data = 30 luglio 2020 | accesso = 8 luglio 2022 | urlarchivio = https://web.archive.org/web/20200803141504/http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/news/index/67 | dataarchivio = 3 agosto 2020 | urlmorto=sì}}</ref> * 2021 – ''Premio Hemingway'',<ref>{{Cita web| url = http://www.premiohemingway.it/all-project-list/dacia-maraini/| titolo = Dacia Maraini| accesso = 8 luglio 2022| urlarchivio = https://web.archive.org/web/20220514140220/http://www.premiohemingway.it/all-project-list/dacia-maraini/| dataarchivio = 14 maggio 2022| urlmorto = sì}}</ref> ''Premio Cilento Poesia'', Premio Letterario Caccuri con ''[[La scuola ci salverà]]'',<ref>{{Cita web|url=https://catanzaro.gazzettadelsud.it/articoli/cultura/2021/08/11/premio-letterario-caccuri-dacia-maraini-vince-la-decima-edizione-e17574ad-aec8-4c67-8eac-1b52212c2bb2/|titolo=Premio Letterario Caccuri: Dacia Maraini vince la decima edizione |sito=Gazzetta del Sud|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20210818201512/https://catanzaro.gazzettadelsud.it/articoli/cultura/2021/08/11/premio-letterario-caccuri-dacia-maraini-vince-la-decima-edizione-e17574ad-aec8-4c67-8eac-1b52212c2bb2/|dataarchivio=18 agosto 2021 |urlmorto=no}}</ref> ''Premio Fulvia''<ref>{{Cita web|url=https://www.ideawebtv.it/2021/09/06/verduno-dacia-maraini-ha-ricevuto-il-premio-fulvia-2021/|titolo=Verduno: Dacia Maraini ha ricevuto il “Premio Fulvia 2021”|data=6 settembre 2021|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220909115734/https://www.ideawebtv.it/2021/09/06/verduno-dacia-maraini-ha-ricevuto-il-premio-fulvia-2021/|dataarchivio=9 settembre 2022|urlmorto=sì}}</ref> e ''[[Premio Dessì]]'' (Premio speciale della giuria)<ref>{{Cita web|url = https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/narrativa/2021/09/25/libri-belpoliti-e-rivali-i-vincitori-del-premio-dessi_7b51d62e-97a4-4ab3-b788-081dbf77facf.html|titolo=Libri: Belpoliti e Rivali i vincitori del Premio Dessì|data=25 settembre 2021|sito=[[ANSA]]|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20211004225943/https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/narrativa/2021/09/25/libri-belpoliti-e-rivali-i-vincitori-del-premio-dessi_7b51d62e-97a4-4ab3-b788-081dbf77facf.html|dataarchivio=4 ottobre 2021|urlmorto=no}}</ref> * 2022 - Premio alla Carriera ''Città di Acqui Terme'',<ref>{{Cita web|url=https://www.settimanalelancora.it/2022/01/20/archicultura-il-premio-alla-carriera-22-a-dacia-maraini/|titolo=Archicultura: il Premio alla Carriera ’22 a Dacia Maraini|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708130027/https://www.settimanalelancora.it/2022/01/20/archicultura-il-premio-alla-carriera-22-a-dacia-maraini/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> Premio Passaggi 2022,<ref>{{Cita web|url=https://www.passaggifestival.it/eventi/premio-passaggi-2022-a-dacia-maraini/|titolo=Premio Passaggi 2022 a Dacia Maraini|data=24 giugno 2022|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708130618/https://www.passaggifestival.it/eventi/premio-passaggi-2022-a-dacia-maraini/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=sì}}</ref> Premio ''Donne in Prima Fila'',<ref>{{Cita web|url= https://www.sabinamagazine.it/a-dacia-maraini-assegnato-il-premio-donne-in-prima-fila/|titolo=A Dacia Maraini assegnato il premio "Donne in prima fila"|data=3 luglio 2022|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20220708132155/https://www.sabinamagazine.it/a-dacia-maraini-assegnato-il-premio-donne-in-prima-fila/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> Premio Internazionale Dialoghi di Pistoia,<ref>{{Cita web|url=https://www.reportpistoia.com/la-scrittrice-dacia-maraini-riceve-il-premio-internazionale-dialoghi-di-pistoia/|titolo=La scrittrice Dacia Maraini riceve il Premio Internazionale Dialoghi di Pistoia|autore=Marta Meli|data=29 maggio 2022|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708095916/https://www.reportpistoia.com/la-scrittrice-dacia-maraini-riceve-il-premio-internazionale-dialoghi-di-pistoia/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> Premio Ipazia Nazionale,<ref>{{Cita web|https://www.rainews.it/tgr/liguria/video/2022/12/eccellenza-al-femminile-dacia-maraini-riceve-il-premio-ipazia-5c563f44-4b0e-4768-a88f-73cee33ab6ec.html|"Eccellenza al femminile", Dacia Maraini riceve il Premio}}</ref> Premio Novi Cives: costruttori di cittadinanza<ref>{{Cita web|https://www.culturabologna.it/events/premio-novi-cives-a-dacia-maraini|PREMIO NOVI CIVES}}</ref> e premio Tirinnanzi alla carriera<ref>{{Cita web|https://www.legnanonews.com/aree-geografiche/legnano/2022/11/19/in-diretta-le-premiazioni-del-premio-di-poesia-tirinnanzi-con-dacia-maraini/1048899/|Nadia Agustoni vince il Premio Poesia Tirinnanzi, riconoscimento alla carriera a Dacia Maraini}}</ref> * 2023 - Premio Libroguerriero,<ref>{{Cita web|https://libroguerriero.wordpress.com/2023/03/02/premio-libroguerriero-2023/|PREMIO LIBROGUERRIERO 2023}}</ref> Cittadinanza onoraria di [[Sabaudia]],<ref>{{Cita web|url=https://ilcaffe.tv/articolo/190083/a-dacia-maraini-la-cittadinanza-onoraria-di-sabaudia/|titolo=A Dacia Maraini la cittadinanza onoraria di Sabaudia|sito=ilcaffe.tv|lingua=it|accesso=2023-03-24}}</ref> Premio Peschereccio d’Oro<ref>{{Cita web|https://www.alpauno.com/premio-peschereccio-doro-a-dacia-maraini-15-premiati-nelledizione-2023-a-mazara/|Premio ‘Peschereccio d’Oro’ a Dacia Maraini. 15 premiati nell’edizione 2023 a Mazara}}</ref> e il Premio “Maria Maddalena Morelli”<ref>{{Cita web|https://www.valdinievoleoggi.it/a112316-alla-scrittrice-pistoiese-dacia-maraini-il-premio-maria-maddalena-morelli.html|premio “Maria Maddalena Morelli”}}</ref> * 2024 - Premio Casa Hirta,<ref>{{Cita web|https://www.ilmattino.it/caserta/dacia_maraini_caserta_premio_hirta-7977920.html|Dacia Maraini vince il premio internazionale di poesia e letteratura «Casa hirta»}}</ref> [[Premio Cesare Pavese]] per la narrativa,<ref>{{Cita web|url=https://fondazionecesarepavese.it/premio-pavese/ |titolo=Premio Pavese |autore= |sito=Fondazione Cesare Pavese |data= |lingua= |accesso=9 dicembre 2024}}</ref> Premio Pegaso d'oro,<ref>{{Cita web|https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/altre_proposte/2024/10/15/a-dacia-maraini-il-pegaso-doro_03d92557-0052-468a-89a4-80247dd47394.html|A Dacia Maraini il Pegaso d'Oro}}</ref> Premio John Fante alla carriera Vini Contesa 2024,<ref>{{Cita web|https://www.johnfante.org/john-fante-festival-2024-la-presentazione-della-xix-edizione/|John Fante Festival 2024, la presentazione della XIX edizione}}</ref> cittadinanza onoraria di [[Grottammare]]<ref>{{Cita web|https://www.cronachepicene.it/2024/05/10/cittadinanza-onoraria-a-dacia-maraini-nella-serata-conclusiva-del-premio-citta-di-grottammare-franco-loi/460248/|Cittadinanza onoraria a Dacia Maraini nella serata conclusiva del Premio "Città di Grottammare - Franco Loi"}}</ref> e Premio CulturiAMO<ref>{{Cita web|https://abruzzolive.it/seconda-edizione-del-premio-culturiamo-dacia-maraini-ospite-donore/|Seconda edizione del premio CulturiAmo: Dacia Maraini ospite d’onore}}</ref> {{Div col end}} == Lidhje të jashtme == {{Onorificenze|immagine=Cordone di gran Croce OMRI BAR.svg|nome_onorificenza=Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica italiana|collegamento_onorificenza=Ordine al merito della Repubblica Italiana|motivazione=|luogo=9 gennaio 1996<ref>{{Cita web |url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=11519 |titolo=Sito web del Quirinale: dettaglio decorato. |accesso=17 giugno 2012 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20141006110246/http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=11519 |dataarchivio=6 ottobre 2014 |urlmorto=no }}</ref>}}{{Onorificenze|immagine=JPN_Kyokujitsu-sho_4Class_BAR.svg|nome_onorificenza=Ordine del Sol Levante, Raggi in Oro con Rosetta|collegamento_onorificenza=Ordine del Sol Levante|motivazione=per il suo contributo all'approfondimento della conoscenza reciproca tra Giappone e Italia attraverso la valorizzazione delle esperienze maturate soprattutto durante il suo soggiorno in Giappone, insieme al padre Fosco Maraini, prima e durante la Seconda Guerra Mondiale|luogo=3 novembre 2017<ref>{{Cita web|url=https://www.repubblica.it/cultura/2017/12/11/news/il_giappone_premia_dacia_maraini-183818582/|titolo=Il Sol Levante premia Dacia Maraini "per il suo contributo all'approfondimento della conoscenza reciproca tra Giappone e Italia"|autore=[[Luca Valtorta]]|sito=la Repubblica|data=11 dicembre 2017|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191207070447/http://www.repubblica.it/cultura/2017/12/11/news/il_giappone_premia_dacia_maraini-183818582/|dataarchivio=7 dicembre 2019|urlmorto=no}}</ref>}} <references /> <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1936]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> bl8n6vte6mn18f1yjdttc1h9gmqeu9s 2986472 2986470 2026-06-01T20:32:22Z Era Sinani 188332 /* Vitet 1970 */ 2986472 wikitext text/x-wiki {{Bio|Nome=Dacia|Cognome=Maraini|Sesso=F|LuogoNascita=Firenze<!-- Altre fonti riportano Fiesole, il servizio di verifica e corrispondenza tra il codice fiscale e i dati anagrafici di una persona fisica sul sito dell'Agenzia delle entrate restituisce risultato valido per il capoluogo toscano -->|GiornoMeseNascita=13 novembre|AnnoNascita=1936|NoteNascita=<!-- Altre fonti riportano Fiesole, il servizio di verifica e corrispondenza tra il codice fiscale e i dati anagrafici di una persona fisica sul sito dell'Agenzia delle entrate restituisce come risultato valido il capoluogo toscano --> <ref>{{Google books|id=tgx4apyGscAC|titolo=Il Piacere della letteratura: prosa italiana dagli anni 70 a oggi|editore=[[Feltrinelli]]|autore=[[Angelo Guglielmi]]|anno=1981|pagina = 428}}</ref><ref>{{Google books|id=duh5BACqwDgC|titolo=L'invenzione della realtà: conversazioni su la letteratura e altro|editore=[[Guida Editori]]|autore=[[Felice Piemontese]]|autore2=[[Nanni Balestrini]]|anno=1994|pagina =92}}</ref>|LuogoMorte=|GiornoMeseMorte=|AnnoMorte=|Epoca=1900|Epoca2=2000|Attività=scrittrice|Attività2=poetessa|Attività3=saggista|Nazionalità=italiana|PostNazionalità=|Immagine=Dacia Maraini - Buch Wien 2025.JPG|Didascalia=Dacia Maraini nel 2025|Didascalia2={{Premio|Premio Campiello|1990}}<br/>{{Premio|Premio Strega|1999}}}} [[Skeda:Autografo_di_Dacia_Maraini_(Biblioteca_Italiana_delle_Donne_di_Bologna)_tratto_dal_libro_"La_grande_festa".jpg|parapamje|Autograf nga Dacia Maraini nga libri ''La grande festa(''Bibloteka e Grave e Bolonjës)]] == Biografia == [[Skeda:Famiglia_Maraini.jpg|majtas|parapamje|Familja Maraini: Fosco, Dacia, Yuki Toni dhe nëna e tyre Topazia Alliata.]] Lindi në Firence, vajza e parë e antropologut, orientalistit dhe shkrimtarit fiorentin Fosco Maraini dhe e piktores, shkrimtares dhe galeristes palermitane Topazia Alliata di Villafranca, e cila i përket degës siciliane të familjes së lashtë Alliata. Gjyshi nga babai i shkrimtarit të ardhshëm ishte skulptori dhe kritiku i artit romak me origjinë nga Ticino dhe Gjenovezja, Antonio Maraini, anëtar i parlamentit për Partinë Kombëtare Fashiste nga viti 1934 deri në vitin1939, si dhe bashkëpunëtor i ngushtë i hierarkit Achille Starace dhe mbështetsja kryesore e politikave artistike dhe kulturore të regjimit fashist, ndërsa gjyshja e saj nga babai ishte shkrimtarja nga Mretëria e Bashkuar, e lindur në Hungarinë e atëhershme të Habsburgëve dhe me origjinë pjesërisht polake, Yoi Crosse. Gjyshi i tij nga nëna, megjithatë ishte gastronomi Enrico Maria Alliata i Villafranca-s, pronar i vreshtarisë së njohur Corvo dhe zoti ifundit i bodrumeve të lashta të Casteldaccia-s, ndërsa gjyshja e tij nga nëna ishte Oria Maria Amelia "Sonia" Ortuzar Ovalle de Olivares (1892-1981), një këngëtare opere, e cila megjithatë nuk mundi të debutonte, vajza e një diplomati kilian. Maraini e kaloi fëmijërinë e tij në Japoni, ku prindërit e tij ishin vendosur në vitin 1939, dhe kuu lindën motrat e tij Yuki dhe Antonella, të njohura si Toni. Pas rënies së fashizmit dhe shpalljes së Armëpushtimit të Cassibile në vitin 1943, me të cilin Italia i ndëpreu lidhjet e saj me Boshtin, familja, për shkak të refuzimiz të Topazias dhe Foscos për t`u deklaruar mbështetës të Republikës së Salo-së, u internua në një kamp përqendrimi nga autoritetet japoneze, ku vuanin nga uria. [[Skeda:Firma_di_Dacia_Maraini_(Hotel_Royal_Victoria_Pisa).jpg|parapamje|Nënshkrimi autografik i shkrimtarit]] Vetëm në vitin 1945 familja arriti të kthehej në Itali, duke u vendosur fillimisht në Siçili, në pronën e gjyshërve të saj nga nëna, VillaValguarnera në Bagheria, dhe më vonë në Romë. Pas kësaj, babai i saj Fosco, i vetëm, donte të kthehej në Fience. Këto vite i rrëfen vetë Maraini në romanin e saj Bagheria:{{Sisterlinks|q}}Pas ndarjes së prindërve të tij, në moshën 18 vjeç, Maraini iu bashkua të atit, i cili ndërkohë ishte zhvendosur në kryeqytet. Ajo ishte shoqe e gjatë e Albeto Moravias, me të cilin jetoi nga viti1962 deri në vitin 1978. Në Romë ajo krijoi një miqësi të ngushtë me shumë shkrimtarë dhe poetë, përfshirë Pier Paolo Pasolini-n, Elsa Morant-n, Maria Bellonci-n dhe vetë Moravian, duke u bërë anëtare e plotë rrethit letrar të kohës. === Karriera letrare === ==== Viti 1960 ==== Ai arrit suksesin e tij të parë me romanin La vacanza (1962). Pas kësaj erdhën romanet L' eta del malessere (1963) dhe A memoria (1967). ==== Viti [[1970]] ==== Në vitin 1971, ajo nënshkroi letrën famëkeqe të hapur për L' Espresso në lidhje me çështjen Pinelli kundër Komisionerit Luigi Calabresi. Në vitin 1972, ajo shkroi "Kujtimet e një Hajduti", për historinë e te njohurvs së saj të burgosur Teresa Numa, dhe nv vitin 1975, "Gruaja në Luftë", një roman që përqendrohet në mënyreë impicite në rolin themelor të grave gjatë Luftës sv Dytë Botërore, por mbi të gjitha në vetë "Luftën" që gratë kanë luftuar gjithmonë për të qenë të lira për të jetuar dhe për të marrë vendime për veten e tyre. Në vitin 1973, sv bashku me Maricla Boggio-n, ajo themeloi "Teatro della Maddalena" në Romë, të menaxhuardhe drejtuar tërvsisht nga gra. Ajo ka shkruar mbi gjashtëdhjetë drama të interpretuara në Itali dhe jashtë saj, duke përfshirë Manifesto dal Carcere dhe Dialogo di una prosituta con un suo cliente. ==== Viti 1980 ==== Në vitet 1980 ajo shkroi "Treni per Helsinki"(1984) dhe "Isolina"(1985). Në fund të viteve 1980, Rai3 transmetoi programin "Raccontare Palermo", ku shkrimtarja takoi eksponentë të ndryshëm tv kulturvs siciliane, si Mimmo Cuticchio, në rrugët dhe ndërtesat e qytetit. ==== Viti 1990 ==== Në vitin 1990 ai botoo Jetën e gjatë të Marianna Ucrias. Kjo u pasua nga Bagheria (1993), Zëra (1994), Një udhëtar i paligjshëm n bord(1996), I ëmbël për veten(1997) dhe përmbledhja me tregime të shkurtra Buio(1999). ==== Viti 2000 ==== Në fillim të viteve 2000 ai drejtoi festivalin ndërombëtar të Gioia Vecchio në Gioia dei Marsi në Abruzzo. Në vitin 2021 ai botoi La nave per Kobe, në të cilën ai kujton përvojën e tij të fëmijërisë së burgimit në Japoni, dhe Shkrimi i dashur. Një punëtori mbi analizën, leximet e sugjeruara dhe diskutimin. Në vitin 2004 ishte radha e Colomba. Në vitin 2007 ai botoi Loja e Universit dhe, në vitin 2008, Treni i Natës së Fundit. ==== Viti 2010 ==== Në vitin 2010 ajo botoi tregimin e shkurtër Joshja e Gjetkë dhe në vitin 2011 romanin Festa e Madhe. Në vitin 2013 ajo botoi romanin në formën e ditarit Chiara e Asizit. Në Lavdi te Mosbindjës. Që nga viti 2016 ajo është qytetare nderi e Aronas në Liqenin Maggiore, një qytet ku zhvillohet çdo vit festivali i teatrit dhe letërsisë «Teatri mbi Ujë», ku ajo është drejtoreshë artistike. Në vitin 2018 ajo u emërua presidente e komitetit shkencor të Palermos, Kryeqytetit Italian të Kulturës. Ajo është kryeredaktore e revistës letrare Nuovi Argomenti, botuar nga Arnoldo Mondadori Editore. ==== Viti 2020 ==== Në vitin 2020ajo botoi esenë "Coraggio delle donne", Kurajoja e Grave, me Chiara Valentini, dhe romanin "Trio". "Historia e Dy Miqëve ,një Burri dhe Murtaja në Messina". Në vitin 2021 ajo botoi "Duke shkruar si të Fymarrësh". "Gjashtëdhjetë Vjet Letërsi, esenë "Shkolla do të na shpëtoje dhe Nje Revulucion i Butë". Reflektime mbi një vend në Pasolini në 100-vjetorin e lindhjes së tij. Në vitin 2023 ajo botoi librin (Jeta Ime), rreth përvojvs së saj si robëreshë lufte në Japoni gjatë Luftës së Dytë Botërore, dhe në vitin 2024 një titull të lidhur me temat feministe: Ditari i Viteve të Vështira. Me Gratë e Djeshme, të Sotme dhe të Nesërme. == Jeta Private == Autorja është agnostike e hapur, siç tha ajo, e gjithë familja e saj ka qenë gjithmonë, dhe vegjetariane, siç deklaroi në një intervistë në të cilën e përcaktoi bujqësinë intensive si " Kampe Perqëndrimi Naziste". == Vepra == === Romane === * ''Pushimet'', [[Milano]], Lerici, 1962. * ''Epoka e Pakënaqësisë'', [[Torino]], Einaudi, 1963. * ''Nga kujtesa'', Milano, Bompiani, 1967. * ''Kujtimet e një hajduti'', Milano, Bompiani, 1972. * ''Gruaja në luftë'', Torino, Einaudi, 1975. * ''Letra Marina'', Milano, Bompiani, 1981. * ''Treni për në Helsinki'', Torino, Einaudi, 1984. ISBN 88-06-05721-9 . * ''Jeta e gjatë e Marianna Ucrìas'', Milano, Rizzoli, 1990. ISBN 88-17-66425-1 . * ''Bagheria'', Milano, Rizzoli, 1993. ISBN 88-17-66476-6 . * ''Zëra'', Milano, Rizzoli, 1994. ISBN 88-17-66478-2 . * ''I ëmbël për veten'', Milano, Rizzoli, 1997. ISBN 88-17-66468-5 . * ''Anija për në Kobe. Ditarët japonezë të nënës sime'', Milano, Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-86835-3 . * ''Colomba'', Milano, Rizzoli, 2004. ISBN 88-17-00440-5 . * ''Treni i natës së fundit'', Milano, Rizzoli, 2008. ISBN 978-88-17-02166-1 . * ''Festa e Madhe'', Milano, Rizzoli, 2011. ISBN 978-88-17-05548-2 . * ''Gënjeshtra e lumtur'', [[Roma|Romë]], Biblioteka e ''La Repubblica'' - ''L'Espresso'', 2011. * ''Klera e Asizit. Në Lavdi të Mosbindjes'', Milano, Rizzoli, 2013. ISBN 978-88-17-06721-8 . * ''Vajza e vogël dhe ëndërrimtarja'', Milano, Rizzoli, 2015. ISBN 978-88-17-08379-9 . * {{Cite book |title=[[Tre donne. Una storia d'amore e disamore]] |publisher=Rizzoli |year=2017 |isbn=978-88-17-09696-6 |location=Milano}} * ''Trup i Lumtur: Një histori grash, revolucionesh dhe një djali që ndërron jetë'', Milano, Rizzoli, 2018, ISBN 978-88-17-10491-3 . * {{Cite book |title=[[Trio. Storia di due amiche, un uomo e la peste a Messina]] |publisher=Rizzoli |year=2020 |isbn=978-88-171-4954-9 |location=Milano}} * ''Jeta Ime'', Milano, Rizzoli, 2023, ISBN 978-88-17-14097-3 . === Tregime për fëmijë === * ''Burri im'', Milano, Bompiani, 1968. * ''Njeriu me tatuazhe'', [[Napoli]], Guida Editori, 1990. ISBN 88-7188-003-X . * ''Crime'', [[Ungra|Lungro]] di [[Kozenca|Cosenza]], Marco, 1990. ISBN 88-85350-01-1 . * ''Pesë gra të ujërave të ëmbla'', në ''Pusin Sekret.'' ''Pesëdhjetë shkrimtare italiane'', prezantuar nga Maria Rosa Cutrufelli, [[Rosaria Guacci]], Marisa Rusconi, [[Firencia|Firence]], Giunti Editore, 1993. ISBN 88-09-20294-5 . * ''Vajza me gërsheta'', Romë, Viviani, 1994. ISBN 88-7993-028-1 . * ''Mulino, Orlov dhe Macja që Mendon se Është Panterë'', në ''Fjalët e Grave'', redaktuar nga [[Adriana Moltedo]], [[Viterbo]], Stampa Alternativa, 1994. ISBN 88-7226-191-0 . * ''Silvia'', Ravenna, Botimet Sunflower, 1995. ISBN 88-7567-282-2 . * ''Përbindëshi me sy të gjelbër'', në ''Tregime në Teatër'', Romë, Editori Riuniti, 1996. * ''Errësira'', Milano, Rizzoli, 1999. ISBN 88-17-68019-2 . * ''Berah nga Kibawa. A Tale with Twelve Endings'', Romë, Gremese, 2003. ISBN 88-8440-236-0 . * ''Në fluturim'', [[Mantova|Mantua]], botimet Corraini, 2005. ISBN 88-7570-075-3 . * ''Një gjumë pa ëndrra'' ; ''Udhëtim me biçikletë për në Mongerbino'', Bagheria, Drago, 2006. ISBN 88-95082-01-X . * ''Vajzat e Palermos'', Milano, ''Corriere della Sera'', 2007. * ''Poeti-regjisori dhe sopranoja e mrekullueshme'', Milano, ''Corriere della Sera'', 2008. * ''Vajza nga Via Maqueda'', Milano, Rizzoli, 2009. ISBN 978-88-17-03366-4 . * ''Joshja e Gjetkëve'', Milano, Rizzoli, 2010. ISBN 978-88-17-04367-0 . * ''Dashuri e Vjedhur'', Milano, Rizzoli, 2012. ISBN 978-88-17-06081-3 . * ''Udhëtim në Viareggio'', Romë, Fahrenheit 451, 2013. ISBN 978-88-86095-77-8 . * {{Cite book |title=[[La scuola ci salverà]] |publisher=Solferino |year=2021 |isbn=978-88-282-0638-5 |location=Milano |postscript=nessuno}} [përmban 3 histori: ''Provimi'', ''Djali me rroba të errëta'' dhe ''Berah i Kibawa-s'' ]. === Vepra të mbledhura === * {{Cite book |title=Romanzi |publisher=Rizzoli |year=2006 |isbn=978-88-486-0340-9 |edition=Collana Firme Oro n.3 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Romanzi e racconti |publisher=Mondadori |year=2021 |isbn=978-88-047-3585-4 |edition=Collezione [[I Meridiani]] |location=Milano}} * ''Histori me qen për një vajzë të vogël'', Milano, Bompiani, 1996. ISBN 88-452-2804-5 . * ''Delja Dolly dhe tregime të tjera për fëmijë'', Milano, Fabbri Editori, 2001. ISBN 88-451-2703-6 . * ''Nata e Lodrave'', vizatuar nga Gud, Latina, Tunué, 2012. ISBN 978-88-97165-34-7 . * ''Telemaku dhe Blobi. Historia e një miqësie të humbur'', Milano, Rizzoli, 2017. ISBN 978-88-17-09244-9 . * ''Onda Marina dhe Dragoi i shuar'', ilustruar nga Simone Angelini, Romë, Giulio Perrone Editore, 2019. === Poezi === * ''Shkëmbim poetik... ose pothuajse'', me [[Nicolò Maraini]], Romë, Editrice dell'Orso, 1960. * ''Mizori në Ajër të Hapur'', Milano, Feltrinelli, 1966. * ''Gratë e mia'', Torino, Einaudi, 1974. * ''Më ha edhe mua'', Torino, Einaudi, 1978. ISBN 88-06-01339-4 . * ''Harrova të harroj'', Torino, Einaudi, 1982. ISBN 88-06-05474-0 . * ''Maraini, Stein'', Romë, Fan, 1987. * ''Duke udhëtuar me ritmin e Dhelprës. Poezi 1983-1991'', Milano, Rizzoli, 1991. ISBN 88-17-66466-9 . * ''Eyes of Medusa'', Calcata, Giano Edition, 1992. * ''Nëse Dashuron Shumë. Poezi 1966–1998'', me CD-ROM, Milan, Rizzoli, 1998. ISBN 88-17-86019-0 . * ''Nata e Vitit të Ri në Spital'', Romë, Lepisma, 2009. ISBN 978-88-7537-103-6 . === Teatër === * ''Shantazh në Teatër dhe Komedi të Tjera'', Torino, Einaudi, 1970. * ''Rroftë Italia'', Torino, Einaudi, 1973. * ''Gruaja e Përsosur'', [[Venediku|Venecia]], [[Bienalia e Venecias|Bienalja]], 1974. * ''Gruaja e Përsosur, e ndjekur nga Zemra e një Virgjëreshe'', Torino, Einaudi, 1975. * ''Don Juan'', Torino, Einaudi, 1976. * ''Dialogu i një prostitute me klientin e saj. Me një debat mbi vendimin për të shkruar dramën dhe përgatitjen e shfaqjes'' . Padova: Mastrogiacomo-Images 70, 1978. * ''Ëndrrat e Klitemnestrës dhe komeditë e tjera'', Milano, Tascabili Bompiani, 1981. * ''Mësime Dashurie dhe Komedi të Tjera'', Milano, Bompiani, 1982. * ''Ekstravagancë'', Romë, Serarcangeli, 1987. * ''Frika dhe dashuria'', me Margarethe von Trotta dhe [[Laura Novati]], Milano, A. Mondadori, 1988. ISBN 88-04-31769-8 . * ''Erzbeth Bathory'' ; ''Gecko'' ; ''Norma 44'', Romë, Editori & Associati, 1991. * ''Veronica, prostitutë dhe shkrimtare'', Milan, Bompiani, 1992. ISBN 88-452-1880-5 . * ''Shtëpia midis dy palmave'', Salerno, Sottotraccia, 1995. ISBN 88-86351-05-4 . * ''Mary Stuart. Mela, Donna Lionora giacubina, Extravaganza, Një tren, një natë'', Milano, Biblioteka Universale Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-12693-4 . * ''Teatri i viteve nëntëdhjetë'' : Unë, ''Veronica, prostitutë dhe shkrimtare.'' ''Mayer, gruaja e tretë e Camille'', Milan, Biblioteca universale Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-12694-2 . : II, ''Kujtimet e një shërbëtoreje.'' ''The Story of Isabella di Morra Told by Benedetto Croce, The Fasts of Catarina of Siena'', Milano, Biblioteca universale Rizzoli, 2001. ISBN 88-17-12695-0 . * ''Për Giulian'', me bashkëpunimin e Angela Bove, Profesoreshës Maria Rosaria Carnevale, kontributin e fjalëve të miqve të saj dhe ditarin e rizbuluar të Giulias, Romë, redaktor Giulio Perrone, 2011. ISBN 978-88-6004-216-3 . * ''Për të të mbrojtur më mirë, vajza ime'', Romë, redaktor Giulio Perrone, 2011. ISBN 978-88-6004-217-0 . * ''Udhëtim nga Itaka'', me [[Gabriele Marchesini]], Cesena, Il ponte vecchio, 2011. ISBN 978-88-6541-103-2 . * ''Letrat e dashurisë'', letra nga Gabriele D'Annunzio në një mjedis teatrale nga Dacia Maraini, me CD, Romë, botues Giulio Perrone, 2012. ISBN 978-88-6004-226-2 . * ''Hajdutja Teresa'', me CD, Romë, shtëpia botuese Giulio Perrone, 2013. ISBN 978-88-6004-273-6 . * ''Hapa të Shpejtë'', Romë, botuesi Giulio Perrone, 2015. ISBN 978-88-6004-394-8 . ** {{Cite book |title=Raska steg |publisher=Istituto Italiano di Cultura Stoccolma |year=2020 |language=svedese}} * ''Mbretëresha i bën mat mbretit'', [[Palermo]], Teatro Santa Cecilia, 2023. Bazuar në ''Passi Avanzati'', një shfaqje e konceptuar dhe konceptuar nga [[Ennio Giganti]], me regji nga [[Sergio Vespertino]], me patronazhin falas të Parlamentit Europian, kundër dhunës ndaj grave dhe dhunës me bazë gjinore, një shfaqje njënatëshe me qëllim mbledhjen e fondeve për organizatat jofitimprurëse që ndihmojnë gratë që vuajnë nga dhuna. ISBN 978-88-6004-394-8 * A passi fretta (Me hapa të nxituar), Bolonja, Teatro Cinema Modernissimo, 2026, një ngjarje e konceptuar dhe promovuar nga Ennio Giganti, i cili, duke rinovuar angazhimin e tij shoqëror në marrëveshje me autoren, po rinovon ngjarjen e vitit 2023, të drejtuar nga Valentina Todaro, të sponsorizuar nga Parlamenti Europian, me qëllim mbledhjen e fondeve për ata që mbrojnë gratë që vuajnë nga dhuna. Një shfaqje njënatëshe. ISBN 978-88-6004-394-8 === Skenarë === * ''Zemra e një nëne'', me Salvatore Samperi, Milano, Forum, 1969. === Ese === * ''Të bësh teatër: Materiale, tekste, intervista'', Milano, Bompiani, 1974. * ''Motra Juana'', në Motra Juana Inés de la Cruz, ''Përgjigje ndaj motrës Filotea'', Torino, La Rosa, 1980. * ''Isolina. Gruaja e copëtuar'', Milano, A. Mondadori, 1985. * ''Bjonda, Bruneja dhe Gomari'', Milano, Rizzoli, 1987, ISBN 88-17-53514-1 . * ''Duke kërkuar Emën'', Milan, Rizzoli, 1993, ISBN 88-17-66477-4 . * ''Një turmë në bord'', Romë, Gabriele dhe Mariateresa Benincasa, 1993; Milan, Rizzoli, 1996, ISBN 88-17-84465-9 . * ''Sumac. Një inventar i vogël i teatrove të gjetura dhe të humbura të Palermos'', Palermo, Flaccovio, 1993, ISBN 88-7804-085-1 . * ''Fjalor i Përditshëm. Nga "dashuria" te "endja",'' 229 zëra të mbledhur nga [[Gioconda Marinelli]] . Milano, Bompiani, 1997, ISBN 88-452-3117-8 . * ''Giromondo'', me [[Enzo Biagi]], [[Modena]], Panini, 1999, ISBN 88-8290-106-8 . * ''Të krijosh teatër. 1966-2000'', 2 vëll., Milano, Rizzoli, 2000, ISBN 88-17-86438-2, ISBN 88-17-86439-0 . * ''Shkrim i Dashur. Laboratori i Analizës, Lexime të Sugjeruara, Biseda'', Milano, Rizzoli, 2000, ISBN 88-17-86536-2 . * ''Nëna dhe Bija. Dje dhe Sot'', me [[Anna Salvo]] dhe Silvia Vegetti Finzi, Romë- [[Bari (Itali)|Bari]], Editori Laterza, 2003, ISBN 88-420-7113-7 . * ''Brenda Fjalëve. Aforizma dhe Mendime'', Cava de' Tirreni, Marlin, 2005, ISBN 88-6043-003-8 . * ''Ditët e Antigonës. Një fletore pesëvjeçare'', Milano, Rizzoli, 2006, ISBN 88-17-01168-1 . * ''Hapat e nxituar'', [[Peskara|Pescara]], Ianieri, 2007, ISBN 88-88302-30-1 . * ''Mbi mafian . Reflektime të vogla personale'', Romë, Giulio Perrone Editore, 2009, ISBN 978-88-6004-141-8 . * ''Ëndrra e Teatrit. Kronikë e një Pasioni'', me [[Eugenio Murrali]], BUR, Milano, Rizzoli, 2013, ISBN 978-88-17-06776-8 . * ''Jeta ime, betejat e mia'', me [[Joseph Farrell]], [[Piza|Pisa]], Della Porta, 2015, ISBN 978-88-96209-22-6 . * ''Nëse një personazh troket në derën time. "Si ta tregosh historinë..."'', Romë, Rai Eri, 2016, ISBN 978-88-397-1694-1 . * ''E drejta për të vdekur'', me Claudio Volpe, Milano, SEM, 2018. ISBN 978-88-9390-079-9 . * ''Guximi i grave'', me Chiara Valentini, [[Bolonja]], Il Mulino, 2020, ISBN 978-88-152-9058-8 . * ''Të shkruarit si të marrë frymë. Gjashtëdhjetë vjet letërsi'', redaktuar nga Michelangelo La Luna, Romë, Gruppo Albatros Il Filo, 2021, ISBN 978-88-306-3221-9 . * ''Një Revolucion i Butë. Reflektime mbi një Vend në Ndryshim'', Milano, Rizzoli, 2021, ISBN 978-88-171-5873-2 . * {{Cite book |title=[[La scuola ci salverà]] |publisher=Solferino |year=2021 |isbn=978-88-282-0638-5 |location=Milano}} * {{Cite book |title=Caro Pier Paolo |publisher=Neri Pozza |year=2022 |isbn=978-88-545-2335-7 |location=[[Vicenza]]}} * {{Cite book |title=In nome di Ipazia. Riflessioni sul destino femminile |publisher=Solferino |year=2023 |isbn=978-88-282-1254-6 |location=Milano}} * {{Cite book |title=[[Scritture segrete|Scritture segrete. Le donne che hanno cambiato il mondo con la parola]] |publisher=Rizzoli |year=2025 |isbn=978-88-171-8629-2 |series=La Scala |location=Milano}} * {{Cite book |title=Sguardo a Oriente. Reportage, ricordi, racconti di un continente affascinante |publisher=Marlin |year=2022 |isbn=978-88-604-3175-2 |series=La camera del fuoco |volume=1 |location=Cava de' Tirreni}} === Intervista === * ''Dhe kush ishe ti? Intervista mbi fëmijërinë'', Milano, Bompiani, 1973. * ''Wanda Raheli. E enjte, 19 qershor 1975'', Romë, Shkalla e Dytë, 1975. * ''Duke folur me Dacia Maraini'', nga [[Ileana Montini]], [[Verona]], Bertani, 1977. * ''Historia e Pierës'', me Piera degli Esposti, Milano, Bompiani, 1980. * ''The Child Alberto'', Milano, Bompiani, 1986. ISBN 88-17-53452-8 . * ''Bisedë me Dacia Maraini. Kënaqësia e të shkruarit'', redaktuar nga [[Paola Gaglianone]], Romë, Omicron, 1995. ISBN 88-86680-06-6 . * ''Piera dhe vrasësit'', me Piera degli Esposti, Milano, Rizzoli, 2003. ISBN 88-17-87227-X . * ''Ëndërroja për një stacion. Dashuri, vlera dhe pasione'', një bisedë me Paolo Di Paolo, Romë-Bari, Shtëpia Botuese Laterza, 2005. ISBN 88-420-7769-0 . * ''Fytyra e grave. Një bisedë me Dacia Maraini'', intervistë nga [[Stefano Giovinazzo]], Romë, Edizioni della Sera, 2010. ISBN 978-88-904730-6-7 . * {{Cite book |title=Alfabeto quotidiano. Le parole di una vita |publisher=Marlin |year=2021 |isbn=978-88-604-3165-3 |edition=Collana La camera del fuoco n.14 |location=Cava de' Tirreni}} * ''Piera Degli Esposti lexon Jetën e gjatë të Marianna Ucrìa'', Romë, Emons Italia, 2011. ISBN 978-88-95703-47-3 . == Filmografia == * ''Epoka e Pafuqisë'', me regji nga Giuliano Biagetti (1968) * ''Gruaja e Padukshme'', me regji nga Paolo Spinola (1969) * ''Zemra e një nëne'', me regji nga Salvatore Samperi (1969) * ''Sigurisht, absolutisht i sigurt, në fakt... i mundshëm'', me regji nga Marcello Fondato (1969) * ''Vritni viçin e majmur dhe piqeni'', me regji nga Salvatore Samperi (1970) * ''Dashuri Martesore'', me regji nga Dacia Maraini (1970) * ''Teresa Hajdutja'', me regji nga Carlo Di Palma (1973) * ''Lulja e Një mijë e një netëve'', me regji nga [[Pier Paolo Pasolini]] (1974) * ''[[Abrami in Africa|Abrami në Afrikë]]'' (1976) * ''[[Aborto: parlano le donne|Aborti: Gratë Flasin]]'' (1976) * ''Unë jam imja'', me regji nga Sofia Scandurra (1978) * ''Marianna Ucrìa'', me regji nga Roberto Faenza (1997) == Çmimet ==   * 2025 - Çmimet Sirente<ref>{{Cite web|https://www.radiolaquila1.it/2025/01/17/mudi-goriano-valli-sirente-awards-a-dacia-maraini-abruzzo-interno-punti-sulla-cultura/|MuDi Goriano Valli: Sirente Awards a Dacia Maraini, “Abruzzo interno punti sulla cultura”}}</ref>, Çmimi Ndërkombëtar për Shkrim në Horizontin e Kodrës <ref>{{Cite web|https://www.lagazzettadelserchio.net/a-lucignana-la-quinta-edizione-di-little-lucy-grandi-nomi-per-un-festival-piccolo-cosi/|A Lucignana la quinta edizione di “Little Lucy”: grandi nomi per un festival piccolo così}}</ref>, Çmimi Special Gioia (Çmimi Kombëtar Gioia)<ref>{{Cite web|https://www.laquilablog.it/gioia-dei-marsi-premio-speciale-a-dacia-maraini-e-nuovi-murales-nel-borgo/|Gioia dei Marsi: Premio Speciale a Dacia Maraini e nuovi murales nel borgo}}</ref>, Çmimi Ndërkombëtar i Dialogëve Pistoia<ref>{{Cite web|https://www.dialoghisulluomo.it/it/maraini-di-paolo/elogio-dellimmaginazione|Premio Internazionale Dialoghi di Pistoia}}</ref> . Një konkurs letrar në Calascibetta, i quajtur ''Dacia Maraini'', iu kushtua asaj.<ref>{{Cite web |last=Francesco Librizzi |date=30 maggio 2017 |title=Calascibetta: Concorso letterario Dacia Maraini, premiata anche la narrativa dedicata a Vanessa Scialfa |url=http://ennapress.it/calascibetta-concorso-letterario-dacia-maraini-premiata-anche-la-narrativa-dedicata-a-vanessa-scialfa.html}}</ref> == Nderime == === Nderime italiane === {{Authority control}} === Nderimet e huaja === {{Portale|biografie|Cinema|letteratura|Teatro}} == Shënime == {{Blockquote|''Conoscevo troppo bene le arroganze e le crudeltà della Mafia che sono state proprio le grandi famiglie aristocratiche siciliane a nutrire e a far prosperare perché facessero giustizia per conto loro presso i contadini […] Io non ne volevo sapere di loro. Mi erano estranei, sconosciuti. Li avevo ripudiati per sempre già da quando avevo nove anni ed ero tornata dal Giappone affamata, poverissima, con la cugina morte ancora acquattata nel fondo degli occhi. […] Io stavo dalla parte di mio padre che aveva dato un calcio alle sciocchezze di quei principi arroganti rifiutando una contea che pure gli spettava in quanto marito della figlia maggiore del duca che non lasciava eredi. Lui aveva preso per mano mia madre e se l'era portata a Fiesole a fare la fame, lontana dalle beghe di una famiglia impettita e ansiosa. […] E invece eccoli lì, mi sono cascati addosso tutti assieme, con un rumore di vecchie ossa, nel momento in cui ho deciso, dopo anni e anni di rinvii e di rifiuti, di parlare della Sicilia. Non di una Sicilia immaginaria, di una Sicilia letteraria, sognata, mitizzata''.|Dacia Maraini, ''Bagheria''}} == Bibliografia == * [[Federica Depaolis]] dhe [[Walter Scancarello]], ''Dacia Maraini.'' ''Bibliografia e veprave dhe e kritikës, 1953-2014. An Initial Survey'', me një shënim nga Attilio Mauro Caproni, ese nga Paolo Di Paolo dhe [[Eugenio Murrali]], Pontedera, Bibliografia e Informazione, 2015. ISBN 978-88-909833-3-7 . * Manuela Bertone dhe Barbara Meazzi (red.), ''Kurioz për Profesionin:'' ''Ese mbi Dacia Maraini'', Piza, ETS, 2017. == Hyrje të ngjashme == * Antonio Maraini * Fitorja Alliata e Villafranca {{Div col}} * 1962 – ''[[Premio Formentor|Premio Formentor de las Letras]]''<ref>{{Cita web|url=https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Premio_Formentor_de_las_Letras|titolo=Premio Formentor de las Letras|sito=Biblioteca Virtual Fandom|lingua=es|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204002/https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Premio_Formentor_de_las_Letras|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 1978 - Premio Nazionale Riccione ATER<ref>{{Cita web|https://www.riccioneteatro.it/content/19701979-i-successi-di-dacia-maraini-sergio-liberovici-renzo-rosso|1970/1979 - I successi di Dacia Maraini, Sergio Liberovici, Renzo Rosso}}</ref> * 1985 – [[Premio Fregene]] (Premio del Presidente per la Letteratura)<ref name=Fregene>{{Cita web|url=http://www.premiofregene.it/premiati.html|titolo=Premiati|sito=Premio Fregene|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20181006114600/http://www.premiofregene.it/premiati.html|dataarchivio=6 ottobre 2018|urlmorto=sì}}</ref><ref name=Tiscali /> * 1986 – [[Premio letterario nazionale per la donna scrittrice]] * 1990 – [[Premio Campiello]]<ref>{{Cita web|url=http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT|titolo=Opere premiate nelle precedenti edizioni|sito=premiocampiello.org|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190814165815/http://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/A0DA0F82AD480CE0C12573A3004FE715?opendocument&language=IT|dataarchivio=14 agosto 2019|urlmorto=sì}}</ref> (Libro dell'Anno 1990) * 1993 – [[Premio letterario nazionale per la donna scrittrice]] (Premio della giuria) * 1995 – [[Premio Napoli]]<ref>{{Cita web|url=http://www.premionapoli.it/premio-napoli-di-narrativa-1954-2002/|titolo=Premio Napoli di Narrativa 1954-2002|sito=Fondazione Premio Napoli|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200219124244/http://www.premionapoli.it/premio-napoli-di-narrativa-1954-2002/|dataarchivio=19 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> * 1996 – Medaglia Gabriela Mistral<ref>{{Cita web|url=http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1996/05/20/Altro/PREMI-A-DACIA-MARAINI-LA-MEDAGLIA-GABRIELA-MISTRAL_135300.php|titolo=PREMI: A DACIA MARAINI LA MEDAGLIA 'GABRIELA MISTRAL'|sito=[[Adnkronos]]|data=20 maggio 1996|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190401171612/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1996/05/20/Altro/PREMI-A-DACIA-MARAINI-LA-MEDAGLIA-GABRIELA-MISTRAL_135300.php |dataarchivio=1º aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 1997 – [[Premio Flaiano per la narrativa]],<ref>{{Cita web|url=https://www.premiflaiano.com/325/1997.html|titolo=Vincitori premi internazionali Flaiano 1997 - Premio di narrativa|sito=PREMI FLAIANO|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190401170656/https://www.premiflaiano.com/325/1997.html|dataarchivio=1º aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> Premio Fregene per la Comunicazione e Divulgazione Culturale<ref name=Fregene /><ref name=Tiscali>{{Cita web|url=http://web.tiscali.it/premiofregene/Premiati.htm|titolo=I premiati delle precedenti edizioni - Copertina del sito dal 1979 ad oggi|sito=Tiscali|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20050421030213/http://web.tiscali.it/premiofregene/Premiati.htm|dataarchivio=21 aprile 2005|urlmorto=sì}}</ref> e [[Premio Brancati|Premio letterario Brancati]] per la narrativa<ref>{{Cita web|url=http://www.comune.zafferana-etnea.ct.it/Manifestazioni/Albo_doro_brancati.aspx|titolo=Albo d'oro premio Brancati|sito=comune.zafferana-etnea.ct.it|accesso=14 ottobre 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190430182005/http://www.comune.zafferana-etnea.ct.it/Manifestazioni/Albo_doro_brancati.aspx|dataarchivio=30 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> * 1999 – Premio Le nuvole Teatro,<ref>{{Cita web|https://www.lenuvoleteatro.com/premio_le_nuvole_teatro.html|PREMIO LE NUVOLE TEATRO VALLECORSA DI SCENA - TRANSITI TEATRALI SCARLINO FESTIVAL 2009}}</ref> [[Premio Mondello]]<ref>{{Cita web|url=https://premiomondello.it/it/storia-premio/albo-oro-vincitori-9|titolo=Albo d'Oro dei vincitori del Premio Internazionale Letterario Mondello|accesso=7 aprile 2019 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190321102837/https://premiomondello.it/it/storia-premio/albo-oro-vincitori-9|dataarchivio=21 marzo 2019|urlmorto=sì}}</ref> e [[Premio Strega]] per la raccolta di racconti ''[[Buio (Dacia Maraini)|Buio]]''<ref>{{Cita web|url=https://premiostrega.it/PS/1999-dacia-maraini/|titolo=1999, Dacia Maraini|sito=premiostrega.it|accesso=16 aprile 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190416161848/https://premiostrega.it/PS/1999-dacia-maraini/|dataarchivio=16 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2000 – ''Premio Porto Venere Donna''<ref>{{Cita web|url=https://www.gazzettadellaspezia.it/cultura/item/2080-a-simona-marchini-il-premio-porto-venere-donna-,-giunto-alla-xvii-edizione|titolo=A Simona Marchini il "Premio Porto Venere Donna", giunto alla XVII edizione|sito=Comune di Porto Venere|data=25 luglio 2012|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402180615/https://www.gazzettadellaspezia.it/cultura/item/2080-a-simona-marchini-il-premio-porto-venere-donna-,-giunto-alla-xvii-edizione|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Targa Volponi''<ref>{{Cita web|url=https://www.chiamamicitta.it/la-targa-volponi-sergio-zavoli-pupi-avati-premiati-bologna/|titolo=La "Targa Volponi" a Sergio Zavoli e Pupi Avati, premiati a Bologna|sito=Chiamamicitta.it|data=26 agosto 2017|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103151136/https://www.chiamamicitta.it/la-targa-volponi-sergio-zavoli-pupi-avati-premiati-bologna/|dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2002 – Premio alla Carriera Letteraria "Anguillara Sabazia"<ref>{{Cita web|url=http://www.club.it/concorsi/risultati/2002/ris.anguillara2002.html|titolo=I edizione Premio Letterario Anguillara Sabazia Città d'Arte 2002 - Premio alla Carriera Letteraria "Anguillara Sabazia" alla scrittrice Dacia Maraini|sito=club.it|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20170215050653/http://www.club.it/concorsi/risultati/2002/ris.anguillara2002.html|dataarchivio=15 febbraio 2017|urlmorto=no}}</ref>, [[Premio letterario nazionale per la donna scrittrice]] * 2003 - Premio Speciale Chatwin<ref>{{Cita web|https://www.premiochatwin.it/premi-speciali/|Premi Speciali}}</ref> * 2004 – [[Premio letterario Castelfiorentino]] * 2005 – laurea ''honoris causa'' in ''Studi teatrali'' presso l'[[Università degli Studi dell'Aquila|Università dell'Aquila]]<ref>{{Cita web|url=https://www.univaq.it/section.php?id=280|titolo=Lauree honoris causa: Dacia Maraini in Studi teatrali|sito=Università degli Studi dell'Aquila|data=4 ottobre 2005|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20080202030005/http://www.univaq.it/section.php?id=280|dataarchivio=2 febbraio 2008|urlmorto=no}}</ref> e Premio Roma<ref>{{Cita web|http://www.premioroma.it/Albo_Oro_2005.html|ALBO D'ORO anno 2005}}</ref> * 2006 – ''Premio nazionale di Narrativa Lucio Mastronardi alla carriera''<ref>{{Cita web|url=http://new.vigevano.net/mariomainino//lucioma06.htm|titolo=Premio Città di Vigevano in memoria di Lucio Mastronardi: Dacia Maraini - Premio nazionale alla carriera, anno 2006|sito=vigevano.net|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204005/http://new.vigevano.net/mariomainino//lucioma06.htm|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> * 2007 – [[Premio Cimitile]], sezione di narrativa, con ''[[Il gioco dell'universo]]'' e ''Premio La ginestra'' (Premio speciale fuori concorso)<ref>{{Cita web|url=http://www.premiolaginestra.it/2007.html|titolo=Premio "La ginestra" 2007|sito=Premio Nazionale La Ginestra - Premio Letterario Leopardiano|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204001/http://www.premiolaginestra.it/2007.html|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2007/06/27/Cultura/PREMI-MICHELE-MARI-E-DACIA-MARAINI-VINCONO-LA-GINESTRA_091016.php|titolo=PREMI: MICHELE MARI E DACIA MARAINI VINCONO ''LA GINESTRA''|sito=Adnkronos|data=27 giugno 2007|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204003/http://www1.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/2007/06/27/Cultura/PREMI-MICHELE-MARI-E-DACIA-MARAINI-VINCONO-LA-GINESTRA_091016.php |dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2008 – ''Premio Calepino''<ref>{{Cita web|url=https://www.premiobg.it/calepino/pdf/maraini_eco.pdf|titolo=L'eco di bergamo, 21 novembre 2008, «In Italia pochi lettori? Anche leggere è un’arte»|accesso=7 aprile 2019|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204005/https://www.premiobg.it/calepino/pdf/maraini_eco.pdf|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> * 2009 – ''Premio Internazionale di Poesia «Roberto Farina»'',<ref>{{Cita web|url=https://giovannipistoia.blogspot.com/2019/01/premio-internazionale-di-poesia-roberto.html|titolo=Premio Internazionale di Poesia «Roberto Farina» - XVII Edizione|data=8 gennaio 2019|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708101638/https://giovannipistoia.blogspot.com/2019/01/premio-internazionale-di-poesia-roberto.html|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Letterario Nazionale “Carlo Levi”'' (sezione narrativa),<ref>{{Cita web|url=https://www.basilicatanet.com/public/web/documenti/premio_letterario_carlo_levi_programma_2009.pdf|titolo=PREMIO LETTERARIO NAZIONALE "CARLO LEVI" 13ª Edizione|sito=basilicatanet|data=7 novembre 2009|formato=pdf|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190419144431/https://www.basilicatanet.com/public/web/documenti/premio_letterario_carlo_levi_programma_2009.pdf|dataarchivio=19 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> [[Premio Alessandro Tassoni]]<ref>{{Cita web |url= http://www.premioalessandrotassoni.it/edizioni/2009/ristultati-2009|titolo=Premio Alessandro Tassoni 2009 – Vincitori – Motivazioni – Foto|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190408164317/http://www.premioalessandrotassoni.it/edizioni/2009/ristultati-2009|dataarchivio=8 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e [[Laurea honoris causa]] (Honorary Degree) presso il ''Middlebury College'' ([[Vermont]], [[Stati Uniti d'America]])<ref>{{Cita web|lingua=en|url=http://www.middlebury.edu/media/view/42831/original/2009_Italian_School_Faculty.pdf|titolo=2009 Faculty|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190430123928/http://www.middlebury.edu/media/view/42831/original/2009_Italian_School_Faculty.pdf|dataarchivio=30 aprile 2019}}</ref> * 2010 – [[laurea magistrale]] ''[[Laurea honoris causa|honoris causa]]'' presso l'[[Università degli Studi di Foggia|Università di Foggia]]<ref>{{Cita web|url=https://bari.repubblica.it/cronaca/2010/11/08/news/laurea_honoris_causa_a_maraini_la_cerimonia_il_18_a_foggia-8889187/|titolo=Laurea honoris causa a Maraini - la cerimonia il 18 a Foggia|sito=la Repubblica Bari.it|data=8 novembre 2010|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20150610195728/http://bari.repubblica.it/cronaca/2010/11/08/news/laurea_honoris_causa_a_maraini_la_cerimonia_il_18_a_foggia-8889187/ |dataarchivio=10 giugno 2015|urlmorto=no}}</ref> * 2011 – ''Premio Tarricone''<ref>{{Cita web|url=http://www.abruzzoweb.it/contenuti/trasacco-premio-taricone-a-dacia-maraini-per-aver-salvato-lupa-/33981-1/|titolo=TRASACCO: PREMIO TARICONE A DACIA MARAINI PER AVER SALVATO LUPA|sito=Abruzzo Web|data=18 agosto 2011|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103140053/http://www.abruzzoweb.it/contenuti/trasacco-premio-taricone-a-dacia-maraini-per-aver-salvato-lupa-/33981-1/|dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2012 – ''Premio Angelini'',<ref>{{Cita web|url=http://www.ionionotizie.it/articolo-15924.php |titolo=Pavia - Dacia Maraini vince il "Premio Angelini" 2012|sito=IonioNotizie.it|data=14 novembre 2012|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402143258/http://www.ionionotizie.it/articolo-15924.php|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Miseno'',<ref>{{Cita web|url=https://www.cronacaflegrea.it/bacoli-dacia-maraini-riceve-il-premio-miseno/|titolo=Bacoli/ Dacia Maraini riceve il “PREMIO MISENO”|autore=Angelo Greco|data=9 novembre 2012|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20210121144924/https://www.cronacaflegrea.it/bacoli-dacia-maraini-riceve-il-premio-miseno/|dataarchivio=21 gennaio 2021|urlmorto=sì}}</ref> ''Premio Fondazione Il Campiello'',<ref>{{Cita web|url=https://www.premiocampiello.org/confindustria/campiello/istituzionale.nsf/($linkacross)/f92a4c5508b88edec12577ac004ab5df?opendocument&language=IT|titolo=Premio Fondazione Il Campiello |sito=Premio Campiello|accesso=9 dicembre 2024}}</ref> [[Alabarda d'oro]] per la letteratura<ref>{{Cita web|url=http://www.rovigo24ore.it/news/rovigo/0018807-donne-dacia-maraini-sul-palco-del-teatro-sociale|titolo=Le donne di Dacia Maraini sul palco del teatro Sociale|sito=Rovigo24ORE.it|data=18 maggio 2016|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402153430/http://www.rovigo24ore.it/news/rovigo/0018807-donne-dacia-maraini-sul-palco-del-teatro-sociale|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Premio ASDOE''<ref>{{Cita web|url=http://www.asdoe.it/as3/index.php/dacia-maraini |titolo=IL PREMIO ASDOE 2012 a DACIA MARAINI|sito=ASODE Associazione Docenti Europei|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190430100609/http://www.asdoe.it/as3/index.php/dacia-maraini|dataarchivio=30 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2013 - ''Premio Cultura del Mare''<ref>{{Cita web | url = https://www.gazzettinodelgolfo.it/premi-il-cultura-del-mare-dedicato-a-dacia-maraini/ | titolo = Premi: il ‘Cultura del Mare’ dedicato a Dacia Maraini | sito = Gazzettino del Golfo | data = 1º luglio 2013 | accesso = 8 luglio 2022 | urlarchivio = https://web.archive.org/web/20201014044435/https://www.gazzettinodelgolfo.it/premi-il-cultura-del-mare-dedicato-a-dacia-maraini/ | dataarchivio = 14 ottobre 2020 | urlmorto = no}}</ref> * 2014 – cittadinanza onoraria di [[Bacoli]]<ref>{{Cita web|url=http://www.montediprocida.com/wp/2014/10/bacoli-cittadinanza-onoraria-a-dacia-maraini/|titolo=Bacoli: cittadinanza onoraria a Dacia Maraini|sito=Monte di Procida|data=17 ottobre 2014|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200220113629/http://www.montediprocida.com/wp/2014/10/bacoli-cittadinanza-onoraria-a-dacia-maraini/|dataarchivio=20 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> * 2015 – laurea ''honoris causa'' presso l'[[John Cabot University|Università John Cabot]] (Roma)<ref>{{Cita web|url=https://www.eurocomunicazione.com/john-cabot-university-laurea-honoris-causa-a-dacia-maraini/|titolo=John Cabot University, laurea honoris causa a Dacia Maraini|autore=Elena Boschi|sito=Eurocomunicazione|data=16 maggio 2015|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402014725/https://www.eurocomunicazione.com/john-cabot-university-laurea-honoris-causa-a-dacia-maraini/|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e Cittadinanza onoraria di [[Cave (Italia)|Cave]]<ref>{{Cita web|http://www.associazionecaffecorretto.it/joomla/notizie/77-dacia-maraini-cittadina-onoraria-di-cave|Dacia Maraini cittadina onoraria di Cave}}</ref> * 2016 – ''Premio Boccaccio'',<ref>{{Cita web|url=https://www.premioletterarioboccaccio.it/la-storia-del-premio/vincitori/122-premio-boccaccio.html|titolo=Premio Boccaccio|sito=Associazione Letteraria "Giovanni Boccaccio"|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103132453/https://www.premioletterarioboccaccio.it/la-storia-del-premio/vincitori/122-premio-boccaccio.html |dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> cittadinanza onoraria di [[Arona]], cittadinanza onoraria di [[Villapiana]],<ref>{{Cita web|url=https://www.informazionecomunicazione.it/villapiana-cittadinanza-dacia-maraini/|titolo=Villapiana conferisce cittadinanza onoraria a Dacia Maraini|sito=INFORMAZIONE & COMUNICAZIONE|data=10 novembre 2016|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20210207184318/https://www.informazionecomunicazione.it/villapiana-cittadinanza-dacia-maraini/|dataarchivio=7 febbraio 2021 |urlmorto=no}}</ref> ''Premio letterario Palmi alla carriera'',<ref>{{Cita web|url=https://www.reggiotv.it/notizie/cultura/50414/premio-letterario-palmi-cerimonia-presso-casa-cultura-leonida-repaci-alla-carriera-dacia-maraini|titolo=Premio letterario Palmi, la cerimonia presso la casa della Cultura 'Leonida Repaci'. Premio alla carriera a Dacia Maraini|autore=Anna Foti|sito=ReggioTV|data=12 dicembre 2016|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407205504/https://www.reggiotv.it/notizie/cultura/50414/premio-letterario-palmi-cerimonia-presso-casa-cultura-leonida-repaci-alla-carriera-dacia-maraini|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> ''Premio Nazionale Pratola'',<ref>{{Cita web|url=https://centroabruzzonews.blogspot.com/2016/10/premio-nazionale-pratola-premiata-dacia.html|titolo=PREMIO NAZIONALE PRATOLA. PREMIATA DACIA MARAINI|sito=Centroabruzzonews|data=21 ottobre 2016|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402142632/https://centroabruzzonews.blogspot.com/2016/10/premio-nazionale-pratola-premiata-dacia.html|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Manzoni alla carriera''<ref>{{Cita web|url=http://www.premiomanzonilecco.it/index.php/vincitori-premio-alla-carriera-2016/ |titolo=VINCITORI – PREMIO ALLA CARRIERA – 2016|sito=Premio Letterario Internazionale Alessandro Manzoni - Lecco|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190402161538/http://www.premiomanzonilecco.it/index.php/vincitori-premio-alla-carriera-2016/|dataarchivio=2 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Premio Montale Fuori di Casa 2016'', sezione narrativa<ref>{{Cita web|url=http://www.premiomontalefuoridicasa.it/portfolio/dacia-maraini/|titolo=A Dacia Maraini il Premio Montale Fuori di Casa 2016 – Sezione Narrativa|sito=Premio Montale - Fuori di Casa|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331181339/http://www.premiomontalefuoridicasa.it/portfolio/dacia-maraini/|dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2017 – ''Premio Pannunzio",<ref>{{Cita web|url=https://www.centropannunzio.it/cmsx.asp?IDPg=160|titolo=IL PREMIO PANNUNZIO 2017 A DACIA MARAINI|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708120432/https://www.centropannunzio.it/cmsx.asp?IDPg=160|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> ''Premio il Poggio'',<ref>{{Cita web|url=http://www.poggio-imperiale.gov.it/it/consegna-premio-il-poggio-2017-a-dacia-maraini-barbara-jatta-micaela-le-divelec-caterina-ceccuti/ |titolo=Consegna "Premio Il Poggio" 2017 a Dacia Maraini, Barbara Jatta, Micaela Le Divelec, Caterina Ceccuti|sito=Educandato Statale SS. Annunziata|data=30 novembre 2017|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204006/http://www.poggio-imperiale.gov.it/consegna-premio-il-poggio-2017-a-dacia-maraini-barbara-jatta-micaela-le-divelec-caterina-ceccuti/|dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Premio Rugarli'',<ref>{{Cita web|url=http://www.quasimezzogiorno.org/news/dacia-maraini-vince-il-premio-rugarli/|titolo=Dacia Maraini vince il Premio Rugarli|sito=Quasimezzogiorno|data=28 settembre 2017|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190403051233/http://www.quasimezzogiorno.org/news/dacia-maraini-vince-il-premio-rugarli/|dataarchivio=3 aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> ''Inquieto dell'Anno 2017''<ref>{{Cita web|url=http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/molteniblog/a-savona-il-premio-inquieto-dellanno-2017-a-dacia-maraini/|titolo=A Savona il Premio "Inquieto dell'Anno 2017" a Dacia Maraini|sito=Centro Studi Pier Paolo Pasolini Casarsa della Delizia|data=12 settembre 2017|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200220141830/http://www.centrostudipierpaolopasolinicasarsa.it/molteniblog/a-savona-il-premio-inquieto-dellanno-2017-a-dacia-maraini/|dataarchivio=20 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> e Targa della Regione Toscana<ref>{{Cita web|url=http://www.consiglio.regione.toscana.it/ufficio-stampa/comunicati/comunicati_view?idc=0&id=24030|titolo=Omaggio a Dacia Maraini: Giani, riconoscimento della Toscana a donna e artista}}</ref> * 2018 – ''Premio Giovenale'',<ref>{{Cita web|url=http://www.teleuniverso.it/mobile-app/aquino-a-dacia-maraini-il-premio-giovenale-cerimonia-alla-madonna-della-libera/|titolo=Aquino – A Dacia Maraini il Premio Giovenale, cerimonia alla Madonna della Libera|sito=Teleuniverso|data=13 ottobre 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331192735/http://www.teleuniverso.it/mobile-app/aquino-a-dacia-maraini-il-premio-giovenale-cerimonia-alla-madonna-della-libera/ |dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=sì}}</ref> Premio Città di Bari,<ref>{{Cita web|url=https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/home/32387/le-novita-del-premio-citta-di-bari.html|titolo=Le novità del Premio «Città di Bari»|sito=[[La Gazzetta del Mezzogiorno]]|data=16 aprile 2005|accesso=22 marzo 2025|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20240420191500/https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/home/32387/le-novita-del-premio-citta-di-bari.html|dataarchivio=20 aprile 2024|urlmorto=no}}</ref><ref name=E_Morante>{{Cita web|url=http://premioelsamorante.it/dacia-maraini/|titolo=Dacia Maraini|sito=Associazione Culturale - ONLUS "Premio Elsa Morante"|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://archive.is/20200220173542/http://premioelsamorante.it/dacia-maraini/|dataarchivio=20 febbraio 2020|urlmorto=no}}</ref> Premio Chiara alla carriera,<ref>{{Cita web|url=https://www.librichepassione.it/2018/11/18/conferimento-del-premio-chiara-alla-carriera-alla-scrittrice-dacia-maraini-galleria/|titolo=Conferimento del Premio Chiara Alla Carriera alla scrittrice Dacia Maraini - Galleria|autore=Jenny|sito=Librichepassione.it|data=18 novembre 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331204527/https://www.librichepassione.it/2018/11/18/conferimento-del-premio-chiara-alla-carriera-alla-scrittrice-dacia-maraini-galleria/ |dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=no}}</ref> laurea ''honoris causa'' presso l'[[Università Orientale di Napoli]]<ref>{{Cita web|url=http://www.ansa.it/campania/notizie/2018/10/13/maraini-laurea-ad-honorem-allorientale_a0734cc4-dc39-42e3-b85a-7add9f1d3829.html|titolo=Maraini, laurea ad honorem all'Orientale|sito=ANSA.it Campania|data=13 ottobre 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190331192803/http://www.ansa.it/campania/notizie/2018/10/13/maraini-laurea-ad-honorem-allorientale_a0734cc4-dc39-42e3-b85a-7add9f1d3829.html |dataarchivio=31 marzo 2019|urlmorto=no}}</ref> e ''Fiorino d'oro''<ref>{{Cita web|url=https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/fiorino-oro-dacia-maraini-1.3960077|titolo=Il "Fiorino d'Oro" a Dacia Maraini|sito=La Nazione - Firenze|data=5 giugno 2018|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190401180038/https://www.lanazione.it/firenze/cronaca/fiorino-oro-dacia-maraini-1.3960077|dataarchivio=1º aprile 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2019 – ''Premio PulciNellaMente alla Carriera'',<ref>{{Cita web|url=http://www.pulcinellamente.it/news/171-giovedi-14-maggio-ore-17-00-consegna-del-premio-pulcinellamente-alla-carriera-a-dacia-maraini|titolo=Premio PulciNellaMente alla Carriera a Dacia Maraini|sito=PulciNellaMente.it|data=14 maggio 2019|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20190407204004/http://www.pulcinellamente.it/news/171-giovedi-14-maggio-ore-17-00-consegna-del-premio-pulcinellamente-alla-carriera-a-dacia-maraini |dataarchivio=7 aprile 2019|urlmorto=sì}}</ref> ''Premio Matilde Serao''<ref>{{Cita web|url=https://www.nuovairpinia.it/2019/11/04/il-mattino-premio-letterario-matilde-serao-alla-scrittrice-dacia-maraini/|titolo=Il Mattino, premio letterario Matilde Serao alla scrittrice Dacia Maraini|sito=Nuova Irpinia "Il giornale delle zone interne"|data=4 novembre 2019|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191103140826/https://www.nuovairpinia.it/2019/11/02/il-mattino-premio-letterario-matilde-serao-alla-scrittrice-dacia-maraini/|dataarchivio=3 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> e Premio ''Franco Cuomo International 2019''<ref>{{Cita web|url=https://www.adnkronos.com/cultura/2019/11/04/franco-cuomo-international-tra-vincitori-dacia-maraini-giuseppe-marra_YjNjjekxTcW2NgqhIy3KkO.html|titolo=Franco Cuomo International 2019, tra i vincitori Dacia Maraini e Giuseppe Marra|sito=Adnkronos|data=4 novembre 2019|accesso=20 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191105165938/https://www.adnkronos.com/cultura/2019/11/04/franco-cuomo-international-tra-vincitori-dacia-maraini-giuseppe-marra_YjNjjekxTcW2NgqhIy3KkO.html|dataarchivio=5 novembre 2019|urlmorto=no}}</ref> * 2020 – [[Premio Viareggio]] alla carriera<ref>{{Cita web | url = http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/news/index/67|titolo=A Dacia Maraini il premio alla carriera | sito = Premio Letterario Internazionale Viareggio Répaci | data = 30 luglio 2020 | accesso = 8 luglio 2022 | urlarchivio = https://web.archive.org/web/20200803141504/http://www.premioletterarioviareggiorepaci.it/news/index/67 | dataarchivio = 3 agosto 2020 | urlmorto=sì}}</ref> * 2021 – ''Premio Hemingway'',<ref>{{Cita web| url = http://www.premiohemingway.it/all-project-list/dacia-maraini/| titolo = Dacia Maraini| accesso = 8 luglio 2022| urlarchivio = https://web.archive.org/web/20220514140220/http://www.premiohemingway.it/all-project-list/dacia-maraini/| dataarchivio = 14 maggio 2022| urlmorto = sì}}</ref> ''Premio Cilento Poesia'', Premio Letterario Caccuri con ''[[La scuola ci salverà]]'',<ref>{{Cita web|url=https://catanzaro.gazzettadelsud.it/articoli/cultura/2021/08/11/premio-letterario-caccuri-dacia-maraini-vince-la-decima-edizione-e17574ad-aec8-4c67-8eac-1b52212c2bb2/|titolo=Premio Letterario Caccuri: Dacia Maraini vince la decima edizione |sito=Gazzetta del Sud|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20210818201512/https://catanzaro.gazzettadelsud.it/articoli/cultura/2021/08/11/premio-letterario-caccuri-dacia-maraini-vince-la-decima-edizione-e17574ad-aec8-4c67-8eac-1b52212c2bb2/|dataarchivio=18 agosto 2021 |urlmorto=no}}</ref> ''Premio Fulvia''<ref>{{Cita web|url=https://www.ideawebtv.it/2021/09/06/verduno-dacia-maraini-ha-ricevuto-il-premio-fulvia-2021/|titolo=Verduno: Dacia Maraini ha ricevuto il “Premio Fulvia 2021”|data=6 settembre 2021|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220909115734/https://www.ideawebtv.it/2021/09/06/verduno-dacia-maraini-ha-ricevuto-il-premio-fulvia-2021/|dataarchivio=9 settembre 2022|urlmorto=sì}}</ref> e ''[[Premio Dessì]]'' (Premio speciale della giuria)<ref>{{Cita web|url = https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/narrativa/2021/09/25/libri-belpoliti-e-rivali-i-vincitori-del-premio-dessi_7b51d62e-97a4-4ab3-b788-081dbf77facf.html|titolo=Libri: Belpoliti e Rivali i vincitori del Premio Dessì|data=25 settembre 2021|sito=[[ANSA]]|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20211004225943/https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/narrativa/2021/09/25/libri-belpoliti-e-rivali-i-vincitori-del-premio-dessi_7b51d62e-97a4-4ab3-b788-081dbf77facf.html|dataarchivio=4 ottobre 2021|urlmorto=no}}</ref> * 2022 - Premio alla Carriera ''Città di Acqui Terme'',<ref>{{Cita web|url=https://www.settimanalelancora.it/2022/01/20/archicultura-il-premio-alla-carriera-22-a-dacia-maraini/|titolo=Archicultura: il Premio alla Carriera ’22 a Dacia Maraini|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708130027/https://www.settimanalelancora.it/2022/01/20/archicultura-il-premio-alla-carriera-22-a-dacia-maraini/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> Premio Passaggi 2022,<ref>{{Cita web|url=https://www.passaggifestival.it/eventi/premio-passaggi-2022-a-dacia-maraini/|titolo=Premio Passaggi 2022 a Dacia Maraini|data=24 giugno 2022|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708130618/https://www.passaggifestival.it/eventi/premio-passaggi-2022-a-dacia-maraini/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=sì}}</ref> Premio ''Donne in Prima Fila'',<ref>{{Cita web|url= https://www.sabinamagazine.it/a-dacia-maraini-assegnato-il-premio-donne-in-prima-fila/|titolo=A Dacia Maraini assegnato il premio "Donne in prima fila"|data=3 luglio 2022|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio= https://web.archive.org/web/20220708132155/https://www.sabinamagazine.it/a-dacia-maraini-assegnato-il-premio-donne-in-prima-fila/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> Premio Internazionale Dialoghi di Pistoia,<ref>{{Cita web|url=https://www.reportpistoia.com/la-scrittrice-dacia-maraini-riceve-il-premio-internazionale-dialoghi-di-pistoia/|titolo=La scrittrice Dacia Maraini riceve il Premio Internazionale Dialoghi di Pistoia|autore=Marta Meli|data=29 maggio 2022|accesso=8 luglio 2022|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20220708095916/https://www.reportpistoia.com/la-scrittrice-dacia-maraini-riceve-il-premio-internazionale-dialoghi-di-pistoia/|dataarchivio=8 luglio 2022|urlmorto=no}}</ref> Premio Ipazia Nazionale,<ref>{{Cita web|https://www.rainews.it/tgr/liguria/video/2022/12/eccellenza-al-femminile-dacia-maraini-riceve-il-premio-ipazia-5c563f44-4b0e-4768-a88f-73cee33ab6ec.html|"Eccellenza al femminile", Dacia Maraini riceve il Premio}}</ref> Premio Novi Cives: costruttori di cittadinanza<ref>{{Cita web|https://www.culturabologna.it/events/premio-novi-cives-a-dacia-maraini|PREMIO NOVI CIVES}}</ref> e premio Tirinnanzi alla carriera<ref>{{Cita web|https://www.legnanonews.com/aree-geografiche/legnano/2022/11/19/in-diretta-le-premiazioni-del-premio-di-poesia-tirinnanzi-con-dacia-maraini/1048899/|Nadia Agustoni vince il Premio Poesia Tirinnanzi, riconoscimento alla carriera a Dacia Maraini}}</ref> * 2023 - Premio Libroguerriero,<ref>{{Cita web|https://libroguerriero.wordpress.com/2023/03/02/premio-libroguerriero-2023/|PREMIO LIBROGUERRIERO 2023}}</ref> Cittadinanza onoraria di [[Sabaudia]],<ref>{{Cita web|url=https://ilcaffe.tv/articolo/190083/a-dacia-maraini-la-cittadinanza-onoraria-di-sabaudia/|titolo=A Dacia Maraini la cittadinanza onoraria di Sabaudia|sito=ilcaffe.tv|lingua=it|accesso=2023-03-24}}</ref> Premio Peschereccio d’Oro<ref>{{Cita web|https://www.alpauno.com/premio-peschereccio-doro-a-dacia-maraini-15-premiati-nelledizione-2023-a-mazara/|Premio ‘Peschereccio d’Oro’ a Dacia Maraini. 15 premiati nell’edizione 2023 a Mazara}}</ref> e il Premio “Maria Maddalena Morelli”<ref>{{Cita web|https://www.valdinievoleoggi.it/a112316-alla-scrittrice-pistoiese-dacia-maraini-il-premio-maria-maddalena-morelli.html|premio “Maria Maddalena Morelli”}}</ref> * 2024 - Premio Casa Hirta,<ref>{{Cita web|https://www.ilmattino.it/caserta/dacia_maraini_caserta_premio_hirta-7977920.html|Dacia Maraini vince il premio internazionale di poesia e letteratura «Casa hirta»}}</ref> [[Premio Cesare Pavese]] per la narrativa,<ref>{{Cita web|url=https://fondazionecesarepavese.it/premio-pavese/ |titolo=Premio Pavese |autore= |sito=Fondazione Cesare Pavese |data= |lingua= |accesso=9 dicembre 2024}}</ref> Premio Pegaso d'oro,<ref>{{Cita web|https://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/libri/altre_proposte/2024/10/15/a-dacia-maraini-il-pegaso-doro_03d92557-0052-468a-89a4-80247dd47394.html|A Dacia Maraini il Pegaso d'Oro}}</ref> Premio John Fante alla carriera Vini Contesa 2024,<ref>{{Cita web|https://www.johnfante.org/john-fante-festival-2024-la-presentazione-della-xix-edizione/|John Fante Festival 2024, la presentazione della XIX edizione}}</ref> cittadinanza onoraria di [[Grottammare]]<ref>{{Cita web|https://www.cronachepicene.it/2024/05/10/cittadinanza-onoraria-a-dacia-maraini-nella-serata-conclusiva-del-premio-citta-di-grottammare-franco-loi/460248/|Cittadinanza onoraria a Dacia Maraini nella serata conclusiva del Premio "Città di Grottammare - Franco Loi"}}</ref> e Premio CulturiAMO<ref>{{Cita web|https://abruzzolive.it/seconda-edizione-del-premio-culturiamo-dacia-maraini-ospite-donore/|Seconda edizione del premio CulturiAmo: Dacia Maraini ospite d’onore}}</ref> {{Div col end}} == Lidhje të jashtme == {{Onorificenze|immagine=Cordone di gran Croce OMRI BAR.svg|nome_onorificenza=Cavaliere di gran croce dell'Ordine al merito della Repubblica italiana|collegamento_onorificenza=Ordine al merito della Repubblica Italiana|motivazione=|luogo=9 gennaio 1996<ref>{{Cita web |url=http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=11519 |titolo=Sito web del Quirinale: dettaglio decorato. |accesso=17 giugno 2012 |urlarchivio=https://web.archive.org/web/20141006110246/http://www.quirinale.it/elementi/DettaglioOnorificenze.aspx?decorato=11519 |dataarchivio=6 ottobre 2014 |urlmorto=no }}</ref>}}{{Onorificenze|immagine=JPN_Kyokujitsu-sho_4Class_BAR.svg|nome_onorificenza=Ordine del Sol Levante, Raggi in Oro con Rosetta|collegamento_onorificenza=Ordine del Sol Levante|motivazione=per il suo contributo all'approfondimento della conoscenza reciproca tra Giappone e Italia attraverso la valorizzazione delle esperienze maturate soprattutto durante il suo soggiorno in Giappone, insieme al padre Fosco Maraini, prima e durante la Seconda Guerra Mondiale|luogo=3 novembre 2017<ref>{{Cita web|url=https://www.repubblica.it/cultura/2017/12/11/news/il_giappone_premia_dacia_maraini-183818582/|titolo=Il Sol Levante premia Dacia Maraini "per il suo contributo all'approfondimento della conoscenza reciproca tra Giappone e Italia"|autore=[[Luca Valtorta]]|sito=la Repubblica|data=11 dicembre 2017|accesso=19 febbraio 2020|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20191207070447/http://www.repubblica.it/cultura/2017/12/11/news/il_giappone_premia_dacia_maraini-183818582/|dataarchivio=7 dicembre 2019|urlmorto=no}}</ref>}} <references /> <nowiki> [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Njerëz që jetojnë]] [[Kategoria:Lindje 1936]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]]</nowiki> ovvqdc34pueqzcqbnp1vlifg8v8zfys 0 401515 2986471 2026-06-01T20:30:35Z Alketa1 188379 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150910695|Matera]]" 2986471 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|D'azzurro, al [[Bove (araldica)|bue]] fermo d'argento, con tre spighe in bocca e sulle corna una corona gigliata, sormontata in capo dalla lettera M, il tutto d'oro. Motto: {{maiuscoletto|Bos Lassus Firmius Figit Pedem}}.|D.C.G. del 2 ottobre 1939}} {| class="infobox sinottico" summary="Tabella sinottica che riassume le principali caratteristiche di un patrimonio dell'umanità dell'UNESCO" |- class="sinottico_testata" ! colspan="2" style="background:#5B92E5; color:#ffffff" |[[File:UNESCO_white_logo.svg|class=noviewer|25x25px]]&nbsp;Pronë e mbrojtur [[UNESCO|<span style="color:#ffffff">nga UNESCO</span>]] |- class="sinottico_divisione" ! colspan="2" | Sassi dhe parku i kishave shkëmbore të Materës |- | colspan="2" class="sinottico_testo_centrale" |[[File:WV-Unesco-icon-small.svg|class=noviewer|20x20px]]&nbsp;[[Patrimonio dell'umanità|Trashëgimia Botërore]] |- | colspan="2" class="sinottico_testo_centrale" |[[File:Matera_-_View_from_Piazza_Duomo_-_3.jpg|qendër|frameless|260x260px]] |- ! Lloji | arkitektonike |- ! [[Patrimonio dell'umanità#Criteri di selezione|Kriter]] | C (iii)(iv)(v) |- ! Rrezik | Jo |- ! I njohur nga | [[1993]] |- ! Fletëpalosje me fakte të UNESCO-s | ( <span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span> ) [https://whc.unesco.org/en/list/670 Sassi dhe parku i Kishave Rupestriane të Materës]<br /><br /><br /><br /> [https://whc.unesco.org/fr/list/670 Kartë] ( <span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="francese">FR</abbr></span> ) |- |} <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|D'azzurro, al [[Bove (araldica)|bue]] fermo d'argento, con tre spighe in bocca e sulle corna una corona gigliata, sormontata in capo dalla lettera M, il tutto d'oro. Motto: {{maiuscoletto|Bos Lassus Firmius Figit Pedem}}.|D.C.G. del 2 ottobre 1939}} {| class="infobox sinottico" summary="Tabella sinottica che riassume le principali caratteristiche di un patrimonio dell'umanità dell'UNESCO" |- class="sinottico_testata" ! colspan="2" style="background:#5B92E5; color:#ffffff" |[[File:UNESCO_white_logo.svg|class=noviewer|25x25px]]&nbsp;Pronë e mbrojtur [[UNESCO|<span style="color:#ffffff">nga UNESCO</span>]] |- class="sinottico_divisione" ! colspan="2" | Sassi dhe parku i kishave shkëmbore të Materës |- | colspan="2" class="sinottico_testo_centrale" |[[File:WV-Unesco-icon-small.svg|class=noviewer|20x20px]]&nbsp;[[Patrimonio dell'umanità|Trashëgimia Botërore]] |- | colspan="2" class="sinottico_testo_centrale" |[[File:Matera_-_View_from_Piazza_Duomo_-_3.jpg|qendër|frameless|260x260px]] |- ! Lloji | arkitektonike |- ! [[Patrimonio dell'umanità#Criteri di selezione|Kriter]] | C (iii)(iv)(v) |- ! Rrezik | Jo |- ! I njohur nga | [[1993]] |- ! Fletëpalosje me fakte të UNESCO-s | ( <span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="inglese">EN</abbr></span> ) [https://whc.unesco.org/en/list/670 Sassi dhe parku i Kishave Rupestriane të Materës]<br /><br /><br /><br /> [https://whc.unesco.org/fr/list/670 Kartë] ( <span style="font-weight:bolder; font-size:80%"><abbr title="francese">FR</abbr></span> ) |- |} '''Matera''' është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] me 59 315 banorë,kryeqyteti i [[Provinca e Materës|provincës homonime]] të [[Bazilikata|Bazilikatës]].Qyteti është i njohur në të gjithë botën për lagjet e tij historike Sassi,të cilat e bëjnë atë një nga qytetet më të vjetra ende të banuara në botë.S''assi'' u njohën më 9 dhjetor 1993,në asamblenë e Cartagena de Indias ( [[Kolumbia|Kolumbi]] ),[[Vende të trashëgimisë botërore|si një Vend i Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]],vendi i parë në [[Italia e Jugut|Italinë jugore]] që mori një njohje të tillë. Në vitin 1663 u nda nga provinca e Terra d'Otranto,pjesë e së cilës kishte qenë për shekuj,deri në vitin 1806,kryeqyteti i provincës së atëhershme të Bazilikatës në [[Mbretëria e Napolit|Mbretërinë e Napolit]].Gjatë kësaj periudhe,qyteti përjetoi një rritje të ndjeshme ekonomike,tregtare dhe kulturore.Matera ishte qyteti i parë në jug që u ngrit me armë kundër nazizmit dhe për këtë arsye është ndër qytetet e dekoruara për trimëri ushtarake për luftën çlirimtare,pasi iu dha medalja e argjendtë për trimëri ushtarake në vitin 1966,dhe ndër qytetet e dekoruara për trimëri civile,pasi iu dha medalja e artë për trimëri civile në vitin 2016. == Gjeografia fizike == === Territori === [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_04.jpg|parapamje|Gravina]] Qyteti ndodhet në pjesën lindore të rajonit të Bazilikatës në kodrën {{Val|401}},që kufizohet me pjesën jugperëndimore të [[Qyteti metropolitan i Barit|qytetit metropolitan të Barit]] dhe pjesën ekstreme veriperëndimore të [[Provinca e Tarantos|provincës së Tarantos]].Shtrihet në vazhdimin e pllajës Murge në lindje dhe hendekut Bradanica në perëndim,të përshkuar nga lumi Bradano.Rrjedha e këtij lumi është e bllokuar nga një digë,e ndërtuar në fund të viteve 1950 për qëllime ujitjeje, dhe liqeni artificial i krijuar nga diga,i quajtur Liqeni San Giuliano,është pjesë e një rezervati natyror rajonal të quajtur Rezerva Natyrore San Giuliano . Gryka e Materës,një degë e majtë e lumit Bradano, rrjedh në kanalin e thellë natyror që kufizon dy lagjet e lashta të qytetit: Sasso Barisano dhe Sasso Caveoso.Në bregun tjetër ndodhet Murgia,e cila përfshihet pjesërisht në Parkun Natyror Historik Arkeologjik Rajonal të Kishave Rupestriane,i njohur edhe si parku Murgia Materana ." Sassi ",së bashku me cisternat dhe sistemet e mbledhjes së ujit,janë karakteristika e veçantë e Materës.Ato janë grupe të lashta shtëpish të gërmuara në kalkarenit,afër një përroi të thellë, " Gravina ".Në fund të vitit 1993,[[UNESCO]] i shpalli lagjet Sassi [[Vende të trashëgimisë botërore|një vend të trashëgimisë botërore]].Në fshat pranë Timmari-t ndodhet edhe një vullkan balte i formuar së fundmi. Kufizohet me komunat Montescaglioso,Altamura,Miglionico, Laterza,Santeramo në Colle,Ginosa,Gravina në Puglia dhe Grottole.Për më tepër,me {{Val|392.09}} të shtrirjes territoriale, Matera është komuna më e madhe në Bazilikatë. Klasifikimi sizmik:zona 3,Ordinanca PCM nr.3274 e datës 20/03/2003 === Klima === Sipas të dhënave mesatare për periudhën tridhjetëvjeçare 1961-1990,[[temperatura]] mesatare e muajit më të ftohtë, Janarit,është {{Val|+6.0}},ndërsa ai i muajit më të nxehtë,gushtit, është {{Val|+25.1}} <ref>{{Cite web |title=Tabella climatica |url=http://clisun.casaccia.enea.it/Profili/tabelle/600%20%5BMatera%5D%20capoluogo.Txt}}</ref>. [[Skeda:Matera_-_View_from_Belvedere_Murgia_Timone_-_03.jpg|parapamje|Pamje e Sassi-t]] == Origjina e emrit == Sipas disa hipotezave Matera në lashtësi quhej ''Mataia ole'' nga [[Greqia e Lashtë|grekët]],që rrjedh nga Mataio olos,që do të thotë " ''e gjitha bosh'' ",duke iu referuar Gravina-s,një hendek i përshkuar nga përrenj;një hipotezë tjetër është se emri rrjedh nga ''Mata'' (grumbull shkëmbinjsh),një rrënjë e përdorur për emra të ndryshëm gjeografikë.Një teori tjetër e nxjerr Materën nga greqishtja ''Meteoron'',që do të thotë ''qiell me yje'',duke pasur parasysh se disa kronikanë të së kaluarës,duke vëzhguar Sassi-t e ndriçuar natën,i përshkruanin ato si një ''pasqyrim të qiellit me yje sipër''. Dhe ka nga ata që e lidhin toponimin me ''Mater'' ose "tokë nënë",me ''Materia'' (matheria) ose ''Materies'',terma që tregonin drurin për prerje ose ndërtim,duke iu referuar zonave të pyllëzuara në të cilat u ngrit qyteti;në realitet,ai rrjedh gabimisht nga latinishtja ''materia'',pasi fillimisht bëhet fjalë për baza që përcaktojnë "tokën e përroit";''-eria'' është një fjalë me kuptimin e "hendek, përroi":akadezisht. ''ḫāru, ḫarru'', ''ḫarû'' (të gërmosh thellë). Kryqëzimi i ''mātu'' me bazën e akadezisht. ''matāḫu''.Gattini, megjithatë, ia referon toponimit termave hebraikë ''Matterah'' (burg) ose ''Me terah'' (ujë i pastër). Të tjerë pohojnë se emri rrjedh nga inicialet e Metaponto dhe Eraclea, pasi kishin mirëpritur refugjatët nga të dy qytetet pas shkatërrimit të tyre;së fundmi,''Mateola'',emri i lashtë i qytetit, mund të rrjedhë nga konsullata romake e Quintus Cecilius Metellus Numidicus,i cili e rindërtoi atë dhe e rrethoi me mure dhe kulla të larta,ose nga "tokë malore":''matu'', aramaisht ''mata'' (tokë) ''elû'' (i lartë).[[Plini Plaku]] në veprën e tij ''Naturalis historia'' i quajti banorët e qytetit Mateolanë dhe i renditi ata midis Apulive,edhe nëse mbaresa e mbiemrit në ''-anus'' thekson qartë ndikimin oskan të Lucanëve,pasi qyteti ndodhej pikërisht në kufirin Puliano-Lukan në rajonin e lashtë të quajtur Peucezia. == Historia == [[Skeda:Matera_-_View_from_Sant'Agostino.jpg|parapamje|Sasso Barisano]] Origjina e Materës është shumë e largët dhe kjo dëshmohet nga zbulimi në zonën përreth i disa vendbanimeve pa ndërprerje që nga epoka [[Paleoliti|paleolitike]].Në fakt,në shpellat e shpërndara përgjatë Gravine Materane janë gjetur disa objekte që datojnë që nga ajo epokë,duke dëshmuar për praninë e grupeve të gjuetarëve.Në periudhën [[Neoliti|neolitike]] vendbanimet u bënë më të qëndrueshme,aq sa ka gjurmë të qarta të disa fshatrave të fortifikuara që datojnë që nga ajo periudhë,veçanërisht në Murgia Timone.Me Epokën e Metaleve lindi bërthama e parë urbane,ajo e ''Civitës'' së sotme,në bregun e djathtë të Gravinës.I ndërtuar mbi një fshat të fortifikuar prehistorik,qyteti ndoshta ka origjinë greke,siç pohon Volpe në ''Memorie storici profane e religiosa sulla città di Matera'',duke cituar gjithashtu Ughelli-n, Pacichelli-n dhe Atin Bonaventura da Lama,të cilët kishin arritur në këtë përfundim.Kjo do të konfirmohej nga emblema e qytetit, kau me kallinj misri,i cili sipas vetë Volpes është një simbol tipik i [[Magna Graecia]];për më tepër,Gattini citon hipotezën e disa historianëve sipas të cilës do të riprodhohej emblema e qytetit të Metapontos,i cili në fakt ishte një ka, ndërsa kallinjtë ishin figura të përsëritura në monedhat greke. Për ta konfirmuar këtë,Gattini citon edhe disa vargje nga poeti Tommaso Stigliani:«Marinari i Metapontos së lashtë, i cili në kohën tonë quhet Matera»,dhe i referohet mirëseardhjes që Matera u dha refugjatëve Metapontinë pas shkatërrimit të qytetit të tyre nga [[Hanibali]] . [[Skeda:Matera_-_veduta_della_Civita_da_Palazzo_Lanfranchi.JPG|parapamje|Shkëmbi Caveoso]] Gjatë periudhës së [[Magna Graecia]],Matera kishte marrëdhënie të ngushta me kolonitë e vendosura në bregdetin jugor dhe,më pas,në epokën romake ishte vetëm një qendër tranziti dhe furnizimi.Në vitin 664,Matera kaloi nën sundimin lombard dhe iu aneksua Dukatit të Beneventos.Shekujt e 9-të dhe të 10-të u karakterizuan nga luftëra të ashpra midis vetë lombardëve,saraçenëve dhe [[Perandoria Bizantine|bizantinëve]], të cilët u përpoqën disa herë të merrnin territorin;qyteti u shkatërrua në vitin 867 nga trupat e Louis II,perandorit të frankëve,në një përpjekje për të dëbuar saraçenët të cilët në vitin 847 kishin themeluar emiratin e Barit . [[Skeda:"Matera"_(22264982522).jpg|parapamje|Pamja e qytetit në ''Mbretëria e Napolit në Perspektivë'',1703,nga Giovan Battista Pacichelli]] Ndërkohë,duke filluar nga shekulli i 8-të,disa murgj u vendosën përgjatë shpellave Gravina,duke i transformuar ato në kisha shkëmbore.Pas vendbanimit norman në vitin 1043, qyteti përjetoi një periudhë paqeje.Në shekujt në vijim,mes zisë së bukës dhe tërmeteve,Matera ishte një qytet mbretëror për një kohë të gjatë,pasi u çlirua nga sundimi feudal duke u shpenguar disa herë.Megjithatë,nën sundimin aragonez,qyteti iu cedua Kontit Giovan Carlo Tramontano,i cili u vra në vitin 1514 nga popullsia e shtypur nga taksat. Në vitin 1663,gjatë epokës spanjolle,Matera u largua nga provinca e Terra d'Otrantos,pjesë e së cilës deri atëherë kishte qenë,duke u bërë kryeqyteti i Bazilikatës dhe selia e Audiencës Mbretërore.Ky titull mbeti deri në vitin 1806,kur Joseph Bonaparte e transferoi juridiksionin e saj në [[Potenca|Potenza]] . Gjatë Risorgimentos,komiteti pro-diktaturës lukanian nuk arriti të mbante premtimet e tij në lidhje me rishpërndarjen e tokave shtetërore.Trazirat filluan të përhapeshin,të nxitura nga legjitimistët,dhe shpërthyen në Matera më 8 gusht 1860, me masakrën e Gattinit,shenja e parë e rebelimit që i parapriu banditëve pas bashkimit.Në vitin 1927,qyteti u bë kryeqyteti i provincës. Matera ishte qyteti i parë në [[Italia jugore|Italinë Jugore]] që u ngrit kundër nazistëve;në fakt,më 21 shtator 1943,ditën e kryengritjes dhe masakrës së Materës,populli i Materës u ngrit kundër shtypjes së ushtruar nga pushtimi [[Nazizmi|nazist]].Njëmbëdhjetë vetë u vranë nga zjarri i mitralozëve gjermanë që po tërhiqeshin. Dita arriti kulmin me hakmarrjen e egër naziste që kushtoi jetën e 15 personave të tjerë,si civilë ashtu edhe ushtarë,të hedhur në erë në "pallatin e milicisë".Në vitin 1945,pati,ndër të parat në Jug, kryengritje popullore për ndarjen e tokës së pakultivuar,të cilat u zgjidhën me nxjerrjen e dekreteve të Pontes (nga Aurelio Ponte, prefekt i Materës) midis viteve 1946 dhe 1947;ato ishin një pararendës i reformës agrare . Në vitin 1948,u ngrit çështja e Sassi-ve të Materës, e ngritur së pari nga Palmiro Togliatti dhe më vonë nga [[Alcide De Gasperi]].Në vitin 1952,një ligj kombëtar urdhëroi evakuimin e Sassi-t dhe ndërtimin e lagjeve të reja banimi që zhvilluan qytetin e ri në të cilin u bashkuan 15.000 banorët e Sassi-t. Në vitin 1980,ai u dëmtua pjesërisht nga tërmeti i Irpinia-s dhe lëkundjet pasuese që pasuan.Në vitin 1986,një ligj i ri kombëtar financoi restaurimin e lagjeve të lashta të Matera-s, të cilat ishin degraduar nga më shumë se tridhjetë vjet braktisje.Në vitin 1993,në një konferencë në Cartagena de Indias,qyteti u shpall"Vend i Trashëgimisë Botërore" dhe në vitin 2014,"Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019". Në shkurt të vitit 2023,një trup jashtëtokësor ra në veri të Materës,i quajtur më vonë ''meteori i Materës'' ose topi i zjarrtë i San Valentinos.Pas zbulimit të tij,asteroidi 92278 u emërua sipas Materës. === Simboli === [[Skeda:Matera-Gonfalone2.svg|parapamje|Banderolë qytetare]] Stema e qytetit u njoh me dekret të kreut të qeverisë më 2 tetor 1939. Motoja latine ''Bos lassus firmius figit pedem'' mund të përkthehet si:"kau i lodhur e gërmon thundrën e tij më fort"; kjo moto,e cila tregon se si një popull paqësor,por i lodhur nga abuzimet,mund të rebelohet kundër zgjedhës, përfaqëson moralin e episodit ku populli i Materës u rebelua dhe vrau Kontin Giovan Carlo Tramontano. Sipas Racioppi-t,stema e Materës është një armë që flet, pasi shkronja "M"në krye do të ishte inicialja e emrit të qytetit, ndërsa kallinjtë e misrit në gojën e demit do të shtonin pjesën tjetër të emrit:në fakt,në greqisht,kallinjtë e misrit quhen ''Ather-Eros'',prandaj nga kombinimi i fjalëve marrim ''Mather-Eros'',nga e cila "Matera".Kurora që ka demi në kokë do të tregonte se qyteti ishte i lirë,domethënë,jo i varur nga ndonjë feudal, por drejtpërdrejt nga kurora mbretërore. Sipas interpretimeve të tjera,mburoja mban shkronjën M në ar në fushën e sipërme,në argjend; dhe në fushën e poshtme është një dem,i quajtur zakonisht "passante" nga lajmëtarët, me tre kallinj misri në gojë.Koka e demit është e kurorëzuar me një kurorë princërore.Rreth skajit të mburojës është një brez që mban moton "Bos lassus firmius figit pedem". Shprehja ndoshta u shpik pas vrasjes së Kontit Gian Carlo Tramontano,duke shprehur lodhje për shtypjen dhe taksat që qytetarët e Materës duhej t'i paguanin kontit.Sa i përket mburojës,shkronja e artë M supozohet se tregon shkronjën e parë të emrit të qytetit.Megjithatë,të tjerë besojnë se tregon edhe fjalën municipio,pasi Matera dikur ishte një Demanio Mbretëror,dhe për këtë arsye varej drejtpërdrejt nga mbreti. Kjo shpjegon gjithashtu kurorën princërore sipër kokës së demit.Prandaj,figura e demit mbetet më e vështira për t'u deshifruar.Disa besojnë se kau përfaqëson familjen Del Balzo,e cila vjen nga fjala franceze ''baux'',fonetika e së cilës i ngjan shumë fjalës për dem.Të tjerë besojnë fuqimisht se kau dhe kallinjtë e misrit simbolizojnë pronësinë e tokave pjellore të dedikuara për blegtori dhe bujqësi.Kallinjtë e misrit, megjithatë,kanë një ngjashmëri të caktuar me ato në monedhat e Metapontos,gjë që i jep më shumë siguri emrit Matera,i cili mund të rrjedhë nga themeluesit e qytetit, qytetarët e Metapontos dhe Heraclea,të cilët i shpëtuan romakëve.Prandaj,Met-Hera. == Monumentet dhe vende interesante == Matera njihet edhe si ''qyteti i Sassi-t'' për shkak të karakterit unik të qendrës së saj historike.Të gërmuara dhe të ndërtuara pranë Gravina di Matera,një grykë e thellë që e ndan zonën në dy pjesë,Sassi di Matera,lagjet që përbëjnë pjesën më të vjetër të qytetit,shtrihen përgjatë dy luginave me pamje nga lindja,pak më të ulëta se fshati përreth,të ndara nga njëra-tjetra nga shpati shkëmbor i Civitës. Sasso ''Barisano'',me pamje nga [[Veriu (gjeografi)|veriperëndimi]] në buzë të shkëmbit,nëse marrim si referencë ''Civitën'',qendrën e qytetit [[Perëndimi (gjeografi)|të]] vjetër,është më i pasuri me portale dhe friza të skalitura që fshehin zemrën e tij nëntokësore.Sasso ''Caveoso'',me pamje [[Jugu (gjeografi)|nga jugu]],i vendosur në një zonë më të gjerë dhe më të shkurtër,merr në mënyrë të paqartë formën e një cavea teatri.Në qendër është Civita,një shkëmb që ndan dy Sassi-t, në majë të të cilave ndodhen Katedralja dhe pallatet fisnike. Së bashku ato formojnë bërthamën e lashtë urbane të Materës,e shpallur ''peizazh kulturor'' i UNESCO-s. Sassi-t e Materës janë një vendbanim urban që rrjedh nga forma të ndryshme të qytetërimit dhe vendbanimeve njerëzore që kanë ndodhur me kalimin e kohës.Nga fshatrat prehistorikë të rrënjosur të periudhës [[Neoliti|neolitike]],deri te habitati i qytetërimit të gdhendur në shkëmb,i cili përbën substratin urban të Sassi-t,me lagjet,shtigjet,kanalet dhe cisternat e tij;nga ''civitas'' Normano-Swabiane,me fortifikimet e saj,deri te zgjerimet pasuese të Rilindjes dhe zhvillimet urbane baroke;dhe së fundmi nga degradimi higjienik dhe social i shekullit të 19-të dhe gjysmës së parë të shekullit të 20-të deri te evakuimi i urdhëruar nga ligji kombëtar në vitet 1950,deri në rimëkëmbjen aktuale të filluar nga ligji i vitit 1986. === Arkitekturat fetare === [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_14-04-08_2.jpg|parapamje|Katedralja e Materës]] * Katedralja,në stilin romanik pulian,u ndërtua në shekullin e 13-të në shpatin më të lartë të Civita di Siena,duke ndarë dy Sassi-t,në vendin e manastirit të lashtë benediktin të Sant'Eustachio-s,një nga dy shenjtorët mbrojtës të qytetit.Në pjesën e jashtme,vlen të përmendet dritarja e trëndafilave me gjashtëmbëdhjetë rreze dhe kambanorja 52 metra e lartë;brenda,vlen të përmendet një afresk bizantin i Madonna della Bruna-s,një skenë lindjeje e shekullit të 16-të nga skulptori Altobello Persio dhe një afresk që përshkruan Gjykimin e Fundit. [[Skeda:Matera_-_San_Giovanni_Battista_-_01.jpg|parapamje|Kisha Shën Gjon Pagëzorit]] * Kisha e San Giovanni Batistës,e ndërtuar në vitin 1233, gjithashtu në stilin romanik.Brenda,me tre nefe,ka një qemer të madh me brinjë të rindërtuar në vitin 1793, vitin në të cilin u bënë disa modifikime për të ruajtur stabilitetin e kishës.Kapitele të bukura në stilin pulian zbukurojnë kolonat me figura antropomorfe,zoomorfe dhe bimore, dhe një absidë imponuese.Pranë kishës është ish-spitali i San Rocco-s,me kishën e vogël të Cristo Flagellato brenda. * Kisha e San Pietro Caveoso,e ndërtuar në vitin 1218, është një nga monumentet më dalluese të qytetit.Në shekullin e 17-të,e gjithë struktura iu nënshtrua modifikimeve të shumta, duke përfshirë shtimin e kambanores,të gjitha në stilin barok.Brenda,ka piktura të shumta të shekullit të 18-të dhe afreske të shenjtorëve.Kapelat e shumta janë të suvatuara dhe kanë afreske dhe poliptiqe prej druri. [[Skeda:Matera_-_Chiesa_di_San_Pietro_caveoso.JPG|parapamje|Kisha San Pietro Caveoso]] * Kisha e Shën Françeskut të Asizit,e rindërtuar pothuajse plotësisht në stilin barok.Fasada e jashtme në stilin e vonë barok është e rëndësishme,ndërsa brenda ndodhet kripta e lashtë e Shenjtorëve Pjetër dhe Pavël,e cila strehon një afresk që përshkruan vizitën e [[Urbani II|Papës Urban II]] në Matera në vitin 1093.Gjithashtu,të rëndësishme janë panelet e një poliptiku të copëtuar të shkollës veneciane,të cilat i atribuohen ndryshe Bartolomeo Vivarinit ose Lazzaro Bastianit. * Kisha e Shën Françeskut da Paolës,e projektuar nga Lazzaro Caputo nga Matera dhe e ndërtuar duke filluar nga viti 1774,kur Vëllazëria e Shën Françeskut da Paolës,e lindur gjatë shekullit të shtatëmbëdhjetë në kishën shkëmbore të Santa Maria de Armeniis në Sasso Caveoso, filloi ndërtimin e një kishe të re jashtë portës kryesore të qytetit.Ndodhet në Via XX Settembre qendrore. [[Skeda:Matera_-_San_Francesco_d'Assisi_-_2.jpg|parapamje|Kisha Shën Françesku]] * Kisha e Santa Chiarës u ndërtua në fund të shekullit të 17-të së bashku me ndërtesat ngjitur që fillimisht strehuan spitalin,pastaj manastirin Poor Clare dhe së fundmi Muzeun Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola. Fasada e dekoruar me bollëk paraqet një lunetë në krye dhe një portal në fund,të rrethuar nga dy gjysmëkolona dhe dy kamare me statuja shenjtorësh.Pjesa e brendshme ka një nef të vetëm. * Kisha e Purgatorit,e ndërtuar në vitin 1747 në stilin e vonë barok,paraqet një fasadë të zbukuruar me tema të vdekjes dhe shpengimit të shpirtrave.Portali i mrekullueshëm prej druri është i ndarë në 36 panele,ku në krye shfaqen kafkat e prelatëve dhe sundimtarëve dhe në fund ato të qytetarëve të zakonshëm.Brenda, një planimetri në formë kryqi grek paraqet një kupolë tetëkëndëshe. * Kisha e San Domenikos u ndërtua pranë manastirit, duke filluar në vitin 1230,në stilin romanik pulian . Dritarja e trëndafilave është veçanërisht e bukur,me katër figura relievi që e rrethojnë atë që përshkruajnë një telamon,dy figura në të dyja anët dhe Kryeengjëllin Mikael sipër.Në qendër të dritares së trëndafilave është një qen me një pishtar në gojë, simboli i dominikanëve. Pjesa e brendshme,me tre nefa,altarë anësorë dhe një kupolë hemisferike me arkë,u modernizua në vitin 1774; midis veprave të ruajtura brenda është ''Kryqëzimi me Shën Dominikun'',krijuar nga Pietrafesa në vitin 1653. * Kisha e Santa Lucias dhe Agata alla Fontana u përfundua në vitin 1797,kur kisha dhe manastiri benediktin,të cilët deri atëherë ishin vendosur në manastirin e Santa Lucia alla Civita nei Sassi,u transferuan atje.E vendosur së bashku me manastirin ngjitur benediktin pranë Shatërvanit Ferdinandia në sheshin qendror Vittorio Veneto, ajo përbëhet nga një nef i vetëm. [[Skeda:Matera_-_Convento_di_Sant'Agostino.JPG|parapamje|Kisha Shën Agostinos]] * Manastiri i Shën Agostinos,një monument kombëtar italian,i vendosur në Sas Barisano dhe i ndërtuar në vitin 1593,së bashku me kishën me të njëjtin emër,në kriptën e lashtë shkëmbore të San Giulianos që daton që nga shekulli i 12-të. * Shenjtërorja e Madonna di Picciano,e vendosur në majë të kodrës me të njëjtin emër në {{Val|15}} nga qyteti, është një destinacion pelegrinazhi.Legjenda thotë se Madonna u shfaq në degët e një lisi disa barinjve të Abrucos që po kalonin nëpër ato zona për transportin e bagëtive.Një komunitet manastiror benediktin u vendos atje duke filluar nga shekulli i 13-të, dhe në shekujt pasues,Picciano i përkiste fillimisht [[Templarët|Templarëve]] dhe më pas [[Kalorësit Hospitaler|Kalorësve të Maltës]],të cilët zgjeruan kishën dhe dhomat ngjitur me të.Brenda kishës,mbi altarin e lartë, ka një imazh të Madonnës,që daton në shekullin e 15-të, dhe në faltoren pas altarit,statuja e Madonnës mbahet në procesion.Sot,shenjtërorja dhe manastiri kujdesen nga murgjit [[Benediktinët|benediktinë]] olivetanë . * Shenjtërorja e Madonna della Palomba,e vendosur në pllajën Murgia me pamje nga Gravina di Matera, ndodhet pranë një shpelle ku nderohej një afresk me një imazh bizantin të Virgjëreshës dhe Fëmijës.Një vend i ri adhurimi u ndërtua duke filluar nga viti 1580. Fasada përmban një dritare trëndafilash dhe një çati kambanore,ndërsa pjesa e brendshme me një nef ruan afreskun e lashtë që daton rreth shekullit të 13-të. [[Skeda:Matera_-_San_Nicola_dei_Greci_-_2.jpg|parapamje|Kisha shkëmbore San Nicola Greci]] * Kishat e gdhendura në shkëmb:në qytet dhe përgjatë përrenjve të Parkut Murgia Materana,ka afërsisht 150 kisha të vogla të gdhendura në shkëmb.Ndër kishat më të rëndësishme të gdhendura në shkëmb në Sassi janë ''Santa Lucia alle Malve'',një kompleks i gdhendur në shkëmb që dikur strehonte një komunitet manastiror; ''Convicinio di Sant'Antonio'',një kompleks i përbërë nga katër kripta të gdhendura në shkëmb; ''Santa Maria di Idris'' në majë të shkëmbit me të njëjtin emër;''Santa Barbara,'' e pasur me afreske;''Madonna delle Virtù,'' e cila, së bashku me kishën e ''San Nicola dei Greci'' sipër saj, sot pret ekspozita të rëndësishme skulpturash;dhe ''San Pietro Barisano,''me fasadën e saj prej guri dhe kullën e kambanës dhe brendësinë pothuajse tërësisht të gdhendura në shkëmb.Jashtë perimetrit urban ndodhen, ndër të tjera,''Kripta e Mëkatit Origjinal'',e restauruar së fundmi,një shembull i [[Piktura Longobarde|pikturës lombarde]] me një cikël të jashtëzakonshëm piktorial afreskesh që mbulojnë muret e majtë dhe të pasme për të cilat përkufizohet si ''Kapela Sistine e artit shkëmbor'',dhe kisha e ''Santa Maria della Valle'',e quajtur zakonisht ''La Vaglia'',kisha më e madhe shkëmbore në qytet,me një fasadë me tulla dhe ambiente të brendshme nëntokësore. === Arkitekturat civile === [[Skeda:Matera_palazzo_dell'Annunziata.JPG|parapamje|Pallati i Shpalljës]] [[Skeda:Matera,_palazzo_del_sedile.jpg|parapamje|Pallati i Selisë]] * Palazzo Lanfranchi,monument i shekullit të 17-të i ndërtuar nga Frati Francesco da Copertino me urdhër të Peshkopit Vincenzo Lanfranchi midis viteve 1668 dhe 1672,fillimisht strehonte seminarin dioqezan.Ai strehon Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës dhe zyrat e Mbikëqyrjes për Trashëgiminë Artistike dhe Historike të Bazilikatës. * Palazzo dell'Annunziata,një pallat i shekullit të 18-të i vendosur në Piazza Vittorio Veneto,fillimisht strehoi manastirin dominikan,më pas u bë gjykatë në vitin 1865 dhe më vonë shkollë e mesme.Sot,ndërtesa me pamje nga sheshi qendror i Materës është shtëpia e Bibliotekës së Medias dhe Bibliotekës Provinciale Tommaso Stigliani,si dhe e Kinemasë Bashkiake Gerardo Guerrieri . * Palazzo del Sedile,i vendosur në qendër të Piazza Sedile, u ndërtua në vitin 1540 dhe u rinovua në vitin 1759.Ai strehon seksionin e parë të Konservatorit të Muzikës Egidio Romualdo Duni dhe Auditorin Gervasio. Fasada përmban dy kulla kambanore dhe është e zbukuruar me gjashtë statuja.Gjithashtu me pamje nga i njëjti shesh është Pallati i Guvernatorit i shekullit të 17-të, selia e parë e Audiencës Mbretërore të Bazilikatës. Bodrumi i tij u përdor si burgu i qytetit. * Palazzo Bernardini me pamje nga Sasso Caveoso. * Palazzo Gattini,i vendosur në Piazza Duomo. * Palazzo Porcari,shtëpia e familjes fisnike Matera me origjinë romake,e vendosur në Piazzetta Sant'Eligio në Via del Corso,pak metra nga Kisha e San Francesco D'Assisi * Palazzo Malvinni-Malvezzi,i vendosur në Piazza Duomo,i përkiste familjes së [[Duka|Dukëve]] të Santa Candida. Brenda,në katin kryesor,ka 14 piktura dhe orendi të punuara me mjeshtëri në stilin e Luigjit XVI. * Palazzo Bronzini,që daton që nga shekulli i 18-të, ndodhet në qoshe midis Piazza del Sedile dhe Via Duomo. * Palazzo Ridola,në Via Duomo. * Palazzo di Castro Vetere,pallati i lashtë,pavarësisht ndryshimeve të ndryshme të pronësisë që kanë ndodhur gjatë viteve,ende ruan të gjithë strukturën e tij të lashtë të rrugicës së kambanores ku ndodhet së bashku me kishën e vjetër të San Nicola in Castiglione.Është e rëndësishme të theksohet stema pranë shkallëve,që ndoshta i përket familjes Palmieri që mbajti peshkopatën e Materës nga viti 1483 deri në vitin 1530. * Palazzo Venusio,një pallat fisnik në Matera,i ndërtuar në S.Potito në shekullin e 16-të. * Hipogjea e Piazza Vittorio Veneto,e vendosur poshtë sheshit kryesor të qytetit dhe e nxjerrë në dritë disa vite më parë,përmban,përveç dhomave të shumta nëntokësore,një cisternë të lashtë,të njohur si Palombaro Lungo,dhe një kullë që ishte pjesë e mureve që dikur duhet të kenë qenë ngjitur me Kështjellën Tramontano. * Shatërvani i Ferdinandit,i restauruar nga Mbreti Ferdinand II i Burbonëve në vitin 1832,fillimisht ndodhej në rrëzë të kodrës së kështjellës dhe mblidhte ujë nga ajo kodër.Pas Luftës së Dytë Botërore,funksioni i tij si furnizim me ujë u shua dhe u zhvendos në kopshtet komunale.Në prill të vitit 2009,pas punimeve restauruese,u rikthye në vendndodhjen e tij origjinale në Piazza Vittorio Veneto. * Vila Longo,rezidenca e shekullit të 19-të e familjes fisnike Matera me origjinë të lashtë napolitane. === Arkitekturat ushtarake === [[Skeda:Castello_Tramontano_2_Matera.jpg|parapamje|Kështjella Tramontano]] * Kështjella Tramontano,në stilin aragonez,me një fortesë qendrore dhe dy kulla anësore të rrumbullakëta, mbeti e papërfunduar për shkak të vrasjes së Kontit Giovan Carlo Tramontano nga popullsia në vitin 1514. * Torre Metellana,e vendosur në Sasso Barisano,pjesë e mureve të qytetit që mbrojnë "Civitën". === Vendet arkeologjike === * Një zonë arkeologjike është ajo që ndodhet në kodrën Timmari,ku janë zbuluar objekte të shumta nga periudhat [[Parahistoria|prehistorike]] dhe puliane që datojnë që nga shekulli i 4-të para Krishtit,shumë prej të cilave mbahen në muzeun arkeologjik "Domenico Ridola". * Fshati neolitik i Trasanos;vendi ka nxjerrë në dritë mbetjet e vendbanimeve të vazhdueshme njerëzore që nga neoliti i hershëm deri në [[Koha e Bronzit|epokën e bronzit]] dhe është objekt studimesh veçanërisht në lidhje me sistemin e tij mbrojtës të mureve,ndër më të vjetrit e gjetur në [[Evropa|Evropë]]. * Disa mbetje të fshatrave të rrënjosura neolitike dhe nekropoleve të Epokës së Bronzit janë të pranishme në të gjithë zonën e Murgia Materanës. * Zona e Jesces në kufirin verilindor të territorit të Materës me atë që dikur ishte Blera dhe me nën-Lupatia përshkohet për disa kilometra nga [[Via Appia|Rruga e lashtë Apiane]],nga e cila dihet vetëm rruga. === Zonat natyrore === [[Skeda:Basilicata_Matera5_tango7174.jpg|parapamje|Në buzë të Parkut Murgia Materana]] [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_01.jpg|parapamje|Ura tibetiane e Gravinës]] * Parku Murgia Materana,një park rajonal i themeluar në vitin 1990, përfshin territorin e Gravina di Matera,kishat shkëmbore të shpërndara përgjatë shpateve të përrenjve dhe pllajën Murgia Materana.Shtëpitë e shumta fshatare janë të rëndësishme,shumë prej të cilave janë të fortifikuara.Simboli i parkut është [[Skifteri kthetraverdhë|sokoli i vogël]], një zog i vogël grabitqar i pranishëm në zonën e Matera-s me ekzemplarë të shumtë.Një shteg lidh dy anët e Gravina di Matera,nga Sassi në pllajën Murgia Timone, zemra e parkut;shtegu arrin në fund të përroit dhe e kalon atë me një urë tibetiane. * Rezerva Rajonale e San Giulianos,një zonë e mbrojtur e krijuar në vitin 2000,përfshin Liqenin San Giuliano, një rezervuar artificial i krijuar nga diga e lumit Bradano, dhe lumi shtrihet në rrjedhën e sipërme dhe të poshtme. Prania e jetës së [[Shpendi|shpendëve]] është veçanërisht e rëndësishme. * Colle di Timmari,një mushkëri e gjelbër e vendosur afërsisht {{Val|15}} nga qyteti,ka pamje nga Lugina e Bradanos dhe Liqeni San Giuliano.Një zonë e këndshme banimi dhe në majë të kodrës ndodhet Shenjtërorja e vogël e San Salvatores,që daton që nga viti 1310,dhe një vend i rëndësishëm arkeologjik. === Parqet urbane === * Parku i Kalasë-Rruga e Kalasë * Parku Gjon Pali II-Via Lucana këndi i Via Gramsci * Vila e Bashkimit të Italisë-Via XX Settembre këndi i Via Tommaso Stigliani * Parku Qendror Macamarda-Rruga Saragat * Parku Giovanni Falcone-Via IV Nëntor * Parku Pyjor Serra Venerdì-distrikti Serra Venerdì * Parku i Katër Ungjilltarëve-zona PAIP * Parku i distriktit Lanera === Feja === Matera ka qenë peshkopatë që nga shekulli i 10-të.Për vite me radhë nën ndikimin bizantin,ajo u ngrit në kryepeshkopatë në vitin 1203 kur u bashkua me një bulë papnore me kryepeshkopatën e Acerencës.Kryepeshkopata ka 52 famulli në 13 komuna.Qyteti është vizituar nga tre papë me kalimin e kohës:[[Urbani II|Papa Urban II]],Shën [[Gjon Pali II]],i cili në vitin 1991 e përcaktoi atë si ''qytetin e Vizitës'' dhe të Magnificat,dhe në shtator 2022 nga [[Françesku|Papa Françesku]].Një nga kryepeshkopët e saj metropolitane u bë Papë; [[Urbani VI|Urban VI]].Papa Urban VI,në bazë të kremtimit në nder të Virgjëreshës së Bekuar.della Bruna, e festuar në Matera për njëfarë kohe, vendosi festën e Vizitës për 2 korrik,e cila festohet edhe sot jo vetëm në Matera,por edhe në [[Siena]] dhe Enna në atë datë, edhe pse festa zyrtare është zhvendosur në 31 maj.Mbrojtësit e qytetit janë Madonna della Bruna dhe Shën Eustace,për të cilët legjenda thotë se gjatë një rrethimi të qytetit nga saracenët rreth vitit 1000,ai e shpëtoi Materën nga pushtimi duke bërë që qindra kalorës të udhëhequr nga vetë Shenjti t'i shfaqeshin armikut dhe duke i detyruar ata të iknin.Më 21 nëntor 1954,u shpall ''Civitas Mariae'' me rezolutë bashkiake. Në fshatin e Materës,midis atyre të ndryshme,dy shenjtërore janë ende aktive:Shenjtërorja e Santa Maria di Picciano dhe Shenjtërorja e Santa Maria della Palomba . Historiani G.Gattini rrëfen një gravurë që zbukuronte fasadën gotike të kishës së Shën Françeskut të Asizit në Matera, para rinovimit të saj të vonë barok,gjë që tregonte se ishte porositur nga vetë Shenjti.Ai rrëfen se Shën Françesku mbërriti në qytet gjatë udhëtimit të tij drejt lindjes,u ndalua në Matera, ku kërkoi një vend jashtë mureve të qytetit për të ndërtuar kishën e tij.Atij iu mohua leja për një vend tjetër, të cilën shenjti e refuzoi.Duke mbërritur në një fshat aty pranë, ai kreu një mrekulli që shkaktoi një trazirë të tillë saqë bindi klerin e Materës të ngrinte kishën që qëndron ende sot në vendin që ai kërkoi. Ungjillorët janë gjithashtu të pranishëm në Matera me kisha të ndryshme,si [[Komuniteti Pfingst|Pentekostale]] ashtu edhe [[Baptizmi|Baptiste]] dhe një dëshmi që ka vazhduar për më shumë se një shekull. Pakicat e tjera fetare përbëhen kryesisht nga [[Kisha Ortodokse Lindore|të krishterë ortodoksë]] dhe [[Myslimanët|myslimanë]]. == Kultura == Matera,me vendet e saj të interesit,traditat e saj popullore dhe ngjarjet e ndryshme që zhvillohen gjatë gjithë vitit,ka një ofertë kulturore mjaft të gjerë dhe të larmishme.Qyteti gjithashtu i përket Shoqatës së Qyteteve të Artit dhe Kulturës dhe ishte qyteti i parë në botë që u njoh si një peizazh kulturor. === Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019 === Një kandidate në vitin 2008,Matera u shpall më 17 tetor 2014 Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2019,së bashku me qytetin bullgar të Plovdivit.Është qyteti i katërt italian dhe i pari në [[Italia e Jugut|Italinë Jugore]] që merr këtë njohje,e marrë pasi u përfshi në një listë të shkurtër që përfshinte kandidaturat e pesë qyteteve të tjera italiane:[[Kaljari]],Leçe,[[Peruxhia]], Ravenna dhe [[Siena]].Vendimi iu komunikua nga Steve Green, president i jurisë ndërkombëtare të përzgjedhjes së përbërë nga 13 anëtarë,Ministrit të Trashëgimisë Kulturore dhe Aktiviteteve dhe Turizmit Dario Franceschini;slogani i zgjedhur nga Matera për kandidaturën e saj ishte"E Ardhmja e Hapur". === Muzetë === * Muzeu Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola: përmban materiale kryesisht nga zona e Materës dhe është me interes për studimin e parahistorisë në Italinë jugore dhe për të kuptuar kulturat dhe popullatat indigjene që ranë në kontakt me kolonitë greke në bregdetin Jon.Ai paraqet seksionin prehistorik, seksionin më tipik të muzeut,të ndjekur nga dhomat në Luginën Bradano,Luginën Basento,Materën dhe rrethinat e saj,dhe së fundmi Dhoma Ridola,e cila përmban dokumente që dokumentojnë punën e Domenico Ridola,një mjek dhe arkeolog nga Matera dhe themelues i muzeut. [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_11-08-39.jpg|parapamje|Palazzo Lanfranchi, shtëpia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës]] === Media === Në fund të viteve 1970,u themelua stacioni radioteleviziv TRM,i cili me kalimin e viteve ka organizuar ngjarje të ndryshme shoqërore që e kanë rigjallëruar qytetin.Midis viteve 1980 dhe 1990,u themelua edhe [[Tele Basilicata Matera]],shkurt TBM,i cili më vonë u zhvendos në qytetin e [[Tarenti|Tarantos]] . Sa i përket transmetimeve radiofonike,[[Radio Radiosa]] është e pranishme në Matera dhe transmeton në qytet në frekuencën 98.500.MHz dhe e cila,përveç transmetimit të muzikës,është e interesuar për lajmet lokale dhe kombëtare. === Kinema === [[Skeda:Pasolini_-_foto_di_Domenico_Notarangelo.jpg|parapamje|Enrique Irazoqui dhe [[Pier Paolo Pasolini]] në Matera,sheshxhirimin e ''filmit "Ungjilli sipas Mateut'' "(1964).]] Për shkak të peizazhit të saj sugjestionues,Matera shpesh zgjidhet si mjedis për prodhimet kinematografike dhe televizive.Filmi i parë i xhiruar në Matera ishte ''Nel mezzogiorno qualcosa è cambiare'' nga Carlo Lizzani,një dokumentar mbi çështjen e jugut,i ndjekur nga filma të tillë si ''La lupa'' nga Alberto Lattuada (1953),''Gli annigi'' (2'')demonio'' nga Brunello Rondi (1963) dhe ''L'albero di Guernica'' nga Fernando Arrabal (1975). Me kalimin e kohës,Matera u bë kryesisht e njohur si vendi i xhirimit të filmave biblikë, për shkak të ngjashmërisë së saj me [[Jeruzalemi|Jerusalemin]] e lashtë, duke përfshirë ''"Ungjilli Sipas Mateut'' "(1964) të [[Pier Paolo Pasolini]] -t,''"Pasioni i Krishtit"'' (2004) të [[Mel Gibson]] -it,"''Maria"''(2005) e Abel Ferrara -s," ''Nativity'' "(2006) e Catherine Hardwicke dhe "''Maria Magdalena"''(2018) e Garth Davis . === Teatër === Teatri Duni ndodhet në Matera.Në komunë veprojnë disa kompani teatrore dhe shkolla teatrore,ndër më të rëndësishmet është shoqata ''Teatro dei Sassi.'' == Ekonomia == === Bujqësia dhe produktet tipike === Matera ka qenë gjithmonë një qendër bujqësore dhe është e famshme për kultivimin e drithërave,veçanërisht grurit të fortë dhe prodhimin e makaronave,bukës,vajit dhe verës.Qyteti është pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Bukës,një dëshmi e traditës së lashtë të bërjes së bukës, një nga ushqimet kryesore të zonës së Materës, dhe që nga viti 2012 është gjithashtu pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Naftës . [[Skeda:Pane_di_Matera_(cropped).jpg|parapamje|Bukë Matera]] === Industria === Në dekadat e fundit,sektorit primar tradicional i është bashkuar edhe një sektor industrial,i cili e ka parë Materën, së bashku me qytetet puliane të Altamurës dhe Santeramos në Colle,të formojnë një qendër industriale brenda së cilës janë zhvilluar si industria hekurudhore me Ferrosud ashtu edhe e ashtuquajtura ''qendër e mobiljeve të dhomës së ndenjes.''Ky përkufizim është për shkak të rritjes së fortë industriale që ndodhi gjatë viteve 1980 dhe 1990,e cila lejoi zhvillimin e shumë kompanive që prodhonin mobilje të dhomës së ndenjes, kryesisht divane.Ndër kompanitë më të famshme në sektor janë Natuzzi,Nicoletti dhe Calia.Trendi pozitiv i prodhimit në fund të viteve 1990 është ngadalësuar ndjeshëm me rritjen e tregjeve aziatike,të cilat tani janë konkurrentë të mëdhenj dhe vende ku sipërmarrësit e mobiljeve të dhomës së ndenjes në Matera po zhvendosin operacionet e tyre përmes zhvendosjes.Rënia e ekonomisë së Materës u intensifikua me mbylljen e përhershme të fabrikës së makaronave Barilla në vitin 2006.Ky proces u përshpejtua kryesisht nga mungesa e autostradave dhe mungesa e një hekurudhe shtetërore,duke penguar kështu aktivitetet e prodhimit dhe shpërndarjes jo vetëm të Barillas, por edhe të bizneseve të tjera të vogla dhe të mesme në zonën e Materës dhe zonat përreth. === Turizmi === [[Skeda:Matera_-_Piazza_Vittorio_Veneto.JPG|parapamje|Sheshi Vittorio Veneto]] Sektori i turizmit po përjeton një zhvillim të fortë, falë atraksioneve dhe veçorive të shumta të qytetit, përfshirjes së Sassi-t të Materës në listën e Vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe nominimit si Kryeqyteti Evropian i Kulturës në vitin 2019.Prandaj,në vitet e fundit ka pasur një rritje të dukshme të pranisë së turistëve italianë dhe të huaj. == Sport == === Rrugët === Qyteti i Materës përshkohet nga autostrada SS99 që e lidh atë me Altamurën,dhe që ju lejon të arrini në Bari, nëpërmjet lidhjes me SS96.Bashkia përshkohet nga autostrada SS7,e cila vjen nga SS407 Basentana dhe nga Miglionico në anën jugore,ajo shërben për rreth {{Val|6}} nga rruga unazore me gjashtë dalje për në qytet dhe vazhdon në lindje drejt Laterzës - [[Tarenti|Tarantos]] . === Hekurudhat === Bashkia preket nga hekurudha Bari-Matera-Montalbano Jonico,e menaxhuar nga Ferrovie Appulo Lucane, një linjë hekurudhore me trase të ngushtë,pjesa jugore e së cilës midis Stacionit Qendror të Materës dhe Montalbanos është nxjerrë nga përdorimi që nga viti 1972;pjesa midis Barit dhe Stacionit Jugor të Materës ka mbetur në funksion. === Lëvizshmëria urbane === Lëvizshmëria urbane garantohet nga shërbimet e autobusëve të ofruara nga kompania Miccolis,me 15 linja urbane,2 linja rrethore,2 linja speciale dhe disa linja shkollore.Ekziston gjithashtu një shërbim aktiv hekurudhor urban i menaxhuar nga FAL,me trena që udhëtojnë përgjatë boshtit veri-jug midis stacioneve Venusio dhe Matera Sud për afërsisht dhjetë kilometra me 5 ndalesa urbane. == Infrastruktura dhe transporti == === Futbolli === FC Matera,klubi i parë i qytetit i themeluar fillimisht në vitin 1933 dhe i rithemeluar disa herë gjatë historisë së tij,nuk u regjistrua për sezonin 2025-2026 në kampionatin e futbollit Serie D.Në maj 2026, Invicta Matera, e regjistruar në kampionatin Lucanian Excellence,e ndryshoi emrin e saj në Matera 1933,duke marrë koncesionin e logove historike, duke u bërë kështu trashëgimtare e traditës së futbollit të qytetit. Në fushën e femrave,Matera Women Città dei Sassi luan në Serinë C. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] ht8n6mt19sw5frj1vjeo3i18asn0ful 2986474 2986471 2026-06-01T20:33:45Z Alketa1 188379 2986474 wikitext text/x-wiki '''Matera''' është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] me 59 315 banorë,kryeqyteti i [[Provinca e Materës|provincës homonime]] të [[Bazilikata|Bazilikatës]].Qyteti është i njohur në të gjithë botën për lagjet e tij historike Sassi,të cilat e bëjnë atë një nga qytetet më të vjetra ende të banuara në botë.S''assi'' u njohën më 9 dhjetor 1993,në asamblenë e Cartagena de Indias ( [[Kolumbia|Kolumbi]] ),[[Vende të trashëgimisë botërore|si një Vend i Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]],vendi i parë në [[Italia e Jugut|Italinë jugore]] që mori një njohje të tillë. Në vitin 1663 u nda nga provinca e Terra d'Otranto,pjesë e së cilës kishte qenë për shekuj,deri në vitin 1806,kryeqyteti i provincës së atëhershme të Bazilikatës në [[Mbretëria e Napolit|Mbretërinë e Napolit]].Gjatë kësaj periudhe,qyteti përjetoi një rritje të ndjeshme ekonomike,tregtare dhe kulturore.Matera ishte qyteti i parë në jug që u ngrit me armë kundër nazizmit dhe për këtë arsye është ndër qytetet e dekoruara për trimëri ushtarake për luftën çlirimtare,pasi iu dha medalja e argjendtë për trimëri ushtarake në vitin 1966,dhe ndër qytetet e dekoruara për trimëri civile,pasi iu dha medalja e artë për trimëri civile në vitin 2016. == Gjeografia fizike == === Territori === [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_04.jpg|parapamje|Gravina]] Qyteti ndodhet në pjesën lindore të rajonit të Bazilikatës në kodrën {{Val|401}},që kufizohet me pjesën jugperëndimore të [[Qyteti metropolitan i Barit|qytetit metropolitan të Barit]] dhe pjesën ekstreme veriperëndimore të [[Provinca e Tarantos|provincës së Tarantos]].Shtrihet në vazhdimin e pllajës Murge në lindje dhe hendekut Bradanica në perëndim,të përshkuar nga lumi Bradano.Rrjedha e këtij lumi është e bllokuar nga një digë,e ndërtuar në fund të viteve 1950 për qëllime ujitjeje, dhe liqeni artificial i krijuar nga diga,i quajtur Liqeni San Giuliano,është pjesë e një rezervati natyror rajonal të quajtur Rezerva Natyrore San Giuliano . Gryka e Materës,një degë e majtë e lumit Bradano, rrjedh në kanalin e thellë natyror që kufizon dy lagjet e lashta të qytetit: Sasso Barisano dhe Sasso Caveoso.Në bregun tjetër ndodhet Murgia,e cila përfshihet pjesërisht në Parkun Natyror Historik Arkeologjik Rajonal të Kishave Rupestriane,i njohur edhe si parku Murgia Materana ." Sassi ",së bashku me cisternat dhe sistemet e mbledhjes së ujit,janë karakteristika e veçantë e Materës.Ato janë grupe të lashta shtëpish të gërmuara në kalkarenit,afër një përroi të thellë, " Gravina ".Në fund të vitit 1993,[[UNESCO]] i shpalli lagjet Sassi [[Vende të trashëgimisë botërore|një vend të trashëgimisë botërore]].Në fshat pranë Timmari-t ndodhet edhe një vullkan balte i formuar së fundmi. Kufizohet me komunat Montescaglioso,Altamura,Miglionico, Laterza,Santeramo në Colle,Ginosa,Gravina në Puglia dhe Grottole.Për më tepër,me {{Val|392.09}} të shtrirjes territoriale, Matera është komuna më e madhe në Bazilikatë. Klasifikimi sizmik:zona 3,Ordinanca PCM nr.3274 e datës 20/03/2003 === Klima === Sipas të dhënave mesatare për periudhën tridhjetëvjeçare 1961-1990,[[temperatura]] mesatare e muajit më të ftohtë, Janarit,është {{Val|+6.0}},ndërsa ai i muajit më të nxehtë,gushtit, është {{Val|+25.1}} <ref>{{Cite web |title=Tabella climatica |url=http://clisun.casaccia.enea.it/Profili/tabelle/600%20%5BMatera%5D%20capoluogo.Txt}}</ref>. [[Skeda:Matera_-_View_from_Belvedere_Murgia_Timone_-_03.jpg|parapamje|Pamje e Sassi-t]] == Origjina e emrit == Sipas disa hipotezave Matera në lashtësi quhej ''Mataia ole'' nga [[Greqia e Lashtë|grekët]],që rrjedh nga Mataio olos,që do të thotë " ''e gjitha bosh'' ",duke iu referuar Gravina-s,një hendek i përshkuar nga përrenj;një hipotezë tjetër është se emri rrjedh nga ''Mata'' (grumbull shkëmbinjsh),një rrënjë e përdorur për emra të ndryshëm gjeografikë.Një teori tjetër e nxjerr Materën nga greqishtja ''Meteoron'',që do të thotë ''qiell me yje'',duke pasur parasysh se disa kronikanë të së kaluarës,duke vëzhguar Sassi-t e ndriçuar natën,i përshkruanin ato si një ''pasqyrim të qiellit me yje sipër''. Dhe ka nga ata që e lidhin toponimin me ''Mater'' ose "tokë nënë",me ''Materia'' (matheria) ose ''Materies'',terma që tregonin drurin për prerje ose ndërtim,duke iu referuar zonave të pyllëzuara në të cilat u ngrit qyteti;në realitet,ai rrjedh gabimisht nga latinishtja ''materia'',pasi fillimisht bëhet fjalë për baza që përcaktojnë "tokën e përroit";''-eria'' është një fjalë me kuptimin e "hendek, përroi":akadezisht. ''ḫāru, ḫarru'', ''ḫarû'' (të gërmosh thellë). Kryqëzimi i ''mātu'' me bazën e akadezisht. ''matāḫu''.Gattini, megjithatë, ia referon toponimit termave hebraikë ''Matterah'' (burg) ose ''Me terah'' (ujë i pastër). Të tjerë pohojnë se emri rrjedh nga inicialet e Metaponto dhe Eraclea, pasi kishin mirëpritur refugjatët nga të dy qytetet pas shkatërrimit të tyre;së fundmi,''Mateola'',emri i lashtë i qytetit, mund të rrjedhë nga konsullata romake e Quintus Cecilius Metellus Numidicus,i cili e rindërtoi atë dhe e rrethoi me mure dhe kulla të larta,ose nga "tokë malore":''matu'', aramaisht ''mata'' (tokë) ''elû'' (i lartë).[[Plini Plaku]] në veprën e tij ''Naturalis historia'' i quajti banorët e qytetit Mateolanë dhe i renditi ata midis Apulive,edhe nëse mbaresa e mbiemrit në ''-anus'' thekson qartë ndikimin oskan të Lucanëve,pasi qyteti ndodhej pikërisht në kufirin Puliano-Lukan në rajonin e lashtë të quajtur Peucezia. == Historia == [[Skeda:Matera_-_View_from_Sant'Agostino.jpg|parapamje|Sasso Barisano]] Origjina e Materës është shumë e largët dhe kjo dëshmohet nga zbulimi në zonën përreth i disa vendbanimeve pa ndërprerje që nga epoka [[Paleoliti|paleolitike]].Në fakt,në shpellat e shpërndara përgjatë Gravine Materane janë gjetur disa objekte që datojnë që nga ajo epokë,duke dëshmuar për praninë e grupeve të gjuetarëve.Në periudhën [[Neoliti|neolitike]] vendbanimet u bënë më të qëndrueshme,aq sa ka gjurmë të qarta të disa fshatrave të fortifikuara që datojnë që nga ajo periudhë,veçanërisht në Murgia Timone.Me Epokën e Metaleve lindi bërthama e parë urbane,ajo e ''Civitës'' së sotme,në bregun e djathtë të Gravinës.I ndërtuar mbi një fshat të fortifikuar prehistorik,qyteti ndoshta ka origjinë greke,siç pohon Volpe në ''Memorie storici profane e religiosa sulla città di Matera'',duke cituar gjithashtu Ughelli-n, Pacichelli-n dhe Atin Bonaventura da Lama,të cilët kishin arritur në këtë përfundim.Kjo do të konfirmohej nga emblema e qytetit, kau me kallinj misri,i cili sipas vetë Volpes është një simbol tipik i [[Magna Graecia]];për më tepër,Gattini citon hipotezën e disa historianëve sipas të cilës do të riprodhohej emblema e qytetit të Metapontos,i cili në fakt ishte një ka, ndërsa kallinjtë ishin figura të përsëritura në monedhat greke. Për ta konfirmuar këtë,Gattini citon edhe disa vargje nga poeti Tommaso Stigliani:«Marinari i Metapontos së lashtë, i cili në kohën tonë quhet Matera»,dhe i referohet mirëseardhjes që Matera u dha refugjatëve Metapontinë pas shkatërrimit të qytetit të tyre nga [[Hanibali]] . [[Skeda:Matera_-_veduta_della_Civita_da_Palazzo_Lanfranchi.JPG|parapamje|Shkëmbi Caveoso]] Gjatë periudhës së [[Magna Graecia]],Matera kishte marrëdhënie të ngushta me kolonitë e vendosura në bregdetin jugor dhe,më pas,në epokën romake ishte vetëm një qendër tranziti dhe furnizimi.Në vitin 664,Matera kaloi nën sundimin lombard dhe iu aneksua Dukatit të Beneventos.Shekujt e 9-të dhe të 10-të u karakterizuan nga luftëra të ashpra midis vetë lombardëve,saraçenëve dhe [[Perandoria Bizantine|bizantinëve]], të cilët u përpoqën disa herë të merrnin territorin;qyteti u shkatërrua në vitin 867 nga trupat e Louis II,perandorit të frankëve,në një përpjekje për të dëbuar saraçenët të cilët në vitin 847 kishin themeluar emiratin e Barit . [[Skeda:"Matera"_(22264982522).jpg|parapamje|Pamja e qytetit në ''Mbretëria e Napolit në Perspektivë'',1703,nga Giovan Battista Pacichelli]] Ndërkohë,duke filluar nga shekulli i 8-të,disa murgj u vendosën përgjatë shpellave Gravina,duke i transformuar ato në kisha shkëmbore.Pas vendbanimit norman në vitin 1043, qyteti përjetoi një periudhë paqeje.Në shekujt në vijim,mes zisë së bukës dhe tërmeteve,Matera ishte një qytet mbretëror për një kohë të gjatë,pasi u çlirua nga sundimi feudal duke u shpenguar disa herë.Megjithatë,nën sundimin aragonez,qyteti iu cedua Kontit Giovan Carlo Tramontano,i cili u vra në vitin 1514 nga popullsia e shtypur nga taksat. Në vitin 1663,gjatë epokës spanjolle,Matera u largua nga provinca e Terra d'Otrantos,pjesë e së cilës deri atëherë kishte qenë,duke u bërë kryeqyteti i Bazilikatës dhe selia e Audiencës Mbretërore.Ky titull mbeti deri në vitin 1806,kur Joseph Bonaparte e transferoi juridiksionin e saj në [[Potenca|Potenza]] . Gjatë Risorgimentos,komiteti pro-diktaturës lukanian nuk arriti të mbante premtimet e tij në lidhje me rishpërndarjen e tokave shtetërore.Trazirat filluan të përhapeshin,të nxitura nga legjitimistët,dhe shpërthyen në Matera më 8 gusht 1860, me masakrën e Gattinit,shenja e parë e rebelimit që i parapriu banditëve pas bashkimit.Në vitin 1927,qyteti u bë kryeqyteti i provincës. Matera ishte qyteti i parë në [[Italia jugore|Italinë Jugore]] që u ngrit kundër nazistëve;në fakt,më 21 shtator 1943,ditën e kryengritjes dhe masakrës së Materës,populli i Materës u ngrit kundër shtypjes së ushtruar nga pushtimi [[Nazizmi|nazist]].Njëmbëdhjetë vetë u vranë nga zjarri i mitralozëve gjermanë që po tërhiqeshin. Dita arriti kulmin me hakmarrjen e egër naziste që kushtoi jetën e 15 personave të tjerë,si civilë ashtu edhe ushtarë,të hedhur në erë në "pallatin e milicisë".Në vitin 1945,pati,ndër të parat në Jug, kryengritje popullore për ndarjen e tokës së pakultivuar,të cilat u zgjidhën me nxjerrjen e dekreteve të Pontes (nga Aurelio Ponte, prefekt i Materës) midis viteve 1946 dhe 1947;ato ishin një pararendës i reformës agrare . Në vitin 1948,u ngrit çështja e Sassi-ve të Materës, e ngritur së pari nga Palmiro Togliatti dhe më vonë nga [[Alcide De Gasperi]].Në vitin 1952,një ligj kombëtar urdhëroi evakuimin e Sassi-t dhe ndërtimin e lagjeve të reja banimi që zhvilluan qytetin e ri në të cilin u bashkuan 15.000 banorët e Sassi-t. Në vitin 1980,ai u dëmtua pjesërisht nga tërmeti i Irpinia-s dhe lëkundjet pasuese që pasuan.Në vitin 1986,një ligj i ri kombëtar financoi restaurimin e lagjeve të lashta të Matera-s, të cilat ishin degraduar nga më shumë se tridhjetë vjet braktisje.Në vitin 1993,në një konferencë në Cartagena de Indias,qyteti u shpall"Vend i Trashëgimisë Botërore" dhe në vitin 2014,"Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019". Në shkurt të vitit 2023,një trup jashtëtokësor ra në veri të Materës,i quajtur më vonë ''meteori i Materës'' ose topi i zjarrtë i San Valentinos.Pas zbulimit të tij,asteroidi 92278 u emërua sipas Materës. === Simboli === [[Skeda:Matera-Gonfalone2.svg|parapamje|Banderolë qytetare]] Stema e qytetit u njoh me dekret të kreut të qeverisë më 2 tetor 1939. Motoja latine ''Bos lassus firmius figit pedem'' mund të përkthehet si:"kau i lodhur e gërmon thundrën e tij më fort"; kjo moto,e cila tregon se si një popull paqësor,por i lodhur nga abuzimet,mund të rebelohet kundër zgjedhës, përfaqëson moralin e episodit ku populli i Materës u rebelua dhe vrau Kontin Giovan Carlo Tramontano. Sipas Racioppi-t,stema e Materës është një armë që flet, pasi shkronja "M"në krye do të ishte inicialja e emrit të qytetit, ndërsa kallinjtë e misrit në gojën e demit do të shtonin pjesën tjetër të emrit:në fakt,në greqisht,kallinjtë e misrit quhen ''Ather-Eros'',prandaj nga kombinimi i fjalëve marrim ''Mather-Eros'',nga e cila "Matera".Kurora që ka demi në kokë do të tregonte se qyteti ishte i lirë,domethënë,jo i varur nga ndonjë feudal, por drejtpërdrejt nga kurora mbretërore. Sipas interpretimeve të tjera,mburoja mban shkronjën M në ar në fushën e sipërme,në argjend; dhe në fushën e poshtme është një dem,i quajtur zakonisht "passante" nga lajmëtarët, me tre kallinj misri në gojë.Koka e demit është e kurorëzuar me një kurorë princërore.Rreth skajit të mburojës është një brez që mban moton "Bos lassus firmius figit pedem". Shprehja ndoshta u shpik pas vrasjes së Kontit Gian Carlo Tramontano,duke shprehur lodhje për shtypjen dhe taksat që qytetarët e Materës duhej t'i paguanin kontit.Sa i përket mburojës,shkronja e artë M supozohet se tregon shkronjën e parë të emrit të qytetit.Megjithatë,të tjerë besojnë se tregon edhe fjalën municipio,pasi Matera dikur ishte një Demanio Mbretëror,dhe për këtë arsye varej drejtpërdrejt nga mbreti. Kjo shpjegon gjithashtu kurorën princërore sipër kokës së demit.Prandaj,figura e demit mbetet më e vështira për t'u deshifruar.Disa besojnë se kau përfaqëson familjen Del Balzo,e cila vjen nga fjala franceze ''baux'',fonetika e së cilës i ngjan shumë fjalës për dem.Të tjerë besojnë fuqimisht se kau dhe kallinjtë e misrit simbolizojnë pronësinë e tokave pjellore të dedikuara për blegtori dhe bujqësi.Kallinjtë e misrit, megjithatë,kanë një ngjashmëri të caktuar me ato në monedhat e Metapontos,gjë që i jep më shumë siguri emrit Matera,i cili mund të rrjedhë nga themeluesit e qytetit, qytetarët e Metapontos dhe Heraclea,të cilët i shpëtuan romakëve.Prandaj,Met-Hera. == Monumentet dhe vende interesante == Matera njihet edhe si ''qyteti i Sassi-t'' për shkak të karakterit unik të qendrës së saj historike.Të gërmuara dhe të ndërtuara pranë Gravina di Matera,një grykë e thellë që e ndan zonën në dy pjesë,Sassi di Matera,lagjet që përbëjnë pjesën më të vjetër të qytetit,shtrihen përgjatë dy luginave me pamje nga lindja,pak më të ulëta se fshati përreth,të ndara nga njëra-tjetra nga shpati shkëmbor i Civitës. Sasso ''Barisano'',me pamje nga [[Veriu (gjeografi)|veriperëndimi]] në buzë të shkëmbit,nëse marrim si referencë ''Civitën'',qendrën e qytetit [[Perëndimi (gjeografi)|të]] vjetër,është më i pasuri me portale dhe friza të skalitura që fshehin zemrën e tij nëntokësore.Sasso ''Caveoso'',me pamje [[Jugu (gjeografi)|nga jugu]],i vendosur në një zonë më të gjerë dhe më të shkurtër,merr në mënyrë të paqartë formën e një cavea teatri.Në qendër është Civita,një shkëmb që ndan dy Sassi-t, në majë të të cilave ndodhen Katedralja dhe pallatet fisnike. Së bashku ato formojnë bërthamën e lashtë urbane të Materës,e shpallur ''peizazh kulturor'' i UNESCO-s. Sassi-t e Materës janë një vendbanim urban që rrjedh nga forma të ndryshme të qytetërimit dhe vendbanimeve njerëzore që kanë ndodhur me kalimin e kohës.Nga fshatrat prehistorikë të rrënjosur të periudhës [[Neoliti|neolitike]],deri te habitati i qytetërimit të gdhendur në shkëmb,i cili përbën substratin urban të Sassi-t,me lagjet,shtigjet,kanalet dhe cisternat e tij;nga ''civitas'' Normano-Swabiane,me fortifikimet e saj,deri te zgjerimet pasuese të Rilindjes dhe zhvillimet urbane baroke;dhe së fundmi nga degradimi higjienik dhe social i shekullit të 19-të dhe gjysmës së parë të shekullit të 20-të deri te evakuimi i urdhëruar nga ligji kombëtar në vitet 1950,deri në rimëkëmbjen aktuale të filluar nga ligji i vitit 1986. === Arkitekturat fetare === [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_14-04-08_2.jpg|parapamje|Katedralja e Materës]] * Katedralja,në stilin romanik pulian,u ndërtua në shekullin e 13-të në shpatin më të lartë të Civita di Siena,duke ndarë dy Sassi-t,në vendin e manastirit të lashtë benediktin të Sant'Eustachio-s,një nga dy shenjtorët mbrojtës të qytetit.Në pjesën e jashtme,vlen të përmendet dritarja e trëndafilave me gjashtëmbëdhjetë rreze dhe kambanorja 52 metra e lartë;brenda,vlen të përmendet një afresk bizantin i Madonna della Bruna-s,një skenë lindjeje e shekullit të 16-të nga skulptori Altobello Persio dhe një afresk që përshkruan Gjykimin e Fundit. [[Skeda:Matera_-_San_Giovanni_Battista_-_01.jpg|parapamje|Kisha Shën Gjon Pagëzorit]] * Kisha e San Giovanni Batistës,e ndërtuar në vitin 1233, gjithashtu në stilin romanik.Brenda,me tre nefe,ka një qemer të madh me brinjë të rindërtuar në vitin 1793, vitin në të cilin u bënë disa modifikime për të ruajtur stabilitetin e kishës.Kapitele të bukura në stilin pulian zbukurojnë kolonat me figura antropomorfe,zoomorfe dhe bimore, dhe një absidë imponuese.Pranë kishës është ish-spitali i San Rocco-s,me kishën e vogël të Cristo Flagellato brenda. * Kisha e San Pietro Caveoso,e ndërtuar në vitin 1218, është një nga monumentet më dalluese të qytetit.Në shekullin e 17-të,e gjithë struktura iu nënshtrua modifikimeve të shumta, duke përfshirë shtimin e kambanores,të gjitha në stilin barok.Brenda,ka piktura të shumta të shekullit të 18-të dhe afreske të shenjtorëve.Kapelat e shumta janë të suvatuara dhe kanë afreske dhe poliptiqe prej druri. [[Skeda:Matera_-_Chiesa_di_San_Pietro_caveoso.JPG|parapamje|Kisha San Pietro Caveoso]] * Kisha e Shën Françeskut të Asizit,e rindërtuar pothuajse plotësisht në stilin barok.Fasada e jashtme në stilin e vonë barok është e rëndësishme,ndërsa brenda ndodhet kripta e lashtë e Shenjtorëve Pjetër dhe Pavël,e cila strehon një afresk që përshkruan vizitën e [[Urbani II|Papës Urban II]] në Matera në vitin 1093.Gjithashtu,të rëndësishme janë panelet e një poliptiku të copëtuar të shkollës veneciane,të cilat i atribuohen ndryshe Bartolomeo Vivarinit ose Lazzaro Bastianit. * Kisha e Shën Françeskut da Paolës,e projektuar nga Lazzaro Caputo nga Matera dhe e ndërtuar duke filluar nga viti 1774,kur Vëllazëria e Shën Françeskut da Paolës,e lindur gjatë shekullit të shtatëmbëdhjetë në kishën shkëmbore të Santa Maria de Armeniis në Sasso Caveoso, filloi ndërtimin e një kishe të re jashtë portës kryesore të qytetit.Ndodhet në Via XX Settembre qendrore. [[Skeda:Matera_-_San_Francesco_d'Assisi_-_2.jpg|parapamje|Kisha Shën Françesku]] * Kisha e Santa Chiarës u ndërtua në fund të shekullit të 17-të së bashku me ndërtesat ngjitur që fillimisht strehuan spitalin,pastaj manastirin Poor Clare dhe së fundmi Muzeun Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola. Fasada e dekoruar me bollëk paraqet një lunetë në krye dhe një portal në fund,të rrethuar nga dy gjysmëkolona dhe dy kamare me statuja shenjtorësh.Pjesa e brendshme ka një nef të vetëm. * Kisha e Purgatorit,e ndërtuar në vitin 1747 në stilin e vonë barok,paraqet një fasadë të zbukuruar me tema të vdekjes dhe shpengimit të shpirtrave.Portali i mrekullueshëm prej druri është i ndarë në 36 panele,ku në krye shfaqen kafkat e prelatëve dhe sundimtarëve dhe në fund ato të qytetarëve të zakonshëm.Brenda, një planimetri në formë kryqi grek paraqet një kupolë tetëkëndëshe. * Kisha e San Domenikos u ndërtua pranë manastirit, duke filluar në vitin 1230,në stilin romanik pulian . Dritarja e trëndafilave është veçanërisht e bukur,me katër figura relievi që e rrethojnë atë që përshkruajnë një telamon,dy figura në të dyja anët dhe Kryeengjëllin Mikael sipër.Në qendër të dritares së trëndafilave është një qen me një pishtar në gojë, simboli i dominikanëve. Pjesa e brendshme,me tre nefa,altarë anësorë dhe një kupolë hemisferike me arkë,u modernizua në vitin 1774; midis veprave të ruajtura brenda është ''Kryqëzimi me Shën Dominikun'',krijuar nga Pietrafesa në vitin 1653. * Kisha e Santa Lucias dhe Agata alla Fontana u përfundua në vitin 1797,kur kisha dhe manastiri benediktin,të cilët deri atëherë ishin vendosur në manastirin e Santa Lucia alla Civita nei Sassi,u transferuan atje.E vendosur së bashku me manastirin ngjitur benediktin pranë Shatërvanit Ferdinandia në sheshin qendror Vittorio Veneto, ajo përbëhet nga një nef i vetëm. [[Skeda:Matera_-_Convento_di_Sant'Agostino.JPG|parapamje|Kisha Shën Agostinos]] * Manastiri i Shën Agostinos,një monument kombëtar italian,i vendosur në Sas Barisano dhe i ndërtuar në vitin 1593,së bashku me kishën me të njëjtin emër,në kriptën e lashtë shkëmbore të San Giulianos që daton që nga shekulli i 12-të. * Shenjtërorja e Madonna di Picciano,e vendosur në majë të kodrës me të njëjtin emër në {{Val|15}} nga qyteti, është një destinacion pelegrinazhi.Legjenda thotë se Madonna u shfaq në degët e një lisi disa barinjve të Abrucos që po kalonin nëpër ato zona për transportin e bagëtive.Një komunitet manastiror benediktin u vendos atje duke filluar nga shekulli i 13-të, dhe në shekujt pasues,Picciano i përkiste fillimisht [[Templarët|Templarëve]] dhe më pas [[Kalorësit Hospitaler|Kalorësve të Maltës]],të cilët zgjeruan kishën dhe dhomat ngjitur me të.Brenda kishës,mbi altarin e lartë, ka një imazh të Madonnës,që daton në shekullin e 15-të, dhe në faltoren pas altarit,statuja e Madonnës mbahet në procesion.Sot,shenjtërorja dhe manastiri kujdesen nga murgjit [[Benediktinët|benediktinë]] olivetanë . * Shenjtërorja e Madonna della Palomba,e vendosur në pllajën Murgia me pamje nga Gravina di Matera, ndodhet pranë një shpelle ku nderohej një afresk me një imazh bizantin të Virgjëreshës dhe Fëmijës.Një vend i ri adhurimi u ndërtua duke filluar nga viti 1580. Fasada përmban një dritare trëndafilash dhe një çati kambanore,ndërsa pjesa e brendshme me një nef ruan afreskun e lashtë që daton rreth shekullit të 13-të. [[Skeda:Matera_-_San_Nicola_dei_Greci_-_2.jpg|parapamje|Kisha shkëmbore San Nicola Greci]] * Kishat e gdhendura në shkëmb:në qytet dhe përgjatë përrenjve të Parkut Murgia Materana,ka afërsisht 150 kisha të vogla të gdhendura në shkëmb.Ndër kishat më të rëndësishme të gdhendura në shkëmb në Sassi janë ''Santa Lucia alle Malve'',një kompleks i gdhendur në shkëmb që dikur strehonte një komunitet manastiror; ''Convicinio di Sant'Antonio'',një kompleks i përbërë nga katër kripta të gdhendura në shkëmb; ''Santa Maria di Idris'' në majë të shkëmbit me të njëjtin emër;''Santa Barbara,'' e pasur me afreske;''Madonna delle Virtù,'' e cila, së bashku me kishën e ''San Nicola dei Greci'' sipër saj, sot pret ekspozita të rëndësishme skulpturash;dhe ''San Pietro Barisano,''me fasadën e saj prej guri dhe kullën e kambanës dhe brendësinë pothuajse tërësisht të gdhendura në shkëmb.Jashtë perimetrit urban ndodhen, ndër të tjera,''Kripta e Mëkatit Origjinal'',e restauruar së fundmi,një shembull i [[Piktura Longobarde|pikturës lombarde]] me një cikël të jashtëzakonshëm piktorial afreskesh që mbulojnë muret e majtë dhe të pasme për të cilat përkufizohet si ''Kapela Sistine e artit shkëmbor'',dhe kisha e ''Santa Maria della Valle'',e quajtur zakonisht ''La Vaglia'',kisha më e madhe shkëmbore në qytet,me një fasadë me tulla dhe ambiente të brendshme nëntokësore. === Arkitekturat civile === [[Skeda:Matera_palazzo_dell'Annunziata.JPG|parapamje|Pallati i Shpalljës]] [[Skeda:Matera,_palazzo_del_sedile.jpg|parapamje|Pallati i Selisë]] * Palazzo Lanfranchi,monument i shekullit të 17-të i ndërtuar nga Frati Francesco da Copertino me urdhër të Peshkopit Vincenzo Lanfranchi midis viteve 1668 dhe 1672,fillimisht strehonte seminarin dioqezan.Ai strehon Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës dhe zyrat e Mbikëqyrjes për Trashëgiminë Artistike dhe Historike të Bazilikatës. * Palazzo dell'Annunziata,një pallat i shekullit të 18-të i vendosur në Piazza Vittorio Veneto,fillimisht strehoi manastirin dominikan,më pas u bë gjykatë në vitin 1865 dhe më vonë shkollë e mesme.Sot,ndërtesa me pamje nga sheshi qendror i Materës është shtëpia e Bibliotekës së Medias dhe Bibliotekës Provinciale Tommaso Stigliani,si dhe e Kinemasë Bashkiake Gerardo Guerrieri . * Palazzo del Sedile,i vendosur në qendër të Piazza Sedile, u ndërtua në vitin 1540 dhe u rinovua në vitin 1759.Ai strehon seksionin e parë të Konservatorit të Muzikës Egidio Romualdo Duni dhe Auditorin Gervasio. Fasada përmban dy kulla kambanore dhe është e zbukuruar me gjashtë statuja.Gjithashtu me pamje nga i njëjti shesh është Pallati i Guvernatorit i shekullit të 17-të, selia e parë e Audiencës Mbretërore të Bazilikatës. Bodrumi i tij u përdor si burgu i qytetit. * Palazzo Bernardini me pamje nga Sasso Caveoso. * Palazzo Gattini,i vendosur në Piazza Duomo. * Palazzo Porcari,shtëpia e familjes fisnike Matera me origjinë romake,e vendosur në Piazzetta Sant'Eligio në Via del Corso,pak metra nga Kisha e San Francesco D'Assisi * Palazzo Malvinni-Malvezzi,i vendosur në Piazza Duomo,i përkiste familjes së [[Duka|Dukëve]] të Santa Candida. Brenda,në katin kryesor,ka 14 piktura dhe orendi të punuara me mjeshtëri në stilin e Luigjit XVI. * Palazzo Bronzini,që daton që nga shekulli i 18-të, ndodhet në qoshe midis Piazza del Sedile dhe Via Duomo. * Palazzo Ridola,në Via Duomo. * Palazzo di Castro Vetere,pallati i lashtë,pavarësisht ndryshimeve të ndryshme të pronësisë që kanë ndodhur gjatë viteve,ende ruan të gjithë strukturën e tij të lashtë të rrugicës së kambanores ku ndodhet së bashku me kishën e vjetër të San Nicola in Castiglione.Është e rëndësishme të theksohet stema pranë shkallëve,që ndoshta i përket familjes Palmieri që mbajti peshkopatën e Materës nga viti 1483 deri në vitin 1530. * Palazzo Venusio,një pallat fisnik në Matera,i ndërtuar në S.Potito në shekullin e 16-të. * Hipogjea e Piazza Vittorio Veneto,e vendosur poshtë sheshit kryesor të qytetit dhe e nxjerrë në dritë disa vite më parë,përmban,përveç dhomave të shumta nëntokësore,një cisternë të lashtë,të njohur si Palombaro Lungo,dhe një kullë që ishte pjesë e mureve që dikur duhet të kenë qenë ngjitur me Kështjellën Tramontano. * Shatërvani i Ferdinandit,i restauruar nga Mbreti Ferdinand II i Burbonëve në vitin 1832,fillimisht ndodhej në rrëzë të kodrës së kështjellës dhe mblidhte ujë nga ajo kodër.Pas Luftës së Dytë Botërore,funksioni i tij si furnizim me ujë u shua dhe u zhvendos në kopshtet komunale.Në prill të vitit 2009,pas punimeve restauruese,u rikthye në vendndodhjen e tij origjinale në Piazza Vittorio Veneto. * Vila Longo,rezidenca e shekullit të 19-të e familjes fisnike Matera me origjinë të lashtë napolitane. === Arkitekturat ushtarake === [[Skeda:Castello_Tramontano_2_Matera.jpg|parapamje|Kështjella Tramontano]] * Kështjella Tramontano,në stilin aragonez,me një fortesë qendrore dhe dy kulla anësore të rrumbullakëta, mbeti e papërfunduar për shkak të vrasjes së Kontit Giovan Carlo Tramontano nga popullsia në vitin 1514. * Torre Metellana,e vendosur në Sasso Barisano,pjesë e mureve të qytetit që mbrojnë "Civitën". === Vendet arkeologjike === * Një zonë arkeologjike është ajo që ndodhet në kodrën Timmari,ku janë zbuluar objekte të shumta nga periudhat [[Parahistoria|prehistorike]] dhe puliane që datojnë që nga shekulli i 4-të para Krishtit,shumë prej të cilave mbahen në muzeun arkeologjik "Domenico Ridola". * Fshati neolitik i Trasanos;vendi ka nxjerrë në dritë mbetjet e vendbanimeve të vazhdueshme njerëzore që nga neoliti i hershëm deri në [[Koha e Bronzit|epokën e bronzit]] dhe është objekt studimesh veçanërisht në lidhje me sistemin e tij mbrojtës të mureve,ndër më të vjetrit e gjetur në [[Evropa|Evropë]]. * Disa mbetje të fshatrave të rrënjosura neolitike dhe nekropoleve të Epokës së Bronzit janë të pranishme në të gjithë zonën e Murgia Materanës. * Zona e Jesces në kufirin verilindor të territorit të Materës me atë që dikur ishte Blera dhe me nën-Lupatia përshkohet për disa kilometra nga [[Via Appia|Rruga e lashtë Apiane]],nga e cila dihet vetëm rruga. === Zonat natyrore === [[Skeda:Basilicata_Matera5_tango7174.jpg|parapamje|Në buzë të Parkut Murgia Materana]] [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_01.jpg|parapamje|Ura tibetiane e Gravinës]] * Parku Murgia Materana,një park rajonal i themeluar në vitin 1990, përfshin territorin e Gravina di Matera,kishat shkëmbore të shpërndara përgjatë shpateve të përrenjve dhe pllajën Murgia Materana.Shtëpitë e shumta fshatare janë të rëndësishme,shumë prej të cilave janë të fortifikuara.Simboli i parkut është [[Skifteri kthetraverdhë|sokoli i vogël]], një zog i vogël grabitqar i pranishëm në zonën e Matera-s me ekzemplarë të shumtë.Një shteg lidh dy anët e Gravina di Matera,nga Sassi në pllajën Murgia Timone, zemra e parkut;shtegu arrin në fund të përroit dhe e kalon atë me një urë tibetiane. * Rezerva Rajonale e San Giulianos,një zonë e mbrojtur e krijuar në vitin 2000,përfshin Liqenin San Giuliano, një rezervuar artificial i krijuar nga diga e lumit Bradano, dhe lumi shtrihet në rrjedhën e sipërme dhe të poshtme. Prania e jetës së [[Shpendi|shpendëve]] është veçanërisht e rëndësishme. * Colle di Timmari,një mushkëri e gjelbër e vendosur afërsisht {{Val|15}} nga qyteti,ka pamje nga Lugina e Bradanos dhe Liqeni San Giuliano.Një zonë e këndshme banimi dhe në majë të kodrës ndodhet Shenjtërorja e vogël e San Salvatores,që daton që nga viti 1310,dhe një vend i rëndësishëm arkeologjik. === Parqet urbane === * Parku i Kalasë-Rruga e Kalasë * Parku Gjon Pali II-Via Lucana këndi i Via Gramsci * Vila e Bashkimit të Italisë-Via XX Settembre këndi i Via Tommaso Stigliani * Parku Qendror Macamarda-Rruga Saragat * Parku Giovanni Falcone-Via IV Nëntor * Parku Pyjor Serra Venerdì-distrikti Serra Venerdì * Parku i Katër Ungjilltarëve-zona PAIP * Parku i distriktit Lanera === Feja === Matera ka qenë peshkopatë që nga shekulli i 10-të.Për vite me radhë nën ndikimin bizantin,ajo u ngrit në kryepeshkopatë në vitin 1203 kur u bashkua me një bulë papnore me kryepeshkopatën e Acerencës.Kryepeshkopata ka 52 famulli në 13 komuna.Qyteti është vizituar nga tre papë me kalimin e kohës:[[Urbani II|Papa Urban II]],Shën [[Gjon Pali II]],i cili në vitin 1991 e përcaktoi atë si ''qytetin e Vizitës'' dhe të Magnificat,dhe në shtator 2022 nga [[Françesku|Papa Françesku]].Një nga kryepeshkopët e saj metropolitane u bë Papë; [[Urbani VI|Urban VI]].Papa Urban VI,në bazë të kremtimit në nder të Virgjëreshës së Bekuar.della Bruna, e festuar në Matera për njëfarë kohe, vendosi festën e Vizitës për 2 korrik,e cila festohet edhe sot jo vetëm në Matera,por edhe në [[Siena]] dhe Enna në atë datë, edhe pse festa zyrtare është zhvendosur në 31 maj.Mbrojtësit e qytetit janë Madonna della Bruna dhe Shën Eustace,për të cilët legjenda thotë se gjatë një rrethimi të qytetit nga saracenët rreth vitit 1000,ai e shpëtoi Materën nga pushtimi duke bërë që qindra kalorës të udhëhequr nga vetë Shenjti t'i shfaqeshin armikut dhe duke i detyruar ata të iknin.Më 21 nëntor 1954,u shpall ''Civitas Mariae'' me rezolutë bashkiake. Në fshatin e Materës,midis atyre të ndryshme,dy shenjtërore janë ende aktive:Shenjtërorja e Santa Maria di Picciano dhe Shenjtërorja e Santa Maria della Palomba . Historiani G.Gattini rrëfen një gravurë që zbukuronte fasadën gotike të kishës së Shën Françeskut të Asizit në Matera, para rinovimit të saj të vonë barok,gjë që tregonte se ishte porositur nga vetë Shenjti.Ai rrëfen se Shën Françesku mbërriti në qytet gjatë udhëtimit të tij drejt lindjes,u ndalua në Matera, ku kërkoi një vend jashtë mureve të qytetit për të ndërtuar kishën e tij.Atij iu mohua leja për një vend tjetër, të cilën shenjti e refuzoi.Duke mbërritur në një fshat aty pranë, ai kreu një mrekulli që shkaktoi një trazirë të tillë saqë bindi klerin e Materës të ngrinte kishën që qëndron ende sot në vendin që ai kërkoi. Ungjillorët janë gjithashtu të pranishëm në Matera me kisha të ndryshme,si [[Komuniteti Pfingst|Pentekostale]] ashtu edhe [[Baptizmi|Baptiste]] dhe një dëshmi që ka vazhduar për më shumë se një shekull. Pakicat e tjera fetare përbëhen kryesisht nga [[Kisha Ortodokse Lindore|të krishterë ortodoksë]] dhe [[Myslimanët|myslimanë]]. == Kultura == Matera,me vendet e saj të interesit,traditat e saj popullore dhe ngjarjet e ndryshme që zhvillohen gjatë gjithë vitit,ka një ofertë kulturore mjaft të gjerë dhe të larmishme.Qyteti gjithashtu i përket Shoqatës së Qyteteve të Artit dhe Kulturës dhe ishte qyteti i parë në botë që u njoh si një peizazh kulturor. === Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019 === Një kandidate në vitin 2008,Matera u shpall më 17 tetor 2014 Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2019,së bashku me qytetin bullgar të Plovdivit.Është qyteti i katërt italian dhe i pari në [[Italia e Jugut|Italinë Jugore]] që merr këtë njohje,e marrë pasi u përfshi në një listë të shkurtër që përfshinte kandidaturat e pesë qyteteve të tjera italiane:[[Kaljari]],Leçe,[[Peruxhia]], Ravenna dhe [[Siena]].Vendimi iu komunikua nga Steve Green, president i jurisë ndërkombëtare të përzgjedhjes së përbërë nga 13 anëtarë,Ministrit të Trashëgimisë Kulturore dhe Aktiviteteve dhe Turizmit Dario Franceschini;slogani i zgjedhur nga Matera për kandidaturën e saj ishte"E Ardhmja e Hapur". === Muzetë === * Muzeu Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola: përmban materiale kryesisht nga zona e Materës dhe është me interes për studimin e parahistorisë në Italinë jugore dhe për të kuptuar kulturat dhe popullatat indigjene që ranë në kontakt me kolonitë greke në bregdetin Jon.Ai paraqet seksionin prehistorik, seksionin më tipik të muzeut,të ndjekur nga dhomat në Luginën Bradano,Luginën Basento,Materën dhe rrethinat e saj,dhe së fundmi Dhoma Ridola,e cila përmban dokumente që dokumentojnë punën e Domenico Ridola,një mjek dhe arkeolog nga Matera dhe themelues i muzeut. [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_11-08-39.jpg|parapamje|Palazzo Lanfranchi, shtëpia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës]] === Media === Në fund të viteve 1970,u themelua stacioni radioteleviziv TRM,i cili me kalimin e viteve ka organizuar ngjarje të ndryshme shoqërore që e kanë rigjallëruar qytetin.Midis viteve 1980 dhe 1990,u themelua edhe [[Tele Basilicata Matera]],shkurt TBM,i cili më vonë u zhvendos në qytetin e [[Tarenti|Tarantos]] . Sa i përket transmetimeve radiofonike,[[Radio Radiosa]] është e pranishme në Matera dhe transmeton në qytet në frekuencën 98.500.MHz dhe e cila,përveç transmetimit të muzikës,është e interesuar për lajmet lokale dhe kombëtare. === Kinema === [[Skeda:Pasolini_-_foto_di_Domenico_Notarangelo.jpg|parapamje|Enrique Irazoqui dhe [[Pier Paolo Pasolini]] në Matera,sheshxhirimin e ''filmit "Ungjilli sipas Mateut'' "(1964).]] Për shkak të peizazhit të saj sugjestionues,Matera shpesh zgjidhet si mjedis për prodhimet kinematografike dhe televizive.Filmi i parë i xhiruar në Matera ishte ''Nel mezzogiorno qualcosa è cambiare'' nga Carlo Lizzani,një dokumentar mbi çështjen e jugut,i ndjekur nga filma të tillë si ''La lupa'' nga Alberto Lattuada (1953),''Gli annigi'' (2'')demonio'' nga Brunello Rondi (1963) dhe ''L'albero di Guernica'' nga Fernando Arrabal (1975). Me kalimin e kohës,Matera u bë kryesisht e njohur si vendi i xhirimit të filmave biblikë, për shkak të ngjashmërisë së saj me [[Jeruzalemi|Jerusalemin]] e lashtë, duke përfshirë ''"Ungjilli Sipas Mateut'' "(1964) të [[Pier Paolo Pasolini]] -t,''"Pasioni i Krishtit"'' (2004) të [[Mel Gibson]] -it,"''Maria"''(2005) e Abel Ferrara -s," ''Nativity'' "(2006) e Catherine Hardwicke dhe "''Maria Magdalena"''(2018) e Garth Davis . === Teatër === Teatri Duni ndodhet në Matera.Në komunë veprojnë disa kompani teatrore dhe shkolla teatrore,ndër më të rëndësishmet është shoqata ''Teatro dei Sassi.'' == Ekonomia == === Bujqësia dhe produktet tipike === Matera ka qenë gjithmonë një qendër bujqësore dhe është e famshme për kultivimin e drithërave,veçanërisht grurit të fortë dhe prodhimin e makaronave,bukës,vajit dhe verës.Qyteti është pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Bukës,një dëshmi e traditës së lashtë të bërjes së bukës, një nga ushqimet kryesore të zonës së Materës, dhe që nga viti 2012 është gjithashtu pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Naftës . [[Skeda:Pane_di_Matera_(cropped).jpg|parapamje|Bukë Matera]] === Industria === Në dekadat e fundit,sektorit primar tradicional i është bashkuar edhe një sektor industrial,i cili e ka parë Materën, së bashku me qytetet puliane të Altamurës dhe Santeramos në Colle,të formojnë një qendër industriale brenda së cilës janë zhvilluar si industria hekurudhore me Ferrosud ashtu edhe e ashtuquajtura ''qendër e mobiljeve të dhomës së ndenjes.''Ky përkufizim është për shkak të rritjes së fortë industriale që ndodhi gjatë viteve 1980 dhe 1990,e cila lejoi zhvillimin e shumë kompanive që prodhonin mobilje të dhomës së ndenjes, kryesisht divane.Ndër kompanitë më të famshme në sektor janë Natuzzi,Nicoletti dhe Calia.Trendi pozitiv i prodhimit në fund të viteve 1990 është ngadalësuar ndjeshëm me rritjen e tregjeve aziatike,të cilat tani janë konkurrentë të mëdhenj dhe vende ku sipërmarrësit e mobiljeve të dhomës së ndenjes në Matera po zhvendosin operacionet e tyre përmes zhvendosjes.Rënia e ekonomisë së Materës u intensifikua me mbylljen e përhershme të fabrikës së makaronave Barilla në vitin 2006.Ky proces u përshpejtua kryesisht nga mungesa e autostradave dhe mungesa e një hekurudhe shtetërore,duke penguar kështu aktivitetet e prodhimit dhe shpërndarjes jo vetëm të Barillas, por edhe të bizneseve të tjera të vogla dhe të mesme në zonën e Materës dhe zonat përreth. === Turizmi === [[Skeda:Matera_-_Piazza_Vittorio_Veneto.JPG|parapamje|Sheshi Vittorio Veneto]] Sektori i turizmit po përjeton një zhvillim të fortë, falë atraksioneve dhe veçorive të shumta të qytetit, përfshirjes së Sassi-t të Materës në listën e Vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe nominimit si Kryeqyteti Evropian i Kulturës në vitin 2019.Prandaj,në vitet e fundit ka pasur një rritje të dukshme të pranisë së turistëve italianë dhe të huaj. == Sport == === Rrugët === Qyteti i Materës përshkohet nga autostrada SS99 që e lidh atë me Altamurën,dhe që ju lejon të arrini në Bari, nëpërmjet lidhjes me SS96.Bashkia përshkohet nga autostrada SS7,e cila vjen nga SS407 Basentana dhe nga Miglionico në anën jugore,ajo shërben për rreth {{Val|6}} nga rruga unazore me gjashtë dalje për në qytet dhe vazhdon në lindje drejt Laterzës - [[Tarenti|Tarantos]] . === Hekurudhat === Bashkia preket nga hekurudha Bari-Matera-Montalbano Jonico,e menaxhuar nga Ferrovie Appulo Lucane, një linjë hekurudhore me trase të ngushtë,pjesa jugore e së cilës midis Stacionit Qendror të Materës dhe Montalbanos është nxjerrë nga përdorimi që nga viti 1972;pjesa midis Barit dhe Stacionit Jugor të Materës ka mbetur në funksion. === Lëvizshmëria urbane === Lëvizshmëria urbane garantohet nga shërbimet e autobusëve të ofruara nga kompania Miccolis,me 15 linja urbane,2 linja rrethore,2 linja speciale dhe disa linja shkollore.Ekziston gjithashtu një shërbim aktiv hekurudhor urban i menaxhuar nga FAL,me trena që udhëtojnë përgjatë boshtit veri-jug midis stacioneve Venusio dhe Matera Sud për afërsisht dhjetë kilometra me 5 ndalesa urbane. == Infrastruktura dhe transporti == === Futbolli === FC Matera,klubi i parë i qytetit i themeluar fillimisht në vitin 1933 dhe i rithemeluar disa herë gjatë historisë së tij,nuk u regjistrua për sezonin 2025-2026 në kampionatin e futbollit Serie D.Në maj 2026, Invicta Matera, e regjistruar në kampionatin Lucanian Excellence,e ndryshoi emrin e saj në Matera 1933,duke marrë koncesionin e logove historike, duke u bërë kështu trashëgimtare e traditës së futbollit të qytetit. Në fushën e femrave,Matera Women Città dei Sassi luan në Serinë C. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] lud14cfa7orcvabet523bkh53pb7vsx 2986484 2986474 2026-06-01T20:46:53Z Alketa1 188379 2986484 wikitext text/x-wiki '''Matera''' është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] me 59.315 banorë,kryeqyteti i [[Provinca e Materës|provincës homonime]] të [[Bazilikata|Bazilikatës]].Qyteti është i njohur në të gjithë botën për lagjet e tij historike Sassi,të cilat e bëjnë atë një nga qytetet më të vjetra ende të banuara në botë.S''assi'' u njohën më 9 dhjetor 1993,në asamblenë e Cartagena de Indias,[[Vende të trashëgimisë botërore|si një Vend i Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]],vendi i parë në [[Italia e Jugut|Italinë jugore]] që mori një njohje të tillë. Në vitin 1663 u nda nga provinca e Terra d'Otranto,pjesë e së cilës kishte qenë për shekuj,deri në vitin 1806,kryeqyteti i provincës së atëhershme të Bazilikatës në [[Mbretëria e Napolit|Mbretërinë e Napolit]].Gjatë kësaj periudhe,qyteti përjetoi një rritje të ndjeshme ekonomike,tregtare dhe kulturore.Matera ishte qyteti i parë në jug që u ngrit me armë kundër nazizmit dhe për këtë arsye është ndër qytetet e dekoruara për trimëri ushtarake për luftën çlirimtare,pasi iu dha medalja e argjendtë për trimëri ushtarake në vitin 1966,dhe ndër qytetet e dekoruara për trimëri civile,pasi iu dha medalja e artë për trimëri civile në vitin 2016. == Gjeografia fizike == === Territori === [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_04.jpg|parapamje|Gravina]] Qyteti ndodhet në pjesën lindore të rajonit të Bazilikatës në kodrën {{Val|401}},që kufizohet me pjesën jugperëndimore të [[Qyteti metropolitan i Barit|qytetit metropolitan të Barit]] dhe pjesën ekstreme veriperëndimore të [[Provinca e Tarantos|provincës së Tarantos]].Shtrihet në vazhdimin e pllajës Murge në lindje dhe hendekut Bradanica në perëndim,të përshkuar nga lumi Bradano.Rrjedha e këtij lumi është e bllokuar nga një digë,e ndërtuar në fund të viteve 1950 për qëllime ujitjeje, dhe liqeni artificial i krijuar nga diga,i quajtur Liqeni San Giuliano,është pjesë e një rezervati natyror rajonal të quajtur Rezerva Natyrore San Giuliano . Gryka e Materës,një degë e majtë e lumit Bradano, rrjedh në kanalin e thellë natyror që kufizon dy lagjet e lashta të qytetit: Sasso Barisano dhe Sasso Caveoso.Në bregun tjetër ndodhet Murgia,e cila përfshihet pjesërisht në Parkun Natyror Historik Arkeologjik Rajonal të Kishave Rupestriane,i njohur edhe si parku Murgia Materana ." Sassi ",së bashku me cisternat dhe sistemet e mbledhjes së ujit,janë karakteristika e veçantë e Materës.Ato janë grupe të lashta shtëpish të gërmuara në kalkarenit,afër një përroi të thellë, " Gravina ".Në fund të vitit 1993,[[UNESCO]] i shpalli lagjet Sassi [[Vende të trashëgimisë botërore|një vend të trashëgimisë botërore]].Në fshat pranë Timmari-t ndodhet edhe një vullkan balte i formuar së fundmi. Kufizohet me komunat Montescaglioso,Altamura,Miglionico, Laterza,Santeramo në Colle,Ginosa,Gravina në Puglia dhe Grottole.Për më tepër,me {{Val|392.09}} të shtrirjes territoriale, Matera është komuna më e madhe në Bazilikatë. Klasifikimi sizmik:zona 3,Ordinanca PCM nr.3274 e datës 20/03/2003 === Klima === Sipas të dhënave mesatare për periudhën tridhjetëvjeçare 1961-1990,[[temperatura]] mesatare e muajit më të ftohtë, Janarit,është {{Val|+6.0}},ndërsa ai i muajit më të nxehtë,gushtit, është {{Val|+25.1}} <ref>{{Cite web |title=Tabella climatica |url=http://clisun.casaccia.enea.it/Profili/tabelle/600%20%5BMatera%5D%20capoluogo.Txt}}</ref>. [[Skeda:Matera_-_View_from_Belvedere_Murgia_Timone_-_03.jpg|parapamje|Pamje e Sassi-t]] == Origjina e emrit == Sipas disa hipotezave Matera në lashtësi quhej ''Mataia ole'' nga [[Greqia e Lashtë|grekët]],që rrjedh nga Mataio olos,që do të thotë " ''e gjitha bosh'' ",duke iu referuar Gravina-s,një hendek i përshkuar nga përrenj;një hipotezë tjetër është se emri rrjedh nga ''Mata'' (grumbull shkëmbinjsh),një rrënjë e përdorur për emra të ndryshëm gjeografikë.Një teori tjetër e nxjerr Materën nga greqishtja ''Meteoron'',që do të thotë ''qiell me yje'',duke pasur parasysh se disa kronikanë të së kaluarës,duke vëzhguar Sassi-t e ndriçuar natën,i përshkruanin ato si një ''pasqyrim të qiellit me yje sipër''. Dhe ka nga ata që e lidhin toponimin me ''Mater'' ose "tokë nënë",me ''Materia'' (matheria) ose ''Materies'',terma që tregonin drurin për prerje ose ndërtim,duke iu referuar zonave të pyllëzuara në të cilat u ngrit qyteti;në realitet,ai rrjedh gabimisht nga latinishtja ''materia'',pasi fillimisht bëhet fjalë për baza që përcaktojnë "tokën e përroit";''-eria'' është një fjalë me kuptimin e "hendek, përroi":akadezisht. ''ḫāru, ḫarru'', ''ḫarû'' (të gërmosh thellë). Kryqëzimi i ''mātu'' me bazën e akadezisht. ''matāḫu''.Gattini, megjithatë, ia referon toponimit termave hebraikë ''Matterah'' (burg) ose ''Me terah'' (ujë i pastër). Të tjerë pohojnë se emri rrjedh nga inicialet e Metaponto dhe Eraclea, pasi kishin mirëpritur refugjatët nga të dy qytetet pas shkatërrimit të tyre;së fundmi,''Mateola'',emri i lashtë i qytetit, mund të rrjedhë nga konsullata romake e Quintus Cecilius Metellus Numidicus,i cili e rindërtoi atë dhe e rrethoi me mure dhe kulla të larta,ose nga "tokë malore":''matu'', aramaisht ''mata'' (tokë) ''elû'' (i lartë).[[Plini Plaku]] në veprën e tij ''Naturalis historia'' i quajti banorët e qytetit Mateolanë dhe i renditi ata midis Apulive,edhe nëse mbaresa e mbiemrit në ''-anus'' thekson qartë ndikimin oskan të Lucanëve,pasi qyteti ndodhej pikërisht në kufirin Puliano-Lukan në rajonin e lashtë të quajtur Peucezia. == Historia == [[Skeda:Matera_-_View_from_Sant'Agostino.jpg|parapamje|Sasso Barisano]] Origjina e Materës është shumë e largët dhe kjo dëshmohet nga zbulimi në zonën përreth i disa vendbanimeve pa ndërprerje që nga epoka [[Paleoliti|paleolitike]].Në fakt,në shpellat e shpërndara përgjatë Gravine Materane janë gjetur disa objekte që datojnë që nga ajo epokë,duke dëshmuar për praninë e grupeve të gjuetarëve.Në periudhën [[Neoliti|neolitike]] vendbanimet u bënë më të qëndrueshme,aq sa ka gjurmë të qarta të disa fshatrave të fortifikuara që datojnë që nga ajo periudhë,veçanërisht në Murgia Timone.Me Epokën e Metaleve lindi bërthama e parë urbane,ajo e ''Civitës'' së sotme,në bregun e djathtë të Gravinës.I ndërtuar mbi një fshat të fortifikuar prehistorik,qyteti ndoshta ka origjinë greke,siç pohon Volpe në ''Memorie storici profane e religiosa sulla città di Matera'',duke cituar gjithashtu Ughelli-n, Pacichelli-n dhe Atin Bonaventura da Lama,të cilët kishin arritur në këtë përfundim.Kjo do të konfirmohej nga emblema e qytetit, kau me kallinj misri,i cili sipas vetë Volpes është një simbol tipik i [[Magna Graecia]];për më tepër,Gattini citon hipotezën e disa historianëve sipas të cilës do të riprodhohej emblema e qytetit të Metapontos,i cili në fakt ishte një ka, ndërsa kallinjtë ishin figura të përsëritura në monedhat greke. Për ta konfirmuar këtë,Gattini citon edhe disa vargje nga poeti Tommaso Stigliani:«Marinari i Metapontos së lashtë, i cili në kohën tonë quhet Matera»,dhe i referohet mirëseardhjes që Matera u dha refugjatëve Metapontinë pas shkatërrimit të qytetit të tyre nga [[Hanibali]] . [[Skeda:Matera_-_veduta_della_Civita_da_Palazzo_Lanfranchi.JPG|parapamje|Shkëmbi Caveoso]] Gjatë periudhës së [[Magna Graecia]],Matera kishte marrëdhënie të ngushta me kolonitë e vendosura në bregdetin jugor dhe,më pas,në epokën romake ishte vetëm një qendër tranziti dhe furnizimi.Në vitin 664,Matera kaloi nën sundimin lombard dhe iu aneksua Dukatit të Beneventos.Shekujt e 9-të dhe të 10-të u karakterizuan nga luftëra të ashpra midis vetë lombardëve,saraçenëve dhe [[Perandoria Bizantine|bizantinëve]], të cilët u përpoqën disa herë të merrnin territorin;qyteti u shkatërrua në vitin 867 nga trupat e Louis II,perandorit të frankëve,në një përpjekje për të dëbuar saraçenët të cilët në vitin 847 kishin themeluar emiratin e Barit . [[Skeda:"Matera"_(22264982522).jpg|parapamje|Pamja e qytetit në ''Mbretëria e Napolit në Perspektivë'',1703,nga Giovan Battista Pacichelli]] Ndërkohë,duke filluar nga shekulli i 8-të,disa murgj u vendosën përgjatë shpellave Gravina,duke i transformuar ato në kisha shkëmbore.Pas vendbanimit norman në vitin 1043, qyteti përjetoi një periudhë paqeje.Në shekujt në vijim,mes zisë së bukës dhe tërmeteve,Matera ishte një qytet mbretëror për një kohë të gjatë,pasi u çlirua nga sundimi feudal duke u shpenguar disa herë.Megjithatë,nën sundimin aragonez,qyteti iu cedua Kontit Giovan Carlo Tramontano,i cili u vra në vitin 1514 nga popullsia e shtypur nga taksat. Në vitin 1663,gjatë epokës spanjolle,Matera u largua nga provinca e Terra d'Otrantos,pjesë e së cilës deri atëherë kishte qenë,duke u bërë kryeqyteti i Bazilikatës dhe selia e Audiencës Mbretërore.Ky titull mbeti deri në vitin 1806,kur Joseph Bonaparte e transferoi juridiksionin e saj në [[Potenca|Potenza]] . Gjatë Risorgimentos,komiteti pro-diktaturës lukanian nuk arriti të mbante premtimet e tij në lidhje me rishpërndarjen e tokave shtetërore.Trazirat filluan të përhapeshin,të nxitura nga legjitimistët,dhe shpërthyen në Matera më 8 gusht 1860, me masakrën e Gattinit,shenja e parë e rebelimit që i parapriu banditëve pas bashkimit.Në vitin 1927,qyteti u bë kryeqyteti i provincës. Matera ishte qyteti i parë në [[Italia jugore|Italinë Jugore]] që u ngrit kundër nazistëve;në fakt,më 21 shtator 1943,ditën e kryengritjes dhe masakrës së Materës,populli i Materës u ngrit kundër shtypjes së ushtruar nga pushtimi [[Nazizmi|nazist]].Njëmbëdhjetë vetë u vranë nga zjarri i mitralozëve gjermanë që po tërhiqeshin. Dita arriti kulmin me hakmarrjen e egër naziste që kushtoi jetën e 15 personave të tjerë,si civilë ashtu edhe ushtarë,të hedhur në erë në "pallatin e milicisë".Në vitin 1945,pati,ndër të parat në Jug, kryengritje popullore për ndarjen e tokës së pakultivuar,të cilat u zgjidhën me nxjerrjen e dekreteve të Pontes (nga Aurelio Ponte, prefekt i Materës) midis viteve 1946 dhe 1947;ato ishin një pararendës i reformës agrare . Në vitin 1948,u ngrit çështja e Sassi-ve të Materës, e ngritur së pari nga Palmiro Togliatti dhe më vonë nga [[Alcide De Gasperi]].Në vitin 1952,një ligj kombëtar urdhëroi evakuimin e Sassi-t dhe ndërtimin e lagjeve të reja banimi që zhvilluan qytetin e ri në të cilin u bashkuan 15.000 banorët e Sassi-t. Në vitin 1980,ai u dëmtua pjesërisht nga tërmeti i Irpinia-s dhe lëkundjet pasuese që pasuan.Në vitin 1986,një ligj i ri kombëtar financoi restaurimin e lagjeve të lashta të Matera-s, të cilat ishin degraduar nga më shumë se tridhjetë vjet braktisje.Në vitin 1993,në një konferencë në Cartagena de Indias,qyteti u shpall"Vend i Trashëgimisë Botërore" dhe në vitin 2014,"Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019". Në shkurt të vitit 2023,një trup jashtëtokësor ra në veri të Materës,i quajtur më vonë ''meteori i Materës'' ose topi i zjarrtë i San Valentinos.Pas zbulimit të tij,asteroidi 92278 u emërua sipas Materës. === Simboli === [[Skeda:Matera-Gonfalone2.svg|parapamje|Banderolë qytetare]] Stema e qytetit u njoh me dekret të kreut të qeverisë më 2 tetor 1939. Motoja latine ''Bos lassus firmius figit pedem'' mund të përkthehet si:"kau i lodhur e gërmon thundrën e tij më fort"; kjo moto,e cila tregon se si një popull paqësor,por i lodhur nga abuzimet,mund të rebelohet kundër zgjedhës, përfaqëson moralin e episodit ku populli i Materës u rebelua dhe vrau Kontin Giovan Carlo Tramontano. Sipas Racioppi-t,stema e Materës është një armë që flet, pasi shkronja "M"në krye do të ishte inicialja e emrit të qytetit, ndërsa kallinjtë e misrit në gojën e demit do të shtonin pjesën tjetër të emrit:në fakt,në greqisht,kallinjtë e misrit quhen ''Ather-Eros'',prandaj nga kombinimi i fjalëve marrim ''Mather-Eros'',nga e cila "Matera".Kurora që ka demi në kokë do të tregonte se qyteti ishte i lirë,domethënë,jo i varur nga ndonjë feudal, por drejtpërdrejt nga kurora mbretërore. Sipas interpretimeve të tjera,mburoja mban shkronjën M në ar në fushën e sipërme,në argjend; dhe në fushën e poshtme është një dem,i quajtur zakonisht "passante" nga lajmëtarët, me tre kallinj misri në gojë.Koka e demit është e kurorëzuar me një kurorë princërore.Rreth skajit të mburojës është një brez që mban moton "Bos lassus firmius figit pedem". Shprehja ndoshta u shpik pas vrasjes së Kontit Gian Carlo Tramontano,duke shprehur lodhje për shtypjen dhe taksat që qytetarët e Materës duhej t'i paguanin kontit.Sa i përket mburojës,shkronja e artë M supozohet se tregon shkronjën e parë të emrit të qytetit.Megjithatë,të tjerë besojnë se tregon edhe fjalën municipio,pasi Matera dikur ishte një Demanio Mbretëror,dhe për këtë arsye varej drejtpërdrejt nga mbreti. Kjo shpjegon gjithashtu kurorën princërore sipër kokës së demit.Prandaj,figura e demit mbetet më e vështira për t'u deshifruar.Disa besojnë se kau përfaqëson familjen Del Balzo,e cila vjen nga fjala franceze ''baux'',fonetika e së cilës i ngjan shumë fjalës për dem.Të tjerë besojnë fuqimisht se kau dhe kallinjtë e misrit simbolizojnë pronësinë e tokave pjellore të dedikuara për blegtori dhe bujqësi.Kallinjtë e misrit, megjithatë,kanë një ngjashmëri të caktuar me ato në monedhat e Metapontos,gjë që i jep më shumë siguri emrit Matera,i cili mund të rrjedhë nga themeluesit e qytetit, qytetarët e Metapontos dhe Heraclea,të cilët i shpëtuan romakëve.Prandaj,Met-Hera. == Monumentet dhe vende interesante == Matera njihet edhe si ''qyteti i Sassi-t'' për shkak të karakterit unik të qendrës së saj historike.Të gërmuara dhe të ndërtuara pranë Gravina di Matera,një grykë e thellë që e ndan zonën në dy pjesë,Sassi di Matera,lagjet që përbëjnë pjesën më të vjetër të qytetit,shtrihen përgjatë dy luginave me pamje nga lindja,pak më të ulëta se fshati përreth,të ndara nga njëra-tjetra nga shpati shkëmbor i Civitës. Sasso ''Barisano'',me pamje nga [[Veriu (gjeografi)|veriperëndimi]] në buzë të shkëmbit,nëse marrim si referencë ''Civitën'',qendrën e qytetit [[Perëndimi (gjeografi)|të]] vjetër,është më i pasuri me portale dhe friza të skalitura që fshehin zemrën e tij nëntokësore.Sasso ''Caveoso'',me pamje [[Jugu (gjeografi)|nga jugu]],i vendosur në një zonë më të gjerë dhe më të shkurtër,merr në mënyrë të paqartë formën e një cavea teatri.Në qendër është Civita,një shkëmb që ndan dy Sassi-t, në majë të të cilave ndodhen Katedralja dhe pallatet fisnike. Së bashku ato formojnë bërthamën e lashtë urbane të Materës,e shpallur ''peizazh kulturor'' i UNESCO-s. Sassi-t e Materës janë një vendbanim urban që rrjedh nga forma të ndryshme të qytetërimit dhe vendbanimeve njerëzore që kanë ndodhur me kalimin e kohës.Nga fshatrat prehistorikë të rrënjosur të periudhës [[Neoliti|neolitike]],deri te habitati i qytetërimit të gdhendur në shkëmb,i cili përbën substratin urban të Sassi-t,me lagjet,shtigjet,kanalet dhe cisternat e tij;nga ''civitas'' Normano-Swabiane,me fortifikimet e saj,deri te zgjerimet pasuese të Rilindjes dhe zhvillimet urbane baroke;dhe së fundmi nga degradimi higjienik dhe social i shekullit të 19-të dhe gjysmës së parë të shekullit të 20-të deri te evakuimi i urdhëruar nga ligji kombëtar në vitet 1950,deri në rimëkëmbjen aktuale të filluar nga ligji i vitit 1986. === Arkitekturat fetare === [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_14-04-08_2.jpg|parapamje|Katedralja e Materës]] * Katedralja,në stilin romanik pulian,u ndërtua në shekullin e 13-të në shpatin më të lartë të Civita di Siena,duke ndarë dy Sassi-t,në vendin e manastirit të lashtë benediktin të Sant'Eustachio-s,një nga dy shenjtorët mbrojtës të qytetit.Në pjesën e jashtme,vlen të përmendet dritarja e trëndafilave me gjashtëmbëdhjetë rreze dhe kambanorja 52 metra e lartë;brenda,vlen të përmendet një afresk bizantin i Madonna della Bruna-s,një skenë lindjeje e shekullit të 16-të nga skulptori Altobello Persio dhe një afresk që përshkruan Gjykimin e Fundit. [[Skeda:Matera_-_San_Giovanni_Battista_-_01.jpg|parapamje|Kisha Shën Gjon Pagëzorit]] * Kisha e San Giovanni Batistës,e ndërtuar në vitin 1233, gjithashtu në stilin romanik.Brenda,me tre nefe,ka një qemer të madh me brinjë të rindërtuar në vitin 1793, vitin në të cilin u bënë disa modifikime për të ruajtur stabilitetin e kishës.Kapitele të bukura në stilin pulian zbukurojnë kolonat me figura antropomorfe,zoomorfe dhe bimore, dhe një absidë imponuese.Pranë kishës është ish-spitali i San Rocco-s,me kishën e vogël të Cristo Flagellato brenda. * Kisha e San Pietro Caveoso,e ndërtuar në vitin 1218, është një nga monumentet më dalluese të qytetit.Në shekullin e 17-të,e gjithë struktura iu nënshtrua modifikimeve të shumta, duke përfshirë shtimin e kambanores,të gjitha në stilin barok.Brenda,ka piktura të shumta të shekullit të 18-të dhe afreske të shenjtorëve.Kapelat e shumta janë të suvatuara dhe kanë afreske dhe poliptiqe prej druri. [[Skeda:Matera_-_Chiesa_di_San_Pietro_caveoso.JPG|parapamje|Kisha San Pietro Caveoso]] * Kisha e Shën Françeskut të Asizit,e rindërtuar pothuajse plotësisht në stilin barok.Fasada e jashtme në stilin e vonë barok është e rëndësishme,ndërsa brenda ndodhet kripta e lashtë e Shenjtorëve Pjetër dhe Pavël,e cila strehon një afresk që përshkruan vizitën e [[Urbani II|Papës Urban II]] në Matera në vitin 1093.Gjithashtu,të rëndësishme janë panelet e një poliptiku të copëtuar të shkollës veneciane,të cilat i atribuohen ndryshe Bartolomeo Vivarinit ose Lazzaro Bastianit. * Kisha e Shën Françeskut da Paolës,e projektuar nga Lazzaro Caputo nga Matera dhe e ndërtuar duke filluar nga viti 1774,kur Vëllazëria e Shën Françeskut da Paolës,e lindur gjatë shekullit të shtatëmbëdhjetë në kishën shkëmbore të Santa Maria de Armeniis në Sasso Caveoso, filloi ndërtimin e një kishe të re jashtë portës kryesore të qytetit.Ndodhet në Via XX Settembre qendrore. [[Skeda:Matera_-_San_Francesco_d'Assisi_-_2.jpg|parapamje|Kisha Shën Françesku]] * Kisha e Santa Chiarës u ndërtua në fund të shekullit të 17-të së bashku me ndërtesat ngjitur që fillimisht strehuan spitalin,pastaj manastirin Poor Clare dhe së fundmi Muzeun Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola. Fasada e dekoruar me bollëk paraqet një lunetë në krye dhe një portal në fund,të rrethuar nga dy gjysmëkolona dhe dy kamare me statuja shenjtorësh.Pjesa e brendshme ka një nef të vetëm. * Kisha e Purgatorit,e ndërtuar në vitin 1747 në stilin e vonë barok,paraqet një fasadë të zbukuruar me tema të vdekjes dhe shpengimit të shpirtrave.Portali i mrekullueshëm prej druri është i ndarë në 36 panele,ku në krye shfaqen kafkat e prelatëve dhe sundimtarëve dhe në fund ato të qytetarëve të zakonshëm.Brenda, një planimetri në formë kryqi grek paraqet një kupolë tetëkëndëshe. * Kisha e San Domenikos u ndërtua pranë manastirit, duke filluar në vitin 1230,në stilin romanik pulian . Dritarja e trëndafilave është veçanërisht e bukur,me katër figura relievi që e rrethojnë atë që përshkruajnë një telamon,dy figura në të dyja anët dhe Kryeengjëllin Mikael sipër.Në qendër të dritares së trëndafilave është një qen me një pishtar në gojë, simboli i dominikanëve. Pjesa e brendshme,me tre nefa,altarë anësorë dhe një kupolë hemisferike me arkë,u modernizua në vitin 1774; midis veprave të ruajtura brenda është ''Kryqëzimi me Shën Dominikun'',krijuar nga Pietrafesa në vitin 1653. * Kisha e Santa Lucias dhe Agata alla Fontana u përfundua në vitin 1797,kur kisha dhe manastiri benediktin,të cilët deri atëherë ishin vendosur në manastirin e Santa Lucia alla Civita nei Sassi,u transferuan atje.E vendosur së bashku me manastirin ngjitur benediktin pranë Shatërvanit Ferdinandia në sheshin qendror Vittorio Veneto, ajo përbëhet nga një nef i vetëm. [[Skeda:Matera_-_Convento_di_Sant'Agostino.JPG|parapamje|Kisha Shën Agostinos]] * Manastiri i Shën Agostinos,një monument kombëtar italian,i vendosur në Sas Barisano dhe i ndërtuar në vitin 1593,së bashku me kishën me të njëjtin emër,në kriptën e lashtë shkëmbore të San Giulianos që daton që nga shekulli i 12-të. * Shenjtërorja e Madonna di Picciano,e vendosur në majë të kodrës me të njëjtin emër në {{Val|15}} nga qyteti, është një destinacion pelegrinazhi.Legjenda thotë se Madonna u shfaq në degët e një lisi disa barinjve të Abrucos që po kalonin nëpër ato zona për transportin e bagëtive.Një komunitet manastiror benediktin u vendos atje duke filluar nga shekulli i 13-të, dhe në shekujt pasues,Picciano i përkiste fillimisht [[Templarët|Templarëve]] dhe më pas [[Kalorësit Hospitaler|Kalorësve të Maltës]],të cilët zgjeruan kishën dhe dhomat ngjitur me të.Brenda kishës,mbi altarin e lartë, ka një imazh të Madonnës,që daton në shekullin e 15-të, dhe në faltoren pas altarit,statuja e Madonnës mbahet në procesion.Sot,shenjtërorja dhe manastiri kujdesen nga murgjit [[Benediktinët|benediktinë]] olivetanë . * Shenjtërorja e Madonna della Palomba,e vendosur në pllajën Murgia me pamje nga Gravina di Matera, ndodhet pranë një shpelle ku nderohej një afresk me një imazh bizantin të Virgjëreshës dhe Fëmijës.Një vend i ri adhurimi u ndërtua duke filluar nga viti 1580. Fasada përmban një dritare trëndafilash dhe një çati kambanore,ndërsa pjesa e brendshme me një nef ruan afreskun e lashtë që daton rreth shekullit të 13-të. [[Skeda:Matera_-_San_Nicola_dei_Greci_-_2.jpg|parapamje|Kisha shkëmbore San Nicola Greci]] * Kishat e gdhendura në shkëmb:në qytet dhe përgjatë përrenjve të Parkut Murgia Materana,ka afërsisht 150 kisha të vogla të gdhendura në shkëmb.Ndër kishat më të rëndësishme të gdhendura në shkëmb në Sassi janë ''Santa Lucia alle Malve'',një kompleks i gdhendur në shkëmb që dikur strehonte një komunitet manastiror; ''Convicinio di Sant'Antonio'',një kompleks i përbërë nga katër kripta të gdhendura në shkëmb; ''Santa Maria di Idris'' në majë të shkëmbit me të njëjtin emër;''Santa Barbara,'' e pasur me afreske;''Madonna delle Virtù,'' e cila, së bashku me kishën e ''San Nicola dei Greci'' sipër saj, sot pret ekspozita të rëndësishme skulpturash;dhe ''San Pietro Barisano,''me fasadën e saj prej guri dhe kullën e kambanës dhe brendësinë pothuajse tërësisht të gdhendura në shkëmb.Jashtë perimetrit urban ndodhen, ndër të tjera,''Kripta e Mëkatit Origjinal'',e restauruar së fundmi,një shembull i [[Piktura Longobarde|pikturës lombarde]] me një cikël të jashtëzakonshëm piktorial afreskesh që mbulojnë muret e majtë dhe të pasme për të cilat përkufizohet si ''Kapela Sistine e artit shkëmbor'',dhe kisha e ''Santa Maria della Valle'',e quajtur zakonisht ''La Vaglia'',kisha më e madhe shkëmbore në qytet,me një fasadë me tulla dhe ambiente të brendshme nëntokësore. === Arkitekturat civile === [[Skeda:Matera_palazzo_dell'Annunziata.JPG|parapamje|Pallati i Shpalljës]] [[Skeda:Matera,_palazzo_del_sedile.jpg|parapamje|Pallati i Selisë]] * Palazzo Lanfranchi,monument i shekullit të 17-të i ndërtuar nga Frati Francesco da Copertino me urdhër të Peshkopit Vincenzo Lanfranchi midis viteve 1668 dhe 1672,fillimisht strehonte seminarin dioqezan.Ai strehon Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës dhe zyrat e Mbikëqyrjes për Trashëgiminë Artistike dhe Historike të Bazilikatës. * Palazzo dell'Annunziata,një pallat i shekullit të 18-të i vendosur në Piazza Vittorio Veneto,fillimisht strehoi manastirin dominikan,më pas u bë gjykatë në vitin 1865 dhe më vonë shkollë e mesme.Sot,ndërtesa me pamje nga sheshi qendror i Materës është shtëpia e Bibliotekës së Medias dhe Bibliotekës Provinciale Tommaso Stigliani,si dhe e Kinemasë Bashkiake Gerardo Guerrieri . * Palazzo del Sedile,i vendosur në qendër të Piazza Sedile, u ndërtua në vitin 1540 dhe u rinovua në vitin 1759.Ai strehon seksionin e parë të Konservatorit të Muzikës Egidio Romualdo Duni dhe Auditorin Gervasio. Fasada përmban dy kulla kambanore dhe është e zbukuruar me gjashtë statuja.Gjithashtu me pamje nga i njëjti shesh është Pallati i Guvernatorit i shekullit të 17-të, selia e parë e Audiencës Mbretërore të Bazilikatës. Bodrumi i tij u përdor si burgu i qytetit. * Palazzo Bernardini me pamje nga Sasso Caveoso. * Palazzo Gattini,i vendosur në Piazza Duomo. * Palazzo Porcari,shtëpia e familjes fisnike Matera me origjinë romake,e vendosur në Piazzetta Sant'Eligio në Via del Corso,pak metra nga Kisha e San Francesco D'Assisi * Palazzo Malvinni-Malvezzi,i vendosur në Piazza Duomo,i përkiste familjes së [[Duka|Dukëve]] të Santa Candida. Brenda,në katin kryesor,ka 14 piktura dhe orendi të punuara me mjeshtëri në stilin e Luigjit XVI. * Palazzo Bronzini,që daton që nga shekulli i 18-të, ndodhet në qoshe midis Piazza del Sedile dhe Via Duomo. * Palazzo Ridola,në Via Duomo. * Palazzo di Castro Vetere,pallati i lashtë,pavarësisht ndryshimeve të ndryshme të pronësisë që kanë ndodhur gjatë viteve,ende ruan të gjithë strukturën e tij të lashtë të rrugicës së kambanores ku ndodhet së bashku me kishën e vjetër të San Nicola in Castiglione.Është e rëndësishme të theksohet stema pranë shkallëve,që ndoshta i përket familjes Palmieri që mbajti peshkopatën e Materës nga viti 1483 deri në vitin 1530. * Palazzo Venusio,një pallat fisnik në Matera,i ndërtuar në S.Potito në shekullin e 16-të. * Hipogjea e Piazza Vittorio Veneto,e vendosur poshtë sheshit kryesor të qytetit dhe e nxjerrë në dritë disa vite më parë,përmban,përveç dhomave të shumta nëntokësore,një cisternë të lashtë,të njohur si Palombaro Lungo,dhe një kullë që ishte pjesë e mureve që dikur duhet të kenë qenë ngjitur me Kështjellën Tramontano. * Shatërvani i Ferdinandit,i restauruar nga Mbreti Ferdinand II i Burbonëve në vitin 1832,fillimisht ndodhej në rrëzë të kodrës së kështjellës dhe mblidhte ujë nga ajo kodër.Pas Luftës së Dytë Botërore,funksioni i tij si furnizim me ujë u shua dhe u zhvendos në kopshtet komunale.Në prill të vitit 2009,pas punimeve restauruese,u rikthye në vendndodhjen e tij origjinale në Piazza Vittorio Veneto. * Vila Longo,rezidenca e shekullit të 19-të e familjes fisnike Matera me origjinë të lashtë napolitane. === Arkitekturat ushtarake === [[Skeda:Castello_Tramontano_2_Matera.jpg|parapamje|Kështjella Tramontano]] * Kështjella Tramontano,në stilin aragonez,me një fortesë qendrore dhe dy kulla anësore të rrumbullakëta, mbeti e papërfunduar për shkak të vrasjes së Kontit Giovan Carlo Tramontano nga popullsia në vitin 1514. * Torre Metellana,e vendosur në Sasso Barisano,pjesë e mureve të qytetit që mbrojnë "Civitën". === Vendet arkeologjike === * Një zonë arkeologjike është ajo që ndodhet në kodrën Timmari,ku janë zbuluar objekte të shumta nga periudhat [[Parahistoria|prehistorike]] dhe puliane që datojnë që nga shekulli i 4-të para Krishtit,shumë prej të cilave mbahen në muzeun arkeologjik "Domenico Ridola". * Fshati neolitik i Trasanos;vendi ka nxjerrë në dritë mbetjet e vendbanimeve të vazhdueshme njerëzore që nga neoliti i hershëm deri në [[Koha e Bronzit|epokën e bronzit]] dhe është objekt studimesh veçanërisht në lidhje me sistemin e tij mbrojtës të mureve,ndër më të vjetrit e gjetur në [[Evropa|Evropë]]. * Disa mbetje të fshatrave të rrënjosura neolitike dhe nekropoleve të Epokës së Bronzit janë të pranishme në të gjithë zonën e Murgia Materanës. * Zona e Jesces në kufirin verilindor të territorit të Materës me atë që dikur ishte Blera dhe me nën-Lupatia përshkohet për disa kilometra nga [[Via Appia|Rruga e lashtë Apiane]],nga e cila dihet vetëm rruga. === Zonat natyrore === [[Skeda:Basilicata_Matera5_tango7174.jpg|parapamje|Në buzë të Parkut Murgia Materana]] [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_01.jpg|parapamje|Ura tibetiane e Gravinës]] * Parku Murgia Materana,një park rajonal i themeluar në vitin 1990, përfshin territorin e Gravina di Matera,kishat shkëmbore të shpërndara përgjatë shpateve të përrenjve dhe pllajën Murgia Materana.Shtëpitë e shumta fshatare janë të rëndësishme,shumë prej të cilave janë të fortifikuara.Simboli i parkut është [[Skifteri kthetraverdhë|sokoli i vogël]], një zog i vogël grabitqar i pranishëm në zonën e Matera-s me ekzemplarë të shumtë.Një shteg lidh dy anët e Gravina di Matera,nga Sassi në pllajën Murgia Timone, zemra e parkut;shtegu arrin në fund të përroit dhe e kalon atë me një urë tibetiane. * Rezerva Rajonale e San Giulianos,një zonë e mbrojtur e krijuar në vitin 2000,përfshin Liqenin San Giuliano, një rezervuar artificial i krijuar nga diga e lumit Bradano, dhe lumi shtrihet në rrjedhën e sipërme dhe të poshtme. Prania e jetës së [[Shpendi|shpendëve]] është veçanërisht e rëndësishme. * Colle di Timmari,një mushkëri e gjelbër e vendosur afërsisht {{Val|15}} nga qyteti,ka pamje nga Lugina e Bradanos dhe Liqeni San Giuliano.Një zonë e këndshme banimi dhe në majë të kodrës ndodhet Shenjtërorja e vogël e San Salvatores,që daton që nga viti 1310,dhe një vend i rëndësishëm arkeologjik. === Parqet urbane === * Parku i Kalasë-Rruga e Kalasë * Parku Gjon Pali II-Via Lucana këndi i Via Gramsci * Vila e Bashkimit të Italisë-Via XX Settembre këndi i Via Tommaso Stigliani * Parku Qendror Macamarda-Rruga Saragat * Parku Giovanni Falcone-Via IV Nëntor * Parku Pyjor Serra Venerdì-distrikti Serra Venerdì * Parku i Katër Ungjilltarëve-zona PAIP * Parku i distriktit Lanera === Feja === Matera ka qenë peshkopatë që nga shekulli i 10-të.Për vite me radhë nën ndikimin bizantin,ajo u ngrit në kryepeshkopatë në vitin 1203 kur u bashkua me një bulë papnore me kryepeshkopatën e Acerencës.Kryepeshkopata ka 52 famulli në 13 komuna.Qyteti është vizituar nga tre papë me kalimin e kohës:[[Urbani II|Papa Urban II]],Shën [[Gjon Pali II]],i cili në vitin 1991 e përcaktoi atë si ''qytetin e Vizitës'' dhe të Magnificat,dhe në shtator 2022 nga [[Françesku|Papa Françesku]].Një nga kryepeshkopët e saj metropolitane u bë Papë; [[Urbani VI|Urban VI]].Papa Urban VI,në bazë të kremtimit në nder të Virgjëreshës së Bekuar.della Bruna, e festuar në Matera për njëfarë kohe, vendosi festën e Vizitës për 2 korrik,e cila festohet edhe sot jo vetëm në Matera,por edhe në [[Siena]] dhe Enna në atë datë, edhe pse festa zyrtare është zhvendosur në 31 maj.Mbrojtësit e qytetit janë Madonna della Bruna dhe Shën Eustace,për të cilët legjenda thotë se gjatë një rrethimi të qytetit nga saracenët rreth vitit 1000,ai e shpëtoi Materën nga pushtimi duke bërë që qindra kalorës të udhëhequr nga vetë Shenjti t'i shfaqeshin armikut dhe duke i detyruar ata të iknin.Më 21 nëntor 1954,u shpall ''Civitas Mariae'' me rezolutë bashkiake. Në fshatin e Materës,midis atyre të ndryshme,dy shenjtërore janë ende aktive:Shenjtërorja e Santa Maria di Picciano dhe Shenjtërorja e Santa Maria della Palomba . Historiani G.Gattini rrëfen një gravurë që zbukuronte fasadën gotike të kishës së Shën Françeskut të Asizit në Matera, para rinovimit të saj të vonë barok,gjë që tregonte se ishte porositur nga vetë Shenjti.Ai rrëfen se Shën Françesku mbërriti në qytet gjatë udhëtimit të tij drejt lindjes,u ndalua në Matera, ku kërkoi një vend jashtë mureve të qytetit për të ndërtuar kishën e tij.Atij iu mohua leja për një vend tjetër, të cilën shenjti e refuzoi.Duke mbërritur në një fshat aty pranë, ai kreu një mrekulli që shkaktoi një trazirë të tillë saqë bindi klerin e Materës të ngrinte kishën që qëndron ende sot në vendin që ai kërkoi. Ungjillorët janë gjithashtu të pranishëm në Matera me kisha të ndryshme,si [[Komuniteti Pfingst|Pentekostale]] ashtu edhe [[Baptizmi|Baptiste]] dhe një dëshmi që ka vazhduar për më shumë se një shekull. Pakicat e tjera fetare përbëhen kryesisht nga [[Kisha Ortodokse Lindore|të krishterë ortodoksë]] dhe [[Myslimanët|myslimanë]]. == Kultura == Matera,me vendet e saj të interesit,traditat e saj popullore dhe ngjarjet e ndryshme që zhvillohen gjatë gjithë vitit,ka një ofertë kulturore mjaft të gjerë dhe të larmishme.Qyteti gjithashtu i përket Shoqatës së Qyteteve të Artit dhe Kulturës dhe ishte qyteti i parë në botë që u njoh si një peizazh kulturor. === Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019 === Një kandidate në vitin 2008,Matera u shpall më 17 tetor 2014 Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2019,së bashku me qytetin bullgar të Plovdivit.Është qyteti i katërt italian dhe i pari në [[Italia e Jugut|Italinë Jugore]] që merr këtë njohje,e marrë pasi u përfshi në një listë të shkurtër që përfshinte kandidaturat e pesë qyteteve të tjera italiane:[[Kaljari]],Leçe,[[Peruxhia]], Ravenna dhe [[Siena]].Vendimi iu komunikua nga Steve Green, president i jurisë ndërkombëtare të përzgjedhjes së përbërë nga 13 anëtarë,Ministrit të Trashëgimisë Kulturore dhe Aktiviteteve dhe Turizmit Dario Franceschini;slogani i zgjedhur nga Matera për kandidaturën e saj ishte"E Ardhmja e Hapur". === Muzetë === * Muzeu Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola: përmban materiale kryesisht nga zona e Materës dhe është me interes për studimin e parahistorisë në Italinë jugore dhe për të kuptuar kulturat dhe popullatat indigjene që ranë në kontakt me kolonitë greke në bregdetin Jon.Ai paraqet seksionin prehistorik, seksionin më tipik të muzeut,të ndjekur nga dhomat në Luginën Bradano,Luginën Basento,Materën dhe rrethinat e saj,dhe së fundmi Dhoma Ridola,e cila përmban dokumente që dokumentojnë punën e Domenico Ridola,një mjek dhe arkeolog nga Matera dhe themelues i muzeut. [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_11-08-39.jpg|parapamje|Palazzo Lanfranchi, shtëpia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës]] === Media === Në fund të viteve 1970,u themelua stacioni radioteleviziv TRM,i cili me kalimin e viteve ka organizuar ngjarje të ndryshme shoqërore që e kanë rigjallëruar qytetin.Midis viteve 1980 dhe 1990,u themelua edhe [[Tele Basilicata Matera]],shkurt TBM,i cili më vonë u zhvendos në qytetin e [[Tarenti|Tarantos]] . Sa i përket transmetimeve radiofonike,[[Radio Radiosa]] është e pranishme në Matera dhe transmeton në qytet në frekuencën 98.500.MHz dhe e cila,përveç transmetimit të muzikës,është e interesuar për lajmet lokale dhe kombëtare. === Kinema === [[Skeda:Pasolini_-_foto_di_Domenico_Notarangelo.jpg|parapamje|Enrique Irazoqui dhe [[Pier Paolo Pasolini]] në Matera,sheshxhirimin e ''filmit "Ungjilli sipas Mateut'' "(1964).]] Për shkak të peizazhit të saj sugjestionues,Matera shpesh zgjidhet si mjedis për prodhimet kinematografike dhe televizive.Filmi i parë i xhiruar në Matera ishte ''Nel mezzogiorno qualcosa è cambiare'' nga Carlo Lizzani,një dokumentar mbi çështjen e jugut,i ndjekur nga filma të tillë si ''La lupa'' nga Alberto Lattuada (1953),''Gli annigi'' (2'')demonio'' nga Brunello Rondi (1963) dhe ''L'albero di Guernica'' nga Fernando Arrabal (1975). Me kalimin e kohës,Matera u bë kryesisht e njohur si vendi i xhirimit të filmave biblikë, për shkak të ngjashmërisë së saj me [[Jeruzalemi|Jerusalemin]] e lashtë, duke përfshirë ''"Ungjilli Sipas Mateut'' "(1964) të [[Pier Paolo Pasolini]] -t,''"Pasioni i Krishtit"'' (2004) të [[Mel Gibson]] -it,"''Maria"''(2005) e Abel Ferrara -s," ''Nativity'' "(2006) e Catherine Hardwicke dhe "''Maria Magdalena"''(2018) e Garth Davis . === Teatër === Teatri Duni ndodhet në Matera.Në komunë veprojnë disa kompani teatrore dhe shkolla teatrore,ndër më të rëndësishmet është shoqata ''Teatro dei Sassi.'' == Ekonomia == === Bujqësia dhe produktet tipike === Matera ka qenë gjithmonë një qendër bujqësore dhe është e famshme për kultivimin e drithërave,veçanërisht grurit të fortë dhe prodhimin e makaronave,bukës,vajit dhe verës.Qyteti është pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Bukës,një dëshmi e traditës së lashtë të bërjes së bukës, një nga ushqimet kryesore të zonës së Materës, dhe që nga viti 2012 është gjithashtu pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Naftës . [[Skeda:Pane_di_Matera_(cropped).jpg|parapamje|Bukë Matera]] === Industria === Në dekadat e fundit,sektorit primar tradicional i është bashkuar edhe një sektor industrial,i cili e ka parë Materën, së bashku me qytetet puliane të Altamurës dhe Santeramos në Colle,të formojnë një qendër industriale brenda së cilës janë zhvilluar si industria hekurudhore me Ferrosud ashtu edhe e ashtuquajtura ''qendër e mobiljeve të dhomës së ndenjes.''Ky përkufizim është për shkak të rritjes së fortë industriale që ndodhi gjatë viteve 1980 dhe 1990,e cila lejoi zhvillimin e shumë kompanive që prodhonin mobilje të dhomës së ndenjes, kryesisht divane.Ndër kompanitë më të famshme në sektor janë Natuzzi,Nicoletti dhe Calia.Trendi pozitiv i prodhimit në fund të viteve 1990 është ngadalësuar ndjeshëm me rritjen e tregjeve aziatike,të cilat tani janë konkurrentë të mëdhenj dhe vende ku sipërmarrësit e mobiljeve të dhomës së ndenjes në Matera po zhvendosin operacionet e tyre përmes zhvendosjes.Rënia e ekonomisë së Materës u intensifikua me mbylljen e përhershme të fabrikës së makaronave Barilla në vitin 2006.Ky proces u përshpejtua kryesisht nga mungesa e autostradave dhe mungesa e një hekurudhe shtetërore,duke penguar kështu aktivitetet e prodhimit dhe shpërndarjes jo vetëm të Barillas, por edhe të bizneseve të tjera të vogla dhe të mesme në zonën e Materës dhe zonat përreth. === Turizmi === [[Skeda:Matera_-_Piazza_Vittorio_Veneto.JPG|parapamje|Sheshi Vittorio Veneto]] Sektori i turizmit po përjeton një zhvillim të fortë, falë atraksioneve dhe veçorive të shumta të qytetit, përfshirjes së Sassi-t të Materës në listën e Vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe nominimit si Kryeqyteti Evropian i Kulturës në vitin 2019.Prandaj,në vitet e fundit ka pasur një rritje të dukshme të pranisë së turistëve italianë dhe të huaj. == Sport == === Rrugët === Qyteti i Materës përshkohet nga autostrada SS99 që e lidh atë me Altamurën,dhe që ju lejon të arrini në Bari, nëpërmjet lidhjes me SS96.Bashkia përshkohet nga autostrada SS7,e cila vjen nga SS407 Basentana dhe nga Miglionico në anën jugore,ajo shërben për rreth {{Val|6}} nga rruga unazore me gjashtë dalje për në qytet dhe vazhdon në lindje drejt Laterzës - [[Tarenti|Tarantos]] . === Hekurudhat === Bashkia preket nga hekurudha Bari-Matera-Montalbano Jonico,e menaxhuar nga Ferrovie Appulo Lucane, një linjë hekurudhore me trase të ngushtë,pjesa jugore e së cilës midis Stacionit Qendror të Materës dhe Montalbanos është nxjerrë nga përdorimi që nga viti 1972;pjesa midis Barit dhe Stacionit Jugor të Materës ka mbetur në funksion. === Lëvizshmëria urbane === Lëvizshmëria urbane garantohet nga shërbimet e autobusëve të ofruara nga kompania Miccolis,me 15 linja urbane,2 linja rrethore,2 linja speciale dhe disa linja shkollore.Ekziston gjithashtu një shërbim aktiv hekurudhor urban i menaxhuar nga FAL,me trena që udhëtojnë përgjatë boshtit veri-jug midis stacioneve Venusio dhe Matera Sud për afërsisht dhjetë kilometra me 5 ndalesa urbane. == Infrastruktura dhe transporti == === Futbolli === FC Matera,klubi i parë i qytetit i themeluar fillimisht në vitin 1933 dhe i rithemeluar disa herë gjatë historisë së tij,nuk u regjistrua për sezonin 2025-2026 në kampionatin e futbollit Serie D.Në maj 2026, Invicta Matera, e regjistruar në kampionatin Lucanian Excellence,e ndryshoi emrin e saj në Matera 1933,duke marrë koncesionin e logove historike, duke u bërë kështu trashëgimtare e traditës së futbollit të qytetit. Në fushën e femrave,Matera Women Città dei Sassi luan në Serinë C. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 5nuwe79bcfew7m1a4xpa1jyo8iwi8vm 2986486 2986484 2026-06-01T21:04:20Z Alketa1 188379 /* */ 2986486 wikitext text/x-wiki '''Matera''' është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] me 59.315 banorë,kryeqyteti i [[Provinca e Materës|provincës homonime]] të [[Bazilikata|Bazilikatës]].Qyteti është i njohur në të gjithë botën për lagjet e tij historike Sassi,të cilat e bëjnë atë një nga qytetet më të vjetra ende të banuara në botë.S''assi'' u njohën më 9 dhjetor 1993,në asamblenë e Cartagena de Indias,[[Vende të trashëgimisë botërore|si një Vend i Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]],vendi i parë në [[Italia e Jugut|Italinë jugore]] që mori një njohje të tillë. Në vitin 1663 u nda nga provinca e Terra d'Otranto,pjesë e së cilës kishte qenë për shekuj,deri në vitin 1806,kryeqyteti i provincës së atëhershme të Bazilikatës në [[Mbretëria e Napolit|Mbretërinë e Napolit]].Gjatë kësaj periudhe,qyteti përjetoi një rritje të ndjeshme ekonomike,tregtare dhe kulturore.Matera ishte qyteti i parë në jug që u ngrit me armë kundër nazizmit dhe për këtë arsye është ndër qytetet e dekoruara për trimëri ushtarake për luftën çlirimtare,pasi iu dha medalja e argjendtë për trimëri ushtarake në vitin 1966,dhe ndër qytetet e dekoruara për trimëri civile,pasi iu dha medalja e artë për trimëri civile në vitin 2016. == Gjeografia fizike == === Territori === [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_04.jpg|parapamje|Gravina]] Qyteti ndodhet në pjesën lindore të rajonit të Bazilikatës në kodrën {{Val|401}},që kufizohet me pjesën jugperëndimore të [[Qyteti metropolitan i Barit|qytetit metropolitan të Barit]] dhe pjesën ekstreme veriperëndimore të [[Provinca e Tarantos|provincës së Tarantos]].Shtrihet në vazhdimin e pllajës Murge në lindje dhe hendekut Bradanica në perëndim,të përshkuar nga lumi Bradano.Rrjedha e këtij lumi është e bllokuar nga një digë,e ndërtuar në fund të viteve 1950 për qëllime ujitjeje, dhe liqeni artificial i krijuar nga diga,i quajtur Liqeni San Giuliano,është pjesë e një rezervati natyror rajonal të quajtur Rezerva Natyrore San Giuliano . Gryka e Materës,një degë e majtë e lumit Bradano, rrjedh në kanalin e thellë natyror që kufizon dy lagjet e lashta të qytetit: Sasso Barisano dhe Sasso Caveoso.Në bregun tjetër ndodhet Murgia,e cila përfshihet pjesërisht në Parkun Natyror Historik Arkeologjik Rajonal të Kishave Rupestriane,i njohur edhe si parku Murgia Materana ." Sassi ",së bashku me cisternat dhe sistemet e mbledhjes së ujit,janë karakteristika e veçantë e Materës.Ato janë grupe të lashta shtëpish të gërmuara në kalkarenit,afër një përroi të thellë, " Gravina ".Në fund të vitit 1993,[[UNESCO]] i shpalli lagjet Sassi [[Vende të trashëgimisë botërore|një vend të trashëgimisë botërore]].Në fshat pranë Timmari-t ndodhet edhe një vullkan balte i formuar së fundmi. Kufizohet me komunat Montescaglioso,Altamura,Miglionico, Laterza,Santeramo në Colle,Ginosa,Gravina në Puglia dhe Grottole.Për më tepër,me {{Val|392.09}} të shtrirjes territoriale, Matera është komuna më e madhe në Bazilikatë. Klasifikimi sizmik:zona 3,Ordinanca PCM nr.3274 e datës 20/03/2003 === Klima === Sipas të dhënave mesatare për periudhën tridhjetëvjeçare 1961-1990,[[temperatura]] mesatare e muajit më të ftohtë, Janarit,është {{Val|+6.0}},ndërsa ai i muajit më të nxehtë,gushtit, është {{Val|+25.1}} <ref>{{Cite web |title=Tabella climatica |url=http://clisun.casaccia.enea.it/Profili/tabelle/600%20%5BMatera%5D%20capoluogo.Txt}}</ref>. [[Skeda:Matera_-_View_from_Belvedere_Murgia_Timone_-_03.jpg|parapamje|Pamje e Sassi-t]] == Origjina e emrit == Sipas disa hipotezave Matera në lashtësi quhej ''Mataia ole'' nga [[Greqia e Lashtë|grekët]],që rrjedh nga Mataio olos,që do të thotë " ''e gjitha bosh'' ",duke iu referuar Gravina-s,një hendek i përshkuar nga përrenj;një hipotezë tjetër është se emri rrjedh nga ''Mata'' (grumbull shkëmbinjsh),një rrënjë e përdorur për emra të ndryshëm gjeografikë.Një teori tjetër e nxjerr Materën nga greqishtja ''Meteoron'',që do të thotë ''qiell me yje'',duke pasur parasysh se disa kronikanë të së kaluarës,duke vëzhguar Sassi-t e ndriçuar natën,i përshkruanin ato si një ''pasqyrim të qiellit me yje sipër''. Dhe ka nga ata që e lidhin toponimin me ''Mater'' ose "tokë nënë",me ''Materia'' (matheria) ose ''Materies'',terma që tregonin drurin për prerje ose ndërtim,duke iu referuar zonave të pyllëzuara në të cilat u ngrit qyteti;në realitet,ai rrjedh gabimisht nga latinishtja ''materia'',pasi fillimisht bëhet fjalë për baza që përcaktojnë "tokën e përroit";''-eria'' është një fjalë me kuptimin e "hendek, përroi":akadezisht. ''ḫāru, ḫarru'', ''ḫarû'' (të gërmosh thellë). Kryqëzimi i ''mātu'' me bazën e akadezisht. ''matāḫu''.Gattini, megjithatë, ia referon toponimit termave hebraikë ''Matterah'' (burg) ose ''Me terah'' (ujë i pastër). Të tjerë pohojnë se emri rrjedh nga inicialet e Metaponto dhe Eraclea, pasi kishin mirëpritur refugjatët nga të dy qytetet pas shkatërrimit të tyre;së fundmi,''Mateola'',emri i lashtë i qytetit, mund të rrjedhë nga konsullata romake e Quintus Cecilius Metellus Numidicus,i cili e rindërtoi atë dhe e rrethoi me mure dhe kulla të larta,ose nga "tokë malore":''matu'', aramaisht ''mata'' (tokë) ''elû'' (i lartë).[[Plini Plaku]] në veprën e tij ''Naturalis historia'' i quajti banorët e qytetit Mateolanë dhe i renditi ata midis Apulive,edhe nëse mbaresa e mbiemrit në ''-anus'' thekson qartë ndikimin oskan të Lucanëve,pasi qyteti ndodhej pikërisht në kufirin Puliano-Lukan në rajonin e lashtë të quajtur Peucezia. == Historia == [[Skeda:Matera_-_View_from_Sant'Agostino.jpg|parapamje|Sasso Barisano]] Origjina e Materës është shumë e largët dhe kjo dëshmohet nga zbulimi në zonën përreth i disa vendbanimeve pa ndërprerje që nga epoka [[Paleoliti|paleolitike]].Në fakt,në shpellat e shpërndara përgjatë Gravine Materane janë gjetur disa objekte që datojnë që nga ajo epokë,duke dëshmuar për praninë e grupeve të gjuetarëve.Në periudhën [[Neoliti|neolitike]] vendbanimet u bënë më të qëndrueshme,aq sa ka gjurmë të qarta të disa fshatrave të fortifikuara që datojnë që nga ajo periudhë,veçanërisht në Murgia Timone.Me Epokën e Metaleve lindi bërthama e parë urbane,ajo e ''Civitës'' së sotme,në bregun e djathtë të Gravinës.I ndërtuar mbi një fshat të fortifikuar prehistorik,qyteti ndoshta ka origjinë greke,siç pohon Volpe në ''Memorie storici profane e religiosa sulla città di Matera'',duke cituar gjithashtu Ughelli-n, Pacichelli-n dhe Atin Bonaventura da Lama,të cilët kishin arritur në këtë përfundim.Kjo do të konfirmohej nga emblema e qytetit, kau me kallinj misri,i cili sipas vetë Volpes është një simbol tipik i [[Magna Graecia]];për më tepër,Gattini citon hipotezën e disa historianëve sipas të cilës do të riprodhohej emblema e qytetit të Metapontos,i cili në fakt ishte një ka, ndërsa kallinjtë ishin figura të përsëritura në monedhat greke. Për ta konfirmuar këtë,Gattini citon edhe disa vargje nga poeti Tommaso Stigliani:«Marinari i Metapontos së lashtë, i cili në kohën tonë quhet Matera»,dhe i referohet mirëseardhjes që Matera u dha refugjatëve Metapontinë pas shkatërrimit të qytetit të tyre nga [[Hanibali]] . [[Skeda:Matera_-_veduta_della_Civita_da_Palazzo_Lanfranchi.JPG|parapamje|Shkëmbi Caveoso]] Gjatë periudhës së [[Magna Graecia]],Matera kishte marrëdhënie të ngushta me kolonitë e vendosura në bregdetin jugor dhe,më pas,në epokën romake ishte vetëm një qendër tranziti dhe furnizimi.Në vitin 664,Matera kaloi nën sundimin lombard dhe iu aneksua Dukatit të Beneventos.Shekujt e 9-të dhe të 10-të u karakterizuan nga luftëra të ashpra midis vetë lombardëve,saraçenëve dhe [[Perandoria Bizantine|bizantinëve]], të cilët u përpoqën disa herë të merrnin territorin;qyteti u shkatërrua në vitin 867 nga trupat e Louis II,perandorit të frankëve,në një përpjekje për të dëbuar saraçenët të cilët në vitin 847 kishin themeluar emiratin e Barit . [[Skeda:"Matera"_(22264982522).jpg|parapamje|Pamja e qytetit në ''Mbretëria e Napolit në Perspektivë'',1703,nga Giovan Battista Pacichelli]] Ndërkohë,duke filluar nga shekulli i 8-të,disa murgj u vendosën përgjatë shpellave Gravina,duke i transformuar ato në kisha shkëmbore.Pas vendbanimit norman në vitin 1043, qyteti përjetoi një periudhë paqeje.Në shekujt në vijim,mes zisë së bukës dhe tërmeteve,Matera ishte një qytet mbretëror për një kohë të gjatë,pasi u çlirua nga sundimi feudal duke u shpenguar disa herë.Megjithatë,nën sundimin aragonez,qyteti iu cedua Kontit Giovan Carlo Tramontano,i cili u vra në vitin 1514 nga popullsia e shtypur nga taksat. Në vitin 1663,gjatë epokës spanjolle,Matera u largua nga provinca e Terra d'Otrantos,pjesë e së cilës deri atëherë kishte qenë,duke u bërë kryeqyteti i Bazilikatës dhe selia e Audiencës Mbretërore.Ky titull mbeti deri në vitin 1806,kur Joseph Bonaparte e transferoi juridiksionin e saj në [[Potenca|Potenza]] . Gjatë Risorgimentos,komiteti pro-diktaturës lukanian nuk arriti të mbante premtimet e tij në lidhje me rishpërndarjen e tokave shtetërore.Trazirat filluan të përhapeshin,të nxitura nga legjitimistët,dhe shpërthyen në Matera më 8 gusht 1860, me masakrën e Gattinit,shenja e parë e rebelimit që i parapriu banditëve pas bashkimit.Në vitin 1927,qyteti u bë kryeqyteti i provincës. Matera ishte qyteti i parë në [[Italia jugore|Italinë Jugore]] që u ngrit kundër nazistëve;në fakt,më 21 shtator 1943,ditën e kryengritjes dhe masakrës së Materës,populli i Materës u ngrit kundër shtypjes së ushtruar nga pushtimi [[Nazizmi|nazist]].Njëmbëdhjetë vetë u vranë nga zjarri i mitralozëve gjermanë që po tërhiqeshin. Dita arriti kulmin me hakmarrjen e egër naziste që kushtoi jetën e 15 personave të tjerë,si civilë ashtu edhe ushtarë,të hedhur në erë në "pallatin e milicisë".Në vitin 1945,pati,ndër të parat në Jug, kryengritje popullore për ndarjen e tokës së pakultivuar,të cilat u zgjidhën me nxjerrjen e dekreteve të Pontes (nga Aurelio Ponte, prefekt i Materës) midis viteve 1946 dhe 1947;ato ishin një pararendës i reformës agrare . Në vitin 1948,u ngrit çështja e Sassi-ve të Materës, e ngritur së pari nga Palmiro Togliatti dhe më vonë nga [[Alcide De Gasperi]].Në vitin 1952,një ligj kombëtar urdhëroi evakuimin e Sassi-t dhe ndërtimin e lagjeve të reja banimi që zhvilluan qytetin e ri në të cilin u bashkuan 15.000 banorët e Sassi-t. Në vitin 1980,ai u dëmtua pjesërisht nga tërmeti i Irpinia-s dhe lëkundjet pasuese që pasuan.Në vitin 1986,një ligj i ri kombëtar financoi restaurimin e lagjeve të lashta të Matera-s, të cilat ishin degraduar nga më shumë se tridhjetë vjet braktisje.Në vitin 1993,në një konferencë në Cartagena de Indias,qyteti u shpall"Vend i Trashëgimisë Botërore" dhe në vitin 2014,"Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019". Në shkurt të vitit 2023,një trup jashtëtokësor ra në veri të Materës,i quajtur më vonë ''meteori i Materës'' ose topi i zjarrtë i San Valentinos.Pas zbulimit të tij,asteroidi 92278 u emërua sipas Materës. === Simboli === [[Skeda:Matera-Gonfalone2.svg|parapamje|Banderolë qytetare]] Stema e qytetit u njoh me dekret të kreut të qeverisë më 2 tetor 1939. Motoja latine ''Bos lassus firmius figit pedem'' mund të përkthehet si:"kau i lodhur e gërmon thundrën e tij më fort"; kjo moto,e cila tregon se si një popull paqësor,por i lodhur nga abuzimet,mund të rebelohet kundër zgjedhës, përfaqëson moralin e episodit ku populli i Materës u rebelua dhe vrau Kontin Giovan Carlo Tramontano. Sipas Racioppi-t,stema e Materës është një armë që flet, pasi shkronja "M"në krye do të ishte inicialja e emrit të qytetit, ndërsa kallinjtë e misrit në gojën e demit do të shtonin pjesën tjetër të emrit:në fakt,në greqisht,kallinjtë e misrit quhen ''Ather-Eros'',prandaj nga kombinimi i fjalëve marrim ''Mather-Eros'',nga e cila "Matera".Kurora që ka demi në kokë do të tregonte se qyteti ishte i lirë,domethënë,jo i varur nga ndonjë feudal, por drejtpërdrejt nga kurora mbretërore. Sipas interpretimeve të tjera,mburoja mban shkronjën M në ar në fushën e sipërme,në argjend; dhe në fushën e poshtme është një dem,i quajtur zakonisht "passante" nga lajmëtarët, me tre kallinj misri në gojë.Koka e demit është e kurorëzuar me një kurorë princërore.Rreth skajit të mburojës është një brez që mban moton "Bos lassus firmius figit pedem". Shprehja ndoshta u shpik pas vrasjes së Kontit Gian Carlo Tramontano,duke shprehur lodhje për shtypjen dhe taksat që qytetarët e Materës duhej t'i paguanin kontit.Sa i përket mburojës,shkronja e artë M supozohet se tregon shkronjën e parë të emrit të qytetit.Megjithatë,të tjerë besojnë se tregon edhe fjalën municipio,pasi Matera dikur ishte një Demanio Mbretëror,dhe për këtë arsye varej drejtpërdrejt nga mbreti. Kjo shpjegon gjithashtu kurorën princërore sipër kokës së demit.Prandaj,figura e demit mbetet më e vështira për t'u deshifruar.Disa besojnë se kau përfaqëson familjen Del Balzo,e cila vjen nga fjala franceze ''baux'',fonetika e së cilës i ngjan shumë fjalës për dem.Të tjerë besojnë fuqimisht se kau dhe kallinjtë e misrit simbolizojnë pronësinë e tokave pjellore të dedikuara për blegtori dhe bujqësi.Kallinjtë e misrit, megjithatë,kanë një ngjashmëri të caktuar me ato në monedhat e Metapontos,gjë që i jep më shumë siguri emrit Matera,i cili mund të rrjedhë nga themeluesit e qytetit, qytetarët e Metapontos dhe Heraclea,të cilët i shpëtuan romakëve.Prandaj,Met-Hera. == Monumentet dhe vende interesante == Matera njihet edhe si ''qyteti i Sassi-t'' për shkak të karakterit unik të qendrës së saj historike.Të gërmuara dhe të ndërtuara pranë Gravina di Matera,një grykë e thellë që e ndan zonën në dy pjesë,Sassi di Matera,lagjet që përbëjnë pjesën më të vjetër të qytetit,shtrihen përgjatë dy luginave me pamje nga lindja,pak më të ulëta se fshati përreth,të ndara nga njëra-tjetra nga shpati shkëmbor i Civitës. Sasso ''Barisano'',me pamje nga [[Veriu (gjeografi)|veriperëndimi]] në buzë të shkëmbit,nëse marrim si referencë ''Civitën'',qendrën e qytetit [[Perëndimi (gjeografi)|të]] vjetër,është më i pasuri me portale dhe friza të skalitura që fshehin zemrën e tij nëntokësore.Sasso ''Caveoso'',me pamje [[Jugu (gjeografi)|nga jugu]],i vendosur në një zonë më të gjerë dhe më të shkurtër,merr në mënyrë të paqartë formën e një cavea teatri.Në qendër është Civita,një shkëmb që ndan dy Sassi-t, në majë të të cilave ndodhen Katedralja dhe pallatet fisnike. Së bashku ato formojnë bërthamën e lashtë urbane të Materës,e shpallur ''peizazh kulturor'' i UNESCO-s. Sassi-t e Materës janë një vendbanim urban që rrjedh nga forma të ndryshme të qytetërimit dhe vendbanimeve njerëzore që kanë ndodhur me kalimin e kohës.Nga fshatrat prehistorikë të rrënjosur të periudhës [[Neoliti|neolitike]],deri te habitati i qytetërimit të gdhendur në shkëmb,i cili përbën substratin urban të Sassi-t,me lagjet,shtigjet,kanalet dhe cisternat e tij;nga ''civitas'' Normano-Swabiane,me fortifikimet e saj,deri te zgjerimet pasuese të Rilindjes dhe zhvillimet urbane baroke;dhe së fundmi nga degradimi higjienik dhe social i shekullit të 19-të dhe gjysmës së parë të shekullit të 20-të deri te evakuimi i urdhëruar nga ligji kombëtar në vitet 1950,deri në rimëkëmbjen aktuale të filluar nga ligji i vitit 1986. === Arkitekturat fetare === [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_14-04-08_2.jpg|parapamje|Katedralja e Materës]] * Katedralja,në stilin romanik pulian,u ndërtua në shekullin e 13-të në shpatin më të lartë të Civita di Siena,duke ndarë dy Sassi-t,në vendin e manastirit të lashtë benediktin të Sant'Eustachio-s,një nga dy shenjtorët mbrojtës të qytetit.Në pjesën e jashtme,vlen të përmendet dritarja e trëndafilave me gjashtëmbëdhjetë rreze dhe kambanorja 52 metra e lartë;brenda,vlen të përmendet një afresk bizantin i Madonna della Bruna-s,një skenë lindjeje e shekullit të 16-të nga skulptori Altobello Persio dhe një afresk që përshkruan Gjykimin e Fundit. [[Skeda:Matera_-_San_Giovanni_Battista_-_01.jpg|parapamje|Kisha Shën Gjon Pagëzorit]] * Kisha e San Giovanni Batistës,e ndërtuar në vitin 1233, gjithashtu në stilin romanik.Brenda,me tre nefe,ka një qemer të madh me brinjë të rindërtuar në vitin 1793, vitin në të cilin u bënë disa modifikime për të ruajtur stabilitetin e kishës.Kapitele të bukura në stilin pulian zbukurojnë kolonat me figura antropomorfe,zoomorfe dhe bimore, dhe një absidë imponuese.Pranë kishës është ish-spitali i San Rocco-s,me kishën e vogël të Cristo Flagellato brenda. * Kisha e San Pietro Caveoso,e ndërtuar në vitin 1218, është një nga monumentet më dalluese të qytetit.Në shekullin e 17-të,e gjithë struktura iu nënshtrua modifikimeve të shumta, duke përfshirë shtimin e kambanores,të gjitha në stilin barok.Brenda,ka piktura të shumta të shekullit të 18-të dhe afreske të shenjtorëve.Kapelat e shumta janë të suvatuara dhe kanë afreske dhe poliptiqe prej druri. [[Skeda:Matera_-_Chiesa_di_San_Pietro_caveoso.JPG|parapamje|Kisha San Pietro Caveoso]] * Kisha e Shën Françeskut të Asizit,e rindërtuar pothuajse plotësisht në stilin barok.Fasada e jashtme në stilin e vonë barok është e rëndësishme,ndërsa brenda ndodhet kripta e lashtë e Shenjtorëve Pjetër dhe Pavël,e cila strehon një afresk që përshkruan vizitën e [[Urbani II|Papës Urban II]] në Matera në vitin 1093.Gjithashtu,të rëndësishme janë panelet e një poliptiku të copëtuar të shkollës veneciane,të cilat i atribuohen ndryshe Bartolomeo Vivarinit ose Lazzaro Bastianit. * Kisha e Shën Françeskut da Paolës,e projektuar nga Lazzaro Caputo nga Matera dhe e ndërtuar duke filluar nga viti 1774,kur Vëllazëria e Shën Françeskut da Paolës,e lindur gjatë shekullit të shtatëmbëdhjetë në kishën shkëmbore të Santa Maria de Armeniis në Sasso Caveoso, filloi ndërtimin e një kishe të re jashtë portës kryesore të qytetit.Ndodhet në Via XX Settembre qendrore. [[Skeda:Matera_-_San_Francesco_d'Assisi_-_2.jpg|parapamje|Kisha Shën Françesku]] * Kisha e Santa Chiarës u ndërtua në fund të shekullit të 17-të së bashku me ndërtesat ngjitur që fillimisht strehuan spitalin,pastaj manastirin Poor Clare dhe së fundmi Muzeun Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola. Fasada e dekoruar me bollëk paraqet një lunetë në krye dhe një portal në fund,të rrethuar nga dy gjysmëkolona dhe dy kamare me statuja shenjtorësh.Pjesa e brendshme ka një nef të vetëm. * Kisha e Purgatorit,e ndërtuar në vitin 1747 në stilin e vonë barok,paraqet një fasadë të zbukuruar me tema të vdekjes dhe shpengimit të shpirtrave.Portali i mrekullueshëm prej druri është i ndarë në 36 panele,ku në krye shfaqen kafkat e prelatëve dhe sundimtarëve dhe në fund ato të qytetarëve të zakonshëm.Brenda, një planimetri në formë kryqi grek paraqet një kupolë tetëkëndëshe. * Kisha e San Domenikos u ndërtua pranë manastirit, duke filluar në vitin 1230,në stilin romanik pulian . Dritarja e trëndafilave është veçanërisht e bukur,me katër figura relievi që e rrethojnë atë që përshkruajnë një telamon,dy figura në të dyja anët dhe Kryeengjëllin Mikael sipër.Në qendër të dritares së trëndafilave është një qen me një pishtar në gojë, simboli i dominikanëve. Pjesa e brendshme,me tre nefa,altarë anësorë dhe një kupolë hemisferike me arkë,u modernizua në vitin 1774; midis veprave të ruajtura brenda është ''Kryqëzimi me Shën Dominikun'',krijuar nga Pietrafesa në vitin 1653. * Kisha e Santa Lucias dhe Agata alla Fontana u përfundua në vitin 1797,kur kisha dhe manastiri benediktin,të cilët deri atëherë ishin vendosur në manastirin e Santa Lucia alla Civita nei Sassi,u transferuan atje.E vendosur së bashku me manastirin ngjitur benediktin pranë Shatërvanit Ferdinandia në sheshin qendror Vittorio Veneto, ajo përbëhet nga një nef i vetëm. [[Skeda:Matera_-_Convento_di_Sant'Agostino.JPG|parapamje|Kisha Shën Agostinos]] * Manastiri i Shën Agostinos,një monument kombëtar italian,i vendosur në Sas Barisano dhe i ndërtuar në vitin 1593,së bashku me kishën me të njëjtin emër,në kriptën e lashtë shkëmbore të San Giulianos që daton që nga shekulli i 12-të. * Shenjtërorja e Madonna di Picciano,e vendosur në majë të kodrës me të njëjtin emër në {{Val|15}} nga qyteti, është një destinacion pelegrinazhi.Legjenda thotë se Madonna u shfaq në degët e një lisi disa barinjve të Abrucos që po kalonin nëpër ato zona për transportin e bagëtive.Një komunitet manastiror benediktin u vendos atje duke filluar nga shekulli i 13-të, dhe në shekujt pasues,Picciano i përkiste fillimisht [[Templarët|Templarëve]] dhe më pas [[Kalorësit Hospitaler|Kalorësve të Maltës]],të cilët zgjeruan kishën dhe dhomat ngjitur me të.Brenda kishës,mbi altarin e lartë, ka një imazh të Madonnës,që daton në shekullin e 15-të, dhe në faltoren pas altarit,statuja e Madonnës mbahet në procesion.Sot,shenjtërorja dhe manastiri kujdesen nga murgjit [[Benediktinët|benediktinë]] olivetanë . * Shenjtërorja e Madonna della Palomba,e vendosur në pllajën Murgia me pamje nga Gravina di Matera, ndodhet pranë një shpelle ku nderohej një afresk me një imazh bizantin të Virgjëreshës dhe Fëmijës.Një vend i ri adhurimi u ndërtua duke filluar nga viti 1580. Fasada përmban një dritare trëndafilash dhe një çati kambanore,ndërsa pjesa e brendshme me një nef ruan afreskun e lashtë që daton rreth shekullit të 13-të. [[Skeda:Matera_-_San_Nicola_dei_Greci_-_2.jpg|parapamje|Kisha shkëmbore San Nicola Greci]] * Kishat e gdhendura në shkëmb:në qytet dhe përgjatë përrenjve të Parkut Murgia Materana,ka afërsisht 150 kisha të vogla të gdhendura në shkëmb.Ndër kishat më të rëndësishme të gdhendura në shkëmb në Sassi janë ''Santa Lucia alle Malve'',një kompleks i gdhendur në shkëmb që dikur strehonte një komunitet manastiror; ''Convicinio di Sant'Antonio'',një kompleks i përbërë nga katër kripta të gdhendura në shkëmb; ''Santa Maria di Idris'' në majë të shkëmbit me të njëjtin emër;''Santa Barbara,'' e pasur me afreske;''Madonna delle Virtù,'' e cila, së bashku me kishën e ''San Nicola dei Greci'' sipër saj, sot pret ekspozita të rëndësishme skulpturash;dhe ''San Pietro Barisano,''me fasadën e saj prej guri dhe kullën e kambanës dhe brendësinë pothuajse tërësisht të gdhendura në shkëmb.Jashtë perimetrit urban ndodhen, ndër të tjera,''Kripta e Mëkatit Origjinal'',e restauruar së fundmi,një shembull i [[Piktura Longobarde|pikturës lombarde]] me një cikël të jashtëzakonshëm piktorial afreskesh që mbulojnë muret e majtë dhe të pasme për të cilat përkufizohet si ''Kapela Sistine e artit shkëmbor'',dhe kisha e ''Santa Maria della Valle'',e quajtur zakonisht ''La Vaglia'',kisha më e madhe shkëmbore në qytet,me një fasadë me tulla dhe ambiente të brendshme nëntokësore. === Arkitekturat civile === [[Skeda:Matera_palazzo_dell'Annunziata.JPG|parapamje|Pallati i Shpalljës]] [[Skeda:Matera,_palazzo_del_sedile.jpg|parapamje|Pallati i Selisë]] * Palazzo Lanfranchi,monument i shekullit të 17-të i ndërtuar nga Frati Francesco da Copertino me urdhër të Peshkopit Vincenzo Lanfranchi midis viteve 1668 dhe 1672,fillimisht strehonte seminarin dioqezan.Ai strehon Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës dhe zyrat e Mbikëqyrjes për Trashëgiminë Artistike dhe Historike të Bazilikatës. * Palazzo dell'Annunziata,një pallat i shekullit të 18-të i vendosur në Piazza Vittorio Veneto,fillimisht strehoi manastirin dominikan,më pas u bë gjykatë në vitin 1865 dhe më vonë shkollë e mesme.Sot,ndërtesa me pamje nga sheshi qendror i Materës është shtëpia e Bibliotekës së Medias dhe Bibliotekës Provinciale Tommaso Stigliani,si dhe e Kinemasë Bashkiake Gerardo Guerrieri . * Palazzo del Sedile,i vendosur në qendër të Piazza Sedile, u ndërtua në vitin 1540 dhe u rinovua në vitin 1759.Ai strehon seksionin e parë të Konservatorit të Muzikës Egidio Romualdo Duni dhe Auditorin Gervasio. Fasada përmban dy kulla kambanore dhe është e zbukuruar me gjashtë statuja.Gjithashtu me pamje nga i njëjti shesh është Pallati i Guvernatorit i shekullit të 17-të, selia e parë e Audiencës Mbretërore të Bazilikatës. Bodrumi i tij u përdor si burgu i qytetit. * Palazzo Bernardini me pamje nga Sasso Caveoso. * Palazzo Gattini,i vendosur në Piazza Duomo. * Palazzo Porcari,shtëpia e familjes fisnike Matera me origjinë romake,e vendosur në Piazzetta Sant'Eligio në Via del Corso,pak metra nga Kisha e San Francesco D'Assisi * Palazzo Malvinni-Malvezzi,i vendosur në Piazza Duomo,i përkiste familjes së [[Duka|Dukëve]] të Santa Candida. Brenda,në katin kryesor,ka 14 piktura dhe orendi të punuara me mjeshtëri në stilin e Luigjit XVI. * Palazzo Bronzini,që daton që nga shekulli i 18-të, ndodhet në qoshe midis Piazza del Sedile dhe Via Duomo. * Palazzo Ridola,në Via Duomo. * Palazzo di Castro Vetere,pallati i lashtë,pavarësisht ndryshimeve të ndryshme të pronësisë që kanë ndodhur gjatë viteve,ende ruan të gjithë strukturën e tij të lashtë të rrugicës së kambanores ku ndodhet së bashku me kishën e vjetër të San Nicola in Castiglione.Është e rëndësishme të theksohet stema pranë shkallëve,që ndoshta i përket familjes Palmieri që mbajti peshkopatën e Materës nga viti 1483 deri në vitin 1530. * Palazzo Venusio,një pallat fisnik në Matera,i ndërtuar në S.Potito në shekullin e 16-të. * Hipogjea e Piazza Vittorio Veneto,e vendosur poshtë sheshit kryesor të qytetit dhe e nxjerrë në dritë disa vite më parë,përmban,përveç dhomave të shumta nëntokësore,një cisternë të lashtë,të njohur si Palombaro Lungo,dhe një kullë që ishte pjesë e mureve që dikur duhet të kenë qenë ngjitur me Kështjellën Tramontano. * Shatërvani i Ferdinandit,i restauruar nga Mbreti Ferdinand II i Burbonëve në vitin 1832,fillimisht ndodhej në rrëzë të kodrës së kështjellës dhe mblidhte ujë nga ajo kodër.Pas Luftës së Dytë Botërore,funksioni i tij si furnizim me ujë u shua dhe u zhvendos në kopshtet komunale.Në prill të vitit 2009,pas punimeve restauruese,u rikthye në vendndodhjen e tij origjinale në Piazza Vittorio Veneto. * Vila Longo,rezidenca e shekullit të 19-të e familjes fisnike Matera me origjinë të lashtë napolitane. === Arkitekturat ushtarake === [[Skeda:Castello_Tramontano_2_Matera.jpg|parapamje|Kështjella Tramontano]] * Kështjella Tramontano,në stilin aragonez,me një fortesë qendrore dhe dy kulla anësore të rrumbullakëta, mbeti e papërfunduar për shkak të vrasjes së Kontit Giovan Carlo Tramontano nga popullsia në vitin 1514. * Torre Metellana,e vendosur në Sasso Barisano,pjesë e mureve të qytetit që mbrojnë "Civitën". === Vendet arkeologjike === * Një zonë arkeologjike është ajo që ndodhet në kodrën Timmari,ku janë zbuluar objekte të shumta nga periudhat [[Parahistoria|prehistorike]] dhe puliane që datojnë që nga shekulli i 4-të para Krishtit,shumë prej të cilave mbahen në muzeun arkeologjik "Domenico Ridola". * Fshati neolitik i Trasanos;vendi ka nxjerrë në dritë mbetjet e vendbanimeve të vazhdueshme njerëzore që nga neoliti i hershëm deri në [[Koha e Bronzit|epokën e bronzit]] dhe është objekt studimesh veçanërisht në lidhje me sistemin e tij mbrojtës të mureve,ndër më të vjetrit e gjetur në [[Evropa|Evropë]]. * Disa mbetje të fshatrave të rrënjosura neolitike dhe nekropoleve të Epokës së Bronzit janë të pranishme në të gjithë zonën e Murgia Materanës. * Zona e Jesces në kufirin verilindor të territorit të Materës me atë që dikur ishte Blera dhe me nën-Lupatia përshkohet për disa kilometra nga [[Via Appia|Rruga e lashtë Apiane]],nga e cila dihet vetëm rruga. === Zonat natyrore === [[Skeda:Basilicata_Matera5_tango7174.jpg|parapamje|Në buzë të Parkut Murgia Materana]] [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_01.jpg|parapamje|Ura tibetiane e Gravinës]] * Parku Murgia Materana,një park rajonal i themeluar në vitin 1990, përfshin territorin e Gravina di Matera,kishat shkëmbore të shpërndara përgjatë shpateve të përrenjve dhe pllajën Murgia Materana.Shtëpitë e shumta fshatare janë të rëndësishme,shumë prej të cilave janë të fortifikuara.Simboli i parkut është [[Skifteri kthetraverdhë|sokoli i vogël]], një zog i vogël grabitqar i pranishëm në zonën e Matera-s me ekzemplarë të shumtë.Një shteg lidh dy anët e Gravina di Matera,nga Sassi në pllajën Murgia Timone, zemra e parkut;shtegu arrin në fund të përroit dhe e kalon atë me një urë tibetiane. * Rezerva Rajonale e San Giulianos,një zonë e mbrojtur e krijuar në vitin 2000,përfshin Liqenin San Giuliano, një rezervuar artificial i krijuar nga diga e lumit Bradano, dhe lumi shtrihet në rrjedhën e sipërme dhe të poshtme. Prania e jetës së [[Shpendi|shpendëve]] është veçanërisht e rëndësishme. * Colle di Timmari,një mushkëri e gjelbër e vendosur afërsisht {{Val|15}} nga qyteti,ka pamje nga Lugina e Bradanos dhe Liqeni San Giuliano.Një zonë e këndshme banimi dhe në majë të kodrës ndodhet Shenjtërorja e vogël e San Salvatores,që daton që nga viti 1310,dhe një vend i rëndësishëm arkeologjik. === Parqet urbane === * Parku i Kalasë-Rruga e Kalasë * Parku Gjon Pali II-Via Lucana këndi i Via Gramsci * Vila e Bashkimit të Italisë-Via XX Settembre këndi i Via Tommaso Stigliani * Parku Qendror Macamarda-Rruga Saragat * Parku Giovanni Falcone-Via IV Nëntor * Parku Pyjor Serra Venerdì-distrikti Serra Venerdì * Parku i Katër Ungjilltarëve-zona PAIP * Parku i distriktit Lanera === Feja === Matera ka qenë peshkopatë që nga shekulli i 10-të.Për vite me radhë nën ndikimin bizantin,ajo u ngrit në kryepeshkopatë në vitin 1203 kur u bashkua me një bulë papnore me kryepeshkopatën e Acerencës.Kryepeshkopata ka 52 famulli në 13 komuna.Qyteti është vizituar nga tre papë me kalimin e kohës:[[Urbani II|Papa Urban II]],Shën [[Gjon Pali II]],i cili në vitin 1991 e përcaktoi atë si ''qytetin e Vizitës'' dhe të Magnificat,dhe në shtator 2022 nga [[Françesku|Papa Françesku]].Një nga kryepeshkopët e saj metropolitane u bë Papë; [[Urbani VI|Urban VI]].Papa Urban VI,në bazë të kremtimit në nder të Virgjëreshës së Bekuar.della Bruna, e festuar në Matera për njëfarë kohe, vendosi festën e Vizitës për 2 korrik,e cila festohet edhe sot jo vetëm në Matera,por edhe në [[Siena]] dhe Enna në atë datë, edhe pse festa zyrtare është zhvendosur në 31 maj.Mbrojtësit e qytetit janë Madonna della Bruna dhe Shën Eustace,për të cilët legjenda thotë se gjatë një rrethimi të qytetit nga saracenët rreth vitit 1000,ai e shpëtoi Materën nga pushtimi duke bërë që qindra kalorës të udhëhequr nga vetë Shenjti t'i shfaqeshin armikut dhe duke i detyruar ata të iknin.Më 21 nëntor 1954,u shpall ''Civitas Mariae'' me rezolutë bashkiake. Në fshatin e Materës,midis atyre të ndryshme,dy shenjtërore janë ende aktive:Shenjtërorja e Santa Maria di Picciano dhe Shenjtërorja e Santa Maria della Palomba . Historiani G.Gattini rrëfen një gravurë që zbukuronte fasadën gotike të kishës së Shën Françeskut të Asizit në Matera, para rinovimit të saj të vonë barok,gjë që tregonte se ishte porositur nga vetë Shenjti.Ai rrëfen se Shën Françesku mbërriti në qytet gjatë udhëtimit të tij drejt lindjes,u ndalua në Matera, ku kërkoi një vend jashtë mureve të qytetit për të ndërtuar kishën e tij.Atij iu mohua leja për një vend tjetër, të cilën shenjti e refuzoi.Duke mbërritur në një fshat aty pranë, ai kreu një mrekulli që shkaktoi një trazirë të tillë saqë bindi klerin e Materës të ngrinte kishën që qëndron ende sot në vendin që ai kërkoi. Ungjillorët janë gjithashtu të pranishëm në Matera me kisha të ndryshme,si [[Komuniteti Pfingst|Pentekostale]] ashtu edhe [[Baptizmi|Baptiste]] dhe një dëshmi që ka vazhduar për më shumë se një shekull. Pakicat e tjera fetare përbëhen kryesisht nga [[Kisha Ortodokse Lindore|të krishterë ortodoksë]] dhe [[Myslimanët|myslimanë]]. == Kultura == Matera,me vendet e saj të interesit,traditat e saj popullore dhe ngjarjet e ndryshme që zhvillohen gjatë gjithë vitit,ka një ofertë kulturore mjaft të gjerë dhe të larmishme.Qyteti gjithashtu i përket Shoqatës së Qyteteve të Artit dhe Kulturës dhe ishte qyteti i parë në botë që u njoh si një peizazh kulturor. === Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019 === Një kandidate në vitin 2008,Matera u shpall më 17 tetor 2014 Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2019,së bashku me qytetin bullgar të Plovdivit.Është qyteti i katërt italian dhe i pari në [[Italia e Jugut|Italinë Jugore]] që merr këtë njohje,e marrë pasi u përfshi në një listë të shkurtër që përfshinte kandidaturat e pesë qyteteve të tjera italiane:[[Kaljari]],Leçe,[[Peruxhia]], Ravenna dhe [[Siena]].Vendimi iu komunikua nga Steve Green, president i jurisë ndërkombëtare të përzgjedhjes së përbërë nga 13 anëtarë,Ministrit të Trashëgimisë Kulturore dhe Aktiviteteve dhe Turizmit Dario Franceschini;slogani i zgjedhur nga Matera për kandidaturën e saj ishte"E Ardhmja e Hapur". === Muzetë === * Muzeu Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola: përmban materiale kryesisht nga zona e Materës dhe është me interes për studimin e parahistorisë në Italinë jugore dhe për të kuptuar kulturat dhe popullatat indigjene që ranë në kontakt me kolonitë greke në bregdetin Jon.Ai paraqet seksionin prehistorik, seksionin më tipik të muzeut,të ndjekur nga dhomat në Luginën Bradano,Luginën Basento,Materën dhe rrethinat e saj,dhe së fundmi Dhoma Ridola,e cila përmban dokumente që dokumentojnë punën e Domenico Ridola,një mjek dhe arkeolog nga Matera dhe themelues i muzeut. [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_11-08-39.jpg|parapamje|Palazzo Lanfranchi, shtëpia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës]] === Media === Në fund të viteve 1970,u themelua stacioni radioteleviziv TRM,i cili me kalimin e viteve ka organizuar ngjarje të ndryshme shoqërore që e kanë rigjallëruar qytetin.Midis viteve 1980 dhe 1990,u themelua edhe [[Tele Basilicata Matera]],shkurt TBM,i cili më vonë u zhvendos në qytetin e [[Tarenti|Tarantos]] . Sa i përket transmetimeve radiofonike,[[Radio Radiosa]] është e pranishme në Matera dhe transmeton në qytet në frekuencën 98.500.MHz dhe e cila,përveç transmetimit të muzikës,është e interesuar për lajmet lokale dhe kombëtare. === Kinema === [[Skeda:Pasolini_-_foto_di_Domenico_Notarangelo.jpg|parapamje|Enrique Irazoqui dhe [[Pier Paolo Pasolini]] në Matera,sheshxhirimin e ''filmit "Ungjilli sipas Mateut'' "(1964).]] Për shkak të peizazhit të saj sugjestionues,Matera shpesh zgjidhet si mjedis për prodhimet kinematografike dhe televizive.Filmi i parë i xhiruar në Matera ishte ''Nel mezzogiorno qualcosa è cambiare'' nga Carlo Lizzani,një dokumentar mbi çështjen e jugut,i ndjekur nga filma të tillë si ''La lupa'' nga Alberto Lattuada (1953),''Gli annigi'' (2'')demonio'' nga Brunello Rondi (1963) dhe ''L'albero di Guernica'' nga Fernando Arrabal (1975). Me kalimin e kohës,Matera u bë kryesisht e njohur si vendi i xhirimit të filmave biblikë, për shkak të ngjashmërisë së saj me [[Jeruzalemi|Jerusalemin]] e lashtë, duke përfshirë ''"Ungjilli Sipas Mateut'' "(1964) të [[Pier Paolo Pasolini]] -t,''"Pasioni i Krishtit"'' (2004) të [[Mel Gibson]] -it,"''Maria"''(2005) e Abel Ferrara -s," ''Nativity'' "(2006) e Catherine Hardwicke dhe "''Maria Magdalena"''(2018) e Garth Davis . === Teatër === Teatri Duni ndodhet në Matera.Në komunë veprojnë disa kompani teatrore dhe shkolla teatrore,ndër më të rëndësishmet është shoqata ''Teatro dei Sassi.'' == Ekonomia == === Bujqësia dhe produktet tipike === Matera ka qenë gjithmonë një qendër bujqësore dhe është e famshme për kultivimin e drithërave,veçanërisht grurit të fortë dhe prodhimin e makaronave,bukës,vajit dhe verës.Qyteti është pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Bukës,një dëshmi e traditës së lashtë të bërjes së bukës, një nga ushqimet kryesore të zonës së Materës, dhe që nga viti 2012 është gjithashtu pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Naftës . [[Skeda:Pane_di_Matera_(cropped).jpg|parapamje|Bukë Matera]] === Industria === Në dekadat e fundit,sektorit primar tradicional i është bashkuar edhe një sektor industrial,i cili e ka parë Materën, së bashku me qytetet puliane të Altamurës dhe Santeramos në Colle,të formojnë një qendër industriale brenda së cilës janë zhvilluar si industria hekurudhore me Ferrosud ashtu edhe e ashtuquajtura ''qendër e mobiljeve të dhomës së ndenjes.''Ky përkufizim është për shkak të rritjes së fortë industriale që ndodhi gjatë viteve 1980 dhe 1990,e cila lejoi zhvillimin e shumë kompanive që prodhonin mobilje të dhomës së ndenjes, kryesisht divane.Ndër kompanitë më të famshme në sektor janë Natuzzi,Nicoletti dhe Calia.Trendi pozitiv i prodhimit në fund të viteve 1990 është ngadalësuar ndjeshëm me rritjen e tregjeve aziatike,të cilat tani janë konkurrentë të mëdhenj dhe vende ku sipërmarrësit e mobiljeve të dhomës së ndenjes në Matera po zhvendosin operacionet e tyre përmes zhvendosjes.Rënia e ekonomisë së Materës u intensifikua me mbylljen e përhershme të fabrikës së makaronave Barilla në vitin 2006.Ky proces u përshpejtua kryesisht nga mungesa e autostradave dhe mungesa e një hekurudhe shtetërore,duke penguar kështu aktivitetet e prodhimit dhe shpërndarjes jo vetëm të Barillas, por edhe të bizneseve të tjera të vogla dhe të mesme në zonën e Materës dhe zonat përreth. === Turizmi === [[Skeda:Matera_-_Piazza_Vittorio_Veneto.JPG|parapamje|Sheshi Vittorio Veneto]] Sektori i turizmit po përjeton një zhvillim të fortë, falë atraksioneve dhe veçorive të shumta të qytetit, përfshirjes së Sassi-t të Materës në listën e Vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe nominimit si Kryeqyteti Evropian i Kulturës në vitin 2019.Prandaj,në vitet e fundit ka pasur një rritje të dukshme të pranisë së turistëve italianë dhe të huaj. == Infrastruktura dhe transporti == === Rrugët === Qyteti i Materës përshkohet nga autostrada SS99 që e lidh atë me Altamurën,dhe që ju lejon të arrini në Bari, nëpërmjet lidhjes me SS96.Bashkia përshkohet nga autostrada SS7,e cila vjen nga SS407 Basentana dhe nga Miglionico në anën jugore,ajo shërben për rreth {{Val|6}} nga rruga unazore me gjashtë dalje për në qytet dhe vazhdon në lindje drejt Laterzës - [[Tarenti|Tarantos]] . === Hekurudhat === Bashkia preket nga hekurudha Bari-Matera-Montalbano Jonico,e menaxhuar nga Ferrovie Appulo Lucane, një linjë hekurudhore me trase të ngushtë,pjesa jugore e së cilës midis Stacionit Qendror të Materës dhe Montalbanos është nxjerrë nga përdorimi që nga viti 1972;pjesa midis Barit dhe Stacionit Jugor të Materës ka mbetur në funksion. === Lëvizshmëria urbane === Lëvizshmëria urbane garantohet nga shërbimet e autobusëve të ofruara nga kompania Miccolis,me 15 linja urbane,2 linja rrethore,2 linja speciale dhe disa linja shkollore.Ekziston gjithashtu një shërbim aktiv hekurudhor urban i menaxhuar nga FAL,me trena që udhëtojnë përgjatë boshtit veri-jug midis stacioneve Venusio dhe Matera Sud për afërsisht dhjetë kilometra me 5 ndalesa urbane. == Sporti == === Futbolli === FC Matera,klubi i parë i qytetit i themeluar fillimisht në vitin 1933 dhe i rithemeluar disa herë gjatë historisë së tij,nuk u regjistrua për sezonin 2025-2026 në kampionatin e futbollit Serie D.Në maj 2026, Invicta Matera, e regjistruar në kampionatin Lucanian Excellence,e ndryshoi emrin e saj në Matera 1933,duke marrë koncesionin e logove historike, duke u bërë kështu trashëgimtare e traditës së futbollit të qytetit. Në fushën e femrave,Matera Women Città dei Sassi luan në Serinë C. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] jbuyn10q3fn9c7y4ldzau9rhbrvl5vq 2986663 2986486 2026-06-02T00:13:10Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Qytete në Itali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986663 wikitext text/x-wiki '''Matera''' është një [[Komuna (Itali)|komunë italiane]] me 59.315 banorë,kryeqyteti i [[Provinca e Materës|provincës homonime]] të [[Bazilikata|Bazilikatës]].Qyteti është i njohur në të gjithë botën për lagjet e tij historike Sassi,të cilat e bëjnë atë një nga qytetet më të vjetra ende të banuara në botë.S''assi'' u njohën më 9 dhjetor 1993,në asamblenë e Cartagena de Indias,[[Vende të trashëgimisë botërore|si një Vend i Trashëgimisë Botërore]] nga [[UNESCO]],vendi i parë në [[Italia e Jugut|Italinë jugore]] që mori një njohje të tillë. Në vitin 1663 u nda nga provinca e Terra d'Otranto,pjesë e së cilës kishte qenë për shekuj,deri në vitin 1806,kryeqyteti i provincës së atëhershme të Bazilikatës në [[Mbretëria e Napolit|Mbretërinë e Napolit]].Gjatë kësaj periudhe,qyteti përjetoi një rritje të ndjeshme ekonomike,tregtare dhe kulturore.Matera ishte qyteti i parë në jug që u ngrit me armë kundër nazizmit dhe për këtë arsye është ndër qytetet e dekoruara për trimëri ushtarake për luftën çlirimtare,pasi iu dha medalja e argjendtë për trimëri ushtarake në vitin 1966,dhe ndër qytetet e dekoruara për trimëri civile,pasi iu dha medalja e artë për trimëri civile në vitin 2016. == Gjeografia fizike == === Territori === [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_04.jpg|parapamje|Gravina]] Qyteti ndodhet në pjesën lindore të rajonit të Bazilikatës në kodrën {{Val|401}},që kufizohet me pjesën jugperëndimore të [[Qyteti metropolitan i Barit|qytetit metropolitan të Barit]] dhe pjesën ekstreme veriperëndimore të [[Provinca e Tarantos|provincës së Tarantos]].Shtrihet në vazhdimin e pllajës Murge në lindje dhe hendekut Bradanica në perëndim,të përshkuar nga lumi Bradano.Rrjedha e këtij lumi është e bllokuar nga një digë,e ndërtuar në fund të viteve 1950 për qëllime ujitjeje, dhe liqeni artificial i krijuar nga diga,i quajtur Liqeni San Giuliano,është pjesë e një rezervati natyror rajonal të quajtur Rezerva Natyrore San Giuliano . Gryka e Materës,një degë e majtë e lumit Bradano, rrjedh në kanalin e thellë natyror që kufizon dy lagjet e lashta të qytetit: Sasso Barisano dhe Sasso Caveoso.Në bregun tjetër ndodhet Murgia,e cila përfshihet pjesërisht në Parkun Natyror Historik Arkeologjik Rajonal të Kishave Rupestriane,i njohur edhe si parku Murgia Materana ." Sassi ",së bashku me cisternat dhe sistemet e mbledhjes së ujit,janë karakteristika e veçantë e Materës.Ato janë grupe të lashta shtëpish të gërmuara në kalkarenit,afër një përroi të thellë, " Gravina ".Në fund të vitit 1993,[[UNESCO]] i shpalli lagjet Sassi [[Vende të trashëgimisë botërore|një vend të trashëgimisë botërore]].Në fshat pranë Timmari-t ndodhet edhe një vullkan balte i formuar së fundmi. Kufizohet me komunat Montescaglioso,Altamura,Miglionico, Laterza,Santeramo në Colle,Ginosa,Gravina në Puglia dhe Grottole.Për më tepër,me {{Val|392.09}} të shtrirjes territoriale, Matera është komuna më e madhe në Bazilikatë. Klasifikimi sizmik:zona 3,Ordinanca PCM nr.3274 e datës 20/03/2003 === Klima === Sipas të dhënave mesatare për periudhën tridhjetëvjeçare 1961-1990,[[temperatura]] mesatare e muajit më të ftohtë, Janarit,është {{Val|+6.0}},ndërsa ai i muajit më të nxehtë,gushtit, është {{Val|+25.1}} <ref>{{Cite web |title=Tabella climatica |url=http://clisun.casaccia.enea.it/Profili/tabelle/600%20%5BMatera%5D%20capoluogo.Txt}}</ref>. [[Skeda:Matera_-_View_from_Belvedere_Murgia_Timone_-_03.jpg|parapamje|Pamje e Sassi-t]] == Origjina e emrit == Sipas disa hipotezave Matera në lashtësi quhej ''Mataia ole'' nga [[Greqia e Lashtë|grekët]],që rrjedh nga Mataio olos,që do të thotë " ''e gjitha bosh'' ",duke iu referuar Gravina-s,një hendek i përshkuar nga përrenj;një hipotezë tjetër është se emri rrjedh nga ''Mata'' (grumbull shkëmbinjsh),një rrënjë e përdorur për emra të ndryshëm gjeografikë.Një teori tjetër e nxjerr Materën nga greqishtja ''Meteoron'',që do të thotë ''qiell me yje'',duke pasur parasysh se disa kronikanë të së kaluarës,duke vëzhguar Sassi-t e ndriçuar natën,i përshkruanin ato si një ''pasqyrim të qiellit me yje sipër''. Dhe ka nga ata që e lidhin toponimin me ''Mater'' ose "tokë nënë",me ''Materia'' (matheria) ose ''Materies'',terma që tregonin drurin për prerje ose ndërtim,duke iu referuar zonave të pyllëzuara në të cilat u ngrit qyteti;në realitet,ai rrjedh gabimisht nga latinishtja ''materia'',pasi fillimisht bëhet fjalë për baza që përcaktojnë "tokën e përroit";''-eria'' është një fjalë me kuptimin e "hendek, përroi":akadezisht. ''ḫāru, ḫarru'', ''ḫarû'' (të gërmosh thellë). Kryqëzimi i ''mātu'' me bazën e akadezisht. ''matāḫu''.Gattini, megjithatë, ia referon toponimit termave hebraikë ''Matterah'' (burg) ose ''Me terah'' (ujë i pastër). Të tjerë pohojnë se emri rrjedh nga inicialet e Metaponto dhe Eraclea, pasi kishin mirëpritur refugjatët nga të dy qytetet pas shkatërrimit të tyre;së fundmi,''Mateola'',emri i lashtë i qytetit, mund të rrjedhë nga konsullata romake e Quintus Cecilius Metellus Numidicus,i cili e rindërtoi atë dhe e rrethoi me mure dhe kulla të larta,ose nga "tokë malore":''matu'', aramaisht ''mata'' (tokë) ''elû'' (i lartë).[[Plini Plaku]] në veprën e tij ''Naturalis historia'' i quajti banorët e qytetit Mateolanë dhe i renditi ata midis Apulive,edhe nëse mbaresa e mbiemrit në ''-anus'' thekson qartë ndikimin oskan të Lucanëve,pasi qyteti ndodhej pikërisht në kufirin Puliano-Lukan në rajonin e lashtë të quajtur Peucezia. == Historia == [[Skeda:Matera_-_View_from_Sant'Agostino.jpg|parapamje|Sasso Barisano]] Origjina e Materës është shumë e largët dhe kjo dëshmohet nga zbulimi në zonën përreth i disa vendbanimeve pa ndërprerje që nga epoka [[Paleoliti|paleolitike]].Në fakt,në shpellat e shpërndara përgjatë Gravine Materane janë gjetur disa objekte që datojnë që nga ajo epokë,duke dëshmuar për praninë e grupeve të gjuetarëve.Në periudhën [[Neoliti|neolitike]] vendbanimet u bënë më të qëndrueshme,aq sa ka gjurmë të qarta të disa fshatrave të fortifikuara që datojnë që nga ajo periudhë,veçanërisht në Murgia Timone.Me Epokën e Metaleve lindi bërthama e parë urbane,ajo e ''Civitës'' së sotme,në bregun e djathtë të Gravinës.I ndërtuar mbi një fshat të fortifikuar prehistorik,qyteti ndoshta ka origjinë greke,siç pohon Volpe në ''Memorie storici profane e religiosa sulla città di Matera'',duke cituar gjithashtu Ughelli-n, Pacichelli-n dhe Atin Bonaventura da Lama,të cilët kishin arritur në këtë përfundim.Kjo do të konfirmohej nga emblema e qytetit, kau me kallinj misri,i cili sipas vetë Volpes është një simbol tipik i [[Magna Graecia]];për më tepër,Gattini citon hipotezën e disa historianëve sipas të cilës do të riprodhohej emblema e qytetit të Metapontos,i cili në fakt ishte një ka, ndërsa kallinjtë ishin figura të përsëritura në monedhat greke. Për ta konfirmuar këtë,Gattini citon edhe disa vargje nga poeti Tommaso Stigliani:«Marinari i Metapontos së lashtë, i cili në kohën tonë quhet Matera»,dhe i referohet mirëseardhjes që Matera u dha refugjatëve Metapontinë pas shkatërrimit të qytetit të tyre nga [[Hanibali]] . [[Skeda:Matera_-_veduta_della_Civita_da_Palazzo_Lanfranchi.JPG|parapamje|Shkëmbi Caveoso]] Gjatë periudhës së [[Magna Graecia]],Matera kishte marrëdhënie të ngushta me kolonitë e vendosura në bregdetin jugor dhe,më pas,në epokën romake ishte vetëm një qendër tranziti dhe furnizimi.Në vitin 664,Matera kaloi nën sundimin lombard dhe iu aneksua Dukatit të Beneventos.Shekujt e 9-të dhe të 10-të u karakterizuan nga luftëra të ashpra midis vetë lombardëve,saraçenëve dhe [[Perandoria Bizantine|bizantinëve]], të cilët u përpoqën disa herë të merrnin territorin;qyteti u shkatërrua në vitin 867 nga trupat e Louis II,perandorit të frankëve,në një përpjekje për të dëbuar saraçenët të cilët në vitin 847 kishin themeluar emiratin e Barit . [[Skeda:"Matera"_(22264982522).jpg|parapamje|Pamja e qytetit në ''Mbretëria e Napolit në Perspektivë'',1703,nga Giovan Battista Pacichelli]] Ndërkohë,duke filluar nga shekulli i 8-të,disa murgj u vendosën përgjatë shpellave Gravina,duke i transformuar ato në kisha shkëmbore.Pas vendbanimit norman në vitin 1043, qyteti përjetoi një periudhë paqeje.Në shekujt në vijim,mes zisë së bukës dhe tërmeteve,Matera ishte një qytet mbretëror për një kohë të gjatë,pasi u çlirua nga sundimi feudal duke u shpenguar disa herë.Megjithatë,nën sundimin aragonez,qyteti iu cedua Kontit Giovan Carlo Tramontano,i cili u vra në vitin 1514 nga popullsia e shtypur nga taksat. Në vitin 1663,gjatë epokës spanjolle,Matera u largua nga provinca e Terra d'Otrantos,pjesë e së cilës deri atëherë kishte qenë,duke u bërë kryeqyteti i Bazilikatës dhe selia e Audiencës Mbretërore.Ky titull mbeti deri në vitin 1806,kur Joseph Bonaparte e transferoi juridiksionin e saj në [[Potenca|Potenza]] . Gjatë Risorgimentos,komiteti pro-diktaturës lukanian nuk arriti të mbante premtimet e tij në lidhje me rishpërndarjen e tokave shtetërore.Trazirat filluan të përhapeshin,të nxitura nga legjitimistët,dhe shpërthyen në Matera më 8 gusht 1860, me masakrën e Gattinit,shenja e parë e rebelimit që i parapriu banditëve pas bashkimit.Në vitin 1927,qyteti u bë kryeqyteti i provincës. Matera ishte qyteti i parë në [[Italia jugore|Italinë Jugore]] që u ngrit kundër nazistëve;në fakt,më 21 shtator 1943,ditën e kryengritjes dhe masakrës së Materës,populli i Materës u ngrit kundër shtypjes së ushtruar nga pushtimi [[Nazizmi|nazist]].Njëmbëdhjetë vetë u vranë nga zjarri i mitralozëve gjermanë që po tërhiqeshin. Dita arriti kulmin me hakmarrjen e egër naziste që kushtoi jetën e 15 personave të tjerë,si civilë ashtu edhe ushtarë,të hedhur në erë në "pallatin e milicisë".Në vitin 1945,pati,ndër të parat në Jug, kryengritje popullore për ndarjen e tokës së pakultivuar,të cilat u zgjidhën me nxjerrjen e dekreteve të Pontes (nga Aurelio Ponte, prefekt i Materës) midis viteve 1946 dhe 1947;ato ishin një pararendës i reformës agrare . Në vitin 1948,u ngrit çështja e Sassi-ve të Materës, e ngritur së pari nga Palmiro Togliatti dhe më vonë nga [[Alcide De Gasperi]].Në vitin 1952,një ligj kombëtar urdhëroi evakuimin e Sassi-t dhe ndërtimin e lagjeve të reja banimi që zhvilluan qytetin e ri në të cilin u bashkuan 15.000 banorët e Sassi-t. Në vitin 1980,ai u dëmtua pjesërisht nga tërmeti i Irpinia-s dhe lëkundjet pasuese që pasuan.Në vitin 1986,një ligj i ri kombëtar financoi restaurimin e lagjeve të lashta të Matera-s, të cilat ishin degraduar nga më shumë se tridhjetë vjet braktisje.Në vitin 1993,në një konferencë në Cartagena de Indias,qyteti u shpall"Vend i Trashëgimisë Botërore" dhe në vitin 2014,"Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019". Në shkurt të vitit 2023,një trup jashtëtokësor ra në veri të Materës,i quajtur më vonë ''meteori i Materës'' ose topi i zjarrtë i San Valentinos.Pas zbulimit të tij,asteroidi 92278 u emërua sipas Materës. === Simboli === [[Skeda:Matera-Gonfalone2.svg|parapamje|Banderolë qytetare]] Stema e qytetit u njoh me dekret të kreut të qeverisë më 2 tetor 1939. Motoja latine ''Bos lassus firmius figit pedem'' mund të përkthehet si:"kau i lodhur e gërmon thundrën e tij më fort"; kjo moto,e cila tregon se si një popull paqësor,por i lodhur nga abuzimet,mund të rebelohet kundër zgjedhës, përfaqëson moralin e episodit ku populli i Materës u rebelua dhe vrau Kontin Giovan Carlo Tramontano. Sipas Racioppi-t,stema e Materës është një armë që flet, pasi shkronja "M"në krye do të ishte inicialja e emrit të qytetit, ndërsa kallinjtë e misrit në gojën e demit do të shtonin pjesën tjetër të emrit:në fakt,në greqisht,kallinjtë e misrit quhen ''Ather-Eros'',prandaj nga kombinimi i fjalëve marrim ''Mather-Eros'',nga e cila "Matera".Kurora që ka demi në kokë do të tregonte se qyteti ishte i lirë,domethënë,jo i varur nga ndonjë feudal, por drejtpërdrejt nga kurora mbretërore. Sipas interpretimeve të tjera,mburoja mban shkronjën M në ar në fushën e sipërme,në argjend; dhe në fushën e poshtme është një dem,i quajtur zakonisht "passante" nga lajmëtarët, me tre kallinj misri në gojë.Koka e demit është e kurorëzuar me një kurorë princërore.Rreth skajit të mburojës është një brez që mban moton "Bos lassus firmius figit pedem". Shprehja ndoshta u shpik pas vrasjes së Kontit Gian Carlo Tramontano,duke shprehur lodhje për shtypjen dhe taksat që qytetarët e Materës duhej t'i paguanin kontit.Sa i përket mburojës,shkronja e artë M supozohet se tregon shkronjën e parë të emrit të qytetit.Megjithatë,të tjerë besojnë se tregon edhe fjalën municipio,pasi Matera dikur ishte një Demanio Mbretëror,dhe për këtë arsye varej drejtpërdrejt nga mbreti. Kjo shpjegon gjithashtu kurorën princërore sipër kokës së demit.Prandaj,figura e demit mbetet më e vështira për t'u deshifruar.Disa besojnë se kau përfaqëson familjen Del Balzo,e cila vjen nga fjala franceze ''baux'',fonetika e së cilës i ngjan shumë fjalës për dem.Të tjerë besojnë fuqimisht se kau dhe kallinjtë e misrit simbolizojnë pronësinë e tokave pjellore të dedikuara për blegtori dhe bujqësi.Kallinjtë e misrit, megjithatë,kanë një ngjashmëri të caktuar me ato në monedhat e Metapontos,gjë që i jep më shumë siguri emrit Matera,i cili mund të rrjedhë nga themeluesit e qytetit, qytetarët e Metapontos dhe Heraclea,të cilët i shpëtuan romakëve.Prandaj,Met-Hera. == Monumentet dhe vende interesante == Matera njihet edhe si ''qyteti i Sassi-t'' për shkak të karakterit unik të qendrës së saj historike.Të gërmuara dhe të ndërtuara pranë Gravina di Matera,një grykë e thellë që e ndan zonën në dy pjesë,Sassi di Matera,lagjet që përbëjnë pjesën më të vjetër të qytetit,shtrihen përgjatë dy luginave me pamje nga lindja,pak më të ulëta se fshati përreth,të ndara nga njëra-tjetra nga shpati shkëmbor i Civitës. Sasso ''Barisano'',me pamje nga [[Veriu (gjeografi)|veriperëndimi]] në buzë të shkëmbit,nëse marrim si referencë ''Civitën'',qendrën e qytetit [[Perëndimi (gjeografi)|të]] vjetër,është më i pasuri me portale dhe friza të skalitura që fshehin zemrën e tij nëntokësore.Sasso ''Caveoso'',me pamje [[Jugu (gjeografi)|nga jugu]],i vendosur në një zonë më të gjerë dhe më të shkurtër,merr në mënyrë të paqartë formën e një cavea teatri.Në qendër është Civita,një shkëmb që ndan dy Sassi-t, në majë të të cilave ndodhen Katedralja dhe pallatet fisnike. Së bashku ato formojnë bërthamën e lashtë urbane të Materës,e shpallur ''peizazh kulturor'' i UNESCO-s. Sassi-t e Materës janë një vendbanim urban që rrjedh nga forma të ndryshme të qytetërimit dhe vendbanimeve njerëzore që kanë ndodhur me kalimin e kohës.Nga fshatrat prehistorikë të rrënjosur të periudhës [[Neoliti|neolitike]],deri te habitati i qytetërimit të gdhendur në shkëmb,i cili përbën substratin urban të Sassi-t,me lagjet,shtigjet,kanalet dhe cisternat e tij;nga ''civitas'' Normano-Swabiane,me fortifikimet e saj,deri te zgjerimet pasuese të Rilindjes dhe zhvillimet urbane baroke;dhe së fundmi nga degradimi higjienik dhe social i shekullit të 19-të dhe gjysmës së parë të shekullit të 20-të deri te evakuimi i urdhëruar nga ligji kombëtar në vitet 1950,deri në rimëkëmbjen aktuale të filluar nga ligji i vitit 1986. === Arkitekturat fetare === [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_14-04-08_2.jpg|parapamje|Katedralja e Materës]] * Katedralja,në stilin romanik pulian,u ndërtua në shekullin e 13-të në shpatin më të lartë të Civita di Siena,duke ndarë dy Sassi-t,në vendin e manastirit të lashtë benediktin të Sant'Eustachio-s,një nga dy shenjtorët mbrojtës të qytetit.Në pjesën e jashtme,vlen të përmendet dritarja e trëndafilave me gjashtëmbëdhjetë rreze dhe kambanorja 52 metra e lartë;brenda,vlen të përmendet një afresk bizantin i Madonna della Bruna-s,një skenë lindjeje e shekullit të 16-të nga skulptori Altobello Persio dhe një afresk që përshkruan Gjykimin e Fundit. [[Skeda:Matera_-_San_Giovanni_Battista_-_01.jpg|parapamje|Kisha Shën Gjon Pagëzorit]] * Kisha e San Giovanni Batistës,e ndërtuar në vitin 1233, gjithashtu në stilin romanik.Brenda,me tre nefe,ka një qemer të madh me brinjë të rindërtuar në vitin 1793, vitin në të cilin u bënë disa modifikime për të ruajtur stabilitetin e kishës.Kapitele të bukura në stilin pulian zbukurojnë kolonat me figura antropomorfe,zoomorfe dhe bimore, dhe një absidë imponuese.Pranë kishës është ish-spitali i San Rocco-s,me kishën e vogël të Cristo Flagellato brenda. * Kisha e San Pietro Caveoso,e ndërtuar në vitin 1218, është një nga monumentet më dalluese të qytetit.Në shekullin e 17-të,e gjithë struktura iu nënshtrua modifikimeve të shumta, duke përfshirë shtimin e kambanores,të gjitha në stilin barok.Brenda,ka piktura të shumta të shekullit të 18-të dhe afreske të shenjtorëve.Kapelat e shumta janë të suvatuara dhe kanë afreske dhe poliptiqe prej druri. [[Skeda:Matera_-_Chiesa_di_San_Pietro_caveoso.JPG|parapamje|Kisha San Pietro Caveoso]] * Kisha e Shën Françeskut të Asizit,e rindërtuar pothuajse plotësisht në stilin barok.Fasada e jashtme në stilin e vonë barok është e rëndësishme,ndërsa brenda ndodhet kripta e lashtë e Shenjtorëve Pjetër dhe Pavël,e cila strehon një afresk që përshkruan vizitën e [[Urbani II|Papës Urban II]] në Matera në vitin 1093.Gjithashtu,të rëndësishme janë panelet e një poliptiku të copëtuar të shkollës veneciane,të cilat i atribuohen ndryshe Bartolomeo Vivarinit ose Lazzaro Bastianit. * Kisha e Shën Françeskut da Paolës,e projektuar nga Lazzaro Caputo nga Matera dhe e ndërtuar duke filluar nga viti 1774,kur Vëllazëria e Shën Françeskut da Paolës,e lindur gjatë shekullit të shtatëmbëdhjetë në kishën shkëmbore të Santa Maria de Armeniis në Sasso Caveoso, filloi ndërtimin e një kishe të re jashtë portës kryesore të qytetit.Ndodhet në Via XX Settembre qendrore. [[Skeda:Matera_-_San_Francesco_d'Assisi_-_2.jpg|parapamje|Kisha Shën Françesku]] * Kisha e Santa Chiarës u ndërtua në fund të shekullit të 17-të së bashku me ndërtesat ngjitur që fillimisht strehuan spitalin,pastaj manastirin Poor Clare dhe së fundmi Muzeun Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola. Fasada e dekoruar me bollëk paraqet një lunetë në krye dhe një portal në fund,të rrethuar nga dy gjysmëkolona dhe dy kamare me statuja shenjtorësh.Pjesa e brendshme ka një nef të vetëm. * Kisha e Purgatorit,e ndërtuar në vitin 1747 në stilin e vonë barok,paraqet një fasadë të zbukuruar me tema të vdekjes dhe shpengimit të shpirtrave.Portali i mrekullueshëm prej druri është i ndarë në 36 panele,ku në krye shfaqen kafkat e prelatëve dhe sundimtarëve dhe në fund ato të qytetarëve të zakonshëm.Brenda, një planimetri në formë kryqi grek paraqet një kupolë tetëkëndëshe. * Kisha e San Domenikos u ndërtua pranë manastirit, duke filluar në vitin 1230,në stilin romanik pulian . Dritarja e trëndafilave është veçanërisht e bukur,me katër figura relievi që e rrethojnë atë që përshkruajnë një telamon,dy figura në të dyja anët dhe Kryeengjëllin Mikael sipër.Në qendër të dritares së trëndafilave është një qen me një pishtar në gojë, simboli i dominikanëve. Pjesa e brendshme,me tre nefa,altarë anësorë dhe një kupolë hemisferike me arkë,u modernizua në vitin 1774; midis veprave të ruajtura brenda është ''Kryqëzimi me Shën Dominikun'',krijuar nga Pietrafesa në vitin 1653. * Kisha e Santa Lucias dhe Agata alla Fontana u përfundua në vitin 1797,kur kisha dhe manastiri benediktin,të cilët deri atëherë ishin vendosur në manastirin e Santa Lucia alla Civita nei Sassi,u transferuan atje.E vendosur së bashku me manastirin ngjitur benediktin pranë Shatërvanit Ferdinandia në sheshin qendror Vittorio Veneto, ajo përbëhet nga një nef i vetëm. [[Skeda:Matera_-_Convento_di_Sant'Agostino.JPG|parapamje|Kisha Shën Agostinos]] * Manastiri i Shën Agostinos,një monument kombëtar italian,i vendosur në Sas Barisano dhe i ndërtuar në vitin 1593,së bashku me kishën me të njëjtin emër,në kriptën e lashtë shkëmbore të San Giulianos që daton që nga shekulli i 12-të. * Shenjtërorja e Madonna di Picciano,e vendosur në majë të kodrës me të njëjtin emër në {{Val|15}} nga qyteti, është një destinacion pelegrinazhi.Legjenda thotë se Madonna u shfaq në degët e një lisi disa barinjve të Abrucos që po kalonin nëpër ato zona për transportin e bagëtive.Një komunitet manastiror benediktin u vendos atje duke filluar nga shekulli i 13-të, dhe në shekujt pasues,Picciano i përkiste fillimisht [[Templarët|Templarëve]] dhe më pas [[Kalorësit Hospitaler|Kalorësve të Maltës]],të cilët zgjeruan kishën dhe dhomat ngjitur me të.Brenda kishës,mbi altarin e lartë, ka një imazh të Madonnës,që daton në shekullin e 15-të, dhe në faltoren pas altarit,statuja e Madonnës mbahet në procesion.Sot,shenjtërorja dhe manastiri kujdesen nga murgjit [[Benediktinët|benediktinë]] olivetanë . * Shenjtërorja e Madonna della Palomba,e vendosur në pllajën Murgia me pamje nga Gravina di Matera, ndodhet pranë një shpelle ku nderohej një afresk me një imazh bizantin të Virgjëreshës dhe Fëmijës.Një vend i ri adhurimi u ndërtua duke filluar nga viti 1580. Fasada përmban një dritare trëndafilash dhe një çati kambanore,ndërsa pjesa e brendshme me një nef ruan afreskun e lashtë që daton rreth shekullit të 13-të. [[Skeda:Matera_-_San_Nicola_dei_Greci_-_2.jpg|parapamje|Kisha shkëmbore San Nicola Greci]] * Kishat e gdhendura në shkëmb:në qytet dhe përgjatë përrenjve të Parkut Murgia Materana,ka afërsisht 150 kisha të vogla të gdhendura në shkëmb.Ndër kishat më të rëndësishme të gdhendura në shkëmb në Sassi janë ''Santa Lucia alle Malve'',një kompleks i gdhendur në shkëmb që dikur strehonte një komunitet manastiror; ''Convicinio di Sant'Antonio'',një kompleks i përbërë nga katër kripta të gdhendura në shkëmb; ''Santa Maria di Idris'' në majë të shkëmbit me të njëjtin emër;''Santa Barbara,'' e pasur me afreske;''Madonna delle Virtù,'' e cila, së bashku me kishën e ''San Nicola dei Greci'' sipër saj, sot pret ekspozita të rëndësishme skulpturash;dhe ''San Pietro Barisano,''me fasadën e saj prej guri dhe kullën e kambanës dhe brendësinë pothuajse tërësisht të gdhendura në shkëmb.Jashtë perimetrit urban ndodhen, ndër të tjera,''Kripta e Mëkatit Origjinal'',e restauruar së fundmi,një shembull i [[Piktura Longobarde|pikturës lombarde]] me një cikël të jashtëzakonshëm piktorial afreskesh që mbulojnë muret e majtë dhe të pasme për të cilat përkufizohet si ''Kapela Sistine e artit shkëmbor'',dhe kisha e ''Santa Maria della Valle'',e quajtur zakonisht ''La Vaglia'',kisha më e madhe shkëmbore në qytet,me një fasadë me tulla dhe ambiente të brendshme nëntokësore. === Arkitekturat civile === [[Skeda:Matera_palazzo_dell'Annunziata.JPG|parapamje|Pallati i Shpalljës]] [[Skeda:Matera,_palazzo_del_sedile.jpg|parapamje|Pallati i Selisë]] * Palazzo Lanfranchi,monument i shekullit të 17-të i ndërtuar nga Frati Francesco da Copertino me urdhër të Peshkopit Vincenzo Lanfranchi midis viteve 1668 dhe 1672,fillimisht strehonte seminarin dioqezan.Ai strehon Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës dhe zyrat e Mbikëqyrjes për Trashëgiminë Artistike dhe Historike të Bazilikatës. * Palazzo dell'Annunziata,një pallat i shekullit të 18-të i vendosur në Piazza Vittorio Veneto,fillimisht strehoi manastirin dominikan,më pas u bë gjykatë në vitin 1865 dhe më vonë shkollë e mesme.Sot,ndërtesa me pamje nga sheshi qendror i Materës është shtëpia e Bibliotekës së Medias dhe Bibliotekës Provinciale Tommaso Stigliani,si dhe e Kinemasë Bashkiake Gerardo Guerrieri . * Palazzo del Sedile,i vendosur në qendër të Piazza Sedile, u ndërtua në vitin 1540 dhe u rinovua në vitin 1759.Ai strehon seksionin e parë të Konservatorit të Muzikës Egidio Romualdo Duni dhe Auditorin Gervasio. Fasada përmban dy kulla kambanore dhe është e zbukuruar me gjashtë statuja.Gjithashtu me pamje nga i njëjti shesh është Pallati i Guvernatorit i shekullit të 17-të, selia e parë e Audiencës Mbretërore të Bazilikatës. Bodrumi i tij u përdor si burgu i qytetit. * Palazzo Bernardini me pamje nga Sasso Caveoso. * Palazzo Gattini,i vendosur në Piazza Duomo. * Palazzo Porcari,shtëpia e familjes fisnike Matera me origjinë romake,e vendosur në Piazzetta Sant'Eligio në Via del Corso,pak metra nga Kisha e San Francesco D'Assisi * Palazzo Malvinni-Malvezzi,i vendosur në Piazza Duomo,i përkiste familjes së [[Duka|Dukëve]] të Santa Candida. Brenda,në katin kryesor,ka 14 piktura dhe orendi të punuara me mjeshtëri në stilin e Luigjit XVI. * Palazzo Bronzini,që daton që nga shekulli i 18-të, ndodhet në qoshe midis Piazza del Sedile dhe Via Duomo. * Palazzo Ridola,në Via Duomo. * Palazzo di Castro Vetere,pallati i lashtë,pavarësisht ndryshimeve të ndryshme të pronësisë që kanë ndodhur gjatë viteve,ende ruan të gjithë strukturën e tij të lashtë të rrugicës së kambanores ku ndodhet së bashku me kishën e vjetër të San Nicola in Castiglione.Është e rëndësishme të theksohet stema pranë shkallëve,që ndoshta i përket familjes Palmieri që mbajti peshkopatën e Materës nga viti 1483 deri në vitin 1530. * Palazzo Venusio,një pallat fisnik në Matera,i ndërtuar në S.Potito në shekullin e 16-të. * Hipogjea e Piazza Vittorio Veneto,e vendosur poshtë sheshit kryesor të qytetit dhe e nxjerrë në dritë disa vite më parë,përmban,përveç dhomave të shumta nëntokësore,një cisternë të lashtë,të njohur si Palombaro Lungo,dhe një kullë që ishte pjesë e mureve që dikur duhet të kenë qenë ngjitur me Kështjellën Tramontano. * Shatërvani i Ferdinandit,i restauruar nga Mbreti Ferdinand II i Burbonëve në vitin 1832,fillimisht ndodhej në rrëzë të kodrës së kështjellës dhe mblidhte ujë nga ajo kodër.Pas Luftës së Dytë Botërore,funksioni i tij si furnizim me ujë u shua dhe u zhvendos në kopshtet komunale.Në prill të vitit 2009,pas punimeve restauruese,u rikthye në vendndodhjen e tij origjinale në Piazza Vittorio Veneto. * Vila Longo,rezidenca e shekullit të 19-të e familjes fisnike Matera me origjinë të lashtë napolitane. === Arkitekturat ushtarake === [[Skeda:Castello_Tramontano_2_Matera.jpg|parapamje|Kështjella Tramontano]] * Kështjella Tramontano,në stilin aragonez,me një fortesë qendrore dhe dy kulla anësore të rrumbullakëta, mbeti e papërfunduar për shkak të vrasjes së Kontit Giovan Carlo Tramontano nga popullsia në vitin 1514. * Torre Metellana,e vendosur në Sasso Barisano,pjesë e mureve të qytetit që mbrojnë "Civitën". === Vendet arkeologjike === * Një zonë arkeologjike është ajo që ndodhet në kodrën Timmari,ku janë zbuluar objekte të shumta nga periudhat [[Parahistoria|prehistorike]] dhe puliane që datojnë që nga shekulli i 4-të para Krishtit,shumë prej të cilave mbahen në muzeun arkeologjik "Domenico Ridola". * Fshati neolitik i Trasanos;vendi ka nxjerrë në dritë mbetjet e vendbanimeve të vazhdueshme njerëzore që nga neoliti i hershëm deri në [[Koha e Bronzit|epokën e bronzit]] dhe është objekt studimesh veçanërisht në lidhje me sistemin e tij mbrojtës të mureve,ndër më të vjetrit e gjetur në [[Evropa|Evropë]]. * Disa mbetje të fshatrave të rrënjosura neolitike dhe nekropoleve të Epokës së Bronzit janë të pranishme në të gjithë zonën e Murgia Materanës. * Zona e Jesces në kufirin verilindor të territorit të Materës me atë që dikur ishte Blera dhe me nën-Lupatia përshkohet për disa kilometra nga [[Via Appia|Rruga e lashtë Apiane]],nga e cila dihet vetëm rruga. === Zonat natyrore === [[Skeda:Basilicata_Matera5_tango7174.jpg|parapamje|Në buzë të Parkut Murgia Materana]] [[Skeda:Matera_-_Ponte_Tibetano_-_01.jpg|parapamje|Ura tibetiane e Gravinës]] * Parku Murgia Materana,një park rajonal i themeluar në vitin 1990, përfshin territorin e Gravina di Matera,kishat shkëmbore të shpërndara përgjatë shpateve të përrenjve dhe pllajën Murgia Materana.Shtëpitë e shumta fshatare janë të rëndësishme,shumë prej të cilave janë të fortifikuara.Simboli i parkut është [[Skifteri kthetraverdhë|sokoli i vogël]], një zog i vogël grabitqar i pranishëm në zonën e Matera-s me ekzemplarë të shumtë.Një shteg lidh dy anët e Gravina di Matera,nga Sassi në pllajën Murgia Timone, zemra e parkut;shtegu arrin në fund të përroit dhe e kalon atë me një urë tibetiane. * Rezerva Rajonale e San Giulianos,një zonë e mbrojtur e krijuar në vitin 2000,përfshin Liqenin San Giuliano, një rezervuar artificial i krijuar nga diga e lumit Bradano, dhe lumi shtrihet në rrjedhën e sipërme dhe të poshtme. Prania e jetës së [[Shpendi|shpendëve]] është veçanërisht e rëndësishme. * Colle di Timmari,një mushkëri e gjelbër e vendosur afërsisht {{Val|15}} nga qyteti,ka pamje nga Lugina e Bradanos dhe Liqeni San Giuliano.Një zonë e këndshme banimi dhe në majë të kodrës ndodhet Shenjtërorja e vogël e San Salvatores,që daton që nga viti 1310,dhe një vend i rëndësishëm arkeologjik. === Parqet urbane === * Parku i Kalasë-Rruga e Kalasë * Parku Gjon Pali II-Via Lucana këndi i Via Gramsci * Vila e Bashkimit të Italisë-Via XX Settembre këndi i Via Tommaso Stigliani * Parku Qendror Macamarda-Rruga Saragat * Parku Giovanni Falcone-Via IV Nëntor * Parku Pyjor Serra Venerdì-distrikti Serra Venerdì * Parku i Katër Ungjilltarëve-zona PAIP * Parku i distriktit Lanera === Feja === Matera ka qenë peshkopatë që nga shekulli i 10-të.Për vite me radhë nën ndikimin bizantin,ajo u ngrit në kryepeshkopatë në vitin 1203 kur u bashkua me një bulë papnore me kryepeshkopatën e Acerencës.Kryepeshkopata ka 52 famulli në 13 komuna.Qyteti është vizituar nga tre papë me kalimin e kohës:[[Urbani II|Papa Urban II]],Shën [[Gjon Pali II]],i cili në vitin 1991 e përcaktoi atë si ''qytetin e Vizitës'' dhe të Magnificat,dhe në shtator 2022 nga [[Françesku|Papa Françesku]].Një nga kryepeshkopët e saj metropolitane u bë Papë; [[Urbani VI|Urban VI]].Papa Urban VI,në bazë të kremtimit në nder të Virgjëreshës së Bekuar.della Bruna, e festuar në Matera për njëfarë kohe, vendosi festën e Vizitës për 2 korrik,e cila festohet edhe sot jo vetëm në Matera,por edhe në [[Siena]] dhe Enna në atë datë, edhe pse festa zyrtare është zhvendosur në 31 maj.Mbrojtësit e qytetit janë Madonna della Bruna dhe Shën Eustace,për të cilët legjenda thotë se gjatë një rrethimi të qytetit nga saracenët rreth vitit 1000,ai e shpëtoi Materën nga pushtimi duke bërë që qindra kalorës të udhëhequr nga vetë Shenjti t'i shfaqeshin armikut dhe duke i detyruar ata të iknin.Më 21 nëntor 1954,u shpall ''Civitas Mariae'' me rezolutë bashkiake. Në fshatin e Materës,midis atyre të ndryshme,dy shenjtërore janë ende aktive:Shenjtërorja e Santa Maria di Picciano dhe Shenjtërorja e Santa Maria della Palomba . Historiani G.Gattini rrëfen një gravurë që zbukuronte fasadën gotike të kishës së Shën Françeskut të Asizit në Matera, para rinovimit të saj të vonë barok,gjë që tregonte se ishte porositur nga vetë Shenjti.Ai rrëfen se Shën Françesku mbërriti në qytet gjatë udhëtimit të tij drejt lindjes,u ndalua në Matera, ku kërkoi një vend jashtë mureve të qytetit për të ndërtuar kishën e tij.Atij iu mohua leja për një vend tjetër, të cilën shenjti e refuzoi.Duke mbërritur në një fshat aty pranë, ai kreu një mrekulli që shkaktoi një trazirë të tillë saqë bindi klerin e Materës të ngrinte kishën që qëndron ende sot në vendin që ai kërkoi. Ungjillorët janë gjithashtu të pranishëm në Matera me kisha të ndryshme,si [[Komuniteti Pfingst|Pentekostale]] ashtu edhe [[Baptizmi|Baptiste]] dhe një dëshmi që ka vazhduar për më shumë se një shekull. Pakicat e tjera fetare përbëhen kryesisht nga [[Kisha Ortodokse Lindore|të krishterë ortodoksë]] dhe [[Myslimanët|myslimanë]]. == Kultura == Matera,me vendet e saj të interesit,traditat e saj popullore dhe ngjarjet e ndryshme që zhvillohen gjatë gjithë vitit,ka një ofertë kulturore mjaft të gjerë dhe të larmishme.Qyteti gjithashtu i përket Shoqatës së Qyteteve të Artit dhe Kulturës dhe ishte qyteti i parë në botë që u njoh si një peizazh kulturor. === Kryeqyteti Evropian i Kulturës 2019 === Një kandidate në vitin 2008,Matera u shpall më 17 tetor 2014 Kryeqyteti Evropian i Kulturës për vitin 2019,së bashku me qytetin bullgar të Plovdivit.Është qyteti i katërt italian dhe i pari në [[Italia e Jugut|Italinë Jugore]] që merr këtë njohje,e marrë pasi u përfshi në një listë të shkurtër që përfshinte kandidaturat e pesë qyteteve të tjera italiane:[[Kaljari]],Leçe,[[Peruxhia]], Ravenna dhe [[Siena]].Vendimi iu komunikua nga Steve Green, president i jurisë ndërkombëtare të përzgjedhjes së përbërë nga 13 anëtarë,Ministrit të Trashëgimisë Kulturore dhe Aktiviteteve dhe Turizmit Dario Franceschini;slogani i zgjedhur nga Matera për kandidaturën e saj ishte"E Ardhmja e Hapur". === Muzetë === * Muzeu Kombëtar Arkeologjik Domenico Ridola: përmban materiale kryesisht nga zona e Materës dhe është me interes për studimin e parahistorisë në Italinë jugore dhe për të kuptuar kulturat dhe popullatat indigjene që ranë në kontakt me kolonitë greke në bregdetin Jon.Ai paraqet seksionin prehistorik, seksionin më tipik të muzeut,të ndjekur nga dhomat në Luginën Bradano,Luginën Basento,Materën dhe rrethinat e saj,dhe së fundmi Dhoma Ridola,e cila përmban dokumente që dokumentojnë punën e Domenico Ridola,një mjek dhe arkeolog nga Matera dhe themelues i muzeut. [[Skeda:Matera_BW_2016-10-15_11-08-39.jpg|parapamje|Palazzo Lanfranchi, shtëpia e Muzeut Kombëtar të Artit Mesjetar dhe Modern të Bazilikatës]] === Media === Në fund të viteve 1970,u themelua stacioni radioteleviziv TRM,i cili me kalimin e viteve ka organizuar ngjarje të ndryshme shoqërore që e kanë rigjallëruar qytetin.Midis viteve 1980 dhe 1990,u themelua edhe [[Tele Basilicata Matera]],shkurt TBM,i cili më vonë u zhvendos në qytetin e [[Tarenti|Tarantos]] . Sa i përket transmetimeve radiofonike,[[Radio Radiosa]] është e pranishme në Matera dhe transmeton në qytet në frekuencën 98.500.MHz dhe e cila,përveç transmetimit të muzikës,është e interesuar për lajmet lokale dhe kombëtare. === Kinema === [[Skeda:Pasolini_-_foto_di_Domenico_Notarangelo.jpg|parapamje|Enrique Irazoqui dhe [[Pier Paolo Pasolini]] në Matera,sheshxhirimin e ''filmit "Ungjilli sipas Mateut'' "(1964).]] Për shkak të peizazhit të saj sugjestionues,Matera shpesh zgjidhet si mjedis për prodhimet kinematografike dhe televizive.Filmi i parë i xhiruar në Matera ishte ''Nel mezzogiorno qualcosa è cambiare'' nga Carlo Lizzani,një dokumentar mbi çështjen e jugut,i ndjekur nga filma të tillë si ''La lupa'' nga Alberto Lattuada (1953),''Gli annigi'' (2'')demonio'' nga Brunello Rondi (1963) dhe ''L'albero di Guernica'' nga Fernando Arrabal (1975). Me kalimin e kohës,Matera u bë kryesisht e njohur si vendi i xhirimit të filmave biblikë, për shkak të ngjashmërisë së saj me [[Jeruzalemi|Jerusalemin]] e lashtë, duke përfshirë ''"Ungjilli Sipas Mateut'' "(1964) të [[Pier Paolo Pasolini]] -t,''"Pasioni i Krishtit"'' (2004) të [[Mel Gibson]] -it,"''Maria"''(2005) e Abel Ferrara -s," ''Nativity'' "(2006) e Catherine Hardwicke dhe "''Maria Magdalena"''(2018) e Garth Davis . === Teatër === Teatri Duni ndodhet në Matera.Në komunë veprojnë disa kompani teatrore dhe shkolla teatrore,ndër më të rëndësishmet është shoqata ''Teatro dei Sassi.'' == Ekonomia == === Bujqësia dhe produktet tipike === Matera ka qenë gjithmonë një qendër bujqësore dhe është e famshme për kultivimin e drithërave,veçanërisht grurit të fortë dhe prodhimin e makaronave,bukës,vajit dhe verës.Qyteti është pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Bukës,një dëshmi e traditës së lashtë të bërjes së bukës, një nga ushqimet kryesore të zonës së Materës, dhe që nga viti 2012 është gjithashtu pjesë e Shoqatës Kombëtare të Qyteteve të Naftës . [[Skeda:Pane_di_Matera_(cropped).jpg|parapamje|Bukë Matera]] === Industria === Në dekadat e fundit,sektorit primar tradicional i është bashkuar edhe një sektor industrial,i cili e ka parë Materën, së bashku me qytetet puliane të Altamurës dhe Santeramos në Colle,të formojnë një qendër industriale brenda së cilës janë zhvilluar si industria hekurudhore me Ferrosud ashtu edhe e ashtuquajtura ''qendër e mobiljeve të dhomës së ndenjes.''Ky përkufizim është për shkak të rritjes së fortë industriale që ndodhi gjatë viteve 1980 dhe 1990,e cila lejoi zhvillimin e shumë kompanive që prodhonin mobilje të dhomës së ndenjes, kryesisht divane.Ndër kompanitë më të famshme në sektor janë Natuzzi,Nicoletti dhe Calia.Trendi pozitiv i prodhimit në fund të viteve 1990 është ngadalësuar ndjeshëm me rritjen e tregjeve aziatike,të cilat tani janë konkurrentë të mëdhenj dhe vende ku sipërmarrësit e mobiljeve të dhomës së ndenjes në Matera po zhvendosin operacionet e tyre përmes zhvendosjes.Rënia e ekonomisë së Materës u intensifikua me mbylljen e përhershme të fabrikës së makaronave Barilla në vitin 2006.Ky proces u përshpejtua kryesisht nga mungesa e autostradave dhe mungesa e një hekurudhe shtetërore,duke penguar kështu aktivitetet e prodhimit dhe shpërndarjes jo vetëm të Barillas, por edhe të bizneseve të tjera të vogla dhe të mesme në zonën e Materës dhe zonat përreth. === Turizmi === [[Skeda:Matera_-_Piazza_Vittorio_Veneto.JPG|parapamje|Sheshi Vittorio Veneto]] Sektori i turizmit po përjeton një zhvillim të fortë, falë atraksioneve dhe veçorive të shumta të qytetit, përfshirjes së Sassi-t të Materës në listën e Vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe nominimit si Kryeqyteti Evropian i Kulturës në vitin 2019.Prandaj,në vitet e fundit ka pasur një rritje të dukshme të pranisë së turistëve italianë dhe të huaj. == Infrastruktura dhe transporti == === Rrugët === Qyteti i Materës përshkohet nga autostrada SS99 që e lidh atë me Altamurën,dhe që ju lejon të arrini në Bari, nëpërmjet lidhjes me SS96.Bashkia përshkohet nga autostrada SS7,e cila vjen nga SS407 Basentana dhe nga Miglionico në anën jugore,ajo shërben për rreth {{Val|6}} nga rruga unazore me gjashtë dalje për në qytet dhe vazhdon në lindje drejt Laterzës - [[Tarenti|Tarantos]] . === Hekurudhat === Bashkia preket nga hekurudha Bari-Matera-Montalbano Jonico,e menaxhuar nga Ferrovie Appulo Lucane, një linjë hekurudhore me trase të ngushtë,pjesa jugore e së cilës midis Stacionit Qendror të Materës dhe Montalbanos është nxjerrë nga përdorimi që nga viti 1972;pjesa midis Barit dhe Stacionit Jugor të Materës ka mbetur në funksion. === Lëvizshmëria urbane === Lëvizshmëria urbane garantohet nga shërbimet e autobusëve të ofruara nga kompania Miccolis,me 15 linja urbane,2 linja rrethore,2 linja speciale dhe disa linja shkollore.Ekziston gjithashtu një shërbim aktiv hekurudhor urban i menaxhuar nga FAL,me trena që udhëtojnë përgjatë boshtit veri-jug midis stacioneve Venusio dhe Matera Sud për afërsisht dhjetë kilometra me 5 ndalesa urbane. == Sporti == === Futbolli === FC Matera,klubi i parë i qytetit i themeluar fillimisht në vitin 1933 dhe i rithemeluar disa herë gjatë historisë së tij,nuk u regjistrua për sezonin 2025-2026 në kampionatin e futbollit Serie D.Në maj 2026, Invicta Matera, e regjistruar në kampionatin Lucanian Excellence,e ndryshoi emrin e saj në Matera 1933,duke marrë koncesionin e logove historike, duke u bërë kështu trashëgimtare e traditës së futbollit të qytetit. Në fushën e femrave,Matera Women Città dei Sassi luan në Serinë C. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Qytete në Itali]] io9mac58m0vn05epywg9esg1niaxsnh 0 401516 2986479 2026-06-01T20:41:10Z Loresa Imeri 188432 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150502078|Ignazio Silone]]" 2986479 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | alma_mater = }} {{Për përmirësim|sezione "Giudizi" da trasferire su Wikiquote|biografie|gennaio 2026}}{{Infobox officeholder | alma_mater = }} {{Blockquote|Sono un socialista senza partito e un cristiano senza Chiesa|Ignazio Silone<ref>Margherita Pieracci Harwell, Un cristiano senza chiesa, Edizioni Studium, Roma, 1991</ref>}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Ahimè! son tornato a Pescina, ho rivisto con le lagrime agli occhi le macerie; sono ripassato tra le misere capanne, coperte alcune da pochi cenci come i primi giorni, dove vive con un'indistinzione orribile di sesso, età e condizione la gente povera. Ho rivisto anche la nostra casa dove vidi, con gli occhi esausti di piangere, estrarre la nostra madre, cerea, disfatta. Ora il suo cadavere è seppellito eppure anche là mi pare uscisse una voce. Forse l'ombra di nostra madre ora abita quelle macerie inconscia della nostra sorte pare che ci chiami a stringerci nel suo seno. Ho rivisto il luogo dove tu fortunatamente fosti scavato. Ho rivisto tutto…<ref>{{Cita web|url=https://silone.it/ii-terremoto-a-pescina/|titolo=Il terremoto a Pescina|sito=Centro Studi Ignazio Silone|data=13 gennaio 1915|accesso=15 luglio 2025|urlarchivio=https://web.archive.org/web/20250618184101/https://silone.it/ii-terremoto-a-pescina/|dataarchivio=18 giugno 2025|urlmorto=no}}</ref>}}Ignazio Silone, pseudonimi i Secondino Tranquilli (Pescina, 1 Maj 1900 – Gjenevë, 22 Gusht 1978), ishte një shkrimtar, gazetar, politikan, eseist dhe dramaturg italian. I listuar ndër intelektualët italianë më të njohur dhe më të lexuar në Evropë dhe në botë, romani i tij më i famshëm, Fontamara, emblematik për denoncimin e kushteve të varfërisë, padrejtësisë dhe shtypjes sociale të klasave të ulëta, është përkthyer në gjuhë të panumërta; midis viteve 1946 dhe 1963 ai mori dhjetë nominime për Çmimin Nobel për Letërsi[1]. Për shumë vite [[Kundërfashizmi|një mërgim antifashist]] jashtë vendit,ai mori pjesë aktive në faza të ndryshme të jetës [[Politika|politike]] italiane,duke gjallëruar jetën kulturore të vendit në periudhën e pasluftës: midis themeluesve të Partisë Komuniste Italiane,ai u përjashtua më vonë për mospajtimin e tij me vijën [[Stalinizmi|staliniste]];më pas ai u zhvendos drejt pozicioneve të ngjashme me [[Demokracia socialiste|socializmin demokratik]].Prishja me Partinë Komuniste Italiane,në vitet pas Luftës së Dytë Botërore,bëri që ai të kundërshtohej shpesh nga [[Kritika letrare|kritikët]] italianë dhe të rehabilitohej vetëm vonë,ndërsa jashtë vendit ai gjithmonë vlerësohej veçanërisht. == Biografia == === Fëmijëria në Marsikë === [[File:Pescina_terremoto.jpg|parapamje|Pamje e Pescinës pas tërmetit të vitit 1915]] [[Skeda:Casa_museo_Ignazio_Silone.jpg|parapamje|Vendlindja u shndërrua në muze]] Bir i Paolos, një fermer i vogël dhe ish-emigrant në [[Brazili|Brazil]], dhe Marianna Delli Quadri,një endëse,Ignazio e kaloi fëmijërinë e tij në qytetin e tij të lindjes,Pescina,në rajonin e Marsicës (ka shumë të ngjarë që mbiemri i fituar ''Silone'' të ketë rrënjët në lashtësinë e popullit Marsi,duke pasur parasysh kujtimin e figurave të lashta si Quinto Poppedio Silone,një udhëheqës marsian). Pas vdekjes së babait të tij ([[1911]]), i pari i tij,Domenico,mori përsipër detyrën e zëvendësimit të tij në punën në fusha, ndërsa nëna e tij punonte si endëse dhe Sekondino i vogël filloi studimet e shkollës së mesme në seminarin dioqezan lokal.Ai shpejt i ndërpreu studimet për shkak të kushteve të vështira të familjes. Më 13 janar [[1915|1915,]]Marsica u shkatërrua nga tërmeti i Avezzano-s,i cili shkaktoi mbi 3 milionë vdekje vetëm në qytetin e lindjes së shkrimtarit.500 viktima;nëna dhe shumë të afërm të tjerë vdesin nën rrënoja;Secondino arrin të shpëtojë veten me vëllanë e tij Romolo,më të voglin e familjes.Drama personale e Silones,ende pa mbushur pesëmbëdhjetë vjeç,do ta shënojë atë për gjithë jetën dhe do të shkëlqejë edhe në prodhimin e tij letrar,siç kujton Richard WB Lewis:«Kujtimi i tërmetit shpërthen nga faqet e tij me të njëjtin kuptim që përvoja e shpëtimit nga ekzekutimi në minutën e fundit kishte për Dostojevskin». Ja çfarë i shkroi ai vëllait të tij, disa muaj pas tërmetit, pas kthimit nga Seminari i [[Kieti|Chieti-t]] (ku po studionte) në qytetin e tij të shkatërruar: === Takimi me Don Orionen === Në ditët dramatike pas tërmetit,dy vëllezërit Tranquilli iu besuan kujdesit të gjyshes së tyre nga nëna,Vincenza. Ajo arriti të siguronte ndihmë nga Regina Elena Patronato për vëllain e madh dhe transferimin e tij të mëvonshëm në një shkollë me konvikt romak pranë varrezave të Veranos .Silone iku menjëherë pas kësaj dhe u përjashtua për këtë arsye. [[Skeda:Cara_Don_Orione.jpg|majtas|parapamje|Don Orione]] Një prift që kishte bërë shumë për të ndihmuar viktimat e tërmetit,i dha azil Silones dhe mikut të tij Mauro Amiconi,duke i dërguar dy të rinjtë në një shkollë me konvikt në [[Sanremo]] . Emri i priftit ishte Don Luigi Orione, dhe që nga ai moment ai gjithmonë i shikonte me mirësi dy vëllezërit. Kështu,Silone do të kujtojë më vonë takimin me atë që ai e përcaktoi si "një prift i çuditshëm": [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] pmfdftml2xnmlnjy0k8835of9thew5r 2986628 2986479 2026-06-01T23:26:16Z Leutrim.P 113691 2986628 wikitext text/x-wiki Ignazio Silone, pseudonimi i Secondino Tranquilli (Pescina, 1 Maj 1900 – Gjenevë, 22 Gusht 1978), ishte një shkrimtar, gazetar, politikan, eseist dhe dramaturg italian. I listuar ndër intelektualët italianë më të njohur dhe më të lexuar në Evropë dhe në botë, romani i tij më i famshëm, Fontamara, emblematik për denoncimin e kushteve të varfërisë, padrejtësisë dhe shtypjes sociale të klasave të ulëta, është përkthyer në gjuhë të panumërta; midis viteve 1946 dhe 1963 ai mori dhjetë nominime për Çmimin Nobel për Letërsi[1]. Për shumë vite [[Kundërfashizmi|një mërgim antifashist]] jashtë vendit,ai mori pjesë aktive në faza të ndryshme të jetës [[Politika|politike]] italiane,duke gjallëruar jetën kulturore të vendit në periudhën e pasluftës: midis themeluesve të Partisë Komuniste Italiane,ai u përjashtua më vonë për mospajtimin e tij me vijën [[Stalinizmi|staliniste]];më pas ai u zhvendos drejt pozicioneve të ngjashme me [[Demokracia socialiste|socializmin demokratik]].Prishja me Partinë Komuniste Italiane,në vitet pas Luftës së Dytë Botërore,bëri që ai të kundërshtohej shpesh nga [[Kritika letrare|kritikët]] italianë dhe të rehabilitohej vetëm vonë,ndërsa jashtë vendit ai gjithmonë vlerësohej veçanërisht. == Biografia == === Fëmijëria në Marsikë === [[File:Pescina_terremoto.jpg|parapamje|Pamje e Pescinës pas tërmetit të vitit 1915]] [[Skeda:Casa_museo_Ignazio_Silone.jpg|parapamje|Vendlindja u shndërrua në muze]] Bir i Paolos, një fermer i vogël dhe ish-emigrant në [[Brazili|Brazil]], dhe Marianna Delli Quadri,një endëse,Ignazio e kaloi fëmijërinë e tij në qytetin e tij të lindjes,Pescina,në rajonin e Marsicës (ka shumë të ngjarë që mbiemri i fituar ''Silone'' të ketë rrënjët në lashtësinë e popullit Marsi,duke pasur parasysh kujtimin e figurave të lashta si Quinto Poppedio Silone,një udhëheqës marsian). Pas vdekjes së babait të tij ([[1911]]), i pari i tij,Domenico,mori përsipër detyrën e zëvendësimit të tij në punën në fusha, ndërsa nëna e tij punonte si endëse dhe Sekondino i vogël filloi studimet e shkollës së mesme në seminarin dioqezan lokal.Ai shpejt i ndërpreu studimet për shkak të kushteve të vështira të familjes. Më 13 janar [[1915|1915,]]Marsica u shkatërrua nga tërmeti i Avezzano-s,i cili shkaktoi mbi 3 milionë vdekje vetëm në qytetin e lindjes së shkrimtarit.500 viktima;nëna dhe shumë të afërm të tjerë vdesin nën rrënoja;Secondino arrin të shpëtojë veten me vëllanë e tij Romolo,më të voglin e familjes.Drama personale e Silones,ende pa mbushur pesëmbëdhjetë vjeç,do ta shënojë atë për gjithë jetën dhe do të shkëlqejë edhe në prodhimin e tij letrar,siç kujton Richard WB Lewis:«Kujtimi i tërmetit shpërthen nga faqet e tij me të njëjtin kuptim që përvoja e shpëtimit nga ekzekutimi në minutën e fundit kishte për Dostojevskin». Ja çfarë i shkroi ai vëllait të tij, disa muaj pas tërmetit, pas kthimit nga Seminari i [[Kieti|Chieti-t]] (ku po studionte) në qytetin e tij të shkatërruar: === Takimi me Don Orionen === Në ditët dramatike pas tërmetit,dy vëllezërit Tranquilli iu besuan kujdesit të gjyshes së tyre nga nëna,Vincenza. Ajo arriti të siguronte ndihmë nga Regina Elena Patronato për vëllain e madh dhe transferimin e tij të mëvonshëm në një shkollë me konvikt romak pranë varrezave të Veranos .Silone iku menjëherë pas kësaj dhe u përjashtua për këtë arsye. [[Skeda:Cara_Don_Orione.jpg|majtas|parapamje|Don Orione]] Një prift që kishte bërë shumë për të ndihmuar viktimat e tërmetit,i dha azil Silones dhe mikut të tij Mauro Amiconi,duke i dërguar dy të rinjtë në një shkollë me konvikt në [[Sanremo]] . Emri i priftit ishte Don Luigi Orione, dhe që nga ai moment ai gjithmonë i shikonte me mirësi dy vëllezërit. Kështu,Silone do të kujtojë më vonë takimin me atë që ai e përcaktoi si "një prift i çuditshëm": [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 4cbmi52ff25hn7qj7cede2ha4m0d3v4 2986635 2986628 2026-06-01T23:48:25Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Përdoruesi;Loresa Imeri,Loresa Sejdiu\Ignazio Silone]] te [[Ignazio Silone]] pa lënë një ridrejtim: Sipas kërkesës 2986628 wikitext text/x-wiki Ignazio Silone, pseudonimi i Secondino Tranquilli (Pescina, 1 Maj 1900 – Gjenevë, 22 Gusht 1978), ishte një shkrimtar, gazetar, politikan, eseist dhe dramaturg italian. I listuar ndër intelektualët italianë më të njohur dhe më të lexuar në Evropë dhe në botë, romani i tij më i famshëm, Fontamara, emblematik për denoncimin e kushteve të varfërisë, padrejtësisë dhe shtypjes sociale të klasave të ulëta, është përkthyer në gjuhë të panumërta; midis viteve 1946 dhe 1963 ai mori dhjetë nominime për Çmimin Nobel për Letërsi[1]. Për shumë vite [[Kundërfashizmi|një mërgim antifashist]] jashtë vendit,ai mori pjesë aktive në faza të ndryshme të jetës [[Politika|politike]] italiane,duke gjallëruar jetën kulturore të vendit në periudhën e pasluftës: midis themeluesve të Partisë Komuniste Italiane,ai u përjashtua më vonë për mospajtimin e tij me vijën [[Stalinizmi|staliniste]];më pas ai u zhvendos drejt pozicioneve të ngjashme me [[Demokracia socialiste|socializmin demokratik]].Prishja me Partinë Komuniste Italiane,në vitet pas Luftës së Dytë Botërore,bëri që ai të kundërshtohej shpesh nga [[Kritika letrare|kritikët]] italianë dhe të rehabilitohej vetëm vonë,ndërsa jashtë vendit ai gjithmonë vlerësohej veçanërisht. == Biografia == === Fëmijëria në Marsikë === [[File:Pescina_terremoto.jpg|parapamje|Pamje e Pescinës pas tërmetit të vitit 1915]] [[Skeda:Casa_museo_Ignazio_Silone.jpg|parapamje|Vendlindja u shndërrua në muze]] Bir i Paolos, një fermer i vogël dhe ish-emigrant në [[Brazili|Brazil]], dhe Marianna Delli Quadri,një endëse,Ignazio e kaloi fëmijërinë e tij në qytetin e tij të lindjes,Pescina,në rajonin e Marsicës (ka shumë të ngjarë që mbiemri i fituar ''Silone'' të ketë rrënjët në lashtësinë e popullit Marsi,duke pasur parasysh kujtimin e figurave të lashta si Quinto Poppedio Silone,një udhëheqës marsian). Pas vdekjes së babait të tij ([[1911]]), i pari i tij,Domenico,mori përsipër detyrën e zëvendësimit të tij në punën në fusha, ndërsa nëna e tij punonte si endëse dhe Sekondino i vogël filloi studimet e shkollës së mesme në seminarin dioqezan lokal.Ai shpejt i ndërpreu studimet për shkak të kushteve të vështira të familjes. Më 13 janar [[1915|1915,]]Marsica u shkatërrua nga tërmeti i Avezzano-s,i cili shkaktoi mbi 3 milionë vdekje vetëm në qytetin e lindjes së shkrimtarit.500 viktima;nëna dhe shumë të afërm të tjerë vdesin nën rrënoja;Secondino arrin të shpëtojë veten me vëllanë e tij Romolo,më të voglin e familjes.Drama personale e Silones,ende pa mbushur pesëmbëdhjetë vjeç,do ta shënojë atë për gjithë jetën dhe do të shkëlqejë edhe në prodhimin e tij letrar,siç kujton Richard WB Lewis:«Kujtimi i tërmetit shpërthen nga faqet e tij me të njëjtin kuptim që përvoja e shpëtimit nga ekzekutimi në minutën e fundit kishte për Dostojevskin». Ja çfarë i shkroi ai vëllait të tij, disa muaj pas tërmetit, pas kthimit nga Seminari i [[Kieti|Chieti-t]] (ku po studionte) në qytetin e tij të shkatërruar: === Takimi me Don Orionen === Në ditët dramatike pas tërmetit,dy vëllezërit Tranquilli iu besuan kujdesit të gjyshes së tyre nga nëna,Vincenza. Ajo arriti të siguronte ndihmë nga Regina Elena Patronato për vëllain e madh dhe transferimin e tij të mëvonshëm në një shkollë me konvikt romak pranë varrezave të Veranos .Silone iku menjëherë pas kësaj dhe u përjashtua për këtë arsye. [[Skeda:Cara_Don_Orione.jpg|majtas|parapamje|Don Orione]] Një prift që kishte bërë shumë për të ndihmuar viktimat e tërmetit,i dha azil Silones dhe mikut të tij Mauro Amiconi,duke i dërguar dy të rinjtë në një shkollë me konvikt në [[Sanremo]] . Emri i priftit ishte Don Luigi Orione, dhe që nga ai moment ai gjithmonë i shikonte me mirësi dy vëllezërit. Kështu,Silone do të kujtojë më vonë takimin me atë që ai e përcaktoi si "një prift i çuditshëm": [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 4cbmi52ff25hn7qj7cede2ha4m0d3v4 0 401517 2986493 2026-06-01T21:35:53Z Edukatori 112234 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:en:Special:Redirect/revision/1348464830|Sociology of education]]" 2986493 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Wikimedia+Education_Conference_2019_02.jpg|alt=Moments from Wikimedia+Education Conference 2019|parapamje|350x350px|Momente nga Konferenca e Wikimedia+Education 2019]] '''Sociologjia e arsimit''' është studimi se si [[Institucioni|institucionet]] publike dhe përvojat individuale ndikojnë [[Arsimi|në arsim]] dhe rezultatet e tij. Ajo merret kryesisht me sistemet e shkollimit publik të shoqërive moderne industriale, duke përfshirë zgjerimin e arsimit [[Arsimi terciar|të lartë]], [[Arsimi i mëtutjeshëm|të mëtejshëm]], [[Arsimi i të rriturve|të të rriturve]] dhe [[Arsimi i vazhdueshëm|të vazhdueshëm]] . Arsimi shihet si një përpjekje njerëzore thelbësisht [[Optimizmi|optimiste]] e karakterizuar nga [[Shpresa|aspiratat]] për [[Përparimi|progres]] dhe përmirësim. Shumë veta e kuptojnë atë si një mjet për të kapërcyer pengesat, për të arritur [[Barazia shoqërore|barazi]] më të madhe dhe për të fituar pasuri dhe [[Statusi shoqëror|status shoqëror]] . Arsimi perceptohet si një vend ku fëmijët mund të zhvillohen sipas nevojave dhe potencialit të tyre unik. <ref name="schofield" /> Jo vetëm fëmijët mund të zhvillohen, por edhe të rinjtë dhe të rriturit. Ndërveprimi shoqëror midis njerëzve përmes arsimit mund të çojë gjithmonë në zhvillim, pavarësisht moshës së tyre. Ai perceptohet gjithashtu si një nga mjetet më të mira për të arritur barazi më të madhe shoqërore. <ref name="Sargent" /> Shumë do të thoshin se qëllimi i arsimit duhet të jetë zhvillimi i çdo individi në potencialin e tij të plotë dhe t'u japë atyre një shans për të arritur aq sa lejojnë në jetë aftësitë e tyre natyrore ( [[Meritokracia|meritokraci]] ). Pak do të argumentonin se çdo sistem arsimor e arrin këtë qëllim në mënyrë të përsosur. Disa mbajnë një qëndrim veçanërisht kritik, duke argumentuar se sistemi arsimor është projektuar me qëllimin për të shkaktuar riprodhimin shoqëror të pabarazisë. [[Sociologjia]] sistematike e [[Arsimi|arsimit]] filloi me punën e [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] (1858–1917) mbi edukimin moral si bazë për solidaritet organik, dhe me studimet e [[Max Weber]] (1864–1920) mbi [[Gjuha mandarin|letrarët kinezë]] si një instrument të kontrollit politik. Megjithatë, pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], tema mori interes të ripërtërirë në të gjithë botën: nga funksionalizmi teknologjik në SHBA, reforma egalitare e mundësive në Evropë dhe teoria e kapitalit njerëzor në ekonomi. Të gjitha këto nënkuptonin se, me [[Industrializimi|industrializimin]], nevoja për një forcë punëtore të aftë teknologjikisht minon dallimet [[Klasa shoqërore|klasore]] dhe sistemet e tjera aspirative të stratifikimit, dhe se arsimi promovon lëvizshmërinë sociale . Megjithatë, hulumtimet statistikore dhe në terren në shumë shoqëri treguan një lidhje të vazhdueshme midis klasës shoqërore të një individi dhe arritjeve, dhe sugjeruan se arsimi mund të arrinte vetëm lëvizshmëri të kufizuar shoqërore. Studimet sociologjike treguan se si modelet e shkollimit reflektuan, në vend që të sfidonin, stratifikimin klasor dhe diskriminimin racor dhe seksual. <ref name="Dictionary" /> Pas rënies së përgjithshme të funksionalizmit nga fundi i viteve 1960 e tutje, ideja e arsimit si një e mirë e pakufizuar u sfidua edhe më thellësisht. Neomarksistët argumentuan se arsimi shkollor thjesht prodhonte një forcë punëtore të bindur, thelbësore për marrëdhëniet klasore të kapitalizmit të vonë . == Themelet == == Perspektiva teorike == Sociologjia e arsimit përmban një numër teorish. Disa nga teoritë kryesore paraqiten më poshtë. === Aritmetika politike === Tradita e Aritmetikës Politike brenda sociologjisë së arsimit filloi me Hogben (1938) dhe tregon një traditë të kërkimit sasior politikisht kritik që merret me pabarazitë sociale, veçanërisht ato të gjeneruara nga stratifikimi social (Heath 2000). Punime të rëndësishme në këtë traditë kanë qenë (Glass 1954), (Floud, et al. 1956) dhe (Halsey, et al. 1980). Të gjitha këto punime merreshin me mënyrën se si strukturat shkollore ishin të përfshira në pabarazitë e klasave shoqërore në Britani. Punimet më të fundit në këtë traditë e kanë zgjeruar fokusin e saj për të përfshirë gjininë, dallimet etnike dhe dallimet ndërkombëtare. Ndërsa studiuesit në këtë traditë janë angazhuar me teori sociologjike si Teoria e Zgjedhjes Racionale dhe Teoria e Riprodhimit Kulturor, tradita e aritmetikës politike ka tendencë të mbetet mjaft skeptike ndaj 'teorisë së madhe' dhe shumë e shqetësuar me provat empirike dhe politikën sociale. Tradita e aritmetikës politike u sulmua nga 'Sociologjia e Re e Arsimit' e viteve 1970 e cila hodhi poshtë metodat sasiore të kërkimit. Kjo paralajmëroi një periudhë ndarjeje metodologjike brenda sociologjisë së arsimit. Megjithatë, tradita e aritmetikës politike, ndërsa e rrënjosur në metodat sasiore, është angazhuar gjithnjë e më shumë me qasje të metodave të përziera. === Funksionalizmi strukturor === Funksionalistët strukturorë besojnë se shoqëria anon drejt ekuilibrit shoqëror dhe rendit shoqëror. Ata e shohin shoqërinë si një trup njerëzor, në të cilin institucione të tilla si arsimi janë si organe të rëndësishme që e mbajnë shoqërinë/trupin të shëndetshëm dhe mirë. Realiteti shoqëror është i strukturuar dhe i diferencuar dhe i ofron shkencës shoqërore lëndën e saj. Kjo shpjegon pse individët veprojnë si bartës të roleve dhe kryejnë detyra specifike në mënyrë të rregullt, siç manifestohen në nivelin e ngjarjes së vëzhgueshme. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit qëndron në zemër të konceptit realist të strukturës shoqërore. Marrëdhënia e brendshme midis roleve, e dallueshme nga individët që i plotësojnë ato dhe të cilët ata ndikojnë rastësisht. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit është ngushtësisht e brendshme sepse secili nuk mund të ekzistonte pa njëri-tjetrin. Funksionalistët e shohin arsimin si një nga institucionet më të rëndësishme shoqërore në shoqëri. Ata theksojnë se arsimi kontribuon në dy lloje funksionesh: funksione të dukshme, të cilat janë funksionet e synuara dhe të dukshme të arsimit; dhe funksione latente, të cilat janë funksione të fshehura dhe të paqëllimshme. '''Funksionet e Manifestit''' Ekzistojnë disa funksione kryesore të dukshme që lidhen me arsimin. E para është socializimi. Sociologu francez, Émile Durkheim, themeloi disiplinën akademike të sociologjisë, duke i karakterizuar shkollat si "agjenci socializimi që u mësojnë fëmijëve se si të shkojnë mirë me të tjerët dhe i përgatisin ata për role ekonomike si të rritur" (Durkheim 1898). Socializimi përfshin të mësuarit e rregullave dhe normave të shoqërisë në tërësi. Një nga rolet e shkollave është t'u mësojë studentëve konformitetin me ligjin dhe respektin për autoritetin. Arsimi është gjithashtu një mjet i rëndësishëm i përdorur nga studentët drejt lëvizshmërisë lart. Institucionet e arsimit të lartë shihen si mjete për t'i afruar studentët më shumë me karrierën e tyre që do t'i ndihmojë ata të bëhen të suksesshëm. '''Funksionet latente''' Arsimi përmbush edhe funksione latente. Në shkollë ndodhin shumë gjëra që kanë pak të bëjnë me arsimin formal. Mjedisi arsimor i prezanton nxënësit me rrjete sociale që mund të zgjasin me vite dhe mund t'i ndihmojnë njerëzit të gjejnë punë pasi të kenë përfunduar shkollimin. Një funksion tjetër latent është aftësia për të punuar me të tjerët në grupe të vogla, një aftësi që mund të transferohet në një vend pune që mund të mos mësohet në një mjedis shkollimi në shtëpi. ==== Socializimi ==== Shëndeti shoqëror do të thotë e njëjta gjë si rendi shoqëror dhe garantohet kur pothuajse të gjithë pranojnë [[Vlera (etikë)|vlerat]] e përgjithshme morale të shoqërisë së tyre. Prandaj, funksionalistët strukturorë besojnë se qëllimi i institucioneve kryesore, siç është arsimi, është të socializojnë fëmijët dhe adoleshentët. [[Shoqërizimi|Socializimi]] është procesi me të cilin brezi i ri mëson njohuritë, qëndrimet dhe vlerat që do t'u nevojiten si [[Shtetësia|qytetarë]] produktivë. Roli kryesor i arsimit është t'u përcjellë njohuritë dhe aftësitë bazë brezave të ardhshëm. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}</ref> Edhe pse ky qëllim është deklaruar në kurrikulën formale, ai arrihet kryesisht përmes [[Kurrikula e fshehur|kurrikulës së fshehur]], një [[Indoktrinimi|indoktrinim]] më delikat, por megjithatë i fuqishëm, i normave dhe vlerave të shoqërisë së gjerë. Nxënësit i mësojnë këto vlera sepse sjellja e tyre në shkollë është e rregulluar ( [[Emil Dyrkhemi|Durkheim]] ) derisa gradualisht t'i përvetësojnë dhe t'i pranojnë ato. Për më tepër, arsimi është një mjet i rëndësishëm në transmetimin e vlerave thelbësore. Vlerat thelbësore në arsim pasqyrojnë sistemet ekonomike dhe politike që fillimisht nxitën arsimin. Një nga vlerat thelbësore më të rëndësishme që transmetohet përmes sistemit arsimor është individualizmi, parimi i të qenit i pavarur dhe i vetëmbështetur. Që në moshë shumë të vogël, fëmijët mësojnë se shoqëria kërkon dhe vlerëson individët më të mirë. I lidhur me individualizmin, vetëvlerësimi zhvillohet edhe përmes kurrikulës arsimore. Vetëvlerësimi është aftësia për të pasur besim në vendimet e veta, prandaj, të kesh individualizëm lejon një rritje të vetëvlerësimit që nuk mund të krijohet pa të. Krahasuar me studentët japonezë për shembull, kurrikula në Japoni përqendrohet në vlerësimin shoqëror (duke u përqendruar në sjelljen e nderit në një grup) dhe jo në vetëvlerësim. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> ==== Plotësimi i roleve në shoqëri ==== Arsimi duhet të kryejë edhe një funksion tjetër: Ndërsa vende të ndryshme pune lirohen, ato duhet të plotësohen me njerëzit e duhur. Prandaj, qëllimi tjetër i arsimit është të ndajë dhe renditë individët për punësim në tregun e punës [Munro, 1997]. Ata me arritje të larta do të trajnohen për punët më të rëndësishme dhe, si shpërblim, do të marrin të ardhurat më të larta. Ata që arrijnë më pak, do të marrin punët më pak të kërkuara (të paktën intelektualisht, nëse jo fizikisht), dhe për rrjedhojë edhe të ardhurat më të pakta. Megjithatë, sipas Sennet dhe Cobb, "të besosh se vetëm aftësia vendos se kush shpërblehet do të thotë të mashtrohesh". Meighan pajtohet, duke deklaruar se një numër i madh studentësh të aftë nga prejardhje të klasës punëtore nuk arrijnë standarde të kënaqshme në shkollë dhe për këtë arsye nuk arrijnë të marrin statusin që meritojnë. Jacob beson se kjo ndodh sepse përvojat kulturore të klasës së mesme që ofrohen në shkollë mund të jenë në kundërshtim me përvojat që fëmijët e klasës punëtore marrin në shtëpi. Me fjalë të tjera, fëmijët [[Klasa punëtore|e klasës punëtore]] nuk janë të përgatitur në mënyrë të mjaftueshme për t'u përballur në shkollë. Prandaj, ata "qetësohen" nga shkolla me kualifikimet më të pakta, prandaj ata marrin punët më pak të dëshirueshme dhe kështu mbeten klasë punëtore. Sargent e konfirmon këtë cikël, duke argumentuar se shkollimi mbështet vazhdimësinë, e cila nga ana tjetër mbështet rendin shoqëror . <ref name="Sargent" /> Talcott Parsons besonte se ky proces, me anë të të cilit disa studentë identifikoheshin dhe etiketoheshin si dështime arsimore, "ishte një aktivitet i nevojshëm të cilin një pjesë e sistemit shoqëror, arsimi, e kryente për të gjithë". <ref name="meighan 1997" /> Megjithatë, perspektiva funksionaliste strukturore pohon se ky rend shoqëror, kjo vazhdimësi, është ajo që dëshirojnë shumica e njerëzve. kjo është një nga gjërat më kritike në sociologji === Arsimi dhe riprodhimi shoqëror === Perspektiva e teorisë së konfliktit, në kundërshtim me perspektivën funksionaliste strukturore, beson se shoqëria është plot me grupe shoqërore konkurruese me aspirata të ndryshme, qasje të ndryshme në shanse jetësore dhe fitimin e shpërblimeve të ndryshme shoqërore. Teoria e konfliktit e sheh qëllimin e arsimit si një mënyrë për të ruajtur pabarazinë sociale dhe një mënyrë për të ruajtur pushtetin e atyre që dominojnë shoqërinë. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Marrëdhëniet në shoqëri, sipas këtij këndvështrimi, bazohen kryesisht në [[Shfrytëzimi i punës|shfrytëzim]], [[Shtypja|shtypje]], dominim dhe nënshtrim . Shumë mësues supozojnë se nxënësit do të kenë përvoja të veçanta të klasës së mesme në shtëpi, dhe për disa fëmijë ky supozim nuk është domosdoshmërisht i vërtetë. Disa fëmijë pritet të ndihmojnë prindërit e tyre pas shkollës dhe të mbajnë përgjegjësi të konsiderueshme shtëpiake në shtëpinë e tyre shpesh me një prind të vetëm. Kërkesat e kësaj pune shtëpiake shpesh e bëjnë të vështirë për ta që të gjejnë kohë për të bërë të gjitha detyrat e shtëpisë dhe kështu ndikojnë në performancën e tyre akademike. Aty ku mësuesit e kanë zbutur formalitetin e studimit të rregullt dhe kanë integruar metodat e preferuara të punës së nxënësve në kurrikulë, ata vunë re se nxënës të veçantë shfaqën pika të forta për të cilat nuk kishin qenë të vetëdijshëm më parë. Megjithatë, pak mësues devijojnë nga [[kurrikula]] tradicionale, dhe kurrikula përcjell atë që përbën njohuri siç përcaktohet nga [[shteti]] - dhe ata në pushtet [Young në ]. Kjo njohuri nuk është shumë domethënëse për shumë nxënës, të cilët e shohin atë si të pakuptimtë. Wilson & Wyn pohojnë se nxënësit e kuptojnë se ka pak ose aspak lidhje të drejtpërdrejtë midis lëndëve që po ndjekin dhe të ardhmes së tyre të perceptuar në tregun e punës. <ref name="Wilson" /> Vlerat anti-shkollore të shfaqura nga këta fëmijë shpesh rrjedhin nga vetëdija e tyre për interesat e tyre të vërteta. Sargent beson se nxënësit e klasës punëtore, që përpiqen të kenë sukses dhe përthithin vlerat e klasës së mesme të shkollës, po pranojnë pozicionin e tyre inferior shoqëror aq sa të ishin të vendosur të dështonin. <ref name="Sargent" /> Fitzgerald pohon se "pavarësisht nga aftësia e tyre akademike ose dëshira për të mësuar, nxënësit nga familjet e varfra kanë relativisht pak shanse për të siguruar sukses". Nga ana tjetër, për fëmijët e klasës së mesme dhe veçanërisht të klasës së lartë, ruajtja e pozicionit të tyre superior në shoqëri kërkon pak përpjekje. Qeveria federale subvencionon shkollat private 'të pavarura' duke u mundësuar të pasurve të marrin 'arsim të mirë' duke paguar për të. <ref name="Sargent" /> Me këtë 'arsim të mirë', fëmijët e pasur performojnë më mirë, arrijnë rezultate më të larta dhe marrin shpërblime më të mëdha. Në këtë mënyrë, vazhdimësia e privilegjit dhe pasurisë për [[Elita|elitën]] bëhet e mundur ''në vazhdimësi'' . Teoricienët e konfliktit besojnë se ky riprodhim shoqëror vazhdon të ndodhë sepse i gjithë sistemi arsimor është i mbuluar me [[Ideologjia|ideologjinë]] e ofruar nga grupi dominues. Në fakt, ata përjetësojnë [[Miti|mitin]] se arsimi është i disponueshëm për të gjithë për të siguruar një mjet për të arritur pasuri dhe status. Kushdo që nuk arrin ta arrijë këtë qëllim, sipas mitit, ka vetëm veten për të fajësuar. Wright pajtohet, duke deklaruar se "efekti i mitit është t'i ndalojë ata të shohin se problemet e tyre personale janë pjesë e çështjeve të mëdha shoqërore". <ref name="Sargent" /> Dyfishimi është aq i suksesshëm sa shumë prindër durojnë punë të tmerrshme për shumë vite, duke besuar se kjo sakrificë do t'u mundësojë fëmijëve të tyre të kenë mundësi në jetë që nuk i kishin vetë. Teoricienët e konfliktit besojnë se sistemi arsimor po e ruan status quo-në duke i shurdhër klasat e ulëta duke i bërë punëtorë të bindur. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Këta njerëz që janë të varfër dhe të disavantazhuar janë viktima të një [[Truku i besimit|mashtrimi të besimit]] shoqëror. Ata janë inkurajuar të besojnë se një qëllim kryesor i shkollimit është forcimi i barazisë, ndërsa në realitet, shkollat pasqyrojnë qëllimin e shoqërisë për të ruajtur shpërndarjen e mëparshme të pabarabartë të statusit dhe pushtetit [Fitzgerald, cituar në <ref name="Sargent" /> ]. Teoricienët e konfliktit theksojnë disa faktorë kyç për të mbrojtur qëndrimin e tyre. Së pari, teoricienët e konfliktit shqyrtojnë taksën e pronës. Në mënyrë tipike, zonat e distrikteve të pasura kanë më shumë para, kështu që ato mund të përballojnë t'u paguajnë mësuesve paga më të larta, të blejnë teknologji të re dhe të tërheqin mësues më të mirë. Studentët në këto distrikte janë zakonisht të bardhë, që do të thotë se shumica e studentëve të pakicave në Shtetet e Bashkuara nuk marrin asnjë nga këto avantazhe dhe kanë më pak gjasa të shkojnë në kolegj. Kjo lidhet me pikëpamjen e teoricienëve të konfliktit se sistemi arsimor është thjesht një vazhdues i status quo-së. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Për më tepër, teoricienët e konfliktit, përfshirë Bowles dhe Gintis, argumentuan se shkollat riprodhojnë drejtpërdrejt pabarazitë sociale dhe ekonomike të ngulitura në ekonominë kapitaliste, ndërkohë që e bëjnë atë të duket si një meritokraci. <ref>{{Cite web |title=Sage Journals: Discover world-class research |url=https://journals.sagepub.com/action/cookieAbsent |access-date=2026-04-12 |website=Sage Journals |language=en |doi=10.1177/089692057500500401}}</ref> Ata besonin se ky konflikt zhvillohej në klasa ku nxënësit shënoheshin nga një strukturë ekonomike më e gjerë dhe shumë e stratifikuar. Pavarësisht nëse udhëheqësit aktualë në sociologji ishin dakord apo jo me Bowles dhe Gintis, të gjithë ata padyshim filluan të vepronin në fusha të udhëhequra nga këto ide. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}</ref> Kjo perspektivë është kritikuar si [[Përcaktueshmëria|deterministe]] dhe pesimiste, ndërkohë që ka disa prova për lëvizshmëri sociale midis studentëve në disavantazh. <ref>{{Cite journal |last=Kislev |first=E. |date=2016-05-01 |title=The effect of education policies on higher-education attainment of immigrants in Western Europe: A cross-classified multilevel analysis |journal=Journal of European Social Policy |volume=26 |issue=2 |pages=183–199 |doi=10.1177/0958928716637142 |issn=0958-9287}}</ref> Megjithatë, duhet pranuar se është një model, një aspekt i realitetit që është një pjesë e rëndësishme e pamjes. === Struktura dhe agjencia === ==== Bourdieu dhe kapitali kulturor ==== Kjo teori e riprodhimit shoqëror është teorizuar në mënyrë të konsiderueshme nga [[Pierre Bourdieu|Pierre Bourdieu,]] i cili synonte analizimin e pabarazive të klasave shoqërore në arsim. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Megjithatë, Bourdieu, si teoricien shoqëror, është shqetësuar gjithmonë me dikotominë midis objektives dhe subjektives, ose, për ta thënë ndryshe, midis strukturës dhe agjencisë . Prandaj, Bourdieu e ka ndërtuar kornizën e tij teorike rreth koncepteve të rëndësishme të habitusit, fushës dhe [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] . Këto koncepte bazohen në idenë se strukturat objektive përcaktojnë shanset e individëve, përmes mekanizmit të habitusit, ku individët i përvetësojnë këto struktura. Megjithatë, habitusi formohet gjithashtu, për shembull, nga pozicioni i një individi në fusha të ndryshme, familja e tij dhe përvojat e tij të përditshme. Prandaj, pozicioni i klasës së dikujt nuk përcakton shanset e jetës së dikujt, megjithëse luan një rol të rëndësishëm, së bashku me faktorë të tjerë. Bourdieu përdori idenë e [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] për të eksploruar ndryshimet në rezultatet e nxënësve nga klasa të ndryshme në [[Arsimi në Francë|sistemin arsimor francez]] . Ai eksploroi tensionin midis riprodhimit konservator dhe prodhimit inovativ të njohurive dhe përvojës. Ai zbuloi se ky tension intensifikohet nga konsideratat se cila e kaluar dhe e tashmja kulturore e veçantë duhet të ruhet dhe riprodhohet në shkolla. Bourdieu argumenton se është kultura e grupeve dominuese, dhe për këtë arsye kapitali i tyre kulturor, që mishërohet në shkolla, dhe se kjo çon në riprodhim shoqëror. <ref name="harker" /> James Coleman u përqendrua gjithashtu shumë në temat e riprodhimit shoqëror dhe pabarazisë. Coleman frymëzoi shumë nga udhëheqësit aktualë të sociologjisë së arsimit, por puna e tij çoi gjithashtu në një fokus më të madh në empirizëm. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Kapitali kulturor i grupit dominues, në formën e praktikave dhe lidhjes me kulturën, supozohet nga shkolla si lloji natyror dhe i vetëm i duhur i kapitalit kulturor dhe për këtë arsye legjitimohet. Ajo kërkon "në mënyrë uniforme nga të gjithë nxënësit e saj që ata të kenë atë që ajo nuk ua jep" [Bourdieu ]. Ky kapital kulturor legjitim u lejon nxënësve që e zotërojnë atë të fitojnë kapital arsimor në formën e kualifikimeve. Prandaj, nxënësit e klasave të ulëta janë në disavantazh. Për të fituar kualifikime, ata duhet të fitojnë kapital kulturor legjitim, duke shkëmbyer kapitalin e tyre kulturor (zakonisht të klasës punëtore). Ky shkëmbim nuk është i drejtpërdrejtë, për shkak të etosit klasor të nxënësve të klasave të ulëta. Etosi klasor përshkruhet si prirjet e veçanta ndaj shkollës dhe kulturës dhe pritjet subjektive ndaj saj. Ai përcaktohet pjesërisht nga shanset objektive të asaj klase. Kjo do të thotë që fëmijët jo vetëm që e kanë më të vështirë të arrijnë sukses në shkollë për shkak të faktit se duhet të mësojnë një mënyrë të re të 'qenies', ose të lidhjes me botën, dhe veçanërisht, një mënyrë të re të lidhjes dhe përdorimit të gjuhës, por ata duhet të veprojnë edhe kundër instinkteve dhe pritjeve të tyre. Pritjet subjektive të ndikuara nga strukturat objektive që gjenden në shkollë, përjetësojnë riprodhimin shoqëror duke inkurajuar nxënësit më pak të privilegjuar të eliminojnë veten nga sistemi, në mënyrë që gjithnjë e më pak të gjenden ndërsa dikush udhëton nëpër nivelet e sistemit. Procesi i riprodhimit shoqëror nuk është as i përsosur dhe as i plotë, por prapëseprapë, vetëm një numër i vogël nxënësish më pak të privilegjuar arrijnë sukses. Për shumicën e këtyre nxënësve që kanë sukses në shkollë, ata kanë pasur nevojë të përvetësojnë vlerat e klasave dominuese dhe t'i përdorin ato si të tyret, në dëm të habitusit dhe vlerave të tyre origjinale kulturore. '''Identiteti''' == Sociologë të shquar të arsimit == Duke u mbështetur në idetë e Bourdieu-së, Fuller (2009 <ref>{{Cite book |last=Fuller |first=Carol |url=https://books.google.com/books?id=wZuvAwAAQBAJ |title=Sociology, Gender and Educational Aspirations: Girls and Their Ambitions |date=2009-02-10 |publisher=A&C Black |isbn=9781441172822 |language=en}}</ref> ) i shton kuptimit teorik të strukturës dhe agjencisë duke marrë në konsideratë se si të rinjtë e formojnë identitetin e tyre arsimor dhe se si ky identitet është shpesh rezultat i mesazheve që reflektohen tek ata, për shembull, përmes notave, mjedisit dhe pritjeve gjinore. Vendndodhja sociale konsiderohet e rëndësishme, por roli i saj është kompleks. Puna e saj mori në konsideratë rëndësinë e të kuptuarit të mënyrave se si individët identifikohen brenda një diskursi akademik, një diskurs që zakonisht i pozicionon të rinjtë në mënyrë dikotomike; si ata që do të arrijnë dhe ata që nuk do të arrijnë. Të kuptuarit e rëndësisë së fushave të tilla si vetëefikasiteti, besimi dhe rezistenca në formësimin e identitetit arsimor në nivelin e agjentit dhe më pas, arritjeve arsimore dhe aspiratave, ka qenë qendrore në punën e saj më të fundit. * [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] * Randall Collins * Jim Coleman * John W. Meyer * Raymond Boudon * [[Pierre Bourdieu]] * Basil Bernstein * Stephen Ball * Beki Françesku * Tony Sewell * Claire Maxwell == Shih edhe == * [[Sociologjia pedagogjike]] * [[Teknologjia arsimore|Teknologji arsimore]] [[Kategoria:Hulumtim arsimor]] [[Kategoria:Sociologjia e arsimit]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 5ekrvjmk7cefdcwbfj4ik8exwth1k4f 2986494 2986493 2026-06-01T21:36:44Z Edukatori 112234 2986494 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Wikimedia+Education_Conference_2019_02.jpg|alt=Moments from Wikimedia+Education Conference 2019|parapamje|350x350px|Momente nga Konferenca e Wikimedia+Education 2019]] '''Sociologjia e arsimit''' është studimi se si [[Institucioni|institucionet]] publike dhe përvojat individuale ndikojnë [[Arsimi|në arsim]] dhe rezultatet e tij. Ajo merret kryesisht me sistemet e shkollimit publik të shoqërive moderne industriale, duke përfshirë zgjerimin e arsimit [[Arsimi terciar|të lartë]], [[Arsimi i mëtutjeshëm|të mëtejshëm]], [[Arsimi i të rriturve|të të rriturve]] dhe [[Arsimi i vazhdueshëm|të vazhdueshëm]] . Arsimi shihet si një përpjekje njerëzore thelbësisht [[Optimizmi|optimiste]] e karakterizuar nga [[Shpresa|aspiratat]] për [[Përparimi|progres]] dhe përmirësim. Shumë veta e kuptojnë atë si një mjet për të kapërcyer pengesat, për të arritur [[Barazia shoqërore|barazi]] më të madhe dhe për të fituar pasuri dhe [[Statusi shoqëror|status shoqëror]] . Arsimi perceptohet si një vend ku fëmijët mund të zhvillohen sipas nevojave dhe potencialit të tyre unik. <ref name="schofield" /> Jo vetëm fëmijët mund të zhvillohen, por edhe të rinjtë dhe të rriturit. Ndërveprimi shoqëror midis njerëzve përmes arsimit mund të çojë gjithmonë në zhvillim, pavarësisht moshës së tyre. Ai perceptohet gjithashtu si një nga mjetet më të mira për të arritur barazi më të madhe shoqërore. <ref name="Sargent" /> Shumë do të thoshin se qëllimi i arsimit duhet të jetë zhvillimi i çdo individi në potencialin e tij të plotë dhe t'u japë atyre një shans për të arritur aq sa lejojnë në jetë aftësitë e tyre natyrore ( [[Meritokracia|meritokraci]] ). Pak do të argumentonin se çdo sistem arsimor e arrin këtë qëllim në mënyrë të përsosur. Disa mbajnë një qëndrim veçanërisht kritik, duke argumentuar se sistemi arsimor është projektuar me qëllimin për të shkaktuar riprodhimin shoqëror të pabarazisë. == Themelet == [[Sociologjia]] sistematike e [[Arsimi|arsimit]] filloi me punën e [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] (1858–1917) mbi edukimin moral si bazë për solidaritet organik, dhe me studimet e [[Max Weber]] (1864–1920) mbi [[Gjuha mandarin|letrarët kinezë]] si një instrument të kontrollit politik. Megjithatë, pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], tema mori interes të ripërtërirë në të gjithë botën: nga funksionalizmi teknologjik në SHBA, reforma egalitare e mundësive në Evropë dhe teoria e kapitalit njerëzor në ekonomi. Të gjitha këto nënkuptonin se, me [[Industrializimi|industrializimin]], nevoja për një forcë punëtore të aftë teknologjikisht minon dallimet [[Klasa shoqërore|klasore]] dhe sistemet e tjera aspirative të stratifikimit, dhe se arsimi promovon lëvizshmërinë sociale . Megjithatë, hulumtimet statistikore dhe në terren në shumë shoqëri treguan një lidhje të vazhdueshme midis klasës shoqërore të një individi dhe arritjeve, dhe sugjeruan se arsimi mund të arrinte vetëm lëvizshmëri të kufizuar shoqërore. Studimet sociologjike treguan se si modelet e shkollimit reflektuan, në vend që të sfidonin, stratifikimin klasor dhe diskriminimin racor dhe seksual. <ref name="Dictionary" /> Pas rënies së përgjithshme të funksionalizmit nga fundi i viteve 1960 e tutje, ideja e arsimit si një e mirë e pakufizuar u sfidua edhe më thellësisht. Neomarksistët argumentuan se arsimi shkollor thjesht prodhonte një forcë punëtore të bindur, thelbësore për marrëdhëniet klasore të kapitalizmit të vonë . == Themelet == == Perspektiva teorike == Sociologjia e arsimit përmban një numër teorish. Disa nga teoritë kryesore paraqiten më poshtë. === Aritmetika politike === Tradita e Aritmetikës Politike brenda sociologjisë së arsimit filloi me Hogben (1938) dhe tregon një traditë të kërkimit sasior politikisht kritik që merret me pabarazitë sociale, veçanërisht ato të gjeneruara nga stratifikimi social (Heath 2000). Punime të rëndësishme në këtë traditë kanë qenë (Glass 1954), (Floud, et al. 1956) dhe (Halsey, et al. 1980). Të gjitha këto punime merreshin me mënyrën se si strukturat shkollore ishin të përfshira në pabarazitë e klasave shoqërore në Britani. Punimet më të fundit në këtë traditë e kanë zgjeruar fokusin e saj për të përfshirë gjininë, dallimet etnike dhe dallimet ndërkombëtare. Ndërsa studiuesit në këtë traditë janë angazhuar me teori sociologjike si Teoria e Zgjedhjes Racionale dhe Teoria e Riprodhimit Kulturor, tradita e aritmetikës politike ka tendencë të mbetet mjaft skeptike ndaj 'teorisë së madhe' dhe shumë e shqetësuar me provat empirike dhe politikën sociale. Tradita e aritmetikës politike u sulmua nga 'Sociologjia e Re e Arsimit' e viteve 1970 e cila hodhi poshtë metodat sasiore të kërkimit. Kjo paralajmëroi një periudhë ndarjeje metodologjike brenda sociologjisë së arsimit. Megjithatë, tradita e aritmetikës politike, ndërsa e rrënjosur në metodat sasiore, është angazhuar gjithnjë e më shumë me qasje të metodave të përziera. === Funksionalizmi strukturor === Funksionalistët strukturorë besojnë se shoqëria anon drejt ekuilibrit shoqëror dhe rendit shoqëror. Ata e shohin shoqërinë si një trup njerëzor, në të cilin institucione të tilla si arsimi janë si organe të rëndësishme që e mbajnë shoqërinë/trupin të shëndetshëm dhe mirë. Realiteti shoqëror është i strukturuar dhe i diferencuar dhe i ofron shkencës shoqërore lëndën e saj. Kjo shpjegon pse individët veprojnë si bartës të roleve dhe kryejnë detyra specifike në mënyrë të rregullt, siç manifestohen në nivelin e ngjarjes së vëzhgueshme. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit qëndron në zemër të konceptit realist të strukturës shoqërore. Marrëdhënia e brendshme midis roleve, e dallueshme nga individët që i plotësojnë ato dhe të cilët ata ndikojnë rastësisht. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit është ngushtësisht e brendshme sepse secili nuk mund të ekzistonte pa njëri-tjetrin. Funksionalistët e shohin arsimin si një nga institucionet më të rëndësishme shoqërore në shoqëri. Ata theksojnë se arsimi kontribuon në dy lloje funksionesh: funksione të dukshme, të cilat janë funksionet e synuara dhe të dukshme të arsimit; dhe funksione latente, të cilat janë funksione të fshehura dhe të paqëllimshme. '''Funksionet e Manifestit''' Ekzistojnë disa funksione kryesore të dukshme që lidhen me arsimin. E para është socializimi. Sociologu francez, Émile Durkheim, themeloi disiplinën akademike të sociologjisë, duke i karakterizuar shkollat si "agjenci socializimi që u mësojnë fëmijëve se si të shkojnë mirë me të tjerët dhe i përgatisin ata për role ekonomike si të rritur" (Durkheim 1898). Socializimi përfshin të mësuarit e rregullave dhe normave të shoqërisë në tërësi. Një nga rolet e shkollave është t'u mësojë studentëve konformitetin me ligjin dhe respektin për autoritetin. Arsimi është gjithashtu një mjet i rëndësishëm i përdorur nga studentët drejt lëvizshmërisë lart. Institucionet e arsimit të lartë shihen si mjete për t'i afruar studentët më shumë me karrierën e tyre që do t'i ndihmojë ata të bëhen të suksesshëm. '''Funksionet latente''' Arsimi përmbush edhe funksione latente. Në shkollë ndodhin shumë gjëra që kanë pak të bëjnë me arsimin formal. Mjedisi arsimor i prezanton nxënësit me rrjete sociale që mund të zgjasin me vite dhe mund t'i ndihmojnë njerëzit të gjejnë punë pasi të kenë përfunduar shkollimin. Një funksion tjetër latent është aftësia për të punuar me të tjerët në grupe të vogla, një aftësi që mund të transferohet në një vend pune që mund të mos mësohet në një mjedis shkollimi në shtëpi. ==== Socializimi ==== Shëndeti shoqëror do të thotë e njëjta gjë si rendi shoqëror dhe garantohet kur pothuajse të gjithë pranojnë [[Vlera (etikë)|vlerat]] e përgjithshme morale të shoqërisë së tyre. Prandaj, funksionalistët strukturorë besojnë se qëllimi i institucioneve kryesore, siç është arsimi, është të socializojnë fëmijët dhe adoleshentët. [[Shoqërizimi|Socializimi]] është procesi me të cilin brezi i ri mëson njohuritë, qëndrimet dhe vlerat që do t'u nevojiten si [[Shtetësia|qytetarë]] produktivë. Roli kryesor i arsimit është t'u përcjellë njohuritë dhe aftësitë bazë brezave të ardhshëm. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}</ref> Edhe pse ky qëllim është deklaruar në kurrikulën formale, ai arrihet kryesisht përmes [[Kurrikula e fshehur|kurrikulës së fshehur]], një [[Indoktrinimi|indoktrinim]] më delikat, por megjithatë i fuqishëm, i normave dhe vlerave të shoqërisë së gjerë. Nxënësit i mësojnë këto vlera sepse sjellja e tyre në shkollë është e rregulluar ( [[Emil Dyrkhemi|Durkheim]] ) derisa gradualisht t'i përvetësojnë dhe t'i pranojnë ato. Për më tepër, arsimi është një mjet i rëndësishëm në transmetimin e vlerave thelbësore. Vlerat thelbësore në arsim pasqyrojnë sistemet ekonomike dhe politike që fillimisht nxitën arsimin. Një nga vlerat thelbësore më të rëndësishme që transmetohet përmes sistemit arsimor është individualizmi, parimi i të qenit i pavarur dhe i vetëmbështetur. Që në moshë shumë të vogël, fëmijët mësojnë se shoqëria kërkon dhe vlerëson individët më të mirë. I lidhur me individualizmin, vetëvlerësimi zhvillohet edhe përmes kurrikulës arsimore. Vetëvlerësimi është aftësia për të pasur besim në vendimet e veta, prandaj, të kesh individualizëm lejon një rritje të vetëvlerësimit që nuk mund të krijohet pa të. Krahasuar me studentët japonezë për shembull, kurrikula në Japoni përqendrohet në vlerësimin shoqëror (duke u përqendruar në sjelljen e nderit në një grup) dhe jo në vetëvlerësim. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> ==== Plotësimi i roleve në shoqëri ==== Arsimi duhet të kryejë edhe një funksion tjetër: Ndërsa vende të ndryshme pune lirohen, ato duhet të plotësohen me njerëzit e duhur. Prandaj, qëllimi tjetër i arsimit është të ndajë dhe renditë individët për punësim në tregun e punës [Munro, 1997]. Ata me arritje të larta do të trajnohen për punët më të rëndësishme dhe, si shpërblim, do të marrin të ardhurat më të larta. Ata që arrijnë më pak, do të marrin punët më pak të kërkuara (të paktën intelektualisht, nëse jo fizikisht), dhe për rrjedhojë edhe të ardhurat më të pakta. Megjithatë, sipas Sennet dhe Cobb, "të besosh se vetëm aftësia vendos se kush shpërblehet do të thotë të mashtrohesh". Meighan pajtohet, duke deklaruar se një numër i madh studentësh të aftë nga prejardhje të klasës punëtore nuk arrijnë standarde të kënaqshme në shkollë dhe për këtë arsye nuk arrijnë të marrin statusin që meritojnë. Jacob beson se kjo ndodh sepse përvojat kulturore të klasës së mesme që ofrohen në shkollë mund të jenë në kundërshtim me përvojat që fëmijët e klasës punëtore marrin në shtëpi. Me fjalë të tjera, fëmijët [[Klasa punëtore|e klasës punëtore]] nuk janë të përgatitur në mënyrë të mjaftueshme për t'u përballur në shkollë. Prandaj, ata "qetësohen" nga shkolla me kualifikimet më të pakta, prandaj ata marrin punët më pak të dëshirueshme dhe kështu mbeten klasë punëtore. Sargent e konfirmon këtë cikël, duke argumentuar se shkollimi mbështet vazhdimësinë, e cila nga ana tjetër mbështet rendin shoqëror . <ref name="Sargent" /> Talcott Parsons besonte se ky proces, me anë të të cilit disa studentë identifikoheshin dhe etiketoheshin si dështime arsimore, "ishte një aktivitet i nevojshëm të cilin një pjesë e sistemit shoqëror, arsimi, e kryente për të gjithë". <ref name="meighan 1997" /> Megjithatë, perspektiva funksionaliste strukturore pohon se ky rend shoqëror, kjo vazhdimësi, është ajo që dëshirojnë shumica e njerëzve. kjo është një nga gjërat më kritike në sociologji === Arsimi dhe riprodhimi shoqëror === Perspektiva e teorisë së konfliktit, në kundërshtim me perspektivën funksionaliste strukturore, beson se shoqëria është plot me grupe shoqërore konkurruese me aspirata të ndryshme, qasje të ndryshme në shanse jetësore dhe fitimin e shpërblimeve të ndryshme shoqërore. Teoria e konfliktit e sheh qëllimin e arsimit si një mënyrë për të ruajtur pabarazinë sociale dhe një mënyrë për të ruajtur pushtetin e atyre që dominojnë shoqërinë. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Marrëdhëniet në shoqëri, sipas këtij këndvështrimi, bazohen kryesisht në [[Shfrytëzimi i punës|shfrytëzim]], [[Shtypja|shtypje]], dominim dhe nënshtrim . Shumë mësues supozojnë se nxënësit do të kenë përvoja të veçanta të klasës së mesme në shtëpi, dhe për disa fëmijë ky supozim nuk është domosdoshmërisht i vërtetë. Disa fëmijë pritet të ndihmojnë prindërit e tyre pas shkollës dhe të mbajnë përgjegjësi të konsiderueshme shtëpiake në shtëpinë e tyre shpesh me një prind të vetëm. Kërkesat e kësaj pune shtëpiake shpesh e bëjnë të vështirë për ta që të gjejnë kohë për të bërë të gjitha detyrat e shtëpisë dhe kështu ndikojnë në performancën e tyre akademike. Aty ku mësuesit e kanë zbutur formalitetin e studimit të rregullt dhe kanë integruar metodat e preferuara të punës së nxënësve në kurrikulë, ata vunë re se nxënës të veçantë shfaqën pika të forta për të cilat nuk kishin qenë të vetëdijshëm më parë. Megjithatë, pak mësues devijojnë nga [[kurrikula]] tradicionale, dhe kurrikula përcjell atë që përbën njohuri siç përcaktohet nga [[shteti]] - dhe ata në pushtet [Young në ]. Kjo njohuri nuk është shumë domethënëse për shumë nxënës, të cilët e shohin atë si të pakuptimtë. Wilson & Wyn pohojnë se nxënësit e kuptojnë se ka pak ose aspak lidhje të drejtpërdrejtë midis lëndëve që po ndjekin dhe të ardhmes së tyre të perceptuar në tregun e punës. <ref name="Wilson" /> Vlerat anti-shkollore të shfaqura nga këta fëmijë shpesh rrjedhin nga vetëdija e tyre për interesat e tyre të vërteta. Sargent beson se nxënësit e klasës punëtore, që përpiqen të kenë sukses dhe përthithin vlerat e klasës së mesme të shkollës, po pranojnë pozicionin e tyre inferior shoqëror aq sa të ishin të vendosur të dështonin. <ref name="Sargent" /> Fitzgerald pohon se "pavarësisht nga aftësia e tyre akademike ose dëshira për të mësuar, nxënësit nga familjet e varfra kanë relativisht pak shanse për të siguruar sukses". Nga ana tjetër, për fëmijët e klasës së mesme dhe veçanërisht të klasës së lartë, ruajtja e pozicionit të tyre superior në shoqëri kërkon pak përpjekje. Qeveria federale subvencionon shkollat private 'të pavarura' duke u mundësuar të pasurve të marrin 'arsim të mirë' duke paguar për të. <ref name="Sargent" /> Me këtë 'arsim të mirë', fëmijët e pasur performojnë më mirë, arrijnë rezultate më të larta dhe marrin shpërblime më të mëdha. Në këtë mënyrë, vazhdimësia e privilegjit dhe pasurisë për [[Elita|elitën]] bëhet e mundur ''në vazhdimësi'' . Teoricienët e konfliktit besojnë se ky riprodhim shoqëror vazhdon të ndodhë sepse i gjithë sistemi arsimor është i mbuluar me [[Ideologjia|ideologjinë]] e ofruar nga grupi dominues. Në fakt, ata përjetësojnë [[Miti|mitin]] se arsimi është i disponueshëm për të gjithë për të siguruar një mjet për të arritur pasuri dhe status. Kushdo që nuk arrin ta arrijë këtë qëllim, sipas mitit, ka vetëm veten për të fajësuar. Wright pajtohet, duke deklaruar se "efekti i mitit është t'i ndalojë ata të shohin se problemet e tyre personale janë pjesë e çështjeve të mëdha shoqërore". <ref name="Sargent" /> Dyfishimi është aq i suksesshëm sa shumë prindër durojnë punë të tmerrshme për shumë vite, duke besuar se kjo sakrificë do t'u mundësojë fëmijëve të tyre të kenë mundësi në jetë që nuk i kishin vetë. Teoricienët e konfliktit besojnë se sistemi arsimor po e ruan status quo-në duke i shurdhër klasat e ulëta duke i bërë punëtorë të bindur. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Këta njerëz që janë të varfër dhe të disavantazhuar janë viktima të një [[Truku i besimit|mashtrimi të besimit]] shoqëror. Ata janë inkurajuar të besojnë se një qëllim kryesor i shkollimit është forcimi i barazisë, ndërsa në realitet, shkollat pasqyrojnë qëllimin e shoqërisë për të ruajtur shpërndarjen e mëparshme të pabarabartë të statusit dhe pushtetit [Fitzgerald, cituar në <ref name="Sargent" /> ]. Teoricienët e konfliktit theksojnë disa faktorë kyç për të mbrojtur qëndrimin e tyre. Së pari, teoricienët e konfliktit shqyrtojnë taksën e pronës. Në mënyrë tipike, zonat e distrikteve të pasura kanë më shumë para, kështu që ato mund të përballojnë t'u paguajnë mësuesve paga më të larta, të blejnë teknologji të re dhe të tërheqin mësues më të mirë. Studentët në këto distrikte janë zakonisht të bardhë, që do të thotë se shumica e studentëve të pakicave në Shtetet e Bashkuara nuk marrin asnjë nga këto avantazhe dhe kanë më pak gjasa të shkojnë në kolegj. Kjo lidhet me pikëpamjen e teoricienëve të konfliktit se sistemi arsimor është thjesht një vazhdues i status quo-së. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Për më tepër, teoricienët e konfliktit, përfshirë Bowles dhe Gintis, argumentuan se shkollat riprodhojnë drejtpërdrejt pabarazitë sociale dhe ekonomike të ngulitura në ekonominë kapitaliste, ndërkohë që e bëjnë atë të duket si një meritokraci. <ref>{{Cite web |title=Sage Journals: Discover world-class research |url=https://journals.sagepub.com/action/cookieAbsent |access-date=2026-04-12 |website=Sage Journals |language=en |doi=10.1177/089692057500500401}}</ref> Ata besonin se ky konflikt zhvillohej në klasa ku nxënësit shënoheshin nga një strukturë ekonomike më e gjerë dhe shumë e stratifikuar. Pavarësisht nëse udhëheqësit aktualë në sociologji ishin dakord apo jo me Bowles dhe Gintis, të gjithë ata padyshim filluan të vepronin në fusha të udhëhequra nga këto ide. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}</ref> Kjo perspektivë është kritikuar si [[Përcaktueshmëria|deterministe]] dhe pesimiste, ndërkohë që ka disa prova për lëvizshmëri sociale midis studentëve në disavantazh. <ref>{{Cite journal |last=Kislev |first=E. |date=2016-05-01 |title=The effect of education policies on higher-education attainment of immigrants in Western Europe: A cross-classified multilevel analysis |journal=Journal of European Social Policy |volume=26 |issue=2 |pages=183–199 |doi=10.1177/0958928716637142 |issn=0958-9287}}</ref> Megjithatë, duhet pranuar se është një model, një aspekt i realitetit që është një pjesë e rëndësishme e pamjes. === Struktura dhe agjencia === ==== Bourdieu dhe kapitali kulturor ==== Kjo teori e riprodhimit shoqëror është teorizuar në mënyrë të konsiderueshme nga [[Pierre Bourdieu|Pierre Bourdieu,]] i cili synonte analizimin e pabarazive të klasave shoqërore në arsim. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Megjithatë, Bourdieu, si teoricien shoqëror, është shqetësuar gjithmonë me dikotominë midis objektives dhe subjektives, ose, për ta thënë ndryshe, midis strukturës dhe agjencisë . Prandaj, Bourdieu e ka ndërtuar kornizën e tij teorike rreth koncepteve të rëndësishme të habitusit, fushës dhe [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] . Këto koncepte bazohen në idenë se strukturat objektive përcaktojnë shanset e individëve, përmes mekanizmit të habitusit, ku individët i përvetësojnë këto struktura. Megjithatë, habitusi formohet gjithashtu, për shembull, nga pozicioni i një individi në fusha të ndryshme, familja e tij dhe përvojat e tij të përditshme. Prandaj, pozicioni i klasës së dikujt nuk përcakton shanset e jetës së dikujt, megjithëse luan një rol të rëndësishëm, së bashku me faktorë të tjerë. Bourdieu përdori idenë e [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] për të eksploruar ndryshimet në rezultatet e nxënësve nga klasa të ndryshme në [[Arsimi në Francë|sistemin arsimor francez]] . Ai eksploroi tensionin midis riprodhimit konservator dhe prodhimit inovativ të njohurive dhe përvojës. Ai zbuloi se ky tension intensifikohet nga konsideratat se cila e kaluar dhe e tashmja kulturore e veçantë duhet të ruhet dhe riprodhohet në shkolla. Bourdieu argumenton se është kultura e grupeve dominuese, dhe për këtë arsye kapitali i tyre kulturor, që mishërohet në shkolla, dhe se kjo çon në riprodhim shoqëror. <ref name="harker" /> James Coleman u përqendrua gjithashtu shumë në temat e riprodhimit shoqëror dhe pabarazisë. Coleman frymëzoi shumë nga udhëheqësit aktualë të sociologjisë së arsimit, por puna e tij çoi gjithashtu në një fokus më të madh në empirizëm. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Kapitali kulturor i grupit dominues, në formën e praktikave dhe lidhjes me kulturën, supozohet nga shkolla si lloji natyror dhe i vetëm i duhur i kapitalit kulturor dhe për këtë arsye legjitimohet. Ajo kërkon "në mënyrë uniforme nga të gjithë nxënësit e saj që ata të kenë atë që ajo nuk ua jep" [Bourdieu ]. Ky kapital kulturor legjitim u lejon nxënësve që e zotërojnë atë të fitojnë kapital arsimor në formën e kualifikimeve. Prandaj, nxënësit e klasave të ulëta janë në disavantazh. Për të fituar kualifikime, ata duhet të fitojnë kapital kulturor legjitim, duke shkëmbyer kapitalin e tyre kulturor (zakonisht të klasës punëtore). Ky shkëmbim nuk është i drejtpërdrejtë, për shkak të etosit klasor të nxënësve të klasave të ulëta. Etosi klasor përshkruhet si prirjet e veçanta ndaj shkollës dhe kulturës dhe pritjet subjektive ndaj saj. Ai përcaktohet pjesërisht nga shanset objektive të asaj klase. Kjo do të thotë që fëmijët jo vetëm që e kanë më të vështirë të arrijnë sukses në shkollë për shkak të faktit se duhet të mësojnë një mënyrë të re të 'qenies', ose të lidhjes me botën, dhe veçanërisht, një mënyrë të re të lidhjes dhe përdorimit të gjuhës, por ata duhet të veprojnë edhe kundër instinkteve dhe pritjeve të tyre. Pritjet subjektive të ndikuara nga strukturat objektive që gjenden në shkollë, përjetësojnë riprodhimin shoqëror duke inkurajuar nxënësit më pak të privilegjuar të eliminojnë veten nga sistemi, në mënyrë që gjithnjë e më pak të gjenden ndërsa dikush udhëton nëpër nivelet e sistemit. Procesi i riprodhimit shoqëror nuk është as i përsosur dhe as i plotë, por prapëseprapë, vetëm një numër i vogël nxënësish më pak të privilegjuar arrijnë sukses. Për shumicën e këtyre nxënësve që kanë sukses në shkollë, ata kanë pasur nevojë të përvetësojnë vlerat e klasave dominuese dhe t'i përdorin ato si të tyret, në dëm të habitusit dhe vlerave të tyre origjinale kulturore. '''Identiteti''' == Sociologë të shquar të arsimit == Duke u mbështetur në idetë e Bourdieu-së, Fuller (2009 <ref>{{Cite book |last=Fuller |first=Carol |url=https://books.google.com/books?id=wZuvAwAAQBAJ |title=Sociology, Gender and Educational Aspirations: Girls and Their Ambitions |date=2009-02-10 |publisher=A&C Black |isbn=9781441172822 |language=en}}</ref> ) i shton kuptimit teorik të strukturës dhe agjencisë duke marrë në konsideratë se si të rinjtë e formojnë identitetin e tyre arsimor dhe se si ky identitet është shpesh rezultat i mesazheve që reflektohen tek ata, për shembull, përmes notave, mjedisit dhe pritjeve gjinore. Vendndodhja sociale konsiderohet e rëndësishme, por roli i saj është kompleks. Puna e saj mori në konsideratë rëndësinë e të kuptuarit të mënyrave se si individët identifikohen brenda një diskursi akademik, një diskurs që zakonisht i pozicionon të rinjtë në mënyrë dikotomike; si ata që do të arrijnë dhe ata që nuk do të arrijnë. Të kuptuarit e rëndësisë së fushave të tilla si vetëefikasiteti, besimi dhe rezistenca në formësimin e identitetit arsimor në nivelin e agjentit dhe më pas, arritjeve arsimore dhe aspiratave, ka qenë qendrore në punën e saj më të fundit. * [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] * Randall Collins * Jim Coleman * John W. Meyer * Raymond Boudon * [[Pierre Bourdieu]] * Basil Bernstein * Stephen Ball * Beki Françesku * Tony Sewell * Claire Maxwell == Shih edhe == * [[Sociologjia pedagogjike]] * [[Teknologjia arsimore|Teknologji arsimore]] [[Kategoria:Hulumtim arsimor]] [[Kategoria:Sociologjia e arsimit]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] morjjf5e2evjhvzmjdajj3m7cn5u0mq 2986495 2986494 2026-06-01T21:37:56Z Edukatori 112234 2986495 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Wikimedia+Education_Conference_2019_02.jpg|alt=Moments from Wikimedia+Education Conference 2019|parapamje|350x350px|Momente nga Konferenca e Wikimedia+Education 2019]] '''Sociologjia e arsimit''' është studimi se si [[Institucioni|institucionet]] publike dhe përvojat individuale ndikojnë [[Arsimi|në arsim]] dhe rezultatet e tij. Ajo merret kryesisht me sistemet e shkollimit publik të shoqërive moderne industriale, duke përfshirë zgjerimin e arsimit [[Arsimi terciar|të lartë]], [[Arsimi i mëtutjeshëm|të mëtejshëm]], [[Arsimi i të rriturve|të të rriturve]] dhe [[Arsimi i vazhdueshëm|të vazhdueshëm]] . Arsimi shihet si një përpjekje njerëzore thelbësisht [[Optimizmi|optimiste]] e karakterizuar nga [[Shpresa|aspiratat]] për [[Përparimi|progres]] dhe përmirësim. Shumë veta e kuptojnë atë si një mjet për të kapërcyer pengesat, për të arritur [[Barazia shoqërore|barazi]] më të madhe dhe për të fituar pasuri dhe [[Statusi shoqëror|status shoqëror]] . Arsimi perceptohet si një vend ku fëmijët mund të zhvillohen sipas nevojave dhe potencialit të tyre unik. <ref name="schofield" /> Jo vetëm fëmijët mund të zhvillohen, por edhe të rinjtë dhe të rriturit. Ndërveprimi shoqëror midis njerëzve përmes arsimit mund të çojë gjithmonë në zhvillim, pavarësisht moshës së tyre. Ai perceptohet gjithashtu si një nga mjetet më të mira për të arritur barazi më të madhe shoqërore. <ref name="Sargent" /> Shumë do të thoshin se qëllimi i arsimit duhet të jetë zhvillimi i çdo individi në potencialin e tij të plotë dhe t'u japë atyre një shans për të arritur aq sa lejojnë në jetë aftësitë e tyre natyrore ( [[Meritokracia|meritokraci]] ). Pak do të argumentonin se çdo sistem arsimor e arrin këtë qëllim në mënyrë të përsosur. Disa mbajnë një qëndrim veçanërisht kritik, duke argumentuar se sistemi arsimor është projektuar me qëllimin për të shkaktuar riprodhimin shoqëror të pabarazisë. == Themelet == [[Sociologjia]] sistematike e [[Arsimi|arsimit]] filloi me punën e [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] (1858–1917) mbi edukimin moral si bazë për solidaritet organik, dhe me studimet e [[Max Weber]] (1864–1920) mbi [[Gjuha mandarin|letrarët kinezë]] si një instrument të kontrollit politik. Megjithatë, pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], tema mori interes të ripërtërirë në të gjithë botën: nga funksionalizmi teknologjik në SHBA, reforma egalitare e mundësive në Evropë dhe teoria e kapitalit njerëzor në ekonomi. Të gjitha këto nënkuptonin se, me [[Industrializimi|industrializimin]], nevoja për një forcë punëtore të aftë teknologjikisht minon dallimet [[Klasa shoqërore|klasore]] dhe sistemet e tjera aspirative të stratifikimit, dhe se arsimi promovon lëvizshmërinë sociale . Megjithatë, hulumtimet statistikore dhe në terren në shumë shoqëri treguan një lidhje të vazhdueshme midis klasës shoqërore të një individi dhe arritjeve, dhe sugjeruan se arsimi mund të arrinte vetëm lëvizshmëri të kufizuar shoqërore. Studimet sociologjike treguan se si modelet e shkollimit reflektuan, në vend që të sfidonin, stratifikimin klasor dhe diskriminimin racor dhe seksual. <ref name="Dictionary" /> Pas rënies së përgjithshme të funksionalizmit nga fundi i viteve 1960 e tutje, ideja e arsimit si një e mirë e pakufizuar u sfidua edhe më thellësisht. Neomarksistët argumentuan se arsimi shkollor thjesht prodhonte një forcë punëtore të bindur, thelbësore për marrëdhëniet klasore të kapitalizmit të vonë . == Themelet == == Perspektiva teorike == Sociologjia e arsimit përmban një numër teorish. Disa nga teoritë kryesore paraqiten më poshtë. === Aritmetika politike === Tradita e Aritmetikës Politike brenda sociologjisë së arsimit filloi me Hogben (1938) dhe tregon një traditë të kërkimit sasior politikisht kritik që merret me pabarazitë sociale, veçanërisht ato të gjeneruara nga stratifikimi social (Heath 2000). Punime të rëndësishme në këtë traditë kanë qenë (Glass 1954), (Floud, et al. 1956) dhe (Halsey, et al. 1980). Të gjitha këto punime merreshin me mënyrën se si strukturat shkollore ishin të përfshira në pabarazitë e klasave shoqërore në Britani. Punimet më të fundit në këtë traditë e kanë zgjeruar fokusin e saj për të përfshirë gjininë, dallimet etnike dhe dallimet ndërkombëtare. Ndërsa studiuesit në këtë traditë janë angazhuar me teori sociologjike si Teoria e Zgjedhjes Racionale dhe Teoria e Riprodhimit Kulturor, tradita e aritmetikës politike ka tendencë të mbetet mjaft skeptike ndaj 'teorisë së madhe' dhe shumë e shqetësuar me provat empirike dhe politikën sociale. Tradita e aritmetikës politike u sulmua nga 'Sociologjia e Re e Arsimit' e viteve 1970 e cila hodhi poshtë metodat sasiore të kërkimit. Kjo paralajmëroi një periudhë ndarjeje metodologjike brenda sociologjisë së arsimit. Megjithatë, tradita e aritmetikës politike, ndërsa e rrënjosur në metodat sasiore, është angazhuar gjithnjë e më shumë me qasje të metodave të përziera. === Funksionalizmi strukturor === Funksionalistët strukturorë besojnë se shoqëria anon drejt ekuilibrit shoqëror dhe rendit shoqëror. Ata e shohin shoqërinë si një trup njerëzor, në të cilin institucione të tilla si arsimi janë si organe të rëndësishme që e mbajnë shoqërinë/trupin të shëndetshëm dhe mirë. Realiteti shoqëror është i strukturuar dhe i diferencuar dhe i ofron shkencës shoqërore lëndën e saj. Kjo shpjegon pse individët veprojnë si bartës të roleve dhe kryejnë detyra specifike në mënyrë të rregullt, siç manifestohen në nivelin e ngjarjes së vëzhgueshme. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit qëndron në zemër të konceptit realist të strukturës shoqërore. Marrëdhënia e brendshme midis roleve, e dallueshme nga individët që i plotësojnë ato dhe të cilët ata ndikojnë rastësisht. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit është ngushtësisht e brendshme sepse secili nuk mund të ekzistonte pa njëri-tjetrin. Funksionalistët e shohin arsimin si një nga institucionet më të rëndësishme shoqërore në shoqëri. Ata theksojnë se arsimi kontribuon në dy lloje funksionesh: funksione të dukshme, të cilat janë funksionet e synuara dhe të dukshme të arsimit; dhe funksione latente, të cilat janë funksione të fshehura dhe të paqëllimshme. '''Funksionet e Manifestit''' Ekzistojnë disa funksione kryesore të dukshme që lidhen me arsimin. E para është socializimi. Sociologu francez, Émile Durkheim, themeloi disiplinën akademike të sociologjisë, duke i karakterizuar shkollat si "agjenci socializimi që u mësojnë fëmijëve se si të shkojnë mirë me të tjerët dhe i përgatisin ata për role ekonomike si të rritur" (Durkheim 1898). Socializimi përfshin të mësuarit e rregullave dhe normave të shoqërisë në tërësi. Një nga rolet e shkollave është t'u mësojë studentëve konformitetin me ligjin dhe respektin për autoritetin. Arsimi është gjithashtu një mjet i rëndësishëm i përdorur nga studentët drejt lëvizshmërisë lart. Institucionet e arsimit të lartë shihen si mjete për t'i afruar studentët më shumë me karrierën e tyre që do t'i ndihmojë ata të bëhen të suksesshëm. '''Funksionet latente''' Arsimi përmbush edhe funksione latente. Në shkollë ndodhin shumë gjëra që kanë pak të bëjnë me arsimin formal. Mjedisi arsimor i prezanton nxënësit me rrjete sociale që mund të zgjasin me vite dhe mund t'i ndihmojnë njerëzit të gjejnë punë pasi të kenë përfunduar shkollimin. Një funksion tjetër latent është aftësia për të punuar me të tjerët në grupe të vogla, një aftësi që mund të transferohet në një vend pune që mund të mos mësohet në një mjedis shkollimi në shtëpi. ==== Socializimi ==== Shëndeti shoqëror do të thotë e njëjta gjë si rendi shoqëror dhe garantohet kur pothuajse të gjithë pranojnë [[Vlera (etikë)|vlerat]] e përgjithshme morale të shoqërisë së tyre. Prandaj, funksionalistët strukturorë besojnë se qëllimi i institucioneve kryesore, siç është arsimi, është të socializojnë fëmijët dhe adoleshentët. [[Shoqërizimi|Socializimi]] është procesi me të cilin brezi i ri mëson njohuritë, qëndrimet dhe vlerat që do t'u nevojiten si [[Shtetësia|qytetarë]] produktivë. Roli kryesor i arsimit është t'u përcjellë njohuritë dhe aftësitë bazë brezave të ardhshëm. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}</ref> Edhe pse ky qëllim është deklaruar në kurrikulën formale, ai arrihet kryesisht përmes [[Kurrikula e fshehur|kurrikulës së fshehur]], një [[Indoktrinimi|indoktrinim]] më delikat, por megjithatë i fuqishëm, i normave dhe vlerave të shoqërisë së gjerë. Nxënësit i mësojnë këto vlera sepse sjellja e tyre në shkollë është e rregulluar ( [[Emil Dyrkhemi|Durkheim]] ) derisa gradualisht t'i përvetësojnë dhe t'i pranojnë ato. Për më tepër, arsimi është një mjet i rëndësishëm në transmetimin e vlerave thelbësore. Vlerat thelbësore në arsim pasqyrojnë sistemet ekonomike dhe politike që fillimisht nxitën arsimin. Një nga vlerat thelbësore më të rëndësishme që transmetohet përmes sistemit arsimor është individualizmi, parimi i të qenit i pavarur dhe i vetëmbështetur. Që në moshë shumë të vogël, fëmijët mësojnë se shoqëria kërkon dhe vlerëson individët më të mirë. I lidhur me individualizmin, vetëvlerësimi zhvillohet edhe përmes kurrikulës arsimore. Vetëvlerësimi është aftësia për të pasur besim në vendimet e veta, prandaj, të kesh individualizëm lejon një rritje të vetëvlerësimit që nuk mund të krijohet pa të. Krahasuar me studentët japonezë për shembull, kurrikula në Japoni përqendrohet në vlerësimin shoqëror (duke u përqendruar në sjelljen e nderit në një grup) dhe jo në vetëvlerësim. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> ==== Plotësimi i roleve në shoqëri ==== Arsimi duhet të kryejë edhe një funksion tjetër: Ndërsa vende të ndryshme pune lirohen, ato duhet të plotësohen me njerëzit e duhur. Prandaj, qëllimi tjetër i arsimit është të ndajë dhe renditë individët për punësim në tregun e punës [Munro, 1997]. Ata me arritje të larta do të trajnohen për punët më të rëndësishme dhe, si shpërblim, do të marrin të ardhurat më të larta. Ata që arrijnë më pak, do të marrin punët më pak të kërkuara (të paktën intelektualisht, nëse jo fizikisht), dhe për rrjedhojë edhe të ardhurat më të pakta. Megjithatë, sipas Sennet dhe Cobb, "të besosh se vetëm aftësia vendos se kush shpërblehet do të thotë të mashtrohesh". Meighan pajtohet, duke deklaruar se një numër i madh studentësh të aftë nga prejardhje të klasës punëtore nuk arrijnë standarde të kënaqshme në shkollë dhe për këtë arsye nuk arrijnë të marrin statusin që meritojnë. Jacob beson se kjo ndodh sepse përvojat kulturore të klasës së mesme që ofrohen në shkollë mund të jenë në kundërshtim me përvojat që fëmijët e klasës punëtore marrin në shtëpi. Me fjalë të tjera, fëmijët [[Klasa punëtore|e klasës punëtore]] nuk janë të përgatitur në mënyrë të mjaftueshme për t'u përballur në shkollë. Prandaj, ata "qetësohen" nga shkolla me kualifikimet më të pakta, prandaj ata marrin punët më pak të dëshirueshme dhe kështu mbeten klasë punëtore. Sargent e konfirmon këtë cikël, duke argumentuar se shkollimi mbështet vazhdimësinë, e cila nga ana tjetër mbështet rendin shoqëror . <ref name="Sargent" /> Talcott Parsons besonte se ky proces, me anë të të cilit disa studentë identifikoheshin dhe etiketoheshin si dështime arsimore, "ishte një aktivitet i nevojshëm të cilin një pjesë e sistemit shoqëror, arsimi, e kryente për të gjithë". <ref name="meighan 1997" /> Megjithatë, perspektiva funksionaliste strukturore pohon se ky rend shoqëror, kjo vazhdimësi, është ajo që dëshirojnë shumica e njerëzve. kjo është një nga gjërat më kritike në sociologji === Arsimi dhe riprodhimi shoqëror === Perspektiva e teorisë së konfliktit, në kundërshtim me perspektivën funksionaliste strukturore, beson se shoqëria është plot me grupe shoqërore konkurruese me aspirata të ndryshme, qasje të ndryshme në shanse jetësore dhe fitimin e shpërblimeve të ndryshme shoqërore. Teoria e konfliktit e sheh qëllimin e arsimit si një mënyrë për të ruajtur pabarazinë sociale dhe një mënyrë për të ruajtur pushtetin e atyre që dominojnë shoqërinë. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Marrëdhëniet në shoqëri, sipas këtij këndvështrimi, bazohen kryesisht në [[Shfrytëzimi i punës|shfrytëzim]], [[Shtypja|shtypje]], dominim dhe nënshtrim . Shumë mësues supozojnë se nxënësit do të kenë përvoja të veçanta të klasës së mesme në shtëpi, dhe për disa fëmijë ky supozim nuk është domosdoshmërisht i vërtetë. Disa fëmijë pritet të ndihmojnë prindërit e tyre pas shkollës dhe të mbajnë përgjegjësi të konsiderueshme shtëpiake në shtëpinë e tyre shpesh me një prind të vetëm. Kërkesat e kësaj pune shtëpiake shpesh e bëjnë të vështirë për ta që të gjejnë kohë për të bërë të gjitha detyrat e shtëpisë dhe kështu ndikojnë në performancën e tyre akademike. Aty ku mësuesit e kanë zbutur formalitetin e studimit të rregullt dhe kanë integruar metodat e preferuara të punës së nxënësve në kurrikulë, ata vunë re se nxënës të veçantë shfaqën pika të forta për të cilat nuk kishin qenë të vetëdijshëm më parë. Megjithatë, pak mësues devijojnë nga [[kurrikula]] tradicionale, dhe kurrikula përcjell atë që përbën njohuri siç përcaktohet nga [[shteti]] - dhe ata në pushtet [Young në ]. Kjo njohuri nuk është shumë domethënëse për shumë nxënës, të cilët e shohin atë si të pakuptimtë. Wilson & Wyn pohojnë se nxënësit e kuptojnë se ka pak ose aspak lidhje të drejtpërdrejtë midis lëndëve që po ndjekin dhe të ardhmes së tyre të perceptuar në tregun e punës. <ref name="Wilson" /> Vlerat anti-shkollore të shfaqura nga këta fëmijë shpesh rrjedhin nga vetëdija e tyre për interesat e tyre të vërteta. Sargent beson se nxënësit e klasës punëtore, që përpiqen të kenë sukses dhe përthithin vlerat e klasës së mesme të shkollës, po pranojnë pozicionin e tyre inferior shoqëror aq sa të ishin të vendosur të dështonin. <ref name="Sargent" /> Fitzgerald pohon se "pavarësisht nga aftësia e tyre akademike ose dëshira për të mësuar, nxënësit nga familjet e varfra kanë relativisht pak shanse për të siguruar sukses". Nga ana tjetër, për fëmijët e klasës së mesme dhe veçanërisht të klasës së lartë, ruajtja e pozicionit të tyre superior në shoqëri kërkon pak përpjekje. Qeveria federale subvencionon shkollat private 'të pavarura' duke u mundësuar të pasurve të marrin 'arsim të mirë' duke paguar për të. <ref name="Sargent" /> Me këtë 'arsim të mirë', fëmijët e pasur performojnë më mirë, arrijnë rezultate më të larta dhe marrin shpërblime më të mëdha. Në këtë mënyrë, vazhdimësia e privilegjit dhe pasurisë për [[Elita|elitën]] bëhet e mundur ''në vazhdimësi'' . Teoricienët e konfliktit besojnë se ky riprodhim shoqëror vazhdon të ndodhë sepse i gjithë sistemi arsimor është i mbuluar me [[Ideologjia|ideologjinë]] e ofruar nga grupi dominues. Në fakt, ata përjetësojnë [[Miti|mitin]] se arsimi është i disponueshëm për të gjithë për të siguruar një mjet për të arritur pasuri dhe status. Kushdo që nuk arrin ta arrijë këtë qëllim, sipas mitit, ka vetëm veten për të fajësuar. Wright pajtohet, duke deklaruar se "efekti i mitit është t'i ndalojë ata të shohin se problemet e tyre personale janë pjesë e çështjeve të mëdha shoqërore". <ref name="Sargent" /> Dyfishimi është aq i suksesshëm sa shumë prindër durojnë punë të tmerrshme për shumë vite, duke besuar se kjo sakrificë do t'u mundësojë fëmijëve të tyre të kenë mundësi në jetë që nuk i kishin vetë. Teoricienët e konfliktit besojnë se sistemi arsimor po e ruan status quo-në duke i shurdhër klasat e ulëta duke i bërë punëtorë të bindur. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Këta njerëz që janë të varfër dhe të disavantazhuar janë viktima të një [[Truku i besimit|mashtrimi të besimit]] shoqëror. Ata janë inkurajuar të besojnë se një qëllim kryesor i shkollimit është forcimi i barazisë, ndërsa në realitet, shkollat pasqyrojnë qëllimin e shoqërisë për të ruajtur shpërndarjen e mëparshme të pabarabartë të statusit dhe pushtetit [Fitzgerald, cituar në <ref name="Sargent" /> ]. Teoricienët e konfliktit theksojnë disa faktorë kyç për të mbrojtur qëndrimin e tyre. Së pari, teoricienët e konfliktit shqyrtojnë taksën e pronës. Në mënyrë tipike, zonat e distrikteve të pasura kanë më shumë para, kështu që ato mund të përballojnë t'u paguajnë mësuesve paga më të larta, të blejnë teknologji të re dhe të tërheqin mësues më të mirë. Studentët në këto distrikte janë zakonisht të bardhë, që do të thotë se shumica e studentëve të pakicave në Shtetet e Bashkuara nuk marrin asnjë nga këto avantazhe dhe kanë më pak gjasa të shkojnë në kolegj. Kjo lidhet me pikëpamjen e teoricienëve të konfliktit se sistemi arsimor është thjesht një vazhdues i status quo-së. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Për më tepër, teoricienët e konfliktit, përfshirë Bowles dhe Gintis, argumentuan se shkollat riprodhojnë drejtpërdrejt pabarazitë sociale dhe ekonomike të ngulitura në ekonominë kapitaliste, ndërkohë që e bëjnë atë të duket si një meritokraci. <ref>{{Cite web |title=Sage Journals: Discover world-class research |url=https://journals.sagepub.com/action/cookieAbsent |access-date=2026-04-12 |website=Sage Journals |language=en |doi=10.1177/089692057500500401}}</ref> Ata besonin se ky konflikt zhvillohej në klasa ku nxënësit shënoheshin nga një strukturë ekonomike më e gjerë dhe shumë e stratifikuar. Pavarësisht nëse udhëheqësit aktualë në sociologji ishin dakord apo jo me Bowles dhe Gintis, të gjithë ata padyshim filluan të vepronin në fusha të udhëhequra nga këto ide. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}</ref> Kjo perspektivë është kritikuar si [[Përcaktueshmëria|deterministe]] dhe pesimiste, ndërkohë që ka disa prova për lëvizshmëri sociale midis studentëve në disavantazh. <ref>{{Cite journal |last=Kislev |first=E. |date=2016-05-01 |title=The effect of education policies on higher-education attainment of immigrants in Western Europe: A cross-classified multilevel analysis |journal=Journal of European Social Policy |volume=26 |issue=2 |pages=183–199 |doi=10.1177/0958928716637142 |issn=0958-9287}}</ref> Megjithatë, duhet pranuar se është një model, një aspekt i realitetit që është një pjesë e rëndësishme e pamjes. === Struktura dhe agjencia === ==== Bourdieu dhe kapitali kulturor ==== Kjo teori e riprodhimit shoqëror është teorizuar në mënyrë të konsiderueshme nga [[Pierre Bourdieu|Pierre Bourdieu,]] i cili synonte analizimin e pabarazive të klasave shoqërore në arsim. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Megjithatë, Bourdieu, si teoricien shoqëror, është shqetësuar gjithmonë me dikotominë midis objektives dhe subjektives, ose, për ta thënë ndryshe, midis strukturës dhe agjencisë . Prandaj, Bourdieu e ka ndërtuar kornizën e tij teorike rreth koncepteve të rëndësishme të habitusit, fushës dhe [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] . Këto koncepte bazohen në idenë se strukturat objektive përcaktojnë shanset e individëve, përmes mekanizmit të habitusit, ku individët i përvetësojnë këto struktura. Megjithatë, habitusi formohet gjithashtu, për shembull, nga pozicioni i një individi në fusha të ndryshme, familja e tij dhe përvojat e tij të përditshme. Prandaj, pozicioni i klasës së dikujt nuk përcakton shanset e jetës së dikujt, megjithëse luan një rol të rëndësishëm, së bashku me faktorë të tjerë. Bourdieu përdori idenë e [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] për të eksploruar ndryshimet në rezultatet e nxënësve nga klasa të ndryshme në [[Arsimi në Francë|sistemin arsimor francez]] . Ai eksploroi tensionin midis riprodhimit konservator dhe prodhimit inovativ të njohurive dhe përvojës. Ai zbuloi se ky tension intensifikohet nga konsideratat se cila e kaluar dhe e tashmja kulturore e veçantë duhet të ruhet dhe riprodhohet në shkolla. Bourdieu argumenton se është kultura e grupeve dominuese, dhe për këtë arsye kapitali i tyre kulturor, që mishërohet në shkolla, dhe se kjo çon në riprodhim shoqëror. <ref name="harker" /> James Coleman u përqendrua gjithashtu shumë në temat e riprodhimit shoqëror dhe pabarazisë. Coleman frymëzoi shumë nga udhëheqësit aktualë të sociologjisë së arsimit, por puna e tij çoi gjithashtu në një fokus më të madh në empirizëm. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Kapitali kulturor i grupit dominues, në formën e praktikave dhe lidhjes me kulturën, supozohet nga shkolla si lloji natyror dhe i vetëm i duhur i kapitalit kulturor dhe për këtë arsye legjitimohet. Ajo kërkon "në mënyrë uniforme nga të gjithë nxënësit e saj që ata të kenë atë që ajo nuk ua jep" [Bourdieu ]. Ky kapital kulturor legjitim u lejon nxënësve që e zotërojnë atë të fitojnë kapital arsimor në formën e kualifikimeve. Prandaj, nxënësit e klasave të ulëta janë në disavantazh. Për të fituar kualifikime, ata duhet të fitojnë kapital kulturor legjitim, duke shkëmbyer kapitalin e tyre kulturor (zakonisht të klasës punëtore). Ky shkëmbim nuk është i drejtpërdrejtë, për shkak të etosit klasor të nxënësve të klasave të ulëta. Etosi klasor përshkruhet si prirjet e veçanta ndaj shkollës dhe kulturës dhe pritjet subjektive ndaj saj. Ai përcaktohet pjesërisht nga shanset objektive të asaj klase. Kjo do të thotë që fëmijët jo vetëm që e kanë më të vështirë të arrijnë sukses në shkollë për shkak të faktit se duhet të mësojnë një mënyrë të re të 'qenies', ose të lidhjes me botën, dhe veçanërisht, një mënyrë të re të lidhjes dhe përdorimit të gjuhës, por ata duhet të veprojnë edhe kundër instinkteve dhe pritjeve të tyre. Pritjet subjektive të ndikuara nga strukturat objektive që gjenden në shkollë, përjetësojnë riprodhimin shoqëror duke inkurajuar nxënësit më pak të privilegjuar të eliminojnë veten nga sistemi, në mënyrë që gjithnjë e më pak të gjenden ndërsa dikush udhëton nëpër nivelet e sistemit. Procesi i riprodhimit shoqëror nuk është as i përsosur dhe as i plotë, por prapëseprapë, vetëm një numër i vogël nxënësish më pak të privilegjuar arrijnë sukses. Për shumicën e këtyre nxënësve që kanë sukses në shkollë, ata kanë pasur nevojë të përvetësojnë vlerat e klasave dominuese dhe t'i përdorin ato si të tyret, në dëm të habitusit dhe vlerave të tyre origjinale kulturore. '''Identiteti''' Duke u mbështetur në idetë e Bourdieu-së, Fuller (2009 <ref>{{Cite book |last=Fuller |first=Carol |url=https://books.google.com/books?id=wZuvAwAAQBAJ |title=Sociology, Gender and Educational Aspirations: Girls and Their Ambitions |date=2009-02-10 |publisher=A&C Black |isbn=9781441172822 |language=en}}</ref> ) i shton kuptimit teorik të strukturës dhe agjencisë duke marrë në konsideratë se si të rinjtë e formojnë identitetin e tyre arsimor dhe se si ky identitet është shpesh rezultat i mesazheve që reflektohen tek ata, për shembull, përmes notave, mjedisit dhe pritjeve gjinore. Vendndodhja sociale konsiderohet e rëndësishme, por roli i saj është kompleks. Puna e saj mori në konsideratë rëndësinë e të kuptuarit të mënyrave se si individët identifikohen brenda një diskursi akademik, një diskurs që zakonisht i pozicionon të rinjtë në mënyrë dikotomike; si ata që do të arrijnë dhe ata që nuk do të arrijnë. Të kuptuarit e rëndësisë së fushave të tilla si vetëefikasiteti, besimi dhe rezistenca në formësimin e identitetit arsimor në nivelin e agjentit dhe më pas, arritjeve arsimore dhe aspiratave, ka qenë qendrore në punën e saj më të fundit. == Sociologë të shquar të arsimit == * [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] * Randall Collins * Jim Coleman * John W. Meyer * Raymond Boudon * [[Pierre Bourdieu]] * Basil Bernstein * Stephen Ball * Beki Françesku * Tony Sewell * Claire Maxwell == Shih edhe == * [[Sociologjia pedagogjike]] * [[Teknologjia arsimore|Teknologji arsimore]] [[Kategoria:Hulumtim arsimor]] [[Kategoria:Sociologjia e arsimit]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] rvemvl9furkgj8z7rlmowlzyal5hfd4 2986496 2986495 2026-06-01T21:38:37Z Edukatori 112234 2986496 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Wikimedia+Education_Conference_2019_02.jpg|alt=Moments from Wikimedia+Education Conference 2019|parapamje|350x350px|Momente nga Konferenca e Wikimedia+Education 2019]] '''Sociologjia e arsimit''' është studimi se si [[Institucioni|institucionet]] publike dhe përvojat individuale ndikojnë [[Arsimi|në arsim]] dhe rezultatet e tij. Ajo merret kryesisht me sistemet e shkollimit publik të shoqërive moderne industriale, duke përfshirë zgjerimin e arsimit [[Arsimi terciar|të lartë]], [[Arsimi i mëtutjeshëm|të mëtejshëm]], [[Arsimi i të rriturve|të të rriturve]] dhe [[Arsimi i vazhdueshëm|të vazhdueshëm]] . Arsimi shihet si një përpjekje njerëzore thelbësisht [[Optimizmi|optimiste]] e karakterizuar nga [[Shpresa|aspiratat]] për [[Përparimi|progres]] dhe përmirësim. Shumë veta e kuptojnë atë si një mjet për të kapërcyer pengesat, për të arritur [[Barazia shoqërore|barazi]] më të madhe dhe për të fituar pasuri dhe [[Statusi shoqëror|status shoqëror]] . Arsimi perceptohet si një vend ku fëmijët mund të zhvillohen sipas nevojave dhe potencialit të tyre unik. <ref name="schofield" /> Jo vetëm fëmijët mund të zhvillohen, por edhe të rinjtë dhe të rriturit. Ndërveprimi shoqëror midis njerëzve përmes arsimit mund të çojë gjithmonë në zhvillim, pavarësisht moshës së tyre. Ai perceptohet gjithashtu si një nga mjetet më të mira për të arritur barazi më të madhe shoqërore. <ref name="Sargent" /> Shumë do të thoshin se qëllimi i arsimit duhet të jetë zhvillimi i çdo individi në potencialin e tij të plotë dhe t'u japë atyre një shans për të arritur aq sa lejojnë në jetë aftësitë e tyre natyrore ( [[Meritokracia|meritokraci]] ). Pak do të argumentonin se çdo sistem arsimor e arrin këtë qëllim në mënyrë të përsosur. Disa mbajnë një qëndrim veçanërisht kritik, duke argumentuar se sistemi arsimor është projektuar me qëllimin për të shkaktuar riprodhimin shoqëror të pabarazisë. == Themelet == [[Sociologjia]] sistematike e [[Arsimi|arsimit]] filloi me punën e [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] (1858–1917) mbi edukimin moral si bazë për solidaritet organik, dhe me studimet e [[Max Weber]] (1864–1920) mbi [[Gjuha mandarin|letrarët kinezë]] si një instrument të kontrollit politik. Megjithatë, pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], tema mori interes të ripërtërirë në të gjithë botën: nga funksionalizmi teknologjik në SHBA, reforma egalitare e mundësive në Evropë dhe teoria e kapitalit njerëzor në ekonomi. Të gjitha këto nënkuptonin se, me [[Industrializimi|industrializimin]], nevoja për një forcë punëtore të aftë teknologjikisht minon dallimet [[Klasa shoqërore|klasore]] dhe sistemet e tjera aspirative të stratifikimit, dhe se arsimi promovon lëvizshmërinë sociale . Megjithatë, hulumtimet statistikore dhe në terren në shumë shoqëri treguan një lidhje të vazhdueshme midis klasës shoqërore të një individi dhe arritjeve, dhe sugjeruan se arsimi mund të arrinte vetëm lëvizshmëri të kufizuar shoqërore. Studimet sociologjike treguan se si modelet e shkollimit reflektuan, në vend që të sfidonin, stratifikimin klasor dhe diskriminimin racor dhe seksual. <ref name="Dictionary" /> Pas rënies së përgjithshme të funksionalizmit nga fundi i viteve 1960 e tutje, ideja e arsimit si një e mirë e pakufizuar u sfidua edhe më thellësisht. Neomarksistët argumentuan se arsimi shkollor thjesht prodhonte një forcë punëtore të bindur, thelbësore për marrëdhëniet klasore të kapitalizmit të vonë . == Themelet == == Perspektiva teorike == Sociologjia e arsimit përmban një numër teorish. Disa nga teoritë kryesore paraqiten më poshtë. === Aritmetika politike === Tradita e Aritmetikës Politike brenda sociologjisë së arsimit filloi me Hogben (1938) dhe tregon një traditë të kërkimit sasior politikisht kritik që merret me pabarazitë sociale, veçanërisht ato të gjeneruara nga stratifikimi social (Heath 2000). Punime të rëndësishme në këtë traditë kanë qenë (Glass 1954), (Floud, et al. 1956) dhe (Halsey, et al. 1980). Të gjitha këto punime merreshin me mënyrën se si strukturat shkollore ishin të përfshira në pabarazitë e klasave shoqërore në Britani. Punimet më të fundit në këtë traditë e kanë zgjeruar fokusin e saj për të përfshirë gjininë, dallimet etnike dhe dallimet ndërkombëtare. Ndërsa studiuesit në këtë traditë janë angazhuar me teori sociologjike si Teoria e Zgjedhjes Racionale dhe Teoria e Riprodhimit Kulturor, tradita e aritmetikës politike ka tendencë të mbetet mjaft skeptike ndaj 'teorisë së madhe' dhe shumë e shqetësuar me provat empirike dhe politikën sociale. Tradita e aritmetikës politike u sulmua nga 'Sociologjia e Re e Arsimit' e viteve 1970 e cila hodhi poshtë metodat sasiore të kërkimit. Kjo paralajmëroi një periudhë ndarjeje metodologjike brenda sociologjisë së arsimit. Megjithatë, tradita e aritmetikës politike, ndërsa e rrënjosur në metodat sasiore, është angazhuar gjithnjë e më shumë me qasje të metodave të përziera. === Funksionalizmi strukturor === Funksionalistët strukturorë besojnë se shoqëria anon drejt ekuilibrit shoqëror dhe rendit shoqëror. Ata e shohin shoqërinë si një trup njerëzor, në të cilin institucione të tilla si arsimi janë si organe të rëndësishme që e mbajnë shoqërinë/trupin të shëndetshëm dhe mirë. Realiteti shoqëror është i strukturuar dhe i diferencuar dhe i ofron shkencës shoqërore lëndën e saj. Kjo shpjegon pse individët veprojnë si bartës të roleve dhe kryejnë detyra specifike në mënyrë të rregullt, siç manifestohen në nivelin e ngjarjes së vëzhgueshme. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit qëndron në zemër të konceptit realist të strukturës shoqërore. Marrëdhënia e brendshme midis roleve, e dallueshme nga individët që i plotësojnë ato dhe të cilët ata ndikojnë rastësisht. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit është ngushtësisht e brendshme sepse secili nuk mund të ekzistonte pa njëri-tjetrin. Funksionalistët e shohin arsimin si një nga institucionet më të rëndësishme shoqërore në shoqëri. Ata theksojnë se arsimi kontribuon në dy lloje funksionesh: funksione të dukshme, të cilat janë funksionet e synuara dhe të dukshme të arsimit; dhe funksione latente, të cilat janë funksione të fshehura dhe të paqëllimshme. '''Funksionet e Manifestit''' Ekzistojnë disa funksione kryesore të dukshme që lidhen me arsimin. E para është socializimi. Sociologu francez, Émile Durkheim, themeloi disiplinën akademike të sociologjisë, duke i karakterizuar shkollat si "agjenci socializimi që u mësojnë fëmijëve se si të shkojnë mirë me të tjerët dhe i përgatisin ata për role ekonomike si të rritur" (Durkheim 1898). Socializimi përfshin të mësuarit e rregullave dhe normave të shoqërisë në tërësi. Një nga rolet e shkollave është t'u mësojë studentëve konformitetin me ligjin dhe respektin për autoritetin. Arsimi është gjithashtu një mjet i rëndësishëm i përdorur nga studentët drejt lëvizshmërisë lart. Institucionet e arsimit të lartë shihen si mjete për t'i afruar studentët më shumë me karrierën e tyre që do t'i ndihmojë ata të bëhen të suksesshëm. '''Funksionet latente''' Arsimi përmbush edhe funksione latente. Në shkollë ndodhin shumë gjëra që kanë pak të bëjnë me arsimin formal. Mjedisi arsimor i prezanton nxënësit me rrjete sociale që mund të zgjasin me vite dhe mund t'i ndihmojnë njerëzit të gjejnë punë pasi të kenë përfunduar shkollimin. Një funksion tjetër latent është aftësia për të punuar me të tjerët në grupe të vogla, një aftësi që mund të transferohet në një vend pune që mund të mos mësohet në një mjedis shkollimi në shtëpi. ==== Socializimi ==== Shëndeti shoqëror do të thotë e njëjta gjë si rendi shoqëror dhe garantohet kur pothuajse të gjithë pranojnë [[Vlera (etikë)|vlerat]] e përgjithshme morale të shoqërisë së tyre. Prandaj, funksionalistët strukturorë besojnë se qëllimi i institucioneve kryesore, siç është arsimi, është të socializojnë fëmijët dhe adoleshentët. [[Shoqërizimi|Socializimi]] është procesi me të cilin brezi i ri mëson njohuritë, qëndrimet dhe vlerat që do t'u nevojiten si [[Shtetësia|qytetarë]] produktivë. Roli kryesor i arsimit është t'u përcjellë njohuritë dhe aftësitë bazë brezave të ardhshëm. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}</ref> Edhe pse ky qëllim është deklaruar në kurrikulën formale, ai arrihet kryesisht përmes [[Kurrikula e fshehur|kurrikulës së fshehur]], një [[Indoktrinimi|indoktrinim]] më delikat, por megjithatë i fuqishëm, i normave dhe vlerave të shoqërisë së gjerë. Nxënësit i mësojnë këto vlera sepse sjellja e tyre në shkollë është e rregulluar ( [[Emil Dyrkhemi|Durkheim]] ) derisa gradualisht t'i përvetësojnë dhe t'i pranojnë ato. Për më tepër, arsimi është një mjet i rëndësishëm në transmetimin e vlerave thelbësore. Vlerat thelbësore në arsim pasqyrojnë sistemet ekonomike dhe politike që fillimisht nxitën arsimin. Një nga vlerat thelbësore më të rëndësishme që transmetohet përmes sistemit arsimor është individualizmi, parimi i të qenit i pavarur dhe i vetëmbështetur. Që në moshë shumë të vogël, fëmijët mësojnë se shoqëria kërkon dhe vlerëson individët më të mirë. I lidhur me individualizmin, vetëvlerësimi zhvillohet edhe përmes kurrikulës arsimore. Vetëvlerësimi është aftësia për të pasur besim në vendimet e veta, prandaj, të kesh individualizëm lejon një rritje të vetëvlerësimit që nuk mund të krijohet pa të. Krahasuar me studentët japonezë për shembull, kurrikula në Japoni përqendrohet në vlerësimin shoqëror (duke u përqendruar në sjelljen e nderit në një grup) dhe jo në vetëvlerësim. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> ==== Plotësimi i roleve në shoqëri ==== Arsimi duhet të kryejë edhe një funksion tjetër: Ndërsa vende të ndryshme pune lirohen, ato duhet të plotësohen me njerëzit e duhur. Prandaj, qëllimi tjetër i arsimit është të ndajë dhe renditë individët për punësim në tregun e punës [Munro, 1997]. Ata me arritje të larta do të trajnohen për punët më të rëndësishme dhe, si shpërblim, do të marrin të ardhurat më të larta. Ata që arrijnë më pak, do të marrin punët më pak të kërkuara (të paktën intelektualisht, nëse jo fizikisht), dhe për rrjedhojë edhe të ardhurat më të pakta. Megjithatë, sipas Sennet dhe Cobb, "të besosh se vetëm aftësia vendos se kush shpërblehet do të thotë të mashtrohesh". Meighan pajtohet, duke deklaruar se një numër i madh studentësh të aftë nga prejardhje të klasës punëtore nuk arrijnë standarde të kënaqshme në shkollë dhe për këtë arsye nuk arrijnë të marrin statusin që meritojnë. Jacob beson se kjo ndodh sepse përvojat kulturore të klasës së mesme që ofrohen në shkollë mund të jenë në kundërshtim me përvojat që fëmijët e klasës punëtore marrin në shtëpi. Me fjalë të tjera, fëmijët [[Klasa punëtore|e klasës punëtore]] nuk janë të përgatitur në mënyrë të mjaftueshme për t'u përballur në shkollë. Prandaj, ata "qetësohen" nga shkolla me kualifikimet më të pakta, prandaj ata marrin punët më pak të dëshirueshme dhe kështu mbeten klasë punëtore. Sargent e konfirmon këtë cikël, duke argumentuar se shkollimi mbështet vazhdimësinë, e cila nga ana tjetër mbështet rendin shoqëror . <ref name="Sargent" /> Talcott Parsons besonte se ky proces, me anë të të cilit disa studentë identifikoheshin dhe etiketoheshin si dështime arsimore, "ishte një aktivitet i nevojshëm të cilin një pjesë e sistemit shoqëror, arsimi, e kryente për të gjithë". <ref name="meighan 1997" /> Megjithatë, perspektiva funksionaliste strukturore pohon se ky rend shoqëror, kjo vazhdimësi, është ajo që dëshirojnë shumica e njerëzve. kjo është një nga gjërat më kritike në sociologji === Arsimi dhe riprodhimi shoqëror === Perspektiva e teorisë së konfliktit, në kundërshtim me perspektivën funksionaliste strukturore, beson se shoqëria është plot me grupe shoqërore konkurruese me aspirata të ndryshme, qasje të ndryshme në shanse jetësore dhe fitimin e shpërblimeve të ndryshme shoqërore. Teoria e konfliktit e sheh qëllimin e arsimit si një mënyrë për të ruajtur pabarazinë sociale dhe një mënyrë për të ruajtur pushtetin e atyre që dominojnë shoqërinë. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Marrëdhëniet në shoqëri, sipas këtij këndvështrimi, bazohen kryesisht në [[Shfrytëzimi i punës|shfrytëzim]], [[Shtypja|shtypje]], dominim dhe nënshtrim . Shumë mësues supozojnë se nxënësit do të kenë përvoja të veçanta të klasës së mesme në shtëpi, dhe për disa fëmijë ky supozim nuk është domosdoshmërisht i vërtetë. Disa fëmijë pritet të ndihmojnë prindërit e tyre pas shkollës dhe të mbajnë përgjegjësi të konsiderueshme shtëpiake në shtëpinë e tyre shpesh me një prind të vetëm. Kërkesat e kësaj pune shtëpiake shpesh e bëjnë të vështirë për ta që të gjejnë kohë për të bërë të gjitha detyrat e shtëpisë dhe kështu ndikojnë në performancën e tyre akademike. Aty ku mësuesit e kanë zbutur formalitetin e studimit të rregullt dhe kanë integruar metodat e preferuara të punës së nxënësve në kurrikulë, ata vunë re se nxënës të veçantë shfaqën pika të forta për të cilat nuk kishin qenë të vetëdijshëm më parë. Megjithatë, pak mësues devijojnë nga [[kurrikula]] tradicionale, dhe kurrikula përcjell atë që përbën njohuri siç përcaktohet nga [[shteti]] - dhe ata në pushtet [Young në ]. Kjo njohuri nuk është shumë domethënëse për shumë nxënës, të cilët e shohin atë si të pakuptimtë. Wilson & Wyn pohojnë se nxënësit e kuptojnë se ka pak ose aspak lidhje të drejtpërdrejtë midis lëndëve që po ndjekin dhe të ardhmes së tyre të perceptuar në tregun e punës. <ref name="Wilson" /> Vlerat anti-shkollore të shfaqura nga këta fëmijë shpesh rrjedhin nga vetëdija e tyre për interesat e tyre të vërteta. Sargent beson se nxënësit e klasës punëtore, që përpiqen të kenë sukses dhe përthithin vlerat e klasës së mesme të shkollës, po pranojnë pozicionin e tyre inferior shoqëror aq sa të ishin të vendosur të dështonin. <ref name="Sargent" /> Fitzgerald pohon se "pavarësisht nga aftësia e tyre akademike ose dëshira për të mësuar, nxënësit nga familjet e varfra kanë relativisht pak shanse për të siguruar sukses". Nga ana tjetër, për fëmijët e klasës së mesme dhe veçanërisht të klasës së lartë, ruajtja e pozicionit të tyre superior në shoqëri kërkon pak përpjekje. Qeveria federale subvencionon shkollat private 'të pavarura' duke u mundësuar të pasurve të marrin 'arsim të mirë' duke paguar për të. <ref name="Sargent" /> Me këtë 'arsim të mirë', fëmijët e pasur performojnë më mirë, arrijnë rezultate më të larta dhe marrin shpërblime më të mëdha. Në këtë mënyrë, vazhdimësia e privilegjit dhe pasurisë për [[Elita|elitën]] bëhet e mundur ''në vazhdimësi'' . Teoricienët e konfliktit besojnë se ky riprodhim shoqëror vazhdon të ndodhë sepse i gjithë sistemi arsimor është i mbuluar me [[Ideologjia|ideologjinë]] e ofruar nga grupi dominues. Në fakt, ata përjetësojnë [[Miti|mitin]] se arsimi është i disponueshëm për të gjithë për të siguruar një mjet për të arritur pasuri dhe status. Kushdo që nuk arrin ta arrijë këtë qëllim, sipas mitit, ka vetëm veten për të fajësuar. Wright pajtohet, duke deklaruar se "efekti i mitit është t'i ndalojë ata të shohin se problemet e tyre personale janë pjesë e çështjeve të mëdha shoqërore". <ref name="Sargent" /> Dyfishimi është aq i suksesshëm sa shumë prindër durojnë punë të tmerrshme për shumë vite, duke besuar se kjo sakrificë do t'u mundësojë fëmijëve të tyre të kenë mundësi në jetë që nuk i kishin vetë. Teoricienët e konfliktit besojnë se sistemi arsimor po e ruan status quo-në duke i shurdhër klasat e ulëta duke i bërë punëtorë të bindur. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Këta njerëz që janë të varfër dhe të disavantazhuar janë viktima të një [[Truku i besimit|mashtrimi të besimit]] shoqëror. Ata janë inkurajuar të besojnë se një qëllim kryesor i shkollimit është forcimi i barazisë, ndërsa në realitet, shkollat pasqyrojnë qëllimin e shoqërisë për të ruajtur shpërndarjen e mëparshme të pabarabartë të statusit dhe pushtetit [Fitzgerald, cituar në <ref name="Sargent" /> ]. Teoricienët e konfliktit theksojnë disa faktorë kyç për të mbrojtur qëndrimin e tyre. Së pari, teoricienët e konfliktit shqyrtojnë taksën e pronës. Në mënyrë tipike, zonat e distrikteve të pasura kanë më shumë para, kështu që ato mund të përballojnë t'u paguajnë mësuesve paga më të larta, të blejnë teknologji të re dhe të tërheqin mësues më të mirë. Studentët në këto distrikte janë zakonisht të bardhë, që do të thotë se shumica e studentëve të pakicave në Shtetet e Bashkuara nuk marrin asnjë nga këto avantazhe dhe kanë më pak gjasa të shkojnë në kolegj. Kjo lidhet me pikëpamjen e teoricienëve të konfliktit se sistemi arsimor është thjesht një vazhdues i status quo-së. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education "Theories of Education"]. ''www.cliffsnotes.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-10-28</span></span>.</cite></ref> Për më tepër, teoricienët e konfliktit, përfshirë Bowles dhe Gintis, argumentuan se shkollat riprodhojnë drejtpërdrejt pabarazitë sociale dhe ekonomike të ngulitura në ekonominë kapitaliste, ndërkohë që e bëjnë atë të duket si një meritokraci. <ref>{{Cite web |title=Sage Journals: Discover world-class research |url=https://journals.sagepub.com/action/cookieAbsent |access-date=2026-04-12 |website=Sage Journals |language=en |doi=10.1177/089692057500500401}}</ref> Ata besonin se ky konflikt zhvillohej në klasa ku nxënësit shënoheshin nga një strukturë ekonomike më e gjerë dhe shumë e stratifikuar. Pavarësisht nëse udhëheqësit aktualë në sociologji ishin dakord apo jo me Bowles dhe Gintis, të gjithë ata padyshim filluan të vepronin në fusha të udhëhequra nga këto ide. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}</ref> Kjo perspektivë është kritikuar si [[Përcaktueshmëria|deterministe]] dhe pesimiste, ndërkohë që ka disa prova për lëvizshmëri sociale midis studentëve në disavantazh. <ref>{{Cite journal |last=Kislev |first=E. |date=2016-05-01 |title=The effect of education policies on higher-education attainment of immigrants in Western Europe: A cross-classified multilevel analysis |journal=Journal of European Social Policy |volume=26 |issue=2 |pages=183–199 |doi=10.1177/0958928716637142 |issn=0958-9287}}</ref> Megjithatë, duhet pranuar se është një model, një aspekt i realitetit që është një pjesë e rëndësishme e pamjes. === Struktura dhe agjencia === ==== Bourdieu dhe kapitali kulturor ==== Kjo teori e riprodhimit shoqëror është teorizuar në mënyrë të konsiderueshme nga [[Pierre Bourdieu|Pierre Bourdieu,]] i cili synonte analizimin e pabarazive të klasave shoqërore në arsim. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Megjithatë, Bourdieu, si teoricien shoqëror, është shqetësuar gjithmonë me dikotominë midis objektives dhe subjektives, ose, për ta thënë ndryshe, midis strukturës dhe agjencisë . Prandaj, Bourdieu e ka ndërtuar kornizën e tij teorike rreth koncepteve të rëndësishme të habitusit, fushës dhe [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] . Këto koncepte bazohen në idenë se strukturat objektive përcaktojnë shanset e individëve, përmes mekanizmit të habitusit, ku individët i përvetësojnë këto struktura. Megjithatë, habitusi formohet gjithashtu, për shembull, nga pozicioni i një individi në fusha të ndryshme, familja e tij dhe përvojat e tij të përditshme. Prandaj, pozicioni i klasës së dikujt nuk përcakton shanset e jetës së dikujt, megjithëse luan një rol të rëndësishëm, së bashku me faktorë të tjerë. Bourdieu përdori idenë e [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] për të eksploruar ndryshimet në rezultatet e nxënësve nga klasa të ndryshme në [[Arsimi në Francë|sistemin arsimor francez]] . Ai eksploroi tensionin midis riprodhimit konservator dhe prodhimit inovativ të njohurive dhe përvojës. Ai zbuloi se ky tension intensifikohet nga konsideratat se cila e kaluar dhe e tashmja kulturore e veçantë duhet të ruhet dhe riprodhohet në shkolla. Bourdieu argumenton se është kultura e grupeve dominuese, dhe për këtë arsye kapitali i tyre kulturor, që mishërohet në shkolla, dhe se kjo çon në riprodhim shoqëror. <ref name="harker" /> James Coleman u përqendrua gjithashtu shumë në temat e riprodhimit shoqëror dhe pabarazisë. Coleman frymëzoi shumë nga udhëheqësit aktualë të sociologjisë së arsimit, por puna e tij çoi gjithashtu në një fokus më të madh në empirizëm. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSadovnikCoughlan2017">Sadovnik, Alan R.; Coughlan, Ryan W. (2017). ''Leaders in the Sociology of Education''. SensePublishers, Rotterdam. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-94-6300-717-7|<bdi>978-94-6300-717-7</bdi>]].</cite></ref> Kapitali kulturor i grupit dominues, në formën e praktikave dhe lidhjes me kulturën, supozohet nga shkolla si lloji natyror dhe i vetëm i duhur i kapitalit kulturor dhe për këtë arsye legjitimohet. Ajo kërkon "në mënyrë uniforme nga të gjithë nxënësit e saj që ata të kenë atë që ajo nuk ua jep" [Bourdieu ]. Ky kapital kulturor legjitim u lejon nxënësve që e zotërojnë atë të fitojnë kapital arsimor në formën e kualifikimeve. Prandaj, nxënësit e klasave të ulëta janë në disavantazh. Për të fituar kualifikime, ata duhet të fitojnë kapital kulturor legjitim, duke shkëmbyer kapitalin e tyre kulturor (zakonisht të klasës punëtore). Ky shkëmbim nuk është i drejtpërdrejtë, për shkak të etosit klasor të nxënësve të klasave të ulëta. Etosi klasor përshkruhet si prirjet e veçanta ndaj shkollës dhe kulturës dhe pritjet subjektive ndaj saj. Ai përcaktohet pjesërisht nga shanset objektive të asaj klase. Kjo do të thotë që fëmijët jo vetëm që e kanë më të vështirë të arrijnë sukses në shkollë për shkak të faktit se duhet të mësojnë një mënyrë të re të 'qenies', ose të lidhjes me botën, dhe veçanërisht, një mënyrë të re të lidhjes dhe përdorimit të gjuhës, por ata duhet të veprojnë edhe kundër instinkteve dhe pritjeve të tyre. Pritjet subjektive të ndikuara nga strukturat objektive që gjenden në shkollë, përjetësojnë riprodhimin shoqëror duke inkurajuar nxënësit më pak të privilegjuar të eliminojnë veten nga sistemi, në mënyrë që gjithnjë e më pak të gjenden ndërsa dikush udhëton nëpër nivelet e sistemit. Procesi i riprodhimit shoqëror nuk është as i përsosur dhe as i plotë, por prapëseprapë, vetëm një numër i vogël nxënësish më pak të privilegjuar arrijnë sukses. Për shumicën e këtyre nxënësve që kanë sukses në shkollë, ata kanë pasur nevojë të përvetësojnë vlerat e klasave dominuese dhe t'i përdorin ato si të tyret, në dëm të habitusit dhe vlerave të tyre origjinale kulturore. '''Identiteti''' Duke u mbështetur në idetë e Bourdieu-së, Fuller (2009 <ref>{{Cite book |last=Fuller |first=Carol |url=https://books.google.com/books?id=wZuvAwAAQBAJ |title=Sociology, Gender and Educational Aspirations: Girls and Their Ambitions |date=2009-02-10 |publisher=A&C Black |isbn=9781441172822 |language=en}}</ref> ) i shton kuptimit teorik të strukturës dhe agjencisë duke marrë në konsideratë se si të rinjtë e formojnë identitetin e tyre arsimor dhe se si ky identitet është shpesh rezultat i mesazheve që reflektohen tek ata, për shembull, përmes notave, mjedisit dhe pritjeve gjinore. Vendndodhja sociale konsiderohet e rëndësishme, por roli i saj është kompleks. Puna e saj mori në konsideratë rëndësinë e të kuptuarit të mënyrave se si individët identifikohen brenda një diskursi akademik, një diskurs që zakonisht i pozicionon të rinjtë në mënyrë dikotomike; si ata që do të arrijnë dhe ata që nuk do të arrijnë. Të kuptuarit e rëndësisë së fushave të tilla si vetëefikasiteti, besimi dhe rezistenca në formësimin e identitetit arsimor në nivelin e agjentit dhe më pas, arritjeve arsimore dhe aspiratave, ka qenë qendrore në punën e saj më të fundit. == Sociologë të shquar të arsimit == * [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] * Randall Collins * Jim Coleman * John W. Meyer * Raymond Boudon * [[Pierre Bourdieu]] * Basil Bernstein * Stephen Ball * Beki Françesku * Tony Sewell * Claire Maxwell == Shih edhe == * [[Sociologjia pedagogjike]] * [[Teknologjia arsimore|Teknologji arsimore]] == Referime == [[Kategoria:Hulumtim arsimor]] [[Kategoria:Sociologjia e arsimit]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] ogf1k5wfi14n8gewsu66pm57grg0dgo 2986498 2986496 2026-06-01T21:46:18Z Edukatori 112234 2986498 wikitext text/x-wiki [[Skeda:Wikimedia+Education_Conference_2019_02.jpg|alt=Moments from Wikimedia+Education Conference 2019|parapamje|350x350px|Momente nga Konferenca e Wikimedia+Education 2019]] '''Sociologjia e arsimit''' është studimi se si [[Institucioni|institucionet]] publike dhe përvojat individuale ndikojnë [[Arsimi|në arsim]] dhe rezultatet e tij. Ajo merret kryesisht me sistemet e shkollimit publik të shoqërive moderne industriale, duke përfshirë zgjerimin e arsimit [[Arsimi terciar|të lartë]], [[Arsimi i mëtutjeshëm|të mëtejshëm]], [[Arsimi i të rriturve|të të rriturve]] dhe [[Arsimi i vazhdueshëm|të vazhdueshëm]] . Arsimi shihet si një përpjekje njerëzore thelbësisht [[Optimizmi|optimiste]] e karakterizuar nga [[Shpresa|aspiratat]] për [[Përparimi|progres]] dhe përmirësim. Shumë veta e kuptojnë atë si një mjet për të kapërcyer pengesat, për të arritur [[Barazia shoqërore|barazi]] më të madhe dhe për të fituar pasuri dhe [[Statusi shoqëror|status shoqëror]].<ref name="Sargent">Sargent, M. (1994) ''The New Sociology for Australians'' (3rd ed.), Longman Cheshire, Melbourne</ref> Arsimi perceptohet si një vend ku fëmijët mund të zhvillohen sipas nevojave dhe potencialit të tyre unik. Jo vetëm fëmijët mund të zhvillohen, por edhe të rinjtë dhe të rriturit. Ndërveprimi shoqëror midis njerëzve përmes arsimit mund të çojë gjithmonë në zhvillim, pavarësisht moshës së tyre. Ai perceptohet gjithashtu si një nga mjetet më të mira për të arritur barazi më të madhe shoqërore. <ref name="Sargent" /> Shumë do të thoshin se qëllimi i arsimit duhet të jetë zhvillimi i çdo individi në potencialin e tij të plotë dhe t'u japë atyre një shans për të arritur aq sa lejojnë në jetë aftësitë e tyre natyrore ( [[Meritokracia|meritokraci]] ). Pak do të argumentonin se çdo sistem arsimor e arrin këtë qëllim në mënyrë të përsosur. Disa mbajnë një qëndrim veçanërisht kritik, duke argumentuar se sistemi arsimor është projektuar me qëllimin për të shkaktuar riprodhimin shoqëror të pabarazisë. == Themelet == [[Sociologjia]] sistematike e [[Arsimi|arsimit]] filloi me punën e [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] (1858–1917) mbi edukimin moral si bazë për solidaritet organik, dhe me studimet e [[Max Weber]] (1864–1920) mbi [[Gjuha mandarin|letrarët kinezë]] si një instrument të kontrollit politik. Megjithatë, pas [[Lufta e Dytë Botërore|Luftës së Dytë Botërore]], tema mori interes të ripërtërirë në të gjithë botën: nga funksionalizmi teknologjik në SHBA, reforma egalitare e mundësive në Evropë dhe teoria e kapitalit njerëzor në ekonomi. Të gjitha këto nënkuptonin se, me [[Industrializimi|industrializimin]], nevoja për një forcë punëtore të aftë teknologjikisht minon dallimet [[Klasa shoqërore|klasore]] dhe sistemet e tjera aspirative të stratifikimit, dhe se arsimi promovon lëvizshmërinë sociale . Megjithatë, hulumtimet statistikore dhe në terren në shumë shoqëri treguan një lidhje të vazhdueshme midis klasës shoqërore të një individi dhe arritjeve, dhe sugjeruan se arsimi mund të arrinte vetëm lëvizshmëri të kufizuar shoqërore. Studimet sociologjike treguan se si modelet e shkollimit reflektuan, në vend që të sfidonin, stratifikimin klasor dhe diskriminimin racor dhe seksual. Pas rënies së përgjithshme të funksionalizmit nga fundi i viteve 1960 e tutje, ideja e arsimit si një e mirë e pakufizuar u sfidua edhe më thellësisht. Neomarksistët argumentuan se arsimi shkollor thjesht prodhonte një forcë punëtore të bindur, thelbësore për marrëdhëniet klasore të kapitalizmit të vonë . == Themelet == == Perspektiva teorike == Sociologjia e arsimit përmban një numër teorish. Disa nga teoritë kryesore paraqiten më poshtë. === Aritmetika politike === Tradita e Aritmetikës Politike brenda sociologjisë së arsimit filloi me Hogben (1938) dhe tregon një traditë të kërkimit sasior politikisht kritik që merret me pabarazitë sociale, veçanërisht ato të gjeneruara nga stratifikimi social (Heath 2000). Punime të rëndësishme në këtë traditë kanë qenë (Glass 1954), (Floud, et al. 1956) dhe (Halsey, et al. 1980). Të gjitha këto punime merreshin me mënyrën se si strukturat shkollore ishin të përfshira në pabarazitë e klasave shoqërore në Britani. Punimet më të fundit në këtë traditë e kanë zgjeruar fokusin e saj për të përfshirë gjininë, dallimet etnike dhe dallimet ndërkombëtare. Ndërsa studiuesit në këtë traditë janë angazhuar me teori sociologjike si Teoria e Zgjedhjes Racionale dhe Teoria e Riprodhimit Kulturor, tradita e aritmetikës politike ka tendencë të mbetet mjaft skeptike ndaj 'teorisë së madhe' dhe shumë e shqetësuar me provat empirike dhe politikën sociale. Tradita e aritmetikës politike u sulmua nga 'Sociologjia e Re e Arsimit' e viteve 1970 e cila hodhi poshtë metodat sasiore të kërkimit. Kjo paralajmëroi një periudhë ndarjeje metodologjike brenda sociologjisë së arsimit. Megjithatë, tradita e aritmetikës politike, ndërsa e rrënjosur në metodat sasiore, është angazhuar gjithnjë e më shumë me qasje të metodave të përziera. === Funksionalizmi strukturor === Funksionalistët strukturorë besojnë se shoqëria anon drejt ekuilibrit shoqëror dhe rendit shoqëror. Ata e shohin shoqërinë si një trup njerëzor, në të cilin institucione të tilla si arsimi janë si organe të rëndësishme që e mbajnë shoqërinë/trupin të shëndetshëm dhe mirë. Realiteti shoqëror është i strukturuar dhe i diferencuar dhe i ofron shkencës shoqërore lëndën e saj. Kjo shpjegon pse individët veprojnë si bartës të roleve dhe kryejnë detyra specifike në mënyrë të rregullt, siç manifestohen në nivelin e ngjarjes së vëzhgueshme. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit qëndron në zemër të konceptit realist të strukturës shoqërore. Marrëdhënia e brendshme midis roleve, e dallueshme nga individët që i plotësojnë ato dhe të cilët ata ndikojnë rastësisht. Marrëdhënia midis mësuesit dhe studentit është ngushtësisht e brendshme sepse secili nuk mund të ekzistonte pa njëri-tjetrin. Funksionalistët e shohin arsimin si një nga institucionet më të rëndësishme shoqërore në shoqëri. Ata theksojnë se arsimi kontribuon në dy lloje funksionesh: funksione të dukshme, të cilat janë funksionet e synuara dhe të dukshme të arsimit; dhe funksione latente, të cilat janë funksione të fshehura dhe të paqëllimshme. '''Funksionet e Manifestit''' Ekzistojnë disa funksione kryesore të dukshme që lidhen me arsimin. E para është socializimi. Sociologu francez, Émile Durkheim, themeloi disiplinën akademike të sociologjisë, duke i karakterizuar shkollat si "agjenci socializimi që u mësojnë fëmijëve se si të shkojnë mirë me të tjerët dhe i përgatisin ata për role ekonomike si të rritur" (Durkheim 1898). Socializimi përfshin të mësuarit e rregullave dhe normave të shoqërisë në tërësi. Një nga rolet e shkollave është t'u mësojë studentëve konformitetin me ligjin dhe respektin për autoritetin. Arsimi është gjithashtu një mjet i rëndësishëm i përdorur nga studentët drejt lëvizshmërisë lart. Institucionet e arsimit të lartë shihen si mjete për t'i afruar studentët më shumë me karrierën e tyre që do t'i ndihmojë ata të bëhen të suksesshëm. '''Funksionet latente''' Arsimi përmbush edhe funksione latente. Në shkollë ndodhin shumë gjëra që kanë pak të bëjnë me arsimin formal. Mjedisi arsimor i prezanton nxënësit me rrjete sociale që mund të zgjasin me vite dhe mund t'i ndihmojnë njerëzit të gjejnë punë pasi të kenë përfunduar shkollimin. Një funksion tjetër latent është aftësia për të punuar me të tjerët në grupe të vogla, një aftësi që mund të transferohet në një vend pune që mund të mos mësohet në një mjedis shkollimi në shtëpi. ==== Socializimi ==== Shëndeti shoqëror do të thotë e njëjta gjë si rendi shoqëror dhe garantohet kur pothuajse të gjithë pranojnë [[Vlera (etikë)|vlerat]] e përgjithshme morale të shoqërisë së tyre. Prandaj, funksionalistët strukturorë besojnë se qëllimi i institucioneve kryesore, siç është arsimi, është të socializojnë fëmijët dhe adoleshentët. [[Shoqërizimi|Socializimi]] është procesi me të cilin brezi i ri mëson njohuritë, qëndrimet dhe vlerat që do t'u nevojiten si [[Shtetësia|qytetarë]] produktivë. Roli kryesor i arsimit është t'u përcjellë njohuritë dhe aftësitë bazë brezave të ardhshëm. <ref name=":0">{{Cite web |title=Theories of Education |url=https://www.cliffsnotes.com/study-guides/sociology/education/theories-of-education |access-date=2019-10-28 |website=www.cliffsnotes.com}}</ref> Edhe pse ky qëllim është deklaruar në kurrikulën formale, ai arrihet kryesisht përmes [[Kurrikula e fshehur|kurrikulës së fshehur]], një [[Indoktrinimi|indoktrinim]] më delikat, por megjithatë i fuqishëm, i normave dhe vlerave të shoqërisë së gjerë. Nxënësit i mësojnë këto vlera sepse sjellja e tyre në shkollë është e rregulluar ( [[Emil Dyrkhemi|Durkheim]] ) derisa gradualisht t'i përvetësojnë dhe t'i pranojnë ato. Për më tepër, arsimi është një mjet i rëndësishëm në transmetimin e vlerave thelbësore. Vlerat thelbësore në arsim pasqyrojnë sistemet ekonomike dhe politike që fillimisht nxitën arsimin. Një nga vlerat thelbësore më të rëndësishme që transmetohet përmes sistemit arsimor është individualizmi, parimi i të qenit i pavarur dhe i vetëmbështetur. Që në moshë shumë të vogël, fëmijët mësojnë se shoqëria kërkon dhe vlerëson individët më të mirë. I lidhur me individualizmin, vetëvlerësimi zhvillohet edhe përmes kurrikulës arsimore. Vetëvlerësimi është aftësia për të pasur besim në vendimet e veta, prandaj, të kesh individualizëm lejon një rritje të vetëvlerësimit që nuk mund të krijohet pa të. Krahasuar me studentët japonezë për shembull, kurrikula në Japoni përqendrohet në vlerësimin shoqëror (duke u përqendruar në sjelljen e nderit në një grup) dhe jo në vetëvlerësim. <ref name=":0"/> ==== Plotësimi i roleve në shoqëri ==== Arsimi duhet të kryejë edhe një funksion tjetër: Ndërsa vende të ndryshme pune lirohen, ato duhet të plotësohen me njerëzit e duhur. Prandaj, qëllimi tjetër i arsimit është të ndajë dhe renditë individët për punësim në tregun e punës [Munro, 1997]. Ata me arritje të larta do të trajnohen për punët më të rëndësishme dhe, si shpërblim, do të marrin të ardhurat më të larta. Ata që arrijnë më pak, do të marrin punët më pak të kërkuara (të paktën intelektualisht, nëse jo fizikisht), dhe për rrjedhojë edhe të ardhurat më të pakta. Megjithatë, sipas Sennet dhe Cobb, "të besosh se vetëm aftësia vendos se kush shpërblehet do të thotë të mashtrohesh". Meighan pajtohet, duke deklaruar se një numër i madh studentësh të aftë nga prejardhje të klasës punëtore nuk arrijnë standarde të kënaqshme në shkollë dhe për këtë arsye nuk arrijnë të marrin statusin që meritojnë. Jacob beson se kjo ndodh sepse përvojat kulturore të klasës së mesme që ofrohen në shkollë mund të jenë në kundërshtim me përvojat që fëmijët e klasës punëtore marrin në shtëpi. Me fjalë të tjera, fëmijët [[Klasa punëtore|e klasës punëtore]] nuk janë të përgatitur në mënyrë të mjaftueshme për t'u përballur në shkollë. Prandaj, ata "qetësohen" nga shkolla me kualifikimet më të pakta, prandaj ata marrin punët më pak të dëshirueshme dhe kështu mbeten klasë punëtore. Sargent e konfirmon këtë cikël, duke argumentuar se shkollimi mbështet vazhdimësinë, e cila nga ana tjetër mbështet rendin shoqëror . <ref name="Sargent" /> Talcott Parsons besonte se ky proces, me anë të të cilit disa studentë identifikoheshin dhe etiketoheshin si dështime arsimore, "ishte një aktivitet i nevojshëm të cilin një pjesë e sistemit shoqëror, arsimi, e kryente për të gjithë". Megjithatë, perspektiva funksionaliste strukturore pohon se ky rend shoqëror, kjo vazhdimësi, është ajo që dëshirojnë shumica e njerëzve. kjo është një nga gjërat më kritike në sociologji === Arsimi dhe riprodhimi shoqëror === Perspektiva e teorisë së konfliktit, në kundërshtim me perspektivën funksionaliste strukturore, beson se shoqëria është plot me grupe shoqërore konkurruese me aspirata të ndryshme, qasje të ndryshme në shanse jetësore dhe fitimin e shpërblimeve të ndryshme shoqërore. Teoria e konfliktit e sheh qëllimin e arsimit si një mënyrë për të ruajtur pabarazinë sociale dhe një mënyrë për të ruajtur pushtetin e atyre që dominojnë shoqërinë. <ref name=":0"/> Marrëdhëniet në shoqëri, sipas këtij këndvështrimi, bazohen kryesisht në [[Shfrytëzimi i punës|shfrytëzim]], [[Shtypja|shtypje]], dominim dhe nënshtrim . Shumë mësues supozojnë se nxënësit do të kenë përvoja të veçanta të klasës së mesme në shtëpi, dhe për disa fëmijë ky supozim nuk është domosdoshmërisht i vërtetë. Disa fëmijë pritet të ndihmojnë prindërit e tyre pas shkollës dhe të mbajnë përgjegjësi të konsiderueshme shtëpiake në shtëpinë e tyre shpesh me një prind të vetëm. Kërkesat e kësaj pune shtëpiake shpesh e bëjnë të vështirë për ta që të gjejnë kohë për të bërë të gjitha detyrat e shtëpisë dhe kështu ndikojnë në performancën e tyre akademike. Aty ku mësuesit e kanë zbutur formalitetin e studimit të rregullt dhe kanë integruar metodat e preferuara të punës së nxënësve në kurrikulë, ata vunë re se nxënës të veçantë shfaqën pika të forta për të cilat nuk kishin qenë të vetëdijshëm më parë. Megjithatë, pak mësues devijojnë nga [[kurrikula]] tradicionale, dhe kurrikula përcjell atë që përbën njohuri siç përcaktohet nga [[shteti]] - dhe ata në pushtet [Young në ]. Kjo njohuri nuk është shumë domethënëse për shumë nxënës, të cilët e shohin atë si të pakuptimtë. Wilson & Wyn pohojnë se nxënësit e kuptojnë se ka pak ose aspak lidhje të drejtpërdrejtë midis lëndëve që po ndjekin dhe të ardhmes së tyre të perceptuar në tregun e punës. Vlerat anti-shkollore të shfaqura nga këta fëmijë shpesh rrjedhin nga vetëdija e tyre për interesat e tyre të vërteta. Sargent beson se nxënësit e klasës punëtore, që përpiqen të kenë sukses dhe përthithin vlerat e klasës së mesme të shkollës, po pranojnë pozicionin e tyre inferior shoqëror aq sa të ishin të vendosur të dështonin. <ref name="Sargent" /> Fitzgerald pohon se "pavarësisht nga aftësia e tyre akademike ose dëshira për të mësuar, nxënësit nga familjet e varfra kanë relativisht pak shanse për të siguruar sukses". Nga ana tjetër, për fëmijët e klasës së mesme dhe veçanërisht të klasës së lartë, ruajtja e pozicionit të tyre superior në shoqëri kërkon pak përpjekje. Qeveria federale subvencionon shkollat private 'të pavarura' duke u mundësuar të pasurve të marrin 'arsim të mirë' duke paguar për të. <ref name="Sargent" /> Me këtë 'arsim të mirë', fëmijët e pasur performojnë më mirë, arrijnë rezultate më të larta dhe marrin shpërblime më të mëdha. Në këtë mënyrë, vazhdimësia e privilegjit dhe pasurisë për [[Elita|elitën]] bëhet e mundur ''në vazhdimësi'' . Teoricienët e konfliktit besojnë se ky riprodhim shoqëror vazhdon të ndodhë sepse i gjithë sistemi arsimor është i mbuluar me [[Ideologjia|ideologjinë]] e ofruar nga grupi dominues. Në fakt, ata përjetësojnë [[Miti|mitin]] se arsimi është i disponueshëm për të gjithë për të siguruar një mjet për të arritur pasuri dhe status. Kushdo që nuk arrin ta arrijë këtë qëllim, sipas mitit, ka vetëm veten për të fajësuar. Wright pajtohet, duke deklaruar se "efekti i mitit është t'i ndalojë ata të shohin se problemet e tyre personale janë pjesë e çështjeve të mëdha shoqërore". <ref name="Sargent" /> Dyfishimi është aq i suksesshëm sa shumë prindër durojnë punë të tmerrshme për shumë vite, duke besuar se kjo sakrificë do t'u mundësojë fëmijëve të tyre të kenë mundësi në jetë që nuk i kishin vetë. Teoricienët e konfliktit besojnë se sistemi arsimor po e ruan status quo-në duke i shurdhër klasat e ulëta duke i bërë punëtorë të bindur. <ref name=":0"/> Këta njerëz që janë të varfër dhe të disavantazhuar janë viktima të një [[Truku i besimit|mashtrimi të besimit]] shoqëror. Ata janë inkurajuar të besojnë se një qëllim kryesor i shkollimit është forcimi i barazisë, ndërsa në realitet, shkollat pasqyrojnë qëllimin e shoqërisë për të ruajtur shpërndarjen e mëparshme të pabarabartë të statusit dhe pushtetit [Fitzgerald, cituar në <ref name="Sargent" /> ]. Teoricienët e konfliktit theksojnë disa faktorë kyç për të mbrojtur qëndrimin e tyre. Së pari, teoricienët e konfliktit shqyrtojnë taksën e pronës. Në mënyrë tipike, zonat e distrikteve të pasura kanë më shumë para, kështu që ato mund të përballojnë t'u paguajnë mësuesve paga më të larta, të blejnë teknologji të re dhe të tërheqin mësues më të mirë. Studentët në këto distrikte janë zakonisht të bardhë, që do të thotë se shumica e studentëve të pakicave në Shtetet e Bashkuara nuk marrin asnjë nga këto avantazhe dhe kanë më pak gjasa të shkojnë në kolegj. Kjo lidhet me pikëpamjen e teoricienëve të konfliktit se sistemi arsimor është thjesht një vazhdues i status quo-së. <ref name=":0"/> Për më tepër, teoricienët e konfliktit, përfshirë Bowles dhe Gintis, argumentuan se shkollat riprodhojnë drejtpërdrejt pabarazitë sociale dhe ekonomike të ngulitura në ekonominë kapitaliste, ndërkohë që e bëjnë atë të duket si një meritokraci. <ref>{{Cite web |title=Sage Journals: Discover world-class research |url=https://journals.sagepub.com/action/cookieAbsent |access-date=2026-04-12 |website=Sage Journals |language=en |doi=10.1177/089692057500500401}}</ref> Ata besonin se ky konflikt zhvillohej në klasa ku nxënësit shënoheshin nga një strukturë ekonomike më e gjerë dhe shumë e stratifikuar. Pavarësisht nëse udhëheqësit aktualë në sociologji ishin dakord apo jo me Bowles dhe Gintis, të gjithë ata padyshim filluan të vepronin në fusha të udhëhequra nga këto ide. <ref name=":1">{{Cite book |last=Sadovnik |first=Alan R. |title=Leaders in the Sociology of Education |last2=Coughlan |first2=Ryan W. |publisher=SensePublishers, Rotterdam |year=2017 |isbn=978-94-6300-717-7}}</ref> Kjo perspektivë është kritikuar si [[Përcaktueshmëria|deterministe]] dhe pesimiste, ndërkohë që ka disa prova për lëvizshmëri sociale midis studentëve në disavantazh. <ref>{{Cite journal |last=Kislev |first=E. |date=2016-05-01 |title=The effect of education policies on higher-education attainment of immigrants in Western Europe: A cross-classified multilevel analysis |journal=Journal of European Social Policy |volume=26 |issue=2 |pages=183–199 |doi=10.1177/0958928716637142 |issn=0958-9287}}</ref> Megjithatë, duhet pranuar se është një model, një aspekt i realitetit që është një pjesë e rëndësishme e pamjes. === Struktura dhe agjencia === ==== Bourdieu dhe kapitali kulturor ==== Kjo teori e riprodhimit shoqëror është teorizuar në mënyrë të konsiderueshme nga [[Pierre Bourdieu|Pierre Bourdieu,]] i cili synonte analizimin e pabarazive të klasave shoqërore në arsim. <ref name=":1"/> Megjithatë, Bourdieu, si teoricien shoqëror, është shqetësuar gjithmonë me dikotominë midis objektives dhe subjektives, ose, për ta thënë ndryshe, midis strukturës dhe agjencisë . Prandaj, Bourdieu e ka ndërtuar kornizën e tij teorike rreth koncepteve të rëndësishme të habitusit, fushës dhe [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] . Këto koncepte bazohen në idenë se strukturat objektive përcaktojnë shanset e individëve, përmes mekanizmit të habitusit, ku individët i përvetësojnë këto struktura. Megjithatë, habitusi formohet gjithashtu, për shembull, nga pozicioni i një individi në fusha të ndryshme, familja e tij dhe përvojat e tij të përditshme. Prandaj, pozicioni i klasës së dikujt nuk përcakton shanset e jetës së dikujt, megjithëse luan një rol të rëndësishëm, së bashku me faktorë të tjerë. Bourdieu përdori idenë e [[Kapitali kulturor|kapitalit kulturor]] për të eksploruar ndryshimet në rezultatet e nxënësve nga klasa të ndryshme në [[Arsimi në Francë|sistemin arsimor francez]] . Ai eksploroi tensionin midis riprodhimit konservator dhe prodhimit inovativ të njohurive dhe përvojës. Ai zbuloi se ky tension intensifikohet nga konsideratat se cila e kaluar dhe e tashmja kulturore e veçantë duhet të ruhet dhe riprodhohet në shkolla. Bourdieu argumenton se është kultura e grupeve dominuese, dhe për këtë arsye kapitali i tyre kulturor, që mishërohet në shkolla, dhe se kjo çon në riprodhim shoqëror. James Coleman u përqendrua gjithashtu shumë në temat e riprodhimit shoqëror dhe pabarazisë. Coleman frymëzoi shumë nga udhëheqësit aktualë të sociologjisë së arsimit, por puna e tij çoi gjithashtu në një fokus më të madh në empirizëm. <ref name=":1"/> Kapitali kulturor i grupit dominues, në formën e praktikave dhe lidhjes me kulturën, supozohet nga shkolla si lloji natyror dhe i vetëm i duhur i kapitalit kulturor dhe për këtë arsye legjitimohet. Ajo kërkon "në mënyrë uniforme nga të gjithë nxënësit e saj që ata të kenë atë që ajo nuk ua jep" [Bourdieu ]. Ky kapital kulturor legjitim u lejon nxënësve që e zotërojnë atë të fitojnë kapital arsimor në formën e kualifikimeve. Prandaj, nxënësit e klasave të ulëta janë në disavantazh. Për të fituar kualifikime, ata duhet të fitojnë kapital kulturor legjitim, duke shkëmbyer kapitalin e tyre kulturor (zakonisht të klasës punëtore). Ky shkëmbim nuk është i drejtpërdrejtë, për shkak të etosit klasor të nxënësve të klasave të ulëta. Etosi klasor përshkruhet si prirjet e veçanta ndaj shkollës dhe kulturës dhe pritjet subjektive ndaj saj. Ai përcaktohet pjesërisht nga shanset objektive të asaj klase. Kjo do të thotë që fëmijët jo vetëm që e kanë më të vështirë të arrijnë sukses në shkollë për shkak të faktit se duhet të mësojnë një mënyrë të re të 'qenies', ose të lidhjes me botën, dhe veçanërisht, një mënyrë të re të lidhjes dhe përdorimit të gjuhës, por ata duhet të veprojnë edhe kundër instinkteve dhe pritjeve të tyre. Pritjet subjektive të ndikuara nga strukturat objektive që gjenden në shkollë, përjetësojnë riprodhimin shoqëror duke inkurajuar nxënësit më pak të privilegjuar të eliminojnë veten nga sistemi, në mënyrë që gjithnjë e më pak të gjenden ndërsa dikush udhëton nëpër nivelet e sistemit. Procesi i riprodhimit shoqëror nuk është as i përsosur dhe as i plotë, por prapëseprapë, vetëm një numër i vogël nxënësish më pak të privilegjuar arrijnë sukses. Për shumicën e këtyre nxënësve që kanë sukses në shkollë, ata kanë pasur nevojë të përvetësojnë vlerat e klasave dominuese dhe t'i përdorin ato si të tyret, në dëm të habitusit dhe vlerave të tyre origjinale kulturore. '''Identiteti''' Duke u mbështetur në idetë e Bourdieu-së, Fuller (2009 <ref>{{Cite book |last=Fuller |first=Carol |url=https://books.google.com/books?id=wZuvAwAAQBAJ |title=Sociology, Gender and Educational Aspirations: Girls and Their Ambitions |date=2009-02-10 |publisher=A&C Black |isbn=9781441172822 |language=en}}</ref> ) i shton kuptimit teorik të strukturës dhe agjencisë duke marrë në konsideratë se si të rinjtë e formojnë identitetin e tyre arsimor dhe se si ky identitet është shpesh rezultat i mesazheve që reflektohen tek ata, për shembull, përmes notave, mjedisit dhe pritjeve gjinore. Vendndodhja sociale konsiderohet e rëndësishme, por roli i saj është kompleks. Puna e saj mori në konsideratë rëndësinë e të kuptuarit të mënyrave se si individët identifikohen brenda një diskursi akademik, një diskurs që zakonisht i pozicionon të rinjtë në mënyrë dikotomike; si ata që do të arrijnë dhe ata që nuk do të arrijnë. Të kuptuarit e rëndësisë së fushave të tilla si vetëefikasiteti, besimi dhe rezistenca në formësimin e identitetit arsimor në nivelin e agjentit dhe më pas, arritjeve arsimore dhe aspiratave, ka qenë qendrore në punën e saj më të fundit. == Sociologë të shquar të arsimit == * [[Emil Dyrkhemi|Émile Durkheim]] * Randall Collins * Jim Coleman * John W. Meyer * Raymond Boudon * [[Pierre Bourdieu]] * Basil Bernstein * Stephen Ball * Beki Françesku * Tony Sewell * Claire Maxwell == Shih edhe == * [[Sociologjia pedagogjike]] * [[Teknologjia arsimore|Teknologji arsimore]] == Referime == [[Kategoria:Hulumtim arsimor]] [[Kategoria:Sociologjia e arsimit]] 9ueei9ivgllmjj08h2xntwgi70wpqek 0 401518 2986497 2026-06-01T21:38:52Z Gentiana12 187934 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150938819|Ugo Foscolo]]" 2986497 wikitext text/x-wiki   <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> <templatestyles src="Citazione/styles.css" />Niccolò Foscolo[1], i njohur si Ugo Foscolo (Zante, 6 shkurt 1778 - Londer, 10 shtator 1827), ishte poet, shkrimtar, dramaturg,perkthyes, kritik letrar, dhe patriot italian. Ai konsiderohet nje nder perfaqesuesit me te shquar te letersise italine te periudhes se neoklasicizmit dhe pararomantizmit. Ai ishte një nga përfaqësuesit më të shquar të letërsisë italiane të periudhës ndërmjet shekujve tetëmbëdhjetë dhe nëntëmbëdhjetë, kohë kur rrymat neoklasike dhe [[Romanticizmi|romantike]] u shfaqën dhe filluan të zhvillohen në Itali, gjatë epokës napoleonike dhe viteve të para të Restaurimit. I detyruar që në moshë të re të largohej nga vendlindja e tij (ishulli [[Greqia|grek]] Zakinthos, sot i njohur në italisht si [[Zakintosi|Zante]]), atëherë pjesë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]], ai u ndje si një i mërguar gjatë gjithë jetës së tij. U ndje i shkëputur nga një botë idealesh klasike në të cilën lindi dhe u formua, si nëpërmjet edukimit të tij letrar ashtu edhe lidhjes me tokën e të parëve të tij (Megjithatë ai ruajti gjithmonë një lidhje shumë të fortë me Italinë, të cilën e konsideronte atdheun e tij). Jeta e tij u karakterizua nga udhëtime të vazhdueshme dhe arratisje, për arsye politike (ai shërbeu në forcat e armatosura të Shteteve Napoleonike, por duke mbajtur një qëndrim shumë kritik ndaj tyre. Ishte kundërshtar i [[Perandoria Austriake|austriakëve]], për shkak të karakterit të tij krenar, ndjenjave të tij italiane dhe bindjeve të tij [[Republikanizmi|republikane]]), pa besim fetar dhe i paaftë për të gjetur lumturi në dashurinë e një gruaje, ai përjetonte vazhdimisht një stuhi pasionesh t fuqishme brenda vetes. Ashtu si shumë intelektualë të kohës së tij, ai ndihej i tërhequr nga imazhi i shkëlqyer ideal i [[Greqia|Hellas]], simbol i harmonisë dhe virtytit, për të cilën [[racionalizmi]] dhe titanizmi i tij [[Romanticizmi|romantik]] zbuteshin nga imazhe të qeta të qetësisë neoklasike, sipas mësimeve të Winckelmann-it.<ref>{{Cite web |title=UGO FOSCOLO |url=http://www.parodos.it/letteraturafoscolo.htm |publisher=Babilonia}}</ref> Pasi u kthye për një periudhë të shkurtër për të jetuar në Itali dhe në Mbretërinë Lombardi-Venecia (atëherë ende pjesë e Mbretërisë Napoleonike të Italisë) në vitin 1813, ai u largua sërish në një mërgim vullnetar. Disa vite më vonë vdiq në varfëri në periferi të [[Londra|Londrës]], në lagjen Turnham Green. Pas bashkimit të Italisë, në vitin 1871,me dekret të qeverisë italiane, eshtrat e tij u sollën në atdhe dhe u varrosën në Bazilikën e Santa Croce në Firence, atë që ai vetë e kishte quajtur në poemën e tij ''Sepolcri'' (1806) (Mbi Varret) ''Tempulli i Lavdive Italiane''. == Biografia == [[Skeda:Oygosfoscolos.jpg|parapamje|Pllakë varri me mbishkrim të Ugo Foscolos në [[Zakintosi|Zakynthos]] ([[Greqia|Greqi]])]] === Origjina familjare === {{Blockquote|Salve Zacinto! all'antenoree prode, / de' santi Lari Idei ultimo albergo / e de' miei padri, darò i carmi e l'ossa, / e a te il pensier: ché piamente a queste / Dee non favella chi la patria oblia.|Ugo Foscolo, ''Le Grazie'', Inno I, vv. 108-111}}<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Quantunque italiano d'educazione e d'origine, e deliberato di lasciare in qualunque evento le mie ceneri sotto le rovine d'Italia anziché all'ombra delle palme d'ogni altra terra più gloriosa e più lieta, io, finché sarò memore di me stesso, non oblierò mai che nacqui da madre greca, che fui allattato da greca nutrice e che vidi il primo raggio di sole nella ''chiara e selvosa Zacinto'', risuonante ancora de' versi con che [[Omero]] e [[Teocrito]] la celebravano.|Ugo Foscolo, ''Epistolario'', lettera del 29 settembre 1808}}Foscolo lindi në [[Zakintosi|Zante]] (i njohur edhe si ''Zacinto'', ishullit të cilit i kushtoi një nga sonetet e tij më të famshme), një ishull në [[Ishujt e Jonit|arkipelagun Jon]] që kishte qenë pronë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] për disa shekuj. Ai erdhi në jetë më 6 shkurt 1778. Ishte djali i Andrea Foscolos[[Korfuzi (qyteti)|(Korfuz (qytet)]] 1754 - [[Split]], 13 tetor 1788), një mjek anijesh me origjinë [[Venediku|veneciane]], dhe [[Grekët e sotëm|grekes]] Diamantina Spathis (shtator 1747 - 28 prill 1817). Prindërit e tij u martuan në Zante më 5 maj 1777 sipas ritit [[Kisha Katolike Romake|katolik]]. Ugo ishte fëmija i parë nga katër vëllezër e motra. Pas tij lindën motra e tij Rubina (e emëruar sipas gjyshes së saj nga nëna; 21 dhjetor 1779 - 1867) dhe dy vëllezër Gian Dionisio (i quajtur Giovanni ose Giovanni Dionigi; Zante, 27 shkurt 1781 - Venecia, 8 dhjetor 1801) dhe Costantino Angelo (i quajtur Giulio; Split, 7 dhjetor 1787 - [[Hungaria|Hungari]] 1838). Të dz vëllezërit e përfunduan jetën e tyre me vetëvrasje. Ai quhej Niccolò si gjyshi i tij nga babai - gjithashtu mjek - por që nga rinia e tij ai zgjodhi ta quante veten Ugo. Duket se ky ishte emri i themeluesit legjendar të familjes së tij, një anëtar i ''gens Aurelia'', i cili u zhvendos nga [[Roma]] në lagunën veneciane, në kohën e [[Dyndjet Barbare|pushtimeve barbare]], për të themeluar Rialton; në të vërtetë nuk është e sigurt nëse familja Foscolo rridhte, siç pretendonte, nga një degë dekadente e shtëpisë homonime të gjakut patrician.<ref name="treccani" /><ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 10-12}}.</ref> Të tjerë pohojnë se emri ishte një homazh për Ugo di Basseville, një [[Revolucioni Francez|diplomat dhe revolucionar francez]] i vrarë nga turma në [[Roma|Romë]] në vitin 1793 për [[Antiklerikalizmi|antiklerikalizmin]] e tij të hapur dhe i admiruar nga Foscolo së bashku me [[Napoleon Bonaparti|Napoleonin]] gjatë periudhës italiane "jakobine" (1796-1799).<ref>{{Cite web |title=Foscolo: vita e opere |url=http://www.sapere.it/sapere/strumenti/studiafacile/letteratura-italiana/lottocento_/a2_ugo_foscolo/La-vita-e-le-opere.htm}}</ref> Megjithatë, sigurisht që familja ishte larg të qenit e pasur: babai ishte një mjek me të ardhura modeste (gjithashtu i prirur drejt shpërdorimit të parave), ndërsa nëna, pavarësisht se ishte e ve në martesën e saj të parë me fisnikun Giovanni Aquila Serra, ishte vajza e një rrobaqepësi zantiot. Ajo e kaloi fëmijërinë në një shtëpi të vogël që ndodhej përballë kishës së Virgjëreshës së Bekuar Odigitria (nga greqishtja bizantine ''Οδηγήτρια'', "ajo që tregon rrugën") e cila u shkatërrua nga një tërmet në vitin 1953. Foscolo do ta kujtojë gjithmonë qytetin ku lindi dhe ne shume vepra do të këndojë për ishullin e tij të lindjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 14-15|Pecchio}}.</ref> Ai i shkroi më 29 shtator 1808 kushëririt të tij [[Prusia|prusian]] Jakob Salomon Bartholdy:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|[...] a noi prescrisse<br />il fato illacrimata sepoltura|Ugo Foscolo, ''A Zacinto'', vv. 13-14}} === Vitet e formimit në Zakinthos (1778-1792) === [[Skeda:9220_-_Venezia_-_Casa_di_Ugo_Foscolo_in_Campo_de_le_gatte_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_30-Sept-2007.jpg|majtas|parapamje|Shtëpia veneciane e Foscolos]] Ai kaloi një pjesë të fëmijërisë së tij në [[Dalmacia|Dalmaci]]. Në vitin 1785 familja e tyre u shpërngul në [[Split]], ku i ati ishte vendosur një vit më parë për të marrë postin e të atit të ndjerë Niccolò<ref>{{Cite journal |last=Attilio Craglietto |date=marzo-aprile 1933 |year=1933 |title=Un manoscritto di Niccolò Foscolo in Istria |journal=La Porta Orientale |location=Trieste |publisher=La Compagnia Volontari Giuliani e Dalmati |volume=III |issue=3-4 |page=299}}</ref> si drejtues dhe kirurg i spitalit ushtarak të qytetit. Ai përfundoi studimet e tij të para si student i jashtëm në seminarin arkipeshkvor, nën kujdesin e Imzot Francesco Gianuizzi. Mirëpo, vdekja e papritur e të atit më [[13 tetor]] 1788 e detyroi të kthehej në [[Zakintosi|Zante]]. Atje vazhdoi shkollimin dhe mësoi bazat e [[Greqishtja e lashtë|greqishtes së lashtë]], por megjithatë u dallua si nxënës rebel ndaj disiplinës dhe jo shumë i prirur për studim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 7-30}}.</ref> Karakteri pasionant i Foscolos dhe ndjenja e fortë ndaj padrejtësive u shfaqën që në rini. Një ditë, në Zante, populli donte të sulmonte [[Geto|geton]] [[Judejtë|hebraike]] të qytetit të vogël, duke kërkuar një kokë turku [[Judeofobia|tek hebrenjtë]], siç ndodhte shpesh. Megjithatë, Foscolo arriti ta parandalonte sulmin: ndërsa dyert po bëheshin gati të hapeshin, Ugo shumë i ri u hodh mbi murin përreth dhe i bërtiti turmës: "Frikacakë, largohuni, frikacakë!". Turma u trondit dhe u shpërnda, duke hequr dorë nga qëllimi.<ref>{{Cite web |title=IX. La lotta per l’Indipendenza |url=http://www.morasha.it/ebrei_italia/ebrei_italia09.htmltitolo=Breve storia degli ebrei d'Italia}}</ref> === Zhvendosja në Venedik (1789) === [[Skeda:Foscolo_a_Venezia.jpg|majtas|parapamje|Detajet e gurit të varrit]] [[Skeda:Bust_of_Ugo_Foscolo._Panteon_Veneto;_Istituto_Veneto_di_Scienze,_Lettere_ed_Arti.jpg|parapamje|Busti i Ugo Foscolos, i skalitur në vitin 1861 nga Marco Pasato. Busti është pjesë e Panteonit Venedik, i vendosur në Palazzo Loredan.]] Në muajt e parë të vitit 1789, nëna e tij u zhvendos në [[Venediku|Venedik]]; Ugo dhe vëllau i tij Giovanni mbetën në Zante: Giovanni jetonte me gjyshen e tij nga nëna (Rubinën), ndërsa Ugo me një teze nga nëna. Ndërkohë Costantino dhe Rubina u vendosën në [[Korfuzi|Korfuz]] te dy hallat nga ana e babait. Në vitin 1792, i shoqëruar nga administratori venecian i ishullit, Paolo Paruta, Ugo më në fund arriti t'i bashkohej nënës dhe vëllezërve të tij në Venedik. Familja u vendos në shtëpinë e vogël në Campo de le gate, në lagjen Castello. === Vargjet e para dhe kontakti me shoqërinë poetike (1792-1795) === Mes viteve 1793 dhe 1797, Foscolo ndoqi shkollën e San Ciprianos në Murano, ku pati mundësinë të mësonte nga Gasparo Gozzi që e kishte mbikëqyrës, latinisti [[Ubaldo Bregolini]], studiuesi grek Giambattista Galliccioli dhe abati Angelo Dalmistro, të cilët i mbështetën prirjet letrare të të riut.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 30-31}}.</ref> Më vonë ai vazhdoi studimet në shkollat publike të ish-[[Jezuitët|jezuitëve]]. Fillimisht, studimet e tij ishin tradicionale, me leximin e autorëve klasikë dhe ushtrimet e përkthimit, veçanërisht nga [[Safo]], Anakreonti, Alkeu dhe [[Horaci]]; më pas ai u përkushtua leximeve më të gjera, duke përfshirë ato të autorëve të shekullit të tetëmbëdhjetë dhe shumë shkrimtarëve të tjerë. Në këtë rrugëtim e ndihmoi[[bibliotekari]] Jacopo Morelli, i cili punonte në Bibliotekën Marciana. Foscolo, e frekuentonte rregullisht këtë bibliotekë, dhe me sa duket studionte atje deri në dhjetë orë në ditë. Pasioni i tij për letërsinë u shfaq herët dhe fuqishëm. Më 29 tetor 1794, ai i dërgoi një letër mikut të tij nga Breshia, Gaetano Fornasini, duke i bashkëngjitur «dy oda dhe një sonet të vogël» që sot kanë humbur. Në letër e falënderonte për korrigjimet që kishte sugjeruar në lidhje me disa «kanzoneta» që Foscolo ia kishte dhënë të lexonte më parë. Ai gjithashtu e nxiti të mos ngurronte «të kritikonte veprat e mia, sepse unë i pranoj si dhurata të çmuara korrigjimet e mençura që më bëhen». Po atë vit, Foscolo përmblodhi rreth dyzet kompozime poetike, pjesërisht origjinale dhe pjesërisht përkthime. Këto poezi tregonin ndikimin e poezisë arkadike, sidomos në [[Metrika|metër]] dhe gjuhë, dhe ai ia dërgoi kushëririt të tij Costantino Naranzi. Ndërkohë, falë poezisë së tij, u përfshi si botimin letrar «Anno poetico» të drejtuar nga klasicisti gozzian, abati i lartpërmendur Angelo Dalmistro, i cili një admirues i madh i letërsisë angleze.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 29-30}}.</ref> I prezantuar nga bibliotekari Morelli në sallonet fisnike të Venedikut, Foscolo hyri në rrethin kulturor të Giustina Renier Michiel dhe rivales së saj, bukuroshes Isabella Teotochi Albrizzi (e cila u bë dashuria e parë e madhe e poetit, dhe për të cilin ai flet në ''vëllimin e gjashtë të I''). Në këto ambiente ai takoi Ippolito Pindemonte dhe poetë të tjerë të suksesshëm si Aurelio de' Giorgi Bertola. Nga një përshkrim i Foscolos, i ofruar nga Albrizzi, dalin disa karakteristika të poetit: "Liria, pavarësia janë idhujt e shpirtit të tij. Ai do ta shkëpuste zemrën nga kraharori, nëse të gjitha lëvizjet e zemrës së tij nuk do t'i dukeshin plotësisht të lira". Megjithatë, kishte nga ata që nuk panë asgjë të veçantë te Foscolo; Pietro Giordani e përcaktoi atë si "shumë të keq në zemër, shumë mesatare në inteligjencë" në një letër të vitit 1831. Shkrimtari Mario Pieri e kujtonte kështu: "Flokë të kuq e kaçurrela, ballë i gjerë, sy të vegjël e të futur thellë, por plot shkëlqenin... të folur paksa të ngathët, por i mbushur me zjarr" dhe më tej: "e shihje duke u endur rrugëve dhe kafeneve, i veshur me një pallto të gjelbër të vjetër, por plot guxim, duke u mburrur me varfërinë e tij edhe para atyre që nuk donin ta dinin, e megjithatë ishte i dashur nga gratë më të njohura fisnike e më të bukurat dhe nga i gjithë populli".<ref>{{Cite book |title=Canova Cicognara Foscolo |publisher=Cooperativa Editrice |year=1979 |series=Cultura/territorio 2 |location=Venezia |page=14}}</ref> I zhytur në atmosferën e zjarrtë dhe kozmopolite kulturore të Venedikut të kohës, Foscolo frekuentoi sallone dhe rrethe të shumta letrare në qytet, ku diskutohej me pasion [[Revolucioni Francez]], i cili në ato vite po kalonte fazat e tij më vendimtare nëpër Alpe në atë kohë. === Debutimi teatror dhe ''Piano di {{Sic|Studj}}''(1795-1797) === [[Skeda:Isabella_Teotochi_Albrizzi.jpg|parapamje|Isabella Teotochi Albrizzi në një pikturë nga Elisabeth Vigée Le Brun]] Të rëndësishme për formimin e tij ishin marrëdheniet e tij me grupin e miqve nga Breshia, të cilët ishin të hapur ndaj ndikimeve franceze dhe revolucionare, si dhe njohja me Melchiorre Cesarotti-n, përkthyesin e ''Këngëve të Osianit'', për të cilin Foscolo filloi të ushqente një admirim të madh, duke u afruar me rrethin e letrarëve që e shihnin atë si modelin dhe babanë e tyre shpirtëror dhe duke e kontaktuar personalisht me një letër të datës 28 shtator 1795. Më 30 tetor 1795, ai i dërgoi dorëshkrimin e tragjedisë ''Tieste'', me natyrë alfieriane dhe plot entuziazëm jakobin (e interpretuar më vonë me një farë suksesi në Teatro Sant'Angelo në Venecia më 4 janar 1797), Cesarotti-t, një mësues në Universitetin [[Universiteti i Padovës|e Padovës]], për një mendim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 32-34}}.</ref> Foscolo menjëherë pa te Vittorio Alfieri një model që duhej ndjekur<ref>{{Cite web |title=Articolo sull'influenza di Alfieri su Foscolo |url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/c8.html}}</ref>; stili i tij rinor u formësua nën ndikimin e poetit astigjan dhe ai e lavdëroi atë në shumë vepra<ref>{{Cite web |title=Il mito di Parini nelle ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' |url=http://www.thefreelibrary.com/Il+mito+di+Giuseppe+Parini+nelle+Ultime+lettere+di+Jacopo+Ortis.-a0201210003}}</ref>. Foscolo ia dërgoi tekstin e ''Tieste-s'', së bashku me një dedikim, në rezidencën fiorentine të Alfierit. Foscolo nuk e vizitoi personalisht, duke respektuar natyrën e tërhequr në vitet e fundit të jetës së tij , siç pohon ai në ''korrespondencën e tij dhe në Ortis''{{'}}; Megjithatë, duket se ky i fundit, edhe nëse nuk iu përgjigj letrës së Foscolos, e kishte lavdëruar stilin e tragjedisë me disa të njohur, duke parashikuar të ardhmen e madhe letrare të oficerit të atëhershëm të ri napoleonik (pavarësisht mospajtimit fillestar të pikëpamjeve mbi Napoleonin, edhe Foscolo më vonë arriti në të njëjtin përfundim negativ si Alfieri për gjeneralin francez, duke e quajtur atë një "tiran") dhe poetit-parashikuesit të parë të vërtetë të Italisë së Risorgimentos. Në veçanti, ai do të kishte pohuar se i riu do ta kishte tejkaluar atë për sa i përket lavdisë letrare.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 32}}.</ref> [[Skeda:Ritratto_di_Alfieri_François-Xavier_Fabre.jpg|majtas|parapamje|Viktor Alfieri]] Po kësaj periudhe i përket edhe një tragjedi tjetër, ''Edipi'', e cila mbeti e panjohur për më shumë se një shekull e gjysmë pas vdekjes së autorit. Dorëshkrimi u zbulua vetëm në vitin 1978 nga studiuesi Mario Scotti në arkivin romak të revistës ''Civiltà Cattolica.'' Shumica e studiuesëve pranojnë ''se vepra është shkruar nga Foscolo i ri.'' Scotti dhe studiues të tjerë kanë njohur në tragjedi "Edipin, të recitueshëm'','' por jo për t'u shtypur", të ''Piano di Studi'' të lartpërmendur, duke përjashtuar mundësinë që në vend të kësaj të jetë përfundimi i {{'}} të skicuar në prozë shumë vite më vonë në [[Firencia|Firence]]. Tragjedia e plotë përbëhet nga pesë akte; megjithëse i bazuar në strukturën narrative të veprës "''Edipi në Kolon"'' të [[Sofokliu|Sofokliut]], ai distancohet ndjeshëm nga modeli dhe paraqet kopje të shumta të ''"Polinekis"'' dhe ''"Antigonës'' " të Alfierit, si dhe të "''Tebaidës'' " së [[Publius Papinius Statius|Statiusit]] të përkthyera nga Cornelio Bentivoglio, por në të njëjtën kohë demonstron tek autori - i fshehur pas pseudonimit të papritur të Wigberto Rivalta - një ''[[Botëkuptimi|botëkuptim]]'' dhe një mënyrë shprehjeje që janë tërësisht personale. Një dokument i edukimit të hershëm letrar të Foscolos daton që nga viti 1796, një ''Plan Studimi'' ambicioz i shkruar me shumë gjasa në Chioggia, kur në shtator 1796 ai ishte mysafir i Tommaso Olivi-t, vëllaut të mikut të tij, natyralistit dhe poetit Giuseppe Olivi, i kujtuar nga Foscolo në veprat e tij kryesore (ai kishte vdekur një vit më parë, dhe një pllakë përkujtimore ishte ngritur së fundmi në nder të tij në katedrale). ''Plani'' përfshin seksione kushtuar "Moralit, Politikës, Metafizikës, Teologjisë, Historisë, Poezisë, Romaneve, Kritikës, Arteve", ku i riu shënonte leximet e tij, shkrimet e tij të para dhe projektet e veprave që synonte të shkruante. Ndër autorët që përmenden në këtë plan janë, ndër shumë, [[Ciceroni]], [[Monteskjë|Montesquieu]], [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]], [[John Locke|Locke]], [[Tukididi|Thucydide]], [[Ksenofoni]], Sallust dhe historianë te mëdhenj romakë. Po ashtu përmenden [[Teksti fetar|Shkrimet e Shenjta]]. Midis poezive epike vendin kryesor e zinte [[Homeri]], i ndjekur nga [[Virgjili]], [[Dante Aligieri|Dante]], [[Torquato Tasso|Taso]] dhe Miltoni. Përmenden gjithashtu autorë bashkëkohës me Foskolon, përfshirë anglezët Gray dhe Young, shprehje e një poezie sepulkrale që ndikoi poetin që nga fillimi, [[William Shakespeare|Shekspirin]], zviceranin Gessner dhe italianët Alfieri dhe Parini.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 5}}.</ref> Në ''Piano di Studj'' ka një referencë për një roman, ''Laura, lettere'', të cilin kritikët tradicionalisht e kanë njohur si idenë e parë të romanit epistolar, i cili mori formë me kalimin e kohës në {{'}}Ortis ''.'' ''Plani'' dëshmon gjithashtu synimin për të botuar «në një broshurë të vetme me moton ''Vitam impenděre vero'' [...] dymbëdhjetë Oda të shkrimit të vetë autorit». Motoja latine, që përkthehet si «sakrifiko jetën për të vërtetën», kjo moto ishte një homazh i qartë për idealet revolucionare, duke pasur parasysh se ishte përdorur në epigraf nga [[Jean-Paul Marat|Marat]] në gazetën e famshme ''L'ami du peuple'', si dhe gjendej një nga mbishkrimet në varrin origjinal të [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]]. Pranimi i poetit, sipas të cilit tekstet ende kishin nevojë për një përpunim ''të gjatë pune'', dhe ashpërsia e censurës veneciane penguan botimin e tyre, por disa oda janë ruajtur deri në ditët tona, duke treguar një vepër që mbështetet gjerësisht në Shkrimet e Shenjta për të formuluar një kritikë etiko-politike të frzmëzuar nga ngjarjet franceze dhe të ndikuar nga modeli parinian. === Qëndrimi në Padovë dhe mërgimi në kodrat Eugane (1796-1797) === [[Skeda:Melchiorre_Cesarotti.jpg|parapamje|Melchiorre Cesarotti]] Ndërkohë, poeti i ri filloi të shfaqte shenja pakënaqësie ndaj shoqërisë veneciane dhe salloneve të saj aristokrate, të cilat i konsideronte të përkushtuara ndaj eksternalitetit dhe konvencioneve, dhe për këtë arsye larg shpirtit të tij të lirë. Prandaj, ai vendosi të qëndronte në [[Padova]], i stimuluar nga fermentimi kulturor i qytetit dhe nga dëshira për të takuar Cesarottin dhe pasuesit e tij. Në korrik 1796 ai mbërriti në Padova, ku takoi përkthyesin ''e Ossian''{{'}} Gjatë këtij viti, Foscolo shkroi disa artikuj në gazetën ''Mercurio d'Italia'', të cilët ngjallën dyshime te qeveria veneciane; në fillim të shtatorit ai u largua për një qëndrim në kodrat Eugane. Për një kohë të gjatë kritikët menduan se ky veprim ishte për shkak të një persekutimi politik kundër tij ose e një zhgënjimi dashuror; megjithatë, dihet se në ato ditë Padova ishte shkatërruar nga një epidemi [[Lia|e lisë]] dhe se trupat franceze gjithashtu po fillonin të hynin në qytet. Në mungesë të dokumenteve historike dhe epistolare që tregojnë me siguri pse Foscolo zgjodhi të shpërngulej në fshat, këto janë dy elementë që duhet të merren në konsideratë në mënyrë të barabartë. === Marrëdhëniet me botën revolucionare veneciane (1797) === Pas suksesit të tragjedisë së ''Tieste-s'', Foscolo ka shumë të ngjarë të ketë bërë një qëndrim të dytë në [[Padova]] në mars; ai ndoshta ndoqi leksionet e Cesarottit në universitet, por marrëdhënia me mentorin e tij shpirtëror filloi të ftohej gradualisht. Për këtë që në mars të atij viti korrenspondenca midis të dyve pushuan dhe njëri madje abstenoi nga përmendja e tjetrit në letrat e tij për një periudhë prej gati gjashtë vitesh. Ndër të tjera, Foscolo iu përmbajtë me një zell gjithnjë e më të madh entuziazmit republikan, ndërsa Cesarotti i pa trazirat politike me zhgënjim dhe ne e dimë se në prill ai praktikisht jetonte i mbyllur në fshat. Më vonë, Foscolo u gjend fillimisht në Venedik dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]], ku shërbeu për një kohë të shkurtër si vullnetar në repartin e Gjuetarëve të Kuajve të Republikës së Cispadanës. Ai pothuajse menjëherë dhe me sukses kërkoi të lirohej për shkak të shëndetit të dobët dhe një plage. Gjatë qëndrimit të tij të shkurtër [[Bolonja|në Bolonjë,]] ai botoi odën ''A Bonaparte liberatore'', shumë kopje të së cilës u dërguan nga Këshilli i Mbrojtjes së Bolonjës në Bashkinë e Reggio Emilia-s, qyteti të cilit Foscolo ia kishte kushtuar veprën, pasi ishte i pari që ngriti flamurin trengjyrësh italian. Foscolo u kthye në lagunën veneciane kur mësoi se më 12 maj në Venedik oligarkia e Dozhit ishte dorëzuar ndaj kërkesave të Napoleonit për të krijuar një "Qeveri të Përkohshme Përfaqësuese". Ishte një letër nga patrioti [[Almorò Fedrigo]] që e informoi atë; Foscolo e botoi atë më 16 maj në ''Bologna Monitore'' dhe në po atë ditë ai u largua nga Bolonja për në Venedik. Më 16 maj ai ofroi odën ''A Bonaparte Liberatore'' në një letër drejtuar Bashkisë së Reggio Emilia-s, duke thënë se po vraponte drejt Venedikut "për të derdhur lotët e parë të lirë". Në të njëjten kohë njoftoi se donte të përfundonte një "tragjedi republikane", ''Timocrate-'' in, dhe "një kantik lirik të titulluar ''Liria Italiane''", nga e cila oda "''ishte'' vetëm një prelud". Në realitet, as tragjedia dhe as ''Liria Italiane'' nuk kanë mbetur; ''Timocrate-'' i përmendet vetëm një herë më 14 gusht 1798, kur Foscolo, duke iu drejtuar Shoqërisë së Teatrit Patriotik të Milanos, pretendon se ka punuar për të për muaj të tërë dhe premton, pasi ta ketë përfunduar, ta "paraqesë" atë në Komisionin e Shoqërisë. Sapo u kthye në lagunë, më 23 maj ai mori nga Bolonja emërimin si toger nderi i lidhur me Legjionin Cispadane. Mes majit dhe fundit të verës ai kompozoi odën ''Ai novelli repubblicani'', plot me entuziazëm libertarian, kushtuar vëllait të tij « Gioan-Dionigi », e cila u shfaq së pari në një broshurë në të cilën, përveç poemës, kishte «dedikimin për vëllain e tij Gioan-Dionigi », «letrën e Brutit drejtuar Ciceronit të marrë nga Plutarku » dhe « sqarimet » e disa strofave dhe, menjëherë më pas, në {{'}} ''poetico'' të vitit 1797, ku u pasua nga soneti ''A Venezia,'' i shkruar diku në vitin 1796 dhe, ndryshe nga oda, para rënies së Serenissima-s. ==== Angazhim ndaj Shoqërisë së Arsimit Publik ==== Në Venecia, poeti hyri në Bashkinë provizore dhe mbajti rolin e "sekretarit që mbante procesverbalet e seancave të Shoqërisë së Arsimit Publik", një pozicion që e mbajti nga 22 korriku deri më 29 nëntor. Megjithatë, ai u mirëprit në Shoqëri më 19 qershor, kur u lexua një letër në të cilën vetë Foskolo, i cili mungonte atë ditë për shkak se ende po merrej me "një shërim të gjatë", shprehu tonet e zjarrta patriotike, duke kërkuar të pranohej. Procesverbali i seancës kujton se i riu u bë anëtar "me aklamacion". [[Skeda:Carlo_Lauberg.jpg|parapamje|Karlo Lauberg]] Shoqëria e Arsimit Publik ishte themeluar më 27 maj 1797 nga Bashkia dhe, megjithëse zyrtarisht supozohej të mbështeste politikat demokratike bashkiake, ajo përfshinte midis eksponentëve të saj më të rëndësishëm revolucionarë radikalë, siç ishin napolitanët Flaminio Massa dhe Carlo Lauberg. Diplomati Girolamo Politi deklaroi në nëntor të atij viti se Shoqëria drejtohej nga anëtarë të lozhës masonike "Kolonat e Demokracisë", të animuara nga Lauberg, një shoqëri sekrete përmes së cilës francezët kishin përshpejtuar procesin e demokratizimit të qyteteve veneciane. Pas Shoqërisë së Arsimit - ndoshta thjesht një mbulesë - në fakt fshihej një rrjet lozhash politike të modeluara sipas modelit jakobin. Sipas dëshmisë së deleguar nga municipalisti i moderuar [[Giovanni Andrea Spada]] në ''Kujtimet'' e tij, Shoqëria synonte ta çonte Bashkinë drejt pozicioneve radikale. Nëse akuzat e Spadës ndoshta u shprehën me tone të tepruara, ato nuk duhet të kenë qenë larg së vërtetës. Nuk dihet nëse Foscolo iu bashkua sistemit të krijuar nga Lauberg, por është e sigurt se poeti nga Zakynthos ishte i lidhur me "krahun më radikal të patriotëve venecianë", midis të cilëve ishte Vincenzo Dandolo, një mik i ngushtë të cilit Foscolo ia detyronte emërimin e tij si Sekretar-Redaktor i Bashkisë. Edhe pse pozicioni nuk kishte një rëndësi të veçantë politike, Foscolo u thirr disa herë për të lexuar procesverbalet nga Tribuna dhe mund të merrte pjesë në mbledhjet e Bashkisë dhe Komitetit të saj sekret. === Zhgënjim dhe nisje për në Milano (1797-1798) === Megjithatë, më 17 tetor të atij viti 1797, kaq emocionues për patriotët demokratë, u nënshkrua Traktati i Campo Formio-s, me të cilin Bonaparti ia lëshoi Venedikun (deri atëherë një republikë e lirë, edhe pse tani <nowiki><i id="mwAjg">de facto</i></nowiki> e kontrolluar nga francezët) Austrisë së Habsburgëve. Ugo i ri, plot indinjatë, dha dorëheqjen nga posti publik dhe shkoi në [[Mërgimi|mërgim]] vullnetar, duke shkuar fillimisht në [[Firencia|Firence]] dhe pastaj në [[Milano]].<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 40}}.</ref> Indinjata për ratifikimin e traktatit del nga një dëshmi bashkëkohore e politikanit austriak Carl von Humburg, i cili shkruan se, gjatë një seance publike në Venedik (atë të 8 nëntorit në Bashkinë e përkohshme, disa ditë para se poeti të largohej nga qyteti), Foscolo u ngjit në tribunë "për të vjellë të gjitha mallkimet e mundshme kundër Gjeneral Bonapartit". I armatosur me një kamë, duke bërë thirrje dhe shtrembërime të tmerrshme, ai e nguli atë me tërbim në parapetin e tribunës, duke u betuar ta ngulte në të njëjtën mënyrë në zemrën e Bonapartit të pabesë." Armiqësia e Foskolos ndaj Napoleonit do të ndikonte në poezinë e tij në vitet në vijim. [[Horatio Nelson]], armiku i Bonapartit, kishte një vlerësim krejtësisht të kundërt.<ref>{{Cite book |last=Turchi |first=Marcello |url=https://www.worldcat.org/oclc/45197486 |title=Ugo Foscolo Le poesie - Introduzione, commenti e note di Marcello Turchi |date=1983 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58082-X |edition=Nella collezione I Garzanti, I Grandi libri 1. ed |page=IX |oclc=45197486}}</ref> Ai mbërriti në Milano në mesin e nëntorit, takoi Parinin dhe Montin, të cilët i mbrojti disa muaj më vonë nga akuzat e ngritura kundër tij për aktivitetin e tij si poet në oborrin romak, dhe gjithashtu u dashurua me gruan e tij, Teresa Pikler, vetëm për të thënë më vonë për të: "Ky është Monti, poet dhe kalorës, përkthyes i madh i përkthyesve të Homerit." Monti jo më pak tha për Foscolon: "Ky është ai me flokë të kuqe, quhet Foscolo, aq i rremë saqë e falsifikoi edhe veten kur e ndryshoi emrin nga Ser Nikoletton në Ugo." Sapo mbërriti në qytet, «shumë i varfër dhe në mërgim» , ai u përpoq të gjente një punë që mund t’i siguronte jetesën. Keshtu, ndoshta me këshillën e Montit, ai menjëherë i shkroi [[Giovanni Costabili Containi|Giovanni Costabili Containi-t]], një mik i poetit ferrarez dhe anëtar i Drejtorisë Cisalpine: «Do të doja shumë një vend midis shkrimtarëve kombëtarë, ose midis kujdestarëve të bibliotekës publike, ku do mund t’ia kushtoja ditët e mia vendit tim dhe filozofisë». Refugjatët venecianë, megjithatë, ishin të fundit që mbërritën në një fluks mbresëlënës njerëzish që panë qytetarë nga zona qendrore-veriore e gadishullit të mblidheshin drejt qytetit të Milanos. Duke i shtuar këtij aspekti teprimet publike me të cilat Foscolo e kishte mirëpritur Traktatin e Campo Formio-s në ditët e tij të fundit në lagunë, rezultati i pakëndshëm i kërkesës mund të shpjegohet. Ndërkohë, Foscolo hyri në «Rrethin Kushtetues të Milanos», një vend takimi për patriotët dhe njerëzit e letrave (midis tyre ishin Giovanni Pindemonte dhe Giovanni Fantoni). Gazeta «Circolo», pro-franceze dhe pro-bonapartiste, regjistroi ndërhyrjet e Foscolos, të cilat u përqendruan midis 10 dhjetorit dhe 24 janarit. Poeti foli përsëri më 14 shkurt, kur energjitë e tij iu kushtuan tani një periudhe të re. Nga fundi i janarit ai bashkëpunoi me vendasin e Piacenzës, Melchiorre Gioia, për disa muaj në ''Monitore Italiano'', duke marrë edhe drejtimin e saj. Gazeta luftarake pretendonte pavarësinë nga qeveria pariziene për Republikën Cisalpine dhe ishte armiqësore ndaj paktit të aleancës me Francën - megjithëse qëndrimet e shprehura në kolonat e saj, të cilat bëheshin gjithnjë e më të qarta, nuk kishin të njëjtën dhunë që Pietro Custodi (gjithashtu një kontribues në gazetë) ose Gioia ia deleguan veprave të shkruara në vetën e parë -, derisa Drejtoria e shtypi atë në prill 1798. [[Skeda:VincenzoMonti.jpg|majtas|parapamje|Vincenzo Monti]] Në maj të vitit 1798, Gioia botoi një " ''Portreti Politike të Milanos",'' në të cilën denoncoi korrupsionin e qeverisë. Pasoi një debat me Giuseppe Lattanzi (anëtar i organit legjislativ të Drejtorisë Cisalpine), derisa Foscolo ndërhyri më 25 korrik në mbrojtje të Gioias në ''"Giornale Repubblicano di Pubblica Istruzione"'' [[Modena|me seli në Modena]], ku pesë ditë më parë ishte dhënë dënimi me vdekje për vendasin e Piacenzës, në bazë të ligjit mbi alarmistët e 18 shkurtit. Foscolo, duke iu përgjigjur artikullit anonim të 20 korrikut, mbështeti nevojën për të monitoruar autoritetet në mënyrë që ato të respektonin gjithmonë ligjin, në mënyrë që Gioia të ishte sjellë si një "djalë që paralajmëron të atin për një sëmundje të afërt". Autori i artikullit të 20 korrikut, duke e zbuluar tani veten si Kapuçin Antonio Grandi, u përgjigj me forcë më 9 gusht, por gazeta e Modenës më në fund u rreshtua me Foscolo-n (24 gusht), shkrimi i të cilit ndërkohë ishte botuar më 18 gusht në ''Giornale senza titolo'' të Milanos. Klima e nxehtë në Milano çoi në akuza të qarta kundër Vincenzo Montit disa herë në vitin 1798. Ai, i cili kishte mbërritur së fundmi në qytet dhe konsiderohej "shumë i moderuar", u vu në shënjestër nga patriotët më të zjarrtë, në veçanti nga Lattanzi dhe Francesco Gianni, një poet i famshëm improvizues i cili po hartonte një poemë epike monumentale mbi Napoleonin. Nëse dy artikuj nga Foscolo që u shfaqën më 15 dhe 19 mars në ''Monitore'', të cilët propozonin një vlerësim thelbësisht pozitiv të ''Bonapartit në Itali'' nga Gianni dhe autori i tij, duket se nxisin polemikat kundër Montit, një artikull i tretë, i datës 23 mars, e përmbys gjykimin në lidhje me poemën. Në gusht, kur poeti i ''Basvillianës'' u sulmua përsëri, Foscolo botoi me shtypshkronjat milaneze Pirotta dhe Maspero një vepër me ''titull "Esame su le accusato contro Vincenzo Monti"'', duke marrë përsipër mbrojtjen e tij, duke lavdëruar dashurinë e tij për lirinë dhe duke ndarë dënimin e tij për Terrorin revolucionar, i cili së shpejti "u paraqit në mallkimin e shekujve" nga vetë shkrimtarët francezë. === Zhvendosja në Bolonjë (1798-1799) === I papunë dhe i pakënaqur për shkak të dashurisë së tij të trazuar për Teresa Pikler Monti-n, në shtator 1798 poeti u transferua në [[Bolonja|Bolonjë]] ku filloi bashkëpunimin e tij me ''Il Genio democratico'', të themeluar me vëllanë e tij Giovanni dhe më vonë të përthithur nga ''Monitore bolognese''. Për një kohë të shkurtër ai shërbeu si asistent i sekretarit të letrave në Tribunal. Nga kolonat e ''Genio democratico'' shfaqet përsëri imazhi i Foscolos, profetit: ai shkroi për gazetën një seri ''Udhëzimesh popullore politiko-morale'' në të cilat, duke kujtuar shembullin e demokracive të lashta të Greqisë dhe Romës, ai u përpoq të përfshinte klasat popullore në përvojën patriotike, të cilën linja gjithnjë e më centralizuese dhe autoritare e qeverisë cisalpine po e përjashtonte progresivisht nga politika aktive. Foscolo shprehu nevojën për një shpërndarje më të drejtë të pasurisë, sepse «e drejta e pronës në fakt ka për origjinë vetëm providencën e natyrës, e cila autorizon të gjithë të përfitojnë nga dhuratat e saj, dhe ka për motiv të vërtetë vetëm ekzistencën e njeriut», kështu që nuk është e pranueshme që «një numër i vogël pronarësh tokash» të notojnë «në bollëk», duke tradhtuar paktin shoqëror i cili është një kusht thelbësor për mbijetesën e Republikës dhe demokracisë. Koncepti i ''gjenialitetit'' i Foscos do të shfaqet përsëri dhe në mënyrë koherente në ''Edinburgh Review'' (vëll. XXX, f.&nbsp;321): «(...) kujtimet e gjenive të mëdhenj janë shkëndija që prodhojnë një flakë të fuqishme... rezultati është të vërtetohet se një pjesë e madhe e origjinalitetit të një shkrimtari qëndron në arritjen e qëllimeve të tij sublime me të njëjtat mjete që të tjerët kanë përdorur për gjëra pa rëndësi». Ai filloi të shtypte, deri në shkronjën XLV, të romanit epistolar ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' në vitin 1798<ref>{{Cite book |last=Binni |first=Walter |url=https://www.worldcat.org/oclc/797803575 |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |last2=Felici |first2=Lucio |date=1991 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58092-7 |edition=14. ed |page=IX |oclc=797803575}}</ref>, i cili megjithatë u detyrua të ndërpritej për shkak të pushtimit të Bolonjës nga austro-rusët në prill të vitit 1799. Sipas një tradite kritike të gjatë dhe të përhapur gjerësisht, botimi i veprës u bë i mundur falë ndërhyrjes së bolonjezit Angelo Sassoli, i cili do të kishte vepruar në emër të botuesit Jacopo Marsigli dhe pa dijeninë e autorit, duke e përfunduar romanin me dorën e tij, të botuar në dy vëllime me titullin ''Vera storia di due amanti infelici o sia Ultime lettere di Jacopo Ortis''. Kjo në fakt shkaktoi zemërimin e Foscolos, i cili e detyroi botuesin të botonte një shënim në "Gazzetta di Firenze" dhe, disa muaj më vonë, në "Monitore Bolognese" në të cilin thuhej se ndërhyrjet frikacake të një autori tjetër ishin shtuar në letrat e Foscolos. Megjithatë, studimet kritike të mëvonshme kanë treguar se autorësia e botimit i përket në thelb, nëse jo ekskluzivisht, Foscolo-s. Ashtu si protagonisti Jacopo Ortis (emri rrjedh nga bashkimi i [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe Girolamo Ortis, një student i ri nga Friuli që kreu vetëvrasje në Padova në vitin 1796), i cili i mori jetën me një thikë (siç do të bënte Giovanni Foscolo), Ugo gjithashtu tentoi vetëvrasje në këtë periudhë - duke gëlltitur [[Opiumi|opium]] - për shkak të pasionit të tij të pakënaqur për Piklerin, sipas asaj që ajo vetë rrëfeu. === Regjistrimi në Gardën Kombëtare (1799-1801) === Ndërkohë, Foscolo u regjistrua në Gardën Kombëtare të Republikës Cisalpine dhe luftoi me trupat franceze (të cilat më vonë do të quheshin Grande Armata) deri në [[Lufta e Marengos|betejën e Marengos]]. I plagosur në këmbë në [[Battaglia di Cento|betejën e Centos]], ai u arrestua nga austriakët gjatë arratisjes së tij dhe u lirua në [[Modena]] nga trupat e MacDonald, duke marrë pjesë më vonë në betejën e Trebbias dhe në përleshje të tjera.<ref>{{Cite web |title=Foscolo su Homolaicus |url=http://www.homolaicus.com/letteratura/foscolo.htm}}</ref> Ai mori pjesë në mbrojtjen e [[Gjenova|Gjenovës]] së rrethuar (megjithëse nuk e shikonte me sy të mirë luftën) ku u plagos pranë Forte Diamante. [[Skeda:David_-_Napoleon_crossing_the_Alps_-_Malmaison1.jpg|parapamje|Jacques-Louis David, ''[[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] duke kaluar Alpet'']] Ishte një periudhë aktiviteti intensiv edhe në nivel letrar; duke ndjekur radikalizmin politik të treguar në vitet e mëparshme në nivel publicistik dhe civil, Foscolo shkroi, mes korrikut dhe gushtit 1799, ''Discorso su la Italia'', një tekst që shpreh qartë shpresat e "patriotëve" italianë, të cilët, të bashkuar me neo-jakobinët prej përtej Alpeve, kërkonin shpalljen e "Atdheut në rrezik" në Francë (e refuzuar më 14 shtator nga Këshilli i Pesëqindëve). Ata ëndërronin, në fakt, se rënia e Drejtorisë dhe vendosja e një gjendjeje të jashtëzakonshme mund të favorizonin lindjen e një republike të pavarur italiane. ''Discorso'' u botua në tetor, kushtuar gjeneralit neo-jakobin Championnet, kur megjithatë iluzionet e Foscolos kishin rënë dhe grushti i shtetit bonapartist ishte i afërt. Më 27 nëntor ai ribotoi në Gjenova odën ''A Bonaparte liberatore,'' duke shtuar një parathënie në të cilën i bënte thirrje Napoleonit të mos ishte tiran dhe duke modifikuar strofën e tetë, për të pohuar me ndërgjegje të pastër idenë e unitetit të Italisë, trashëgimtares së Romës së lashtë . Pas Marengos (beteja u zhvillua më 14 qershor 1800) Foscolo vazhdoi të merrej me operacione ushtarake; sapo u kthye në Milano, ai u ribashkua vullnetarisht me Shtabin e Përgjithshëm, ku u emërua ndihmës kapiten. Nën komandën e Gjeneral Pino-s, ai luftoi kundër kryengritësve të Romagna-s, i ndihmuar nga Gjenerali austriak Sommariva, duke kontribuar në riokupimin francez. Popullsia iu nënshtrua kontributeve dhe kërkesave të mëdha, dhe gazeta milaneze ''Notizie politiche'' e mbajti Pinon përgjegjës për këtë. Foscolo më pas doli në mbrojtje të tij në ''Bolonjeze Monitore'', e cila botoi një nga raportet e tij më 7 tetor, duke prerë paragrafin e fundit - në të cilin ai shpreson për lindjen e një ushtrie kombëtare -, të shtuar në një shtojcë të të njëjtit numër pas protestave të autorit. Midis verës dhe vjeshtës së vitit 1800 ai kompozoi odën ''A Luigia Pallavicini caduta da cavallo'', kushtuar një fisnikeje gjenoveze e cila u plagos në fytyrë pasi ra nga kali i saj në shkëmbinjtë e Sestri Ponente . Pas fitores napoleonike, ai mori detyra të shumta ushtarake, të cilat e çuan në qytete të ndryshme italiane, përfshirë [[Firencia|Firencen]], ku u dashurua me Isabella Roncionin, tashmë të fejuar, e cila kontribuoi në frymëzimin, së bashku me Teresa Pikler, të personazhit të Terezës ''në Ortis''{{'}}<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Në vitin 1801, Foscolo u kthye në Milano ku, në qershor, priti vëllanë e tij më të vogël, Giulio, të cilin ia kishte besuar nëna e tij dhe e nisi një karrierë ushtarake (Giulio përfundoi duke kryer vetëvrasje në [[Hungaria|Hungari]] në vitin 1838). Më 23 korrik, pasi ishte ankuar disa herë se nuk po merrte pagën e tij ushtarake rregullisht, ai i dërgoi një letër Ministrit në të cilën paraqiti dorëheqjen e tij, e cila megjithatë nuk u pranua. Në këmbim, ai mori pagën e ndihmëskapitenit, duke kaluar kështu në vitin 1802 në shërbim të Republikës Italiane, dhe nga viti 1805, pas [[Perandoria e Parë Franceze|shpalljes së Napoleonit perandor]] në vitin 1804, të Mbretërisë së Italisë, me detyrën e hartimit të një pjese të Kodit Ushtarak.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 68-70}}.</ref> === Aktiviteti i dendur letrar (1801-1804) === Vitet midis 1801 dhe 1804 ishin vite aktiviteti të dendur letrar, por edhe dhimbjeje të madhe për vdekjen e vëllait të tij Giovanni, i cili kishte vrarë veten në Venecia më 8 dhjetor 1801 me një plagë thike (para syve të nënës së tij, siç u tha më vonë, por pa ndonje prove) për të shmangur turpin e pamundësisë për të paguar një shumë të madhe të humbur në bixhoz, të cilën një nën-inspektor e kishte marrë nga arka e luftës për të.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 60-68}}.</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo2.jpg|parapamje|284x284px|Ugo Foscolo, versioni i dytë i portretit të Fabre]] <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> Të përshëndes o Zakinthos! Trimit antenorian, / strehës së fundit të Larëve të shenjtë të Idës / dhe të eterëve të mi, do t'u lë këngët dhe eshtrat e mia / ndërsa ty mendimin tim; sepse me devotshmëri nuk u flet këtyre Hyjneshave ai që harron atdheun. <small>(Ugo Foscolo, Le Grazie, Himni I, vargjet 108 - 111)</small><templatestyles src="Citazione/styles.css" /> "Megjithëse jam italian nga edukimi dhe prejardhja, dhe i vendosur që, çfarëdo që të ndodh, hiri im të mbetet nën rrënojat e Italisë e jo nën hijen e palmave të ndonjë toke tjetër më të lavdishme e të lumtur, unë, për sa kohë do të kem kujtesë për veten time nuk do të harroj kurrë se linda nga një nënë greke, se u mëkova nga një dado greke dhe se pashë rrezen e parë të diellit në Zakinthosin e kthjellët dhe të pyllëzuar, që ende jehon nga vargjet me të cilat Homeri dhe Teokriti e lavdëronin atë." <small>(Ugo Foscolo, Epistolario, Letra e 29 shtatorit 1808)</small> Në vitin 1802 ai botoi ''drejtuar Bonapartit'' me rastin e Komitetit të Lionit<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 68}}.</ref> dhe një përmbledhje [[Poezia lirike|poezish]] që përfshinte tetë sonete dhe odën ''për Luigia Pallavicini-n e rrëzuar nga kali i saj''. Data e kompozimit të tetë soneteve është e panjohur, por duhet të vendoset midis viteve 1798 dhe 1802. Midis tyre është ''Te nudrice alle muse, ospite e Dea'' (e vetmja në përmbledhje që ka një titull, ''Per la sentencia capitale proposta nel Gran Consiglio Cisalpino contro la lingua latina''), e frymëzuar nga propozimi i bërë Këshillit të Madh nga qytetari Giuseppe Lattanzi për të zëvendësuar mësimin e latinishtes me atë të frëngjishtes në shkolla.<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Poema mund të jetë e vitit 1798, pasi propozimi daton që nga ai vit dhe më pas u refuzua në verë. Lidhur me stilin e ''soneteve'', [[Giosuè Carducci]] shkruan "Ashtu siç e kishte mbyllur adoleshencën e tij poetike me imitimin e tragjedisë alfieriane në ''Tieste'' dhe të këngëve alfieriane në odën për Bonapartin, ashtu edhe Ugo filloi të shfaqte flamurtarët e tij edhe në sonete".<ref>{{Cite book |title=Foscolo |publisher=Palumbo |year=1977 |page=125}}</ref> Midis viteve 1801 dhe 1802 ai rishikoi dhe përfundoi ''Ortis'', botuar nga Genio Tipografico në Milano. Në të njëjtin vit, 1802, ai kompozoi odën ''All'amica risanata'' për Antonietta Fagnani Arese, dashurinë e tij të re të zjarrtë; në 1803 ai botoi sonetet në versionin e tyre përfundimtar me shtimin e katër më të famshmeve (''Alla sera'', ''A Zacinto'', ''In morte del fratello Giovanni'', ''Alla Musa'', të cilat megjithatë morën një titull, si tetë sonetet e tjera, vetëm në 1848, në një botim të redaktuar nga Francesco Silvio Orlandini për Le Monnier) dhe odën ''All'amica risanata'' dhe ''To Luigia Pallavicini caduta da cavallo''.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 67-68; 83; 103-104}}.</ref> Botimi i prillit 1803, botuar në Milano nga Destefanis me titullin ''Poesie di Ugo Foscolo'' - dhe kushtuar nga autori poetit dhe tragjedianit të ardhshëm Giovanni Battista Niccolini - nuk përfshinte ende sonetin për vdekjen e vëllait të tij, botuar në gusht nga botuesi milanez Agnello Nobile së bashku me trembëdhjetë tekstet e tjera. Përkthimi - në hendekasillab të zbrazëta - dhe botimi i ''Chioma di Berenice të'' Catullus (nga ana tjetër një përkthim latin nga Callimachus) daton në të njëjtin vit, me shtimin e një himni për Graces, bërthamën e parë të poemës së ardhshme, të cilën ai ia atribuon poetit aleksandrian Phanocles, të shoqëruar nga katërmbëdhjetë ''Konsiderata'' dhe katër ''Diskurse'' të cilat përmbajnë tiparet kryesore të poetikës së tij neoklasike, të frymëzuara nga idetë e Winckelmann.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 110-128}}.</ref> Vepra u botua në nëntor në Milano nga Genio Tipografico dhe iu kushtua Niccolini-t. === Vitet në Francë (1804-1806) === Pasi vepra e Kalimakeanit u botua, Foscolo i shkroi më 25 nëntor 1803 Francesco Melzi d'Eril, nënkryetarit të Republikës Italiane: «Është koha që një i ri njëzet e pesë vjeç të braktisë përtacinë letrare» dhe iu kërkua të ribashkohej me ushtrinë e Napoleonit si «udhëheqës batalioni shtesë i Batalionit të Gardës që po niset për në Francë». Bëhej fjalë për t'u bashkuar me pushtimin e planifikuar të Anglisë, të cilin [[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] nuk do ta vinte në veprim më pas.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 52}}.</ref> Divizioni italian, gati për t'u nisur për [[Franca|në Francë]], komandohej nga gjenerali Domenico Pino, me të cilin Foscolo kishte shërbyer tashmë, duke e mbrojtur atë publikisht edhe në ''Monitore Italiano'' pas [[Lufta e Marengos|betejës së Marengos]]. Megjithatë, Foscolo nuk u pëlqye shumë nga [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]], i cili e pa veten të shënjestruar në Oracionin {{'}} ''drejtuar Bonapartit për Kongresin e Lionit'' (1802), kështu që ai u rekrutua vetëm në qershorin pasardhës dhe vetëm si një kapiten shtesë këmbësorie, i caktuar në komandën e depove të Valenciennes, ku ishin të stacionuar francezët. Pas një vizite të shkurtër në [[Parisi|Paris]], ku Ferdinando Marescalchi, Ministër i Marrëdhënieve me Jashtë i Republikës Italiane, thotë se ishte i pranishëm më 10 korrik 1804, ai mbërriti në Valenciennes. Ai jetoi në Francë dhe në veri të Francës deri në vitin 1806; iu desh t'i përkushtohej furnizimeve, gjë që e përjashtonte nga luftimet; ai u vu gjithashtu në krye të ruajtjes së një grupi refugjatësh anglezë, të cilët shiheshin me dyshim nga Napoleoni. Në Valenciennes ai takoi një angleze të re (tek e cila shkoi për të mësuar gjuhën në dritën e pushtimit të ishullit, i cili nuk ndodhi kurrë) Lady Fanny Emerytt Hamilton, e quajtur edhe Sophia prej tij, me të cilën pati një vajzë në vitin 1805, Mary, të cilën ai gjithmonë e quante Floriana, dhe për të cilën nuk ishte në dijeni për një kohë të gjatë; ai e pa përsëri pas shumë vitesh në [[Anglia|Angli]] dhe ajo ishte ngushëllimi i viteve të tij të fundit. Disa kritikë kanë vënë në dyshim prejardhjen e vërtetë të gruas së re, duke pohuar se ajo ishte vajza e Lord Hamiltonit, burrit të Fanny-t, dhe iu besua Foscolos si vajzë e adoptuar nga gjyshja e saj nga nëna, Mary Walker Emerytt, pas vdekjes së prindërve të saj (nga ana tjetër, ka pasur edhe disa hipoteza mbi emrin e fisnikes).<ref>{{Cite web |title=Foscolo segreto |url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1999/03/23/Cultura/POETI-FOSCOLO-SEGRETO---FLORIANA-UNA-NINFETTA-PER-FIGLIA_142100.php}}</ref> Gjatë një viti e gjysmë që kaloi në Francë, Foscolo ishte gjithashtu në Calais, [[Lille]] dhe Boulogne-sur-Mer, ku e thërrisnin detyrat e tij të ndryshme ushtarake. Më 20 mars 1805 ai u bë "shef batalioni i trupave italiane". Pavarësisht udhëtimeve të tij të vazhdueshme për arsye pune, Foscolo arriti të vazhdonte aktivitetin ''[[Iliada|e tij letrar me disa ese përkthimi nga Iliada]]'' {{'}} me letrën në vargje të zbrazëta drejtuar Montit, ''Se fra' pochi mortali a cui nel anni'', dhe me përkthimin e ''Udhëtimit Sentimental'' të Sterne-s, i cili do ta çonte atë në shkrimin, në vitin 1812, të gjashtëmbëdhjetë kapitujve të shkurtër të shkruar në një [[Proza|prozë]] [[Ironia|ironike-]] aluzive të ''Notizia intorno a Didimo Chierico''.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 99-102}}.</ref> Më 15 janar 1806, nga Boulogne-sur-Mer, ai i kërkoi «Gjeneralit të Divizionit Teulié» (domethënë Pietro Teulié ) «një leje me pagë të plotë për katër muaj», për të parë familjen e tij përsëri pas një dekade dhe për «interesa personale». Leja iu dha dhe Foscolo u largua nga Franca në fillim të pranverës pas një udhëtimi të ri nëpër Paris. Me këtë rast, ai takoi [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonin]], i cili atëherë jetonte në kryeqytetin francez me nënën e tij Giulia Beccaria. Edhe pse ishte vetëm shtatë vjet më i ri, Manzoni kishte filluar kohët e fundit aktivitetin e tij letrar, duke marrë frymëzim, ndër të tjera, nga vetë Foscolo (si dhe nga Alfieri, Parini, Monti dhe autorë të tjerë, italianë dhe të huaj), dhe sapo kishte kompozuar poemën ''In morte di Carlo Imbonati''. Romancieri i ardhshëm ishte i ftohtë ndaj tij. === Venecia, Breshia dhe Universiteti i Pavias (1806-1809) === [[Skeda:Foscolo_-_Dei_sepolcri,_1809_-_6059669_TO0E070314_00003.jpg|parapamje|Ballina e ''Varreve'']] Mes prillit dhe majit 1806 ai ishte në [[Venediku|Venecia]], ku e pa përsëri familjen e tij pas mërgimit të gjatë, dhe më pas, në qershor, takoi Isabella Teotochi Albrizzi, e cila e priti në vilën e saj në fshatin përreth [[Treviso|Trevizos]]. Gjithashtu në qershor ai takoi Cesarottin në [[Padova]] dhe Ippolito Pindemonten në [[Verona]], nga bisedat e të cilëve lindi ideja fillestare për poemën ''Dei sepolcri.'' Korrespondenca e Foscolos dëshmon se poeti e kaloi verën i angazhuar në misione ushtarake: për këtë qëllim ai ishte në Valtellina, në [[Mantova|Mantua]] dhe Verona, përsëri në Valtellina dhe në zonën e Bergamos.<ref name="Granese128" /> Ai ishte gjithashtu në Milano në raste të ndryshme, nga ku më 6 shtator i shkroi mikut të tij Teotochi: «Kur Franceschinis më dha letrën tënde, u nisa për në male dhe liqene; u ktheva, ai ishte në lëvizje për ''në Terraglio'' [ku Teotochi shpesh qëndronte në vilën pak jashtë Trevizos]; Unë tashmë kisha një ''Epistil mbi varret'' për t’u shtypur me kujdes – ndoshta jo i bukur; jo elegant, por të cilin me siguri do t’jua kisha recituar me gjithë zjarrin e shpirtit tim, dhe të cilin ju, zonjë e sjellshme, do ta kishit dëgjuar ndoshta me lot në sy». Poema ''Dei sepolcri'' u shkrua midis gushtit 1806 dhe prillit 1807 dhe u botua atë vit në [[Bresha|Brescia]] nga botuesi Niccolò Bettoni. Në kohën kur Foscolo po përgatitej të botonte veprën, ai ishte mysafir i Konteshës Marzia Martinengo, të dashurës së tij, në Palazzo Martinengo Cesaresco Novarino në qendër të qytetit.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 131-135}}.</ref> I iniciuar në [[Masoneria e Lirë|Masonerinë e Lirë]] më 25 maj 1804 në Lozhën "Ermione" të Milanos, midis viteve 1806 dhe 1807 ai hyri në Lozhën Mbretërore Amalia Augusta të Breshias, e njëjta lozhë si Vincenzo Monti.<ref>{{Cite web|http://www.loggiagaribaldi1436.it/2019/11/10/ugo-foscolo-poeta-massone/Giorgio|Nicoletti, "Ugo Foscolo poeta massone"}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 febbraio 2018 |title=Da Garibaldi a John Wayne: gli iscritti illustri alla massoneria |url=https://www.corriere.it/politica/cards/da-garibaldi-john-wayne-iscrittiillustri-massoneria/ugo-foscolo.shtml}}</ref> Në të njëjtën kohë me ''Sepolcri-n'', Foscolo ndërmori përkthimin e librit të parë ''të Iliadës'' {{'}} duke arritur një marrëveshje me Montin që ai të botohej së bashku me versionin e tij të librit të parë. Në prill të vitit 1807, Bettoni botoi {{'}} ''në përkthim të Iliadës së Homerit'' në Brescia; kushtimi për Montin u pasua nga një ''Intendimento nga përkthyesi'', teksti i Foscolos (me versionin në prozë të Cesarotit - tashmë të botuar në vitin 1786 - përballë), teksti i Montit dhe tre konsiderata, secila nga një prej tre përkthyesve; teksti i Foscolos titullohej ''Mbi përkthimin e shenjës së Jupiterit'' dhe ishte kritike ndaj versioneve kryesore të mëparshme iliadike, duke analizuar se si ato kishin raportuar vargjet 528-530 të librit të parë dhe duke sugjeruar se si ato mund të kishin qenë më afër origjinalit, në përputhje me kërkesën e besnikërisë absolute të shprehur ''në Intendimento.''<ref>F. Longoni, ''Scheda introduttiva'' a ''Esperimento di traduzione della Iliade di Omero'', in U. Foscolo, ''Opere. Poesie e tragedie'', vol. I., Torino, Einaudi-Gallimard, 1994, pp. 545-547; {{Sfn|Terzoli|pp. 74-77}}; il Cesarotti non ebbe alcun ruolo nella vicenda editoriale dell{{'}}''Esperimento''. Nell'edizione citata l{{'}}''Intendimento'' e ''Su la traduzione del cenno di Giove'' si leggono rispettivamente alle pp. 57-59 e 103-111.</ref> Me një kërkim obsesiv për korrespondencën semantike dhe formale midis tekstit grek dhe reduktimit italian - për aq sa ia lejonte diversiteti i gjuhëve dhe kulturave -, Foscolo vazhdoi të përkthente poemën homerike; ai përfundoi shtatë librat e parë, e la punën në librin e tetë, nëntë, dhjetë dhe njëzet kryesisht të papërfunduar, por botoi vetëm të tretin në Antologjinë e Giovan Pietro Vieusseux (tetor 1821).<ref>{{Sfn|Terzoli|pp. 76-78}}.</ref> Udhëheqësi i batalionit<ref>{{Cite book |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |isbn=88-17-12041-3 |edition=Edizione del 1992 (undicesima) |page=7}}</ref> Ugo Foscolo, për të fituar favorin e Gjeneral Augusto Caffarelli- t, ndihmësit të Napoleonit dhe Ministrit të Luftës së Mbretërisë së Italisë, redaktoi një botim të veprave të Raimondo Montecuccoli-t, me një parathënie të pasur mbi artin e luftës. Vepra është gjithashtu pjesë e një polemike me Madame de Staël mbi qëndrimin ushtarak të italianëve.<ref>{{Cite web |title=150 anni unità d'italia |url=http://www.150anni.it/webi/index.php?s=25&wid=44}}</ref> I liruar nga detyrat e tij ushtarake nga ndërhyrja e Caffarellit, Foscolo aplikoi për katedrën e [[Retorika|Elokuencës]] në Universitetin e Pavias, e cila ishte lënë bosh (katedra më parë ishte mbajtur nga Vincenzo Monti dhe Luigi Cerretti). Pasi e mori atë ''me famë të qartë'' (18 mars 1808) falë interesit të Luigi Arborio Gattinara di Breme, Ministrit të Brendshëm të Mbretërisë së Italisë, ai mbërriti në qytet më 1 dhjetor të të njëjtit vit. Këtu, më 22 janar 1809, ai mbajti fjalimin e tij të famshëm inaugurues, ''Dell'origine e dell'officio della letteratura'', në prani të [[Alessandro Volta|Alessandro Voltës]] dhe Vincenzo Montit<ref name="pavia">{{Cite web |title=Il prof Ugo Foscolo 210 anni dopo. Ecco le tracce a Pavia del grande poeta. La Provincia Pavese, 22 dicembre 2018 |url=https://ricerca.gelocal.it/laprovinciapavese/archivio/laprovinciapavese/2018/12/22/pavia-il-prof-ugo-foscolo-210-anni-dopo-ecco-le-tracce-a-pavia-del-grande-poeta-23.html}}</ref> . Megjithatë, Foscolo mbajti disa leksione (të fundit më 15 qershor 1809), pasi pozicioni u shtyp shpejt nga Napoleoni, i cili ishte bërë dyshues ndaj çdo mendimi të lirë.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 150-153}}.</ref> Në Pavia, Foscolo jetoi në Palazzo Cornazzani në shoqërinë e mikut të tij Giulio Gabrielli di Montevecchio<ref name="pavia" /><ref>{{Cite web |title=Alberto Polverari. Monteporzio e Castelvecchio nella storia. Quaderni del Consiglio regionale delle Marche. Anno XIX - N.150 - luglio 2014 |url=https://www.consiglio.marche.it/informazione_e_comunicazione/pubblicazioni/quaderni/pdf/150.pdf}}</ref>, duke mobiluar dhomat në një mënyrë luksoze dhe duke punësuar disa shërbëtorë; çuditërisht, [[Ada Negri]] dhe [[Albert Ajnshtajni]] jetuan gjithashtu në të njëjtën ndërtesë<ref>{{Cite web |title=Casa di Ugo Foscolo |url=http://www.visitpavia.com/it/poi/95}}</ref>. === Kthimi në Milano dhe vështirësitë (1809-1812) === Pasi u kthye në Milano për herë të tretë, për Foscolon filloi një periudhë e vështirë ekonomike, e cila u bë edhe më e hidhur nga kontrastet me figurat letrare të regjimit, të cilat nuk i kursyen polemikat dhe insinuatat keqdashëse. Prishja e marredhenies me Montin (1810) u përkeqësua nga dështimi i tragjedisë ''Ajace'', e shfaqur në La Scala më 9 dhjetor 1811, e cila nuk pati sukses dhe u ndalua gjithashtu nga censura për aludimet anti-franceze që përmbante.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 153-161}}.</ref> === Qëndrimi paqësor dhe produktiv në Bellosguardo (1812-1813) ===   [[Skeda:Andrea_Appiani_Ritratto_di_Ugo_Foscolo_Pinacoteca_di_Brera_1801-1802.jpg|parapamje|Andrea Appiani, ''Ugo Foscolo'' (1801-1802)]] Pasi u largua nga Milano më 12 gusht 1812, poeti u zhvendos në Firence, pasi u ndal në Piacenza, [[Parma]] dhe [[Bolonja|Bolonjë]], qyteti ku takoi miken e tij Cornelia Rossi Martinetti. Më 17 ai mbërriti në Hotel delle Quattro Nazioni, ku qëndroi për disa muaj, duke filluar hartimin e himnit ''Alle Grazie'', i cili fillimisht mori formë në të ashtuquajturin ''draft të parë të Himnit'', pastaj, përmes zgjerimeve dhe ripërpunimeve, në ''draftin e dytë'', dhe ishte i destinuar të merrte formë në një poemë trepalëshe në prill 1813. Pasi la banesën e tij të parë, Foscolo u vendos për një periudhë të shkurtër në Casa Prezziner, në Borgo Ognissanti, dhe më pas u zhvendos në vilën e Bellosguardo-s, ku kaloi, deri në vitin 1813, një periudhë dashurie të forta, kënaqësish tokësore dhe pune krijuese.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 161-169}}.</ref> Në fakt, ai fitoi dashurinë e sienezes Quirina Mocenni Magiotti, frekuentoi sallonin e Konteshës së Albany-t, mikeshës së Alfierit, punoi, siç u përmend, mbi poemën me temë mitologjike, shkroi tragjedinë ''Ricciarda'', e interpretuar në qytet në vitin 1813, rifilloi përkthimin e ''Viaggio sentimentale'', të botuar po atë vit dhe të shoqëruar nga ''Notizia intorno a Didimo Chierico'', si dhe përktheu këngë të tjera ''[[Iliada|të Iliadës]]'' {{'}}<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 170 e segg.}}</ref> === Mërgimi i fundit nga Italia (1813-1827) === ==== Largimi nga Milano dhe mërgimi në Zvicër (1813-1816) ==== Pas disfatës së Napoleon Bonapartit në Betejën e Leipzigut, në tetor 1813, dhe abdikimit të tij në 1814, Foscolo u kthye për të jetuar në Milano për herë të katërt, duke rifituar gradën e tij në ushtri dhe duke bërë një përpjekje të dëshpëruar për të mbledhur burra të gatshëm të sakrifikoheshin për qytetin, por mbërritja e austriakëve në qytet ia shkatërroi besimin në një Itali të pavarur në të ardhmen. Pavarësisht besnikërisë së tij ndaj nënmbretit Eugene de Beauharnais (vitin pasardhës do të ketë përpjekjen e fundit të pro-Napoleonëve me shpalljen e Riminit nga mbreti i Napolit [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]]), shpresa e fundit e të ashtuquajturës "parti franceze", në fund ai vendosi të mos i kundërshtonte fitimtarët me armë.<ref>{{Cite web |title=L. Armaroli, C. Verri, ''La rivoluzione di Milano del 1814'' |url=https://www.gutenberg.org/files/36212/36212-h/36212-h.htm}}</ref> Ai pati një moment hezitimi, kur guvernatori austriak, Feldmarshal Bellegarde, i ofroi atij të bashkëpunonte me qeverinë e re, duke drejtuar një revistë letrare, "Biblioteca italiana" e ardhshme. Foskolo pranoi dhe hartoi programin e revistës, por ishte i detyruar të bënte një betim ndaj regjimit të ri, kështu që natën para se të bënte betimin (31 mars 1815) ai u largua nga Italia për një mërgim vullnetar dhe përfundimtar, ndërsa Napoleoni u përpoq të ndërmerrte sipërmarrjen e tij të fundit në [[Perandoria e Parë Franceze|Francë]], "[[Njëqind Ditët|njëqind ditët]]". Kështu Foscolo do të kujtojë, dhjetë vjet më vonë, arratisjen e papritur:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Riparlai al Consigliere Schoeffer, ottimo uomo che amministrava le faccende della finanza, e lo tentai se v'era modo ch'io mi partissi liberamente con un passaporto, e prometterei da gentiluomo di non ingerirmi in cose politiche, ma ch'io non vorrei giurare fedeltà militare. Pur udendomi rispondere che dove un solo fosse privilegiato, io godrei dell'immunità, ma che giurare dovevano tutti a ogni modo - mi avventurai sul far della notte all'esilio perpetuo, e a mezzodì del giorno vegnente, mentre gli altri, circondati da' battaglioni di Ungheri, proferivano il giuramento, mi veniva fatto di toccare i confini degli Svizzeri|''Lettera apologetica''<ref>U. Foscolo, ''Prose politiche e apologetiche (1817-1827)'', in ''Edizione Nazionale delle Opere di Ugo Foscolo'', cit., 1964, vol. XIII, parte II, pp. 201-202.</ref>}}Duke u larguar praktikisht pa sende personale dhe pa mantel, poeti u strehua në Hottingen (në atë kohë një bashki autonome, e përfshirë në fund të shekullit në qytetin e [[Zyrihu|Cyrihut]]), në [[Zvicra|Zvicër]], ai mori pseudonimet Lorenzo Aldighieri (më vonë Alderani, si miku i Jacopo Ortis) dhe, në një nivel letrar, Didimo Chierico.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-195}}.</ref> Pavarësisht bredhjeve të tij të shumta në Zvicër, për t'i shpëtuar kontrolleve të policisë austriake, ai arriti të shtypte në [[Zyrihu|Cyrih]], në vitin 1816, ''"'' ''Gjurmët e historisë së sonetit italian"'', broshurën satirike kundër letrarëve milanezë ''Didimi clerici prophetae minimi Hypercalypseos liber singularis'' ( {{'}} ), botimin e tretë të {{'}} dhe të shkruante "''Diskurset pasionante mbi skllavërinë e Italisë",'' ''të'' botuara pas vdekjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-200}}.</ref> ==== Vitet e fundit të jetës së tij në Londër (1816-1827) ==== <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Di vizi ricco e di virtù, do lode / Alla ragion, ma corro ove al cor piace: / Morte sol mi darà fama e riposo.|''Solcata ho fronte, occhi incavati intenti'', 1803}}Ndërkohë, Austria këmbënguli të kërkonte ekstradimin e tij, por Foscolo gjeti një aleat të çmuar te ambasadori britanik në [[Berna|Bernë]], i cili i lëshoi një pasaportë për [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës|Britaninë e Madhe]], nëpërmjet ndihmës së William Stewart Rose, të ''përkushtuarit të Hypercalisse'' {{'}} Dokumenti iu dha atij para së gjithash sepse ai ishte vendas i [[Zakintosi|Zantesë]], e cila ishte bërë [[Protektorati|protektorat]] britanik pas [[Kongresi i Vjenës|Kongresit të Vjenës]] në 1815. Prandaj, ai mundi të largohej falë parave që kishte marrë nga shitja e librave të tij në Milano dhe me ato që i kishte siguruar vëllai i tij Giulio, në atë kohë në Hungari me ushtrinë austriake, së cilës i ishte bashkuar.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201}}.</ref> Nëpërmjet Gjermanisë dhe Holandës, më 12 shtator 1816, poeti mbërriti në [[Londra|Londër]], ku kaloi njëmbëdhjetë vitet e fundit të jetës së tij mes vështirësive të konsiderueshme ekonomike dhe morale. Sapo mbërriti në qytet, ai ra në kontakt me shumë intelektualë anglezë, duke u futur në rrethin kulturor të Holland House. Ai u bë mik me John Murray, botuesin i cili në prill 1817 botoi versionin e katërt dhe të fundit të ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' (vepra përkon në thelb me atë të Cyrihut të vitit të kaluar), të shoqëruar nga një ''Notizia'' e shkurtër dhe një përzgjedhje kapitujsh nga përkthimi i ''Viaggio sentimentale'' të Stern. Ditët e para të mërgimit të tij në Angli ishin mjaft të lumtura per te, ndikimi i parë madje ishte entuziast. Miqësitë e reja dhe fama që gëzonte jashtë shtetit e habitën poetin: «që nga momenti që arrita në Angli, isha i lumtur në çdo mënyrë [...]. Këtu për herë të parë kuptova se nuk jam aspak i panjohur për njerëzit e vdekshëm; dhe e shoh veten të mirëpritur si një njeri që ka gëzuar një famë të shkëlqyer dhe të patëmetë për një shekull», i shkroi ai mikeshës së tij Quirina Mocenni Magiotti një javë pas mbërritjes së tij. Në vitin 1817, nëna e tij vdiq në Venedik (28 prill) dhe Foscolo u mor kryesisht me situatën e Ishujve Jonianë, duke shkruar tre artikuj, ''Stato politico delle Isole Inie'', ''Mémoires sur l'éducation publique aux Isles Ioniennes'' dhe ''Come ottenere modifica alla Costituzione delle Isole Ionienne''. Ai gjithashtu mendoi të ndiqte kushëririn e tij Dionisio Bulzo në Greqi, i cili, pasi kishte mbërritur në Angli si "anëtar i një delegacioni nga Republika Joniane, kishte detyrën t'ia paraqiste Kushtetutën e saj të re Regjentit". Megjithatë, ai ra nga kali në korrik dhe nuk mundi të largohej. Gjatë periudhës së tij në Londër, Foscolo iu përkushtua kryesisht aktivitetit editorial dhe gazetaresk dhe u përfshi në studimin historiko-kritik të disa momenteve, teksteve dhe personazheve të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], veçanërisht [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Xhovani Bokaço|Bokaços]].<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 202-205}}.</ref> Që nga këto vite, përveç ''Ortis-it'' të katërt, datojnë ese të reja mbi përkthimet homerike, përpunimi i ''Le Grazie'' dhe ''Lettere scritto d'Inghilterra'' e papërfunduar (1816-18), një pjesë e së cilës u botua pas vdekjes me titullin il ''Gazzettino del bel mondo'', ''Lettera apologetica'' e paplotë, e gjetur nga [[Giuseppe Mazzini|Mazzini]] dhe e botuar nga vetë Foscolo pas vdekjes së tij, e famshmja ''Ese mbi Petrarkën'' (1821, botimi i 2-të 1823), ''Discorso storico sul testo del Decamerone'' (1825) dhe ''Discorso sul testo della Commedia di Dante'' (1826). Përveç kësaj, kishte rreth tridhjetë ese kritike, të shkruara për t'u përkthyer në anglisht dhe për t'u botuar në revistat periodike britanike<ref>[http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf Paolo Borsa, ''Per l'edizione del Foscolo "inglese"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528010208/http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf|date=28 maggio 2014}}, in ''Prassi ecdotiche. Esperienze editoriali su testi manoscritti e testi a stampa'', a c. di A. Cadioli e P. Chiesa, Milano, Cisalpino, 2008, pp. 299-335.</ref>, midis të cilave spikasin seria ''Epoche della lingua italiana''<ref>Cfr. [http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf P. Borsa, ''Appunti per l'edizione delle 'Epoche della lingua italiana' di Ugo Foscolo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140715052441/http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf|date=15 luglio 2014}}, in "Studi italiani", 47-48, 1-2 (2013), pp. 123-149 [ISSN 1121-0621 - ISSN 1724-1596].</ref> dhe artikulli i njohur me titullin italian ''Antiquarj e Critici'' (1826) . Foscolo u mirëprit në qarqet liberale dhe fillimisht fitoi para të mira nga aktivitetet e tij.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo_Memorial_St_Nicholas_Churchyard_Chiswick_from_end.JPG|majtas|parapamje|Memoriali i Foscolos në Londër, varri i poetit nga viti 1827 deri në vitin 1871]] Shpejt, stili i tij i jetesës tepër fisnike, një karakter i vështirë, i cili i largoi shumë simpati prej tij, dhe disa spekulime të pamatura në biznes (si ndërtimi i një vile të madhe për të jetuar, e cila u konfiskua më vonë), e çuan poetin në rrënim financiar, aq sa u burgos për një kohë të shkurtër për borxhe në vitin 1824. Pasi u lirua nga burgu, ai u detyrua të mbijetonte në lagjet më të varfra të Londrës, shpesh duke u fshehur nën një emër të rremë (Lord Emerytt, nga emri i vajzës së tij) për t'i shpëtuar kreditorëve të tij.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201-220; 232}}.</ref> Ndërkohë, ai kishte gjetur vajzën e tij (ose ndoshta vajzën e adoptuar) Floriana, e cila e ndihmoi me përkushtim gjatë viteve të tij të fundit, dhe për të cilën ai ishte caktuar kujdestare ligjore nga gjyshja e saj Lady Walker. Në Londër, Foscolo i bëri gjithashtu një propozim martese nëntëmbëdhjetëvjeçares Caroline Russell, vajzës së një magjistrati të rëndësishëm, e cila refuzoi pas shumë këmbënguljesh nga shkrimtari, i cili vite më parë shpesh e kishte shmangur martesën, duke frekuentuar përgjithësisht gra fisnike tashmë të martuara.<ref>[http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf Foscolo tra lettere d'amore e l'Ortis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201235914/http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf|date=1º febbraio 2014}} pag. 7</ref> Për shkak të jetës së tij të kushtueshme, ai përdori edhe trashëgiminë prej 3000 paundësh që Walker i la mbesës së saj, kështu që të dyve iu desh të shpërnguleshin në lagje të varfra dhe të pashëndetshme, ku poeti u sëmur nga një sëmundje e frymëmarrjes, ndoshta [[Tuberkulozi|tuberkuloz]].<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref><ref>{{Cite web |title=Old Chiswick Cemetery; dove Foscolo trovò sepoltura |url=http://www.nuok.it/lannon/old-chiwsick-cemetry-dove-foscolo-trovo-sepoltura/}}</ref> Në vitin 1825 ai u bë mësues i italishtes në një institut vajzash dhe vitin pasardhës aplikoi për katedrën e italishtes në Universitetin e sapokrijuar të Londrës.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> ==== Vdekja dhe pasardhësit ==== I varfër dhe i dobët, ai u diagnostikua me sëmundje të mëlçisë, ndoshta rezultat i tuberkulozit miliar<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref>, gjë që ia përkeqësoi më tej kushtet e jetesës; prandaj ai vendosi të transferohej në periferinë e vogël të Londrës, Turnham Green, ku u sëmur nga hidropizia pulmonare, faza e fundit e sëmundjes, dhe u operua dy herë më kot nga mjeku italian që po e ndihmonte.<ref>{{Cite web |title=Eugenio Donadoni, ''Vita di Ugo Foscolo'' |url=http://www.classicitaliani.it/bios/bio010.htm}}</ref> Ugo Foscolo vdiq më në fund më 10 shtator 1827 në moshën dyzet e nëntë vjeç; vajza e tij, e cila u kujdes për të deri në fund, vdiq rreth dy vjet më vonë në moshën vetëm 24 vjeç.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> Ai u varros në Varrezat e Chiswick, me shpenzimet e bankierit [[Kuakerët|kuaker]] Gurney, mikut të tij<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 240}}.</ref> . Në varrin e tij, dy monedha bakri u vendosën mbi sytë e tij, sipas një rituali të lashtë grek. Varri, i restauruar së fundmi, ka të gdhendur gabimisht moshën pesëdhjetë vjeç. Hiri i tij, në vitin 1871, u transferua në Bazilikën e Santa Croce në [[Firencia|Firence]], një tempull i atyre ''lavdive italiane'' që ai vetë i kishte festuar në poemën ''Dei sepolcri'', me vargjet "Por më i bekuar që në një tempull mblidheni / Ju ruani lavditë italiane, ndoshta unike / Që nga Alpet e ndaluara dhe alternimi / i Plotfuqishëm i fatit njerëzor / Ju pushtojnë armët dhe pasuritë dhe altarët / Dhe atdheun dhe, përveç kujtesës, gjithçka". . Eshtrat e Foscolos u kthyen kështu në atdheun e tij, siç kishte dëshiruar ai, me një festë të madhe të dëshiruar nga [[Mbretëria e Italisë|Mbretëria e re e Italisë]].<ref>{{Cite web |title=L'arduo viaggio delle ceneri di Foscolo |url=http://ricerca.gelocal.it/trentinocorrierealpi/archivio/trentinocorrierealpi/2010/12/07/AT6PO_AT604.html}}</ref> Sipër varrit, në këmbët e statujës së bërë nga Antonio Berti, e cila e portretizon atë, qeveria fashiste vendosi një pllakë në vitin 1939 për të festuar vlerën e tij, e cila thotë: "Eshtrat e Ugo Foscolos, i cili vdiq në Londër më 10 shtator 1939, i varrosur në varrezat e Chiswick, i kthyer nga Anglia në qershor 1939 dhe i vendosur në këtë tempull, të cilin poezia e Sepolcri-t e kishte shenjtëruar në kujtim të burrave të mëdhenj të Italisë, më në fund gjejnë, me vullnetin e qeverisë fashiste dhe të bashkisë së Firences, prehjen e denjë të dëshiruar. XXVII Prill 1939<ref>{{Cite web |last=Francesca |date=29 ottobre 2017 |title=Santa Croce a Firenze: Chi è sepolto nella Basilica |url=https://www.chicksandtrips.net/chi-e-sepolto-in-santa-croce/ |language=it}}</ref>". [[Skeda:Santa_Croce_Foscolo.jpg|parapamje|240x240px|Monumenti i funeralit në Santa Croce]] Ndërsa madhështia e poetit mbetet e pandryshuar, sipas studiueses irlandeze Lucy Riall lavdia e madhe e Foscolos nga [[Mbretëria e Italisë|qeveria e re italiane]] ishte pjesë e krijimit të një ''panteoni'' heronjsh laikë (që më vonë do të pasohej nga festimet e figurave si [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]) siç shpresonte vetë poeti në ''Sepolcri'', për [[Feja civile|fenë civile]] të Italisë së re në kontrast me Kishën mbi çështjen romake.<ref name="riall" /> Gjithashtu kemi një ''koleksion shumë të pasur letrash'' nga Foscolo, një dokument shumë i rëndësishëm i jetës së tij të trazuar, që parashikon (si ai i bashkëkohësve të tjerë) figurën e {{'}} ''[[Lord Bajroni|romantik]]'' si [[Lord Bajroni|Byron]] dhe Shelley (të cilët vdiqën para tij, edhe pse i përkisnin brezit pasardhës); figura e Foscolo-s shpesh identifikohej me atë të personazhit të tij, Jacopo Ortis, me tipare sigurisht autobiografike në personazhin e tij.<ref>Introduzione a Ugo Foscolo, ''Le grandi opere'', a cura di Giuseppe Leonelli, Newton Compton, 2013, [https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false estratto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304234907/https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false|date=4 marzo 2016}}</ref> Gjithashtu për këtë arsye, ashtu si Alfieri dhe [[Dante Aligieri|Dante]], Foscolo u konsiderua gjatë [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]] si një lloj "[[profeti]]" i atdheut italian dhe [[Liria|lirisë]] së tij, veçanërisht falë admirimit për idetë e tij politike të ushqyera nga [[Giuseppe Mazzini]]. Foscolo, njeriu i letrave, do të frymëzonte shumë shkrimtarë dhe poetë, si [[Xhakomo Leopardi|Giacomo Leopardi]], [[Alessandro Manzoni]], Mario Rapisardi dhe [[Giosuè Carducci]]. == Mendimi dhe poetika == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'armonia / vince di mille secoli il silenzio|Ugo Foscolo, ''Dei Sepolcri'', vv. 233-234}}Foscolo iu përmbajt fort teorive të [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] me natyrë [[Materializmi|materialiste]] dhe mekaniste (në veçanti materializmit të [[Thomas Hobbes]], [[Paul Henri Thiry d’Holbach|Paul Henri Thiry d'Holbach]], [[Denis Diderot|Diderot]] dhe Helvétius, dhe sensualizmit të Condillac). Këto teori, nga njëra anë, përmbanin elementë qetësues pasi distanconin [[Besëtytnia|supersticionet]], por nga ana tjetër i shkaktonin ankth përballë "asgjësë së përjetshme", harresës që mbështjell njeriun pas vdekjes. Foscolo, në fakt, mund të përkufizohet si [[Ateizmi|ateist]] dhe [[Racionalizmi|racionalist]], por jo si jofetar. Tek ai, [[pesimizmi]] dhe ankthi i përjetësisë nxiten, duke i dhënë një ton dramatik poezisë dhe prozës. Frymëzime të tjera të mëdha, modele të jetës dhe letërsisë, ishin për të Giuseppe Parini dhe Vittorio Alfieri, si dhe [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe [[Johan Volfgang von Gëte|Goethe]].<ref>{{Cite web |title=Foscolo |url=http://auguleo.altervista.org/pagine/FOSCOLO.pdf}}</ref> Duke dashur të rikuperonte disa vlera shpirtërore që nuk ishin plotësisht në kundërshtim me arsyen, ai preferoi të besonte në "fenë e tij personale të iluzioneve", ndryshe nga [[Alessandro Manzoni|Manzoni]] për shembull. Foscolo festonte ato vlera të pamposhtura tek njeriu, të cilat sipas tij ishin atdheu ([[Italia]], por edhe [[Zakintosi|Zanteja]]) - një familje e madhe që garanton "siguri për altarët, për fushat, për varrimin" - [[dashuria]], poezia, [[liria]], [[bukuria]], arti, kënaqësia e jetës dhe mbi të gjitha veprat fisnike, të cilat e bëjnë dikë të denjë për t'u kujtuar. Varri merret si simbol i kësaj filozofie e cila, nga një lidhje dashurie, një simbol i qytetërimit dhe një shembull për bashkatdhetarët (koncepte të dashura për njerëzit e [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]]), bëhet një burim poezie përjetësuese, një monument pra i padobishëm për të vdekurit, por një instrument efektiv për të gjallët, veçanërisht në rastin e varreve ose memorialeve të burrave të shquar. Vdekja nuk është më pak e zbrazët - dhe mendimi i lamtumirës me jetën nuk është më pak i dhimbshëm - nëse do të kalojë përjetësisht ''"nën hijen e selvive dhe brenda urnave / E ngushëlluar nga lotët"'' , por iluzionet do ta ëmbëlsojnë gjithçka:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|''Illusioni!'' grida il filosofo. - Or non è tutto illusione? tutto! Beati gli antichi che si credeano degni de' baci delle immortali dive del cielo; che sacrificavano alla Bellezza e alle Grazie; che diffondeano lo splendore della divinità su le imperfezioni dell'uomo, e che trovavano il BELLO ed il VERO accarezzando gli idoli della lor fantasia! ''Illusioni!'' ma intanto senza di esse io non sentirei la vita che nel dolore, o (che mi spaventa ancor più) nella rigida e nojosa indolenza: e se questo cuore non vorrà più sentire, io me lo strapperò dal petto con le mie mani, e lo caccerò come un servo infedele.|Ugo Foscolo, ''Ultime lettere di Jacopo Ortis''<ref>lettera del 15 maggio 1798</ref>}} [[Skeda:Canova-Three_Graces_0_degree_view.jpg|parapamje|Antonio Canova, ''Tre Hiret'']] Foscolo, përveç shqetësimit tipik para-romantik, është shumë i lidhur me estetikën neoklasike. Poeti përdor shpesh mitologjinë - ashtu si Giambattista Vico, duke rikuperuar teorinë e Evemeros, sipas së cilës perënditë ishin heronj dhe njerëz të shquar, të bërë të pavdekshëm nga poetët dhe njerëzit e thjeshtë -, ai sheh në [[Greqia|Greqinë]] klasike jo vetëm origjinën e tij, por edhe strehën ideale të qetësisë ("miti i Hellas"), larg botës së copëtuar nga luftërat, por gjithmonë me shikimin e tij të kthyer nga realiteti (''Hiret''); nga një këndvështrim formal ai shpesh përdor hendekasilabë. Neoklasicizmi i tij është thellësisht i spiritualizuar, larg fantazive të stilizuara të shijes arkeologjike dhe dekorative. Afërsia me Alfierin e bën atë ta konceptojë artin si gjithmonë të angazhuar edhe në një funksion civil, siç kishte qenë tashmë rasti për Parinin: tre njerëzit e letrave do të jenë ndër simbolet më të shpeshta të Risorgimentos. Nga historicizmi i Vicos, ai merr gjithashtu idenë se njerëzit primitivë, të cilët në fillim jetonin në një gjendje të egër, gradualisht arritën qytetërimin përmes fesë, martesës dhe varrimit. Foscolo, i ndikuar nga ngjarjet tragjike të kohës së tij, nuk kishte më besimin në progresin dhe njerëzimin e mendimtarëve të Iluminizmit, por e përshkroi një pjesë të madhe të botës si të regresuar në një "pyll kafshësh", duke marrë idetë e [[Nikolo Makiaveli|Makiavelit]] dhe [[Thomas Hobbes|Hobbesit]] ; kjo i shkaktoi atij, duke pasur parasysh idealet e tij humanitare, një konflikt të dhimbshëm, sepse ndryshimi supozonte revolucion dhe revolucioni në çdo rast sillte luftë dhe dhunë vëllavrasëse. Ashtu si shumë intelektualë të kohës, Foscolo ishte gjithashtu [[Masoneria e Lirë|një mason i lirë]], i iniciuar në "Loggia Reale Amalia Augusta" të [[Bresha|Breshias]].<ref>{{Cite web |title=Goethe massone e poeta |url=http://www.freemasons-freemasonry.com/goethe-massoneria-01.html}}</ref> == Dorëshkrime autografësh == Duke ikur në Zvicër në maj të vitit 1815, Foscolo ia besoi librat dhe shumicën e dorëshkrimeve të tij Silvio Pellico-s, i cili ia shiti ato, disa vjet para arrestimit të tij, mikut të poetit, Quirina Mocenni Magiotti, dhe ia dërgoi të ardhurat Foscolos, duke i fshehur, për delikatësi, në anonimitet. Nga Magiotti, koleksioni përfundoi në Bibliotekën Kombëtare të Firences, ku ruhet edhe sot. Grupi tjetër i dorëshkrimeve, i formuar kryesisht gjatë mërgimit, u trashëgua nga vajza e tij Floriana dhe më pas nga kanuni spanjoll, i mërguar në Angli, [[Miguel de Riego]], i cili ia shiti ato një grupi admiruesish të Foscolos - midis të cilëve ishte Gino Capponi - dhe prej tyre në Bibliotekën Labronica në Livorno.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> Autografe të tjera ruhen në Bibliotekën Braidense në [[Milano]], në Bibliotekën Universitare në Pavia dhe në Bibliotekën e Historisë Moderne dhe Bashkëkohore në Romë . Letrat e Foscolos janë të shpërndara në mënyra të ndryshme, ndërsa autografet e ''Sepolcri-ve'', ''Odave'', ''Soneteve'' dhe {{'}} ''-eve'' u shkatërruan nga vetë poeti në atë kohë. Shumë kopje të shtypura të soneteve ekzistonin tashmë, shpesh me ndryshime minimale në tekste, pasi ai nuk mund ta konsultonte origjinalin. Në ditët e para të vitit 1807, ai shkoi në Brescia për të bërë marrëveshje me shtypësin Nicolò Bettoni në lidhje me shtypjen e ''Sepolcri-'' ve dhe {{'}} ''di traduzione dell'Iliade''.<ref>{{Cite book |title=Ugo Foscolo |publisher=La Nuova Italia |edition=4° ristampa |location=Firenze |page=31}}</ref> == Vepra == <references /> {{Sisterlinks}} === Kompozime poetike === * ''Për Republikanët e Rinj'', odë (1797) * ''Për Bonapartin Çlirimtarin'', odë (1797) * ''Luigia Pallavicini, e rënë nga kali'', ode (1800) * ''Për mikun e shëruar'', odë (1802) * ''Nuk jam ai që isha, një pjesë e madhe prej nesh u zhduk'', sonet (1802) * ''Çfarë po bën?,'' sonet (1802) * ''Ti, dadoja e Muzave'', sonet (1802) * ''Dhe do të kesh jetë të përjetshme në poezitë e tua'', sonet (1802) * ''Pse e lë zhurmën e zinxhirit tim të heshtë'', sonet (1802) * ''Kështu, të gjitha ditët në pasiguri të gjatë'', sonet (1802) * ''Me meritë, sido që të munda'', sonet (1802) * ''Balli im është i rrudhur'', sonet (1802) * ''Në mbrëmje'', sonet (1803) * ''Në Zakynthos'', sonet (1803) * ''Për Muzën'', sonet (1803) * ''Me vdekjen e vëllait të tij Giovanni'', sonet (1803) * ''Për Varret'', poemë (1807) * ''Hiret'', poemë e papërfunduar (1803-1827) === Romane dhe shkrime në prozë === * ''Vëllimi i gjashtë i egos'', roman autobiografik (1799-1801) * ''Letrat e fundit të Jacopo Ortis'', roman epistolar (1802-1803) * ''Thiestes'', tragjedi (1795) * ''Ajax'', tragjedi (1810-1811) * ''Ricciarda'', tragjedi (1813) === Shkrime të tjera === * ''Letra'' (1794-1827) * ''Shqyrtimi i akuzave kundër Vincenzo Montit'' (1798) * ''Fjala mbi Italinë'' (1799) * ''[[Orazione a Bonaparte pel Congresso di Lione|Fjala drejtuar Bonapartit në Kongresin e Lionit]]'' (1802) * ''Chioma di Berenice'', përkthim i versionit katulian të poemës së Callimachus (1803) * ''Mbi poezinë, kohën dhe fenë e Lukrecit'' (1803) - Fragmente * ''Udhëtim Sentimental'', përkthim i romanit nga Laurence Sterne, i filluar në 1805 dhe i botuar në 1813 nga botuesi Molini, nën pseudonimin Didimo Chierico. * ''Lajme rreth Didimo Chierico'' (1813), të bashkangjitura me atë të mëparshmin * ''Eksperiment në përkthimin e Iliadës së Homerit'', duke përfshirë përkthimin e librit të parë të poemës [[Homeri|homerike]] (1807) * ''[[Dell'origine e dell'ufficio della letteratura|Mbi Origjinën dhe Funksionin e Letërsisë]]'' (1809) * ''Hypercalisse'' (1810), me pseudonimin Didimo Chierico * ''Raporti i një takimi të Akademisë së Pitagorianëve'' (1810), nën pseudonimin Didimo Chierico * ''[[Discorso sul testo della Divina Commedia|Diskurs mbi tekstin e Komedisë Hyjnore]]'' (1818) * ''Ese mbi letërsinë bashkëkohore në Itali'' (1818) * ''[[Essays on Petrarch|Ese mbi Petrarkën]]'' * ''[[Discorso storico sul testo del Decamerone|Diskursi historik mbi tekstin e Dekameronit]]'' * ''[[Della nuova scuola drammatica in Italia|E shkollës së re dramatike në Itali]]'', e papërfunduar * ''Letër Apologjie'' (1825) == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Giorgio Leonardi, ''Ugo Foscolo.'' ''Veprat, dashuritë dhe veprat e një rebeli'', Edizioni della Sera, Romë, 2018. * ''Aktet e konferencave Foscolo'', Romë, Shtypshkronja dhe Monedha e Shtetit, 3 vëllime, 1988. * Pellegrino Artusi, ''Jeta e Ugo Foscolos.'' ''Shënime mbi Këngën e të Varrosurve'', Shtëpia Botuese Barbèra, Firence 1878. * Walter Binni, ''Ugo Foscolo: historia dhe poezia'', Einaudi, Torino 1982 (biblioteka e vogël Einaudi; 428). * Luigi Carrer, ''Prozë e botuar dhe e pabotuar nga Ugo Foscolo'', Venecia, Co' tipi del Gondoliere, 1852. * Lanfranco Caretti, ''Foscolo: bindja dhe retorika'', Nistri-Lischi, Piza 1996 (Ese mbi shkencat e ndryshme humane; 32). * Marco Cerruti, ''Hyrje në Foscolo'', Bari, Laterza, 1990. * Claudio Chiancone, ''Shkolla e Cesarotit dhe fillimet e Foskolos së Rinj'', Piza, Edizioni ETS, 2012. * Federigo Gilbert de Winckels, ''Jeta e Ugo Foscolo'', Verona, Münster, 1885-1898, 3 vëll. * Christian Del Vento, ''Një Student i Revolucionit.'' ''Ugo Foscolo nga "Noviciati Poetik" te "Klasicizmi i Ri" (1795–1806)'', Bolonja, CLUEB, 2003. * Mario Fubini, ''Ortis dhe Didymus.'' ''Kërkimet dhe Interpretimet e Foscolo-s'', Feltrinelli, Milano 1963. * Mario Fubini, ''Ugo Foscolo'', Firence, La Nuova Italia, 1967. * Carlo Emilio Gadda, ''Luftëtari, Amazona, Shpirti i Poezisë në Vargjet e Pavdekshme të Foscolos'', 1958. * Alberto Granese, ''Ugo Foscolo.'' ''Midis Rrufesë dhe Natës'', Salerno, Edisud, 2004. * Oreste Macrì, ''Semantika dhe Metrika e Varreve të Foscolos,'' botimi i 2-të i korrigjuar dhe i shtuar, Bulzoni editore, Romë 1995 (Analizë Letrare; 19) (botimi i 1-rë 1978). * Mario Martelli, ''Ugo Foscolo.'' ''Hyrje dhe Udhëzues Studimi për Veprat e Foscolos. Historia dhe Antologjia e Kritikës'' . Firence, Le Monnier, 1969. * Giuseppe Nicoletti, ''Foscolo'', Salerno Editrice, Romë 2006, ISBN 978-88-8402-522-7 . * Matteo Palumbo, ''Foscolo'', il Mulino, Bologna, 2010, ISBN 978-88-15-13212-3 . * {{Cite book |title=Vita di Ugo Foscolo scritta da Giuseppe Pecchio |publisher=G. Ruggia |year=1830 |location=Lugano}} * Bruno Rosada, ''Rinia e Niccolò Ugo Foscolo'', Padova, Antenore, 1992. * Michele Saponaro, ''Foscolo'', Milano, Garzanti, 1943. * {{Cite book |title=Foscolo |publisher=Editori Laterza |year=2000 |isbn=88-420-6173-5 |location=Roma-Bari}} * Eric Reginald Vincent, ''Ugo Foscolo Mërgim midis Anglezëve'', redaktuar nga U. Limentani, Firence, Le Monnier, 1954. == Hyrje të ngjashme == * Vepra nga Ugo Foscolo * Letrat e fundit të Jacopo Ortis * Isabella Teotochi Albrizzi * Jerome Ortis * Joseph Olivi * Në lavdërim të abatit Giuseppe Olivi * Jacopo Antonio Vianelli * Para-Romantizëm == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} ; Disa botime dixhitale * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6059669&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Dei sepolcri |date=1809 |publisher=dai torchj del Majno |location=Piacenza}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1822978&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1912 |publisher=G. Laterza |volume=1 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1823663&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1913 |publisher=G. Laterza |volume=2 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1824364&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1920 |publisher=G. Laterza |volume=3 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3136289&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL9&pds_handle= |title=Opere (antologie) |date=1837 |publisher=Baudry, Libreria Europea |location=Parigi}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6043160&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL10&pds_handle= |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |date=1802 |publisher=[Stamperia e fonderia del Genio Tipografico] |location=[Milano]}} {{Authority control}}{{Portale|biografie|guerre napoleoniche|letteratura|Risorgimento|teatro}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|guerre napoleoniche|letteratura|Risorgimento|teatro}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Refugjatë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] nv5oyzxwlfmfuuh6lz00l66ecrti4hk 2986614 2986497 2026-06-01T22:52:49Z Gentiana12 187934 2986614 wikitext text/x-wiki   Niccolò Foscolo[1], i njohur si Ugo Foscolo (Zante, 6 shkurt 1778 - Londer, 10 shtator 1827), ishte poet, shkrimtar, dramaturg,perkthyes, kritik letrar, dhe patriot italian. Ai konsiderohet nje nder perfaqesuesit me te shquar te letersise italine te periudhes se neoklasicizmit dhe pararomantizmit. Ai ishte një nga përfaqësuesit më të shquar të letërsisë italiane të periudhës ndërmjet shekujve tetëmbëdhjetë dhe nëntëmbëdhjetë, kohë kur rrymat neoklasike dhe [[Romanticizmi|romantike]] u shfaqën dhe filluan të zhvillohen në Itali, gjatë epokës napoleonike dhe viteve të para të Restaurimit. I detyruar që në moshë të re të largohej nga vendlindja e tij (ishulli [[Greqia|grek]] Zakinthos, sot i njohur në italisht si [[Zakintosi|Zante]]), atëherë pjesë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]], ai u ndje si një i mërguar gjatë gjithë jetës së tij. U ndje i shkëputur nga një botë idealesh klasike në të cilën lindi dhe u formua, si nëpërmjet edukimit të tij letrar ashtu edhe lidhjes me tokën e të parëve të tij (Megjithatë ai ruajti gjithmonë një lidhje shumë të fortë me Italinë, të cilën e konsideronte atdheun e tij). Jeta e tij u karakterizua nga udhëtime të vazhdueshme dhe arratisje, për arsye politike (ai shërbeu në forcat e armatosura të Shteteve Napoleonike, por duke mbajtur një qëndrim shumë kritik ndaj tyre. Ishte kundërshtar i [[Perandoria Austriake|austriakëve]], për shkak të karakterit të tij krenar, ndjenjave të tij italiane dhe bindjeve të tij [[Republikanizmi|republikane]]), pa besim fetar dhe i paaftë për të gjetur lumturi në dashurinë e një gruaje, ai përjetonte vazhdimisht një stuhi pasionesh t fuqishme brenda vetes. Ashtu si shumë intelektualë të kohës së tij, ai ndihej i tërhequr nga imazhi i shkëlqyer ideal i [[Greqia|Hellas]], simbol i harmonisë dhe virtytit, për të cilën [[racionalizmi]] dhe titanizmi i tij [[Romanticizmi|romantik]] zbuteshin nga imazhe të qeta të qetësisë neoklasike, sipas mësimeve të Winckelmann-it.<ref>{{Cite web |title=UGO FOSCOLO |url=http://www.parodos.it/letteraturafoscolo.htm |publisher=Babilonia}}</ref> Pasi u kthye për një periudhë të shkurtër për të jetuar në Itali dhe në Mbretërinë Lombardi-Venecia (atëherë ende pjesë e Mbretërisë Napoleonike të Italisë) në vitin 1813, ai u largua sërish në një mërgim vullnetar. Disa vite më vonë vdiq në varfëri në periferi të [[Londra|Londrës]], në lagjen Turnham Green. Pas bashkimit të Italisë, në vitin 1871,me dekret të qeverisë italiane, eshtrat e tij u sollën në atdhe dhe u varrosën në Bazilikën e Santa Croce në Firence, atë që ai vetë e kishte quajtur në poemën e tij ''Sepolcri'' (1806) (Mbi Varret) ''Tempulli i Lavdive Italiane''. == Biografia == [[Skeda:Oygosfoscolos.jpg|parapamje|Pllakë varri me mbishkrim të Ugo Foscolos në [[Zakintosi|Zakynthos]] ([[Greqia|Greqi]])]] === Origjina familjare === {{Blockquote|Salve Zacinto! all'antenoree prode, / de' santi Lari Idei ultimo albergo / e de' miei padri, darò i carmi e l'ossa, / e a te il pensier: ché piamente a queste / Dee non favella chi la patria oblia.|Ugo Foscolo, ''Le Grazie'', Inno I, vv. 108-111}}{{Blockquote|Quantunque italiano d'educazione e d'origine, e deliberato di lasciare in qualunque evento le mie ceneri sotto le rovine d'Italia anziché all'ombra delle palme d'ogni altra terra più gloriosa e più lieta, io, finché sarò memore di me stesso, non oblierò mai che nacqui da madre greca, che fui allattato da greca nutrice e che vidi il primo raggio di sole nella ''chiara e selvosa Zacinto'', risuonante ancora de' versi con che [[Omero]] e [[Teocrito]] la celebravano.|Ugo Foscolo, ''Epistolario'', lettera del 29 settembre 1808}}Foscolo lindi në [[Zakintosi|Zante]] (i njohur edhe si ''Zacinto'', ishullit të cilit i kushtoi një nga sonetet e tij më të famshme), një ishull në [[Ishujt e Jonit|arkipelagun Jon]] që kishte qenë pronë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] për disa shekuj. Ai erdhi në jetë më 6 shkurt 1778. Ishte djali i Andrea Foscolos[[Korfuzi (qyteti)|(Korfuz (qytet)]] 1754 - [[Split]], 13 tetor 1788), një mjek anijesh me origjinë [[Venediku|veneciane]], dhe [[Grekët e sotëm|grekes]] Diamantina Spathis (shtator 1747 - 28 prill 1817). Prindërit e tij u martuan në Zante më 5 maj 1777 sipas ritit [[Kisha Katolike Romake|katolik]]. Ugo ishte fëmija i parë nga katër vëllezër e motra. Pas tij lindën motra e tij Rubina (e emëruar sipas gjyshes së saj nga nëna; 21 dhjetor 1779 - 1867) dhe dy vëllezër Gian Dionisio (i quajtur Giovanni ose Giovanni Dionigi; Zante, 27 shkurt 1781 - Venecia, 8 dhjetor 1801) dhe Costantino Angelo (i quajtur Giulio; Split, 7 dhjetor 1787 - [[Hungaria|Hungari]] 1838). Të dz vëllezërit e përfunduan jetën e tyre me vetëvrasje. Ai quhej Niccolò si gjyshi i tij nga babai - gjithashtu mjek - por që nga rinia e tij ai zgjodhi ta quante veten Ugo. Duket se ky ishte emri i themeluesit legjendar të familjes së tij, një anëtar i ''gens Aurelia'', i cili u zhvendos nga [[Roma]] në lagunën veneciane, në kohën e [[Dyndjet Barbare|pushtimeve barbare]], për të themeluar Rialton; në të vërtetë nuk është e sigurt nëse familja Foscolo rridhte, siç pretendonte, nga një degë dekadente e shtëpisë homonime të gjakut patrician.<ref name="treccani" /><ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 10-12}}.</ref> Të tjerë pohojnë se emri ishte një homazh për Ugo di Basseville, një [[Revolucioni Francez|diplomat dhe revolucionar francez]] i vrarë nga turma në [[Roma|Romë]] në vitin 1793 për [[Antiklerikalizmi|antiklerikalizmin]] e tij të hapur dhe i admiruar nga Foscolo së bashku me [[Napoleon Bonaparti|Napoleonin]] gjatë periudhës italiane "jakobine" (1796-1799).<ref>{{Cite web |title=Foscolo: vita e opere |url=http://www.sapere.it/sapere/strumenti/studiafacile/letteratura-italiana/lottocento_/a2_ugo_foscolo/La-vita-e-le-opere.htm}}</ref> Megjithatë, sigurisht që familja ishte larg të qenit e pasur: babai ishte një mjek me të ardhura modeste (gjithashtu i prirur drejt shpërdorimit të parave), ndërsa nëna, pavarësisht se ishte e ve në martesën e saj të parë me fisnikun Giovanni Aquila Serra, ishte vajza e një rrobaqepësi zantiot. Ajo e kaloi fëmijërinë në një shtëpi të vogël që ndodhej përballë kishës së Virgjëreshës së Bekuar Odigitria (nga greqishtja bizantine ''Οδηγήτρια'', "ajo që tregon rrugën") e cila u shkatërrua nga një tërmet në vitin 1953. Foscolo do ta kujtojë gjithmonë qytetin ku lindi dhe ne shume vepra do të këndojë për ishullin e tij të lindjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 14-15|Pecchio}}.</ref> Ai i shkroi më 29 shtator 1808 kushëririt të tij [[Prusia|prusian]] Jakob Salomon Bartholdy:{{Blockquote|[...] a noi prescrisse<br />il fato illacrimata sepoltura|Ugo Foscolo, ''A Zacinto'', vv. 13-14}} === Vitet e formimit në Zakinthos (1778-1792) === [[Skeda:9220_-_Venezia_-_Casa_di_Ugo_Foscolo_in_Campo_de_le_gatte_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_30-Sept-2007.jpg|majtas|parapamje|Shtëpia veneciane e Foscolos]] Ai kaloi një pjesë të fëmijërisë së tij në [[Dalmacia|Dalmaci]]. Në vitin 1785 familja e tyre u shpërngul në [[Split]], ku i ati ishte vendosur një vit më parë për të marrë postin e të atit të ndjerë Niccolò<ref>{{Cite journal |last=Attilio Craglietto |date=marzo-aprile 1933 |year=1933 |title=Un manoscritto di Niccolò Foscolo in Istria |journal=La Porta Orientale |location=Trieste |publisher=La Compagnia Volontari Giuliani e Dalmati |volume=III |issue=3-4 |page=299}}</ref> si drejtues dhe kirurg i spitalit ushtarak të qytetit. Ai përfundoi studimet e tij të para si student i jashtëm në seminarin arkipeshkvor, nën kujdesin e Imzot Francesco Gianuizzi. Mirëpo, vdekja e papritur e të atit më [[13 tetor]] 1788 e detyroi të kthehej në [[Zakintosi|Zante]]. Atje vazhdoi shkollimin dhe mësoi bazat e [[Greqishtja e lashtë|greqishtes së lashtë]], por megjithatë u dallua si nxënës rebel ndaj disiplinës dhe jo shumë i prirur për studim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 7-30}}.</ref> Karakteri pasionant i Foscolos dhe ndjenja e fortë ndaj padrejtësive u shfaqën që në rini. Një ditë, në Zante, populli donte të sulmonte [[Geto|geton]] [[Judejtë|hebraike]] të qytetit të vogël, duke kërkuar një kokë turku [[Judeofobia|tek hebrenjtë]], siç ndodhte shpesh. Megjithatë, Foscolo arriti ta parandalonte sulmin: ndërsa dyert po bëheshin gati të hapeshin, Ugo shumë i ri u hodh mbi murin përreth dhe i bërtiti turmës: "Frikacakë, largohuni, frikacakë!". Turma u trondit dhe u shpërnda, duke hequr dorë nga qëllimi.<ref>{{Cite web |title=IX. La lotta per l’Indipendenza |url=http://www.morasha.it/ebrei_italia/ebrei_italia09.htmltitolo=Breve storia degli ebrei d'Italia}}</ref> === Zhvendosja në Venedik (1789) === [[Skeda:Foscolo_a_Venezia.jpg|majtas|parapamje|Detajet e gurit të varrit]] [[Skeda:Bust_of_Ugo_Foscolo._Panteon_Veneto;_Istituto_Veneto_di_Scienze,_Lettere_ed_Arti.jpg|parapamje|Busti i Ugo Foscolos, i skalitur në vitin 1861 nga Marco Pasato. Busti është pjesë e Panteonit Venedik, i vendosur në Palazzo Loredan.]] Në muajt e parë të vitit 1789, nëna e tij u zhvendos në [[Venediku|Venedik]]; Ugo dhe vëllau i tij Giovanni mbetën në Zante: Giovanni jetonte me gjyshen e tij nga nëna (Rubinën), ndërsa Ugo me një teze nga nëna. Ndërkohë Costantino dhe Rubina u vendosën në [[Korfuzi|Korfuz]] te dy hallat nga ana e babait. Në vitin 1792, i shoqëruar nga administratori venecian i ishullit, Paolo Paruta, Ugo më në fund arriti t'i bashkohej nënës dhe vëllezërve të tij në Venedik. Familja u vendos në shtëpinë e vogël në Campo de le gate, në lagjen Castello. === Vargjet e para dhe kontakti me shoqërinë poetike (1792-1795) === Mes viteve 1793 dhe 1797, Foscolo ndoqi shkollën e San Ciprianos në Murano, ku pati mundësinë të mësonte nga Gasparo Gozzi që e kishte mbikëqyrës, latinisti [[Ubaldo Bregolini]], studiuesi grek Giambattista Galliccioli dhe abati Angelo Dalmistro, të cilët i mbështetën prirjet letrare të të riut.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 30-31}}.</ref> Më vonë ai vazhdoi studimet në shkollat publike të ish-[[Jezuitët|jezuitëve]]. Fillimisht, studimet e tij ishin tradicionale, me leximin e autorëve klasikë dhe ushtrimet e përkthimit, veçanërisht nga [[Safo]], Anakreonti, Alkeu dhe [[Horaci]]; më pas ai u përkushtua leximeve më të gjera, duke përfshirë ato të autorëve të shekullit të tetëmbëdhjetë dhe shumë shkrimtarëve të tjerë. Në këtë rrugëtim e ndihmoi[[bibliotekari]] Jacopo Morelli, i cili punonte në Bibliotekën Marciana. Foscolo, e frekuentonte rregullisht këtë bibliotekë, dhe me sa duket studionte atje deri në dhjetë orë në ditë. Pasioni i tij për letërsinë u shfaq herët dhe fuqishëm. Më 29 tetor 1794, ai i dërgoi një letër mikut të tij nga Breshia, Gaetano Fornasini, duke i bashkëngjitur «dy oda dhe një sonet të vogël» që sot kanë humbur. Në letër e falënderonte për korrigjimet që kishte sugjeruar në lidhje me disa «kanzoneta» që Foscolo ia kishte dhënë të lexonte më parë. Ai gjithashtu e nxiti të mos ngurronte «të kritikonte veprat e mia, sepse unë i pranoj si dhurata të çmuara korrigjimet e mençura që më bëhen». Po atë vit, Foscolo përmblodhi rreth dyzet kompozime poetike, pjesërisht origjinale dhe pjesërisht përkthime. Këto poezi tregonin ndikimin e poezisë arkadike, sidomos në [[Metrika|metër]] dhe gjuhë, dhe ai ia dërgoi kushëririt të tij Costantino Naranzi. Ndërkohë, falë poezisë së tij, u përfshi si botimin letrar «Anno poetico» të drejtuar nga klasicisti gozzian, abati i lartpërmendur Angelo Dalmistro, i cili një admirues i madh i letërsisë angleze.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 29-30}}.</ref> I prezantuar nga bibliotekari Morelli në sallonet fisnike të Venedikut, Foscolo hyri në rrethin kulturor të Giustina Renier Michiel dhe rivales së saj, bukuroshes Isabella Teotochi Albrizzi (e cila u bë dashuria e parë e madhe e poetit, dhe për të cilin ai flet në ''vëllimin e gjashtë të I''). Në këto ambiente ai takoi Ippolito Pindemonte dhe poetë të tjerë të suksesshëm si Aurelio de' Giorgi Bertola. Nga një përshkrim i Foscolos, i ofruar nga Albrizzi, dalin disa karakteristika të poetit: "Liria, pavarësia janë idhujt e shpirtit të tij. Ai do ta shkëpuste zemrën nga kraharori, nëse të gjitha lëvizjet e zemrës së tij nuk do t'i dukeshin plotësisht të lira". Megjithatë, kishte nga ata që nuk panë asgjë të veçantë te Foscolo; Pietro Giordani e përcaktoi atë si "shumë të keq në zemër, shumë mesatare në inteligjencë" në një letër të vitit 1831. Shkrimtari Mario Pieri e kujtonte kështu: "Flokë të kuq e kaçurrela, ballë i gjerë, sy të vegjël e të futur thellë, por plot shkëlqenin... të folur paksa të ngathët, por i mbushur me zjarr" dhe më tej: "e shihje duke u endur rrugëve dhe kafeneve, i veshur me një pallto të gjelbër të vjetër, por plot guxim, duke u mburrur me varfërinë e tij edhe para atyre që nuk donin ta dinin, e megjithatë ishte i dashur nga gratë më të njohura fisnike e më të bukurat dhe nga i gjithë populli".<ref>{{Cite book |title=Canova Cicognara Foscolo |publisher=Cooperativa Editrice |year=1979 |series=Cultura/territorio 2 |location=Venezia |page=14}}</ref> I zhytur në atmosferën e zjarrtë dhe kozmopolite kulturore të Venedikut të kohës, Foscolo frekuentoi sallone dhe rrethe të shumta letrare në qytet, ku diskutohej me pasion [[Revolucioni Francez]], i cili në ato vite po kalonte fazat e tij më vendimtare nëpër Alpe në atë kohë. === Debutimi teatror dhe ''Piano di {{Sic|Studj}}''(1795-1797) === [[Skeda:Isabella_Teotochi_Albrizzi.jpg|parapamje|Isabella Teotochi Albrizzi në një pikturë nga Elisabeth Vigée Le Brun]] Të rëndësishme për formimin e tij ishin marrëdheniet e tij me grupin e miqve nga Breshia, të cilët ishin të hapur ndaj ndikimeve franceze dhe revolucionare, si dhe njohja me Melchiorre Cesarotti-n, përkthyesin e ''Këngëve të Osianit'', për të cilin Foscolo filloi të ushqente një admirim të madh, duke u afruar me rrethin e letrarëve që e shihnin atë si modelin dhe babanë e tyre shpirtëror dhe duke e kontaktuar personalisht me një letër të datës 28 shtator 1795. Më 30 tetor 1795, ai i dërgoi dorëshkrimin e tragjedisë ''Tieste'', me natyrë alfieriane dhe plot entuziazëm jakobin (e interpretuar më vonë me një farë suksesi në Teatro Sant'Angelo në Venecia më 4 janar 1797), Cesarotti-t, një mësues në Universitetin [[Universiteti i Padovës|e Padovës]], për një mendim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 32-34}}.</ref> Foscolo menjëherë pa te Vittorio Alfieri një model që duhej ndjekur<ref>{{Cite web |title=Articolo sull'influenza di Alfieri su Foscolo |url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/c8.html}}</ref>; stili i tij rinor u formësua nën ndikimin e poetit astigjan dhe ai e lavdëroi atë në shumë vepra<ref>{{Cite web |title=Il mito di Parini nelle ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' |url=http://www.thefreelibrary.com/Il+mito+di+Giuseppe+Parini+nelle+Ultime+lettere+di+Jacopo+Ortis.-a0201210003}}</ref>. Foscolo ia dërgoi tekstin e ''Tieste-s'', së bashku me një dedikim, në rezidencën fiorentine të Alfierit. Foscolo nuk e vizitoi personalisht, duke respektuar natyrën e tërhequr në vitet e fundit të jetës së tij , siç pohon ai në ''korrespondencën e tij dhe në Ortis''{{'}}; Megjithatë, duket se ky i fundit, edhe nëse nuk iu përgjigj letrës së Foscolos, e kishte lavdëruar stilin e tragjedisë me disa të njohur, duke parashikuar të ardhmen e madhe letrare të oficerit të atëhershëm të ri napoleonik (pavarësisht mospajtimit fillestar të pikëpamjeve mbi Napoleonin, edhe Foscolo më vonë arriti në të njëjtin përfundim negativ si Alfieri për gjeneralin francez, duke e quajtur atë një "tiran") dhe poetit-parashikuesit të parë të vërtetë të Italisë së Risorgimentos. Në veçanti, ai do të kishte pohuar se i riu do ta kishte tejkaluar atë për sa i përket lavdisë letrare.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 32}}.</ref> [[Skeda:Ritratto_di_Alfieri_François-Xavier_Fabre.jpg|majtas|parapamje|Viktor Alfieri]] Po kësaj periudhe i përket edhe një tragjedi tjetër, ''Edipi'', e cila mbeti e panjohur për më shumë se një shekull e gjysmë pas vdekjes së autorit. Dorëshkrimi u zbulua vetëm në vitin 1978 nga studiuesi Mario Scotti në arkivin romak të revistës ''Civiltà Cattolica.'' Shumica e studiuesëve pranojnë ''se vepra është shkruar nga Foscolo i ri.'' Scotti dhe studiues të tjerë kanë njohur në tragjedi "Edipin, të recitueshëm'','' por jo për t'u shtypur", të ''Piano di Studi'' të lartpërmendur, duke përjashtuar mundësinë që në vend të kësaj të jetë përfundimi i {{'}} të skicuar në prozë shumë vite më vonë në [[Firencia|Firence]]. Tragjedia e plotë përbëhet nga pesë akte; megjithëse i bazuar në strukturën narrative të veprës "''Edipi në Kolon"'' të [[Sofokliu|Sofokliut]], ai distancohet ndjeshëm nga modeli dhe paraqet kopje të shumta të ''"Polinekis"'' dhe ''"Antigonës'' " të Alfierit, si dhe të "''Tebaidës'' " së [[Publius Papinius Statius|Statiusit]] të përkthyera nga Cornelio Bentivoglio, por në të njëjtën kohë demonstron tek autori - i fshehur pas pseudonimit të papritur të Wigberto Rivalta - një ''[[Botëkuptimi|botëkuptim]]'' dhe një mënyrë shprehjeje që janë tërësisht personale. Një dokument i edukimit të hershëm letrar të Foscolos daton që nga viti 1796, një ''Plan Studimi'' ambicioz i shkruar me shumë gjasa në Chioggia, kur në shtator 1796 ai ishte mysafir i Tommaso Olivi-t, vëllaut të mikut të tij, natyralistit dhe poetit Giuseppe Olivi, i kujtuar nga Foscolo në veprat e tij kryesore (ai kishte vdekur një vit më parë, dhe një pllakë përkujtimore ishte ngritur së fundmi në nder të tij në katedrale). ''Plani'' përfshin seksione kushtuar "Moralit, Politikës, Metafizikës, Teologjisë, Historisë, Poezisë, Romaneve, Kritikës, Arteve", ku i riu shënonte leximet e tij, shkrimet e tij të para dhe projektet e veprave që synonte të shkruante. Ndër autorët që përmenden në këtë plan janë, ndër shumë, [[Ciceroni]], [[Monteskjë|Montesquieu]], [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]], [[John Locke|Locke]], [[Tukididi|Thucydide]], [[Ksenofoni]], Sallust dhe historianë te mëdhenj romakë. Po ashtu përmenden [[Teksti fetar|Shkrimet e Shenjta]]. Midis poezive epike vendin kryesor e zinte [[Homeri]], i ndjekur nga [[Virgjili]], [[Dante Aligieri|Dante]], [[Torquato Tasso|Taso]] dhe Miltoni. Përmenden gjithashtu autorë bashkëkohës me Foskolon, përfshirë anglezët Gray dhe Young, shprehje e një poezie sepulkrale që ndikoi poetin që nga fillimi, [[William Shakespeare|Shekspirin]], zviceranin Gessner dhe italianët Alfieri dhe Parini.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 5}}.</ref> Në ''Piano di Studj'' ka një referencë për një roman, ''Laura, lettere'', të cilin kritikët tradicionalisht e kanë njohur si idenë e parë të romanit epistolar, i cili mori formë me kalimin e kohës në {{'}}Ortis ''.'' ''Plani'' dëshmon gjithashtu synimin për të botuar «në një broshurë të vetme me moton ''Vitam impenděre vero'' [...] dymbëdhjetë Oda të shkrimit të vetë autorit». Motoja latine, që përkthehet si «sakrifiko jetën për të vërtetën», kjo moto ishte një homazh i qartë për idealet revolucionare, duke pasur parasysh se ishte përdorur në epigraf nga [[Jean-Paul Marat|Marat]] në gazetën e famshme ''L'ami du peuple'', si dhe gjendej një nga mbishkrimet në varrin origjinal të [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]]. Pranimi i poetit, sipas të cilit tekstet ende kishin nevojë për një përpunim ''të gjatë pune'', dhe ashpërsia e censurës veneciane penguan botimin e tyre, por disa oda janë ruajtur deri në ditët tona, duke treguar një vepër që mbështetet gjerësisht në Shkrimet e Shenjta për të formuluar një kritikë etiko-politike të frzmëzuar nga ngjarjet franceze dhe të ndikuar nga modeli parinian. === Qëndrimi në Padovë dhe mërgimi në kodrat Eugane (1796-1797) === [[Skeda:Melchiorre_Cesarotti.jpg|parapamje|Melchiorre Cesarotti]] Ndërkohë, poeti i ri filloi të shfaqte shenja pakënaqësie ndaj shoqërisë veneciane dhe salloneve të saj aristokrate, të cilat i konsideronte të përkushtuara ndaj eksternalitetit dhe konvencioneve, dhe për këtë arsye larg shpirtit të tij të lirë. Prandaj, ai vendosi të qëndronte në [[Padova]], i stimuluar nga fermentimi kulturor i qytetit dhe nga dëshira për të takuar Cesarottin dhe pasuesit e tij. Në korrik 1796 ai mbërriti në Padova, ku takoi përkthyesin ''e Ossian''{{'}} Gjatë këtij viti, Foscolo shkroi disa artikuj në gazetën ''Mercurio d'Italia'', të cilët ngjallën dyshime te qeveria veneciane; në fillim të shtatorit ai u largua për një qëndrim në kodrat Eugane. Për një kohë të gjatë kritikët menduan se ky veprim ishte për shkak të një persekutimi politik kundër tij ose e një zhgënjimi dashuror; megjithatë, dihet se në ato ditë Padova ishte shkatërruar nga një epidemi [[Lia|e lisë]] dhe se trupat franceze gjithashtu po fillonin të hynin në qytet. Në mungesë të dokumenteve historike dhe epistolare që tregojnë me siguri pse Foscolo zgjodhi të shpërngulej në fshat, këto janë dy elementë që duhet të merren në konsideratë në mënyrë të barabartë. === Marrëdhëniet me botën revolucionare veneciane (1797) === Pas suksesit të tragjedisë së ''Tieste-s'', Foscolo ka shumë të ngjarë të ketë bërë një qëndrim të dytë në [[Padova]] në mars; ai ndoshta ndoqi leksionet e Cesarottit në universitet, por marrëdhënia me mentorin e tij shpirtëror filloi të ftohej gradualisht. Për këtë që në mars të atij viti korrenspondenca midis të dyve pushuan dhe njëri madje abstenoi nga përmendja e tjetrit në letrat e tij për një periudhë prej gati gjashtë vitesh. Ndër të tjera, Foscolo iu përmbajtë me një zell gjithnjë e më të madh entuziazmit republikan, ndërsa Cesarotti i pa trazirat politike me zhgënjim dhe ne e dimë se në prill ai praktikisht jetonte i mbyllur në fshat. Më vonë, Foscolo u gjend fillimisht në Venedik dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]], ku shërbeu për një kohë të shkurtër si vullnetar në repartin e Gjuetarëve të Kuajve të Republikës së Cispadanës. Ai pothuajse menjëherë dhe me sukses kërkoi të lirohej për shkak të shëndetit të dobët dhe një plage. Gjatë qëndrimit të tij të shkurtër [[Bolonja|në Bolonjë,]] ai botoi odën ''A Bonaparte liberatore'', shumë kopje të së cilës u dërguan nga Këshilli i Mbrojtjes së Bolonjës në Bashkinë e Reggio Emilia-s, qyteti të cilit Foscolo ia kishte kushtuar veprën, pasi ishte i pari që ngriti flamurin trengjyrësh italian. Foscolo u kthye në lagunën veneciane kur mësoi se më 12 maj në Venedik oligarkia e Dozhit ishte dorëzuar ndaj kërkesave të Napoleonit për të krijuar një "Qeveri të Përkohshme Përfaqësuese". Ishte një letër nga patrioti [[Almorò Fedrigo]] që e informoi atë; Foscolo e botoi atë më 16 maj në ''Bologna Monitore'' dhe në po atë ditë ai u largua nga Bolonja për në Venedik. Më 16 maj ai ofroi odën ''A Bonaparte Liberatore'' në një letër drejtuar Bashkisë së Reggio Emilia-s, duke thënë se po vraponte drejt Venedikut "për të derdhur lotët e parë të lirë". Në të njëjten kohë njoftoi se donte të përfundonte një "tragjedi republikane", ''Timocrate-'' in, dhe "një kantik lirik të titulluar ''Liria Italiane''", nga e cila oda "''ishte'' vetëm një prelud". Në realitet, as tragjedia dhe as ''Liria Italiane'' nuk kanë mbetur; ''Timocrate-'' i përmendet vetëm një herë më 14 gusht 1798, kur Foscolo, duke iu drejtuar Shoqërisë së Teatrit Patriotik të Milanos, pretendon se ka punuar për të për muaj të tërë dhe premton, pasi ta ketë përfunduar, ta "paraqesë" atë në Komisionin e Shoqërisë. Sapo u kthye në lagunë, më 23 maj ai mori nga Bolonja emërimin si toger nderi i lidhur me Legjionin Cispadane. Mes majit dhe fundit të verës ai kompozoi odën ''Ai novelli repubblicani'', plot me entuziazëm libertarian, kushtuar vëllait të tij « Gioan-Dionigi », e cila u shfaq së pari në një broshurë në të cilën, përveç poemës, kishte «dedikimin për vëllain e tij Gioan-Dionigi », «letrën e Brutit drejtuar Ciceronit të marrë nga Plutarku » dhe « sqarimet » e disa strofave dhe, menjëherë më pas, në {{'}} ''poetico'' të vitit 1797, ku u pasua nga soneti ''A Venezia,'' i shkruar diku në vitin 1796 dhe, ndryshe nga oda, para rënies së Serenissima-s. ==== Angazhim ndaj Shoqërisë së Arsimit Publik ==== Në Venecia, poeti hyri në Bashkinë provizore dhe mbajti rolin e "sekretarit që mbante procesverbalet e seancave të Shoqërisë së Arsimit Publik", një pozicion që e mbajti nga 22 korriku deri më 29 nëntor. Megjithatë, ai u mirëprit në Shoqëri më 19 qershor, kur u lexua një letër në të cilën vetë Foskolo, i cili mungonte atë ditë për shkak se ende po merrej me "një shërim të gjatë", shprehu tonet e zjarrta patriotike, duke kërkuar të pranohej. Procesverbali i seancës kujton se i riu u bë anëtar "me aklamacion". [[Skeda:Carlo_Lauberg.jpg|parapamje|Karlo Lauberg]] Shoqëria e Arsimit Publik ishte themeluar më 27 maj 1797 nga Bashkia dhe, megjithëse zyrtarisht supozohej të mbështeste politikat demokratike bashkiake, ajo përfshinte midis eksponentëve të saj më të rëndësishëm revolucionarë radikalë, siç ishin napolitanët Flaminio Massa dhe Carlo Lauberg. Diplomati Girolamo Politi deklaroi në nëntor të atij viti se Shoqëria drejtohej nga anëtarë të lozhës masonike "Kolonat e Demokracisë", të animuara nga Lauberg, një shoqëri sekrete përmes së cilës francezët kishin përshpejtuar procesin e demokratizimit të qyteteve veneciane. Pas Shoqërisë së Arsimit - ndoshta thjesht një mbulesë - në fakt fshihej një rrjet lozhash politike të modeluara sipas modelit jakobin. Sipas dëshmisë së deleguar nga municipalisti i moderuar [[Giovanni Andrea Spada]] në ''Kujtimet'' e tij, Shoqëria synonte ta çonte Bashkinë drejt pozicioneve radikale. Nëse akuzat e Spadës ndoshta u shprehën me tone të tepruara, ato nuk duhet të kenë qenë larg së vërtetës. Nuk dihet nëse Foscolo iu bashkua sistemit të krijuar nga Lauberg, por është e sigurt se poeti nga Zakynthos ishte i lidhur me "krahun më radikal të patriotëve venecianë", midis të cilëve ishte Vincenzo Dandolo, një mik i ngushtë të cilit Foscolo ia detyronte emërimin e tij si Sekretar-Redaktor i Bashkisë. Edhe pse pozicioni nuk kishte një rëndësi të veçantë politike, Foscolo u thirr disa herë për të lexuar procesverbalet nga Tribuna dhe mund të merrte pjesë në mbledhjet e Bashkisë dhe Komitetit të saj sekret. === Zhgënjim dhe nisje për në Milano (1797-1798) === Megjithatë, më 17 tetor të atij viti 1797, kaq emocionues për patriotët demokratë, u nënshkrua Traktati i Campo Formio-s, me të cilin Bonaparti ia lëshoi Venedikun (deri atëherë një republikë e lirë, edhe pse tani <nowiki><i id="mwAjg">de facto</i></nowiki> e kontrolluar nga francezët) Austrisë së Habsburgëve. Ugo i ri, plot indinjatë, dha dorëheqjen nga posti publik dhe shkoi në [[Mërgimi|mërgim]] vullnetar, duke shkuar fillimisht në [[Firencia|Firence]] dhe pastaj në [[Milano]].<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 40}}.</ref> Indinjata për ratifikimin e traktatit del nga një dëshmi bashkëkohore e politikanit austriak Carl von Humburg, i cili shkruan se, gjatë një seance publike në Venedik (atë të 8 nëntorit në Bashkinë e përkohshme, disa ditë para se poeti të largohej nga qyteti), Foscolo u ngjit në tribunë "për të vjellë të gjitha mallkimet e mundshme kundër Gjeneral Bonapartit". I armatosur me një kamë, duke bërë thirrje dhe shtrembërime të tmerrshme, ai e nguli atë me tërbim në parapetin e tribunës, duke u betuar ta ngulte në të njëjtën mënyrë në zemrën e Bonapartit të pabesë." Armiqësia e Foskolos ndaj Napoleonit do të ndikonte në poezinë e tij në vitet në vijim. [[Horatio Nelson]], armiku i Bonapartit, kishte një vlerësim krejtësisht të kundërt.<ref>{{Cite book |last=Turchi |first=Marcello |url=https://www.worldcat.org/oclc/45197486 |title=Ugo Foscolo Le poesie - Introduzione, commenti e note di Marcello Turchi |date=1983 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58082-X |edition=Nella collezione I Garzanti, I Grandi libri 1. ed |page=IX |oclc=45197486}}</ref> Ai mbërriti në Milano në mesin e nëntorit, takoi Parinin dhe Montin, të cilët i mbrojti disa muaj më vonë nga akuzat e ngritura kundër tij për aktivitetin e tij si poet në oborrin romak, dhe gjithashtu u dashurua me gruan e tij, Teresa Pikler, vetëm për të thënë më vonë për të: "Ky është Monti, poet dhe kalorës, përkthyes i madh i përkthyesve të Homerit." Monti jo më pak tha për Foscolon: "Ky është ai me flokë të kuqe, quhet Foscolo, aq i rremë saqë e falsifikoi edhe veten kur e ndryshoi emrin nga Ser Nikoletton në Ugo." Sapo mbërriti në qytet, «shumë i varfër dhe në mërgim» , ai u përpoq të gjente një punë që mund t’i siguronte jetesën. Keshtu, ndoshta me këshillën e Montit, ai menjëherë i shkroi [[Giovanni Costabili Containi|Giovanni Costabili Containi-t]], një mik i poetit ferrarez dhe anëtar i Drejtorisë Cisalpine: «Do të doja shumë një vend midis shkrimtarëve kombëtarë, ose midis kujdestarëve të bibliotekës publike, ku do mund t’ia kushtoja ditët e mia vendit tim dhe filozofisë». Refugjatët venecianë, megjithatë, ishin të fundit që mbërritën në një fluks mbresëlënës njerëzish që panë qytetarë nga zona qendrore-veriore e gadishullit të mblidheshin drejt qytetit të Milanos. Duke i shtuar këtij aspekti teprimet publike me të cilat Foscolo e kishte mirëpritur Traktatin e Campo Formio-s në ditët e tij të fundit në lagunë, rezultati i pakëndshëm i kërkesës mund të shpjegohet. Ndërkohë, Foscolo hyri në «Rrethin Kushtetues të Milanos», një vend takimi për patriotët dhe njerëzit e letrave (midis tyre ishin Giovanni Pindemonte dhe Giovanni Fantoni). Gazeta «Circolo», pro-franceze dhe pro-bonapartiste, regjistroi ndërhyrjet e Foscolos, të cilat u përqendruan midis 10 dhjetorit dhe 24 janarit. Poeti foli përsëri më 14 shkurt, kur energjitë e tij iu kushtuan tani një periudhe të re. Nga fundi i janarit ai bashkëpunoi me vendasin e Piacenzës, Melchiorre Gioia, për disa muaj në ''Monitore Italiano'', duke marrë edhe drejtimin e saj. Gazeta luftarake pretendonte pavarësinë nga qeveria pariziene për Republikën Cisalpine dhe ishte armiqësore ndaj paktit të aleancës me Francën - megjithëse qëndrimet e shprehura në kolonat e saj, të cilat bëheshin gjithnjë e më të qarta, nuk kishin të njëjtën dhunë që Pietro Custodi (gjithashtu një kontribues në gazetë) ose Gioia ia deleguan veprave të shkruara në vetën e parë -, derisa Drejtoria e shtypi atë në prill 1798. [[Skeda:VincenzoMonti.jpg|majtas|parapamje|Vincenzo Monti]] Në maj të vitit 1798, Gioia botoi një " ''Portreti Politike të Milanos",'' në të cilën denoncoi korrupsionin e qeverisë. Pasoi një debat me Giuseppe Lattanzi (anëtar i organit legjislativ të Drejtorisë Cisalpine), derisa Foscolo ndërhyri më 25 korrik në mbrojtje të Gioias në ''"Giornale Repubblicano di Pubblica Istruzione"'' [[Modena|me seli në Modena]], ku pesë ditë më parë ishte dhënë dënimi me vdekje për vendasin e Piacenzës, në bazë të ligjit mbi alarmistët e 18 shkurtit. Foscolo, duke iu përgjigjur artikullit anonim të 20 korrikut, mbështeti nevojën për të monitoruar autoritetet në mënyrë që ato të respektonin gjithmonë ligjin, në mënyrë që Gioia të ishte sjellë si një "djalë që paralajmëron të atin për një sëmundje të afërt". Autori i artikullit të 20 korrikut, duke e zbuluar tani veten si Kapuçin Antonio Grandi, u përgjigj me forcë më 9 gusht, por gazeta e Modenës më në fund u rreshtua me Foscolo-n (24 gusht), shkrimi i të cilit ndërkohë ishte botuar më 18 gusht në ''Giornale senza titolo'' të Milanos. Klima e nxehtë në Milano çoi në akuza të qarta kundër Vincenzo Montit disa herë në vitin 1798. Ai, i cili kishte mbërritur së fundmi në qytet dhe konsiderohej "shumë i moderuar", u vu në shënjestër nga patriotët më të zjarrtë, në veçanti nga Lattanzi dhe Francesco Gianni, një poet i famshëm improvizues i cili po hartonte një poemë epike monumentale mbi Napoleonin. Nëse dy artikuj nga Foscolo që u shfaqën më 15 dhe 19 mars në ''Monitore'', të cilët propozonin një vlerësim thelbësisht pozitiv të ''Bonapartit në Itali'' nga Gianni dhe autori i tij, duket se nxisin polemikat kundër Montit, një artikull i tretë, i datës 23 mars, e përmbys gjykimin në lidhje me poemën. Në gusht, kur poeti i ''Basvillianës'' u sulmua përsëri, Foscolo botoi me shtypshkronjat milaneze Pirotta dhe Maspero një vepër me ''titull "Esame su le accusato contro Vincenzo Monti"'', duke marrë përsipër mbrojtjen e tij, duke lavdëruar dashurinë e tij për lirinë dhe duke ndarë dënimin e tij për Terrorin revolucionar, i cili së shpejti "u paraqit në mallkimin e shekujve" nga vetë shkrimtarët francezë. === Zhvendosja në Bolonjë (1798-1799) === I papunë dhe i pakënaqur për shkak të dashurisë së tij të trazuar për Teresa Pikler Monti-n, në shtator 1798 poeti u transferua në [[Bolonja|Bolonjë]] ku filloi bashkëpunimin e tij me ''Il Genio democratico'', të themeluar me vëllanë e tij Giovanni dhe më vonë të përthithur nga ''Monitore bolognese''. Për një kohë të shkurtër ai shërbeu si asistent i sekretarit të letrave në Tribunal. Nga kolonat e ''Genio democratico'' shfaqet përsëri imazhi i Foscolos, profetit: ai shkroi për gazetën një seri ''Udhëzimesh popullore politiko-morale'' në të cilat, duke kujtuar shembullin e demokracive të lashta të Greqisë dhe Romës, ai u përpoq të përfshinte klasat popullore në përvojën patriotike, të cilën linja gjithnjë e më centralizuese dhe autoritare e qeverisë cisalpine po e përjashtonte progresivisht nga politika aktive. Foscolo shprehu nevojën për një shpërndarje më të drejtë të pasurisë, sepse «e drejta e pronës në fakt ka për origjinë vetëm providencën e natyrës, e cila autorizon të gjithë të përfitojnë nga dhuratat e saj, dhe ka për motiv të vërtetë vetëm ekzistencën e njeriut», kështu që nuk është e pranueshme që «një numër i vogël pronarësh tokash» të notojnë «në bollëk», duke tradhtuar paktin shoqëror i cili është një kusht thelbësor për mbijetesën e Republikës dhe demokracisë. Koncepti i ''gjenialitetit'' i Foscos do të shfaqet përsëri dhe në mënyrë koherente në ''Edinburgh Review'' (vëll. XXX, f.&nbsp;321): «(...) kujtimet e gjenive të mëdhenj janë shkëndija që prodhojnë një flakë të fuqishme... rezultati është të vërtetohet se një pjesë e madhe e origjinalitetit të një shkrimtari qëndron në arritjen e qëllimeve të tij sublime me të njëjtat mjete që të tjerët kanë përdorur për gjëra pa rëndësi». Ai filloi të shtypte, deri në shkronjën XLV, të romanit epistolar ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' në vitin 1798<ref>{{Cite book |last=Binni |first=Walter |url=https://www.worldcat.org/oclc/797803575 |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |last2=Felici |first2=Lucio |date=1991 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58092-7 |edition=14. ed |page=IX |oclc=797803575}}</ref>, i cili megjithatë u detyrua të ndërpritej për shkak të pushtimit të Bolonjës nga austro-rusët në prill të vitit 1799. Sipas një tradite kritike të gjatë dhe të përhapur gjerësisht, botimi i veprës u bë i mundur falë ndërhyrjes së bolonjezit Angelo Sassoli, i cili do të kishte vepruar në emër të botuesit Jacopo Marsigli dhe pa dijeninë e autorit, duke e përfunduar romanin me dorën e tij, të botuar në dy vëllime me titullin ''Vera storia di due amanti infelici o sia Ultime lettere di Jacopo Ortis''. Kjo në fakt shkaktoi zemërimin e Foscolos, i cili e detyroi botuesin të botonte një shënim në "Gazzetta di Firenze" dhe, disa muaj më vonë, në "Monitore Bolognese" në të cilin thuhej se ndërhyrjet frikacake të një autori tjetër ishin shtuar në letrat e Foscolos. Megjithatë, studimet kritike të mëvonshme kanë treguar se autorësia e botimit i përket në thelb, nëse jo ekskluzivisht, Foscolo-s. Ashtu si protagonisti Jacopo Ortis (emri rrjedh nga bashkimi i [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe Girolamo Ortis, një student i ri nga Friuli që kreu vetëvrasje në Padova në vitin 1796), i cili i mori jetën me një thikë (siç do të bënte Giovanni Foscolo), Ugo gjithashtu tentoi vetëvrasje në këtë periudhë - duke gëlltitur [[Opiumi|opium]] - për shkak të pasionit të tij të pakënaqur për Piklerin, sipas asaj që ajo vetë rrëfeu. === Regjistrimi në Gardën Kombëtare (1799-1801) === Ndërkohë, Foscolo u regjistrua në Gardën Kombëtare të Republikës Cisalpine dhe luftoi me trupat franceze (të cilat më vonë do të quheshin Grande Armata) deri në [[Lufta e Marengos|betejën e Marengos]]. I plagosur në këmbë në [[Battaglia di Cento|betejën e Centos]], ai u arrestua nga austriakët gjatë arratisjes së tij dhe u lirua në [[Modena]] nga trupat e MacDonald, duke marrë pjesë më vonë në betejën e Trebbias dhe në përleshje të tjera.<ref>{{Cite web |title=Foscolo su Homolaicus |url=http://www.homolaicus.com/letteratura/foscolo.htm}}</ref> Ai mori pjesë në mbrojtjen e [[Gjenova|Gjenovës]] së rrethuar (megjithëse nuk e shikonte me sy të mirë luftën) ku u plagos pranë Forte Diamante. [[Skeda:David_-_Napoleon_crossing_the_Alps_-_Malmaison1.jpg|parapamje|Jacques-Louis David, ''[[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] duke kaluar Alpet'']] Ishte një periudhë aktiviteti intensiv edhe në nivel letrar; duke ndjekur radikalizmin politik të treguar në vitet e mëparshme në nivel publicistik dhe civil, Foscolo shkroi, mes korrikut dhe gushtit 1799, ''Discorso su la Italia'', një tekst që shpreh qartë shpresat e "patriotëve" italianë, të cilët, të bashkuar me neo-jakobinët prej përtej Alpeve, kërkonin shpalljen e "Atdheut në rrezik" në Francë (e refuzuar më 14 shtator nga Këshilli i Pesëqindëve). Ata ëndërronin, në fakt, se rënia e Drejtorisë dhe vendosja e një gjendjeje të jashtëzakonshme mund të favorizonin lindjen e një republike të pavarur italiane. ''Discorso'' u botua në tetor, kushtuar gjeneralit neo-jakobin Championnet, kur megjithatë iluzionet e Foscolos kishin rënë dhe grushti i shtetit bonapartist ishte i afërt. Më 27 nëntor ai ribotoi në Gjenova odën ''A Bonaparte liberatore,'' duke shtuar një parathënie në të cilën i bënte thirrje Napoleonit të mos ishte tiran dhe duke modifikuar strofën e tetë, për të pohuar me ndërgjegje të pastër idenë e unitetit të Italisë, trashëgimtares së Romës së lashtë . Pas Marengos (beteja u zhvillua më 14 qershor 1800) Foscolo vazhdoi të merrej me operacione ushtarake; sapo u kthye në Milano, ai u ribashkua vullnetarisht me Shtabin e Përgjithshëm, ku u emërua ndihmës kapiten. Nën komandën e Gjeneral Pino-s, ai luftoi kundër kryengritësve të Romagna-s, i ndihmuar nga Gjenerali austriak Sommariva, duke kontribuar në riokupimin francez. Popullsia iu nënshtrua kontributeve dhe kërkesave të mëdha, dhe gazeta milaneze ''Notizie politiche'' e mbajti Pinon përgjegjës për këtë. Foscolo më pas doli në mbrojtje të tij në ''Bolonjeze Monitore'', e cila botoi një nga raportet e tij më 7 tetor, duke prerë paragrafin e fundit - në të cilin ai shpreson për lindjen e një ushtrie kombëtare -, të shtuar në një shtojcë të të njëjtit numër pas protestave të autorit. Midis verës dhe vjeshtës së vitit 1800 ai kompozoi odën ''A Luigia Pallavicini caduta da cavallo'', kushtuar një fisnikeje gjenoveze e cila u plagos në fytyrë pasi ra nga kali i saj në shkëmbinjtë e Sestri Ponente . Pas fitores napoleonike, ai mori detyra të shumta ushtarake, të cilat e çuan në qytete të ndryshme italiane, përfshirë [[Firencia|Firencen]], ku u dashurua me Isabella Roncionin, tashmë të fejuar, e cila kontribuoi në frymëzimin, së bashku me Teresa Pikler, të personazhit të Terezës ''në Ortis''{{'}}<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Në vitin 1801, Foscolo u kthye në Milano ku, në qershor, priti vëllanë e tij më të vogël, Giulio, të cilin ia kishte besuar nëna e tij dhe e nisi një karrierë ushtarake (Giulio përfundoi duke kryer vetëvrasje në [[Hungaria|Hungari]] në vitin 1838). Më 23 korrik, pasi ishte ankuar disa herë se nuk po merrte pagën e tij ushtarake rregullisht, ai i dërgoi një letër Ministrit në të cilën paraqiti dorëheqjen e tij, e cila megjithatë nuk u pranua. Në këmbim, ai mori pagën e ndihmëskapitenit, duke kaluar kështu në vitin 1802 në shërbim të Republikës Italiane, dhe nga viti 1805, pas [[Perandoria e Parë Franceze|shpalljes së Napoleonit perandor]] në vitin 1804, të Mbretërisë së Italisë, me detyrën e hartimit të një pjese të Kodit Ushtarak.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 68-70}}.</ref> === Aktiviteti i dendur letrar (1801-1804) === Vitet midis 1801 dhe 1804 ishin vite aktiviteti të dendur letrar, por edhe dhimbjeje të madhe për vdekjen e vëllait të tij Giovanni, i cili kishte vrarë veten në Venecia më 8 dhjetor 1801 me një plagë thike (para syve të nënës së tij, siç u tha më vonë, por pa ndonje prove) për të shmangur turpin e pamundësisë për të paguar një shumë të madhe të humbur në bixhoz, të cilën një nën-inspektor e kishte marrë nga arka e luftës për të.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 60-68}}.</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo2.jpg|parapamje|284x284px|Ugo Foscolo, versioni i dytë i portretit të Fabre]] <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> Të përshëndes o Zakinthos! Trimit antenorian, / strehës së fundit të Larëve të shenjtë të Idës / dhe të eterëve të mi, do t'u lë këngët dhe eshtrat e mia / ndërsa ty mendimin tim; sepse me devotshmëri nuk u flet këtyre Hyjneshave ai që harron atdheun. <small>(Ugo Foscolo, Le Grazie, Himni I, vargjet 108 - 111)</small><templatestyles src="Citazione/styles.css" /> "Megjithëse jam italian nga edukimi dhe prejardhja, dhe i vendosur që, çfarëdo që të ndodh, hiri im të mbetet nën rrënojat e Italisë e jo nën hijen e palmave të ndonjë toke tjetër më të lavdishme e të lumtur, unë, për sa kohë do të kem kujtesë për veten time nuk do të harroj kurrë se linda nga një nënë greke, se u mëkova nga një dado greke dhe se pashë rrezen e parë të diellit në Zakinthosin e kthjellët dhe të pyllëzuar, që ende jehon nga vargjet me të cilat Homeri dhe Teokriti e lavdëronin atë." <small>(Ugo Foscolo, Epistolario, Letra e 29 shtatorit 1808)</small> Në vitin 1802 ai botoi ''drejtuar Bonapartit'' me rastin e Komitetit të Lionit<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 68}}.</ref> dhe një përmbledhje [[Poezia lirike|poezish]] që përfshinte tetë sonete dhe odën ''për Luigia Pallavicini-n e rrëzuar nga kali i saj''. Data e kompozimit të tetë soneteve është e panjohur, por duhet të vendoset midis viteve 1798 dhe 1802. Midis tyre është ''Te nudrice alle muse, ospite e Dea'' (e vetmja në përmbledhje që ka një titull, ''Per la sentencia capitale proposta nel Gran Consiglio Cisalpino contro la lingua latina''), e frymëzuar nga propozimi i bërë Këshillit të Madh nga qytetari Giuseppe Lattanzi për të zëvendësuar mësimin e latinishtes me atë të frëngjishtes në shkolla.<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Poema mund të jetë e vitit 1798, pasi propozimi daton që nga ai vit dhe më pas u refuzua në verë. Lidhur me stilin e ''soneteve'', [[Giosuè Carducci]] shkruan "Ashtu siç e kishte mbyllur adoleshencën e tij poetike me imitimin e tragjedisë alfieriane në ''Tieste'' dhe të këngëve alfieriane në odën për Bonapartin, ashtu edhe Ugo filloi të shfaqte flamurtarët e tij edhe në sonete".<ref>{{Cite book |title=Foscolo |publisher=Palumbo |year=1977 |page=125}}</ref> Midis viteve 1801 dhe 1802 ai rishikoi dhe përfundoi ''Ortis'', botuar nga Genio Tipografico në Milano. Në të njëjtin vit, 1802, ai kompozoi odën ''All'amica risanata'' për Antonietta Fagnani Arese, dashurinë e tij të re të zjarrtë; në 1803 ai botoi sonetet në versionin e tyre përfundimtar me shtimin e katër më të famshmeve (''Alla sera'', ''A Zacinto'', ''In morte del fratello Giovanni'', ''Alla Musa'', të cilat megjithatë morën një titull, si tetë sonetet e tjera, vetëm në 1848, në një botim të redaktuar nga Francesco Silvio Orlandini për Le Monnier) dhe odën ''All'amica risanata'' dhe ''To Luigia Pallavicini caduta da cavallo''.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 67-68; 83; 103-104}}.</ref> Botimi i prillit 1803, botuar në Milano nga Destefanis me titullin ''Poesie di Ugo Foscolo'' - dhe kushtuar nga autori poetit dhe tragjedianit të ardhshëm Giovanni Battista Niccolini - nuk përfshinte ende sonetin për vdekjen e vëllait të tij, botuar në gusht nga botuesi milanez Agnello Nobile së bashku me trembëdhjetë tekstet e tjera. Përkthimi - në hendekasillab të zbrazëta - dhe botimi i ''Chioma di Berenice të'' Catullus (nga ana tjetër një përkthim latin nga Callimachus) daton në të njëjtin vit, me shtimin e një himni për Graces, bërthamën e parë të poemës së ardhshme, të cilën ai ia atribuon poetit aleksandrian Phanocles, të shoqëruar nga katërmbëdhjetë ''Konsiderata'' dhe katër ''Diskurse'' të cilat përmbajnë tiparet kryesore të poetikës së tij neoklasike, të frymëzuara nga idetë e Winckelmann.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 110-128}}.</ref> Vepra u botua në nëntor në Milano nga Genio Tipografico dhe iu kushtua Niccolini-t. === Vitet në Francë (1804-1806) === Pasi vepra e Kalimakeanit u botua, Foscolo i shkroi më 25 nëntor 1803 Francesco Melzi d'Eril, nënkryetarit të Republikës Italiane: «Është koha që një i ri njëzet e pesë vjeç të braktisë përtacinë letrare» dhe iu kërkua të ribashkohej me ushtrinë e Napoleonit si «udhëheqës batalioni shtesë i Batalionit të Gardës që po niset për në Francë». Bëhej fjalë për t'u bashkuar me pushtimin e planifikuar të Anglisë, të cilin [[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] nuk do ta vinte në veprim më pas.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 52}}.</ref> Divizioni italian, gati për t'u nisur për [[Franca|në Francë]], komandohej nga gjenerali Domenico Pino, me të cilin Foscolo kishte shërbyer tashmë, duke e mbrojtur atë publikisht edhe në ''Monitore Italiano'' pas [[Lufta e Marengos|betejës së Marengos]]. Megjithatë, Foscolo nuk u pëlqye shumë nga [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]], i cili e pa veten të shënjestruar në Oracionin {{'}} ''drejtuar Bonapartit për Kongresin e Lionit'' (1802), kështu që ai u rekrutua vetëm në qershorin pasardhës dhe vetëm si një kapiten shtesë këmbësorie, i caktuar në komandën e depove të Valenciennes, ku ishin të stacionuar francezët. Pas një vizite të shkurtër në [[Parisi|Paris]], ku Ferdinando Marescalchi, Ministër i Marrëdhënieve me Jashtë i Republikës Italiane, thotë se ishte i pranishëm më 10 korrik 1804, ai mbërriti në Valenciennes. Ai jetoi në Francë dhe në veri të Francës deri në vitin 1806; iu desh t'i përkushtohej furnizimeve, gjë që e përjashtonte nga luftimet; ai u vu gjithashtu në krye të ruajtjes së një grupi refugjatësh anglezë, të cilët shiheshin me dyshim nga Napoleoni. Në Valenciennes ai takoi një angleze të re (tek e cila shkoi për të mësuar gjuhën në dritën e pushtimit të ishullit, i cili nuk ndodhi kurrë) Lady Fanny Emerytt Hamilton, e quajtur edhe Sophia prej tij, me të cilën pati një vajzë në vitin 1805, Mary, të cilën ai gjithmonë e quante Floriana, dhe për të cilën nuk ishte në dijeni për një kohë të gjatë; ai e pa përsëri pas shumë vitesh në [[Anglia|Angli]] dhe ajo ishte ngushëllimi i viteve të tij të fundit. Disa kritikë kanë vënë në dyshim prejardhjen e vërtetë të gruas së re, duke pohuar se ajo ishte vajza e Lord Hamiltonit, burrit të Fanny-t, dhe iu besua Foscolos si vajzë e adoptuar nga gjyshja e saj nga nëna, Mary Walker Emerytt, pas vdekjes së prindërve të saj (nga ana tjetër, ka pasur edhe disa hipoteza mbi emrin e fisnikes).<ref>{{Cite web |title=Foscolo segreto |url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1999/03/23/Cultura/POETI-FOSCOLO-SEGRETO---FLORIANA-UNA-NINFETTA-PER-FIGLIA_142100.php}}</ref> Gjatë një viti e gjysmë që kaloi në Francë, Foscolo ishte gjithashtu në Calais, [[Lille]] dhe Boulogne-sur-Mer, ku e thërrisnin detyrat e tij të ndryshme ushtarake. Më 20 mars 1805 ai u bë "shef batalioni i trupave italiane". Pavarësisht udhëtimeve të tij të vazhdueshme për arsye pune, Foscolo arriti të vazhdonte aktivitetin ''[[Iliada|e tij letrar me disa ese përkthimi nga Iliada]]'' {{'}} me letrën në vargje të zbrazëta drejtuar Montit, ''Se fra' pochi mortali a cui nel anni'', dhe me përkthimin e ''Udhëtimit Sentimental'' të Sterne-s, i cili do ta çonte atë në shkrimin, në vitin 1812, të gjashtëmbëdhjetë kapitujve të shkurtër të shkruar në një [[Proza|prozë]] [[Ironia|ironike-]] aluzive të ''Notizia intorno a Didimo Chierico''.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 99-102}}.</ref> Më 15 janar 1806, nga Boulogne-sur-Mer, ai i kërkoi «Gjeneralit të Divizionit Teulié» (domethënë Pietro Teulié ) «një leje me pagë të plotë për katër muaj», për të parë familjen e tij përsëri pas një dekade dhe për «interesa personale». Leja iu dha dhe Foscolo u largua nga Franca në fillim të pranverës pas një udhëtimi të ri nëpër Paris. Me këtë rast, ai takoi [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonin]], i cili atëherë jetonte në kryeqytetin francez me nënën e tij Giulia Beccaria. Edhe pse ishte vetëm shtatë vjet më i ri, Manzoni kishte filluar kohët e fundit aktivitetin e tij letrar, duke marrë frymëzim, ndër të tjera, nga vetë Foscolo (si dhe nga Alfieri, Parini, Monti dhe autorë të tjerë, italianë dhe të huaj), dhe sapo kishte kompozuar poemën ''In morte di Carlo Imbonati''. Romancieri i ardhshëm ishte i ftohtë ndaj tij. === Venecia, Breshia dhe Universiteti i Pavias (1806-1809) === [[Skeda:Foscolo_-_Dei_sepolcri,_1809_-_6059669_TO0E070314_00003.jpg|parapamje|Ballina e ''Varreve'']] Mes prillit dhe majit 1806 ai ishte në [[Venediku|Venecia]], ku e pa përsëri familjen e tij pas mërgimit të gjatë, dhe më pas, në qershor, takoi Isabella Teotochi Albrizzi, e cila e priti në vilën e saj në fshatin përreth [[Treviso|Trevizos]]. Gjithashtu në qershor ai takoi Cesarottin në [[Padova]] dhe Ippolito Pindemonten në [[Verona]], nga bisedat e të cilëve lindi ideja fillestare për poemën ''Dei sepolcri.'' Korrespondenca e Foscolos dëshmon se poeti e kaloi verën i angazhuar në misione ushtarake: për këtë qëllim ai ishte në Valtellina, në [[Mantova|Mantua]] dhe Verona, përsëri në Valtellina dhe në zonën e Bergamos.<ref name="Granese128" /> Ai ishte gjithashtu në Milano në raste të ndryshme, nga ku më 6 shtator i shkroi mikut të tij Teotochi: «Kur Franceschinis më dha letrën tënde, u nisa për në male dhe liqene; u ktheva, ai ishte në lëvizje për ''në Terraglio'' [ku Teotochi shpesh qëndronte në vilën pak jashtë Trevizos]; Unë tashmë kisha një ''Epistil mbi varret'' për t’u shtypur me kujdes – ndoshta jo i bukur; jo elegant, por të cilin me siguri do t’jua kisha recituar me gjithë zjarrin e shpirtit tim, dhe të cilin ju, zonjë e sjellshme, do ta kishit dëgjuar ndoshta me lot në sy». Poema ''Dei sepolcri'' u shkrua midis gushtit 1806 dhe prillit 1807 dhe u botua atë vit në [[Bresha|Brescia]] nga botuesi Niccolò Bettoni. Në kohën kur Foscolo po përgatitej të botonte veprën, ai ishte mysafir i Konteshës Marzia Martinengo, të dashurës së tij, në Palazzo Martinengo Cesaresco Novarino në qendër të qytetit.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 131-135}}.</ref> I iniciuar në [[Masoneria e Lirë|Masonerinë e Lirë]] më 25 maj 1804 në Lozhën "Ermione" të Milanos, midis viteve 1806 dhe 1807 ai hyri në Lozhën Mbretërore Amalia Augusta të Breshias, e njëjta lozhë si Vincenzo Monti.<ref>{{Cite web|http://www.loggiagaribaldi1436.it/2019/11/10/ugo-foscolo-poeta-massone/Giorgio|Nicoletti, "Ugo Foscolo poeta massone"}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 febbraio 2018 |title=Da Garibaldi a John Wayne: gli iscritti illustri alla massoneria |url=https://www.corriere.it/politica/cards/da-garibaldi-john-wayne-iscrittiillustri-massoneria/ugo-foscolo.shtml}}</ref> Në të njëjtën kohë me ''Sepolcri-n'', Foscolo ndërmori përkthimin e librit të parë ''të Iliadës'' {{'}} duke arritur një marrëveshje me Montin që ai të botohej së bashku me versionin e tij të librit të parë. Në prill të vitit 1807, Bettoni botoi {{'}} ''në përkthim të Iliadës së Homerit'' në Brescia; kushtimi për Montin u pasua nga një ''Intendimento nga përkthyesi'', teksti i Foscolos (me versionin në prozë të Cesarotit - tashmë të botuar në vitin 1786 - përballë), teksti i Montit dhe tre konsiderata, secila nga një prej tre përkthyesve; teksti i Foscolos titullohej ''Mbi përkthimin e shenjës së Jupiterit'' dhe ishte kritike ndaj versioneve kryesore të mëparshme iliadike, duke analizuar se si ato kishin raportuar vargjet 528-530 të librit të parë dhe duke sugjeruar se si ato mund të kishin qenë më afër origjinalit, në përputhje me kërkesën e besnikërisë absolute të shprehur ''në Intendimento.''<ref>F. Longoni, ''Scheda introduttiva'' a ''Esperimento di traduzione della Iliade di Omero'', in U. Foscolo, ''Opere. Poesie e tragedie'', vol. I., Torino, Einaudi-Gallimard, 1994, pp. 545-547; {{Sfn|Terzoli|pp. 74-77}}; il Cesarotti non ebbe alcun ruolo nella vicenda editoriale dell{{'}}''Esperimento''. Nell'edizione citata l{{'}}''Intendimento'' e ''Su la traduzione del cenno di Giove'' si leggono rispettivamente alle pp. 57-59 e 103-111.</ref> Me një kërkim obsesiv për korrespondencën semantike dhe formale midis tekstit grek dhe reduktimit italian - për aq sa ia lejonte diversiteti i gjuhëve dhe kulturave -, Foscolo vazhdoi të përkthente poemën homerike; ai përfundoi shtatë librat e parë, e la punën në librin e tetë, nëntë, dhjetë dhe njëzet kryesisht të papërfunduar, por botoi vetëm të tretin në Antologjinë e Giovan Pietro Vieusseux (tetor 1821).<ref>{{Sfn|Terzoli|pp. 76-78}}.</ref> Udhëheqësi i batalionit<ref>{{Cite book |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |isbn=88-17-12041-3 |edition=Edizione del 1992 (undicesima) |page=7}}</ref> Ugo Foscolo, për të fituar favorin e Gjeneral Augusto Caffarelli- t, ndihmësit të Napoleonit dhe Ministrit të Luftës së Mbretërisë së Italisë, redaktoi një botim të veprave të Raimondo Montecuccoli-t, me një parathënie të pasur mbi artin e luftës. Vepra është gjithashtu pjesë e një polemike me Madame de Staël mbi qëndrimin ushtarak të italianëve.<ref>{{Cite web |title=150 anni unità d'italia |url=http://www.150anni.it/webi/index.php?s=25&wid=44}}</ref> I liruar nga detyrat e tij ushtarake nga ndërhyrja e Caffarellit, Foscolo aplikoi për katedrën e [[Retorika|Elokuencës]] në Universitetin e Pavias, e cila ishte lënë bosh (katedra më parë ishte mbajtur nga Vincenzo Monti dhe Luigi Cerretti). Pasi e mori atë ''me famë të qartë'' (18 mars 1808) falë interesit të Luigi Arborio Gattinara di Breme, Ministrit të Brendshëm të Mbretërisë së Italisë, ai mbërriti në qytet më 1 dhjetor të të njëjtit vit. Këtu, më 22 janar 1809, ai mbajti fjalimin e tij të famshëm inaugurues, ''Dell'origine e dell'officio della letteratura'', në prani të [[Alessandro Volta|Alessandro Voltës]] dhe Vincenzo Montit<ref name="pavia">{{Cite web |title=Il prof Ugo Foscolo 210 anni dopo. Ecco le tracce a Pavia del grande poeta. La Provincia Pavese, 22 dicembre 2018 |url=https://ricerca.gelocal.it/laprovinciapavese/archivio/laprovinciapavese/2018/12/22/pavia-il-prof-ugo-foscolo-210-anni-dopo-ecco-le-tracce-a-pavia-del-grande-poeta-23.html}}</ref> . Megjithatë, Foscolo mbajti disa leksione (të fundit më 15 qershor 1809), pasi pozicioni u shtyp shpejt nga Napoleoni, i cili ishte bërë dyshues ndaj çdo mendimi të lirë.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 150-153}}.</ref> Në Pavia, Foscolo jetoi në Palazzo Cornazzani në shoqërinë e mikut të tij Giulio Gabrielli di Montevecchio<ref name="pavia" /><ref>{{Cite web |title=Alberto Polverari. Monteporzio e Castelvecchio nella storia. Quaderni del Consiglio regionale delle Marche. Anno XIX - N.150 - luglio 2014 |url=https://www.consiglio.marche.it/informazione_e_comunicazione/pubblicazioni/quaderni/pdf/150.pdf}}</ref>, duke mobiluar dhomat në një mënyrë luksoze dhe duke punësuar disa shërbëtorë; çuditërisht, [[Ada Negri]] dhe [[Albert Ajnshtajni]] jetuan gjithashtu në të njëjtën ndërtesë<ref>{{Cite web |title=Casa di Ugo Foscolo |url=http://www.visitpavia.com/it/poi/95}}</ref>. === Kthimi në Milano dhe vështirësitë (1809-1812) === Pasi u kthye në Milano për herë të tretë, për Foscolon filloi një periudhë e vështirë ekonomike, e cila u bë edhe më e hidhur nga kontrastet me figurat letrare të regjimit, të cilat nuk i kursyen polemikat dhe insinuatat keqdashëse. Prishja e marredhenies me Montin (1810) u përkeqësua nga dështimi i tragjedisë ''Ajace'', e shfaqur në La Scala më 9 dhjetor 1811, e cila nuk pati sukses dhe u ndalua gjithashtu nga censura për aludimet anti-franceze që përmbante.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 153-161}}.</ref> === Qëndrimi paqësor dhe produktiv në Bellosguardo (1812-1813) ===   [[Skeda:Andrea_Appiani_Ritratto_di_Ugo_Foscolo_Pinacoteca_di_Brera_1801-1802.jpg|parapamje|Andrea Appiani, ''Ugo Foscolo'' (1801-1802)]] Pasi u largua nga Milano më 12 gusht 1812, poeti u zhvendos në Firence, pasi u ndal në Piacenza, [[Parma]] dhe [[Bolonja|Bolonjë]], qyteti ku takoi miken e tij Cornelia Rossi Martinetti. Më 17 ai mbërriti në Hotel delle Quattro Nazioni, ku qëndroi për disa muaj, duke filluar hartimin e himnit ''Alle Grazie'', i cili fillimisht mori formë në të ashtuquajturin ''draft të parë të Himnit'', pastaj, përmes zgjerimeve dhe ripërpunimeve, në ''draftin e dytë'', dhe ishte i destinuar të merrte formë në një poemë trepalëshe në prill 1813. Pasi la banesën e tij të parë, Foscolo u vendos për një periudhë të shkurtër në Casa Prezziner, në Borgo Ognissanti, dhe më pas u zhvendos në vilën e Bellosguardo-s, ku kaloi, deri në vitin 1813, një periudhë dashurie të forta, kënaqësish tokësore dhe pune krijuese.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 161-169}}.</ref> Në fakt, ai fitoi dashurinë e sienezes Quirina Mocenni Magiotti, frekuentoi sallonin e Konteshës së Albany-t, mikeshës së Alfierit, punoi, siç u përmend, mbi poemën me temë mitologjike, shkroi tragjedinë ''Ricciarda'', e interpretuar në qytet në vitin 1813, rifilloi përkthimin e ''Viaggio sentimentale'', të botuar po atë vit dhe të shoqëruar nga ''Notizia intorno a Didimo Chierico'', si dhe përktheu këngë të tjera ''[[Iliada|të Iliadës]]'' {{'}}<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 170 e segg.}}</ref> === Mërgimi i fundit nga Italia (1813-1827) === ==== Largimi nga Milano dhe mërgimi në Zvicër (1813-1816) ==== Pas disfatës së Napoleon Bonapartit në Betejën e Leipzigut, në tetor 1813, dhe abdikimit të tij në 1814, Foscolo u kthye për të jetuar në Milano për herë të katërt, duke rifituar gradën e tij në ushtri dhe duke bërë një përpjekje të dëshpëruar për të mbledhur burra të gatshëm të sakrifikoheshin për qytetin, por mbërritja e austriakëve në qytet ia shkatërroi besimin në një Itali të pavarur në të ardhmen. Pavarësisht besnikërisë së tij ndaj nënmbretit Eugene de Beauharnais (vitin pasardhës do të ketë përpjekjen e fundit të pro-Napoleonëve me shpalljen e Riminit nga mbreti i Napolit [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]]), shpresa e fundit e të ashtuquajturës "parti franceze", në fund ai vendosi të mos i kundërshtonte fitimtarët me armë.<ref>{{Cite web |title=L. Armaroli, C. Verri, ''La rivoluzione di Milano del 1814'' |url=https://www.gutenberg.org/files/36212/36212-h/36212-h.htm}}</ref> Ai pati një moment hezitimi, kur guvernatori austriak, Feldmarshal Bellegarde, i ofroi atij të bashkëpunonte me qeverinë e re, duke drejtuar një revistë letrare, "Biblioteca italiana" e ardhshme. Foskolo pranoi dhe hartoi programin e revistës, por ishte i detyruar të bënte një betim ndaj regjimit të ri, kështu që natën para se të bënte betimin (31 mars 1815) ai u largua nga Italia për një mërgim vullnetar dhe përfundimtar, ndërsa Napoleoni u përpoq të ndërmerrte sipërmarrjen e tij të fundit në [[Perandoria e Parë Franceze|Francë]], "[[Njëqind Ditët|njëqind ditët]]". Kështu Foscolo do të kujtojë, dhjetë vjet më vonë, arratisjen e papritur:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Riparlai al Consigliere Schoeffer, ottimo uomo che amministrava le faccende della finanza, e lo tentai se v'era modo ch'io mi partissi liberamente con un passaporto, e prometterei da gentiluomo di non ingerirmi in cose politiche, ma ch'io non vorrei giurare fedeltà militare. Pur udendomi rispondere che dove un solo fosse privilegiato, io godrei dell'immunità, ma che giurare dovevano tutti a ogni modo - mi avventurai sul far della notte all'esilio perpetuo, e a mezzodì del giorno vegnente, mentre gli altri, circondati da' battaglioni di Ungheri, proferivano il giuramento, mi veniva fatto di toccare i confini degli Svizzeri|''Lettera apologetica''<ref>U. Foscolo, ''Prose politiche e apologetiche (1817-1827)'', in ''Edizione Nazionale delle Opere di Ugo Foscolo'', cit., 1964, vol. XIII, parte II, pp. 201-202.</ref>}}Duke u larguar praktikisht pa sende personale dhe pa mantel, poeti u strehua në Hottingen (në atë kohë një bashki autonome, e përfshirë në fund të shekullit në qytetin e [[Zyrihu|Cyrihut]]), në [[Zvicra|Zvicër]], ai mori pseudonimet Lorenzo Aldighieri (më vonë Alderani, si miku i Jacopo Ortis) dhe, në një nivel letrar, Didimo Chierico.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-195}}.</ref> Pavarësisht bredhjeve të tij të shumta në Zvicër, për t'i shpëtuar kontrolleve të policisë austriake, ai arriti të shtypte në [[Zyrihu|Cyrih]], në vitin 1816, ''"'' ''Gjurmët e historisë së sonetit italian"'', broshurën satirike kundër letrarëve milanezë ''Didimi clerici prophetae minimi Hypercalypseos liber singularis'' ( {{'}} ), botimin e tretë të {{'}} dhe të shkruante "''Diskurset pasionante mbi skllavërinë e Italisë",'' ''të'' botuara pas vdekjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-200}}.</ref> ==== Vitet e fundit të jetës së tij në Londër (1816-1827) ==== <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Di vizi ricco e di virtù, do lode / Alla ragion, ma corro ove al cor piace: / Morte sol mi darà fama e riposo.|''Solcata ho fronte, occhi incavati intenti'', 1803}}Ndërkohë, Austria këmbënguli të kërkonte ekstradimin e tij, por Foscolo gjeti një aleat të çmuar te ambasadori britanik në [[Berna|Bernë]], i cili i lëshoi një pasaportë për [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës|Britaninë e Madhe]], nëpërmjet ndihmës së William Stewart Rose, të ''përkushtuarit të Hypercalisse'' {{'}} Dokumenti iu dha atij para së gjithash sepse ai ishte vendas i [[Zakintosi|Zantesë]], e cila ishte bërë [[Protektorati|protektorat]] britanik pas [[Kongresi i Vjenës|Kongresit të Vjenës]] në 1815. Prandaj, ai mundi të largohej falë parave që kishte marrë nga shitja e librave të tij në Milano dhe me ato që i kishte siguruar vëllai i tij Giulio, në atë kohë në Hungari me ushtrinë austriake, së cilës i ishte bashkuar.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201}}.</ref> Nëpërmjet Gjermanisë dhe Holandës, më 12 shtator 1816, poeti mbërriti në [[Londra|Londër]], ku kaloi njëmbëdhjetë vitet e fundit të jetës së tij mes vështirësive të konsiderueshme ekonomike dhe morale. Sapo mbërriti në qytet, ai ra në kontakt me shumë intelektualë anglezë, duke u futur në rrethin kulturor të Holland House. Ai u bë mik me John Murray, botuesin i cili në prill 1817 botoi versionin e katërt dhe të fundit të ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' (vepra përkon në thelb me atë të Cyrihut të vitit të kaluar), të shoqëruar nga një ''Notizia'' e shkurtër dhe një përzgjedhje kapitujsh nga përkthimi i ''Viaggio sentimentale'' të Stern. Ditët e para të mërgimit të tij në Angli ishin mjaft të lumtura per te, ndikimi i parë madje ishte entuziast. Miqësitë e reja dhe fama që gëzonte jashtë shtetit e habitën poetin: «që nga momenti që arrita në Angli, isha i lumtur në çdo mënyrë [...]. Këtu për herë të parë kuptova se nuk jam aspak i panjohur për njerëzit e vdekshëm; dhe e shoh veten të mirëpritur si një njeri që ka gëzuar një famë të shkëlqyer dhe të patëmetë për një shekull», i shkroi ai mikeshës së tij Quirina Mocenni Magiotti një javë pas mbërritjes së tij. Në vitin 1817, nëna e tij vdiq në Venedik (28 prill) dhe Foscolo u mor kryesisht me situatën e Ishujve Jonianë, duke shkruar tre artikuj, ''Stato politico delle Isole Inie'', ''Mémoires sur l'éducation publique aux Isles Ioniennes'' dhe ''Come ottenere modifica alla Costituzione delle Isole Ionienne''. Ai gjithashtu mendoi të ndiqte kushëririn e tij Dionisio Bulzo në Greqi, i cili, pasi kishte mbërritur në Angli si "anëtar i një delegacioni nga Republika Joniane, kishte detyrën t'ia paraqiste Kushtetutën e saj të re Regjentit". Megjithatë, ai ra nga kali në korrik dhe nuk mundi të largohej. Gjatë periudhës së tij në Londër, Foscolo iu përkushtua kryesisht aktivitetit editorial dhe gazetaresk dhe u përfshi në studimin historiko-kritik të disa momenteve, teksteve dhe personazheve të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], veçanërisht [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Xhovani Bokaço|Bokaços]].<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 202-205}}.</ref> Që nga këto vite, përveç ''Ortis-it'' të katërt, datojnë ese të reja mbi përkthimet homerike, përpunimi i ''Le Grazie'' dhe ''Lettere scritto d'Inghilterra'' e papërfunduar (1816-18), një pjesë e së cilës u botua pas vdekjes me titullin il ''Gazzettino del bel mondo'', ''Lettera apologetica'' e paplotë, e gjetur nga [[Giuseppe Mazzini|Mazzini]] dhe e botuar nga vetë Foscolo pas vdekjes së tij, e famshmja ''Ese mbi Petrarkën'' (1821, botimi i 2-të 1823), ''Discorso storico sul testo del Decamerone'' (1825) dhe ''Discorso sul testo della Commedia di Dante'' (1826). Përveç kësaj, kishte rreth tridhjetë ese kritike, të shkruara për t'u përkthyer në anglisht dhe për t'u botuar në revistat periodike britanike<ref>[http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf Paolo Borsa, ''Per l'edizione del Foscolo "inglese"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528010208/http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf|date=28 maggio 2014}}, in ''Prassi ecdotiche. Esperienze editoriali su testi manoscritti e testi a stampa'', a c. di A. Cadioli e P. Chiesa, Milano, Cisalpino, 2008, pp. 299-335.</ref>, midis të cilave spikasin seria ''Epoche della lingua italiana''<ref>Cfr. [http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf P. Borsa, ''Appunti per l'edizione delle 'Epoche della lingua italiana' di Ugo Foscolo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140715052441/http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf|date=15 luglio 2014}}, in "Studi italiani", 47-48, 1-2 (2013), pp. 123-149 [ISSN 1121-0621 - ISSN 1724-1596].</ref> dhe artikulli i njohur me titullin italian ''Antiquarj e Critici'' (1826) . Foscolo u mirëprit në qarqet liberale dhe fillimisht fitoi para të mira nga aktivitetet e tij.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo_Memorial_St_Nicholas_Churchyard_Chiswick_from_end.JPG|majtas|parapamje|Memoriali i Foscolos në Londër, varri i poetit nga viti 1827 deri në vitin 1871]] Shpejt, stili i tij i jetesës tepër fisnike, një karakter i vështirë, i cili i largoi shumë simpati prej tij, dhe disa spekulime të pamatura në biznes (si ndërtimi i një vile të madhe për të jetuar, e cila u konfiskua më vonë), e çuan poetin në rrënim financiar, aq sa u burgos për një kohë të shkurtër për borxhe në vitin 1824. Pasi u lirua nga burgu, ai u detyrua të mbijetonte në lagjet më të varfra të Londrës, shpesh duke u fshehur nën një emër të rremë (Lord Emerytt, nga emri i vajzës së tij) për t'i shpëtuar kreditorëve të tij.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201-220; 232}}.</ref> Ndërkohë, ai kishte gjetur vajzën e tij (ose ndoshta vajzën e adoptuar) Floriana, e cila e ndihmoi me përkushtim gjatë viteve të tij të fundit, dhe për të cilën ai ishte caktuar kujdestare ligjore nga gjyshja e saj Lady Walker. Në Londër, Foscolo i bëri gjithashtu një propozim martese nëntëmbëdhjetëvjeçares Caroline Russell, vajzës së një magjistrati të rëndësishëm, e cila refuzoi pas shumë këmbënguljesh nga shkrimtari, i cili vite më parë shpesh e kishte shmangur martesën, duke frekuentuar përgjithësisht gra fisnike tashmë të martuara.<ref>[http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf Foscolo tra lettere d'amore e l'Ortis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201235914/http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf|date=1º febbraio 2014}} pag. 7</ref> Për shkak të jetës së tij të kushtueshme, ai përdori edhe trashëgiminë prej 3000 paundësh që Walker i la mbesës së saj, kështu që të dyve iu desh të shpërnguleshin në lagje të varfra dhe të pashëndetshme, ku poeti u sëmur nga një sëmundje e frymëmarrjes, ndoshta [[Tuberkulozi|tuberkuloz]].<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref><ref>{{Cite web |title=Old Chiswick Cemetery; dove Foscolo trovò sepoltura |url=http://www.nuok.it/lannon/old-chiwsick-cemetry-dove-foscolo-trovo-sepoltura/}}</ref> Në vitin 1825 ai u bë mësues i italishtes në një institut vajzash dhe vitin pasardhës aplikoi për katedrën e italishtes në Universitetin e sapokrijuar të Londrës.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> ==== Vdekja dhe pasardhësit ==== I varfër dhe i dobët, ai u diagnostikua me sëmundje të mëlçisë, ndoshta rezultat i tuberkulozit miliar<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref>, gjë që ia përkeqësoi më tej kushtet e jetesës; prandaj ai vendosi të transferohej në periferinë e vogël të Londrës, Turnham Green, ku u sëmur nga hidropizia pulmonare, faza e fundit e sëmundjes, dhe u operua dy herë më kot nga mjeku italian që po e ndihmonte.<ref>{{Cite web |title=Eugenio Donadoni, ''Vita di Ugo Foscolo'' |url=http://www.classicitaliani.it/bios/bio010.htm}}</ref> Ugo Foscolo vdiq më në fund më 10 shtator 1827 në moshën dyzet e nëntë vjeç; vajza e tij, e cila u kujdes për të deri në fund, vdiq rreth dy vjet më vonë në moshën vetëm 24 vjeç.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> Ai u varros në Varrezat e Chiswick, me shpenzimet e bankierit [[Kuakerët|kuaker]] Gurney, mikut të tij<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 240}}.</ref> . Në varrin e tij, dy monedha bakri u vendosën mbi sytë e tij, sipas një rituali të lashtë grek. Varri, i restauruar së fundmi, ka të gdhendur gabimisht moshën pesëdhjetë vjeç. Hiri i tij, në vitin 1871, u transferua në Bazilikën e Santa Croce në [[Firencia|Firence]], një tempull i atyre ''lavdive italiane'' që ai vetë i kishte festuar në poemën ''Dei sepolcri'', me vargjet "Por më i bekuar që në një tempull mblidheni / Ju ruani lavditë italiane, ndoshta unike / Që nga Alpet e ndaluara dhe alternimi / i Plotfuqishëm i fatit njerëzor / Ju pushtojnë armët dhe pasuritë dhe altarët / Dhe atdheun dhe, përveç kujtesës, gjithçka". . Eshtrat e Foscolos u kthyen kështu në atdheun e tij, siç kishte dëshiruar ai, me një festë të madhe të dëshiruar nga [[Mbretëria e Italisë|Mbretëria e re e Italisë]].<ref>{{Cite web |title=L'arduo viaggio delle ceneri di Foscolo |url=http://ricerca.gelocal.it/trentinocorrierealpi/archivio/trentinocorrierealpi/2010/12/07/AT6PO_AT604.html}}</ref> Sipër varrit, në këmbët e statujës së bërë nga Antonio Berti, e cila e portretizon atë, qeveria fashiste vendosi një pllakë në vitin 1939 për të festuar vlerën e tij, e cila thotë: "Eshtrat e Ugo Foscolos, i cili vdiq në Londër më 10 shtator 1939, i varrosur në varrezat e Chiswick, i kthyer nga Anglia në qershor 1939 dhe i vendosur në këtë tempull, të cilin poezia e Sepolcri-t e kishte shenjtëruar në kujtim të burrave të mëdhenj të Italisë, më në fund gjejnë, me vullnetin e qeverisë fashiste dhe të bashkisë së Firences, prehjen e denjë të dëshiruar. XXVII Prill 1939<ref>{{Cite web |last=Francesca |date=29 ottobre 2017 |title=Santa Croce a Firenze: Chi è sepolto nella Basilica |url=https://www.chicksandtrips.net/chi-e-sepolto-in-santa-croce/ |language=it}}</ref>". [[Skeda:Santa_Croce_Foscolo.jpg|parapamje|240x240px|Monumenti i funeralit në Santa Croce]] Ndërsa madhështia e poetit mbetet e pandryshuar, sipas studiueses irlandeze Lucy Riall lavdia e madhe e Foscolos nga [[Mbretëria e Italisë|qeveria e re italiane]] ishte pjesë e krijimit të një ''panteoni'' heronjsh laikë (që më vonë do të pasohej nga festimet e figurave si [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]) siç shpresonte vetë poeti në ''Sepolcri'', për [[Feja civile|fenë civile]] të Italisë së re në kontrast me Kishën mbi çështjen romake.<ref name="riall" /> Gjithashtu kemi një ''koleksion shumë të pasur letrash'' nga Foscolo, një dokument shumë i rëndësishëm i jetës së tij të trazuar, që parashikon (si ai i bashkëkohësve të tjerë) figurën e {{'}} ''[[Lord Bajroni|romantik]]'' si [[Lord Bajroni|Byron]] dhe Shelley (të cilët vdiqën para tij, edhe pse i përkisnin brezit pasardhës); figura e Foscolo-s shpesh identifikohej me atë të personazhit të tij, Jacopo Ortis, me tipare sigurisht autobiografike në personazhin e tij.<ref>Introduzione a Ugo Foscolo, ''Le grandi opere'', a cura di Giuseppe Leonelli, Newton Compton, 2013, [https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false estratto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304234907/https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false|date=4 marzo 2016}}</ref> Gjithashtu për këtë arsye, ashtu si Alfieri dhe [[Dante Aligieri|Dante]], Foscolo u konsiderua gjatë [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]] si një lloj "[[profeti]]" i atdheut italian dhe [[Liria|lirisë]] së tij, veçanërisht falë admirimit për idetë e tij politike të ushqyera nga [[Giuseppe Mazzini]]. Foscolo, njeriu i letrave, do të frymëzonte shumë shkrimtarë dhe poetë, si [[Xhakomo Leopardi|Giacomo Leopardi]], [[Alessandro Manzoni]], Mario Rapisardi dhe [[Giosuè Carducci]]. == Mendimi dhe poetika == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'armonia / vince di mille secoli il silenzio|Ugo Foscolo, ''Dei Sepolcri'', vv. 233-234}}Foscolo iu përmbajt fort teorive të [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] me natyrë [[Materializmi|materialiste]] dhe mekaniste (në veçanti materializmit të [[Thomas Hobbes]], [[Paul Henri Thiry d’Holbach|Paul Henri Thiry d'Holbach]], [[Denis Diderot|Diderot]] dhe Helvétius, dhe sensualizmit të Condillac). Këto teori, nga njëra anë, përmbanin elementë qetësues pasi distanconin [[Besëtytnia|supersticionet]], por nga ana tjetër i shkaktonin ankth përballë "asgjësë së përjetshme", harresës që mbështjell njeriun pas vdekjes. Foscolo, në fakt, mund të përkufizohet si [[Ateizmi|ateist]] dhe [[Racionalizmi|racionalist]], por jo si jofetar. Tek ai, [[pesimizmi]] dhe ankthi i përjetësisë nxiten, duke i dhënë një ton dramatik poezisë dhe prozës. Frymëzime të tjera të mëdha, modele të jetës dhe letërsisë, ishin për të Giuseppe Parini dhe Vittorio Alfieri, si dhe [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe [[Johan Volfgang von Gëte|Goethe]].<ref>{{Cite web |title=Foscolo |url=http://auguleo.altervista.org/pagine/FOSCOLO.pdf|language=sq}}</ref> Duke dashur të rikuperonte disa vlera shpirtërore që nuk ishin plotësisht në kundërshtim me arsyen, ai preferoi të besonte në "fenë e tij personale të iluzioneve", ndryshe nga [[Alessandro Manzoni|Manzoni]] për shembull. Foscolo festonte ato vlera të pamposhtura tek njeriu, të cilat sipas tij ishin atdheu ([[Italia]], por edhe [[Zakintosi|Zanteja]]) - një familje e madhe që garanton "siguri për altarët, për fushat, për varrimin" - [[dashuria]], poezia, [[liria]], [[bukuria]], arti, kënaqësia e jetës dhe mbi të gjitha veprat fisnike, të cilat e bëjnë dikë të denjë për t'u kujtuar. Varri merret si simbol i kësaj filozofie e cila, nga një lidhje dashurie, një simbol i qytetërimit dhe një shembull për bashkatdhetarët (koncepte të dashura për njerëzit e [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]]), bëhet një burim poezie përjetësuese, një monument pra i padobishëm për të vdekurit, por një instrument efektiv për të gjallët, veçanërisht në rastin e varreve ose memorialeve të burrave të shquar. Vdekja nuk është më pak e zbrazët - dhe mendimi i lamtumirës me jetën nuk është më pak i dhimbshëm - nëse do të kalojë përjetësisht ''"nën hijen e selvive dhe brenda urnave / E ngushëlluar nga lotët"'' , por iluzionet do ta ëmbëlsojnë gjithçka:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|''Illusioni!'' grida il filosofo. - Or non è tutto illusione? tutto! Beati gli antichi che si credeano degni de' baci delle immortali dive del cielo; che sacrificavano alla Bellezza e alle Grazie; che diffondeano lo splendore della divinità su le imperfezioni dell'uomo, e che trovavano il BELLO ed il VERO accarezzando gli idoli della lor fantasia! ''Illusioni!'' ma intanto senza di esse io non sentirei la vita che nel dolore, o (che mi spaventa ancor più) nella rigida e nojosa indolenza: e se questo cuore non vorrà più sentire, io me lo strapperò dal petto con le mie mani, e lo caccerò come un servo infedele.|Ugo Foscolo, ''Ultime lettere di Jacopo Ortis''<ref>lettera del 15 maggio 1798</ref>}} [[Skeda:Canova-Three_Graces_0_degree_view.jpg|parapamje|Antonio Canova, ''Tre Hiret'']] Foscolo, përveç shqetësimit tipik para-romantik, është shumë i lidhur me estetikën neoklasike. Poeti përdor shpesh mitologjinë - ashtu si Giambattista Vico, duke rikuperuar teorinë e Evemeros, sipas së cilës perënditë ishin heronj dhe njerëz të shquar, të bërë të pavdekshëm nga poetët dhe njerëzit e thjeshtë -, ai sheh në [[Greqia|Greqinë]] klasike jo vetëm origjinën e tij, por edhe strehën ideale të qetësisë ("miti i Hellas"), larg botës së copëtuar nga luftërat, por gjithmonë me shikimin e tij të kthyer nga realiteti (''Hiret''); nga një këndvështrim formal ai shpesh përdor hendekasilabë. Neoklasicizmi i tij është thellësisht i spiritualizuar, larg fantazive të stilizuara të shijes arkeologjike dhe dekorative. Afërsia me Alfierin e bën atë ta konceptojë artin si gjithmonë të angazhuar edhe në një funksion civil, siç kishte qenë tashmë rasti për Parinin: tre njerëzit e letrave do të jenë ndër simbolet më të shpeshta të Risorgimentos. Nga historicizmi i Vicos, ai merr gjithashtu idenë se njerëzit primitivë, të cilët në fillim jetonin në një gjendje të egër, gradualisht arritën qytetërimin përmes fesë, martesës dhe varrimit. Foscolo, i ndikuar nga ngjarjet tragjike të kohës së tij, nuk kishte më besimin në progresin dhe njerëzimin e mendimtarëve të Iluminizmit, por e përshkroi një pjesë të madhe të botës si të regresuar në një "pyll kafshësh", duke marrë idetë e [[Nikolo Makiaveli|Makiavelit]] dhe [[Thomas Hobbes|Hobbesit]] ; kjo i shkaktoi atij, duke pasur parasysh idealet e tij humanitare, një konflikt të dhimbshëm, sepse ndryshimi supozonte revolucion dhe revolucioni në çdo rast sillte luftë dhe dhunë vëllavrasëse. Ashtu si shumë intelektualë të kohës, Foscolo ishte gjithashtu [[Masoneria e Lirë|një mason i lirë]], i iniciuar në "Loggia Reale Amalia Augusta" të [[Bresha|Breshias]].<ref>{{Cite web |title=Goethe massone e poeta |url=http://www.freemasons-freemasonry.com/goethe-massoneria-01.html|language=sq}}</ref> == Dorëshkrime autografësh == Duke ikur në Zvicër në maj të vitit 1815, Foscolo ia besoi librat dhe shumicën e dorëshkrimeve të tij Silvio Pellico-s, i cili ia shiti ato, disa vjet para arrestimit të tij, mikut të poetit, Quirina Mocenni Magiotti, dhe ia dërgoi të ardhurat Foscolos, duke i fshehur, për delikatësi, në anonimitet. Nga Magiotti, koleksioni përfundoi në Bibliotekën Kombëtare të Firences, ku ruhet edhe sot. Grupi tjetër i dorëshkrimeve, i formuar kryesisht gjatë mërgimit, u trashëgua nga vajza e tij Floriana dhe më pas nga kanuni spanjoll, i mërguar në Angli, [[Miguel de Riego]], i cili ia shiti ato një grupi admiruesish të Foscolos - midis të cilëve ishte Gino Capponi - dhe prej tyre në Bibliotekën Labronica në Livorno.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> Autografe të tjera ruhen në Bibliotekën Braidense në [[Milano]], në Bibliotekën Universitare në Pavia dhe në Bibliotekën e Historisë Moderne dhe Bashkëkohore në Romë . Letrat e Foscolos janë të shpërndara në mënyra të ndryshme, ndërsa autografet e ''Sepolcri-ve'', ''Odave'', ''Soneteve'' dhe {{'}} ''-eve'' u shkatërruan nga vetë poeti në atë kohë. Shumë kopje të shtypura të soneteve ekzistonin tashmë, shpesh me ndryshime minimale në tekste, pasi ai nuk mund ta konsultonte origjinalin. Në ditët e para të vitit 1807, ai shkoi në Brescia për të bërë marrëveshje me shtypësin Nicolò Bettoni në lidhje me shtypjen e ''Sepolcri-'' ve dhe {{'}} ''di traduzione dell'Iliade''.<ref>{{Cite book |title=Ugo Foscolo |publisher=La Nuova Italia |edition=4° ristampa |location=Firenze |page=31}}</ref> == Vepra == <references /> {{Sisterlinks}} === Kompozime poetike === * ''Për Republikanët e Rinj'', odë (1797) * ''Për Bonapartin Çlirimtarin'', odë (1797) * ''Luigia Pallavicini, e rënë nga kali'', ode (1800) * ''Për mikun e shëruar'', odë (1802) * ''Nuk jam ai që isha, një pjesë e madhe prej nesh u zhduk'', sonet (1802) * ''Çfarë po bën?,'' sonet (1802) * ''Ti, dadoja e Muzave'', sonet (1802) * ''Dhe do të kesh jetë të përjetshme në poezitë e tua'', sonet (1802) * ''Pse e lë zhurmën e zinxhirit tim të heshtë'', sonet (1802) * ''Kështu, të gjitha ditët në pasiguri të gjatë'', sonet (1802) * ''Me meritë, sido që të munda'', sonet (1802) * ''Balli im është i rrudhur'', sonet (1802) * ''Në mbrëmje'', sonet (1803) * ''Në Zakynthos'', sonet (1803) * ''Për Muzën'', sonet (1803) * ''Me vdekjen e vëllait të tij Giovanni'', sonet (1803) * ''Për Varret'', poemë (1807) * ''Hiret'', poemë e papërfunduar (1803-1827) === Romane dhe shkrime në prozë === * ''Vëllimi i gjashtë i egos'', roman autobiografik (1799-1801) * ''Letrat e fundit të Jacopo Ortis'', roman epistolar (1802-1803) * ''Thiestes'', tragjedi (1795) * ''Ajax'', tragjedi (1810-1811) * ''Ricciarda'', tragjedi (1813) === Shkrime të tjera === * ''Letra'' (1794-1827) * ''Shqyrtimi i akuzave kundër Vincenzo Montit'' (1798) * ''Fjala mbi Italinë'' (1799) * ''[[Orazione a Bonaparte pel Congresso di Lione|Fjala drejtuar Bonapartit në Kongresin e Lionit]]'' (1802) * ''Chioma di Berenice'', përkthim i versionit katulian të poemës së Callimachus (1803) * ''Mbi poezinë, kohën dhe fenë e Lukrecit'' (1803) - Fragmente * ''Udhëtim Sentimental'', përkthim i romanit nga Laurence Sterne, i filluar në 1805 dhe i botuar në 1813 nga botuesi Molini, nën pseudonimin Didimo Chierico. * ''Lajme rreth Didimo Chierico'' (1813), të bashkangjitura me atë të mëparshmin * ''Eksperiment në përkthimin e Iliadës së Homerit'', duke përfshirë përkthimin e librit të parë të poemës [[Homeri|homerike]] (1807) * ''[[Dell'origine e dell'ufficio della letteratura|Mbi Origjinën dhe Funksionin e Letërsisë]]'' (1809) * ''Hypercalisse'' (1810), me pseudonimin Didimo Chierico * ''Raporti i një takimi të Akademisë së Pitagorianëve'' (1810), nën pseudonimin Didimo Chierico * ''[[Discorso sul testo della Divina Commedia|Diskurs mbi tekstin e Komedisë Hyjnore]]'' (1818) * ''Ese mbi letërsinë bashkëkohore në Itali'' (1818) * ''[[Essays on Petrarch|Ese mbi Petrarkën]]'' * ''[[Discorso storico sul testo del Decamerone|Diskursi historik mbi tekstin e Dekameronit]]'' * ''[[Della nuova scuola drammatica in Italia|E shkollës së re dramatike në Itali]]'', e papërfunduar * ''Letër Apologjie'' (1825) == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Giorgio Leonardi, ''Ugo Foscolo.'' ''Veprat, dashuritë dhe veprat e një rebeli'', Edizioni della Sera, Romë, 2018. * ''Aktet e konferencave Foscolo'', Romë, Shtypshkronja dhe Monedha e Shtetit, 3 vëllime, 1988. * Pellegrino Artusi, ''Jeta e Ugo Foscolos.'' ''Shënime mbi Këngën e të Varrosurve'', Shtëpia Botuese Barbèra, Firence 1878. * Walter Binni, ''Ugo Foscolo: historia dhe poezia'', Einaudi, Torino 1982 (biblioteka e vogël Einaudi; 428). * Luigi Carrer, ''Prozë e botuar dhe e pabotuar nga Ugo Foscolo'', Venecia, Co' tipi del Gondoliere, 1852. * Lanfranco Caretti, ''Foscolo: bindja dhe retorika'', Nistri-Lischi, Piza 1996 (Ese mbi shkencat e ndryshme humane; 32). * Marco Cerruti, ''Hyrje në Foscolo'', Bari, Laterza, 1990. * Claudio Chiancone, ''Shkolla e Cesarotit dhe fillimet e Foskolos së Rinj'', Piza, Edizioni ETS, 2012. * Federigo Gilbert de Winckels, ''Jeta e Ugo Foscolo'', Verona, Münster, 1885-1898, 3 vëll. * Christian Del Vento, ''Një Student i Revolucionit.'' ''Ugo Foscolo nga "Noviciati Poetik" te "Klasicizmi i Ri" (1795–1806)'', Bolonja, CLUEB, 2003. * Mario Fubini, ''Ortis dhe Didymus.'' ''Kërkimet dhe Interpretimet e Foscolo-s'', Feltrinelli, Milano 1963. * Mario Fubini, ''Ugo Foscolo'', Firence, La Nuova Italia, 1967. * Carlo Emilio Gadda, ''Luftëtari, Amazona, Shpirti i Poezisë në Vargjet e Pavdekshme të Foscolos'', 1958. * Alberto Granese, ''Ugo Foscolo.'' ''Midis Rrufesë dhe Natës'', Salerno, Edisud, 2004. * Oreste Macrì, ''Semantika dhe Metrika e Varreve të Foscolos,'' botimi i 2-të i korrigjuar dhe i shtuar, Bulzoni editore, Romë 1995 (Analizë Letrare; 19) (botimi i 1-rë 1978). * Mario Martelli, ''Ugo Foscolo.'' ''Hyrje dhe Udhëzues Studimi për Veprat e Foscolos. Historia dhe Antologjia e Kritikës'' . Firence, Le Monnier, 1969. * Giuseppe Nicoletti, ''Foscolo'', Salerno Editrice, Romë 2006, ISBN 978-88-8402-522-7 . * Matteo Palumbo, ''Foscolo'', il Mulino, Bologna, 2010, ISBN 978-88-15-13212-3 . * {{Cite book |title=Vita di Ugo Foscolo scritta da Giuseppe Pecchio |publisher=G. Ruggia |year=1830 |location=Lugano}} * Bruno Rosada, ''Rinia e Niccolò Ugo Foscolo'', Padova, Antenore, 1992. * Michele Saponaro, ''Foscolo'', Milano, Garzanti, 1943. * {{Cite book |title=Foscolo |publisher=Editori Laterza |year=2000 |isbn=88-420-6173-5 |location=Roma-Bari}} * Eric Reginald Vincent, ''Ugo Foscolo Mërgim midis Anglezëve'', redaktuar nga U. Limentani, Firence, Le Monnier, 1954. == Hyrje të ngjashme == * Vepra nga Ugo Foscolo * Letrat e fundit të Jacopo Ortis * Isabella Teotochi Albrizzi * Jerome Ortis * Joseph Olivi * Në lavdërim të abatit Giuseppe Olivi * Jacopo Antonio Vianelli * Para-Romantizëm == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} ; Disa botime dixhitale * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6059669&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Dei sepolcri |date=1809 |publisher=dai torchj del Majno |location=Piacenza}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1822978&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1912 |publisher=G. Laterza |volume=1 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1823663&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1913 |publisher=G. Laterza |volume=2 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1824364&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1920 |publisher=G. Laterza |volume=3 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3136289&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL9&pds_handle= |title=Opere (antologie) |date=1837 |publisher=Baudry, Libreria Europea |location=Parigi}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6043160&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL10&pds_handle= |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |date=1802 |publisher=[Stamperia e fonderia del Genio Tipografico] |location=[Milano]}} {{Authority control}}{{Portale|biografie|guerre napoleoniche|letteratura|Risorgimento|teatro}}{{Authority control}}{{Portale|biografie|guerre napoleoniche|letteratura|Risorgimento|teatro}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Refugjatë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] ll3y5ljmfbjyiowd5dq8nsvjj972k94 2986665 2986614 2026-06-02T00:14:25Z Leutrim.P 113691 2986665 wikitext text/x-wiki '''Niccolò Foscolo''', i njohur si '''Ugo Foscolo''' (Zante, 6 shkurt 1778 - Londer, 10 shtator 1827), ishte poet, shkrimtar, dramaturg,perkthyes, kritik letrar, dhe patriot [[Italia|italian]]. Ai konsiderohet nje nder perfaqesuesit me te shquar te letersise italine te periudhes se neoklasicizmit dhe pararomantizmit. Ai ishte një nga përfaqësuesit më të shquar të letërsisë italiane të periudhës ndërmjet shekujve tetëmbëdhjetë dhe nëntëmbëdhjetë, kohë kur rrymat neoklasike dhe [[Romanticizmi|romantike]] u shfaqën dhe filluan të zhvillohen në Itali, gjatë epokës napoleonike dhe viteve të para të Restaurimit. I detyruar që në moshë të re të largohej nga vendlindja e tij (ishulli [[Greqia|grek]] Zakinthos, sot i njohur në italisht si [[Zakintosi|Zante]]), atëherë pjesë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]], ai u ndje si një i mërguar gjatë gjithë jetës së tij. U ndje i shkëputur nga një botë idealesh klasike në të cilën lindi dhe u formua, si nëpërmjet edukimit të tij letrar ashtu edhe lidhjes me tokën e të parëve të tij (Megjithatë ai ruajti gjithmonë një lidhje shumë të fortë me Italinë, të cilën e konsideronte atdheun e tij). Jeta e tij u karakterizua nga udhëtime të vazhdueshme dhe arratisje, për arsye politike (ai shërbeu në forcat e armatosura të Shteteve Napoleonike, por duke mbajtur një qëndrim shumë kritik ndaj tyre. Ishte kundërshtar i [[Perandoria Austriake|austriakëve]], për shkak të karakterit të tij krenar, ndjenjave të tij italiane dhe bindjeve të tij [[Republikanizmi|republikane]]), pa besim fetar dhe i paaftë për të gjetur lumturi në dashurinë e një gruaje, ai përjetonte vazhdimisht një stuhi pasionesh t fuqishme brenda vetes. Ashtu si shumë intelektualë të kohës së tij, ai ndihej i tërhequr nga imazhi i shkëlqyer ideal i [[Greqia|Hellas]], simbol i harmonisë dhe virtytit, për të cilën [[racionalizmi]] dhe titanizmi i tij [[Romanticizmi|romantik]] zbuteshin nga imazhe të qeta të qetësisë neoklasike, sipas mësimeve të Winckelmann-it.<ref>{{Cite web |title=UGO FOSCOLO |url=http://www.parodos.it/letteraturafoscolo.htm |publisher=Babilonia}}</ref> Pasi u kthye për një periudhë të shkurtër për të jetuar në Itali dhe në Mbretërinë Lombardi-Venecia (atëherë ende pjesë e Mbretërisë Napoleonike të Italisë) në vitin 1813, ai u largua sërish në një mërgim vullnetar. Disa vite më vonë vdiq në varfëri në periferi të [[Londra|Londrës]], në lagjen Turnham Green. Pas bashkimit të Italisë, në vitin 1871,me dekret të qeverisë italiane, eshtrat e tij u sollën në atdhe dhe u varrosën në Bazilikën e Santa Croce në Firence, atë që ai vetë e kishte quajtur në poemën e tij ''Sepolcri'' (1806) (Mbi Varret) ''Tempulli i Lavdive Italiane''. == Biografia == [[Skeda:Oygosfoscolos.jpg|parapamje|Pllakë varri me mbishkrim të Ugo Foscolos në [[Zakintosi|Zakynthos]] ([[Greqia|Greqi]])]] === Origjina familjare === {{Blockquote|Salve Zacinto! all'antenoree prode, / de' santi Lari Idei ultimo albergo / e de' miei padri, darò i carmi e l'ossa, / e a te il pensier: ché piamente a queste / Dee non favella chi la patria oblia.|Ugo Foscolo, ''Le Grazie'', Inno I, vv. 108-111}}{{Blockquote|Quantunque italiano d'educazione e d'origine, e deliberato di lasciare in qualunque evento le mie ceneri sotto le rovine d'Italia anziché all'ombra delle palme d'ogni altra terra più gloriosa e più lieta, io, finché sarò memore di me stesso, non oblierò mai che nacqui da madre greca, che fui allattato da greca nutrice e che vidi il primo raggio di sole nella ''chiara e selvosa Zacinto'', risuonante ancora de' versi con che [[Omero]] e [[Teocrito]] la celebravano.|Ugo Foscolo, ''Epistolario'', lettera del 29 settembre 1808}}Foscolo lindi në [[Zakintosi|Zante]] (i njohur edhe si ''Zacinto'', ishullit të cilit i kushtoi një nga sonetet e tij më të famshme), një ishull në [[Ishujt e Jonit|arkipelagun Jon]] që kishte qenë pronë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] për disa shekuj. Ai erdhi në jetë më 6 shkurt 1778. Ishte djali i Andrea Foscolos[[Korfuzi (qyteti)|(Korfuz (qytet)]] 1754 - [[Split]], 13 tetor 1788), një mjek anijesh me origjinë [[Venediku|veneciane]], dhe [[Grekët e sotëm|grekes]] Diamantina Spathis (shtator 1747 - 28 prill 1817). Prindërit e tij u martuan në Zante më 5 maj 1777 sipas ritit [[Kisha Katolike Romake|katolik]]. Ugo ishte fëmija i parë nga katër vëllezër e motra. Pas tij lindën motra e tij Rubina (e emëruar sipas gjyshes së saj nga nëna; 21 dhjetor 1779 - 1867) dhe dy vëllezër Gian Dionisio (i quajtur Giovanni ose Giovanni Dionigi; Zante, 27 shkurt 1781 - Venecia, 8 dhjetor 1801) dhe Costantino Angelo (i quajtur Giulio; Split, 7 dhjetor 1787 - [[Hungaria|Hungari]] 1838). Të dz vëllezërit e përfunduan jetën e tyre me vetëvrasje. Ai quhej Niccolò si gjyshi i tij nga babai - gjithashtu mjek - por që nga rinia e tij ai zgjodhi ta quante veten Ugo. Duket se ky ishte emri i themeluesit legjendar të familjes së tij, një anëtar i ''gens Aurelia'', i cili u zhvendos nga [[Roma]] në lagunën veneciane, në kohën e [[Dyndjet Barbare|pushtimeve barbare]], për të themeluar Rialton; në të vërtetë nuk është e sigurt nëse familja Foscolo rridhte, siç pretendonte, nga një degë dekadente e shtëpisë homonime të gjakut patrician.<ref name="treccani" /><ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 10-12}}.</ref> Të tjerë pohojnë se emri ishte një homazh për Ugo di Basseville, një [[Revolucioni Francez|diplomat dhe revolucionar francez]] i vrarë nga turma në [[Roma|Romë]] në vitin 1793 për [[Antiklerikalizmi|antiklerikalizmin]] e tij të hapur dhe i admiruar nga Foscolo së bashku me [[Napoleon Bonaparti|Napoleonin]] gjatë periudhës italiane "jakobine" (1796-1799).<ref>{{Cite web |title=Foscolo: vita e opere |url=http://www.sapere.it/sapere/strumenti/studiafacile/letteratura-italiana/lottocento_/a2_ugo_foscolo/La-vita-e-le-opere.htm}}</ref> Megjithatë, sigurisht që familja ishte larg të qenit e pasur: babai ishte një mjek me të ardhura modeste (gjithashtu i prirur drejt shpërdorimit të parave), ndërsa nëna, pavarësisht se ishte e ve në martesën e saj të parë me fisnikun Giovanni Aquila Serra, ishte vajza e një rrobaqepësi zantiot. Ajo e kaloi fëmijërinë në një shtëpi të vogël që ndodhej përballë kishës së Virgjëreshës së Bekuar Odigitria (nga greqishtja bizantine ''Οδηγήτρια'', "ajo që tregon rrugën") e cila u shkatërrua nga një tërmet në vitin 1953. Foscolo do ta kujtojë gjithmonë qytetin ku lindi dhe ne shume vepra do të këndojë për ishullin e tij të lindjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 14-15|Pecchio}}.</ref> Ai i shkroi më 29 shtator 1808 kushëririt të tij [[Prusia|prusian]] Jakob Salomon Bartholdy:{{Blockquote|[...] a noi prescrisse<br />il fato illacrimata sepoltura|Ugo Foscolo, ''A Zacinto'', vv. 13-14}} === Vitet e formimit në Zakinthos (1778-1792) === [[Skeda:9220_-_Venezia_-_Casa_di_Ugo_Foscolo_in_Campo_de_le_gatte_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_30-Sept-2007.jpg|majtas|parapamje|Shtëpia veneciane e Foscolos]] Ai kaloi një pjesë të fëmijërisë së tij në [[Dalmacia|Dalmaci]]. Në vitin 1785 familja e tyre u shpërngul në [[Split]], ku i ati ishte vendosur një vit më parë për të marrë postin e të atit të ndjerë Niccolò<ref>{{Cite journal |last=Attilio Craglietto |date=marzo-aprile 1933 |year=1933 |title=Un manoscritto di Niccolò Foscolo in Istria |journal=La Porta Orientale |location=Trieste |publisher=La Compagnia Volontari Giuliani e Dalmati |volume=III |issue=3-4 |page=299}}</ref> si drejtues dhe kirurg i spitalit ushtarak të qytetit. Ai përfundoi studimet e tij të para si student i jashtëm në seminarin arkipeshkvor, nën kujdesin e Imzot Francesco Gianuizzi. Mirëpo, vdekja e papritur e të atit më [[13 tetor]] 1788 e detyroi të kthehej në [[Zakintosi|Zante]]. Atje vazhdoi shkollimin dhe mësoi bazat e [[Greqishtja e lashtë|greqishtes së lashtë]], por megjithatë u dallua si nxënës rebel ndaj disiplinës dhe jo shumë i prirur për studim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 7-30}}.</ref> Karakteri pasionant i Foscolos dhe ndjenja e fortë ndaj padrejtësive u shfaqën që në rini. Një ditë, në Zante, populli donte të sulmonte [[Geto|geton]] [[Judejtë|hebraike]] të qytetit të vogël, duke kërkuar një kokë turku [[Judeofobia|tek hebrenjtë]], siç ndodhte shpesh. Megjithatë, Foscolo arriti ta parandalonte sulmin: ndërsa dyert po bëheshin gati të hapeshin, Ugo shumë i ri u hodh mbi murin përreth dhe i bërtiti turmës: "Frikacakë, largohuni, frikacakë!". Turma u trondit dhe u shpërnda, duke hequr dorë nga qëllimi.<ref>{{Cite web |title=IX. La lotta per l’Indipendenza |url=http://www.morasha.it/ebrei_italia/ebrei_italia09.htmltitolo=Breve storia degli ebrei d'Italia}}</ref> === Zhvendosja në Venedik (1789) === [[Skeda:Foscolo_a_Venezia.jpg|majtas|parapamje|Detajet e gurit të varrit]] [[Skeda:Bust_of_Ugo_Foscolo._Panteon_Veneto;_Istituto_Veneto_di_Scienze,_Lettere_ed_Arti.jpg|parapamje|Busti i Ugo Foscolos, i skalitur në vitin 1861 nga Marco Pasato. Busti është pjesë e Panteonit Venedik, i vendosur në Palazzo Loredan.]] Në muajt e parë të vitit 1789, nëna e tij u zhvendos në [[Venediku|Venedik]]; Ugo dhe vëllau i tij Giovanni mbetën në Zante: Giovanni jetonte me gjyshen e tij nga nëna (Rubinën), ndërsa Ugo me një teze nga nëna. Ndërkohë Costantino dhe Rubina u vendosën në [[Korfuzi|Korfuz]] te dy hallat nga ana e babait. Në vitin 1792, i shoqëruar nga administratori venecian i ishullit, Paolo Paruta, Ugo më në fund arriti t'i bashkohej nënës dhe vëllezërve të tij në Venedik. Familja u vendos në shtëpinë e vogël në Campo de le gate, në lagjen Castello. === Vargjet e para dhe kontakti me shoqërinë poetike (1792-1795) === Mes viteve 1793 dhe 1797, Foscolo ndoqi shkollën e San Ciprianos në Murano, ku pati mundësinë të mësonte nga Gasparo Gozzi që e kishte mbikëqyrës, latinisti [[Ubaldo Bregolini]], studiuesi grek Giambattista Galliccioli dhe abati Angelo Dalmistro, të cilët i mbështetën prirjet letrare të të riut.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 30-31}}.</ref> Më vonë ai vazhdoi studimet në shkollat publike të ish-[[Jezuitët|jezuitëve]]. Fillimisht, studimet e tij ishin tradicionale, me leximin e autorëve klasikë dhe ushtrimet e përkthimit, veçanërisht nga [[Safo]], Anakreonti, Alkeu dhe [[Horaci]]; më pas ai u përkushtua leximeve më të gjera, duke përfshirë ato të autorëve të shekullit të tetëmbëdhjetë dhe shumë shkrimtarëve të tjerë. Në këtë rrugëtim e ndihmoi[[bibliotekari]] Jacopo Morelli, i cili punonte në Bibliotekën Marciana. Foscolo, e frekuentonte rregullisht këtë bibliotekë, dhe me sa duket studionte atje deri në dhjetë orë në ditë. Pasioni i tij për letërsinë u shfaq herët dhe fuqishëm. Më 29 tetor 1794, ai i dërgoi një letër mikut të tij nga Breshia, Gaetano Fornasini, duke i bashkëngjitur «dy oda dhe një sonet të vogël» që sot kanë humbur. Në letër e falënderonte për korrigjimet që kishte sugjeruar në lidhje me disa «kanzoneta» që Foscolo ia kishte dhënë të lexonte më parë. Ai gjithashtu e nxiti të mos ngurronte «të kritikonte veprat e mia, sepse unë i pranoj si dhurata të çmuara korrigjimet e mençura që më bëhen». Po atë vit, Foscolo përmblodhi rreth dyzet kompozime poetike, pjesërisht origjinale dhe pjesërisht përkthime. Këto poezi tregonin ndikimin e poezisë arkadike, sidomos në [[Metrika|metër]] dhe gjuhë, dhe ai ia dërgoi kushëririt të tij Costantino Naranzi. Ndërkohë, falë poezisë së tij, u përfshi si botimin letrar «Anno poetico» të drejtuar nga klasicisti gozzian, abati i lartpërmendur Angelo Dalmistro, i cili një admirues i madh i letërsisë angleze.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 29-30}}.</ref> I prezantuar nga bibliotekari Morelli në sallonet fisnike të Venedikut, Foscolo hyri në rrethin kulturor të Giustina Renier Michiel dhe rivales së saj, bukuroshes Isabella Teotochi Albrizzi (e cila u bë dashuria e parë e madhe e poetit, dhe për të cilin ai flet në ''vëllimin e gjashtë të I''). Në këto ambiente ai takoi Ippolito Pindemonte dhe poetë të tjerë të suksesshëm si Aurelio de' Giorgi Bertola. Nga një përshkrim i Foscolos, i ofruar nga Albrizzi, dalin disa karakteristika të poetit: "Liria, pavarësia janë idhujt e shpirtit të tij. Ai do ta shkëpuste zemrën nga kraharori, nëse të gjitha lëvizjet e zemrës së tij nuk do t'i dukeshin plotësisht të lira". Megjithatë, kishte nga ata që nuk panë asgjë të veçantë te Foscolo; Pietro Giordani e përcaktoi atë si "shumë të keq në zemër, shumë mesatare në inteligjencë" në një letër të vitit 1831. Shkrimtari Mario Pieri e kujtonte kështu: "Flokë të kuq e kaçurrela, ballë i gjerë, sy të vegjël e të futur thellë, por plot shkëlqenin... të folur paksa të ngathët, por i mbushur me zjarr" dhe më tej: "e shihje duke u endur rrugëve dhe kafeneve, i veshur me një pallto të gjelbër të vjetër, por plot guxim, duke u mburrur me varfërinë e tij edhe para atyre që nuk donin ta dinin, e megjithatë ishte i dashur nga gratë më të njohura fisnike e më të bukurat dhe nga i gjithë populli".<ref>{{Cite book |title=Canova Cicognara Foscolo |publisher=Cooperativa Editrice |year=1979 |series=Cultura/territorio 2 |location=Venezia |page=14}}</ref> I zhytur në atmosferën e zjarrtë dhe kozmopolite kulturore të Venedikut të kohës, Foscolo frekuentoi sallone dhe rrethe të shumta letrare në qytet, ku diskutohej me pasion [[Revolucioni Francez]], i cili në ato vite po kalonte fazat e tij më vendimtare nëpër Alpe në atë kohë. === Debutimi teatror dhe ''Piano di {{Sic|Studj}}''(1795-1797) === [[Skeda:Isabella_Teotochi_Albrizzi.jpg|parapamje|Isabella Teotochi Albrizzi në një pikturë nga Elisabeth Vigée Le Brun]] Të rëndësishme për formimin e tij ishin marrëdheniet e tij me grupin e miqve nga Breshia, të cilët ishin të hapur ndaj ndikimeve franceze dhe revolucionare, si dhe njohja me Melchiorre Cesarotti-n, përkthyesin e ''Këngëve të Osianit'', për të cilin Foscolo filloi të ushqente një admirim të madh, duke u afruar me rrethin e letrarëve që e shihnin atë si modelin dhe babanë e tyre shpirtëror dhe duke e kontaktuar personalisht me një letër të datës 28 shtator 1795. Më 30 tetor 1795, ai i dërgoi dorëshkrimin e tragjedisë ''Tieste'', me natyrë alfieriane dhe plot entuziazëm jakobin (e interpretuar më vonë me një farë suksesi në Teatro Sant'Angelo në Venecia më 4 janar 1797), Cesarotti-t, një mësues në Universitetin [[Universiteti i Padovës|e Padovës]], për një mendim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 32-34}}.</ref> Foscolo menjëherë pa te Vittorio Alfieri një model që duhej ndjekur<ref>{{Cite web |title=Articolo sull'influenza di Alfieri su Foscolo |url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/c8.html}}</ref>; stili i tij rinor u formësua nën ndikimin e poetit astigjan dhe ai e lavdëroi atë në shumë vepra<ref>{{Cite web |title=Il mito di Parini nelle ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' |url=http://www.thefreelibrary.com/Il+mito+di+Giuseppe+Parini+nelle+Ultime+lettere+di+Jacopo+Ortis.-a0201210003}}</ref>. Foscolo ia dërgoi tekstin e ''Tieste-s'', së bashku me një dedikim, në rezidencën fiorentine të Alfierit. Foscolo nuk e vizitoi personalisht, duke respektuar natyrën e tërhequr në vitet e fundit të jetës së tij , siç pohon ai në ''korrespondencën e tij dhe në Ortis''{{'}}; Megjithatë, duket se ky i fundit, edhe nëse nuk iu përgjigj letrës së Foscolos, e kishte lavdëruar stilin e tragjedisë me disa të njohur, duke parashikuar të ardhmen e madhe letrare të oficerit të atëhershëm të ri napoleonik (pavarësisht mospajtimit fillestar të pikëpamjeve mbi Napoleonin, edhe Foscolo më vonë arriti në të njëjtin përfundim negativ si Alfieri për gjeneralin francez, duke e quajtur atë një "tiran") dhe poetit-parashikuesit të parë të vërtetë të Italisë së Risorgimentos. Në veçanti, ai do të kishte pohuar se i riu do ta kishte tejkaluar atë për sa i përket lavdisë letrare.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 32}}.</ref> [[Skeda:Ritratto_di_Alfieri_François-Xavier_Fabre.jpg|majtas|parapamje|Viktor Alfieri]] Po kësaj periudhe i përket edhe një tragjedi tjetër, ''Edipi'', e cila mbeti e panjohur për më shumë se një shekull e gjysmë pas vdekjes së autorit. Dorëshkrimi u zbulua vetëm në vitin 1978 nga studiuesi Mario Scotti në arkivin romak të revistës ''Civiltà Cattolica.'' Shumica e studiuesëve pranojnë ''se vepra është shkruar nga Foscolo i ri.'' Scotti dhe studiues të tjerë kanë njohur në tragjedi "Edipin, të recitueshëm'','' por jo për t'u shtypur", të ''Piano di Studi'' të lartpërmendur, duke përjashtuar mundësinë që në vend të kësaj të jetë përfundimi i {{'}} të skicuar në prozë shumë vite më vonë në [[Firencia|Firence]]. Tragjedia e plotë përbëhet nga pesë akte; megjithëse i bazuar në strukturën narrative të veprës "''Edipi në Kolon"'' të [[Sofokliu|Sofokliut]], ai distancohet ndjeshëm nga modeli dhe paraqet kopje të shumta të ''"Polinekis"'' dhe ''"Antigonës'' " të Alfierit, si dhe të "''Tebaidës'' " së [[Publius Papinius Statius|Statiusit]] të përkthyera nga Cornelio Bentivoglio, por në të njëjtën kohë demonstron tek autori - i fshehur pas pseudonimit të papritur të Wigberto Rivalta - një ''[[Botëkuptimi|botëkuptim]]'' dhe një mënyrë shprehjeje që janë tërësisht personale. Një dokument i edukimit të hershëm letrar të Foscolos daton që nga viti 1796, një ''Plan Studimi'' ambicioz i shkruar me shumë gjasa në Chioggia, kur në shtator 1796 ai ishte mysafir i Tommaso Olivi-t, vëllaut të mikut të tij, natyralistit dhe poetit Giuseppe Olivi, i kujtuar nga Foscolo në veprat e tij kryesore (ai kishte vdekur një vit më parë, dhe një pllakë përkujtimore ishte ngritur së fundmi në nder të tij në katedrale). ''Plani'' përfshin seksione kushtuar "Moralit, Politikës, Metafizikës, Teologjisë, Historisë, Poezisë, Romaneve, Kritikës, Arteve", ku i riu shënonte leximet e tij, shkrimet e tij të para dhe projektet e veprave që synonte të shkruante. Ndër autorët që përmenden në këtë plan janë, ndër shumë, [[Ciceroni]], [[Monteskjë|Montesquieu]], [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]], [[John Locke|Locke]], [[Tukididi|Thucydide]], [[Ksenofoni]], Sallust dhe historianë te mëdhenj romakë. Po ashtu përmenden [[Teksti fetar|Shkrimet e Shenjta]]. Midis poezive epike vendin kryesor e zinte [[Homeri]], i ndjekur nga [[Virgjili]], [[Dante Aligieri|Dante]], [[Torquato Tasso|Taso]] dhe Miltoni. Përmenden gjithashtu autorë bashkëkohës me Foskolon, përfshirë anglezët Gray dhe Young, shprehje e një poezie sepulkrale që ndikoi poetin që nga fillimi, [[William Shakespeare|Shekspirin]], zviceranin Gessner dhe italianët Alfieri dhe Parini.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 5}}.</ref> Në ''Piano di Studj'' ka një referencë për një roman, ''Laura, lettere'', të cilin kritikët tradicionalisht e kanë njohur si idenë e parë të romanit epistolar, i cili mori formë me kalimin e kohës në {{'}}Ortis ''.'' ''Plani'' dëshmon gjithashtu synimin për të botuar «në një broshurë të vetme me moton ''Vitam impenděre vero'' [...] dymbëdhjetë Oda të shkrimit të vetë autorit». Motoja latine, që përkthehet si «sakrifiko jetën për të vërtetën», kjo moto ishte një homazh i qartë për idealet revolucionare, duke pasur parasysh se ishte përdorur në epigraf nga [[Jean-Paul Marat|Marat]] në gazetën e famshme ''L'ami du peuple'', si dhe gjendej një nga mbishkrimet në varrin origjinal të [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]]. Pranimi i poetit, sipas të cilit tekstet ende kishin nevojë për një përpunim ''të gjatë pune'', dhe ashpërsia e censurës veneciane penguan botimin e tyre, por disa oda janë ruajtur deri në ditët tona, duke treguar një vepër që mbështetet gjerësisht në Shkrimet e Shenjta për të formuluar një kritikë etiko-politike të frzmëzuar nga ngjarjet franceze dhe të ndikuar nga modeli parinian. === Qëndrimi në Padovë dhe mërgimi në kodrat Eugane (1796-1797) === [[Skeda:Melchiorre_Cesarotti.jpg|parapamje|Melchiorre Cesarotti]] Ndërkohë, poeti i ri filloi të shfaqte shenja pakënaqësie ndaj shoqërisë veneciane dhe salloneve të saj aristokrate, të cilat i konsideronte të përkushtuara ndaj eksternalitetit dhe konvencioneve, dhe për këtë arsye larg shpirtit të tij të lirë. Prandaj, ai vendosi të qëndronte në [[Padova]], i stimuluar nga fermentimi kulturor i qytetit dhe nga dëshira për të takuar Cesarottin dhe pasuesit e tij. Në korrik 1796 ai mbërriti në Padova, ku takoi përkthyesin ''e Ossian''{{'}} Gjatë këtij viti, Foscolo shkroi disa artikuj në gazetën ''Mercurio d'Italia'', të cilët ngjallën dyshime te qeveria veneciane; në fillim të shtatorit ai u largua për një qëndrim në kodrat Eugane. Për një kohë të gjatë kritikët menduan se ky veprim ishte për shkak të një persekutimi politik kundër tij ose e një zhgënjimi dashuror; megjithatë, dihet se në ato ditë Padova ishte shkatërruar nga një epidemi [[Lia|e lisë]] dhe se trupat franceze gjithashtu po fillonin të hynin në qytet. Në mungesë të dokumenteve historike dhe epistolare që tregojnë me siguri pse Foscolo zgjodhi të shpërngulej në fshat, këto janë dy elementë që duhet të merren në konsideratë në mënyrë të barabartë. === Marrëdhëniet me botën revolucionare veneciane (1797) === Pas suksesit të tragjedisë së ''Tieste-s'', Foscolo ka shumë të ngjarë të ketë bërë një qëndrim të dytë në [[Padova]] në mars; ai ndoshta ndoqi leksionet e Cesarottit në universitet, por marrëdhënia me mentorin e tij shpirtëror filloi të ftohej gradualisht. Për këtë që në mars të atij viti korrenspondenca midis të dyve pushuan dhe njëri madje abstenoi nga përmendja e tjetrit në letrat e tij për një periudhë prej gati gjashtë vitesh. Ndër të tjera, Foscolo iu përmbajtë me një zell gjithnjë e më të madh entuziazmit republikan, ndërsa Cesarotti i pa trazirat politike me zhgënjim dhe ne e dimë se në prill ai praktikisht jetonte i mbyllur në fshat. Më vonë, Foscolo u gjend fillimisht në Venedik dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]], ku shërbeu për një kohë të shkurtër si vullnetar në repartin e Gjuetarëve të Kuajve të Republikës së Cispadanës. Ai pothuajse menjëherë dhe me sukses kërkoi të lirohej për shkak të shëndetit të dobët dhe një plage. Gjatë qëndrimit të tij të shkurtër [[Bolonja|në Bolonjë,]] ai botoi odën ''A Bonaparte liberatore'', shumë kopje të së cilës u dërguan nga Këshilli i Mbrojtjes së Bolonjës në Bashkinë e Reggio Emilia-s, qyteti të cilit Foscolo ia kishte kushtuar veprën, pasi ishte i pari që ngriti flamurin trengjyrësh italian. Foscolo u kthye në lagunën veneciane kur mësoi se më 12 maj në Venedik oligarkia e Dozhit ishte dorëzuar ndaj kërkesave të Napoleonit për të krijuar një "Qeveri të Përkohshme Përfaqësuese". Ishte një letër nga patrioti [[Almorò Fedrigo]] që e informoi atë; Foscolo e botoi atë më 16 maj në ''Bologna Monitore'' dhe në po atë ditë ai u largua nga Bolonja për në Venedik. Më 16 maj ai ofroi odën ''A Bonaparte Liberatore'' në një letër drejtuar Bashkisë së Reggio Emilia-s, duke thënë se po vraponte drejt Venedikut "për të derdhur lotët e parë të lirë". Në të njëjten kohë njoftoi se donte të përfundonte një "tragjedi republikane", ''Timocrate-'' in, dhe "një kantik lirik të titulluar ''Liria Italiane''", nga e cila oda "''ishte'' vetëm një prelud". Në realitet, as tragjedia dhe as ''Liria Italiane'' nuk kanë mbetur; ''Timocrate-'' i përmendet vetëm një herë më 14 gusht 1798, kur Foscolo, duke iu drejtuar Shoqërisë së Teatrit Patriotik të Milanos, pretendon se ka punuar për të për muaj të tërë dhe premton, pasi ta ketë përfunduar, ta "paraqesë" atë në Komisionin e Shoqërisë. Sapo u kthye në lagunë, më 23 maj ai mori nga Bolonja emërimin si toger nderi i lidhur me Legjionin Cispadane. Mes majit dhe fundit të verës ai kompozoi odën ''Ai novelli repubblicani'', plot me entuziazëm libertarian, kushtuar vëllait të tij « Gioan-Dionigi », e cila u shfaq së pari në një broshurë në të cilën, përveç poemës, kishte «dedikimin për vëllain e tij Gioan-Dionigi », «letrën e Brutit drejtuar Ciceronit të marrë nga Plutarku » dhe « sqarimet » e disa strofave dhe, menjëherë më pas, në {{'}} ''poetico'' të vitit 1797, ku u pasua nga soneti ''A Venezia,'' i shkruar diku në vitin 1796 dhe, ndryshe nga oda, para rënies së Serenissima-s. ==== Angazhim ndaj Shoqërisë së Arsimit Publik ==== Në Venecia, poeti hyri në Bashkinë provizore dhe mbajti rolin e "sekretarit që mbante procesverbalet e seancave të Shoqërisë së Arsimit Publik", një pozicion që e mbajti nga 22 korriku deri më 29 nëntor. Megjithatë, ai u mirëprit në Shoqëri më 19 qershor, kur u lexua një letër në të cilën vetë Foskolo, i cili mungonte atë ditë për shkak se ende po merrej me "një shërim të gjatë", shprehu tonet e zjarrta patriotike, duke kërkuar të pranohej. Procesverbali i seancës kujton se i riu u bë anëtar "me aklamacion". [[Skeda:Carlo_Lauberg.jpg|parapamje|Karlo Lauberg]] Shoqëria e Arsimit Publik ishte themeluar më 27 maj 1797 nga Bashkia dhe, megjithëse zyrtarisht supozohej të mbështeste politikat demokratike bashkiake, ajo përfshinte midis eksponentëve të saj më të rëndësishëm revolucionarë radikalë, siç ishin napolitanët Flaminio Massa dhe Carlo Lauberg. Diplomati Girolamo Politi deklaroi në nëntor të atij viti se Shoqëria drejtohej nga anëtarë të lozhës masonike "Kolonat e Demokracisë", të animuara nga Lauberg, një shoqëri sekrete përmes së cilës francezët kishin përshpejtuar procesin e demokratizimit të qyteteve veneciane. Pas Shoqërisë së Arsimit - ndoshta thjesht një mbulesë - në fakt fshihej një rrjet lozhash politike të modeluara sipas modelit jakobin. Sipas dëshmisë së deleguar nga municipalisti i moderuar [[Giovanni Andrea Spada]] në ''Kujtimet'' e tij, Shoqëria synonte ta çonte Bashkinë drejt pozicioneve radikale. Nëse akuzat e Spadës ndoshta u shprehën me tone të tepruara, ato nuk duhet të kenë qenë larg së vërtetës. Nuk dihet nëse Foscolo iu bashkua sistemit të krijuar nga Lauberg, por është e sigurt se poeti nga Zakynthos ishte i lidhur me "krahun më radikal të patriotëve venecianë", midis të cilëve ishte Vincenzo Dandolo, një mik i ngushtë të cilit Foscolo ia detyronte emërimin e tij si Sekretar-Redaktor i Bashkisë. Edhe pse pozicioni nuk kishte një rëndësi të veçantë politike, Foscolo u thirr disa herë për të lexuar procesverbalet nga Tribuna dhe mund të merrte pjesë në mbledhjet e Bashkisë dhe Komitetit të saj sekret. === Zhgënjim dhe nisje për në Milano (1797-1798) === Megjithatë, më 17 tetor të atij viti 1797, kaq emocionues për patriotët demokratë, u nënshkrua Traktati i Campo Formio-s, me të cilin Bonaparti ia lëshoi Venedikun (deri atëherë një republikë e lirë, edhe pse tani <nowiki><i id="mwAjg">de facto</i></nowiki> e kontrolluar nga francezët) Austrisë së Habsburgëve. Ugo i ri, plot indinjatë, dha dorëheqjen nga posti publik dhe shkoi në [[Mërgimi|mërgim]] vullnetar, duke shkuar fillimisht në [[Firencia|Firence]] dhe pastaj në [[Milano]].<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 40}}.</ref> Indinjata për ratifikimin e traktatit del nga një dëshmi bashkëkohore e politikanit austriak Carl von Humburg, i cili shkruan se, gjatë një seance publike në Venedik (atë të 8 nëntorit në Bashkinë e përkohshme, disa ditë para se poeti të largohej nga qyteti), Foscolo u ngjit në tribunë "për të vjellë të gjitha mallkimet e mundshme kundër Gjeneral Bonapartit". I armatosur me një kamë, duke bërë thirrje dhe shtrembërime të tmerrshme, ai e nguli atë me tërbim në parapetin e tribunës, duke u betuar ta ngulte në të njëjtën mënyrë në zemrën e Bonapartit të pabesë." Armiqësia e Foskolos ndaj Napoleonit do të ndikonte në poezinë e tij në vitet në vijim. [[Horatio Nelson]], armiku i Bonapartit, kishte një vlerësim krejtësisht të kundërt.<ref>{{Cite book |last=Turchi |first=Marcello |url=https://www.worldcat.org/oclc/45197486 |title=Ugo Foscolo Le poesie - Introduzione, commenti e note di Marcello Turchi |date=1983 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58082-X |edition=Nella collezione I Garzanti, I Grandi libri 1. ed |page=IX |oclc=45197486}}</ref> Ai mbërriti në Milano në mesin e nëntorit, takoi Parinin dhe Montin, të cilët i mbrojti disa muaj më vonë nga akuzat e ngritura kundër tij për aktivitetin e tij si poet në oborrin romak, dhe gjithashtu u dashurua me gruan e tij, Teresa Pikler, vetëm për të thënë më vonë për të: "Ky është Monti, poet dhe kalorës, përkthyes i madh i përkthyesve të Homerit." Monti jo më pak tha për Foscolon: "Ky është ai me flokë të kuqe, quhet Foscolo, aq i rremë saqë e falsifikoi edhe veten kur e ndryshoi emrin nga Ser Nikoletton në Ugo." Sapo mbërriti në qytet, «shumë i varfër dhe në mërgim» , ai u përpoq të gjente një punë që mund t’i siguronte jetesën. Keshtu, ndoshta me këshillën e Montit, ai menjëherë i shkroi [[Giovanni Costabili Containi|Giovanni Costabili Containi-t]], një mik i poetit ferrarez dhe anëtar i Drejtorisë Cisalpine: «Do të doja shumë një vend midis shkrimtarëve kombëtarë, ose midis kujdestarëve të bibliotekës publike, ku do mund t’ia kushtoja ditët e mia vendit tim dhe filozofisë». Refugjatët venecianë, megjithatë, ishin të fundit që mbërritën në një fluks mbresëlënës njerëzish që panë qytetarë nga zona qendrore-veriore e gadishullit të mblidheshin drejt qytetit të Milanos. Duke i shtuar këtij aspekti teprimet publike me të cilat Foscolo e kishte mirëpritur Traktatin e Campo Formio-s në ditët e tij të fundit në lagunë, rezultati i pakëndshëm i kërkesës mund të shpjegohet. Ndërkohë, Foscolo hyri në «Rrethin Kushtetues të Milanos», një vend takimi për patriotët dhe njerëzit e letrave (midis tyre ishin Giovanni Pindemonte dhe Giovanni Fantoni). Gazeta «Circolo», pro-franceze dhe pro-bonapartiste, regjistroi ndërhyrjet e Foscolos, të cilat u përqendruan midis 10 dhjetorit dhe 24 janarit. Poeti foli përsëri më 14 shkurt, kur energjitë e tij iu kushtuan tani një periudhe të re. Nga fundi i janarit ai bashkëpunoi me vendasin e Piacenzës, Melchiorre Gioia, për disa muaj në ''Monitore Italiano'', duke marrë edhe drejtimin e saj. Gazeta luftarake pretendonte pavarësinë nga qeveria pariziene për Republikën Cisalpine dhe ishte armiqësore ndaj paktit të aleancës me Francën - megjithëse qëndrimet e shprehura në kolonat e saj, të cilat bëheshin gjithnjë e më të qarta, nuk kishin të njëjtën dhunë që Pietro Custodi (gjithashtu një kontribues në gazetë) ose Gioia ia deleguan veprave të shkruara në vetën e parë -, derisa Drejtoria e shtypi atë në prill 1798. [[Skeda:VincenzoMonti.jpg|majtas|parapamje|Vincenzo Monti]] Në maj të vitit 1798, Gioia botoi një " ''Portreti Politike të Milanos",'' në të cilën denoncoi korrupsionin e qeverisë. Pasoi një debat me Giuseppe Lattanzi (anëtar i organit legjislativ të Drejtorisë Cisalpine), derisa Foscolo ndërhyri më 25 korrik në mbrojtje të Gioias në ''"Giornale Repubblicano di Pubblica Istruzione"'' [[Modena|me seli në Modena]], ku pesë ditë më parë ishte dhënë dënimi me vdekje për vendasin e Piacenzës, në bazë të ligjit mbi alarmistët e 18 shkurtit. Foscolo, duke iu përgjigjur artikullit anonim të 20 korrikut, mbështeti nevojën për të monitoruar autoritetet në mënyrë që ato të respektonin gjithmonë ligjin, në mënyrë që Gioia të ishte sjellë si një "djalë që paralajmëron të atin për një sëmundje të afërt". Autori i artikullit të 20 korrikut, duke e zbuluar tani veten si Kapuçin Antonio Grandi, u përgjigj me forcë më 9 gusht, por gazeta e Modenës më në fund u rreshtua me Foscolo-n (24 gusht), shkrimi i të cilit ndërkohë ishte botuar më 18 gusht në ''Giornale senza titolo'' të Milanos. Klima e nxehtë në Milano çoi në akuza të qarta kundër Vincenzo Montit disa herë në vitin 1798. Ai, i cili kishte mbërritur së fundmi në qytet dhe konsiderohej "shumë i moderuar", u vu në shënjestër nga patriotët më të zjarrtë, në veçanti nga Lattanzi dhe Francesco Gianni, një poet i famshëm improvizues i cili po hartonte një poemë epike monumentale mbi Napoleonin. Nëse dy artikuj nga Foscolo që u shfaqën më 15 dhe 19 mars në ''Monitore'', të cilët propozonin një vlerësim thelbësisht pozitiv të ''Bonapartit në Itali'' nga Gianni dhe autori i tij, duket se nxisin polemikat kundër Montit, një artikull i tretë, i datës 23 mars, e përmbys gjykimin në lidhje me poemën. Në gusht, kur poeti i ''Basvillianës'' u sulmua përsëri, Foscolo botoi me shtypshkronjat milaneze Pirotta dhe Maspero një vepër me ''titull "Esame su le accusato contro Vincenzo Monti"'', duke marrë përsipër mbrojtjen e tij, duke lavdëruar dashurinë e tij për lirinë dhe duke ndarë dënimin e tij për Terrorin revolucionar, i cili së shpejti "u paraqit në mallkimin e shekujve" nga vetë shkrimtarët francezë. === Zhvendosja në Bolonjë (1798-1799) === I papunë dhe i pakënaqur për shkak të dashurisë së tij të trazuar për Teresa Pikler Monti-n, në shtator 1798 poeti u transferua në [[Bolonja|Bolonjë]] ku filloi bashkëpunimin e tij me ''Il Genio democratico'', të themeluar me vëllanë e tij Giovanni dhe më vonë të përthithur nga ''Monitore bolognese''. Për një kohë të shkurtër ai shërbeu si asistent i sekretarit të letrave në Tribunal. Nga kolonat e ''Genio democratico'' shfaqet përsëri imazhi i Foscolos, profetit: ai shkroi për gazetën një seri ''Udhëzimesh popullore politiko-morale'' në të cilat, duke kujtuar shembullin e demokracive të lashta të Greqisë dhe Romës, ai u përpoq të përfshinte klasat popullore në përvojën patriotike, të cilën linja gjithnjë e më centralizuese dhe autoritare e qeverisë cisalpine po e përjashtonte progresivisht nga politika aktive. Foscolo shprehu nevojën për një shpërndarje më të drejtë të pasurisë, sepse «e drejta e pronës në fakt ka për origjinë vetëm providencën e natyrës, e cila autorizon të gjithë të përfitojnë nga dhuratat e saj, dhe ka për motiv të vërtetë vetëm ekzistencën e njeriut», kështu që nuk është e pranueshme që «një numër i vogël pronarësh tokash» të notojnë «në bollëk», duke tradhtuar paktin shoqëror i cili është një kusht thelbësor për mbijetesën e Republikës dhe demokracisë. Koncepti i ''gjenialitetit'' i Foscos do të shfaqet përsëri dhe në mënyrë koherente në ''Edinburgh Review'' (vëll. XXX, f.&nbsp;321): «(...) kujtimet e gjenive të mëdhenj janë shkëndija që prodhojnë një flakë të fuqishme... rezultati është të vërtetohet se një pjesë e madhe e origjinalitetit të një shkrimtari qëndron në arritjen e qëllimeve të tij sublime me të njëjtat mjete që të tjerët kanë përdorur për gjëra pa rëndësi». Ai filloi të shtypte, deri në shkronjën XLV, të romanit epistolar ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' në vitin 1798<ref>{{Cite book |last=Binni |first=Walter |url=https://www.worldcat.org/oclc/797803575 |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |last2=Felici |first2=Lucio |date=1991 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58092-7 |edition=14. ed |page=IX |oclc=797803575}}</ref>, i cili megjithatë u detyrua të ndërpritej për shkak të pushtimit të Bolonjës nga austro-rusët në prill të vitit 1799. Sipas një tradite kritike të gjatë dhe të përhapur gjerësisht, botimi i veprës u bë i mundur falë ndërhyrjes së bolonjezit Angelo Sassoli, i cili do të kishte vepruar në emër të botuesit Jacopo Marsigli dhe pa dijeninë e autorit, duke e përfunduar romanin me dorën e tij, të botuar në dy vëllime me titullin ''Vera storia di due amanti infelici o sia Ultime lettere di Jacopo Ortis''. Kjo në fakt shkaktoi zemërimin e Foscolos, i cili e detyroi botuesin të botonte një shënim në "Gazzetta di Firenze" dhe, disa muaj më vonë, në "Monitore Bolognese" në të cilin thuhej se ndërhyrjet frikacake të një autori tjetër ishin shtuar në letrat e Foscolos. Megjithatë, studimet kritike të mëvonshme kanë treguar se autorësia e botimit i përket në thelb, nëse jo ekskluzivisht, Foscolo-s. Ashtu si protagonisti Jacopo Ortis (emri rrjedh nga bashkimi i [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe Girolamo Ortis, një student i ri nga Friuli që kreu vetëvrasje në Padova në vitin 1796), i cili i mori jetën me një thikë (siç do të bënte Giovanni Foscolo), Ugo gjithashtu tentoi vetëvrasje në këtë periudhë - duke gëlltitur [[Opiumi|opium]] - për shkak të pasionit të tij të pakënaqur për Piklerin, sipas asaj që ajo vetë rrëfeu. === Regjistrimi në Gardën Kombëtare (1799-1801) === Ndërkohë, Foscolo u regjistrua në Gardën Kombëtare të Republikës Cisalpine dhe luftoi me trupat franceze (të cilat më vonë do të quheshin Grande Armata) deri në [[Lufta e Marengos|betejën e Marengos]]. I plagosur në këmbë në [[Battaglia di Cento|betejën e Centos]], ai u arrestua nga austriakët gjatë arratisjes së tij dhe u lirua në [[Modena]] nga trupat e MacDonald, duke marrë pjesë më vonë në betejën e Trebbias dhe në përleshje të tjera.<ref>{{Cite web |title=Foscolo su Homolaicus |url=http://www.homolaicus.com/letteratura/foscolo.htm}}</ref> Ai mori pjesë në mbrojtjen e [[Gjenova|Gjenovës]] së rrethuar (megjithëse nuk e shikonte me sy të mirë luftën) ku u plagos pranë Forte Diamante. [[Skeda:David_-_Napoleon_crossing_the_Alps_-_Malmaison1.jpg|parapamje|Jacques-Louis David, ''[[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] duke kaluar Alpet'']] Ishte një periudhë aktiviteti intensiv edhe në nivel letrar; duke ndjekur radikalizmin politik të treguar në vitet e mëparshme në nivel publicistik dhe civil, Foscolo shkroi, mes korrikut dhe gushtit 1799, ''Discorso su la Italia'', një tekst që shpreh qartë shpresat e "patriotëve" italianë, të cilët, të bashkuar me neo-jakobinët prej përtej Alpeve, kërkonin shpalljen e "Atdheut në rrezik" në Francë (e refuzuar më 14 shtator nga Këshilli i Pesëqindëve). Ata ëndërronin, në fakt, se rënia e Drejtorisë dhe vendosja e një gjendjeje të jashtëzakonshme mund të favorizonin lindjen e një republike të pavarur italiane. ''Discorso'' u botua në tetor, kushtuar gjeneralit neo-jakobin Championnet, kur megjithatë iluzionet e Foscolos kishin rënë dhe grushti i shtetit bonapartist ishte i afërt. Më 27 nëntor ai ribotoi në Gjenova odën ''A Bonaparte liberatore,'' duke shtuar një parathënie në të cilën i bënte thirrje Napoleonit të mos ishte tiran dhe duke modifikuar strofën e tetë, për të pohuar me ndërgjegje të pastër idenë e unitetit të Italisë, trashëgimtares së Romës së lashtë . Pas Marengos (beteja u zhvillua më 14 qershor 1800) Foscolo vazhdoi të merrej me operacione ushtarake; sapo u kthye në Milano, ai u ribashkua vullnetarisht me Shtabin e Përgjithshëm, ku u emërua ndihmës kapiten. Nën komandën e Gjeneral Pino-s, ai luftoi kundër kryengritësve të Romagna-s, i ndihmuar nga Gjenerali austriak Sommariva, duke kontribuar në riokupimin francez. Popullsia iu nënshtrua kontributeve dhe kërkesave të mëdha, dhe gazeta milaneze ''Notizie politiche'' e mbajti Pinon përgjegjës për këtë. Foscolo më pas doli në mbrojtje të tij në ''Bolonjeze Monitore'', e cila botoi një nga raportet e tij më 7 tetor, duke prerë paragrafin e fundit - në të cilin ai shpreson për lindjen e një ushtrie kombëtare -, të shtuar në një shtojcë të të njëjtit numër pas protestave të autorit. Midis verës dhe vjeshtës së vitit 1800 ai kompozoi odën ''A Luigia Pallavicini caduta da cavallo'', kushtuar një fisnikeje gjenoveze e cila u plagos në fytyrë pasi ra nga kali i saj në shkëmbinjtë e Sestri Ponente . Pas fitores napoleonike, ai mori detyra të shumta ushtarake, të cilat e çuan në qytete të ndryshme italiane, përfshirë [[Firencia|Firencen]], ku u dashurua me Isabella Roncionin, tashmë të fejuar, e cila kontribuoi në frymëzimin, së bashku me Teresa Pikler, të personazhit të Terezës ''në Ortis''{{'}}<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Në vitin 1801, Foscolo u kthye në Milano ku, në qershor, priti vëllanë e tij më të vogël, Giulio, të cilin ia kishte besuar nëna e tij dhe e nisi një karrierë ushtarake (Giulio përfundoi duke kryer vetëvrasje në [[Hungaria|Hungari]] në vitin 1838). Më 23 korrik, pasi ishte ankuar disa herë se nuk po merrte pagën e tij ushtarake rregullisht, ai i dërgoi një letër Ministrit në të cilën paraqiti dorëheqjen e tij, e cila megjithatë nuk u pranua. Në këmbim, ai mori pagën e ndihmëskapitenit, duke kaluar kështu në vitin 1802 në shërbim të Republikës Italiane, dhe nga viti 1805, pas [[Perandoria e Parë Franceze|shpalljes së Napoleonit perandor]] në vitin 1804, të Mbretërisë së Italisë, me detyrën e hartimit të një pjese të Kodit Ushtarak.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 68-70}}.</ref> === Aktiviteti i dendur letrar (1801-1804) === Vitet midis 1801 dhe 1804 ishin vite aktiviteti të dendur letrar, por edhe dhimbjeje të madhe për vdekjen e vëllait të tij Giovanni, i cili kishte vrarë veten në Venecia më 8 dhjetor 1801 me një plagë thike (para syve të nënës së tij, siç u tha më vonë, por pa ndonje prove) për të shmangur turpin e pamundësisë për të paguar një shumë të madhe të humbur në bixhoz, të cilën një nën-inspektor e kishte marrë nga arka e luftës për të.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 60-68}}.</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo2.jpg|parapamje|284x284px|Ugo Foscolo, versioni i dytë i portretit të Fabre]] <templatestyles src="Citazione/styles.css" /> Të përshëndes o Zakinthos! Trimit antenorian, / strehës së fundit të Larëve të shenjtë të Idës / dhe të eterëve të mi, do t'u lë këngët dhe eshtrat e mia / ndërsa ty mendimin tim; sepse me devotshmëri nuk u flet këtyre Hyjneshave ai që harron atdheun. <small>(Ugo Foscolo, Le Grazie, Himni I, vargjet 108 - 111)</small><templatestyles src="Citazione/styles.css" /> "Megjithëse jam italian nga edukimi dhe prejardhja, dhe i vendosur që, çfarëdo që të ndodh, hiri im të mbetet nën rrënojat e Italisë e jo nën hijen e palmave të ndonjë toke tjetër më të lavdishme e të lumtur, unë, për sa kohë do të kem kujtesë për veten time nuk do të harroj kurrë se linda nga një nënë greke, se u mëkova nga një dado greke dhe se pashë rrezen e parë të diellit në Zakinthosin e kthjellët dhe të pyllëzuar, që ende jehon nga vargjet me të cilat Homeri dhe Teokriti e lavdëronin atë." <small>(Ugo Foscolo, Epistolario, Letra e 29 shtatorit 1808)</small> Në vitin 1802 ai botoi ''drejtuar Bonapartit'' me rastin e Komitetit të Lionit<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 68}}.</ref> dhe një përmbledhje [[Poezia lirike|poezish]] që përfshinte tetë sonete dhe odën ''për Luigia Pallavicini-n e rrëzuar nga kali i saj''. Data e kompozimit të tetë soneteve është e panjohur, por duhet të vendoset midis viteve 1798 dhe 1802. Midis tyre është ''Te nudrice alle muse, ospite e Dea'' (e vetmja në përmbledhje që ka një titull, ''Per la sentencia capitale proposta nel Gran Consiglio Cisalpino contro la lingua latina''), e frymëzuar nga propozimi i bërë Këshillit të Madh nga qytetari Giuseppe Lattanzi për të zëvendësuar mësimin e latinishtes me atë të frëngjishtes në shkolla.<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Poema mund të jetë e vitit 1798, pasi propozimi daton që nga ai vit dhe më pas u refuzua në verë. Lidhur me stilin e ''soneteve'', [[Giosuè Carducci]] shkruan "Ashtu siç e kishte mbyllur adoleshencën e tij poetike me imitimin e tragjedisë alfieriane në ''Tieste'' dhe të këngëve alfieriane në odën për Bonapartin, ashtu edhe Ugo filloi të shfaqte flamurtarët e tij edhe në sonete".<ref>{{Cite book |title=Foscolo |publisher=Palumbo |year=1977 |page=125}}</ref> Midis viteve 1801 dhe 1802 ai rishikoi dhe përfundoi ''Ortis'', botuar nga Genio Tipografico në Milano. Në të njëjtin vit, 1802, ai kompozoi odën ''All'amica risanata'' për Antonietta Fagnani Arese, dashurinë e tij të re të zjarrtë; në 1803 ai botoi sonetet në versionin e tyre përfundimtar me shtimin e katër më të famshmeve (''Alla sera'', ''A Zacinto'', ''In morte del fratello Giovanni'', ''Alla Musa'', të cilat megjithatë morën një titull, si tetë sonetet e tjera, vetëm në 1848, në një botim të redaktuar nga Francesco Silvio Orlandini për Le Monnier) dhe odën ''All'amica risanata'' dhe ''To Luigia Pallavicini caduta da cavallo''.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 67-68; 83; 103-104}}.</ref> Botimi i prillit 1803, botuar në Milano nga Destefanis me titullin ''Poesie di Ugo Foscolo'' - dhe kushtuar nga autori poetit dhe tragjedianit të ardhshëm Giovanni Battista Niccolini - nuk përfshinte ende sonetin për vdekjen e vëllait të tij, botuar në gusht nga botuesi milanez Agnello Nobile së bashku me trembëdhjetë tekstet e tjera. Përkthimi - në hendekasillab të zbrazëta - dhe botimi i ''Chioma di Berenice të'' Catullus (nga ana tjetër një përkthim latin nga Callimachus) daton në të njëjtin vit, me shtimin e një himni për Graces, bërthamën e parë të poemës së ardhshme, të cilën ai ia atribuon poetit aleksandrian Phanocles, të shoqëruar nga katërmbëdhjetë ''Konsiderata'' dhe katër ''Diskurse'' të cilat përmbajnë tiparet kryesore të poetikës së tij neoklasike, të frymëzuara nga idetë e Winckelmann.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 110-128}}.</ref> Vepra u botua në nëntor në Milano nga Genio Tipografico dhe iu kushtua Niccolini-t. === Vitet në Francë (1804-1806) === Pasi vepra e Kalimakeanit u botua, Foscolo i shkroi më 25 nëntor 1803 Francesco Melzi d'Eril, nënkryetarit të Republikës Italiane: «Është koha që një i ri njëzet e pesë vjeç të braktisë përtacinë letrare» dhe iu kërkua të ribashkohej me ushtrinë e Napoleonit si «udhëheqës batalioni shtesë i Batalionit të Gardës që po niset për në Francë». Bëhej fjalë për t'u bashkuar me pushtimin e planifikuar të Anglisë, të cilin [[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] nuk do ta vinte në veprim më pas.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 52}}.</ref> Divizioni italian, gati për t'u nisur për [[Franca|në Francë]], komandohej nga gjenerali Domenico Pino, me të cilin Foscolo kishte shërbyer tashmë, duke e mbrojtur atë publikisht edhe në ''Monitore Italiano'' pas [[Lufta e Marengos|betejës së Marengos]]. Megjithatë, Foscolo nuk u pëlqye shumë nga [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]], i cili e pa veten të shënjestruar në Oracionin {{'}} ''drejtuar Bonapartit për Kongresin e Lionit'' (1802), kështu që ai u rekrutua vetëm në qershorin pasardhës dhe vetëm si një kapiten shtesë këmbësorie, i caktuar në komandën e depove të Valenciennes, ku ishin të stacionuar francezët. Pas një vizite të shkurtër në [[Parisi|Paris]], ku Ferdinando Marescalchi, Ministër i Marrëdhënieve me Jashtë i Republikës Italiane, thotë se ishte i pranishëm më 10 korrik 1804, ai mbërriti në Valenciennes. Ai jetoi në Francë dhe në veri të Francës deri në vitin 1806; iu desh t'i përkushtohej furnizimeve, gjë që e përjashtonte nga luftimet; ai u vu gjithashtu në krye të ruajtjes së një grupi refugjatësh anglezë, të cilët shiheshin me dyshim nga Napoleoni. Në Valenciennes ai takoi një angleze të re (tek e cila shkoi për të mësuar gjuhën në dritën e pushtimit të ishullit, i cili nuk ndodhi kurrë) Lady Fanny Emerytt Hamilton, e quajtur edhe Sophia prej tij, me të cilën pati një vajzë në vitin 1805, Mary, të cilën ai gjithmonë e quante Floriana, dhe për të cilën nuk ishte në dijeni për një kohë të gjatë; ai e pa përsëri pas shumë vitesh në [[Anglia|Angli]] dhe ajo ishte ngushëllimi i viteve të tij të fundit. Disa kritikë kanë vënë në dyshim prejardhjen e vërtetë të gruas së re, duke pohuar se ajo ishte vajza e Lord Hamiltonit, burrit të Fanny-t, dhe iu besua Foscolos si vajzë e adoptuar nga gjyshja e saj nga nëna, Mary Walker Emerytt, pas vdekjes së prindërve të saj (nga ana tjetër, ka pasur edhe disa hipoteza mbi emrin e fisnikes).<ref>{{Cite web |title=Foscolo segreto |url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1999/03/23/Cultura/POETI-FOSCOLO-SEGRETO---FLORIANA-UNA-NINFETTA-PER-FIGLIA_142100.php}}</ref> Gjatë një viti e gjysmë që kaloi në Francë, Foscolo ishte gjithashtu në Calais, [[Lille]] dhe Boulogne-sur-Mer, ku e thërrisnin detyrat e tij të ndryshme ushtarake. Më 20 mars 1805 ai u bë "shef batalioni i trupave italiane". Pavarësisht udhëtimeve të tij të vazhdueshme për arsye pune, Foscolo arriti të vazhdonte aktivitetin ''[[Iliada|e tij letrar me disa ese përkthimi nga Iliada]]'' {{'}} me letrën në vargje të zbrazëta drejtuar Montit, ''Se fra' pochi mortali a cui nel anni'', dhe me përkthimin e ''Udhëtimit Sentimental'' të Sterne-s, i cili do ta çonte atë në shkrimin, në vitin 1812, të gjashtëmbëdhjetë kapitujve të shkurtër të shkruar në një [[Proza|prozë]] [[Ironia|ironike-]] aluzive të ''Notizia intorno a Didimo Chierico''.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 99-102}}.</ref> Më 15 janar 1806, nga Boulogne-sur-Mer, ai i kërkoi «Gjeneralit të Divizionit Teulié» (domethënë Pietro Teulié ) «një leje me pagë të plotë për katër muaj», për të parë familjen e tij përsëri pas një dekade dhe për «interesa personale». Leja iu dha dhe Foscolo u largua nga Franca në fillim të pranverës pas një udhëtimi të ri nëpër Paris. Me këtë rast, ai takoi [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonin]], i cili atëherë jetonte në kryeqytetin francez me nënën e tij Giulia Beccaria. Edhe pse ishte vetëm shtatë vjet më i ri, Manzoni kishte filluar kohët e fundit aktivitetin e tij letrar, duke marrë frymëzim, ndër të tjera, nga vetë Foscolo (si dhe nga Alfieri, Parini, Monti dhe autorë të tjerë, italianë dhe të huaj), dhe sapo kishte kompozuar poemën ''In morte di Carlo Imbonati''. Romancieri i ardhshëm ishte i ftohtë ndaj tij. === Venecia, Breshia dhe Universiteti i Pavias (1806-1809) === [[Skeda:Foscolo_-_Dei_sepolcri,_1809_-_6059669_TO0E070314_00003.jpg|parapamje|Ballina e ''Varreve'']] Mes prillit dhe majit 1806 ai ishte në [[Venediku|Venecia]], ku e pa përsëri familjen e tij pas mërgimit të gjatë, dhe më pas, në qershor, takoi Isabella Teotochi Albrizzi, e cila e priti në vilën e saj në fshatin përreth [[Treviso|Trevizos]]. Gjithashtu në qershor ai takoi Cesarottin në [[Padova]] dhe Ippolito Pindemonten në [[Verona]], nga bisedat e të cilëve lindi ideja fillestare për poemën ''Dei sepolcri.'' Korrespondenca e Foscolos dëshmon se poeti e kaloi verën i angazhuar në misione ushtarake: për këtë qëllim ai ishte në Valtellina, në [[Mantova|Mantua]] dhe Verona, përsëri në Valtellina dhe në zonën e Bergamos.<ref name="Granese128" /> Ai ishte gjithashtu në Milano në raste të ndryshme, nga ku më 6 shtator i shkroi mikut të tij Teotochi: «Kur Franceschinis më dha letrën tënde, u nisa për në male dhe liqene; u ktheva, ai ishte në lëvizje për ''në Terraglio'' [ku Teotochi shpesh qëndronte në vilën pak jashtë Trevizos]; Unë tashmë kisha një ''Epistil mbi varret'' për t’u shtypur me kujdes – ndoshta jo i bukur; jo elegant, por të cilin me siguri do t’jua kisha recituar me gjithë zjarrin e shpirtit tim, dhe të cilin ju, zonjë e sjellshme, do ta kishit dëgjuar ndoshta me lot në sy». Poema ''Dei sepolcri'' u shkrua midis gushtit 1806 dhe prillit 1807 dhe u botua atë vit në [[Bresha|Brescia]] nga botuesi Niccolò Bettoni. Në kohën kur Foscolo po përgatitej të botonte veprën, ai ishte mysafir i Konteshës Marzia Martinengo, të dashurës së tij, në Palazzo Martinengo Cesaresco Novarino në qendër të qytetit.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 131-135}}.</ref> I iniciuar në [[Masoneria e Lirë|Masonerinë e Lirë]] më 25 maj 1804 në Lozhën "Ermione" të Milanos, midis viteve 1806 dhe 1807 ai hyri në Lozhën Mbretërore Amalia Augusta të Breshias, e njëjta lozhë si Vincenzo Monti.<ref>{{Cite web|http://www.loggiagaribaldi1436.it/2019/11/10/ugo-foscolo-poeta-massone/Giorgio|Nicoletti, "Ugo Foscolo poeta massone"}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 febbraio 2018 |title=Da Garibaldi a John Wayne: gli iscritti illustri alla massoneria |url=https://www.corriere.it/politica/cards/da-garibaldi-john-wayne-iscrittiillustri-massoneria/ugo-foscolo.shtml}}</ref> Në të njëjtën kohë me ''Sepolcri-n'', Foscolo ndërmori përkthimin e librit të parë ''të Iliadës'' {{'}} duke arritur një marrëveshje me Montin që ai të botohej së bashku me versionin e tij të librit të parë. Në prill të vitit 1807, Bettoni botoi {{'}} ''në përkthim të Iliadës së Homerit'' në Brescia; kushtimi për Montin u pasua nga një ''Intendimento nga përkthyesi'', teksti i Foscolos (me versionin në prozë të Cesarotit - tashmë të botuar në vitin 1786 - përballë), teksti i Montit dhe tre konsiderata, secila nga një prej tre përkthyesve; teksti i Foscolos titullohej ''Mbi përkthimin e shenjës së Jupiterit'' dhe ishte kritike ndaj versioneve kryesore të mëparshme iliadike, duke analizuar se si ato kishin raportuar vargjet 528-530 të librit të parë dhe duke sugjeruar se si ato mund të kishin qenë më afër origjinalit, në përputhje me kërkesën e besnikërisë absolute të shprehur ''në Intendimento.''<ref>F. Longoni, ''Scheda introduttiva'' a ''Esperimento di traduzione della Iliade di Omero'', in U. Foscolo, ''Opere. Poesie e tragedie'', vol. I., Torino, Einaudi-Gallimard, 1994, pp. 545-547; {{Sfn|Terzoli|pp. 74-77}}; il Cesarotti non ebbe alcun ruolo nella vicenda editoriale dell{{'}}''Esperimento''. Nell'edizione citata l{{'}}''Intendimento'' e ''Su la traduzione del cenno di Giove'' si leggono rispettivamente alle pp. 57-59 e 103-111.</ref> Me një kërkim obsesiv për korrespondencën semantike dhe formale midis tekstit grek dhe reduktimit italian - për aq sa ia lejonte diversiteti i gjuhëve dhe kulturave -, Foscolo vazhdoi të përkthente poemën homerike; ai përfundoi shtatë librat e parë, e la punën në librin e tetë, nëntë, dhjetë dhe njëzet kryesisht të papërfunduar, por botoi vetëm të tretin në Antologjinë e Giovan Pietro Vieusseux (tetor 1821).<ref>{{Sfn|Terzoli|pp. 76-78}}.</ref> Udhëheqësi i batalionit<ref>{{Cite book |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |isbn=88-17-12041-3 |edition=Edizione del 1992 (undicesima) |page=7}}</ref> Ugo Foscolo, për të fituar favorin e Gjeneral Augusto Caffarelli- t, ndihmësit të Napoleonit dhe Ministrit të Luftës së Mbretërisë së Italisë, redaktoi një botim të veprave të Raimondo Montecuccoli-t, me një parathënie të pasur mbi artin e luftës. Vepra është gjithashtu pjesë e një polemike me Madame de Staël mbi qëndrimin ushtarak të italianëve.<ref>{{Cite web |title=150 anni unità d'italia |url=http://www.150anni.it/webi/index.php?s=25&wid=44}}</ref> I liruar nga detyrat e tij ushtarake nga ndërhyrja e Caffarellit, Foscolo aplikoi për katedrën e [[Retorika|Elokuencës]] në Universitetin e Pavias, e cila ishte lënë bosh (katedra më parë ishte mbajtur nga Vincenzo Monti dhe Luigi Cerretti). Pasi e mori atë ''me famë të qartë'' (18 mars 1808) falë interesit të Luigi Arborio Gattinara di Breme, Ministrit të Brendshëm të Mbretërisë së Italisë, ai mbërriti në qytet më 1 dhjetor të të njëjtit vit. Këtu, më 22 janar 1809, ai mbajti fjalimin e tij të famshëm inaugurues, ''Dell'origine e dell'officio della letteratura'', në prani të [[Alessandro Volta|Alessandro Voltës]] dhe Vincenzo Montit<ref name="pavia">{{Cite web |title=Il prof Ugo Foscolo 210 anni dopo. Ecco le tracce a Pavia del grande poeta. La Provincia Pavese, 22 dicembre 2018 |url=https://ricerca.gelocal.it/laprovinciapavese/archivio/laprovinciapavese/2018/12/22/pavia-il-prof-ugo-foscolo-210-anni-dopo-ecco-le-tracce-a-pavia-del-grande-poeta-23.html}}</ref> . Megjithatë, Foscolo mbajti disa leksione (të fundit më 15 qershor 1809), pasi pozicioni u shtyp shpejt nga Napoleoni, i cili ishte bërë dyshues ndaj çdo mendimi të lirë.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 150-153}}.</ref> Në Pavia, Foscolo jetoi në Palazzo Cornazzani në shoqërinë e mikut të tij Giulio Gabrielli di Montevecchio<ref name="pavia" /><ref>{{Cite web |title=Alberto Polverari. Monteporzio e Castelvecchio nella storia. Quaderni del Consiglio regionale delle Marche. Anno XIX - N.150 - luglio 2014 |url=https://www.consiglio.marche.it/informazione_e_comunicazione/pubblicazioni/quaderni/pdf/150.pdf}}</ref>, duke mobiluar dhomat në një mënyrë luksoze dhe duke punësuar disa shërbëtorë; çuditërisht, [[Ada Negri]] dhe [[Albert Ajnshtajni]] jetuan gjithashtu në të njëjtën ndërtesë<ref>{{Cite web |title=Casa di Ugo Foscolo |url=http://www.visitpavia.com/it/poi/95}}</ref>. === Kthimi në Milano dhe vështirësitë (1809-1812) === Pasi u kthye në Milano për herë të tretë, për Foscolon filloi një periudhë e vështirë ekonomike, e cila u bë edhe më e hidhur nga kontrastet me figurat letrare të regjimit, të cilat nuk i kursyen polemikat dhe insinuatat keqdashëse. Prishja e marredhenies me Montin (1810) u përkeqësua nga dështimi i tragjedisë ''Ajace'', e shfaqur në La Scala më 9 dhjetor 1811, e cila nuk pati sukses dhe u ndalua gjithashtu nga censura për aludimet anti-franceze që përmbante.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 153-161}}.</ref> === Qëndrimi paqësor dhe produktiv në Bellosguardo (1812-1813) ===   [[Skeda:Andrea_Appiani_Ritratto_di_Ugo_Foscolo_Pinacoteca_di_Brera_1801-1802.jpg|parapamje|Andrea Appiani, ''Ugo Foscolo'' (1801-1802)]] Pasi u largua nga Milano më 12 gusht 1812, poeti u zhvendos në Firence, pasi u ndal në Piacenza, [[Parma]] dhe [[Bolonja|Bolonjë]], qyteti ku takoi miken e tij Cornelia Rossi Martinetti. Më 17 ai mbërriti në Hotel delle Quattro Nazioni, ku qëndroi për disa muaj, duke filluar hartimin e himnit ''Alle Grazie'', i cili fillimisht mori formë në të ashtuquajturin ''draft të parë të Himnit'', pastaj, përmes zgjerimeve dhe ripërpunimeve, në ''draftin e dytë'', dhe ishte i destinuar të merrte formë në një poemë trepalëshe në prill 1813. Pasi la banesën e tij të parë, Foscolo u vendos për një periudhë të shkurtër në Casa Prezziner, në Borgo Ognissanti, dhe më pas u zhvendos në vilën e Bellosguardo-s, ku kaloi, deri në vitin 1813, një periudhë dashurie të forta, kënaqësish tokësore dhe pune krijuese.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 161-169}}.</ref> Në fakt, ai fitoi dashurinë e sienezes Quirina Mocenni Magiotti, frekuentoi sallonin e Konteshës së Albany-t, mikeshës së Alfierit, punoi, siç u përmend, mbi poemën me temë mitologjike, shkroi tragjedinë ''Ricciarda'', e interpretuar në qytet në vitin 1813, rifilloi përkthimin e ''Viaggio sentimentale'', të botuar po atë vit dhe të shoqëruar nga ''Notizia intorno a Didimo Chierico'', si dhe përktheu këngë të tjera ''[[Iliada|të Iliadës]]'' {{'}}<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 170 e segg.}}</ref> === Mërgimi i fundit nga Italia (1813-1827) === ==== Largimi nga Milano dhe mërgimi në Zvicër (1813-1816) ==== Pas disfatës së Napoleon Bonapartit në Betejën e Leipzigut, në tetor 1813, dhe abdikimit të tij në 1814, Foscolo u kthye për të jetuar në Milano për herë të katërt, duke rifituar gradën e tij në ushtri dhe duke bërë një përpjekje të dëshpëruar për të mbledhur burra të gatshëm të sakrifikoheshin për qytetin, por mbërritja e austriakëve në qytet ia shkatërroi besimin në një Itali të pavarur në të ardhmen. Pavarësisht besnikërisë së tij ndaj nënmbretit Eugene de Beauharnais (vitin pasardhës do të ketë përpjekjen e fundit të pro-Napoleonëve me shpalljen e Riminit nga mbreti i Napolit [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]]), shpresa e fundit e të ashtuquajturës "parti franceze", në fund ai vendosi të mos i kundërshtonte fitimtarët me armë.<ref>{{Cite web |title=L. Armaroli, C. Verri, ''La rivoluzione di Milano del 1814'' |url=https://www.gutenberg.org/files/36212/36212-h/36212-h.htm}}</ref> Ai pati një moment hezitimi, kur guvernatori austriak, Feldmarshal Bellegarde, i ofroi atij të bashkëpunonte me qeverinë e re, duke drejtuar një revistë letrare, "Biblioteca italiana" e ardhshme. Foskolo pranoi dhe hartoi programin e revistës, por ishte i detyruar të bënte një betim ndaj regjimit të ri, kështu që natën para se të bënte betimin (31 mars 1815) ai u largua nga Italia për një mërgim vullnetar dhe përfundimtar, ndërsa Napoleoni u përpoq të ndërmerrte sipërmarrjen e tij të fundit në [[Perandoria e Parë Franceze|Francë]], "[[Njëqind Ditët|njëqind ditët]]". Kështu Foscolo do të kujtojë, dhjetë vjet më vonë, arratisjen e papritur:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Riparlai al Consigliere Schoeffer, ottimo uomo che amministrava le faccende della finanza, e lo tentai se v'era modo ch'io mi partissi liberamente con un passaporto, e prometterei da gentiluomo di non ingerirmi in cose politiche, ma ch'io non vorrei giurare fedeltà militare. Pur udendomi rispondere che dove un solo fosse privilegiato, io godrei dell'immunità, ma che giurare dovevano tutti a ogni modo - mi avventurai sul far della notte all'esilio perpetuo, e a mezzodì del giorno vegnente, mentre gli altri, circondati da' battaglioni di Ungheri, proferivano il giuramento, mi veniva fatto di toccare i confini degli Svizzeri|''Lettera apologetica''<ref>U. Foscolo, ''Prose politiche e apologetiche (1817-1827)'', in ''Edizione Nazionale delle Opere di Ugo Foscolo'', cit., 1964, vol. XIII, parte II, pp. 201-202.</ref>}}Duke u larguar praktikisht pa sende personale dhe pa mantel, poeti u strehua në Hottingen (në atë kohë një bashki autonome, e përfshirë në fund të shekullit në qytetin e [[Zyrihu|Cyrihut]]), në [[Zvicra|Zvicër]], ai mori pseudonimet Lorenzo Aldighieri (më vonë Alderani, si miku i Jacopo Ortis) dhe, në një nivel letrar, Didimo Chierico.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-195}}.</ref> Pavarësisht bredhjeve të tij të shumta në Zvicër, për t'i shpëtuar kontrolleve të policisë austriake, ai arriti të shtypte në [[Zyrihu|Cyrih]], në vitin 1816, ''"'' ''Gjurmët e historisë së sonetit italian"'', broshurën satirike kundër letrarëve milanezë ''Didimi clerici prophetae minimi Hypercalypseos liber singularis'' ( {{'}} ), botimin e tretë të {{'}} dhe të shkruante "''Diskurset pasionante mbi skllavërinë e Italisë",'' ''të'' botuara pas vdekjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-200}}.</ref> ==== Vitet e fundit të jetës së tij në Londër (1816-1827) ==== <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|Di vizi ricco e di virtù, do lode / Alla ragion, ma corro ove al cor piace: / Morte sol mi darà fama e riposo.|''Solcata ho fronte, occhi incavati intenti'', 1803}}Ndërkohë, Austria këmbënguli të kërkonte ekstradimin e tij, por Foscolo gjeti një aleat të çmuar te ambasadori britanik në [[Berna|Bernë]], i cili i lëshoi një pasaportë për [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës|Britaninë e Madhe]], nëpërmjet ndihmës së William Stewart Rose, të ''përkushtuarit të Hypercalisse'' {{'}} Dokumenti iu dha atij para së gjithash sepse ai ishte vendas i [[Zakintosi|Zantesë]], e cila ishte bërë [[Protektorati|protektorat]] britanik pas [[Kongresi i Vjenës|Kongresit të Vjenës]] në 1815. Prandaj, ai mundi të largohej falë parave që kishte marrë nga shitja e librave të tij në Milano dhe me ato që i kishte siguruar vëllai i tij Giulio, në atë kohë në Hungari me ushtrinë austriake, së cilës i ishte bashkuar.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201}}.</ref> Nëpërmjet Gjermanisë dhe Holandës, më 12 shtator 1816, poeti mbërriti në [[Londra|Londër]], ku kaloi njëmbëdhjetë vitet e fundit të jetës së tij mes vështirësive të konsiderueshme ekonomike dhe morale. Sapo mbërriti në qytet, ai ra në kontakt me shumë intelektualë anglezë, duke u futur në rrethin kulturor të Holland House. Ai u bë mik me John Murray, botuesin i cili në prill 1817 botoi versionin e katërt dhe të fundit të ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' (vepra përkon në thelb me atë të Cyrihut të vitit të kaluar), të shoqëruar nga një ''Notizia'' e shkurtër dhe një përzgjedhje kapitujsh nga përkthimi i ''Viaggio sentimentale'' të Stern. Ditët e para të mërgimit të tij në Angli ishin mjaft të lumtura per te, ndikimi i parë madje ishte entuziast. Miqësitë e reja dhe fama që gëzonte jashtë shtetit e habitën poetin: «që nga momenti që arrita në Angli, isha i lumtur në çdo mënyrë [...]. Këtu për herë të parë kuptova se nuk jam aspak i panjohur për njerëzit e vdekshëm; dhe e shoh veten të mirëpritur si një njeri që ka gëzuar një famë të shkëlqyer dhe të patëmetë për një shekull», i shkroi ai mikeshës së tij Quirina Mocenni Magiotti një javë pas mbërritjes së tij. Në vitin 1817, nëna e tij vdiq në Venedik (28 prill) dhe Foscolo u mor kryesisht me situatën e Ishujve Jonianë, duke shkruar tre artikuj, ''Stato politico delle Isole Inie'', ''Mémoires sur l'éducation publique aux Isles Ioniennes'' dhe ''Come ottenere modifica alla Costituzione delle Isole Ionienne''. Ai gjithashtu mendoi të ndiqte kushëririn e tij Dionisio Bulzo në Greqi, i cili, pasi kishte mbërritur në Angli si "anëtar i një delegacioni nga Republika Joniane, kishte detyrën t'ia paraqiste Kushtetutën e saj të re Regjentit". Megjithatë, ai ra nga kali në korrik dhe nuk mundi të largohej. Gjatë periudhës së tij në Londër, Foscolo iu përkushtua kryesisht aktivitetit editorial dhe gazetaresk dhe u përfshi në studimin historiko-kritik të disa momenteve, teksteve dhe personazheve të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], veçanërisht [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Xhovani Bokaço|Bokaços]].<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 202-205}}.</ref> Që nga këto vite, përveç ''Ortis-it'' të katërt, datojnë ese të reja mbi përkthimet homerike, përpunimi i ''Le Grazie'' dhe ''Lettere scritto d'Inghilterra'' e papërfunduar (1816-18), një pjesë e së cilës u botua pas vdekjes me titullin il ''Gazzettino del bel mondo'', ''Lettera apologetica'' e paplotë, e gjetur nga [[Giuseppe Mazzini|Mazzini]] dhe e botuar nga vetë Foscolo pas vdekjes së tij, e famshmja ''Ese mbi Petrarkën'' (1821, botimi i 2-të 1823), ''Discorso storico sul testo del Decamerone'' (1825) dhe ''Discorso sul testo della Commedia di Dante'' (1826). Përveç kësaj, kishte rreth tridhjetë ese kritike, të shkruara për t'u përkthyer në anglisht dhe për t'u botuar në revistat periodike britanike<ref>[http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf Paolo Borsa, ''Per l'edizione del Foscolo "inglese"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528010208/http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf|date=28 maggio 2014}}, in ''Prassi ecdotiche. Esperienze editoriali su testi manoscritti e testi a stampa'', a c. di A. Cadioli e P. Chiesa, Milano, Cisalpino, 2008, pp. 299-335.</ref>, midis të cilave spikasin seria ''Epoche della lingua italiana''<ref>Cfr. [http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf P. Borsa, ''Appunti per l'edizione delle 'Epoche della lingua italiana' di Ugo Foscolo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140715052441/http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf|date=15 luglio 2014}}, in "Studi italiani", 47-48, 1-2 (2013), pp. 123-149 [ISSN 1121-0621 - ISSN 1724-1596].</ref> dhe artikulli i njohur me titullin italian ''Antiquarj e Critici'' (1826) . Foscolo u mirëprit në qarqet liberale dhe fillimisht fitoi para të mira nga aktivitetet e tij.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo_Memorial_St_Nicholas_Churchyard_Chiswick_from_end.JPG|majtas|parapamje|Memoriali i Foscolos në Londër, varri i poetit nga viti 1827 deri në vitin 1871]] Shpejt, stili i tij i jetesës tepër fisnike, një karakter i vështirë, i cili i largoi shumë simpati prej tij, dhe disa spekulime të pamatura në biznes (si ndërtimi i një vile të madhe për të jetuar, e cila u konfiskua më vonë), e çuan poetin në rrënim financiar, aq sa u burgos për një kohë të shkurtër për borxhe në vitin 1824. Pasi u lirua nga burgu, ai u detyrua të mbijetonte në lagjet më të varfra të Londrës, shpesh duke u fshehur nën një emër të rremë (Lord Emerytt, nga emri i vajzës së tij) për t'i shpëtuar kreditorëve të tij.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201-220; 232}}.</ref> Ndërkohë, ai kishte gjetur vajzën e tij (ose ndoshta vajzën e adoptuar) Floriana, e cila e ndihmoi me përkushtim gjatë viteve të tij të fundit, dhe për të cilën ai ishte caktuar kujdestare ligjore nga gjyshja e saj Lady Walker. Në Londër, Foscolo i bëri gjithashtu një propozim martese nëntëmbëdhjetëvjeçares Caroline Russell, vajzës së një magjistrati të rëndësishëm, e cila refuzoi pas shumë këmbënguljesh nga shkrimtari, i cili vite më parë shpesh e kishte shmangur martesën, duke frekuentuar përgjithësisht gra fisnike tashmë të martuara.<ref>[http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf Foscolo tra lettere d'amore e l'Ortis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201235914/http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf|date=1º febbraio 2014}} pag. 7</ref> Për shkak të jetës së tij të kushtueshme, ai përdori edhe trashëgiminë prej 3000 paundësh që Walker i la mbesës së saj, kështu që të dyve iu desh të shpërnguleshin në lagje të varfra dhe të pashëndetshme, ku poeti u sëmur nga një sëmundje e frymëmarrjes, ndoshta [[Tuberkulozi|tuberkuloz]].<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref><ref>{{Cite web |title=Old Chiswick Cemetery; dove Foscolo trovò sepoltura |url=http://www.nuok.it/lannon/old-chiwsick-cemetry-dove-foscolo-trovo-sepoltura/}}</ref> Në vitin 1825 ai u bë mësues i italishtes në një institut vajzash dhe vitin pasardhës aplikoi për katedrën e italishtes në Universitetin e sapokrijuar të Londrës.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> ==== Vdekja dhe pasardhësit ==== I varfër dhe i dobët, ai u diagnostikua me sëmundje të mëlçisë, ndoshta rezultat i tuberkulozit miliar<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref>, gjë që ia përkeqësoi më tej kushtet e jetesës; prandaj ai vendosi të transferohej në periferinë e vogël të Londrës, Turnham Green, ku u sëmur nga hidropizia pulmonare, faza e fundit e sëmundjes, dhe u operua dy herë më kot nga mjeku italian që po e ndihmonte.<ref>{{Cite web |title=Eugenio Donadoni, ''Vita di Ugo Foscolo'' |url=http://www.classicitaliani.it/bios/bio010.htm}}</ref> Ugo Foscolo vdiq më në fund më 10 shtator 1827 në moshën dyzet e nëntë vjeç; vajza e tij, e cila u kujdes për të deri në fund, vdiq rreth dy vjet më vonë në moshën vetëm 24 vjeç.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> Ai u varros në Varrezat e Chiswick, me shpenzimet e bankierit [[Kuakerët|kuaker]] Gurney, mikut të tij<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 240}}.</ref> . Në varrin e tij, dy monedha bakri u vendosën mbi sytë e tij, sipas një rituali të lashtë grek. Varri, i restauruar së fundmi, ka të gdhendur gabimisht moshën pesëdhjetë vjeç. Hiri i tij, në vitin 1871, u transferua në Bazilikën e Santa Croce në [[Firencia|Firence]], një tempull i atyre ''lavdive italiane'' që ai vetë i kishte festuar në poemën ''Dei sepolcri'', me vargjet "Por më i bekuar që në një tempull mblidheni / Ju ruani lavditë italiane, ndoshta unike / Që nga Alpet e ndaluara dhe alternimi / i Plotfuqishëm i fatit njerëzor / Ju pushtojnë armët dhe pasuritë dhe altarët / Dhe atdheun dhe, përveç kujtesës, gjithçka". . Eshtrat e Foscolos u kthyen kështu në atdheun e tij, siç kishte dëshiruar ai, me një festë të madhe të dëshiruar nga [[Mbretëria e Italisë|Mbretëria e re e Italisë]].<ref>{{Cite web |title=L'arduo viaggio delle ceneri di Foscolo |url=http://ricerca.gelocal.it/trentinocorrierealpi/archivio/trentinocorrierealpi/2010/12/07/AT6PO_AT604.html}}</ref> Sipër varrit, në këmbët e statujës së bërë nga Antonio Berti, e cila e portretizon atë, qeveria fashiste vendosi një pllakë në vitin 1939 për të festuar vlerën e tij, e cila thotë: "Eshtrat e Ugo Foscolos, i cili vdiq në Londër më 10 shtator 1939, i varrosur në varrezat e Chiswick, i kthyer nga Anglia në qershor 1939 dhe i vendosur në këtë tempull, të cilin poezia e Sepolcri-t e kishte shenjtëruar në kujtim të burrave të mëdhenj të Italisë, më në fund gjejnë, me vullnetin e qeverisë fashiste dhe të bashkisë së Firences, prehjen e denjë të dëshiruar. XXVII Prill 1939<ref>{{Cite web |last=Francesca |date=29 ottobre 2017 |title=Santa Croce a Firenze: Chi è sepolto nella Basilica |url=https://www.chicksandtrips.net/chi-e-sepolto-in-santa-croce/ |language=it}}</ref>". [[Skeda:Santa_Croce_Foscolo.jpg|parapamje|240x240px|Monumenti i funeralit në Santa Croce]] Ndërsa madhështia e poetit mbetet e pandryshuar, sipas studiueses irlandeze Lucy Riall lavdia e madhe e Foscolos nga [[Mbretëria e Italisë|qeveria e re italiane]] ishte pjesë e krijimit të një ''panteoni'' heronjsh laikë (që më vonë do të pasohej nga festimet e figurave si [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]) siç shpresonte vetë poeti në ''Sepolcri'', për [[Feja civile|fenë civile]] të Italisë së re në kontrast me Kishën mbi çështjen romake.<ref name="riall" /> Gjithashtu kemi një ''koleksion shumë të pasur letrash'' nga Foscolo, një dokument shumë i rëndësishëm i jetës së tij të trazuar, që parashikon (si ai i bashkëkohësve të tjerë) figurën e {{'}} ''[[Lord Bajroni|romantik]]'' si [[Lord Bajroni|Byron]] dhe Shelley (të cilët vdiqën para tij, edhe pse i përkisnin brezit pasardhës); figura e Foscolo-s shpesh identifikohej me atë të personazhit të tij, Jacopo Ortis, me tipare sigurisht autobiografike në personazhin e tij.<ref>Introduzione a Ugo Foscolo, ''Le grandi opere'', a cura di Giuseppe Leonelli, Newton Compton, 2013, [https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false estratto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304234907/https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false|date=4 marzo 2016}}</ref> Gjithashtu për këtë arsye, ashtu si Alfieri dhe [[Dante Aligieri|Dante]], Foscolo u konsiderua gjatë [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]] si një lloj "[[profeti]]" i atdheut italian dhe [[Liria|lirisë]] së tij, veçanërisht falë admirimit për idetë e tij politike të ushqyera nga [[Giuseppe Mazzini]]. Foscolo, njeriu i letrave, do të frymëzonte shumë shkrimtarë dhe poetë, si [[Xhakomo Leopardi|Giacomo Leopardi]], [[Alessandro Manzoni]], Mario Rapisardi dhe [[Giosuè Carducci]]. == Mendimi dhe poetika == <templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|L'armonia / vince di mille secoli il silenzio|Ugo Foscolo, ''Dei Sepolcri'', vv. 233-234}}Foscolo iu përmbajt fort teorive të [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] me natyrë [[Materializmi|materialiste]] dhe mekaniste (në veçanti materializmit të [[Thomas Hobbes]], [[Paul Henri Thiry d’Holbach|Paul Henri Thiry d'Holbach]], [[Denis Diderot|Diderot]] dhe Helvétius, dhe sensualizmit të Condillac). Këto teori, nga njëra anë, përmbanin elementë qetësues pasi distanconin [[Besëtytnia|supersticionet]], por nga ana tjetër i shkaktonin ankth përballë "asgjësë së përjetshme", harresës që mbështjell njeriun pas vdekjes. Foscolo, në fakt, mund të përkufizohet si [[Ateizmi|ateist]] dhe [[Racionalizmi|racionalist]], por jo si jofetar. Tek ai, [[pesimizmi]] dhe ankthi i përjetësisë nxiten, duke i dhënë një ton dramatik poezisë dhe prozës. Frymëzime të tjera të mëdha, modele të jetës dhe letërsisë, ishin për të Giuseppe Parini dhe Vittorio Alfieri, si dhe [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe [[Johan Volfgang von Gëte|Goethe]].<ref>{{Cite web |title=Foscolo |url=http://auguleo.altervista.org/pagine/FOSCOLO.pdf|language=sq}}</ref> Duke dashur të rikuperonte disa vlera shpirtërore që nuk ishin plotësisht në kundërshtim me arsyen, ai preferoi të besonte në "fenë e tij personale të iluzioneve", ndryshe nga [[Alessandro Manzoni|Manzoni]] për shembull. Foscolo festonte ato vlera të pamposhtura tek njeriu, të cilat sipas tij ishin atdheu ([[Italia]], por edhe [[Zakintosi|Zanteja]]) - një familje e madhe që garanton "siguri për altarët, për fushat, për varrimin" - [[dashuria]], poezia, [[liria]], [[bukuria]], arti, kënaqësia e jetës dhe mbi të gjitha veprat fisnike, të cilat e bëjnë dikë të denjë për t'u kujtuar. Varri merret si simbol i kësaj filozofie e cila, nga një lidhje dashurie, një simbol i qytetërimit dhe një shembull për bashkatdhetarët (koncepte të dashura për njerëzit e [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]]), bëhet një burim poezie përjetësuese, një monument pra i padobishëm për të vdekurit, por një instrument efektiv për të gjallët, veçanërisht në rastin e varreve ose memorialeve të burrave të shquar. Vdekja nuk është më pak e zbrazët - dhe mendimi i lamtumirës me jetën nuk është më pak i dhimbshëm - nëse do të kalojë përjetësisht ''"nën hijen e selvive dhe brenda urnave / E ngushëlluar nga lotët"'' , por iluzionet do ta ëmbëlsojnë gjithçka:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|''Illusioni!'' grida il filosofo. - Or non è tutto illusione? tutto! Beati gli antichi che si credeano degni de' baci delle immortali dive del cielo; che sacrificavano alla Bellezza e alle Grazie; che diffondeano lo splendore della divinità su le imperfezioni dell'uomo, e che trovavano il BELLO ed il VERO accarezzando gli idoli della lor fantasia! ''Illusioni!'' ma intanto senza di esse io non sentirei la vita che nel dolore, o (che mi spaventa ancor più) nella rigida e nojosa indolenza: e se questo cuore non vorrà più sentire, io me lo strapperò dal petto con le mie mani, e lo caccerò come un servo infedele.|Ugo Foscolo, ''Ultime lettere di Jacopo Ortis''<ref>lettera del 15 maggio 1798</ref>}} [[Skeda:Canova-Three_Graces_0_degree_view.jpg|parapamje|Antonio Canova, ''Tre Hiret'']] Foscolo, përveç shqetësimit tipik para-romantik, është shumë i lidhur me estetikën neoklasike. Poeti përdor shpesh mitologjinë - ashtu si Giambattista Vico, duke rikuperuar teorinë e Evemeros, sipas së cilës perënditë ishin heronj dhe njerëz të shquar, të bërë të pavdekshëm nga poetët dhe njerëzit e thjeshtë -, ai sheh në [[Greqia|Greqinë]] klasike jo vetëm origjinën e tij, por edhe strehën ideale të qetësisë ("miti i Hellas"), larg botës së copëtuar nga luftërat, por gjithmonë me shikimin e tij të kthyer nga realiteti (''Hiret''); nga një këndvështrim formal ai shpesh përdor hendekasilabë. Neoklasicizmi i tij është thellësisht i spiritualizuar, larg fantazive të stilizuara të shijes arkeologjike dhe dekorative. Afërsia me Alfierin e bën atë ta konceptojë artin si gjithmonë të angazhuar edhe në një funksion civil, siç kishte qenë tashmë rasti për Parinin: tre njerëzit e letrave do të jenë ndër simbolet më të shpeshta të Risorgimentos. Nga historicizmi i Vicos, ai merr gjithashtu idenë se njerëzit primitivë, të cilët në fillim jetonin në një gjendje të egër, gradualisht arritën qytetërimin përmes fesë, martesës dhe varrimit. Foscolo, i ndikuar nga ngjarjet tragjike të kohës së tij, nuk kishte më besimin në progresin dhe njerëzimin e mendimtarëve të Iluminizmit, por e përshkroi një pjesë të madhe të botës si të regresuar në një "pyll kafshësh", duke marrë idetë e [[Nikolo Makiaveli|Makiavelit]] dhe [[Thomas Hobbes|Hobbesit]] ; kjo i shkaktoi atij, duke pasur parasysh idealet e tij humanitare, një konflikt të dhimbshëm, sepse ndryshimi supozonte revolucion dhe revolucioni në çdo rast sillte luftë dhe dhunë vëllavrasëse. Ashtu si shumë intelektualë të kohës, Foscolo ishte gjithashtu [[Masoneria e Lirë|një mason i lirë]], i iniciuar në "Loggia Reale Amalia Augusta" të [[Bresha|Breshias]].<ref>{{Cite web |title=Goethe massone e poeta |url=http://www.freemasons-freemasonry.com/goethe-massoneria-01.html|language=sq}}</ref> == Dorëshkrime autografësh == Duke ikur në Zvicër në maj të vitit 1815, Foscolo ia besoi librat dhe shumicën e dorëshkrimeve të tij Silvio Pellico-s, i cili ia shiti ato, disa vjet para arrestimit të tij, mikut të poetit, Quirina Mocenni Magiotti, dhe ia dërgoi të ardhurat Foscolos, duke i fshehur, për delikatësi, në anonimitet. Nga Magiotti, koleksioni përfundoi në Bibliotekën Kombëtare të Firences, ku ruhet edhe sot. Grupi tjetër i dorëshkrimeve, i formuar kryesisht gjatë mërgimit, u trashëgua nga vajza e tij Floriana dhe më pas nga kanuni spanjoll, i mërguar në Angli, [[Miguel de Riego]], i cili ia shiti ato një grupi admiruesish të Foscolos - midis të cilëve ishte Gino Capponi - dhe prej tyre në Bibliotekën Labronica në Livorno.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> Autografe të tjera ruhen në Bibliotekën Braidense në [[Milano]], në Bibliotekën Universitare në Pavia dhe në Bibliotekën e Historisë Moderne dhe Bashkëkohore në Romë . Letrat e Foscolos janë të shpërndara në mënyra të ndryshme, ndërsa autografet e ''Sepolcri-ve'', ''Odave'', ''Soneteve'' dhe {{'}} ''-eve'' u shkatërruan nga vetë poeti në atë kohë. Shumë kopje të shtypura të soneteve ekzistonin tashmë, shpesh me ndryshime minimale në tekste, pasi ai nuk mund ta konsultonte origjinalin. Në ditët e para të vitit 1807, ai shkoi në Brescia për të bërë marrëveshje me shtypësin Nicolò Bettoni në lidhje me shtypjen e ''Sepolcri-'' ve dhe {{'}} ''di traduzione dell'Iliade''.<ref>{{Cite book |title=Ugo Foscolo |publisher=La Nuova Italia |edition=4° ristampa |location=Firenze |page=31}}</ref> == Vepra == <references /> {{Sisterlinks}} === Kompozime poetike === * ''Për Republikanët e Rinj'', odë (1797) * ''Për Bonapartin Çlirimtarin'', odë (1797) * ''Luigia Pallavicini, e rënë nga kali'', ode (1800) * ''Për mikun e shëruar'', odë (1802) * ''Nuk jam ai që isha, një pjesë e madhe prej nesh u zhduk'', sonet (1802) * ''Çfarë po bën?,'' sonet (1802) * ''Ti, dadoja e Muzave'', sonet (1802) * ''Dhe do të kesh jetë të përjetshme në poezitë e tua'', sonet (1802) * ''Pse e lë zhurmën e zinxhirit tim të heshtë'', sonet (1802) * ''Kështu, të gjitha ditët në pasiguri të gjatë'', sonet (1802) * ''Me meritë, sido që të munda'', sonet (1802) * ''Balli im është i rrudhur'', sonet (1802) * ''Në mbrëmje'', sonet (1803) * ''Në Zakynthos'', sonet (1803) * ''Për Muzën'', sonet (1803) * ''Me vdekjen e vëllait të tij Giovanni'', sonet (1803) * ''Për Varret'', poemë (1807) * ''Hiret'', poemë e papërfunduar (1803-1827) === Romane dhe shkrime në prozë === * ''Vëllimi i gjashtë i egos'', roman autobiografik (1799-1801) * ''Letrat e fundit të Jacopo Ortis'', roman epistolar (1802-1803) * ''Thiestes'', tragjedi (1795) * ''Ajax'', tragjedi (1810-1811) * ''Ricciarda'', tragjedi (1813) === Shkrime të tjera === * ''Letra'' (1794-1827) * ''Shqyrtimi i akuzave kundër Vincenzo Montit'' (1798) * ''Fjala mbi Italinë'' (1799) * ''[[Orazione a Bonaparte pel Congresso di Lione|Fjala drejtuar Bonapartit në Kongresin e Lionit]]'' (1802) * ''Chioma di Berenice'', përkthim i versionit katulian të poemës së Callimachus (1803) * ''Mbi poezinë, kohën dhe fenë e Lukrecit'' (1803) - Fragmente * ''Udhëtim Sentimental'', përkthim i romanit nga Laurence Sterne, i filluar në 1805 dhe i botuar në 1813 nga botuesi Molini, nën pseudonimin Didimo Chierico. * ''Lajme rreth Didimo Chierico'' (1813), të bashkangjitura me atë të mëparshmin * ''Eksperiment në përkthimin e Iliadës së Homerit'', duke përfshirë përkthimin e librit të parë të poemës [[Homeri|homerike]] (1807) * ''[[Dell'origine e dell'ufficio della letteratura|Mbi Origjinën dhe Funksionin e Letërsisë]]'' (1809) * ''Hypercalisse'' (1810), me pseudonimin Didimo Chierico * ''Raporti i një takimi të Akademisë së Pitagorianëve'' (1810), nën pseudonimin Didimo Chierico * ''[[Discorso sul testo della Divina Commedia|Diskurs mbi tekstin e Komedisë Hyjnore]]'' (1818) * ''Ese mbi letërsinë bashkëkohore në Itali'' (1818) * ''[[Essays on Petrarch|Ese mbi Petrarkën]]'' * ''[[Discorso storico sul testo del Decamerone|Diskursi historik mbi tekstin e Dekameronit]]'' * ''[[Della nuova scuola drammatica in Italia|E shkollës së re dramatike në Itali]]'', e papërfunduar * ''Letër Apologjie'' (1825) == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Giorgio Leonardi, ''Ugo Foscolo.'' ''Veprat, dashuritë dhe veprat e një rebeli'', Edizioni della Sera, Romë, 2018. * ''Aktet e konferencave Foscolo'', Romë, Shtypshkronja dhe Monedha e Shtetit, 3 vëllime, 1988. * Pellegrino Artusi, ''Jeta e Ugo Foscolos.'' ''Shënime mbi Këngën e të Varrosurve'', Shtëpia Botuese Barbèra, Firence 1878. * Walter Binni, ''Ugo Foscolo: historia dhe poezia'', Einaudi, Torino 1982 (biblioteka e vogël Einaudi; 428). * Luigi Carrer, ''Prozë e botuar dhe e pabotuar nga Ugo Foscolo'', Venecia, Co' tipi del Gondoliere, 1852. * Lanfranco Caretti, ''Foscolo: bindja dhe retorika'', Nistri-Lischi, Piza 1996 (Ese mbi shkencat e ndryshme humane; 32). * Marco Cerruti, ''Hyrje në Foscolo'', Bari, Laterza, 1990. * Claudio Chiancone, ''Shkolla e Cesarotit dhe fillimet e Foskolos së Rinj'', Piza, Edizioni ETS, 2012. * Federigo Gilbert de Winckels, ''Jeta e Ugo Foscolo'', Verona, Münster, 1885-1898, 3 vëll. * Christian Del Vento, ''Një Student i Revolucionit.'' ''Ugo Foscolo nga "Noviciati Poetik" te "Klasicizmi i Ri" (1795–1806)'', Bolonja, CLUEB, 2003. * Mario Fubini, ''Ortis dhe Didymus.'' ''Kërkimet dhe Interpretimet e Foscolo-s'', Feltrinelli, Milano 1963. * Mario Fubini, ''Ugo Foscolo'', Firence, La Nuova Italia, 1967. * Carlo Emilio Gadda, ''Luftëtari, Amazona, Shpirti i Poezisë në Vargjet e Pavdekshme të Foscolos'', 1958. * Alberto Granese, ''Ugo Foscolo.'' ''Midis Rrufesë dhe Natës'', Salerno, Edisud, 2004. * Oreste Macrì, ''Semantika dhe Metrika e Varreve të Foscolos,'' botimi i 2-të i korrigjuar dhe i shtuar, Bulzoni editore, Romë 1995 (Analizë Letrare; 19) (botimi i 1-rë 1978). * Mario Martelli, ''Ugo Foscolo.'' ''Hyrje dhe Udhëzues Studimi për Veprat e Foscolos. Historia dhe Antologjia e Kritikës'' . Firence, Le Monnier, 1969. * Giuseppe Nicoletti, ''Foscolo'', Salerno Editrice, Romë 2006, ISBN 978-88-8402-522-7 . * Matteo Palumbo, ''Foscolo'', il Mulino, Bologna, 2010, ISBN 978-88-15-13212-3 . * {{Cite book |title=Vita di Ugo Foscolo scritta da Giuseppe Pecchio |publisher=G. Ruggia |year=1830 |location=Lugano}} * Bruno Rosada, ''Rinia e Niccolò Ugo Foscolo'', Padova, Antenore, 1992. * Michele Saponaro, ''Foscolo'', Milano, Garzanti, 1943. * {{Cite book |title=Foscolo |publisher=Editori Laterza |year=2000 |isbn=88-420-6173-5 |location=Roma-Bari}} * Eric Reginald Vincent, ''Ugo Foscolo Mërgim midis Anglezëve'', redaktuar nga U. Limentani, Firence, Le Monnier, 1954. == Hyrje të ngjashme == * Vepra nga Ugo Foscolo * Letrat e fundit të Jacopo Ortis * Isabella Teotochi Albrizzi * Jerome Ortis * Joseph Olivi * Në lavdërim të abatit Giuseppe Olivi * Jacopo Antonio Vianelli * Para-Romantizëm == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} ; Disa botime dixhitale * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6059669&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Dei sepolcri |date=1809 |publisher=dai torchj del Majno |location=Piacenza}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1822978&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1912 |publisher=G. Laterza |volume=1 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1823663&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1913 |publisher=G. Laterza |volume=2 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1824364&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1920 |publisher=G. Laterza |volume=3 |location=Bari}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3136289&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL9&pds_handle= |title=Opere (antologie) |date=1837 |publisher=Baudry, Libreria Europea |location=Parigi}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6043160&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL10&pds_handle= |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |date=1802 |publisher=[Stamperia e fonderia del Genio Tipografico] |location=[Milano]}} {{Authority control}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Refugjatë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] 1ebhrrtxsn4lrxwrud3eu3n4p4nu90c 14 401519 2986499 2026-06-01T21:48:10Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Sociologji]] 2986499 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Sociologji]] s4mmppy44wp9op1kkazsp9m28r0k7if 2986500 2986499 2026-06-01T21:48:25Z Edukatori 112234 added [[Category:Arsim]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986500 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Sociologji]] [[Kategoria:Arsim]] 16y84gqmpsudo7xj8d1027iwuynkc8o 2986501 2986500 2026-06-01T21:48:35Z Edukatori 112234 added [[Category:Pedagogji]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986501 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Sociologji]] [[Kategoria:Arsim]] [[Kategoria:Pedagogji]] rqo8xxzzjxxoyyjupz8idma24q3u8jg 0 401520 2986502 2026-06-01T21:54:23Z Ffatjonaa emerllahuu 188469 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150483991|Magdi Allam]]" 2986502 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />{{Infobox officeholder | alma_mater = [[Università degli Studi di Roma "La Sapienza"]] }} Magdi Cristiano[1] Allam, i lindur Magdi Allam (në arabisht مَجْدِي علام‎?, Maǧdī ʿAllām; Il Cairo, 22 prill 1952) është një gazetar,eseist dhe politikan egjeptian i natyralizuar italian. == Biografia == === Fëmijëria dhe shpërngulja në Itali === Me vullnetin e nënës së tij Safeya (Ṣāfiya), e cila punonte si dado për një familje të pasur [[Italia|italiane]], Caccia, ai studioi në kolegjin katolik të motrave komboniane në [[Kajro]]. Prej vitit 1962 deri në vitin 1970 i vazhdoi studimet në një kolegj salezian të udhëhequr nga Don Carlo Moroni. Ai mësoi [[Gjuha italiane|gjuhën italiane]] dhe ufitoi familjaritet me kulturën italiane e perëndimore, si dhe me [[Kisha Katolike Romake|fenë katolike]] ndonëse nuk ishte ende i pagëzuar. Në moshën 20-vjeçare (pra në vitin 1972) ai fitoi një [[Bursë studimi|bursë]] studimi të shpallur nga qeveria italiane dhe u zhvendos në [[Italia|Itali]]. Ai u diplomua për [[Sociologjia|Sociologji]] në [[Universiteti i Romës La Sapienza|Sapienza - Universiteti i Romës]] .<ref>{{Cite web |title=Magdi Allam |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/magdi-allam/ |publisher=Enciclopedia Treccani}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Magdi Cristiano Allam |url=http://www.ioamolitalia.it/magdi-cristiano-allam.html}}</ref>Allam ka tre fëmijë: Davide, nga gruaja e tij Valentina Colombo, Sofia dhe Alessandro, të lindur nga martesa e tij e mëparshme.<ref>{{Cite web |title=Biografia di Magdi Cristiano Allam |url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=ALLAM%20Magdi%20Cristiano}}</ref> === Aktiviteti gazetaresk në Itali === Karriera e gazetarisë e Magdi Allam ka filluar në fillim të [[Vitet 1980|viteve të tetëdhjeta.]] Ai u mor menjëherë me tema të lidhura me [[Lindja e Afërt|Lindjen e Afërt]] dhe marrëdhëniet midis saj dhe [[Bota perëndimore|Perëndimit]]. Pasi bashkëpunoi me gazetat e përditshme ''Il Manifesto'' dhe me agjensinë e lajmeve Quotidiani Associati, ku shkruan artikuj mbi politikën ndërkombëtare, ai hyn në ''La Republica'', ku punon si kolumnist dhe korrespondent special. Në vitin 2003, Stefano Folli e sjell atë në ''Corriere della Sera'' duke i ofruar postin e "zëvendësdrejtorit ''ad personam''", një kualifikim më i lartë se ai që kishte në ''La Republica'' dhe që e lironte Allam nga çdo përgjegjësi mbi linjën politike të gazetës. Artikulli i tij i parë për ''Corriere'' mban datën 3 shtator 2003;<ref>{{Cite web |date= |title=Il primo articolo di Magdi Allam sul Corriere della Sera |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/novembre/10/guerra_civile_scatenata_Osama_co_0_031110099.shtml |language=|}}</ref> Allam nënshkruan artikullin e tij të fundit për gazetën e Via Solferino më 30 nëntor 2008,<ref>{{Cite web |date=19 agosto 2005 |title=Magdi Allam racconta l'Islam moderato |url=http://archiviostorico.corriere.it/2005/agosto/19/Magdi_Allam_racconta_Islam_moderato_co_10_050819030.shtml |page=7}}</ref> kur drejtor është Paolo Mieli (të dy ishin takuar në vitin 1978 në Quotidiani Associati). Nga viti 2009 ka filluar një bashkëpunim me Libero Quotidiano. Aty fiton Çmimin Ndërkombëtar Letrar "Il Molinello" 2009 – Edicioni i XIII me librin "Grazie Gesù", botuar nga Mondadori.<ref>{{Cite web |title=Premio Letterario Internazionale Il Molinello 2009 XIII Edizione |url=http://www.literary.it/occhio/dati/quieti_daniela/al_premio_il_molinello_2009.html}}</ref> Nga viti 2011 e deri më sot ai ka punuar si kolumnist për Il Giornale. Qëndrimet e tij mjaft të ashpra dhe kritike ndaj botës islame - ku përfshihen dënimi i ashpër i shumë shoqatave myslimane që ai i konsideronte ekstremiste, propozimi për të ndaluar ndërtimin e [[Xhamia|xhamive]] të reja,<ref>{{Cite web |last=Magdi Allam |date=29 settembre 2005 |title=Moschea-mania, serve uno stop |url=http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2005/09_Settembre/29/moschee.shtml}}</ref> si dhe teoritë mbi lidhjet e fshehta mes xhamive dhe grupeve terroriste që në disa raste mund të kenë financuar edhe ndërtimin e tyre<ref>{{Cite web |date=25 settembre 2003 |title=Intervista di Magdi Allam all'ex ministro dell'Interno Giuseppe Pisanu |url=http://www.essereliberi.it/modello_articolo.php?id_artic=983&recordinizio=0}}</ref> - i kanë sjellë atij kritika të shumta, por edhe mbështetje. Ndërsa mbështetësit e tij e vlerësonin shpesh si shembull të një [[Myslimanët|myslimani]] të moderuar dhe të një arabi të integruar plotësisht në kulturën dhe vlerat perëndimore;<ref>{{Cite web |title=Un ammiratore di Magdi Allam |url=http://www.tempi.it/archivio_dett.aspx?idarchivio=10275}}</ref> kritikët e tij e shihnin si një figurë jo të besueshme, që përhap dyshime dhe urrejtje.<ref>{{Cite web |title=Magdi Allam, fanatismo e conversioni part time |url=http://www.ladige.it/lettere/magdi-allam-fanatismo-conversioni-part-time}} il parere del direttore Pierangelo Giovanetti sul quotidiano ''L'Adige''.</ref> Një ngjarje që u duk si incident mediatik i pazgjidhur ishte deklarata e tij e 31 majit 2004 "''Corriere della Sera".'' Allam shkroi se në grupin e [[Iraku|irakianit]] Muqtada al-Sadr, i cili kishte rrëmbyer katër italianë dhe kishte vrarë Fabrizio Quattrocchi-n, bënte pjesë edhe një shtetas italian. Edhe pse iu kërkua ta tregonte emrin, Allam nuk e bëri këtë, me arsyetimin se informacionin e kishte marrë nga shërbimet sekrete italiane. Kjo e bëri që Sandro Brondi dhe Franco Servello të kërkonin në Parlament që qeveria e [[Silvio Berlusconi]] të sqaronte se çfarë të dhënash kishte mbi lidhjet e mundshme mes terrorizmit islamik dhe celulave italiane. Përtej ekzistencës së pavërtetuar të një "komponenti italian të terrorizmit ndërkombëtar" në atë datë, këto pyetje, si dhe ajo e ngritur nga grupi DS në [[Senati i Republikës Italiane|Senat]], mbetën pa përgjigje, dhe Allam nuk e konfirmoi kurrë atë që në fakt mbeti një deklaratë pa ndonjë burim të verifikueshëm. Gjatë vitit 2006, Allam u nderua me çmimin "Dan David", së bashku me tre gazetarë të tjerë. Ky çmim është themeluar nga fondacioni [[Izraeli|izraelit]] që mban të njëjtin emër, në nderim të një sipërmarrësi vendas.<ref>{{Cite web |date= |title=Il premio Dan David |url=http://www.dandavidprize.com |language=|}}</ref> Shpërblimi prej 1 milion dollarësh u nda në pjesë të barabarta mes katër fituesve, ashtu siç e përcaktonte rregullorja,<ref>{{Cite web |title=About the prize |url=https://dandavidprize.org/the-prize/ |language=EN}}</ref> dhe ai dhuroi 10% të shumës së tij për studentët e diplomuar në fushat e tyre përkatëse.<ref>{{Cite web |title=About us |url=http://www.dandavidprize.org/about/about-the-prize |language=EN}}</ref> Ky vlerësim iu akordua Allam-it për punën e tij të palodhshme që synon nxitjen e mirëkuptimit dhe tolerancës midis kulturave të ndryshme". <ref>{{Cite web |title=Laureates 2006 - Magdi Allam |url=http://www.dandavidprize.org/laureates/2006/81-present-journalists-of-print-media/182-magdi-allam |language=EN}}</ref> === Konvertimi në katolicizëm === Më 22 mars të vitit 2008, përgjatë Vigjiljes së Pashkëve, Magdi Cristiano Allam zyrtarizoi kalimin e tij në katolicizëm. Në Bazilikën e Shën Pjetrit në Vatikan, ai mori njkohësisht nga [[Benedikti XVI|Papa Benedikti XVI]] pagëzimin, krezmimin dhe kungimin e shenjtë.<ref>{{Cite web |date=23 marzo 2008 |title=«Approdo di un lungo cammino - Decisivo l’incontro con il Papa» (Lettera al direttore di Magdi Allam) |url=http://www.corriere.it/cronache/08_marzo_23/conversione_magdi_allam_34d0da06-f8ac-11dc-8874-0003ba99c667.shtml}}</ref> Lidhur me Benediktin XVI, ai deklaroi se:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|"Padyshim takimi më i jashtëzakonshëm dhe domethënës në vendimin tim për t'u konvertuar ishte ai me papën Benedikti XVI, të cilin e kam admiruar dhe mbrojtur si mysliman për mjeshtërinë e tij në vendosjen e lidhjes së pandashme midis besimit dhe arsyes si themel i fesë autentike dhe i qytetërimit njerëzor, dhe të cilit i bashkohem plotësisht si i krishterë për t'u frymëzuar nga një dritë e re në përmbushjen e misionit që Zoti ka rezervuar për mua".|Magdi Allam. Letra drejtuar ''[[Corriere della Sera]]'', 23 mars 2008<ref>{{Cita web|url=http://www.corriere.it/cronache/08_marzo_23/conversione_magdi_allam_34d0da06-f8ac-11dc-8874-0003ba99c667.shtml|titolo=«Approdo di un lungo cammino. Decisivo l’incontro con il Papa»|autore=Magdi Cristiano Allam|sito=Corriere della Sera|data=23 marzo 2008|accesso=12 settembre 2023|urlmorto=no}}</ref>.}} Përmes këtij konvertimi, ai mori emrin Cristiano: të cilin filloi ta përdorte si nënshkrim "''Magdi Cristiano Allam"''. Kumbari i pagëzimit për gazetarin ishte Maurizio Lupi, i cili në atë periudhë shërbente si deputet i partisë "''Forza Italia-s''". Lidhur me këtë vendim, Yahya Sergio Yahe Pallavicini, zëvendëspresident i bashkësisë islame italiane Coreis, deklaroi për agjensinë ANSA-n se e respektonte përzgjedhjen e Allamit. Megjithatë, ai shprehu disa "dyshime" për sa i përket kohës dhe vendit "me një vlerë kaq të madhe simbolike" që u zgjodh për pagëzimin duke shtuar: "Nëse Allam do të ishte vërtet i shtyrë nga një frymëzim i fortë shpirtëror, ndoshta do të kishte qenë më mirë të vazhdonte me delikatesë, ndoshta me një prift në Viterbo, ku jeton". Edhe [[Bashkimi i Bashkësive dhe Organizatave Islame në Itali|UCOII]], një shoqatë islamike me të cilën Allam ka argumentuar gjithmonë fort, deklaroi gjithashtu përmes zëdhënësit të saj, [[Imami|imamit]] ʿIzz al-Dīn al-Zīr, se e respekton zgjedhjen e Allamit: "Gjëja e rëndësishme është që çdo person ta jetojë fenë e tij në një mënyrë paqësore dhe duke respektuar fetë e tjera". <ref name="ReferenceA" /> === Kritika ndaj Kishës === Më 25 mars 2013 ai deklaroi për gazetën ''Il Giornale'' :<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|"Marr parasysh se Kisha është fiziologjikisht e tunduar nga e keqja, e kuptuar si shkelje e moralit publik, nga momenti që imponon sjellje që janë në konflikt me natyrën njerëzore, siç është celibati priftëror, shtuar këtu edhe tundimin e parave; ... Çka më shumë se çdo faktor tjetër më ka larguar nga Kisha është relativizmi fetar dhe legjitimimi i Islamit si fe e vërtetë, i Allahut si Zot i vërtetë, i Muhamedit si profet i vërtetë, i Kuranit si tekst i shenjtë, i xhamive si vende adhurimi; ... Jam kundër globalizmit që çon në hapjen e pakushtëzuar".}} Gjatë një interviste të dhënë për ''revistën "Wall Street International"'' më 15 gusht 2013, <ref>{{Cite web |title=Magdi Cristiano Allam. Intervista al giornalista egiziano naturalizzato italiano. |url=http://www.wsimagazine.com/it/diaries/report/politica/magdi-cristiano-allam_20130815102840.html}}</ref> Magdi Cristiano Allam deklaroi si në vijim:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|"Jam i krishterë, e konsideroj të vlefshëm pagëzimin e marrë nga Benedikti XVI, por kritikoj sjelljet e Kishës duke filluar nga legjitimimi thelbësor i Islamit si fe me vlerë të barabartë me krishterimin, nga anëtarësimi në ideologjinë e imigracionizmit e deri te legjitimimi i klandestinëve, nga mbështetja e fuqive financiare siç ishte rasti me qeverinë Monti, njeri i Goldman Sachs, Moody's, Grupit Bilderberg dhe Komisionit Trilateral".}} === Zgjedhjet për në Parlamentin Europian === Më 30 nëntor 2008, Magdi Allam bëri të ditur krijimin e partisë "Protagonisti per l'Europa Cristiana" (''Protagonistët për Evropën e Krishterë)''. Gjatë një interviste të dhënë për "Corriere della Sera", Allam shpjegoi se kjo forcë e re politike lindi edhe me qëllimin për të mbrojtur dhe afirmuar rrënjët e krishtera të Evropës në sferën politike.<ref>{{Cite web |last=Gian Guido Vecchi |title=«Il mio partito per l'Europa cristiana» |url=http://www.corriere.it/politica/08_novembre_30/magdi_5717eb40-bebd-11dd-b8e9-00144f02aabc.shtml}}</ref> Më vonë, Allam nënshkroi një marrëveshje me partinë UDC, në bazë të së cilës ai u kandidua si i pavarur dhe kryesues i listës për rajonin e Veriperëndimt në zgjedhjet evropiane të vitit 2009. Ai arriti të zgjidhej në Parlamentin Evropian duke siguruar 39,637 vota preferenciale. Kur mbylli mandatin e tij në maj të vitit 2014, ai u rendit në mesin e eurodeputetëve me shkallën më të lartë të mungesave në votimet e asaj legjislature, duke regjistruar një pjesëmarrje prej vetëm 77.12% e pjesëmarrjes në seancat plenare.<ref>{{Cite web |date=25 aprile 2014 |title=Parlamento europeo, la classifica degli assenteisti italiani |url=http://www.ilfattoquotidiano.it/2014/04/25/parlamento-europeo-la-classifica-degli-assenteisti-italiani/962839/}}</ref> === Lindja e "Unë e dua Italinë" === Përgjatë datave 28 dhe 29 nëntor 2009, në Solbiate Olona (VA) u zhvillua kongresi i parë i lëvizjes politike të Allam-it, e cila mori emrin ''Io Amo l'Italia''.<ref>{{Cite web |title=Sito ufficiale di “Io Amo l'Italia” |url=https://www.magdicristianoallam.it/}}</ref> Si simbol zgjedhor, kjo lëvizje përdori një vizatim të dhuruar nga Giorgio Forattini i cili paraqet një [[Flamuri i Italisë|flamur italian]] trengjyrësh me një kryq të verdhë të vendosur sipër tij. Lëvizja politike "''Io Amo L'Italia"'' ka themeluar gjithashtu një "Qendër për reformën etike të institucioneve", e cila është e organizuar në 11 komisione tematike. Në dhjetor të vitit 2011, Allam u largua nga [[Grupi i Partisë Popullore Evropiane|grupi parlamentar i Partisë Popullore Evropiane (PPE)]]. Ky vendim erdhi si pasojë e polemikave mbi qëndrimin e vakët të grupit ndaj çështjeve etike dhe pranisë në [[Partia Popullore Evropiane|PPE]] të [[Partia e Drejtësisë dhe Zhvillimit|Partisë konservatore-islamike turke për Drejtësi dhe Zhvillim]] (AKP).<ref>{{Cite web |last=Magdi Cristiano Allam |date=17 dicembre 2011 |title=Comunicato di dimissioni dal PPE |url=http://www.ioamolitalia.it/2011/12/no-to-abortion-and-sharia-thats-why-im-leaving-epp-magdi-cristiano-i-leave-ppe-because-it%E2%80%99s-not-compatible-with-my-life-choices/ |language=en}}</ref> dhe iu bashkua grupit euroskeptik të Evropës së Lirisë dhe Demokracisë, ku ai ulet përkrah eurodeputetëve italianë nga [[Lega Nord|Liga Veriore]] dhe lëvizjeve të tjera nacionaliste, të tilla si Tubimi Popullor Ortodoks, Partia Popullore Daneze, Lëvizja për Francën, [[Partia Politike e Reformuar]], Finlandezët e Vërtetëdhe Partia Kombëtare Sllovake. Në prag të zgjedhjeve rajonale në Bazilikatë, më 20 janar 2010, Allam deklaroi gjatë emisionit në ''"Porta a Porta" dëshirën e tij'' për të kandiduar për postin e guvernatorit të rajonit duke përfaqësuar qendrën e djathtë, por Berlusconi dhe Fini shprehën dyshime serioze në lidhje me kandidaturën e tij.<ref>Così riportano da ''[[Il Giornale]]'' e ''[[Il Secolo d'Italia]]''. Quest'ultimo lo attacca duramente con un editoriale intitolato "Ci mancava solo l'egiziano"{{Citim i duhur}}</ref> Më pas, Magdi Allam njoftoi kandidaturën e tij me listën e tij, ''Io Amo la Lucania'', e cila mori pjesë në zgjedhjet e Bazilikatës, duke arritur 8.72% <ref>{{Cite web |title=Elezioni Basilicata 28 marzo 2010 - Matera e Potenza |url=https://elezionistorico.interno.gov.it/index.php?tpel=R&dtel=28/03/2010&tpa=I&tpe=R&lev0=0&levsut0=0&lev1=17&levsut1=1&ne1=17&es0=S&es1=S&ms=S}}</ref> Me rastin e masakrës së Oslos më 22 korrik 2011, Allam u dallua për pretendimin e tij se sulmi duhet të konsiderohet si pasojë e përhapjes së ''multikulturalizmit.''<ref>{{Cite web |last=Magdi Cristiano Allam |date=1º agosto 2011 |title=Se il multiculturalismo genera nuovi mostri (e dirlo non è un reato) |url=http://www.ilgiornale.it/news/se-multiculturalismo-genera-nuovi-mostri-e-dirlo-non-reato.html}}</ref> Ai ndiqet vazhdimisht nga një eskortë prej 6 burrash në tre makina të blinduara. === Bashkimi me FdI-në === Gjatë vitit 2014 ai u anëtarësua në partinë "[[Vëllezërit e Italisë|Fratelli d'Italia - Alleanza Nazionale"]], duke u bërë pjesë e zyrës së kryesisë së kësaj force politike.<ref>{{Cite web |title=Sito ufficiale di Fratelli d'Italia - Alleanza Nazionale |url=http://www.fratelli-italia.it/index.php/ufficio-presidenza.html}}</ref> Ai kandidoi në zgjedhjet evropiane të majit 2014 në zonën zgjedhore Verilindore,<ref>{{Citation |url=http://www.ioamolitalia.it/comunicati/magdi-cristiano-allam-europarlamentare-e-capolista-di-fratelli-d%e2%80%99italia-alle-elezioni-europee-nel-nord-est-sostiene-il-piano-di-esenzione-fiscale-per-le-zone-alluvionate-e-terremotate-del-modenese.html}}</ref> por nuk arriti të rizgjidhej. Gjatë vitit 2015, ai u largua zyrtarisht nga posti i tij në zyrë e kryesisë së partisë. == Procedurat ligjore == * Në maj të vitit 2011, Gjykata e Milanos e dënoi Allam-in për shpifje ndaj liderit politik [[Tunizia|tunizian]] Rashid Ghannushi. Në atë kohë ai kërkohej nga regjimi diktatorial i Zine El-Abidine Ben Ali në atdheun e tij në atë kohë dhe më vonë do të zgjidhej President i Republikës Tuniziane. Në librin e tij ''Viva Israele'', Allam kishte bërë akuza kundër Ghannushi-t që gjykata i vendosi si krejtësisht të pabazuara, duke e dënuar Allam me pagesën e 38.000 euro.<ref>{{Cite web |date=15 maggio 2011 |title=Magdi Cristiano Allam condannato dal tribunale di Milano per diffamazione |url=http://www.cronacalive.it/magdi-cristiano-allam-condannato-dal-tribunale-di-milano-per-diffamazione.html}}</ref> * Pak muaj më vonë, në gusht të vitit 2011, gjykata e Jesi-t e dënoi Allamin për shpifje kundër [[Bashkimi i Bashkësive dhe Organizatave Islame në Itali|Unionit të Komuniteteve dhe Organizatave Islamike në Itali]] (UCOII) për një akuzë të rreme për një kërcënim me vdekje të marrë.<ref>{{Cite web |date=30 agosto 2011 |title=Magdi Cristiano Allam condannato per diffamazione |url=http://www.cronacalive.it/magdi-cristiano-allam-condannato-per-diffamazione.html}}</ref> * Gjatë muajit shkurt të vitit 2012, Seksioni i Parë Civil i Milanos vendosi se Allam kishte shpifur ndaj dy gazetarëve të gazetave nga ''"Corriere della Sera"'' dhe "Il ''Sole 24 Ore"'', të cilët në librin e tyre ''"Unë e dua Italinë, por a e duan italianët atë?"'' (Mondadori), ishin akuzuar nga Allam se nuk kishin qenë kurrë në [[Basra]] ([[Iraku|Irak]]) në vitin 2003. Ndërkohë që në realitet, gazetarët ishin marrë peng më 28 mars 2003. Gjykata gjithashtu urdhëroi Mondadori-n të fshinte fragmentet e inkriminuara, pasi ato u gjykuan si rezultat i një rindërtimi të rremë të fakteve.<ref>{{Cite web |last=Roberto Borghi |date=24 febbraio 2012 |title=GIORNALISTI: MAGDI ALLAM CONDANNATO PER DIFFAMAZIONE |url=https://www.primaonline.it/2012/02/24/102498/giornalisti-magdi-allam-condannato-per-diffamazione/ |language=it}}</ref> * Në dhjetor 2014, ai u lirua nga akuza për '[[Islamofobia|islamofobi]]' nga "Këshilli Disiplinor" i Urdhrit të Gazetarëve. Akuza ishte ajo e botimit të artikujve të karakterizuar nga islamofobia në gazetën Il Giornale, sepse "nuk ka vlerësime kritike të lajmeve specifike, por deklarata të përgjithshme mbi fenë islame dhe ata që e praktikojnë atë, me një përgjithësim që prek edhe ata të moderuar, midis afërsisht dy milionë banorëve të pranishëm në Itali, të cilët respektojnë ligjet e vendit që i pret". Në motivimin e vendimit të lirimit nga akuzat, Këshilli Disiplinor beson se në artikujt e kontestuar "shprehet një kritikë e ashpër dhe e ashpër ndaj fesë islame, por ende e kufizuar brenda kufijve të përmbajtjes shprehëse, e cila si gjykim ose manifestim i mendimit duhet të konsiderohet legjitime dhe e padiskutueshme".<ref>{{Cite web |title=Io assolto perché l'islamofobia non esiste |url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/io-assolto-perch-lislamofobia-non-esiste-1077263.html}}</ref> * Së fundmi, në janar të vitit 2015, Gjykata e Apelit e Milanos e dënoi sërish Allam-in të dëmshpërblente Unionin e Komuniteteve dhe Organizatave Islame në Itali për shpifje, pasi ai e kishte akuzuar këtë shoqatë se po tentonte të "''impononte një shtet islamik'' ".<ref>{{Cite web |last= |date=12 gennaio 2015 |title=La nostra lotta al terrorismo? I giudici condannano Allam |url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/nostra-lotta-terrorismo-i-giudici-condannano-allam-1081948.html |publisher=ilgiornale.it}}</ref> == Kritikat dhe polemikat == Shkrimtari Valerio Evangelisti e ka cilësuar Allam-in si "[[Pinoku]] i Egjiptit". Sa i përket librit të Allam-it me titull "''Sadami, Historia Sekrete e një Diktatori'' ", ai kritikoi mungesën e një bibliografie të mirëfilltë dhe cilësinë e dobët të burimeve të përdorura, duke theksuar, për shembull, se i gjithë kapitulli i dytë i librit bazohet në një artikull në revistën javore ''Gente'' të titulluar ''"Isha dashnori i Sadamit për tridhjetë vjet"''.<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|«Asnjëherë nuk kisha parë që "Gente" të bëhej burim i një studimi historik dhe psiko-sociologjik (...) teza kryesore e autorit është se Sadam Huseini është bërë i keq për shkak të emrit (që do të thotë "fatkeqësi")[1] dhe për shkak të së ëmës që e keqtrajtonte. Përmasat e kësaj ligësie i zbulojmë me tmerr që në faqen 7: "Një ish-shok i tij i shkollës ka kujtuar se Sadami u vdiste ushqimin e mëngjesit fëmijëve. Nëse ata tentonin t'ia merrnin mbrapsht duke e sulmuar disa vetë bashkë, ai e hidhte ushqimin përtokë dhe e shkelte me këmbë". E tmerrshme. Pjesa tjetër është një rritje dramatike: Sadami që buzëqesh në publik por qëndron serioz kur është vetëm, Sadami që urren të mbajë syze dhe që i lyen flokët, Sadami që është një rrugaç i pandreqshëm pas femrave, etj.|<ref>{{Cita testo|url=http://www.carmillaonline.com/2003/04/07/il-pinocchio-degitto-prima-parte-i-sosia/#000155|titolo=IL PINOCCHIO D'EGITTO (Prima parte: i sosia)}}</ref>}} Pas botimit të "''Viva Israele"'', më shumë se 200 intelektualë, shkrimtarë dhe mësimdhënës nënshkruan një letër të hapur, drejtuar revistës javore «[[Reset (rivista)|Reset]]». Përmes saj ata dënuan "listën e ndaluar" të "urrejtësve të Izraelit" të cilën Allam e kishte përfshirë në librin e tij.<ref>{{Citation |url=http://www.stefanoallievi.it/2007/08/lettera-aperta-su-magdi-allam}}</ref> === Akuzat për dezinformim === Gjatë Krishtlindjeve të vitit 2014, Magdi Allam publikoi një shkrim në [[Facebook]], ku fajësonte [[Kisha Katolike Romake|Kishën Katolike]] se “''po e çon Krishterimin drejt vetëvrasjes''” për shkak të priftërinjve që ishin tolerantë ndaj [[Islami|myslimanëve]].<ref>{{Cite web |title=Magdi Cristiano Allam |url=https://www.facebook.com/MagdiCristianoAllam/photos/pcb.816273828430541/816273158430608/?type=3}}</ref> Në të njëjtin postim, gazetari bashkëngjiti disa video si provë të “ islamizimit ” të kishave italiane, video që më vonë u demaskuan nga faqja e internetit ''Bufale.net''.<ref>{{Cite web |title=BUFALA Chiese trasformate in moschee per volontà di sacerdoti cristiani cattolici |url=http://www.bufale.net/home/bufala-chiese-trasformate-moschee-per-volonta-di-sacerdoti-cristiani-cattolici-bufale-net/}}</ref> Në fakt, videot nuk tregojnë ndonjë “ ''islamizim'' ” të supozuar, por vetëm një ceremoni ndërfetare që as nuk u zhvillua në Itali, por në [[All Saints Episcopal Church|Kishën Episkopale të Gjithë Shenjtorëve]] në [[Pasadena, California|Pasadena]] të [[Kalifornia|Kalifornisë]].<ref>{{Cite news |title=Magdi Cristiano Allam e la misinformazione |url=http://www.ilfattoquotidiano.it/2014/12/29/magdi-cristiano-allam-e-la-misinformazione/1302052/}}</ref> Për më tepër, në pamjet filmike mund të vihet re edhe prania e hebrenjve dhe aktorit mysliman [[Ben Youcef]]. Për më tepër, Allam gjithashtu mbështet ekzistencën e të ashtuquajturit "plani Kalergi" për zëvendësimin etnik të popullatave evropiane <ref>{{Cite web |title=Il Piano Kalergi per l’annientamento dei popoli europei è in atto con la complicità di chi ci governa |url=https://www.magdicristianoallam.it/video/il-piano-kalergi-per-l%E2%80%99annientamento-dei-popoli-europei-e-in-atto-con-la-complicita-di-chi-ci-governa.html}}</ref> <ref>{{Cite web |title=L'invasione di clandestini e il Piano Kalergi: così gli italiani scompaiono |url=https://www.magdicristianoallam.it/editoriale/l-invasione-di-clandestini-e-il-piano-kalergi-cosi-gli-italiani-scompaiono.html}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Ma questa è una sostituzione etnica |url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/questa-sostituzione-etnica-1391592.html}}</ref> megjithëse nuk ka prova që mbështesin këtë teori.<ref>{{Cite news |date=28 settembre 2015 |title=Cos’è il piano Kalergi, la bufala dei migranti che uccideranno gli europei |url=http://www.linkiesta.it/it/article/2015/09/28/cose-il-piano-kalergi-la-bufala-dei-migranti-che-uccideranno-gli-europ/27568/}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 agosto 2017 |title=Dai Protocolli dei savi di Sion al piano Kalergi: la lunga storia d'amore tra razzismo e fake news - Wired |url=https://www.wired.it/play/cultura/2017/08/25/protocolli-savi-sion-kalergi-razzismo-fake-news/}}</ref> == Vepra == * ''Islami, Itali. Kush janë myslimanët që jetojnë midis nesh dhe çfarë mendojnë ata?,'' Milan, Guerini, 2001. ISBN 88-8335-208-4. * ''Bin Ladeni në Itali: Një udhëtim drejt Islamit Radikal'', Milano, Mondadori, 2002. ISBN 88-04-51416-7 . * ''Ditar nga Islami. Kronikat e një lufte të re'', Milano, Oscar Mondadori, 2002. ISBN 88-04-50478-1. * ''Xhihadi në Itali: Një udhëtim në Islamin Radikal'', Mondadori, Milano, 2002. ISBN 88-04-52421-9. * ''Sadami. Historia Sekrete e një Diktatori'', Milano, Mondadori, 2003. ISBN 88-04-51633-X. * ''Kamikaze i prodhuar në Evropë. A do të jetë në gjendje Perëndimi t’i mposhtë terroristët islamikë?,'' Milano, Mondadori, 2004. ISBN 88-04-51805-7. * ''Kapërcimi i Frikës: Jeta ime kundër Terrorizmit Islamik dhe Pamaturisë së Perëndimit'', Milano, Mondadori, 2005. ISBN 88-04-50449-8 . * ''Unë e dua Italinë, por a e duan italianët atë?,'' Milano, Mondadori, 2006. ISBN 88-04-55655-2. * ''Rroftë Izraeli. Nga ideologjia e vdekjes te qytetërimi i jetës: Historia ime'', Milano, Mondadori, 2007. ISBN 978-88-04-56777-6. * ''Faleminderit Jezus. Konvertimi im nga Islami në Katolicizëm'', Milano, Mondadori, 2008. ISBN 978-88-04-57850-5 . * ''Evropa e Lirë e Krishterë. Jeta Ime Midis së Vërtetës dhe Lirisë, Besimit dhe Arsyes, Vlerave dhe Rregullave'', Milano, Mondadori, 2009. ISBN 978-88-04-59008-8 . * ''Faleminderit Jetës. Italia Tjetër që Nuk Ndalon Kurrë së Ëndërruari'', me Rita Coruzzi-n, Milano, Piemme, 2011. ISBN 978-88-566-1810-5 . * ''Kurani i shpjeguar nga Magdi Cristiano Allam'', redaktuar nga Cherubino Mario Guzzetti, Milano, Elledici, 2015. * ''Islami, Ne Jemi në Luftë'', Milano, Magic Press, 2015. ISBN 8877598735 . * ''Unë dhe Oriana'', Milano, MCA Comunicazione, 2016. ISBN 978-8877599261 . * ''Muhamedi dhe Allahu i Tij. Ose, Shpikja e Kuranit'', Milano, Piemme, 2017. ISBN 978-88-566-5988-7 . * ''Kurani pa mbulesë'', Milano, MCA Comunicazione, 2017. ISBN 978-88-942-0382-0 . * ''Stop Islamit'', Milano, MCA Comunicazione, 2020. ISBN 978-88-942-0383-7 . * ''Një mrekulli për Italinë'', Milano, MCA Comunicazione, 2023. === ''Kapërcimi i Frikës (2005)'' === Në librin ''“Kapërcimi i Frikës”,'' Magdi Allam ka rrëfyar pëjetimet e jetës së tij nën mbrojtjen e policisë, një masë kjo e vendosur nga Ministria e Brendshme italiane pas kërcënimeve të marra nga udhëheqësia e [[Hamasi|Hamasit]] për shkak të kritikave të përsëritura të Allamit ndaj terrorizmit vetëvrasës palestinez.<ref>{{Cite web |title=Anteprima del libro “Vincere la paura” |url=http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2005/05_Maggio/27/libroallam.shtml}}</ref> Në të njëjtin libër, Allam akuzoi gjithashtu Roberto Piccardo-n, ish-sekretarin e [[Bashkimi i Bashkësive dhe Organizatave Islame në Itali|UCOII-së]], se e kishte raportuar atë te Hamasi me qëllim që ta dënonin me vdekje, për bashkëpunim në rrëmbime në [[Iraku|Irak]] dhe për “nxitje të urrejtjes dhe nxitje të vdekjes”. Pas botimit të librit, Piccardo ngriti një [[Ankesa|padi]] kundër Allamit.<ref>{{Citation |url=http://www.ucei.it/uceinforma/rassegnastampa/2005/settembre/stampa/060905.asp}}</ref> === ''Unë e dua Italinë. Por a e duan italianët atë? (2006)'' === Në librin e tij ''"E dua Italinë".'' ''Por a e duan italianët atë?'' Allam shkruan se UCOII dhe IADL (''Lidhja Islamike Kundër Shpifjes'') dyshohet se kishin pajtuar një "skuadër pushkatimi" të përbërë nga ekstremistë të krahut të djathtë dhe të majtë me qëllim vrasjen e tij dhe "përhapjen e helmit mbi besueshmërinë dhe nderin [e tij]": kjo për të ekzekutuar urdhrin e lartpërmendur të vrasjes që do të ishte lëshuar nga udhëheqja e Hamasit kundër tij. Megjithatë, senatori Luigi Malabarba ( PRC ) vëren se "''nuk ka procedura penale të hapura kundër UCOII ose IADL, aq më pak për nxitjen e vrasjes së z. Magdi Allam"'', dhe se i njëjti Ministër i Brendshëm që i caktoi truprojën Allamit e konsideroi "''emërimin e UCOII në konsultim për Islamin Italian''".<ref>{{Citation |url=http://www.senato.it/japp/bgt/showdoc/showText?tipodoc=Sindisp&leg=15&id=210930}}</ref> Ndaj këtij qëndrimi të fundit të senatorit Malabarba, ish-Ministri i Brendshëm Giuseppe Pisanu (nismëtari kryesor i Këshillit së lartpërmendur) reagoi më vonë duke argumentuar se do të kishte qenë e paimagjinueshme që të përjashtohej UCOII - organizata kryesore islamike në Itali, nga organi i ri i krijuar pikërisht për të përfaqësuar Islamin italian. === ''Rroftë Izraeli (2007)'' === Në librin e tij "''Viva [[Izraeli|Israele",]]'' Allam kritikon ashpër disa studiues të njohur të botës bashkëkohore arabo-islame, ku i pari ndër ta ishte profesori Massimo Campanini-n, atëherë profesor i Universitetit të Napolit "L'Orientale". Allam e akuzon Campaninin për [[Judeofobia|antisemitizëm]], për minimizimin me vetëdije të "rrezikut islamist"- një qëndrim mendor tipik, sipas Allam-it, për shumicën dërrmuese të profesorëve të universiteteve italiane - dhe për nënvlerësimin, në librat e tij, të botuar nga shtëpi botuese prestigjioze italiane dhe të huaja, të rolit të [[Vëllazëria Myslimane|Vëllazërisë Myslimane]] në kryerjen e akteve të dhunës [[Fundamentalizmi islam|fundamentaliste]] në botë. Kjo akuzë plotëson këndvështrimin e Magdi Allam, i cili mbante një qëndrim armiqësor ndaj botës universitare të [[Orientalistika|studimeve orientale]] italiane, e cila, në vitin 2007, e kishte shtyrë tashmë, për shembull, të dënonte me ashpërsinë më të madhe, nga faqet e ''Il Corriere della Sera'', Universitetin e Napolit "L'Orientale"-i specializuar që nga viti 1732 në studimin e kulturave orientale jashtë-evropiane - si dhe Universitetin Georgetown në [[Uashington D.C.|Uashington]], një universitet katolik në Shtetet e Bashkuara, për ftesën, ndër folës të tjerë (përfshirë [[Tarik Ramadan|Šariq Ramaḍān]]), të një figure si Rashid Ghannushi për konferencën ndërkombëtare ''"Duke u dhënë zë demokratëve myslimanë"'' të zhvilluar në Napoli. Si pasojë e këtij artikulli, Ghannushi e refuzoi ftesën, duke deklaruar se nuk ndiente që i garantohej liria e shprehjes së ideve të tij. == Shënime == <references /> == Hyrje të ngjashme == * Anëtarë të Parlamentit Europian të Italisë të legjislaturës së VII-të == Projekte të tjera == {{Sisterlinks|q}} == Lidhje të jashtme == <templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|cattolicesimo|editoria|islam|letteratura|politica}}{{Portale|Unione europea}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Romës La Sapienza]] [[Kategoria:Kritikë të islamit]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] ibbzlcrc8r7atop20226gftvvcukudy 2986666 2986502 2026-06-02T00:15:02Z Leutrim.P 113691 2986666 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | alma_mater = [[Università degli Studi di Roma "La Sapienza"]] }} '''Magdi Cristiano Allam''', i lindur '''Magdi Allam''' (në arabisht مَجْدِي علام‎?, Maǧdī ʿAllām; Il Cairo, 22 prill 1952) është një gazetar,eseist dhe politikan egjiptian i natyralizuar italian. == Biografia == === Fëmijëria dhe shpërngulja në Itali === Me vullnetin e nënës së tij Safeya (Ṣāfiya), e cila punonte si dado për një familje të pasur [[Italia|italiane]], Caccia, ai studioi në kolegjin katolik të motrave komboniane në [[Kajro]]. Prej vitit 1962 deri në vitin 1970 i vazhdoi studimet në një kolegj salezian të udhëhequr nga Don Carlo Moroni. Ai mësoi [[Gjuha italiane|gjuhën italiane]] dhe ufitoi familjaritet me kulturën italiane e perëndimore, si dhe me [[Kisha Katolike Romake|fenë katolike]] ndonëse nuk ishte ende i pagëzuar. Në moshën 20-vjeçare (pra në vitin 1972) ai fitoi një [[Bursë studimi|bursë]] studimi të shpallur nga qeveria italiane dhe u zhvendos në [[Italia|Itali]]. Ai u diplomua për [[Sociologjia|Sociologji]] në [[Universiteti i Romës La Sapienza|Sapienza - Universiteti i Romës]] .<ref>{{Cite web |title=Magdi Allam |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/magdi-allam/ |publisher=Enciclopedia Treccani}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Magdi Cristiano Allam |url=http://www.ioamolitalia.it/magdi-cristiano-allam.html}}</ref>Allam ka tre fëmijë: Davide, nga gruaja e tij Valentina Colombo, Sofia dhe Alessandro, të lindur nga martesa e tij e mëparshme.<ref>{{Cite web |title=Biografia di Magdi Cristiano Allam |url=http://cinquantamila.corriere.it/storyTellerThread.php?threadId=ALLAM%20Magdi%20Cristiano}}</ref> === Aktiviteti gazetaresk në Itali === Karriera e gazetarisë e Magdi Allam ka filluar në fillim të [[Vitet 1980|viteve të tetëdhjeta.]] Ai u mor menjëherë me tema të lidhura me [[Lindja e Afërt|Lindjen e Afërt]] dhe marrëdhëniet midis saj dhe [[Bota perëndimore|Perëndimit]]. Pasi bashkëpunoi me gazetat e përditshme ''Il Manifesto'' dhe me agjensinë e lajmeve Quotidiani Associati, ku shkruan artikuj mbi politikën ndërkombëtare, ai hyn në ''La Republica'', ku punon si kolumnist dhe korrespondent special. Në vitin 2003, Stefano Folli e sjell atë në ''Corriere della Sera'' duke i ofruar postin e "zëvendësdrejtorit ''ad personam''", një kualifikim më i lartë se ai që kishte në ''La Republica'' dhe që e lironte Allam nga çdo përgjegjësi mbi linjën politike të gazetës. Artikulli i tij i parë për ''Corriere'' mban datën 3 shtator 2003;<ref>{{Cite web |date= |title=Il primo articolo di Magdi Allam sul Corriere della Sera |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/novembre/10/guerra_civile_scatenata_Osama_co_0_031110099.shtml |language=|}}</ref> Allam nënshkruan artikullin e tij të fundit për gazetën e Via Solferino më 30 nëntor 2008,<ref>{{Cite web |date=19 agosto 2005 |title=Magdi Allam racconta l'Islam moderato |url=http://archiviostorico.corriere.it/2005/agosto/19/Magdi_Allam_racconta_Islam_moderato_co_10_050819030.shtml |page=7}}</ref> kur drejtor është Paolo Mieli (të dy ishin takuar në vitin 1978 në Quotidiani Associati). Nga viti 2009 ka filluar një bashkëpunim me Libero Quotidiano. Aty fiton Çmimin Ndërkombëtar Letrar "Il Molinello" 2009 – Edicioni i XIII me librin "Grazie Gesù", botuar nga Mondadori.<ref>{{Cite web |title=Premio Letterario Internazionale Il Molinello 2009 XIII Edizione |url=http://www.literary.it/occhio/dati/quieti_daniela/al_premio_il_molinello_2009.html}}</ref> Nga viti 2011 e deri më sot ai ka punuar si kolumnist për Il Giornale. Qëndrimet e tij mjaft të ashpra dhe kritike ndaj botës islame - ku përfshihen dënimi i ashpër i shumë shoqatave myslimane që ai i konsideronte ekstremiste, propozimi për të ndaluar ndërtimin e [[Xhamia|xhamive]] të reja,<ref>{{Cite web |last=Magdi Allam |date=29 settembre 2005 |title=Moschea-mania, serve uno stop |url=http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2005/09_Settembre/29/moschee.shtml}}</ref> si dhe teoritë mbi lidhjet e fshehta mes xhamive dhe grupeve terroriste që në disa raste mund të kenë financuar edhe ndërtimin e tyre<ref>{{Cite web |date=25 settembre 2003 |title=Intervista di Magdi Allam all'ex ministro dell'Interno Giuseppe Pisanu |url=http://www.essereliberi.it/modello_articolo.php?id_artic=983&recordinizio=0}}</ref> - i kanë sjellë atij kritika të shumta, por edhe mbështetje. Ndërsa mbështetësit e tij e vlerësonin shpesh si shembull të një [[Myslimanët|myslimani]] të moderuar dhe të një arabi të integruar plotësisht në kulturën dhe vlerat perëndimore;<ref>{{Cite web |title=Un ammiratore di Magdi Allam |url=http://www.tempi.it/archivio_dett.aspx?idarchivio=10275}}</ref> kritikët e tij e shihnin si një figurë jo të besueshme, që përhap dyshime dhe urrejtje.<ref>{{Cite web |title=Magdi Allam, fanatismo e conversioni part time |url=http://www.ladige.it/lettere/magdi-allam-fanatismo-conversioni-part-time}} il parere del direttore Pierangelo Giovanetti sul quotidiano ''L'Adige''.</ref> Një ngjarje që u duk si incident mediatik i pazgjidhur ishte deklarata e tij e 31 majit 2004 "''Corriere della Sera".'' Allam shkroi se në grupin e [[Iraku|irakianit]] Muqtada al-Sadr, i cili kishte rrëmbyer katër italianë dhe kishte vrarë Fabrizio Quattrocchi-n, bënte pjesë edhe një shtetas italian. Edhe pse iu kërkua ta tregonte emrin, Allam nuk e bëri këtë, me arsyetimin se informacionin e kishte marrë nga shërbimet sekrete italiane. Kjo e bëri që Sandro Brondi dhe Franco Servello të kërkonin në Parlament që qeveria e [[Silvio Berlusconi]] të sqaronte se çfarë të dhënash kishte mbi lidhjet e mundshme mes terrorizmit islamik dhe celulave italiane. Përtej ekzistencës së pavërtetuar të një "komponenti italian të terrorizmit ndërkombëtar" në atë datë, këto pyetje, si dhe ajo e ngritur nga grupi DS në [[Senati i Republikës Italiane|Senat]], mbetën pa përgjigje, dhe Allam nuk e konfirmoi kurrë atë që në fakt mbeti një deklaratë pa ndonjë burim të verifikueshëm. Gjatë vitit 2006, Allam u nderua me çmimin "Dan David", së bashku me tre gazetarë të tjerë. Ky çmim është themeluar nga fondacioni [[Izraeli|izraelit]] që mban të njëjtin emër, në nderim të një sipërmarrësi vendas.<ref>{{Cite web |date= |title=Il premio Dan David |url=http://www.dandavidprize.com |language=|}}</ref> Shpërblimi prej 1 milion dollarësh u nda në pjesë të barabarta mes katër fituesve, ashtu siç e përcaktonte rregullorja,<ref>{{Cite web |title=About the prize |url=https://dandavidprize.org/the-prize/ |language=EN}}</ref> dhe ai dhuroi 10% të shumës së tij për studentët e diplomuar në fushat e tyre përkatëse.<ref>{{Cite web |title=About us |url=http://www.dandavidprize.org/about/about-the-prize |language=EN}}</ref> Ky vlerësim iu akordua Allam-it për punën e tij të palodhshme që synon nxitjen e mirëkuptimit dhe tolerancës midis kulturave të ndryshme". <ref>{{Cite web |title=Laureates 2006 - Magdi Allam |url=http://www.dandavidprize.org/laureates/2006/81-present-journalists-of-print-media/182-magdi-allam |language=EN}}</ref> === Konvertimi në katolicizëm === Më 22 mars të vitit 2008, përgjatë Vigjiljes së Pashkëve, Magdi Cristiano Allam zyrtarizoi kalimin e tij në katolicizëm. Në Bazilikën e Shën Pjetrit në Vatikan, ai mori njkohësisht nga [[Benedikti XVI|Papa Benedikti XVI]] pagëzimin, krezmimin dhe kungimin e shenjtë.<ref>{{Cite web |date=23 marzo 2008 |title=«Approdo di un lungo cammino - Decisivo l’incontro con il Papa» (Lettera al direttore di Magdi Allam) |url=http://www.corriere.it/cronache/08_marzo_23/conversione_magdi_allam_34d0da06-f8ac-11dc-8874-0003ba99c667.shtml}}</ref> Lidhur me Benediktin XVI, ai deklaroi se:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|"Padyshim takimi më i jashtëzakonshëm dhe domethënës në vendimin tim për t'u konvertuar ishte ai me papën Benedikti XVI, të cilin e kam admiruar dhe mbrojtur si mysliman për mjeshtërinë e tij në vendosjen e lidhjes së pandashme midis besimit dhe arsyes si themel i fesë autentike dhe i qytetërimit njerëzor, dhe të cilit i bashkohem plotësisht si i krishterë për t'u frymëzuar nga një dritë e re në përmbushjen e misionit që Zoti ka rezervuar për mua".|Magdi Allam. Letra drejtuar ''[[Corriere della Sera]]'', 23 mars 2008<ref>{{Cita web|url=http://www.corriere.it/cronache/08_marzo_23/conversione_magdi_allam_34d0da06-f8ac-11dc-8874-0003ba99c667.shtml|titolo=«Approdo di un lungo cammino. Decisivo l’incontro con il Papa»|autore=Magdi Cristiano Allam|sito=Corriere della Sera|data=23 marzo 2008|accesso=12 settembre 2023|urlmorto=no}}</ref>.}} Përmes këtij konvertimi, ai mori emrin Cristiano: të cilin filloi ta përdorte si nënshkrim "''Magdi Cristiano Allam"''. Kumbari i pagëzimit për gazetarin ishte Maurizio Lupi, i cili në atë periudhë shërbente si deputet i partisë "''Forza Italia-s''". Lidhur me këtë vendim, Yahya Sergio Yahe Pallavicini, zëvendëspresident i bashkësisë islame italiane Coreis, deklaroi për agjensinë ANSA-n se e respektonte përzgjedhjen e Allamit. Megjithatë, ai shprehu disa "dyshime" për sa i përket kohës dhe vendit "me një vlerë kaq të madhe simbolike" që u zgjodh për pagëzimin duke shtuar: "Nëse Allam do të ishte vërtet i shtyrë nga një frymëzim i fortë shpirtëror, ndoshta do të kishte qenë më mirë të vazhdonte me delikatesë, ndoshta me një prift në Viterbo, ku jeton". Edhe [[Bashkimi i Bashkësive dhe Organizatave Islame në Itali|UCOII]], një shoqatë islamike me të cilën Allam ka argumentuar gjithmonë fort, deklaroi gjithashtu përmes zëdhënësit të saj, [[Imami|imamit]] ʿIzz al-Dīn al-Zīr, se e respekton zgjedhjen e Allamit: "Gjëja e rëndësishme është që çdo person ta jetojë fenë e tij në një mënyrë paqësore dhe duke respektuar fetë e tjera". <ref name="ReferenceA" /> === Kritika ndaj Kishës === Më 25 mars 2013 ai deklaroi për gazetën ''Il Giornale'' :<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|"Marr parasysh se Kisha është fiziologjikisht e tunduar nga e keqja, e kuptuar si shkelje e moralit publik, nga momenti që imponon sjellje që janë në konflikt me natyrën njerëzore, siç është celibati priftëror, shtuar këtu edhe tundimin e parave; ... Çka më shumë se çdo faktor tjetër më ka larguar nga Kisha është relativizmi fetar dhe legjitimimi i Islamit si fe e vërtetë, i Allahut si Zot i vërtetë, i Muhamedit si profet i vërtetë, i Kuranit si tekst i shenjtë, i xhamive si vende adhurimi; ... Jam kundër globalizmit që çon në hapjen e pakushtëzuar".}} Gjatë një interviste të dhënë për ''revistën "Wall Street International"'' më 15 gusht 2013, <ref>{{Cite web |title=Magdi Cristiano Allam. Intervista al giornalista egiziano naturalizzato italiano. |url=http://www.wsimagazine.com/it/diaries/report/politica/magdi-cristiano-allam_20130815102840.html}}</ref> Magdi Cristiano Allam deklaroi si në vijim:<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|"Jam i krishterë, e konsideroj të vlefshëm pagëzimin e marrë nga Benedikti XVI, por kritikoj sjelljet e Kishës duke filluar nga legjitimimi thelbësor i Islamit si fe me vlerë të barabartë me krishterimin, nga anëtarësimi në ideologjinë e imigracionizmit e deri te legjitimimi i klandestinëve, nga mbështetja e fuqive financiare siç ishte rasti me qeverinë Monti, njeri i Goldman Sachs, Moody's, Grupit Bilderberg dhe Komisionit Trilateral".}} === Zgjedhjet për në Parlamentin Europian === Më 30 nëntor 2008, Magdi Allam bëri të ditur krijimin e partisë "Protagonisti per l'Europa Cristiana" (''Protagonistët për Evropën e Krishterë)''. Gjatë një interviste të dhënë për "Corriere della Sera", Allam shpjegoi se kjo forcë e re politike lindi edhe me qëllimin për të mbrojtur dhe afirmuar rrënjët e krishtera të Evropës në sferën politike.<ref>{{Cite web |last=Gian Guido Vecchi |title=«Il mio partito per l'Europa cristiana» |url=http://www.corriere.it/politica/08_novembre_30/magdi_5717eb40-bebd-11dd-b8e9-00144f02aabc.shtml}}</ref> Më vonë, Allam nënshkroi një marrëveshje me partinë UDC, në bazë të së cilës ai u kandidua si i pavarur dhe kryesues i listës për rajonin e Veriperëndimt në zgjedhjet evropiane të vitit 2009. Ai arriti të zgjidhej në Parlamentin Evropian duke siguruar 39,637 vota preferenciale. Kur mbylli mandatin e tij në maj të vitit 2014, ai u rendit në mesin e eurodeputetëve me shkallën më të lartë të mungesave në votimet e asaj legjislature, duke regjistruar një pjesëmarrje prej vetëm 77.12% e pjesëmarrjes në seancat plenare.<ref>{{Cite web |date=25 aprile 2014 |title=Parlamento europeo, la classifica degli assenteisti italiani |url=http://www.ilfattoquotidiano.it/2014/04/25/parlamento-europeo-la-classifica-degli-assenteisti-italiani/962839/}}</ref> === Lindja e "Unë e dua Italinë" === Përgjatë datave 28 dhe 29 nëntor 2009, në Solbiate Olona (VA) u zhvillua kongresi i parë i lëvizjes politike të Allam-it, e cila mori emrin ''Io Amo l'Italia''.<ref>{{Cite web |title=Sito ufficiale di “Io Amo l'Italia” |url=https://www.magdicristianoallam.it/}}</ref> Si simbol zgjedhor, kjo lëvizje përdori një vizatim të dhuruar nga Giorgio Forattini i cili paraqet një [[Flamuri i Italisë|flamur italian]] trengjyrësh me një kryq të verdhë të vendosur sipër tij. Lëvizja politike "''Io Amo L'Italia"'' ka themeluar gjithashtu një "Qendër për reformën etike të institucioneve", e cila është e organizuar në 11 komisione tematike. Në dhjetor të vitit 2011, Allam u largua nga [[Grupi i Partisë Popullore Evropiane|grupi parlamentar i Partisë Popullore Evropiane (PPE)]]. Ky vendim erdhi si pasojë e polemikave mbi qëndrimin e vakët të grupit ndaj çështjeve etike dhe pranisë në [[Partia Popullore Evropiane|PPE]] të [[Partia e Drejtësisë dhe Zhvillimit|Partisë konservatore-islamike turke për Drejtësi dhe Zhvillim]] (AKP).<ref>{{Cite web |last=Magdi Cristiano Allam |date=17 dicembre 2011 |title=Comunicato di dimissioni dal PPE |url=http://www.ioamolitalia.it/2011/12/no-to-abortion-and-sharia-thats-why-im-leaving-epp-magdi-cristiano-i-leave-ppe-because-it%E2%80%99s-not-compatible-with-my-life-choices/ |language=en}}</ref> dhe iu bashkua grupit euroskeptik të Evropës së Lirisë dhe Demokracisë, ku ai ulet përkrah eurodeputetëve italianë nga [[Lega Nord|Liga Veriore]] dhe lëvizjeve të tjera nacionaliste, të tilla si Tubimi Popullor Ortodoks, Partia Popullore Daneze, Lëvizja për Francën, [[Partia Politike e Reformuar]], Finlandezët e Vërtetëdhe Partia Kombëtare Sllovake. Në prag të zgjedhjeve rajonale në Bazilikatë, më 20 janar 2010, Allam deklaroi gjatë emisionit në ''"Porta a Porta" dëshirën e tij'' për të kandiduar për postin e guvernatorit të rajonit duke përfaqësuar qendrën e djathtë, por Berlusconi dhe Fini shprehën dyshime serioze në lidhje me kandidaturën e tij.<ref>Così riportano da ''[[Il Giornale]]'' e ''[[Il Secolo d'Italia]]''. Quest'ultimo lo attacca duramente con un editoriale intitolato "Ci mancava solo l'egiziano"{{Citim i duhur}}</ref> Më pas, Magdi Allam njoftoi kandidaturën e tij me listën e tij, ''Io Amo la Lucania'', e cila mori pjesë në zgjedhjet e Bazilikatës, duke arritur 8.72% <ref>{{Cite web |title=Elezioni Basilicata 28 marzo 2010 - Matera e Potenza |url=https://elezionistorico.interno.gov.it/index.php?tpel=R&dtel=28/03/2010&tpa=I&tpe=R&lev0=0&levsut0=0&lev1=17&levsut1=1&ne1=17&es0=S&es1=S&ms=S}}</ref> Me rastin e masakrës së Oslos më 22 korrik 2011, Allam u dallua për pretendimin e tij se sulmi duhet të konsiderohet si pasojë e përhapjes së ''multikulturalizmit.''<ref>{{Cite web |last=Magdi Cristiano Allam |date=1º agosto 2011 |title=Se il multiculturalismo genera nuovi mostri (e dirlo non è un reato) |url=http://www.ilgiornale.it/news/se-multiculturalismo-genera-nuovi-mostri-e-dirlo-non-reato.html}}</ref> Ai ndiqet vazhdimisht nga një eskortë prej 6 burrash në tre makina të blinduara. === Bashkimi me FdI-në === Gjatë vitit 2014 ai u anëtarësua në partinë "[[Vëllezërit e Italisë|Fratelli d'Italia - Alleanza Nazionale"]], duke u bërë pjesë e zyrës së kryesisë së kësaj force politike.<ref>{{Cite web |title=Sito ufficiale di Fratelli d'Italia - Alleanza Nazionale |url=http://www.fratelli-italia.it/index.php/ufficio-presidenza.html}}</ref> Ai kandidoi në zgjedhjet evropiane të majit 2014 në zonën zgjedhore Verilindore,<ref>{{Citation |url=http://www.ioamolitalia.it/comunicati/magdi-cristiano-allam-europarlamentare-e-capolista-di-fratelli-d%e2%80%99italia-alle-elezioni-europee-nel-nord-est-sostiene-il-piano-di-esenzione-fiscale-per-le-zone-alluvionate-e-terremotate-del-modenese.html}}</ref> por nuk arriti të rizgjidhej. Gjatë vitit 2015, ai u largua zyrtarisht nga posti i tij në zyrë e kryesisë së partisë. == Procedurat ligjore == * Në maj të vitit 2011, Gjykata e Milanos e dënoi Allam-in për shpifje ndaj liderit politik [[Tunizia|tunizian]] Rashid Ghannushi. Në atë kohë ai kërkohej nga regjimi diktatorial i Zine El-Abidine Ben Ali në atdheun e tij në atë kohë dhe më vonë do të zgjidhej President i Republikës Tuniziane. Në librin e tij ''Viva Israele'', Allam kishte bërë akuza kundër Ghannushi-t që gjykata i vendosi si krejtësisht të pabazuara, duke e dënuar Allam me pagesën e 38.000 euro.<ref>{{Cite web |date=15 maggio 2011 |title=Magdi Cristiano Allam condannato dal tribunale di Milano per diffamazione |url=http://www.cronacalive.it/magdi-cristiano-allam-condannato-dal-tribunale-di-milano-per-diffamazione.html}}</ref> * Pak muaj më vonë, në gusht të vitit 2011, gjykata e Jesi-t e dënoi Allamin për shpifje kundër [[Bashkimi i Bashkësive dhe Organizatave Islame në Itali|Unionit të Komuniteteve dhe Organizatave Islamike në Itali]] (UCOII) për një akuzë të rreme për një kërcënim me vdekje të marrë.<ref>{{Cite web |date=30 agosto 2011 |title=Magdi Cristiano Allam condannato per diffamazione |url=http://www.cronacalive.it/magdi-cristiano-allam-condannato-per-diffamazione.html}}</ref> * Gjatë muajit shkurt të vitit 2012, Seksioni i Parë Civil i Milanos vendosi se Allam kishte shpifur ndaj dy gazetarëve të gazetave nga ''"Corriere della Sera"'' dhe "Il ''Sole 24 Ore"'', të cilët në librin e tyre ''"Unë e dua Italinë, por a e duan italianët atë?"'' (Mondadori), ishin akuzuar nga Allam se nuk kishin qenë kurrë në [[Basra]] ([[Iraku|Irak]]) në vitin 2003. Ndërkohë që në realitet, gazetarët ishin marrë peng më 28 mars 2003. Gjykata gjithashtu urdhëroi Mondadori-n të fshinte fragmentet e inkriminuara, pasi ato u gjykuan si rezultat i një rindërtimi të rremë të fakteve.<ref>{{Cite web |last=Roberto Borghi |date=24 febbraio 2012 |title=GIORNALISTI: MAGDI ALLAM CONDANNATO PER DIFFAMAZIONE |url=https://www.primaonline.it/2012/02/24/102498/giornalisti-magdi-allam-condannato-per-diffamazione/ |language=it}}</ref> * Në dhjetor 2014, ai u lirua nga akuza për '[[Islamofobia|islamofobi]]' nga "Këshilli Disiplinor" i Urdhrit të Gazetarëve. Akuza ishte ajo e botimit të artikujve të karakterizuar nga islamofobia në gazetën Il Giornale, sepse "nuk ka vlerësime kritike të lajmeve specifike, por deklarata të përgjithshme mbi fenë islame dhe ata që e praktikojnë atë, me një përgjithësim që prek edhe ata të moderuar, midis afërsisht dy milionë banorëve të pranishëm në Itali, të cilët respektojnë ligjet e vendit që i pret". Në motivimin e vendimit të lirimit nga akuzat, Këshilli Disiplinor beson se në artikujt e kontestuar "shprehet një kritikë e ashpër dhe e ashpër ndaj fesë islame, por ende e kufizuar brenda kufijve të përmbajtjes shprehëse, e cila si gjykim ose manifestim i mendimit duhet të konsiderohet legjitime dhe e padiskutueshme".<ref>{{Cite web |title=Io assolto perché l'islamofobia non esiste |url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/io-assolto-perch-lislamofobia-non-esiste-1077263.html}}</ref> * Së fundmi, në janar të vitit 2015, Gjykata e Apelit e Milanos e dënoi sërish Allam-in të dëmshpërblente Unionin e Komuniteteve dhe Organizatave Islame në Itali për shpifje, pasi ai e kishte akuzuar këtë shoqatë se po tentonte të "''impononte një shtet islamik'' ".<ref>{{Cite web |last= |date=12 gennaio 2015 |title=La nostra lotta al terrorismo? I giudici condannano Allam |url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/nostra-lotta-terrorismo-i-giudici-condannano-allam-1081948.html |publisher=ilgiornale.it}}</ref> == Kritikat dhe polemikat == Shkrimtari Valerio Evangelisti e ka cilësuar Allam-in si "[[Pinoku]] i Egjiptit". Sa i përket librit të Allam-it me titull "''Sadami, Historia Sekrete e një Diktatori'' ", ai kritikoi mungesën e një bibliografie të mirëfilltë dhe cilësinë e dobët të burimeve të përdorura, duke theksuar, për shembull, se i gjithë kapitulli i dytë i librit bazohet në një artikull në revistën javore ''Gente'' të titulluar ''"Isha dashnori i Sadamit për tridhjetë vjet"''.<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|«Asnjëherë nuk kisha parë që "Gente" të bëhej burim i një studimi historik dhe psiko-sociologjik (...) teza kryesore e autorit është se Sadam Huseini është bërë i keq për shkak të emrit (që do të thotë "fatkeqësi")[1] dhe për shkak të së ëmës që e keqtrajtonte. Përmasat e kësaj ligësie i zbulojmë me tmerr që në faqen 7: "Një ish-shok i tij i shkollës ka kujtuar se Sadami u vdiste ushqimin e mëngjesit fëmijëve. Nëse ata tentonin t'ia merrnin mbrapsht duke e sulmuar disa vetë bashkë, ai e hidhte ushqimin përtokë dhe e shkelte me këmbë". E tmerrshme. Pjesa tjetër është një rritje dramatike: Sadami që buzëqesh në publik por qëndron serioz kur është vetëm, Sadami që urren të mbajë syze dhe që i lyen flokët, Sadami që është një rrugaç i pandreqshëm pas femrave, etj.|<ref>{{Cita testo|url=http://www.carmillaonline.com/2003/04/07/il-pinocchio-degitto-prima-parte-i-sosia/#000155|titolo=IL PINOCCHIO D'EGITTO (Prima parte: i sosia)}}</ref>}} Pas botimit të "''Viva Israele"'', më shumë se 200 intelektualë, shkrimtarë dhe mësimdhënës nënshkruan një letër të hapur, drejtuar revistës javore «[[Reset (rivista)|Reset]]». Përmes saj ata dënuan "listën e ndaluar" të "urrejtësve të Izraelit" të cilën Allam e kishte përfshirë në librin e tij.<ref>{{Citation |url=http://www.stefanoallievi.it/2007/08/lettera-aperta-su-magdi-allam}}</ref> === Akuzat për dezinformim === Gjatë Krishtlindjeve të vitit 2014, Magdi Allam publikoi një shkrim në [[Facebook]], ku fajësonte [[Kisha Katolike Romake|Kishën Katolike]] se “''po e çon Krishterimin drejt vetëvrasjes''” për shkak të priftërinjve që ishin tolerantë ndaj [[Islami|myslimanëve]].<ref>{{Cite web |title=Magdi Cristiano Allam |url=https://www.facebook.com/MagdiCristianoAllam/photos/pcb.816273828430541/816273158430608/?type=3}}</ref> Në të njëjtin postim, gazetari bashkëngjiti disa video si provë të “ islamizimit ” të kishave italiane, video që më vonë u demaskuan nga faqja e internetit ''Bufale.net''.<ref>{{Cite web |title=BUFALA Chiese trasformate in moschee per volontà di sacerdoti cristiani cattolici |url=http://www.bufale.net/home/bufala-chiese-trasformate-moschee-per-volonta-di-sacerdoti-cristiani-cattolici-bufale-net/}}</ref> Në fakt, videot nuk tregojnë ndonjë “ ''islamizim'' ” të supozuar, por vetëm një ceremoni ndërfetare që as nuk u zhvillua në Itali, por në [[All Saints Episcopal Church|Kishën Episkopale të Gjithë Shenjtorëve]] në [[Pasadena, California|Pasadena]] të [[Kalifornia|Kalifornisë]].<ref>{{Cite news |title=Magdi Cristiano Allam e la misinformazione |url=http://www.ilfattoquotidiano.it/2014/12/29/magdi-cristiano-allam-e-la-misinformazione/1302052/}}</ref> Për më tepër, në pamjet filmike mund të vihet re edhe prania e hebrenjve dhe aktorit mysliman [[Ben Youcef]]. Për më tepër, Allam gjithashtu mbështet ekzistencën e të ashtuquajturit "plani Kalergi" për zëvendësimin etnik të popullatave evropiane <ref>{{Cite web |title=Il Piano Kalergi per l’annientamento dei popoli europei è in atto con la complicità di chi ci governa |url=https://www.magdicristianoallam.it/video/il-piano-kalergi-per-l%E2%80%99annientamento-dei-popoli-europei-e-in-atto-con-la-complicita-di-chi-ci-governa.html}}</ref> <ref>{{Cite web |title=L'invasione di clandestini e il Piano Kalergi: così gli italiani scompaiono |url=https://www.magdicristianoallam.it/editoriale/l-invasione-di-clandestini-e-il-piano-kalergi-cosi-gli-italiani-scompaiono.html}}</ref> <ref>{{Cite news |title=Ma questa è una sostituzione etnica |url=http://www.ilgiornale.it/news/politica/questa-sostituzione-etnica-1391592.html}}</ref> megjithëse nuk ka prova që mbështesin këtë teori.<ref>{{Cite news |date=28 settembre 2015 |title=Cos’è il piano Kalergi, la bufala dei migranti che uccideranno gli europei |url=http://www.linkiesta.it/it/article/2015/09/28/cose-il-piano-kalergi-la-bufala-dei-migranti-che-uccideranno-gli-europ/27568/}}</ref> <ref>{{Cite news |date=25 agosto 2017 |title=Dai Protocolli dei savi di Sion al piano Kalergi: la lunga storia d'amore tra razzismo e fake news - Wired |url=https://www.wired.it/play/cultura/2017/08/25/protocolli-savi-sion-kalergi-razzismo-fake-news/}}</ref> == Vepra == * ''Islami, Itali. Kush janë myslimanët që jetojnë midis nesh dhe çfarë mendojnë ata?,'' Milan, Guerini, 2001. ISBN 88-8335-208-4. * ''Bin Ladeni në Itali: Një udhëtim drejt Islamit Radikal'', Milano, Mondadori, 2002. ISBN 88-04-51416-7 . * ''Ditar nga Islami. Kronikat e një lufte të re'', Milano, Oscar Mondadori, 2002. ISBN 88-04-50478-1. * ''Xhihadi në Itali: Një udhëtim në Islamin Radikal'', Mondadori, Milano, 2002. ISBN 88-04-52421-9. * ''Sadami. Historia Sekrete e një Diktatori'', Milano, Mondadori, 2003. ISBN 88-04-51633-X. * ''Kamikaze i prodhuar në Evropë. A do të jetë në gjendje Perëndimi t’i mposhtë terroristët islamikë?,'' Milano, Mondadori, 2004. ISBN 88-04-51805-7. * ''Kapërcimi i Frikës: Jeta ime kundër Terrorizmit Islamik dhe Pamaturisë së Perëndimit'', Milano, Mondadori, 2005. ISBN 88-04-50449-8 . * ''Unë e dua Italinë, por a e duan italianët atë?,'' Milano, Mondadori, 2006. ISBN 88-04-55655-2. * ''Rroftë Izraeli. Nga ideologjia e vdekjes te qytetërimi i jetës: Historia ime'', Milano, Mondadori, 2007. ISBN 978-88-04-56777-6. * ''Faleminderit Jezus. Konvertimi im nga Islami në Katolicizëm'', Milano, Mondadori, 2008. ISBN 978-88-04-57850-5 . * ''Evropa e Lirë e Krishterë. Jeta Ime Midis së Vërtetës dhe Lirisë, Besimit dhe Arsyes, Vlerave dhe Rregullave'', Milano, Mondadori, 2009. ISBN 978-88-04-59008-8 . * ''Faleminderit Jetës. Italia Tjetër që Nuk Ndalon Kurrë së Ëndërruari'', me Rita Coruzzi-n, Milano, Piemme, 2011. ISBN 978-88-566-1810-5 . * ''Kurani i shpjeguar nga Magdi Cristiano Allam'', redaktuar nga Cherubino Mario Guzzetti, Milano, Elledici, 2015. * ''Islami, Ne Jemi në Luftë'', Milano, Magic Press, 2015. ISBN 8877598735 . * ''Unë dhe Oriana'', Milano, MCA Comunicazione, 2016. ISBN 978-8877599261 . * ''Muhamedi dhe Allahu i Tij. Ose, Shpikja e Kuranit'', Milano, Piemme, 2017. ISBN 978-88-566-5988-7 . * ''Kurani pa mbulesë'', Milano, MCA Comunicazione, 2017. ISBN 978-88-942-0382-0 . * ''Stop Islamit'', Milano, MCA Comunicazione, 2020. ISBN 978-88-942-0383-7 . * ''Një mrekulli për Italinë'', Milano, MCA Comunicazione, 2023. === ''Kapërcimi i Frikës (2005)'' === Në librin ''“Kapërcimi i Frikës”,'' Magdi Allam ka rrëfyar pëjetimet e jetës së tij nën mbrojtjen e policisë, një masë kjo e vendosur nga Ministria e Brendshme italiane pas kërcënimeve të marra nga udhëheqësia e [[Hamasi|Hamasit]] për shkak të kritikave të përsëritura të Allamit ndaj terrorizmit vetëvrasës palestinez.<ref>{{Cite web |title=Anteprima del libro “Vincere la paura” |url=http://www.corriere.it/Primo_Piano/Cronache/2005/05_Maggio/27/libroallam.shtml}}</ref> Në të njëjtin libër, Allam akuzoi gjithashtu Roberto Piccardo-n, ish-sekretarin e [[Bashkimi i Bashkësive dhe Organizatave Islame në Itali|UCOII-së]], se e kishte raportuar atë te Hamasi me qëllim që ta dënonin me vdekje, për bashkëpunim në rrëmbime në [[Iraku|Irak]] dhe për “nxitje të urrejtjes dhe nxitje të vdekjes”. Pas botimit të librit, Piccardo ngriti një [[Ankesa|padi]] kundër Allamit.<ref>{{Citation |url=http://www.ucei.it/uceinforma/rassegnastampa/2005/settembre/stampa/060905.asp}}</ref> === ''Unë e dua Italinë. Por a e duan italianët atë? (2006)'' === Në librin e tij ''"E dua Italinë".'' ''Por a e duan italianët atë?'' Allam shkruan se UCOII dhe IADL (''Lidhja Islamike Kundër Shpifjes'') dyshohet se kishin pajtuar një "skuadër pushkatimi" të përbërë nga ekstremistë të krahut të djathtë dhe të majtë me qëllim vrasjen e tij dhe "përhapjen e helmit mbi besueshmërinë dhe nderin [e tij]": kjo për të ekzekutuar urdhrin e lartpërmendur të vrasjes që do të ishte lëshuar nga udhëheqja e Hamasit kundër tij. Megjithatë, senatori Luigi Malabarba ( PRC ) vëren se "''nuk ka procedura penale të hapura kundër UCOII ose IADL, aq më pak për nxitjen e vrasjes së z. Magdi Allam"'', dhe se i njëjti Ministër i Brendshëm që i caktoi truprojën Allamit e konsideroi "''emërimin e UCOII në konsultim për Islamin Italian''".<ref>{{Citation |url=http://www.senato.it/japp/bgt/showdoc/showText?tipodoc=Sindisp&leg=15&id=210930}}</ref> Ndaj këtij qëndrimi të fundit të senatorit Malabarba, ish-Ministri i Brendshëm Giuseppe Pisanu (nismëtari kryesor i Këshillit së lartpërmendur) reagoi më vonë duke argumentuar se do të kishte qenë e paimagjinueshme që të përjashtohej UCOII - organizata kryesore islamike në Itali, nga organi i ri i krijuar pikërisht për të përfaqësuar Islamin italian. === ''Rroftë Izraeli (2007)'' === Në librin e tij "''Viva [[Izraeli|Israele",]]'' Allam kritikon ashpër disa studiues të njohur të botës bashkëkohore arabo-islame, ku i pari ndër ta ishte profesori Massimo Campanini-n, atëherë profesor i Universitetit të Napolit "L'Orientale". Allam e akuzon Campaninin për [[Judeofobia|antisemitizëm]], për minimizimin me vetëdije të "rrezikut islamist"- një qëndrim mendor tipik, sipas Allam-it, për shumicën dërrmuese të profesorëve të universiteteve italiane - dhe për nënvlerësimin, në librat e tij, të botuar nga shtëpi botuese prestigjioze italiane dhe të huaja, të rolit të [[Vëllazëria Myslimane|Vëllazërisë Myslimane]] në kryerjen e akteve të dhunës [[Fundamentalizmi islam|fundamentaliste]] në botë. Kjo akuzë plotëson këndvështrimin e Magdi Allam, i cili mbante një qëndrim armiqësor ndaj botës universitare të [[Orientalistika|studimeve orientale]] italiane, e cila, në vitin 2007, e kishte shtyrë tashmë, për shembull, të dënonte me ashpërsinë më të madhe, nga faqet e ''Il Corriere della Sera'', Universitetin e Napolit "L'Orientale"-i specializuar që nga viti 1732 në studimin e kulturave orientale jashtë-evropiane - si dhe Universitetin Georgetown në [[Uashington D.C.|Uashington]], një universitet katolik në Shtetet e Bashkuara, për ftesën, ndër folës të tjerë (përfshirë [[Tarik Ramadan|Šariq Ramaḍān]]), të një figure si Rashid Ghannushi për konferencën ndërkombëtare ''"Duke u dhënë zë demokratëve myslimanë"'' të zhvilluar në Napoli. Si pasojë e këtij artikulli, Ghannushi e refuzoi ftesën, duke deklaruar se nuk ndiente që i garantohej liria e shprehjes së ideve të tij. == Shënime == <references /> == Hyrje të ngjashme == * Anëtarë të Parlamentit Europian të Italisë të legjislaturës së VII-të == Projekte të tjera == {{Sisterlinks|q}} == Lidhje të jashtme == <templatestyles src="Modulo:Navbox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Modulo:Controllo di autorità/styles.css"></templatestyles>{{Authority control}}{{Portale|biografie|cattolicesimo|editoria|islam|letteratura|politica}}{{Portale|Unione europea}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Romës La Sapienza]] [[Kategoria:Kritikë të islamit]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] 47xax5qlj066euyatmxfzmmnu9g4lou 0 401521 2986503 2026-06-01T21:56:05Z Jetëdona Shahini 188027 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150864627|Giovanni Verga]]" 2986503 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />{{Infobox officeholder | alma_mater = }} '''Giovanni Carmelo Verga di Fontanabianca''' (Katani, 2 shtator 1840<ref name=":0">{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref><ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>- Katani, 27 janar 1922) ishte shkrimtar, dramaturg dhe politikan italian, i njohur edhe si si figura më e madhe e verizmit, rrymë letrare e frymëzuar nga natyralizmi francez.<ref name=":0" /> Nga një familje borgjeze, me origjinë të lashtë fisnike<ref>{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref>, ai jetoi në një mjedis me tradita liberale. Fillimisht iu kushtua shkrimit të romaneve aventureske, nën ndikimin e vepratve të [[Alexandre Dumas|babait Dumas]]<ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>; më vonë shkroi romane me tematikë pasionante, mes tyre ''Storia di una capinera'', e cila pati një sukses të kënaqshëm. Ai u shpërngul në [[Firencia|Firence]] në 1869 dhe tre vjet më vonë në [[Milano]], ku frekuentoi qarqet letrare, duke u njohur me Arrigo Boito dhe Giuseppe Giacosa . Me novelën ''Rosso Malpelo'' ai filloi stilin verist, tashmë pjesërisht të parashikuar nga novela ''Nedda''. Dy nga romanet më të shquara të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], ''I Malavoglia'' (1881) dhe ''Mastro-don Gesualdo'' (1889), kanë një gjurmë më të vendosur veriste.<ref name="Buti" /> Koncepti i ri verist i Vergës e vendosi themelin e veprës së tij letrare te "zhdukja" e autorit, duke bërë që ngjarjet në rrëfim të zhvilloheshin vetvetiu, si nga një domosdoshmëri spontane. Gjuha e Vergës është e vrazhdë dhe e zhveshur, si një pasqyrim i botës që ai përfaqëson, e përbërë si nga njerëz të varfër, sikur te ''I Malavoglia'', ashtu edhe nga të pasur, si te ''Mastro-don Gesualdo''. Të gjithë, megjithatë, janë "të mposhtur" në luftën e përditshme të jetës (dhe atyre ai u dedikoi të ashtuquajturin [[:it:Ciclo_dei_Vinti|Cikli i të Mundurve]], një grup prej pesë romanesh, nga të cilët vetëm dy të parët u përfunduan). Shkrimtari u mor gjithashtu me teatër, duke dramatizuar disa nga novelat e tij në shfaqje. Më e famshmja prej tyre është ''Cavalleria rusticana'' (1880), mbi bazën e së cilës, dhjetë vjet më vonë, kompozitori Pietro Mascagni krijoi [[Cavalleria Rusticana|operën me të njëjtin titull]]. Verga u bë senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1920 me emërim nga Mbreti [[Viktor Emanueli III]]. == Biografia == === Familja === Familja Verga, me prejardhje nga familje të lashta aragoneze, mbërriti në Sicili me emrin ''Vergas'' ose ''Vargas'', në kohën e Mbrëmjes Siciliane. Tradicionalisht, themeluesi i familjes Verga të Vizzini konsiderohet të jetë Laian Gonzalo de Vergas - krahasuar me studimet më të reja kanë dalë në dritë anëtarë të rinj të familjes -, i cili erdhi në Siçili nga Spanja pas Mbretit [[Pjetri III i Aragonit|Pjetër III të Aragonës]] në vitin 1282, djali i të cilit Antonio u martua me Margherita La Gurna në vitin 1318, duke u vendosur në Vizzini, një fshat në Iblei.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref> Babai i shkrimtarit, Giovanni Battista Verga Catalano<ref>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}<templatestyles src="Modulo:Chiarimento/styles.css"></templatestyles>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}</ref>, ishte vendas i Vizzinit, ku familja Verga zotëronte disa prona; nëna e tij quhej Caterina Di Mauro Barbagallo dhe rridhte nga një familjeje borgjeze nga Belpasso. Giovanni ishte më i madhi nga të pesë vëllezër e motra: përveç tij, Mario, Rosa, Pietro dhe Teresa.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=http://www.museumland.com/verga/work/baseMix.html}}</ref> Gjyshi i Giovannit, Giovanni Carmelo Verga Distefano, kishte qenë [[Carbonari|një Carbonaro]]<ref>Nell'articolo dal titolo "Il Maestro di Giovanni Verga" si dice che è «viva la memoria del nonno paterno». Cfr. {{Sfn|De Roberto|''Casa Verga ...'', p. 43.|"Casa_Verga"}}</ref> dhe, në vitin 1812, u zgjodh deputet i Vizzinit në Parlamentin e parë Siçilian. Ky i fundit kishte trashëguar nga familja e nënës së tij, në vitin 1771, feudinë e Fontanabiancas, të cilës i takonte titulli i baronit, i rikonfirmuar nga Ferdinandi III në vitin 1781 Don Gaetano Vergas, gjë që i dha Giovanni Vergas të drejtën të mbante predikatin "i Fontanabiancas", si dhe titullin "fisnik i baronëve të Fontanabiancas", ndonëse ai nuk e përdori atë kurrë. Sidoqoftë, familja Verga ishte tashmë e regjistruar në [[Mastra nobile|regjistrin fisnik]] të Vizzini-t deri në vitin 1813, kur [[feudalizmi]] dhe regjistrat fisnik u shfuqizuan në Siçili; deri në vitin 1813, pra, Vergat mund të quheshin "fisnikë të Vizzinit". Meqenëse [[Mbretëria e Italisë]] më pas nuk e njohu Vizzinin midis qyteteve që kishin patricistë ose fisnikëri qytetare, Vergat nuk mund të kishin titullin "fisnikët e Vizzinit" të njohur nga Këshilli Heraldik i Mbretërisë së Italisë.<ref>{{Cite book |title=Repertorio della feudalità siciliana}}</ref> === Vendi dhe data e lindjes === [[File:Autografo_Verga.jpg|majtas|parapamje|Autografi i G. Verga ]] [[Skeda:Atto_di_Battesimo_di_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Certifikata e pagëzimit të Vergës]] Giovanni Carmelo Verga u regjistrua në zyrën e lindjeve së Gjendjes Civile të komunës së [[Katania|Katanias]], sipas aktit numër 284 (regjistri i popullsisë u krijua vetëm në vitin 1871 me rastin e censimentit të po atij viti), atëherë pjesë e [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Sicilive]], më 2 shtator 1840; megjithatë, data dhe vendi i lindjes nuk janë të pranuara universalisht. [[Skeda:Ritratto_penna_e_acq._verga.jpg|parapamje|Verga - stilolaps dhe portreti me bojëra uji i Antonino Gandolfo, koleksioni Francesco Paolo Frontini]] Ekziston, megjithatë, një teori e dytë sipas së cilës Verga lindi në një pronë fshati në pronësi të xhaxhait të tij, don Salvatore në zonën Tiepidi (një zonë rurale disa kilometra larg qytetit të Vizzinit). Kjo teori mbështetet nga disa hipoteza: e para ka të bëjë me epideminë e [[Kolera|kolerës]] që goditi Katanian në verën e vitit 1840, e cila mund ta ketë shtyrë familjen Verga të braktiste Katanian me verat e ashpra për të shkuar në kodrat e freskëta të Vizzinit, duke zgjedhur këtë qytezë në zonën e Kalatinos për të mbrojtur nënën dhe fëmijën që pritej të lindte, nga çdo rrezik i mundshëm. Sidoqoftë, në realitet, vala e kolerës kishte mbaruar që nga viti 1837. Hipoteza e dytë është se, duke qenë se kishte lindur para kohe (shtatëmuajsh), foshnja ishted sjellë më pas përsëri në kryeqytet, ku babai i tij, Giovanni Battista Catalano Verga (me origjinë nga Vizzini, por banues i kryeqytetit), e regjistroi djalin e tij sikur kishte lindur në Katania, në banesën në rrugën Sant'Anna. Për më tepër, ka gjasë që Giovanni Battista Verga të ketë zgjedhur Katanian si vendlindjen e tij zyrtare për ti bërë qejfin gruas së tij Caterina Di Mauro (ose Mauro), e cila ishte kataneze, si dhe për lehtësi, pasi që çdo kërkesë e ardhshme për certifikime nuk do të kërkonte një udhëtim në Vizzinin e largët. Megjithatë kësaj teorie i janë privuar provat me shkrim, pa llogaritur që nëna dhe foshnja i lindur para kohe, duhet të ishin dërguan me nxitim në kryeqytet, ku babai i Vergas dyshohet se kreu një krim, në bashkëpunimin me nënpunësit e Gjendjes Civile dhe dy dëshmitarëve, kur, për të marrë një certifikatë nga bashkia e Katanias, do të kishte mjaftuar një transkriptim i thjeshtë dhe plotësisht ligjor. Hipoteza e tretë buron nga një shënim në paratitull të një kopjeje të edicionit të parë të ''Novelle rusticane'', të cilën Verga ia dha mikut të tij, shkrimtarit Luigi Capuana, ku shkruhet: "Për Luigi Capuana-n, një "fshatar" nga Mineo - Giovanni Verga-n, një "fshatar" nga Vizzini." (Përdorimi i termit ''"fshatar''" do të tregonte, pra, se Verga ishte në dijeni se kishte lindur në një qytet të vogël provincial si Capuana, në Vizzini, ose në çdo rast në një zonë rurale). Ose thjesht mund të ketë qenë, brenda kontekstit të miqësisë së tij me mikun e tij Capuana, një dëshmi e dashurisë së tij për një qytet ku autori katanez kishte kaluar periudha të gjata të foshnjërisë dhe fëmijërisë së tij. Në arkivat e Senatit të [[Italia|Republikës Italiane]], në fashikullin personal të Senatorit të Mbretërisë, Giovanni Verga, gjendet ekstrakti i certifikatës së tij të lindjes, ku Katania është shkruar si vendlindja e tij.<ref>{{Cite web |title=Fascicolo Giovanni Verga del Senato |url=https://patrimonio.archivio.senato.it/repertorio-senatori-regno/attach//senregno/0BD4D422580B0E044125646F00616A3E/2306%20Verga%20Giovanni%20fascicolo.pdf}}</ref> Sa i përket edhe për datës së saktë të lindjes, pasiguria është po aq e madhe, por mendohet se është 2 shtatori i 1840. Certifikata e lindjes shënon datën 2 shtator 1840. Sidoqoftë, më 1 mars 1915, Verga një letër [[Benedetto Croce|Benedetto Croces]]<ref>[http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348 Citata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210151500/http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348|date=10 febbraio 2012}} </ref> si vijon: {{Blockquote|„I nderuar mik, isha në Bashki për të marrë datën e saktë që dëshironi të dini: 31 gusht 1840, Katania. Unë, nga ana tjetër, besoja se ishte data 2, ose 8 shtator e po atij viti. Prandaj, ja ku jam, një javë më i vjetër, por gjithmonë me vlerësim të madh dhe afat për Ju.“}}{{Blockquote|Illustre amico, sono stato al Municipio per avere la data precisa che desidera conoscere: 31 agosto 1840, Catania. Io invece credevo fosse il 2, oppure l'8 settembre dello stesso anno. Eccomi dunque più vecchio di una settimana, ma sempre con grande stima e affetto per Lei.}}Data 8 shtator është në realitet data e pagëzimit, e festuar në Katania, pranë kishës kushtuar Shën Filipit (San Filippo), siç rezulton nga shtojca "ter" – një shënim zyrtar i kthyer nga famullitari i së njejtës kishë, e cila ndodhet vetëm pak hapa larg shtëpisë së lindjes në rrugën "Sant'Anna". Sipas disave, data e tij e lindjes është më e hershme dhe mund të datojë në fund të gushtit, ose edhe më 29, dita në të cilën Shën Gjoni festohet në Vizzini. Zhvendosja nga Vizzini në Katania mund të shpjegojë vonesën në regjistrim dhe shtyrjen e datës. Megjithatë, këto janë vetëm hipoteza, të pambështetura nga asnjë provë. E vetmja siguri është se lindja u regjistrua në Katania nga Giovanbattista Verga, i cili deklaroi se Giovanni Carmelo lindi në orën 5:00 të mëngjesit të së njëjtës ditë, në shtëpinë munër 8 e vendosur në Katania, në rrugën Sant'Anna, duke ia paraqitur fëmijën, në prani të dy dëshmitarëve, Senatorit të Mbretërisë dhe Regjistruesit të Gjendjes Civile, Don Francesco Bicocca. Emri Giovanni Carmelo iu dha atij në kujtim të gjyshit të tij nga babai Giovanni Carmelo dhe jo për një lindje të supozuar më 29 gusht, festën e San Giovanni në Vizzini. === Studime dhe trajnime të hershme === [[Skeda:Casa_di_Verga.JPG|parapamje|Shtëpia-Muze e Vergës në [[Katania]]]] Verga, pasi përfundimit të studimeve fillore në shkollën e Francesco Carraras, u dërgua për tëndjekur studimet e mesme në shkollën e don Antonino Abate, një shkrimtar, [[Patriotizmi|patriot]] i zjarrtë dhe [[Republikanizmi|republikan]], nga i cili përvetësoi shijen e letërsisë [[Romanticizmi|romantike]] dhe [[Patriotizmi|patriotizmin]]. Abate i nxiste studentët të tij që të lexonin veprat e [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], [[Ludovico Ariosto|Ludovico Ariosto-s]], [[Torquato Tasso|Torquato Tasso-s]], Vincenzo Montit, [[Alessandro Manzoni|Manzonit]] dhe pjesë nga ''Estetika e Hegelit.'' Ai gjithashtu u sugjeronte romanin historiko- [[Patriotizmi|patriotik]] ''[[I tre dell'assedio di Torino|"I tre dell'assedio di Torino]]'' " (shkruar në 1847) të poeti nga Katania, Domenico Castorina, i cili ishte një familjar i largët i Vergës dhe që në atë kohë konsiderohej nga bashkëkohësit e si "poeti dhe shkrimtari më i mirë nga Katania i gjysmës së parë të shekullit të XIX". Në vitin 1854, për shkak të një epidemie [[Kolera|kolere]], familja u strehua në fshatin Tèbidi dhe u rikthye atje në vitin 1855 për të njëjtin shkak. Kujtimet e kësaj periudhe, të lidhura me përvojat e tij të para të adoleshencës dhe me jetën në fshat, frymëzuan shumë nga [[Novela|novelat]] e tij, të tilla si ''Cavalleria rusticana'' dhe ''Jeli il pastore'', si dhe romanin ''Mastro-don Gesualdo.'' Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, mes viteve 1856 dhe 1857, Verga shkroi romanin e tij të parë, me frymëzim nga Risorgimento, të titulluar ''Amore e patria,'' i cili mbeti i pabotuar. Romani mori një vlerësim pozitiv nga Abate, por u konsiderua i papjekur nga mësuesi i tij [[Gjuha latine|i latinishtes]], don Mario Torrisi, i cili e bindi atë që të mos e botonte. Pasi u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Katanias në vitin 1858, ai nuk shfaqi interes për lëndët juridike dhe në vitin 1861 i braktisi studimet, duke preferuar t'i kushtohej aktivitetit letrar dhe gazetarisë politike. Me paratë që i dha i ati për të përfunduar studimet, i riu botoi mediatikisht me shpenzimet e tij romanin ''I carbonari della montagna'' (1861-1862). Ky ishte një roman historik i frymëzuar nga bëmat e [[Carbonari|Karbonerëve]] [[Kalabria|kalabrezë]] kundër despotizmit [[Napoleon Bonaparti|napoleonik]] të [[Joachim Murat|Muratit]]. Prandaj, arsimimi i tij ishte i çrregullt dhe, siç shkruan Guido Baldi<ref>{{Sfn|Baldi|p. 13}}.</ref> «[...] shënon në mënyrë të pagabueshme fizionominë e tij si shkrimtar, e cila ndryshon nga tradita e shkrimtarëve jashtëzakonisht euroditë me një kulturë të thellë humaniste që karakterizon letërsinë tonë, madje edhe letërsinë moderne: tekstet mbi të cilat formohej shija e tij në këto vite, më shumë sesa klasikët italianë dhe latinë, ishin shkrimtarët modernë francezë me popullaritet të gjerë, në kufi me letërsinë e konsumit, si [[Alexandre Dumas|Dumas i madh]] (''[[Tre Musketerët|Tre Musketjerët]]'') dhe Dumas i riu (''Zonja me Kamellia''), Sue (''Misteret e Parisit''), Feuillet (''Romani i një të riu të varfër''). Përveç këtij zhanri, ai parapëlqente romanet historike italiane, veçanërisht ato me një karakter të theksuar romantik, si ato të Guerrazzit, ndikimi i të cilit mund të ndihet edhe në romanin e tij të tretë të titulluar'', Sulle lagune (Mbi lagunat)'', i botuar mes viteve 1862 dhe 1863, fillimisht me pjesë si shtojcë e revistës fiorentine "La nuova Europa", gjatë periudhës kur [[Venediku|Venecia]] ishte ende nën pushtimin e padëshiruar Austriak. Romani rrëfen historinë sentimentale të një oficeri hungarez dhe një gruaje të re veneciane nga Oderzo, në një stil të ashpër dhe pa retorikë. Të dy, të dashuruar me jetën, do të përfundojnë duke vdekur së bashku. Verga gjithashtu punoi shpesh në Acitrezza dhe Acicastello gjatë kësaj periudhe. === Përvojat e para në Catania === Në [[Siçilia|Sicili,]] pati një periudhë kryengritjesh të dhunshme popullore për heqjen e taksës mbi drithërat e bluara dhe veçanërisht në provincën e Katanias, pati një reagim të ashpër nga fshatarët të cilët shkak i dëshpërimit shkuan deri te vrasjet dhe plaçkitjet e tokave. Në novelën e tij ''[[Libertà (novella)|Libertà]]'', Verga rindërton me forcë dramatike një nga këto revolta, pikërisht atë të ngjarjes së Brontes.<templatestyles src="Citazione/styles.css" />{{Blockquote|«Shpalosën nga kambanarja një mamiq trengjyrësh, ranë kambanat alarmuese dhe nisën të thërrisnin në shesh: "Rroftë liria!". Si një det në shtrëngatë. Turma shkumëzonte dhe gufonte përpara klubit të zotërinjve, përpara bashkisë, mbi shkallët e kishës: një det me kapele të bardha, sëpata dhe kosore që shkëlqenin. Giovanni Verga, Tutte le novelle, Milano, Arnoldo Mondadori, 1979, fq. 338.»}} Me mbërritjen e [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldit]] në [[Katania]], u themelua Garda Kombëtare dhe Verga, në vitin 1860, u rreshtua në rradhët e saj, duke shërbyer për rreth katër vjet. Megjithatë, duke mos pasur prirje për disiplinë ushtarake, ai u lirua me një pagesë prej 3,100 lirash<ref>Prendendo i dati della tabella Istat (che purtroppo sono disponibili solo dal 1861 e non dal 1860 come la voce richiederebbe) che prendono come riferimento il 2008 si ottiene che 3.100 lire del 1861 corrispondono a 13.631 euro del 2008. Se il calcolo è stato fatto nel 2004 risultano invece 12.514 euro. Per chiarimenti sul valore della lira negli anni e sulla conversione da lire in euro vedi tabella Istat per il 2004: {{Cite web |date=2008 |title=Il valore della moneta in Italia dal 1861 al 2007 n. 8 – 2008 |url=http://www.istat.it/dati/catalogo/20090303_00/inf_08_08_valore_moneta_in_italia_1861_2007.pdf |publisher=Istat |page=158}} e tabella Istat aggiornata al 2008: {{Cite web |title=Coefficienti per tradurre valori monetari dei periodi sotto indicati in valori del 2008 |url=http://www.istat.it/prezzi/precon/rivalutazioni/val_moneta_2008.html |publisher=Istat}}</ref> në Thesarin Provincial. Ndërkohë, së bashku me Nicolò Niceforo, i njohur me pseudonimin Emilio Del Cerro, themeloi të javoren "''Roma degli Italiani"'', e cila bazohej në një program antiregjionalist. Verga e drejtoi atë për tre muaj, si dhe bashkëpunoi në revistën "''L'Italia contemporanea"''. Më vonë javorja kaloi nën udhëheqjen e Antonino Abate. Në vitin 1862, Verga dhe Niceforo ripërsëritën përvojën e tyre me revistën letrare "''L'Italia contemporanea''"'','' ku Verga botoi novelën e tij të parë veriste, "''Casa da thè"''. Megjithatë, revista pati jetëgjatësi të shkurtër dhe që pas numrit të parë, ajo u asimilua nga Enrico Montazio në revistën fiorentine "''Italia, veglie letterarie"''. Edhe gazeta " l'''Indipendente"'' e themeluar dhe u drejtuar nga Verga në vitin 1864<ref>{{Cite journal |last=M. Bonura |year=2021 |title=Verga e i mass media. Il giornalismo politico-teatrale e il cinema |location=Palermo |publisher=Palermo University Press}}</ref>, iu la drejtimit të Abates pas vetëm dhjetë numrave. Po në atë vit, Verga botoi në "''Nuova Europa"'' dy pjesët e para të romanit "''Sulle lagune"'', të cilat më pas u pezullua për një vit për tu rifilluar nga fillimi e për tu përfunduar më 15 mars 1863, pas 22 pjesëve. Aty nga fundi i prillit ose fillimi i majit të 1865, ai shkoi për herë të parë në [[Firencia|Firence]] pasi kishte braktisur studimet e drejtësisë në Universitetin e Katanias.<ref>{{Cite journal |last=Carmelo Musumarra |title=Giovanni Verga "I nuovi tartufi" in Firenze capitale |journal=Nuova Antologia |publisher=Felice Le Monnier - Firenze |issue=Luglio - Settembre 1980 |page=4}}</ref> Gjatë kësaj periudhe ai shkroi një [[Komedia|komedi]] të titulluar "''I nuovi tartufi"'' të botuar vetëm në vitin 1980, e cila u dërgua, [[Anonimiteti|në mënyrë anonime]], në Konkursin Dramatik të shpallur nga Shoqëria për Përkrahjen e Artit Teatror, por pa korrur sukses. Po në këtë periudhë ai shkroi edhe romanin "''Una peccatrice".'' Në atë kohë Firence ishte kryeqyteti i Mbretërisë dhe shërbeu si pikëtakim për intelektualët italianë. Verga i ri pati mundësinë të njihej me Luigi Capuana-n,i cili atëherë ishte [[Kritika letrare|kritik]] letrar i gazetës "''La Nazione",'' me piktorët si Michele Rapisardi dhe Antonino Gandolfo, maestron Giuseppe Perrotta si dhe [[Poeti|poetin]] Mario Rapisardi. Në Firence u rikthye në prill të vitit 1869, pasi [[epidemia]] e re [[Kolera|e kolerës]] që ishte përhapur në vitin 1867 e kishin detyruar atë, së bashku me familjen e tij, të gjente strehim fillimisht në pornat e tyre në Sant'Agata li Battiati dhe më pas në Trecastagni. Prandaj, ai vendosi të vendosej në Firence, duke qëndruar atje deri në vitin 1871, pasi e kishte kuptuar se kultura provinciale ishte tepër kufizuese dhe e pengonte atë të realizohej si shkrimtar. Ndërkohë, në vitin 1866, botuesi [[Torino|torinez,]] Negro, kishte botuar romanin "''Una peccatrice".'' Kjo vepër me karaker[[Autobiografia|autobiografik]] dhe fort melodramatik, rrëfen historinë e një borgjezi katanez, Pietro Brosio, i cili, megjithëse arritn të fitojë pasuri, sukses dhe kishte arritur të bëjë për vete gruan e ëndrrave të tij, Narcisën, do të rikthehet në mediokritetin e tij të vet, pasi Narcisa, e çmendur nga dashuria, i jep fund jetës së saj. Vitet e qëndrimit në Firencë ishin vendimtare për formësimin e shkrimtarit të ri, i cili pati mundësinë të njihej me [[Artisti|artistë]], [[Muzikanti|muzikantë]], shkrimtarë e [[Politikani|politikanë,]] si dhe të frekuentonte sallonet kulturore më të njohura të asaj kohe. Me një letër rekomandimi nga Mario Rapisardi, ai u integrua lehtësisht në pritjet që organizoheshin në shtëpinë e shkrimtarit dhe patriotit Francesco Dall'Ongaro, ku u takua me Giovanni Prati, Aleardo Aleardi, Andrea Maffei dhe Arnaldo Fusinato. I prezantuar nga Dall'Ongaro në sallonet kulturore të Ludmilla Assing dhe zonjave [[Swanzberg]], nënë e bijë, të dyja piktore, ai u njoh me Vittorio Imbrianin dhe shkrimtarë të tjerë. Më pas filloi të bënte një jetë intensive shoqërore, duke frekuentuar Caffè Doney, ku u takua me autorë dhe aktorë të ndryshëm, Caffè Michelangelo, një vend takimi për piktorët më të famshëm Macchiaioli të kohës dhe duke shkuar shpesh në teatër në mbrëmje. Kësaj periudhe i takon romani epistolar ''"Storia di una capinera" (Historia e një Kapeleni)'' i cili doli në dritë në vitin 1870 në revistën e modës "''Il Corriere delle Dame"'' dhe u botua në vitin pasardhës, falë interesimit të Dall'Ongaro-s, nga [[Shtypshkrimi|shtypshkronja]] Lampugnani në [[Milano]]. Parathënia e romanit u shkrua nga Dall'Ongaro, i cili përfshiu një letër që i kishte shkruar Caterina Percoto- s duke prezantuar librin. Romani pati një sukses të madh dhe Verga filloi të fitonte fitimet e tij të para. [[Skeda:Sebastianutti,_Guglielmo_(1825-1881)_&_Benque,_Franz_(1841-1921)_-_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Portreti i Vergës]] == Poetika dhe idetë == Ideologjia që qëndron në themel të letërsisë së tij më të mirë është një ringjallje personale e natyrës shkencore, impersonalitetit dhe pozitivizmit të natyralistëve, të refuzuar në një kuptim pesimist, pa asnjë shpresë për përmirësim shoqëror. Ndikimi i disa teorive të kohës është i fortë, siç është ai i [[Darvinizmi shoqëror|darvinizmit social]] . Njerëzve të përulur të tregimeve dhe romaneve të tij u mohohet pothuajse çdo shpresë, qoftë providenciale, duke iu referuar stilit të [[Alessandro Manzoni|Manzonit]], apo laike dhe sociale, të frymëzuara nga Zola. Verga mohon se lumturia e vërtetë është e pranishme ose e arritshme edhe nga anëtarët e klasave të pasura, duke pasur parasysh përfaqësimin që ai i bën asaj si në romanet jo-veristike ashtu edhe në disa pjesë të ''Ciklit të të Mundurve'' dhe në tregimet e shkurtra. Vetëm disa vlera, të tilla si familja, mjedisi vetjak dhe puna (" ideali i gocës së detit ") mund të japin pak qetësi. <ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=https://www.homolaicus.com/letteratura/verga.htm}}</ref>{{Onorificenze|immagine=Commendatore SSML Regno BAR.svg|nome_onorificenza=Commendatore dell'Ordine dei Santi Maurizio e Lazzaro|collegamento_onorificenza=Ordine dei Santi Maurizio e Lazzaro|motivazione=}}{{Onorificenze|immagine=Commendatore OCI Kingdom BAR.svg|nome_onorificenza=Commendatore dell'Ordine della Corona d'Italia|collegamento_onorificenza=Ordine della Corona d'Italia|motivazione=}} === Romanet === [[Skeda:I_Malavoglia.djvu|parapamje|Ballina e një botimi të ''I Malavoglia-s'']] * ''Dashuria dhe Atdheu'' (1856-1857) [i pabotuar 672 e tutje. skripta të raportuara pjesërisht në Lina Perroni, ''Studi verghiani'', II, ''Kujtime të D'Artagnan. Rinia e hershme e Giovanni Verga-s dhe dy nga romanet e tij të panjohura: Dashuria dhe Atdheu; Karbonarët e Malit'', Palermo, Ed. del sud, 1929]. * ''Karbonarët e Maleve'', 4 vëllime, Catania, Galatola, 1861-1862. * ''Në laguna'', në "La Nuova Europa", 5 dhe 9 gusht 1862 - 13 janar dhe 15 mars 1863. * ''Një mëkatar'', Torino, Negro, 1866. * ''Historia e një Kapeleni të Zi'', Milano, Lampugnani, 1871. * ''Eva'', Milan, Treves, 1873. * ''Eros'', Milano, Brigola, 1875. * ''Tiger Mbretëror'', Milano, Brigola, 1875. * ''The Malavoglia'', Milano, Treves, 1881. * ''Burri i Elenës'', Milan, Treves, 1882. * ''Mastro-don Gesualdo'', Milano, Treves, 1889. * ''Nga e jotja tek e imja'', Milan, Treves, 1906. * ''Dukesha e Leyra'', e papërfunduar në Federico De Roberto, ''Casa Verga e altri saggi verga'', Firence, Le Monnier, 1964. * ''Romane për të rinj'', redaktuar dhe me një pasthënie nga Giuseppe Leonelli, Milano, Frassinelli, 1996. === Novelat === * ''Nedda . Skica siciliane'', Milano, Brigola, 1874. * ''Pranvera'' ; ''Bishti i Djallit'' ; ''X'' ; ''Disa Argumente'' ; ''Historitë e Kështjellës Trezza'' ; ''Nedda'', Milano, Brigola, 1877. * ''Rosso Malpelo'', në "Fanfulla", 2-5 gusht 1878. * ''Jeta në Fusha . Tregime të Reja'', Milano, Treves, 1880. [ ''Ëndërrim'', ''Jeli Bariu'', ''Rosso Malpelo'', ''Kalorësia Fshatare'', ''Ujkja'', ''I dashuri i Gramignës'', ''Lufta e Shenjtorëve'', ''Pentolaccia'' ] * ''Një tjetër përmbytje'', në "Roma-Reggio", numër special i "Corriere dei Comuni", Romë, Shtypshkronja Elzeviriane e Zyrës së Statistikës, 1880. * ''Materiali'', në " Revistën javore të politikës, shkencës, letrave dhe arteve ", 26 dhjetor 1880. * ''Casamicciola'', në "Don Chisciotte", n. 8, 3 prill 1881. * ''Rrethinat e Milanos'', në ''Milano 1881'', Milano, Ottino, 1881. * ''Si, kur dhe pse'', në shtojcën e botimit të dytë të ''Vita dei campi'', Milano, Treves, 1881. * ''Bukë e zezë'', Catania, Giannotta, 1882. * ''Liria'', në "Domenica letteraria", 12 mars 1882. * ''Përralla fshatare'', Torino, Casanova, 1883. [ ''I nderuari'', ''Çfarë është Mbreti'', ''Don Licciu Papa'', ''Misteri'', ''Malaria'', ''Jetimët'', ''Gjërat'', ''Historia e Gomarit të Shën'' ''Jozefit'', ''Buka e Zezë'', ''Zotërinjtë'', ''Liria'', ''[[Di là del mare|<nowiki>Përtej Detit]</nowiki>]]'' * ''Në rrugë'', Milano, Treves, 1883. [ ''Bastioni i Monforte-s'', ''Në Piazza della Scala'', ''[[Al veglione|Në ballo]]'', ''[[Il canarino del N. 15|Kanarini i Nr. 15]]'', ''Dashuri pa lidhëse sysh'', ''Një histori e thjeshtë'', ''Taverna e "Miqve të Mirë"'', ''Xhelozi'', ''Shokë'', ''Via Crucis'', ''Rehati'', Dita {{'}} ''fundit'' ] * ''Në stallë'', në ''Arkadinë e Bamirësisë.'' ''Dhuratë ndërkombëtare në dobi të viktimave të përmbytjeve'', Lonigo, Tipo-litografia red. Luigi Pasini, 1883. * ''Drama Intime'', Romë, Sommaruga, 1884. [ ''Drama Intime'', ''fragmenti 2'', ''«Në Karvanin e Refugjatëve» (fragmenti 3)'', ''fragmenti IV'', ''Një Përmbytje Tjetër'', ''- Bëj Karnaval me kë të duash; - Bëj Krishtlindjet dhe Pashkët me të tutë.'' ''-'', ''Vizita e Fundit'' ] * ''Bota e Vogël'', në "Nuova Antologia", 1 tetor 1884. * ''Vagrancy'', Firence, Barbera, 1887. [ ''Vagrancy'', ''Mësuesi i Djemve, Një sprovë, Gostia e të Vdekurve, Artistë me Rëndësi të Vogël, Shenja e Dashurisë, Agonia e një Fshati, ...dhe Ata që Jetojnë Vjen në Paqe, Armando i Bukur, Nanni Volpe, Ata që Vuajnë nga Kolera, Gjëra që Të Qajnë]'' * ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', Milano, Treves, 1891. [ ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', ''Betimet e Marinarit'', ''Komedi në Sallën e Vizatimit'', ''As Kurrë, As Gjithmonë!,'' ''Carmen'', ''Para dhe Pastaj'', ''Çfarë fshihet në fund të gotës'', ''Dramë intime'', ''Vizita e Fundit'', ''Buletini Shëndetësor (Korrespondenca në faqen e 4-t)'' ] * ''Don Candeloro dhe Ci'', Milano, Treves, 1894. [ ''Don Candeloro dhe Ci'', ''Kukullat që flasin'', ''Page Fernando'', ''Mbrëmja e Divës'', ''Perëndimi i Afërditës'', ''Papa Siksti'', ''Një Epik i Vogël'', ''Vepra e Dashurisë Hyjnore'', ''Mëkati i Gruas së Shenjtë'', ''Thirrja e Motrës Agnese'', ''Dashnorët'', ''Ndër Skenat e Jetës'' ] * ''Një kabinë dhe zemra jote'', në "Illustrazione italiana", 12 shkurt 1922. * ''Të gjitha tregimet e shkurtra'', 2 vëllime, Milan, A. Mondadori, 1940-1942. === Transpozicionet teatrale === [[Skeda:Verga._caccia_a_lupo.volpe.jpg|parapamje|''Gjuetia e Ujkut - Gjuetia e Dhelprës'' . Skica Pamjeje, Treves, Milano, 1902.]] * ''Tartufet e reja'' (1865-1866) * ''Trëndafila gjetherënës'' (1867) * ''Nderi I'' (1869) * ''Honor II'' * ''Kalorësia Rustike'' (1884) * ''Në zyrën e portierit'' (1885) * ''Ujkja'' (1886) * ''Pas'' (1886) * ''Mjeshtri-Don Gesualdo'' (1889) * ''Kalorësia Rustike'' (1896) * ''Gjuetia e Ujkut'' (1901) * ''Gjuetia e Dhelprave'' (1901) * ''Nga e jotja tek e imja'' (1903) * ''Liria'', Dramë me një akt (2014) * ''[[Chevalerie rustique]]'' (1910) nga Victorin Jasset (ose, sipas historianëve të tjerë, Émile Chautard ose [[Raymond Agnel]] ) * ''Rustic Cavalleria'' (1916) nga Ugo Falena * ''[[Cavalleria rusticana (film 1916 Del Colle)|Kalorësia Rustike]]'' (1916) nga Ubaldo Maria Del Colle * ''Royal Tiger'' (1916) nga Piero Fosco ( Giovanni Pastrone ) * ''Historia e një Kapelezi'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''[[Caccia al lupo (film)|Gjuetia e Ujkut]]'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''Një mëkatar'' (1918) nga Giulio Antamoro * ''[[Eva (film 1919)|Eva]]'' (1919) nga Ivo Illuminati * ''[[Il marito di Elena (film)|Burri i Elenës]]'' (1921) nga [[Riccardo Cassano]] * ''Rustic Cavalleria'' (1924) nga Mario Gargiulo * ''Cavalleria rusticana'' (1939) nga Amleto Palermi * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1943) nga Gennaro Righelli * ''Dridhet Toka'' (1948) nga Luchino Visconti, i frymëzuar nga ''I Malavoglia'' * ''Ujkja'' (1953) nga Alberto Lattuada * ''Cavalleria rusticana'' (1953) nga Carmine Gallone * ''Gramigna's Lover'' (1968) nga Carlo Lizzani * ''Bronte: kronika e një masakre që librat e historisë nuk e kanë treguar'' (1971) nga Florestano Vancini, bazuar në romanin ''Libertà'' * ''Cavalleria rusticana'' (1982) nga Franco Zeffirelli, film-opera * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1993) nga Franco Zeffirelli, me [[Vanessa Redgrave]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''Ujkja'' (1996) nga Gabriele Lavia, me Monica Guerritore, [[Michele Placido]] dhe [[Raoul Bova]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''[[Cavalleria rusticana (film 1996)|Cavalleria rusticana]]'' (1996) nga Liliana Cavani, film televiziv * ''Rosso malpelo'' (2007) nga Pasquale Scimeca * ''Malavoglia'' (2010) nga Pasquale Scimeca * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]] mbajti fjalimin e titulluar "Festimi i Giovanni Verga" në Teatro Massimo Bellini në Katania më 2 shtator 1920, me rastin e ditëlindjes së tetëdhjetë të Giovanni Verga. Vittorio Emanuele Orlando mbajti "Fjalën Përkujtimore për Giovanni Verga" më 27 janar 1923, në përvjetorin e vdekjes së Vergës ( ''Shkrime mbi Verga'', nga Luigi Pirandello dhe Vittorio Emanuele Orlando, parathënie nga Giuseppe Giarrizzoone Category, Giuseppe19,19). * Në vitin 2010, Alitalia ia kushtoi atij një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-DTK). * Tetëdhjetë vjeçari Giovanni Verga shfaqet i luajtur nga Renato Carpentieri në filmin italian të vitit 2022 ''La stranezza'' me regji të Roberto Andò, me Toni Servillo dhe Ficarra e Picone . == Shënime == <references /> * Massimo Bonura, ''Verga dhe Mediat Massive.'' ''Gazetaria Politiko-Teatrale dhe Kinemaja'', parathënie nga L.A. Callari, ese hyrëse nga G.C. Marino, pasthënie nga A. Arena, Palermo, Shtëpia Botuese e Universitetit të Palermos, 2021. * Nino Cappellani, ''Jeta e Giovanni Verga, Veprat e Giovanni Verga'', vëllimet 2, Firence, Le Monnier, 1940 * Giulio Cattaneo, ''Giovanni Verga'', Torino, UTET, 1963 * Francesco De Felice, ''Gratë që e donin Giovanni Verga'', Romë, Ciranna, 1964 * {{Cite journal |last=Federico De Roberto |year=1964 |title=Casa Verga e altri saggi verghiani |location=Firenze |publisher=Felice le Monnier |ref="Casa_Verga"}} * Giovanni Garra Agosta, ''Biblioteka e Giovanni Verga'', Catania, Greco, 1977 * Giovanni Garra Agosta, ''Verga e dashuruar'', Catania, Greco, 1980 === Studime mbi punën === * Alfred Alexander, ''Giovanni Verga'', London, Grant & Cutler, 1972 * Paul Arrighi, ''Le vérisme dans la prose narrative italienne'', Paris, Boivin e C., 1937 * Alberto Asor Rosa, ''Scrittori e popolo. Saggio sulla letteratura populista in Italia'', Roma, Samonà e Savelli, 1965 * Riccardo Bacchelli, ''L'ammirabile Verga'', in ''Confessioni letterarie'', Milano, Soc. ed. "La Cultura", 1932; poi in ''Saggi critici'', Milano, Mondadori, 1962 * Riccardo Bacchelli, ''Giovanni Verga, le canzoni, il romanzo, la tragedia'', prefazione a G. V., ''I grandi romanzi'', Milano, Mondadori, 1972 * {{Cite book |title=Verga e il verismo. Sperimentalismo formale e critica del progresso |publisher=Paravia |year=1980 |location=Torino}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/lartificiodellar0000bald |title=L'artificio della regressione. Tecnica narrativa e ideologia nel Verga verista |publisher=Liguori editore |year=1980 |isbn=88-207-0890-6 |location=Napoli}} * Ettore Bonora ''Le novelle milanesi del Verga'' e ''Lo stile dei Malavoglia esemplificato nel capitolo dodicesimo'' in " Manzoni e la via italiana al realismo", Napoli, Liguori 1989 * Massimo Bontempelli, ''Verga'', in "Nuova Antologia", marzo 1940, poi in ''Verga, l'Aretino, Scarlatti, Verdi'', Milano, Bompiani, 1941 * Massimo Bontempelli, ''Sette discorsi'', Milano, Bompiani, 1942 * Nino Borsellino , ''Storia di Verga'', Bari, Laterza, 1982 * Felice Cameroni, ''Realismo. "Tigre reale" di Giovanni Verga'', in "L'Arte drammatica", 10 luglio 1975; "''I Malavoglia''", in "La rivista repubblicana", n. 2, 1881; "''Novelle rusticane''", in "La Farfalla", 17 dicembre 1882; poi in ''Interventi critici sulla letteratura italiana'', a cura di G. Viazzi, Napoli, Guida, 1974 * Luigi Capuana, ''Studi sulla letteratura contemporanea'', I serie, Milano, Brigola, 1880; II serie, Giannotta, Catania, 1882; ristampa a cura di G. Luti, Milano, Fabbri, 1973 * Luigi Capuana, ''Gli "ismi" contemporanei'', Catania, Giannotta, 1898 * Luigi Capuana, ''Verga e D'Annunzio'', a cura di M. Pomilio, Bologna, Cappelli, 1972 * Carmelo Ciccia, ''Il mondo popolare di Giovanni Verga'', Milano, Gastaldi, 1967 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Impressioni e commenti'', Milano, Virgilio, 1974 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Profili di letterati siciliani dei secoli XVIII-XX'', Catania, Centro di Ricerca Economica e Scientifica, 2002 * Carmelo Ciccia, ''Gli scrittori che hanno unito l’Italia'', Padova, Libraria Padovana, 2010 * [[Benedetto Croce]], ''Giovanni Verga'', in "La Critica", I, IV, 1903; poi in ''La Letteratura della nuova Italia'', III, Bari, Laterza, 1922 * Giacomo Debenedetti, ''Presagi del Verga'', in ''Saggi critici'', III serie, Milano, Il Saggiatore, 1959 * Eurialo De Michelis, ''L'arte del Verga'', Firenze, La Nuova Italia, 1941 * [[Giacomo Devoto]], I "piani del racconto" in due capitoli dei "Malavoglia", in "Bollettino del Centro studi filologici e linguistici siciliani", II, 1954; poi in ''Nuovi studi di stilistica'', Firenze, Le Monnier, 1962 e in ''Itinerario stilistico'', Firenze, Le Monnier, 1975 * Arnaldo Di Benedetto, ''Verga, D'Annunzio, Pirandello'', Torino, Fògola, 1994. * Enrico Falqui, ''Verga, il verismo e il novecento'', in "Giornale"di Sicilia", 28 novembre 1940 * Dino Garrone, ''Giovanni Verga'', prefazione di L. Russo, Firenze, Vallecchi, 1941 * Emerico Giachery, ''"La roba" e l'arte del Verga'', Roma, Quaderni di Marsia, 1959 * Emerico Giachery, ''Verga e D'Annunzio. Ritorno a Itaca'', Roma, Studium, 1991 * Mario Gabriele Giordano, "Il Verismo, Verga e i veristi minori", Napoli, Conte, 1992. * Silvia Iannello, ''Le immagini e le parole dei Malavoglia'', Roma, Sovera, 2008 * Franco La Magna, ''Giovanni Verga e il "Castigo di Dio". Per una storia dei rapporti tra cinema e narrativa'', Algra Editore, Viagrande (Catania), 2022, prefazione di Antonio Di Silvestro * Ignazio Lampasona, ''Verga, poeta dei vinti'', Milano, Gastaldi, 1956 * Sebastiano Lo Nigro, ''Le due redazioni di Mastro-don Gesualdo'', in "Lettere italiane", I, 1, 1949 * Vittorio Lugli, I due "Mastro-don Gesualdo", in "Rivista d'Italia", marzo 1925, poi in Dante, Balzac, Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1952 (contiene anche ''Il discorso indiretto libero in Flaubert e in Verga'') * Gaetano Mariani, ''Sul teatro di Verga'', in "Rassegna di cultura e vita scolastica", nn. 7-8 e 9, 1953; poi in ''Ottocento romantico e verista'', Napoli, Giannini, 1972 * Giulio Marzot, ''L'arte del Verga'', in "Annuario dell'Istituto Magistrale A. Fogazzaro", Vicenza, 1930; rielaborato in ''Preverismo, Verga e la generazione verghiana'', Bologna, Cappelli, 1965 * Attilio Momigliano, ''Giovanni Verga narratore'', Palermo, Priulla, 1923; poi in ''Dante, Manzoni, Verga'', Messina, D'Anna, 1944 * Aurelio Navarria, "''L'amante di Raya''" e "''L'amante di Gramigna''", in "Belfagor", VI, 2, 1951 * Aurelio Navarria, ''"Nedda" e "Primavera" nell'opera di Verga'', in "Narrativa", giugno, 1961 * Aurelio Navarria, ''Lettura di poesia nell'opera di Giovanni Verga'', Messina-Firenze, D'Anna, 1962 * Aurelio Navarria, ''Giovanni Verga'', Catania-Roma-Milano, "La Navicella", 1964 * Aurelio Navarria, ''Annotazioni verghiane e pagine staccate'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1976 * Francesco Nicolosi, ''Il realismo nelle opere giovanili di Giovanni Verga'', Firenze-Messina, D'Anna, 1960 * Francesco Nicolosi, ''Il Mastro don Gesualdo: dalla prima alla seconda redazione'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1967 * Francesco Nicolosi, ''Questioni verghiane'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1969 * Ugo Ojetti, ''Alla scoperta dei letterati'', Milano, Fratelli Bocca editori, 1899 * Enrico Panzacchi, ''Morti e viventi'', Catania, Giannotta, 1898 * Giuseppe Petronio, ''Lettura di Mastro-don Gesualdo'', in ''Dall'illuminismo al verismo'', Palermo, Manfredi, 1962 * ''Studi Verghiani'', a cura di L. Perroni, Palermo, Edizioni del Sud, 1929 (ristampati con il titolo ''Studi critici su Giovanni Verga'', Roma, Bibliotheca, 1934) * Leone Piccioni, ''Per una storia dell'arte del Verga'', in ''Lettura leopardiana e altri saggi'', Firenze, Vallecchi, 1952 * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]], ''Giovanni Verga'', in ''Studi critici su Giovanni Verga''; poi in ''Saggi'', Milano, Mondadori, 1939 e in ''Saggi, poesie e scritti vari'', a cura di M. Lo Vecchio Musti, Milano, Mondadori, 1960 * Paolo Pullega, ''Leggere Verga'', Bologna, Zanichelli, 1975 * Gaetano Ragonese, ''Giovanni Verga. Studio critico'', Roma, Maglione, 1931 * Gaetano Ragonese, ''La lingua parlata dei "Promessi Sposi" e del Verga'', in "Belfagor", III, 3, 1948 * Gaetano Ragonese, ''Interpretazione del Verga. Saggi e ricerche'', Palermo, Manfredi, 1965 * Gino Raya, ''Un secolo di bibliografia verghiana'', Padova, Cedam, 1960 * Gino Raya, ''Ottocento inedito'', Roma, Ciranna, 1960 * Gino Raya, ''La lingua di Verga'', Firenze, Le Monnier, 1961 * Gino Raya, ''Mastro don Gesualdo di Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1967 * Gino Raya, ''Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1970 * Gino Raya, ''Bibliografia verghiana'', Roma, Ciranna, 1972 * Gino Raya, ''Verga e il cinema'', Roma, Herder, 1984 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Capuana'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1984 * Gino Raya, ''Verga e i Treves'', Roma, Herder, 1986 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Monleone'', Roma, Herder, 1987 * Gino Raya, ''Verga e gli avvocati'', Roma, Herder, 1988 * Gino Raya, ''Vita di Giovanni Verga'', Roma, Herder, 1990 * Luigi Russo, ''Giovanni Verga'', Napoli, Ricciardi, 1920; nuova edizione, Bari, Laterza, 1934; terza edizione ampliata 1941; ultima edizione, 1974 * Luigi Russo, Prefazione a G. V., Opere, Milano-Napoli, Ricciardi, 1955 * Luigi Russo, Profilo critico in ''I narratori (1850-1957)'', Milano-Messina, Principato, 1958 * Luigi Russo, ''Verga romanziere e novelliere'', Torino, Eri, 1959 * Giorgio Santangelo, ''Storia della critica verghiana'', Firenze, La Nuova Italia, 1954, ultima edizione 1969 * Natalino Sapegno, ''Appunti per un saggio sul Verga'', in "Risorgimento", I, 3, 1945; poi in ''Ritratto di Manzoni e altri saggi'', Bari, Laterza, 1961 * Edoardo Scarfoglio, ''Il libro di don Chisciotte'', Roma, Sommaruga, 1885 * [[Leonardo skasia|Leonardo Sciascia]], ''I fatti di Bronte'', in ''Pirandello e la Sicilia'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1961 * Leonardo Sciascia, ''Verga e la libertà'', in ''La corda pazza'', Torino, Einaudi, 1970 * Leonardo Sciascia, ''Giovanni Verga e la memoria'', in "Notiziario culturale italiano", Istituto italiano di cultura, Parigi, XIV, 1, 1973 * Riccardo Scrivano, ''La narrativa di Verga'', Roma, Bulzoni, 1977 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane'', Firenze, La Nuova Italia, 1937 * Ermanno Scuderi, ''Verga'', Catania, Camene, 1950 * Ermanno Scuderi, ''La cultura del Verga'', Torino, Bottega d'Erasmo, 1965 * Ermanno Scuderi, ''Verga: la condizione storica ed esistenziale, l'arte'', Catania, Tringale. 1976 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane ieri e oggi'', Catania, Tringale, 1979 * Adriano Seroni, ''La Nedda nella storia dell'arte verghiana'', Lucca, Lucentia, 1950 * Adriano Seroni, ''Studi verghiani'', in ''Nuove ragioni critiche'', Firenze, Vallecchi, 1960 * Adriano Seroni, ''Verga (antologia della critica''), Palermo, Palumbo, 1960 * Adriano Seroni, ''Da Dante a Verga'', Roma, Editori Riuniti, 1972 * Renato Serra, ''Le lettere'', Roma, Bontempelli, 1914 * Leo Spitzer, ''L'originalità della narrazione nei "Malavoglia"'', in "Belfagor", XI, 1, 1956 * Francesco Torraca, ''Saggi e rassegne'', Livorno, Vigo, 1885 * Federigo Tozzi, ''Giovanni Verga e noi'', in "Il messaggero della domenica", 17 novembre 1918; poi in ''Realtà di ieri e di oggi'', Milano, Alpes, 1928 * Gaetano Trombatore, ''Mastro-don Gesualdo'', in "Ateneo veneto", luglio-agosto, 1935; poi in ''Saggi critici'', Firenze, La Nuova Italia, 1950 * Karl Vossler, ''Letteratura italiana contemporanea'', Napoli, Ricciardi, 1916 [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] pv4dpgrolpai76hw9e3z1selzv8gne8 2986507 2986503 2026-06-01T21:58:49Z Jetëdona Shahini 188027 2986507 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />{{Infobox officeholder | alma_mater = }} '''Giovanni Carmelo Verga di Fontanabianca''' (Katani, 2 shtator 1840<ref name=":0">{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref><ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>- Katani, 27 janar 1922) ishte shkrimtar, dramaturg dhe politikan italian, i njohur edhe si si figura më e madhe e verizmit, rrymë letrare e frymëzuar nga natyralizmi francez.<ref name=":0" /> Nga një familje borgjeze, me origjinë të lashtë fisnike<ref>{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref>, ai jetoi në një mjedis me tradita liberale. Fillimisht iu kushtua shkrimit të romaneve aventureske, nën ndikimin e vepratve të [[Alexandre Dumas|babait Dumas]]<ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>; më vonë shkroi romane me tematikë pasionante, mes tyre ''Storia di una capinera'', e cila pati një sukses të kënaqshëm. Ai u shpërngul në [[Firencia|Firence]] në 1869 dhe tre vjet më vonë në [[Milano]], ku frekuentoi qarqet letrare, duke u njohur me Arrigo Boito dhe Giuseppe Giacosa . Me novelën ''Rosso Malpelo'' ai filloi stilin verist, tashmë pjesërisht të parashikuar nga novela ''Nedda''. Dy nga romanet më të shquara të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], ''I Malavoglia'' (1881) dhe ''Mastro-don Gesualdo'' (1889), kanë një gjurmë më të vendosur veriste.<ref name="Buti" /> Koncepti i ri verist i Vergës e vendosi themelin e veprës së tij letrare te "zhdukja" e autorit, duke bërë që ngjarjet në rrëfim të zhvilloheshin vetvetiu, si nga një domosdoshmëri spontane. Gjuha e Vergës është e vrazhdë dhe e zhveshur, si një pasqyrim i botës që ai përfaqëson, e përbërë si nga njerëz të varfër, sikur te ''I Malavoglia'', ashtu edhe nga të pasur, si te ''Mastro-don Gesualdo''. Të gjithë, megjithatë, janë "të mposhtur" në luftën e përditshme të jetës (dhe atyre ai u dedikoi të ashtuquajturin [[:it:Ciclo_dei_Vinti|Cikli i të Mundurve]], një grup prej pesë romanesh, nga të cilët vetëm dy të parët u përfunduan). Shkrimtari u mor gjithashtu me teatër, duke dramatizuar disa nga novelat e tij në shfaqje. Më e famshmja prej tyre është ''Cavalleria rusticana'' (1880), mbi bazën e së cilës, dhjetë vjet më vonë, kompozitori Pietro Mascagni krijoi [[Cavalleria Rusticana|operën me të njëjtin titull]]. Verga u bë senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1920 me emërim nga Mbreti [[Viktor Emanueli III]]. == Biografia == === Familja === Familja Verga, me prejardhje nga familje të lashta aragoneze, mbërriti në Sicili me emrin ''Vergas'' ose ''Vargas'', në kohën e Mbrëmjes Siciliane. Tradicionalisht, themeluesi i familjes Verga të Vizzini konsiderohet të jetë Laian Gonzalo de Vergas - krahasuar me studimet më të reja kanë dalë në dritë anëtarë të rinj të familjes -, i cili erdhi në Siçili nga Spanja pas Mbretit [[Pjetri III i Aragonit|Pjetër III të Aragonës]] në vitin 1282, djali i të cilit Antonio u martua me Margherita La Gurna në vitin 1318, duke u vendosur në Vizzini, një fshat në Iblei.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref> Babai i shkrimtarit, Giovanni Battista Verga Catalano<ref>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}<templatestyles src="Modulo:Chiarimento/styles.css"></templatestyles>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}</ref>, ishte vendas i Vizzinit, ku familja Verga zotëronte disa prona; nëna e tij quhej Caterina Di Mauro Barbagallo dhe rridhte nga një familjeje borgjeze nga Belpasso. Giovanni ishte më i madhi nga të pesë vëllezër e motra: përveç tij, Mario, Rosa, Pietro dhe Teresa.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=http://www.museumland.com/verga/work/baseMix.html}}</ref> Gjyshi i Giovannit, Giovanni Carmelo Verga Distefano, kishte qenë [[Carbonari|një Carbonaro]]<ref>Nell'articolo dal titolo "Il Maestro di Giovanni Verga" si dice che è «viva la memoria del nonno paterno». Cfr. {{Sfn|De Roberto|''Casa Verga ...'', p. 43.|"Casa_Verga"}}</ref> dhe, në vitin 1812, u zgjodh deputet i Vizzinit në Parlamentin e parë Siçilian. Ky i fundit kishte trashëguar nga familja e nënës së tij, në vitin 1771, feudinë e Fontanabiancas, të cilës i takonte titulli i baronit, i rikonfirmuar nga Ferdinandi III në vitin 1781 Don Gaetano Vergas, gjë që i dha Giovanni Vergas të drejtën të mbante predikatin "i Fontanabiancas", si dhe titullin "fisnik i baronëve të Fontanabiancas", ndonëse ai nuk e përdori atë kurrë. Sidoqoftë, familja Verga ishte tashmë e regjistruar në [[Mastra nobile|regjistrin fisnik]] të Vizzini-t deri në vitin 1813, kur [[feudalizmi]] dhe regjistrat fisnik u shfuqizuan në Siçili; deri në vitin 1813, pra, Vergat mund të quheshin "fisnikë të Vizzinit". Meqenëse [[Mbretëria e Italisë]] më pas nuk e njohu Vizzinin midis qyteteve që kishin patricistë ose fisnikëri qytetare, Vergat nuk mund të kishin titullin "fisnikët e Vizzinit" të njohur nga Këshilli Heraldik i Mbretërisë së Italisë.<ref>{{Cite book |title=Repertorio della feudalità siciliana}}</ref> === Vendi dhe data e lindjes === [[File:Autografo_Verga.jpg|majtas|parapamje|Autografi i G. Verga ]] [[Skeda:Atto_di_Battesimo_di_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Certifikata e pagëzimit të Vergës]] Giovanni Carmelo Verga u regjistrua në zyrën e lindjeve së Gjendjes Civile të komunës së [[Katania|Katanias]], sipas aktit numër 284 (regjistri i popullsisë u krijua vetëm në vitin 1871 me rastin e censimentit të po atij viti), atëherë pjesë e [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Sicilive]], më 2 shtator 1840; megjithatë, data dhe vendi i lindjes nuk janë të pranuara universalisht. [[Skeda:Ritratto_penna_e_acq._verga.jpg|parapamje|Verga - stilolaps dhe portreti me bojëra uji i Antonino Gandolfo, koleksioni Francesco Paolo Frontini]] Ekziston, megjithatë, një teori e dytë sipas së cilës Verga lindi në një pronë fshati në pronësi të xhaxhait të tij, don Salvatore në zonën Tiepidi (një zonë rurale disa kilometra larg qytetit të Vizzinit). Kjo teori mbështetet nga disa hipoteza: e para ka të bëjë me epideminë e [[Kolera|kolerës]] që goditi Katanian në verën e vitit 1840, e cila mund ta ketë shtyrë familjen Verga të braktiste Katanian me verat e ashpra për të shkuar në kodrat e freskëta të Vizzinit, duke zgjedhur këtë qytezë në zonën e Kalatinos për të mbrojtur nënën dhe fëmijën që pritej të lindte, nga çdo rrezik i mundshëm. Sidoqoftë, në realitet, vala e kolerës kishte mbaruar që nga viti 1837. Hipoteza e dytë është se, duke qenë se kishte lindur para kohe (shtatëmuajsh), foshnja ishted sjellë më pas përsëri në kryeqytet, ku babai i tij, Giovanni Battista Catalano Verga (me origjinë nga Vizzini, por banues i kryeqytetit), e regjistroi djalin e tij sikur kishte lindur në Katania, në banesën në rrugën Sant'Anna. Për më tepër, ka gjasë që Giovanni Battista Verga të ketë zgjedhur Katanian si vendlindjen e tij zyrtare për ti bërë qejfin gruas së tij Caterina Di Mauro (ose Mauro), e cila ishte kataneze, si dhe për lehtësi, pasi që çdo kërkesë e ardhshme për certifikime nuk do të kërkonte një udhëtim në Vizzinin e largët. Megjithatë kësaj teorie i janë privuar provat me shkrim, pa llogaritur që nëna dhe foshnja i lindur para kohe, duhet të ishin dërguan me nxitim në kryeqytet, ku babai i Vergas dyshohet se kreu një krim, në bashkëpunimin me nënpunësit e Gjendjes Civile dhe dy dëshmitarëve, kur, për të marrë një certifikatë nga bashkia e Katanias, do të kishte mjaftuar një transkriptim i thjeshtë dhe plotësisht ligjor. Hipoteza e tretë buron nga një shënim në paratitull të një kopjeje të edicionit të parë të ''Novelle rusticane'', të cilën Verga ia dha mikut të tij, shkrimtarit Luigi Capuana, ku shkruhet: "Për Luigi Capuana-n, një "fshatar" nga Mineo - Giovanni Verga-n, një "fshatar" nga Vizzini." (Përdorimi i termit ''"fshatar''" do të tregonte, pra, se Verga ishte në dijeni se kishte lindur në një qytet të vogël provincial si Capuana, në Vizzini, ose në çdo rast në një zonë rurale). Ose thjesht mund të ketë qenë, brenda kontekstit të miqësisë së tij me mikun e tij Capuana, një dëshmi e dashurisë së tij për një qytet ku autori katanez kishte kaluar periudha të gjata të foshnjërisë dhe fëmijërisë së tij. Në arkivat e Senatit të [[Italia|Republikës Italiane]], në fashikullin personal të Senatorit të Mbretërisë, Giovanni Verga, gjendet ekstrakti i certifikatës së tij të lindjes, ku Katania është shkruar si vendlindja e tij.<ref>{{Cite web |title=Fascicolo Giovanni Verga del Senato |url=https://patrimonio.archivio.senato.it/repertorio-senatori-regno/attach//senregno/0BD4D422580B0E044125646F00616A3E/2306%20Verga%20Giovanni%20fascicolo.pdf}}</ref> Sa i përket edhe për datës së saktë të lindjes, pasiguria është po aq e madhe, por mendohet se është 2 shtatori i 1840. Certifikata e lindjes shënon datën 2 shtator 1840. Sidoqoftë, më 1 mars 1915, Verga një letër [[Benedetto Croce|Benedetto Croces]]<ref>[http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348 Citata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210151500/http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348|date=10 febbraio 2012}} </ref> si vijon: {{Blockquote|„I nderuar mik, isha në Bashki për të marrë datën e saktë që dëshironi të dini: 31 gusht 1840, Katania. Unë, nga ana tjetër, besoja se ishte data 2, ose 8 shtator e po atij viti. Prandaj, ja ku jam, një javë më i vjetër, por gjithmonë me vlerësim të madh dhe afat për Ju.“}}{{Blockquote|Illustre amico, sono stato al Municipio per avere la data precisa che desidera conoscere: 31 agosto 1840, Catania. Io invece credevo fosse il 2, oppure l'8 settembre dello stesso anno. Eccomi dunque più vecchio di una settimana, ma sempre con grande stima e affetto per Lei.}}Data 8 shtator është në realitet data e pagëzimit, e festuar në Katania, pranë kishës kushtuar Shën Filipit (San Filippo), siç rezulton nga shtojca "ter" – një shënim zyrtar i kthyer nga famullitari i së njejtës kishë, e cila ndodhet vetëm pak hapa larg shtëpisë së lindjes në rrugën "Sant'Anna". Sipas disave, data e tij e lindjes është më e hershme dhe mund të datojë në fund të gushtit, ose edhe më 29, dita në të cilën Shën Gjoni festohet në Vizzini. Zhvendosja nga Vizzini në Katania mund të shpjegojë vonesën në regjistrim dhe shtyrjen e datës. Megjithatë, këto janë vetëm hipoteza, të pambështetura nga asnjë provë. E vetmja siguri është se lindja u regjistrua në Katania nga Giovanbattista Verga, i cili deklaroi se Giovanni Carmelo lindi në orën 5:00 të mëngjesit të së njëjtës ditë, në shtëpinë munër 8 e vendosur në Katania, në rrugën Sant'Anna, duke ia paraqitur fëmijën, në prani të dy dëshmitarëve, Senatorit të Mbretërisë dhe Regjistruesit të Gjendjes Civile, Don Francesco Bicocca. Emri Giovanni Carmelo iu dha atij në kujtim të gjyshit të tij nga babai Giovanni Carmelo dhe jo për një lindje të supozuar më 29 gusht, festën e San Giovanni në Vizzini. === Studime dhe trajnime të hershme === [[Skeda:Casa_di_Verga.JPG|parapamje|Shtëpia-Muze e Vergës në [[Katania]]]] Verga, pasi përfundimit të studimeve fillore në shkollën e Francesco Carraras, u dërgua për tëndjekur studimet e mesme në shkollën e don Antonino Abate, një shkrimtar, [[Patriotizmi|patriot]] i zjarrtë dhe [[Republikanizmi|republikan]], nga i cili përvetësoi shijen e letërsisë [[Romanticizmi|romantike]] dhe [[Patriotizmi|patriotizmin]]. Abate i nxiste studentët të tij që të lexonin veprat e [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], [[Ludovico Ariosto|Ludovico Ariosto-s]], [[Torquato Tasso|Torquato Tasso-s]], Vincenzo Montit, [[Alessandro Manzoni|Manzonit]] dhe pjesë nga ''Estetika e Hegelit.'' Ai gjithashtu u sugjeronte romanin historiko- [[Patriotizmi|patriotik]] ''[[I tre dell'assedio di Torino|"I tre dell'assedio di Torino]]'' " (shkruar në 1847) të poeti nga Katania, Domenico Castorina, i cili ishte një familjar i largët i Vergës dhe që në atë kohë konsiderohej nga bashkëkohësit e si "poeti dhe shkrimtari më i mirë nga Katania i gjysmës së parë të shekullit të XIX". Në vitin 1854, për shkak të një epidemie [[Kolera|kolere]], familja u strehua në fshatin Tèbidi dhe u rikthye atje në vitin 1855 për të njëjtin shkak. Kujtimet e kësaj periudhe, të lidhura me përvojat e tij të para të adoleshencës dhe me jetën në fshat, frymëzuan shumë nga [[Novela|novelat]] e tij, të tilla si ''Cavalleria rusticana'' dhe ''Jeli il pastore'', si dhe romanin ''Mastro-don Gesualdo.'' Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, mes viteve 1856 dhe 1857, Verga shkroi romanin e tij të parë, me frymëzim nga Risorgimento, të titulluar ''Amore e patria,'' i cili mbeti i pabotuar. Romani mori një vlerësim pozitiv nga Abate, por u konsiderua i papjekur nga mësuesi i tij [[Gjuha latine|i latinishtes]], don Mario Torrisi, i cili e bindi atë që të mos e botonte. Pasi u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Katanias në vitin 1858, ai nuk shfaqi interes për lëndët juridike dhe në vitin 1861 i braktisi studimet, duke preferuar t'i kushtohej aktivitetit letrar dhe gazetarisë politike. Me paratë që i dha i ati për të përfunduar studimet, i riu botoi mediatikisht me shpenzimet e tij romanin ''I carbonari della montagna'' (1861-1862). Ky ishte një roman historik i frymëzuar nga bëmat e [[Carbonari|Karbonerëve]] [[Kalabria|kalabrezë]] kundër despotizmit [[Napoleon Bonaparti|napoleonik]] të [[Joachim Murat|Muratit]]. Prandaj, arsimimi i tij ishte i çrregullt dhe, siç shkruan Guido Baldi<ref>{{Sfn|Baldi|p. 13}}.</ref> «[...] shënon në mënyrë të pagabueshme fizionominë e tij si shkrimtar, e cila ndryshon nga tradita e shkrimtarëve jashtëzakonisht euroditë me një kulturë të thellë humaniste që karakterizon letërsinë tonë, madje edhe letërsinë moderne: tekstet mbi të cilat formohej shija e tij në këto vite, më shumë sesa klasikët italianë dhe latinë, ishin shkrimtarët modernë francezë me popullaritet të gjerë, në kufi me letërsinë e konsumit, si [[Alexandre Dumas|Dumas i madh]] (''[[Tre Musketerët|Tre Musketjerët]]'') dhe Dumas i riu (''Zonja me Kamellia''), Sue (''Misteret e Parisit''), Feuillet (''Romani i një të riu të varfër''). Përveç këtij zhanri, ai parapëlqente romanet historike italiane, veçanërisht ato me një karakter të theksuar romantik, si ato të Guerrazzit, ndikimi i të cilit mund të ndihet edhe në romanin e tij të tretë të titulluar'', Sulle lagune (Mbi lagunat)'', i botuar mes viteve 1862 dhe 1863, fillimisht me pjesë si shtojcë e revistës fiorentine "La nuova Europa", gjatë periudhës kur [[Venediku|Venecia]] ishte ende nën pushtimin e padëshiruar Austriak. Romani rrëfen historinë sentimentale të një oficeri hungarez dhe një gruaje të re veneciane nga Oderzo, në një stil të ashpër dhe pa retorikë. Të dy, të dashuruar me jetën, do të përfundojnë duke vdekur së bashku. Verga gjithashtu punoi shpesh në Acitrezza dhe Acicastello gjatë kësaj periudhe. === Përvojat e para në Catania === Në [[Siçilia|Sicili,]] pati një periudhë kryengritjesh të dhunshme popullore për heqjen e taksës mbi drithërat e bluara dhe veçanërisht në provincën e Katanias, pati një reagim të ashpër nga fshatarët të cilët shkak i dëshpërimit shkuan deri te vrasjet dhe plaçkitjet e tokave. Në novelën e tij ''[[Libertà (novella)|Libertà]]'', Verga rindërton me forcë dramatike një nga këto revolta, pikërisht atë të ngjarjes së Brontes.{{Blockquote|«Shpalosën nga kambanarja një mamiq trengjyrësh, ranë kambanat alarmuese dhe nisën të thërrisnin në shesh: "Rroftë liria!". Si një det në shtrëngatë. Turma shkumëzonte dhe gufonte përpara klubit të zotërinjve, përpara bashkisë, mbi shkallët e kishës: një det me kapele të bardha, sëpata dhe kosore që shkëlqenin. Giovanni Verga, Tutte le novelle, Milano, Arnoldo Mondadori, 1979, fq. 338.»}} Me mbërritjen e [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldit]] në [[Katania]], u themelua Garda Kombëtare dhe Verga, në vitin 1860, u rreshtua në rradhët e saj, duke shërbyer për rreth katër vjet. Megjithatë, duke mos pasur prirje për disiplinë ushtarake, ai u lirua me një pagesë prej 3,100 lirash<ref>Prendendo i dati della tabella Istat (che purtroppo sono disponibili solo dal 1861 e non dal 1860 come la voce richiederebbe) che prendono come riferimento il 2008 si ottiene che 3.100 lire del 1861 corrispondono a 13.631 euro del 2008. Se il calcolo è stato fatto nel 2004 risultano invece 12.514 euro. Per chiarimenti sul valore della lira negli anni e sulla conversione da lire in euro vedi tabella Istat per il 2004: {{Cite web |date=2008 |title=Il valore della moneta in Italia dal 1861 al 2007 n. 8 – 2008 |url=http://www.istat.it/dati/catalogo/20090303_00/inf_08_08_valore_moneta_in_italia_1861_2007.pdf |publisher=Istat |page=158}} e tabella Istat aggiornata al 2008: {{Cite web |title=Coefficienti per tradurre valori monetari dei periodi sotto indicati in valori del 2008 |url=http://www.istat.it/prezzi/precon/rivalutazioni/val_moneta_2008.html |publisher=Istat}}</ref> në Thesarin Provincial. Ndërkohë, së bashku me Nicolò Niceforo, i njohur me pseudonimin Emilio Del Cerro, themeloi të javoren "''Roma degli Italiani"'', e cila bazohej në një program antiregjionalist. Verga e drejtoi atë për tre muaj, si dhe bashkëpunoi në revistën "''L'Italia contemporanea"''. Më vonë javorja kaloi nën udhëheqjen e Antonino Abate. Në vitin 1862, Verga dhe Niceforo ripërsëritën përvojën e tyre me revistën letrare "''L'Italia contemporanea''"'','' ku Verga botoi novelën e tij të parë veriste, "''Casa da thè"''. Megjithatë, revista pati jetëgjatësi të shkurtër dhe që pas numrit të parë, ajo u asimilua nga Enrico Montazio në revistën fiorentine "''Italia, veglie letterarie"''. Edhe gazeta " l'''Indipendente"'' e themeluar dhe u drejtuar nga Verga në vitin 1864<ref>{{Cite journal |last=M. Bonura |year=2021 |title=Verga e i mass media. Il giornalismo politico-teatrale e il cinema |location=Palermo |publisher=Palermo University Press}}</ref>, iu la drejtimit të Abates pas vetëm dhjetë numrave. Po në atë vit, Verga botoi në "''Nuova Europa"'' dy pjesët e para të romanit "''Sulle lagune"'', të cilat më pas u pezullua për një vit për tu rifilluar nga fillimi e për tu përfunduar më 15 mars 1863, pas 22 pjesëve. Aty nga fundi i prillit ose fillimi i majit të 1865, ai shkoi për herë të parë në [[Firencia|Firence]] pasi kishte braktisur studimet e drejtësisë në Universitetin e Katanias.<ref>{{Cite journal |last=Carmelo Musumarra |title=Giovanni Verga "I nuovi tartufi" in Firenze capitale |journal=Nuova Antologia |publisher=Felice Le Monnier - Firenze |issue=Luglio - Settembre 1980 |page=4}}</ref> Gjatë kësaj periudhe ai shkroi një [[Komedia|komedi]] të titulluar "''I nuovi tartufi"'' të botuar vetëm në vitin 1980, e cila u dërgua, [[Anonimiteti|në mënyrë anonime]], në Konkursin Dramatik të shpallur nga Shoqëria për Përkrahjen e Artit Teatror, por pa korrur sukses. Po në këtë periudhë ai shkroi edhe romanin "''Una peccatrice".'' Në atë kohë Firence ishte kryeqyteti i Mbretërisë dhe shërbeu si pikëtakim për intelektualët italianë. Verga i ri pati mundësinë të njihej me Luigi Capuana-n,i cili atëherë ishte [[Kritika letrare|kritik]] letrar i gazetës "''La Nazione",'' me piktorët si Michele Rapisardi dhe Antonino Gandolfo, maestron Giuseppe Perrotta si dhe [[Poeti|poetin]] Mario Rapisardi. Në Firence u rikthye në prill të vitit 1869, pasi [[epidemia]] e re [[Kolera|e kolerës]] që ishte përhapur në vitin 1867 e kishin detyruar atë, së bashku me familjen e tij, të gjente strehim fillimisht në pornat e tyre në Sant'Agata li Battiati dhe më pas në Trecastagni. Prandaj, ai vendosi të vendosej në Firence, duke qëndruar atje deri në vitin 1871, pasi e kishte kuptuar se kultura provinciale ishte tepër kufizuese dhe e pengonte atë të realizohej si shkrimtar. Ndërkohë, në vitin 1866, botuesi [[Torino|torinez,]] Negro, kishte botuar romanin "''Una peccatrice".'' Kjo vepër me karaker[[Autobiografia|autobiografik]] dhe fort melodramatik, rrëfen historinë e një borgjezi katanez, Pietro Brosio, i cili, megjithëse arritn të fitojë pasuri, sukses dhe kishte arritur të bëjë për vete gruan e ëndrrave të tij, Narcisën, do të rikthehet në mediokritetin e tij të vet, pasi Narcisa, e çmendur nga dashuria, i jep fund jetës së saj. Vitet e qëndrimit në Firencë ishin vendimtare për formësimin e shkrimtarit të ri, i cili pati mundësinë të njihej me [[Artisti|artistë]], [[Muzikanti|muzikantë]], shkrimtarë e [[Politikani|politikanë,]] si dhe të frekuentonte sallonet kulturore më të njohura të asaj kohe. Me një letër rekomandimi nga Mario Rapisardi, ai u integrua lehtësisht në pritjet që organizoheshin në shtëpinë e shkrimtarit dhe patriotit Francesco Dall'Ongaro, ku u takua me Giovanni Prati, Aleardo Aleardi, Andrea Maffei dhe Arnaldo Fusinato. I prezantuar nga Dall'Ongaro në sallonet kulturore të Ludmilla Assing dhe zonjave [[Swanzberg]], nënë e bijë, të dyja piktore, ai u njoh me Vittorio Imbrianin dhe shkrimtarë të tjerë. Më pas filloi të bënte një jetë intensive shoqërore, duke frekuentuar Caffè Doney, ku u takua me autorë dhe aktorë të ndryshëm, Caffè Michelangelo, një vend takimi për piktorët më të famshëm Macchiaioli të kohës dhe duke shkuar shpesh në teatër në mbrëmje. Kësaj periudhe i takon romani epistolar ''"Storia di una capinera" (Historia e një Kapeleni)'' i cili doli në dritë në vitin 1870 në revistën e modës "''Il Corriere delle Dame"'' dhe u botua në vitin pasardhës, falë interesimit të Dall'Ongaro-s, nga [[Shtypshkrimi|shtypshkronja]] Lampugnani në [[Milano]]. Parathënia e romanit u shkrua nga Dall'Ongaro, i cili përfshiu një letër që i kishte shkruar Caterina Percoto- s duke prezantuar librin. Romani pati një sukses të madh dhe Verga filloi të fitonte fitimet e tij të para. [[Skeda:Sebastianutti,_Guglielmo_(1825-1881)_&_Benque,_Franz_(1841-1921)_-_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Portreti i Vergës]] == Poetika dhe idetë == Ideologjia që qëndron në themel të letërsisë së tij më të mirë është një ringjallje personale e natyrës shkencore, impersonalitetit dhe pozitivizmit të natyralistëve, të refuzuar në një kuptim pesimist, pa asnjë shpresë për përmirësim shoqëror. Ndikimi i disa teorive të kohës është i fortë, siç është ai i [[Darvinizmi shoqëror|darvinizmit social]] . Njerëzve të përulur të tregimeve dhe romaneve të tij u mohohet pothuajse çdo shpresë, qoftë providenciale, duke iu referuar stilit të [[Alessandro Manzoni|Manzonit]], apo laike dhe sociale, të frymëzuara nga Zola. Verga mohon se lumturia e vërtetë është e pranishme ose e arritshme edhe nga anëtarët e klasave të pasura, duke pasur parasysh përfaqësimin që ai i bën asaj si në romanet jo-veristike ashtu edhe në disa pjesë të ''Ciklit të të Mundurve'' dhe në tregimet e shkurtra. Vetëm disa vlera, të tilla si familja, mjedisi vetjak dhe puna ("ideali i gocës së detit") mund të japin pak qetësi.<ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=https://www.homolaicus.com/letteratura/verga.htm}}</ref> === Romanet === [[Skeda:I_Malavoglia.djvu|parapamje|Ballina e një botimi të ''I Malavoglia-s'']] * ''Dashuria dhe Atdheu'' (1856-1857) [i pabotuar 672 e tutje. skripta të raportuara pjesërisht në Lina Perroni, ''Studi verghiani'', II, ''Kujtime të D'Artagnan. Rinia e hershme e Giovanni Verga-s dhe dy nga romanet e tij të panjohura: Dashuria dhe Atdheu; Karbonarët e Malit'', Palermo, Ed. del sud, 1929]. * ''Karbonarët e Maleve'', 4 vëllime, Catania, Galatola, 1861-1862. * ''Në laguna'', në "La Nuova Europa", 5 dhe 9 gusht 1862 - 13 janar dhe 15 mars 1863. * ''Një mëkatar'', Torino, Negro, 1866. * ''Historia e një Kapeleni të Zi'', Milano, Lampugnani, 1871. * ''Eva'', Milan, Treves, 1873. * ''Eros'', Milano, Brigola, 1875. * ''Tiger Mbretëror'', Milano, Brigola, 1875. * ''The Malavoglia'', Milano, Treves, 1881. * ''Burri i Elenës'', Milan, Treves, 1882. * ''Mastro-don Gesualdo'', Milano, Treves, 1889. * ''Nga e jotja tek e imja'', Milan, Treves, 1906. * ''Dukesha e Leyra'', e papërfunduar në Federico De Roberto, ''Casa Verga e altri saggi verga'', Firence, Le Monnier, 1964. * ''Romane për të rinj'', redaktuar dhe me një pasthënie nga Giuseppe Leonelli, Milano, Frassinelli, 1996. === Novelat === * ''Nedda . Skica siciliane'', Milano, Brigola, 1874. * ''Pranvera'' ; ''Bishti i Djallit'' ; ''X'' ; ''Disa Argumente'' ; ''Historitë e Kështjellës Trezza'' ; ''Nedda'', Milano, Brigola, 1877. * ''Rosso Malpelo'', në "Fanfulla", 2-5 gusht 1878. * ''Jeta në Fusha . Tregime të Reja'', Milano, Treves, 1880. [ ''Ëndërrim'', ''Jeli Bariu'', ''Rosso Malpelo'', ''Kalorësia Fshatare'', ''Ujkja'', ''I dashuri i Gramignës'', ''Lufta e Shenjtorëve'', ''Pentolaccia'' ] * ''Një tjetër përmbytje'', në "Roma-Reggio", numër special i "Corriere dei Comuni", Romë, Shtypshkronja Elzeviriane e Zyrës së Statistikës, 1880. * ''Materiali'', në " Revistën javore të politikës, shkencës, letrave dhe arteve ", 26 dhjetor 1880. * ''Casamicciola'', në "Don Chisciotte", n. 8, 3 prill 1881. * ''Rrethinat e Milanos'', në ''Milano 1881'', Milano, Ottino, 1881. * ''Si, kur dhe pse'', në shtojcën e botimit të dytë të ''Vita dei campi'', Milano, Treves, 1881. * ''Bukë e zezë'', Catania, Giannotta, 1882. * ''Liria'', në "Domenica letteraria", 12 mars 1882. * ''Përralla fshatare'', Torino, Casanova, 1883. [ ''I nderuari'', ''Çfarë është Mbreti'', ''Don Licciu Papa'', ''Misteri'', ''Malaria'', ''Jetimët'', ''Gjërat'', ''Historia e Gomarit të Shën'' ''Jozefit'', ''Buka e Zezë'', ''Zotërinjtë'', ''Liria'', ''[[Di là del mare|<nowiki>Përtej Detit]</nowiki>]]'' * ''Në rrugë'', Milano, Treves, 1883. [ ''Bastioni i Monforte-s'', ''Në Piazza della Scala'', ''[[Al veglione|Në ballo]]'', ''[[Il canarino del N. 15|Kanarini i Nr. 15]]'', ''Dashuri pa lidhëse sysh'', ''Një histori e thjeshtë'', ''Taverna e "Miqve të Mirë"'', ''Xhelozi'', ''Shokë'', ''Via Crucis'', ''Rehati'', Dita {{'}} ''fundit'' ] * ''Në stallë'', në ''Arkadinë e Bamirësisë.'' ''Dhuratë ndërkombëtare në dobi të viktimave të përmbytjeve'', Lonigo, Tipo-litografia red. Luigi Pasini, 1883. * ''Drama Intime'', Romë, Sommaruga, 1884. [ ''Drama Intime'', ''fragmenti 2'', ''«Në Karvanin e Refugjatëve» (fragmenti 3)'', ''fragmenti IV'', ''Një Përmbytje Tjetër'', ''- Bëj Karnaval me kë të duash; - Bëj Krishtlindjet dhe Pashkët me të tutë.'' ''-'', ''Vizita e Fundit'' ] * ''Bota e Vogël'', në "Nuova Antologia", 1 tetor 1884. * ''Vagrancy'', Firence, Barbera, 1887. [ ''Vagrancy'', ''Mësuesi i Djemve, Një sprovë, Gostia e të Vdekurve, Artistë me Rëndësi të Vogël, Shenja e Dashurisë, Agonia e një Fshati, ...dhe Ata që Jetojnë Vjen në Paqe, Armando i Bukur, Nanni Volpe, Ata që Vuajnë nga Kolera, Gjëra që Të Qajnë]'' * ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', Milano, Treves, 1891. [ ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', ''Betimet e Marinarit'', ''Komedi në Sallën e Vizatimit'', ''As Kurrë, As Gjithmonë!,'' ''Carmen'', ''Para dhe Pastaj'', ''Çfarë fshihet në fund të gotës'', ''Dramë intime'', ''Vizita e Fundit'', ''Buletini Shëndetësor (Korrespondenca në faqen e 4-t)'' ] * ''Don Candeloro dhe Ci'', Milano, Treves, 1894. [ ''Don Candeloro dhe Ci'', ''Kukullat që flasin'', ''Page Fernando'', ''Mbrëmja e Divës'', ''Perëndimi i Afërditës'', ''Papa Siksti'', ''Një Epik i Vogël'', ''Vepra e Dashurisë Hyjnore'', ''Mëkati i Gruas së Shenjtë'', ''Thirrja e Motrës Agnese'', ''Dashnorët'', ''Ndër Skenat e Jetës'' ] * ''Një kabinë dhe zemra jote'', në "Illustrazione italiana", 12 shkurt 1922. * ''Të gjitha tregimet e shkurtra'', 2 vëllime, Milan, A. Mondadori, 1940-1942. === Transpozicionet teatrale === [[Skeda:Verga._caccia_a_lupo.volpe.jpg|parapamje|''Gjuetia e Ujkut - Gjuetia e Dhelprës'' . Skica Pamjeje, Treves, Milano, 1902.]] * ''Tartufet e reja'' (1865-1866) * ''Trëndafila gjetherënës'' (1867) * ''Nderi I'' (1869) * ''Honor II'' * ''Kalorësia Rustike'' (1884) * ''Në zyrën e portierit'' (1885) * ''Ujkja'' (1886) * ''Pas'' (1886) * ''Mjeshtri-Don Gesualdo'' (1889) * ''Kalorësia Rustike'' (1896) * ''Gjuetia e Ujkut'' (1901) * ''Gjuetia e Dhelprave'' (1901) * ''Nga e jotja tek e imja'' (1903) * ''Liria'', Dramë me një akt (2014) * ''[[Chevalerie rustique]]'' (1910) nga Victorin Jasset (ose, sipas historianëve të tjerë, Émile Chautard ose [[Raymond Agnel]] ) * ''Rustic Cavalleria'' (1916) nga Ugo Falena * ''[[Cavalleria rusticana (film 1916 Del Colle)|Kalorësia Rustike]]'' (1916) nga Ubaldo Maria Del Colle * ''Royal Tiger'' (1916) nga Piero Fosco ( Giovanni Pastrone ) * ''Historia e një Kapelezi'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''[[Caccia al lupo (film)|Gjuetia e Ujkut]]'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''Një mëkatar'' (1918) nga Giulio Antamoro * ''[[Eva (film 1919)|Eva]]'' (1919) nga Ivo Illuminati * ''[[Il marito di Elena (film)|Burri i Elenës]]'' (1921) nga [[Riccardo Cassano]] * ''Rustic Cavalleria'' (1924) nga Mario Gargiulo * ''Cavalleria rusticana'' (1939) nga Amleto Palermi * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1943) nga Gennaro Righelli * ''Dridhet Toka'' (1948) nga Luchino Visconti, i frymëzuar nga ''I Malavoglia'' * ''Ujkja'' (1953) nga Alberto Lattuada * ''Cavalleria rusticana'' (1953) nga Carmine Gallone * ''Gramigna's Lover'' (1968) nga Carlo Lizzani * ''Bronte: kronika e një masakre që librat e historisë nuk e kanë treguar'' (1971) nga Florestano Vancini, bazuar në romanin ''Libertà'' * ''Cavalleria rusticana'' (1982) nga Franco Zeffirelli, film-opera * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1993) nga Franco Zeffirelli, me [[Vanessa Redgrave]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''Ujkja'' (1996) nga Gabriele Lavia, me Monica Guerritore, [[Michele Placido]] dhe [[Raoul Bova]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''[[Cavalleria rusticana (film 1996)|Cavalleria rusticana]]'' (1996) nga Liliana Cavani, film televiziv * ''Rosso malpelo'' (2007) nga Pasquale Scimeca * ''Malavoglia'' (2010) nga Pasquale Scimeca * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]] mbajti fjalimin e titulluar "Festimi i Giovanni Verga" në Teatro Massimo Bellini në Katania më 2 shtator 1920, me rastin e ditëlindjes së tetëdhjetë të Giovanni Verga. Vittorio Emanuele Orlando mbajti "Fjalën Përkujtimore për Giovanni Verga" më 27 janar 1923, në përvjetorin e vdekjes së Vergës ( ''Shkrime mbi Verga'', nga Luigi Pirandello dhe Vittorio Emanuele Orlando, parathënie nga Giuseppe Giarrizzoone Category, Giuseppe19,19). * Në vitin 2010, Alitalia ia kushtoi atij një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-DTK). * Tetëdhjetë vjeçari Giovanni Verga shfaqet i luajtur nga Renato Carpentieri në filmin italian të vitit 2022 ''La stranezza'' me regji të Roberto Andò, me Toni Servillo dhe Ficarra e Picone . == Shënime == <references /> * Massimo Bonura, ''Verga dhe Mediat Massive.'' ''Gazetaria Politiko-Teatrale dhe Kinemaja'', parathënie nga L.A. Callari, ese hyrëse nga G.C. Marino, pasthënie nga A. Arena, Palermo, Shtëpia Botuese e Universitetit të Palermos, 2021. * Nino Cappellani, ''Jeta e Giovanni Verga, Veprat e Giovanni Verga'', vëllimet 2, Firence, Le Monnier, 1940 * Giulio Cattaneo, ''Giovanni Verga'', Torino, UTET, 1963 * Francesco De Felice, ''Gratë që e donin Giovanni Verga'', Romë, Ciranna, 1964 * {{Cite journal |last=Federico De Roberto |year=1964 |title=Casa Verga e altri saggi verghiani |location=Firenze |publisher=Felice le Monnier |ref="Casa_Verga"}} * Giovanni Garra Agosta, ''Biblioteka e Giovanni Verga'', Catania, Greco, 1977 * Giovanni Garra Agosta, ''Verga e dashuruar'', Catania, Greco, 1980 === Studime mbi punën === * Alfred Alexander, ''Giovanni Verga'', London, Grant & Cutler, 1972 * Paul Arrighi, ''Le vérisme dans la prose narrative italienne'', Paris, Boivin e C., 1937 * Alberto Asor Rosa, ''Scrittori e popolo. Saggio sulla letteratura populista in Italia'', Roma, Samonà e Savelli, 1965 * Riccardo Bacchelli, ''L'ammirabile Verga'', in ''Confessioni letterarie'', Milano, Soc. ed. "La Cultura", 1932; poi in ''Saggi critici'', Milano, Mondadori, 1962 * Riccardo Bacchelli, ''Giovanni Verga, le canzoni, il romanzo, la tragedia'', prefazione a G. V., ''I grandi romanzi'', Milano, Mondadori, 1972 * {{Cite book |title=Verga e il verismo. Sperimentalismo formale e critica del progresso |publisher=Paravia |year=1980 |location=Torino}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/lartificiodellar0000bald |title=L'artificio della regressione. Tecnica narrativa e ideologia nel Verga verista |publisher=Liguori editore |year=1980 |isbn=88-207-0890-6 |location=Napoli}} * Ettore Bonora ''Le novelle milanesi del Verga'' e ''Lo stile dei Malavoglia esemplificato nel capitolo dodicesimo'' in " Manzoni e la via italiana al realismo", Napoli, Liguori 1989 * Massimo Bontempelli, ''Verga'', in "Nuova Antologia", marzo 1940, poi in ''Verga, l'Aretino, Scarlatti, Verdi'', Milano, Bompiani, 1941 * Massimo Bontempelli, ''Sette discorsi'', Milano, Bompiani, 1942 * Nino Borsellino , ''Storia di Verga'', Bari, Laterza, 1982 * Felice Cameroni, ''Realismo. "Tigre reale" di Giovanni Verga'', in "L'Arte drammatica", 10 luglio 1975; "''I Malavoglia''", in "La rivista repubblicana", n. 2, 1881; "''Novelle rusticane''", in "La Farfalla", 17 dicembre 1882; poi in ''Interventi critici sulla letteratura italiana'', a cura di G. Viazzi, Napoli, Guida, 1974 * Luigi Capuana, ''Studi sulla letteratura contemporanea'', I serie, Milano, Brigola, 1880; II serie, Giannotta, Catania, 1882; ristampa a cura di G. Luti, Milano, Fabbri, 1973 * Luigi Capuana, ''Gli "ismi" contemporanei'', Catania, Giannotta, 1898 * Luigi Capuana, ''Verga e D'Annunzio'', a cura di M. Pomilio, Bologna, Cappelli, 1972 * Carmelo Ciccia, ''Il mondo popolare di Giovanni Verga'', Milano, Gastaldi, 1967 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Impressioni e commenti'', Milano, Virgilio, 1974 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Profili di letterati siciliani dei secoli XVIII-XX'', Catania, Centro di Ricerca Economica e Scientifica, 2002 * Carmelo Ciccia, ''Gli scrittori che hanno unito l’Italia'', Padova, Libraria Padovana, 2010 * [[Benedetto Croce]], ''Giovanni Verga'', in "La Critica", I, IV, 1903; poi in ''La Letteratura della nuova Italia'', III, Bari, Laterza, 1922 * Giacomo Debenedetti, ''Presagi del Verga'', in ''Saggi critici'', III serie, Milano, Il Saggiatore, 1959 * Eurialo De Michelis, ''L'arte del Verga'', Firenze, La Nuova Italia, 1941 * [[Giacomo Devoto]], I "piani del racconto" in due capitoli dei "Malavoglia", in "Bollettino del Centro studi filologici e linguistici siciliani", II, 1954; poi in ''Nuovi studi di stilistica'', Firenze, Le Monnier, 1962 e in ''Itinerario stilistico'', Firenze, Le Monnier, 1975 * Arnaldo Di Benedetto, ''Verga, D'Annunzio, Pirandello'', Torino, Fògola, 1994. * Enrico Falqui, ''Verga, il verismo e il novecento'', in "Giornale"di Sicilia", 28 novembre 1940 * Dino Garrone, ''Giovanni Verga'', prefazione di L. Russo, Firenze, Vallecchi, 1941 * Emerico Giachery, ''"La roba" e l'arte del Verga'', Roma, Quaderni di Marsia, 1959 * Emerico Giachery, ''Verga e D'Annunzio. Ritorno a Itaca'', Roma, Studium, 1991 * Mario Gabriele Giordano, "Il Verismo, Verga e i veristi minori", Napoli, Conte, 1992. * Silvia Iannello, ''Le immagini e le parole dei Malavoglia'', Roma, Sovera, 2008 * Franco La Magna, ''Giovanni Verga e il "Castigo di Dio". Per una storia dei rapporti tra cinema e narrativa'', Algra Editore, Viagrande (Catania), 2022, prefazione di Antonio Di Silvestro * Ignazio Lampasona, ''Verga, poeta dei vinti'', Milano, Gastaldi, 1956 * Sebastiano Lo Nigro, ''Le due redazioni di Mastro-don Gesualdo'', in "Lettere italiane", I, 1, 1949 * Vittorio Lugli, I due "Mastro-don Gesualdo", in "Rivista d'Italia", marzo 1925, poi in Dante, Balzac, Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1952 (contiene anche ''Il discorso indiretto libero in Flaubert e in Verga'') * Gaetano Mariani, ''Sul teatro di Verga'', in "Rassegna di cultura e vita scolastica", nn. 7-8 e 9, 1953; poi in ''Ottocento romantico e verista'', Napoli, Giannini, 1972 * Giulio Marzot, ''L'arte del Verga'', in "Annuario dell'Istituto Magistrale A. Fogazzaro", Vicenza, 1930; rielaborato in ''Preverismo, Verga e la generazione verghiana'', Bologna, Cappelli, 1965 * Attilio Momigliano, ''Giovanni Verga narratore'', Palermo, Priulla, 1923; poi in ''Dante, Manzoni, Verga'', Messina, D'Anna, 1944 * Aurelio Navarria, "''L'amante di Raya''" e "''L'amante di Gramigna''", in "Belfagor", VI, 2, 1951 * Aurelio Navarria, ''"Nedda" e "Primavera" nell'opera di Verga'', in "Narrativa", giugno, 1961 * Aurelio Navarria, ''Lettura di poesia nell'opera di Giovanni Verga'', Messina-Firenze, D'Anna, 1962 * Aurelio Navarria, ''Giovanni Verga'', Catania-Roma-Milano, "La Navicella", 1964 * Aurelio Navarria, ''Annotazioni verghiane e pagine staccate'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1976 * Francesco Nicolosi, ''Il realismo nelle opere giovanili di Giovanni Verga'', Firenze-Messina, D'Anna, 1960 * Francesco Nicolosi, ''Il Mastro don Gesualdo: dalla prima alla seconda redazione'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1967 * Francesco Nicolosi, ''Questioni verghiane'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1969 * Ugo Ojetti, ''Alla scoperta dei letterati'', Milano, Fratelli Bocca editori, 1899 * Enrico Panzacchi, ''Morti e viventi'', Catania, Giannotta, 1898 * Giuseppe Petronio, ''Lettura di Mastro-don Gesualdo'', in ''Dall'illuminismo al verismo'', Palermo, Manfredi, 1962 * ''Studi Verghiani'', a cura di L. Perroni, Palermo, Edizioni del Sud, 1929 (ristampati con il titolo ''Studi critici su Giovanni Verga'', Roma, Bibliotheca, 1934) * Leone Piccioni, ''Per una storia dell'arte del Verga'', in ''Lettura leopardiana e altri saggi'', Firenze, Vallecchi, 1952 * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]], ''Giovanni Verga'', in ''Studi critici su Giovanni Verga''; poi in ''Saggi'', Milano, Mondadori, 1939 e in ''Saggi, poesie e scritti vari'', a cura di M. Lo Vecchio Musti, Milano, Mondadori, 1960 * Paolo Pullega, ''Leggere Verga'', Bologna, Zanichelli, 1975 * Gaetano Ragonese, ''Giovanni Verga. Studio critico'', Roma, Maglione, 1931 * Gaetano Ragonese, ''La lingua parlata dei "Promessi Sposi" e del Verga'', in "Belfagor", III, 3, 1948 * Gaetano Ragonese, ''Interpretazione del Verga. Saggi e ricerche'', Palermo, Manfredi, 1965 * Gino Raya, ''Un secolo di bibliografia verghiana'', Padova, Cedam, 1960 * Gino Raya, ''Ottocento inedito'', Roma, Ciranna, 1960 * Gino Raya, ''La lingua di Verga'', Firenze, Le Monnier, 1961 * Gino Raya, ''Mastro don Gesualdo di Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1967 * Gino Raya, ''Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1970 * Gino Raya, ''Bibliografia verghiana'', Roma, Ciranna, 1972 * Gino Raya, ''Verga e il cinema'', Roma, Herder, 1984 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Capuana'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1984 * Gino Raya, ''Verga e i Treves'', Roma, Herder, 1986 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Monleone'', Roma, Herder, 1987 * Gino Raya, ''Verga e gli avvocati'', Roma, Herder, 1988 * Gino Raya, ''Vita di Giovanni Verga'', Roma, Herder, 1990 * Luigi Russo, ''Giovanni Verga'', Napoli, Ricciardi, 1920; nuova edizione, Bari, Laterza, 1934; terza edizione ampliata 1941; ultima edizione, 1974 * Luigi Russo, Prefazione a G. V., Opere, Milano-Napoli, Ricciardi, 1955 * Luigi Russo, Profilo critico in ''I narratori (1850-1957)'', Milano-Messina, Principato, 1958 * Luigi Russo, ''Verga romanziere e novelliere'', Torino, Eri, 1959 * Giorgio Santangelo, ''Storia della critica verghiana'', Firenze, La Nuova Italia, 1954, ultima edizione 1969 * Natalino Sapegno, ''Appunti per un saggio sul Verga'', in "Risorgimento", I, 3, 1945; poi in ''Ritratto di Manzoni e altri saggi'', Bari, Laterza, 1961 * Edoardo Scarfoglio, ''Il libro di don Chisciotte'', Roma, Sommaruga, 1885 * [[Leonardo skasia|Leonardo Sciascia]], ''I fatti di Bronte'', in ''Pirandello e la Sicilia'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1961 * Leonardo Sciascia, ''Verga e la libertà'', in ''La corda pazza'', Torino, Einaudi, 1970 * Leonardo Sciascia, ''Giovanni Verga e la memoria'', in "Notiziario culturale italiano", Istituto italiano di cultura, Parigi, XIV, 1, 1973 * Riccardo Scrivano, ''La narrativa di Verga'', Roma, Bulzoni, 1977 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane'', Firenze, La Nuova Italia, 1937 * Ermanno Scuderi, ''Verga'', Catania, Camene, 1950 * Ermanno Scuderi, ''La cultura del Verga'', Torino, Bottega d'Erasmo, 1965 * Ermanno Scuderi, ''Verga: la condizione storica ed esistenziale, l'arte'', Catania, Tringale. 1976 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane ieri e oggi'', Catania, Tringale, 1979 * Adriano Seroni, ''La Nedda nella storia dell'arte verghiana'', Lucca, Lucentia, 1950 * Adriano Seroni, ''Studi verghiani'', in ''Nuove ragioni critiche'', Firenze, Vallecchi, 1960 * Adriano Seroni, ''Verga (antologia della critica''), Palermo, Palumbo, 1960 * Adriano Seroni, ''Da Dante a Verga'', Roma, Editori Riuniti, 1972 * Renato Serra, ''Le lettere'', Roma, Bontempelli, 1914 * Leo Spitzer, ''L'originalità della narrazione nei "Malavoglia"'', in "Belfagor", XI, 1, 1956 * Francesco Torraca, ''Saggi e rassegne'', Livorno, Vigo, 1885 * Federigo Tozzi, ''Giovanni Verga e noi'', in "Il messaggero della domenica", 17 novembre 1918; poi in ''Realtà di ieri e di oggi'', Milano, Alpes, 1928 * Gaetano Trombatore, ''Mastro-don Gesualdo'', in "Ateneo veneto", luglio-agosto, 1935; poi in ''Saggi critici'', Firenze, La Nuova Italia, 1950 * Karl Vossler, ''Letteratura italiana contemporanea'', Napoli, Ricciardi, 1916 [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] tq9krjqsakpfxm5x21xk8e8rm4lbp9q 2986659 2986507 2026-06-02T00:12:04Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi italiane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986659 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />{{Infobox officeholder | alma_mater = }} '''Giovanni Carmelo Verga di Fontanabianca''' (Katani, 2 shtator 1840<ref name=":0">{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref><ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>- Katani, 27 janar 1922) ishte shkrimtar, dramaturg dhe politikan italian, i njohur edhe si si figura më e madhe e verizmit, rrymë letrare e frymëzuar nga natyralizmi francez.<ref name=":0" /> Nga një familje borgjeze, me origjinë të lashtë fisnike<ref>{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref>, ai jetoi në një mjedis me tradita liberale. Fillimisht iu kushtua shkrimit të romaneve aventureske, nën ndikimin e vepratve të [[Alexandre Dumas|babait Dumas]]<ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>; më vonë shkroi romane me tematikë pasionante, mes tyre ''Storia di una capinera'', e cila pati një sukses të kënaqshëm. Ai u shpërngul në [[Firencia|Firence]] në 1869 dhe tre vjet më vonë në [[Milano]], ku frekuentoi qarqet letrare, duke u njohur me Arrigo Boito dhe Giuseppe Giacosa . Me novelën ''Rosso Malpelo'' ai filloi stilin verist, tashmë pjesërisht të parashikuar nga novela ''Nedda''. Dy nga romanet më të shquara të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], ''I Malavoglia'' (1881) dhe ''Mastro-don Gesualdo'' (1889), kanë një gjurmë më të vendosur veriste.<ref name="Buti" /> Koncepti i ri verist i Vergës e vendosi themelin e veprës së tij letrare te "zhdukja" e autorit, duke bërë që ngjarjet në rrëfim të zhvilloheshin vetvetiu, si nga një domosdoshmëri spontane. Gjuha e Vergës është e vrazhdë dhe e zhveshur, si një pasqyrim i botës që ai përfaqëson, e përbërë si nga njerëz të varfër, sikur te ''I Malavoglia'', ashtu edhe nga të pasur, si te ''Mastro-don Gesualdo''. Të gjithë, megjithatë, janë "të mposhtur" në luftën e përditshme të jetës (dhe atyre ai u dedikoi të ashtuquajturin [[:it:Ciclo_dei_Vinti|Cikli i të Mundurve]], një grup prej pesë romanesh, nga të cilët vetëm dy të parët u përfunduan). Shkrimtari u mor gjithashtu me teatër, duke dramatizuar disa nga novelat e tij në shfaqje. Më e famshmja prej tyre është ''Cavalleria rusticana'' (1880), mbi bazën e së cilës, dhjetë vjet më vonë, kompozitori Pietro Mascagni krijoi [[Cavalleria Rusticana|operën me të njëjtin titull]]. Verga u bë senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1920 me emërim nga Mbreti [[Viktor Emanueli III]]. == Biografia == === Familja === Familja Verga, me prejardhje nga familje të lashta aragoneze, mbërriti në Sicili me emrin ''Vergas'' ose ''Vargas'', në kohën e Mbrëmjes Siciliane. Tradicionalisht, themeluesi i familjes Verga të Vizzini konsiderohet të jetë Laian Gonzalo de Vergas - krahasuar me studimet më të reja kanë dalë në dritë anëtarë të rinj të familjes -, i cili erdhi në Siçili nga Spanja pas Mbretit [[Pjetri III i Aragonit|Pjetër III të Aragonës]] në vitin 1282, djali i të cilit Antonio u martua me Margherita La Gurna në vitin 1318, duke u vendosur në Vizzini, një fshat në Iblei.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref> Babai i shkrimtarit, Giovanni Battista Verga Catalano<ref>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}<templatestyles src="Modulo:Chiarimento/styles.css"></templatestyles>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}</ref>, ishte vendas i Vizzinit, ku familja Verga zotëronte disa prona; nëna e tij quhej Caterina Di Mauro Barbagallo dhe rridhte nga një familjeje borgjeze nga Belpasso. Giovanni ishte më i madhi nga të pesë vëllezër e motra: përveç tij, Mario, Rosa, Pietro dhe Teresa.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=http://www.museumland.com/verga/work/baseMix.html}}</ref> Gjyshi i Giovannit, Giovanni Carmelo Verga Distefano, kishte qenë [[Carbonari|një Carbonaro]]<ref>Nell'articolo dal titolo "Il Maestro di Giovanni Verga" si dice che è «viva la memoria del nonno paterno». Cfr. {{Sfn|De Roberto|''Casa Verga ...'', p. 43.|"Casa_Verga"}}</ref> dhe, në vitin 1812, u zgjodh deputet i Vizzinit në Parlamentin e parë Siçilian. Ky i fundit kishte trashëguar nga familja e nënës së tij, në vitin 1771, feudinë e Fontanabiancas, të cilës i takonte titulli i baronit, i rikonfirmuar nga Ferdinandi III në vitin 1781 Don Gaetano Vergas, gjë që i dha Giovanni Vergas të drejtën të mbante predikatin "i Fontanabiancas", si dhe titullin "fisnik i baronëve të Fontanabiancas", ndonëse ai nuk e përdori atë kurrë. Sidoqoftë, familja Verga ishte tashmë e regjistruar në [[Mastra nobile|regjistrin fisnik]] të Vizzini-t deri në vitin 1813, kur [[feudalizmi]] dhe regjistrat fisnik u shfuqizuan në Siçili; deri në vitin 1813, pra, Vergat mund të quheshin "fisnikë të Vizzinit". Meqenëse [[Mbretëria e Italisë]] më pas nuk e njohu Vizzinin midis qyteteve që kishin patricistë ose fisnikëri qytetare, Vergat nuk mund të kishin titullin "fisnikët e Vizzinit" të njohur nga Këshilli Heraldik i Mbretërisë së Italisë.<ref>{{Cite book |title=Repertorio della feudalità siciliana}}</ref> === Vendi dhe data e lindjes === [[File:Autografo_Verga.jpg|majtas|parapamje|Autografi i G. Verga ]] [[Skeda:Atto_di_Battesimo_di_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Certifikata e pagëzimit të Vergës]] Giovanni Carmelo Verga u regjistrua në zyrën e lindjeve së Gjendjes Civile të komunës së [[Katania|Katanias]], sipas aktit numër 284 (regjistri i popullsisë u krijua vetëm në vitin 1871 me rastin e censimentit të po atij viti), atëherë pjesë e [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Sicilive]], më 2 shtator 1840; megjithatë, data dhe vendi i lindjes nuk janë të pranuara universalisht. [[Skeda:Ritratto_penna_e_acq._verga.jpg|parapamje|Verga - stilolaps dhe portreti me bojëra uji i Antonino Gandolfo, koleksioni Francesco Paolo Frontini]] Ekziston, megjithatë, një teori e dytë sipas së cilës Verga lindi në një pronë fshati në pronësi të xhaxhait të tij, don Salvatore në zonën Tiepidi (një zonë rurale disa kilometra larg qytetit të Vizzinit). Kjo teori mbështetet nga disa hipoteza: e para ka të bëjë me epideminë e [[Kolera|kolerës]] që goditi Katanian në verën e vitit 1840, e cila mund ta ketë shtyrë familjen Verga të braktiste Katanian me verat e ashpra për të shkuar në kodrat e freskëta të Vizzinit, duke zgjedhur këtë qytezë në zonën e Kalatinos për të mbrojtur nënën dhe fëmijën që pritej të lindte, nga çdo rrezik i mundshëm. Sidoqoftë, në realitet, vala e kolerës kishte mbaruar që nga viti 1837. Hipoteza e dytë është se, duke qenë se kishte lindur para kohe (shtatëmuajsh), foshnja ishted sjellë më pas përsëri në kryeqytet, ku babai i tij, Giovanni Battista Catalano Verga (me origjinë nga Vizzini, por banues i kryeqytetit), e regjistroi djalin e tij sikur kishte lindur në Katania, në banesën në rrugën Sant'Anna. Për më tepër, ka gjasë që Giovanni Battista Verga të ketë zgjedhur Katanian si vendlindjen e tij zyrtare për ti bërë qejfin gruas së tij Caterina Di Mauro (ose Mauro), e cila ishte kataneze, si dhe për lehtësi, pasi që çdo kërkesë e ardhshme për certifikime nuk do të kërkonte një udhëtim në Vizzinin e largët. Megjithatë kësaj teorie i janë privuar provat me shkrim, pa llogaritur që nëna dhe foshnja i lindur para kohe, duhet të ishin dërguan me nxitim në kryeqytet, ku babai i Vergas dyshohet se kreu një krim, në bashkëpunimin me nënpunësit e Gjendjes Civile dhe dy dëshmitarëve, kur, për të marrë një certifikatë nga bashkia e Katanias, do të kishte mjaftuar një transkriptim i thjeshtë dhe plotësisht ligjor. Hipoteza e tretë buron nga një shënim në paratitull të një kopjeje të edicionit të parë të ''Novelle rusticane'', të cilën Verga ia dha mikut të tij, shkrimtarit Luigi Capuana, ku shkruhet: "Për Luigi Capuana-n, një "fshatar" nga Mineo - Giovanni Verga-n, një "fshatar" nga Vizzini." (Përdorimi i termit ''"fshatar''" do të tregonte, pra, se Verga ishte në dijeni se kishte lindur në një qytet të vogël provincial si Capuana, në Vizzini, ose në çdo rast në një zonë rurale). Ose thjesht mund të ketë qenë, brenda kontekstit të miqësisë së tij me mikun e tij Capuana, një dëshmi e dashurisë së tij për një qytet ku autori katanez kishte kaluar periudha të gjata të foshnjërisë dhe fëmijërisë së tij. Në arkivat e Senatit të [[Italia|Republikës Italiane]], në fashikullin personal të Senatorit të Mbretërisë, Giovanni Verga, gjendet ekstrakti i certifikatës së tij të lindjes, ku Katania është shkruar si vendlindja e tij.<ref>{{Cite web |title=Fascicolo Giovanni Verga del Senato |url=https://patrimonio.archivio.senato.it/repertorio-senatori-regno/attach//senregno/0BD4D422580B0E044125646F00616A3E/2306%20Verga%20Giovanni%20fascicolo.pdf}}</ref> Sa i përket edhe për datës së saktë të lindjes, pasiguria është po aq e madhe, por mendohet se është 2 shtatori i 1840. Certifikata e lindjes shënon datën 2 shtator 1840. Sidoqoftë, më 1 mars 1915, Verga një letër [[Benedetto Croce|Benedetto Croces]]<ref>[http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348 Citata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210151500/http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348|date=10 febbraio 2012}} </ref> si vijon: {{Blockquote|„I nderuar mik, isha në Bashki për të marrë datën e saktë që dëshironi të dini: 31 gusht 1840, Katania. Unë, nga ana tjetër, besoja se ishte data 2, ose 8 shtator e po atij viti. Prandaj, ja ku jam, një javë më i vjetër, por gjithmonë me vlerësim të madh dhe afat për Ju.“}}{{Blockquote|Illustre amico, sono stato al Municipio per avere la data precisa che desidera conoscere: 31 agosto 1840, Catania. Io invece credevo fosse il 2, oppure l'8 settembre dello stesso anno. Eccomi dunque più vecchio di una settimana, ma sempre con grande stima e affetto per Lei.}}Data 8 shtator është në realitet data e pagëzimit, e festuar në Katania, pranë kishës kushtuar Shën Filipit (San Filippo), siç rezulton nga shtojca "ter" – një shënim zyrtar i kthyer nga famullitari i së njejtës kishë, e cila ndodhet vetëm pak hapa larg shtëpisë së lindjes në rrugën "Sant'Anna". Sipas disave, data e tij e lindjes është më e hershme dhe mund të datojë në fund të gushtit, ose edhe më 29, dita në të cilën Shën Gjoni festohet në Vizzini. Zhvendosja nga Vizzini në Katania mund të shpjegojë vonesën në regjistrim dhe shtyrjen e datës. Megjithatë, këto janë vetëm hipoteza, të pambështetura nga asnjë provë. E vetmja siguri është se lindja u regjistrua në Katania nga Giovanbattista Verga, i cili deklaroi se Giovanni Carmelo lindi në orën 5:00 të mëngjesit të së njëjtës ditë, në shtëpinë munër 8 e vendosur në Katania, në rrugën Sant'Anna, duke ia paraqitur fëmijën, në prani të dy dëshmitarëve, Senatorit të Mbretërisë dhe Regjistruesit të Gjendjes Civile, Don Francesco Bicocca. Emri Giovanni Carmelo iu dha atij në kujtim të gjyshit të tij nga babai Giovanni Carmelo dhe jo për një lindje të supozuar më 29 gusht, festën e San Giovanni në Vizzini. === Studime dhe trajnime të hershme === [[Skeda:Casa_di_Verga.JPG|parapamje|Shtëpia-Muze e Vergës në [[Katania]]]] Verga, pasi përfundimit të studimeve fillore në shkollën e Francesco Carraras, u dërgua për tëndjekur studimet e mesme në shkollën e don Antonino Abate, një shkrimtar, [[Patriotizmi|patriot]] i zjarrtë dhe [[Republikanizmi|republikan]], nga i cili përvetësoi shijen e letërsisë [[Romanticizmi|romantike]] dhe [[Patriotizmi|patriotizmin]]. Abate i nxiste studentët të tij që të lexonin veprat e [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], [[Ludovico Ariosto|Ludovico Ariosto-s]], [[Torquato Tasso|Torquato Tasso-s]], Vincenzo Montit, [[Alessandro Manzoni|Manzonit]] dhe pjesë nga ''Estetika e Hegelit.'' Ai gjithashtu u sugjeronte romanin historiko- [[Patriotizmi|patriotik]] ''[[I tre dell'assedio di Torino|"I tre dell'assedio di Torino]]'' " (shkruar në 1847) të poeti nga Katania, Domenico Castorina, i cili ishte një familjar i largët i Vergës dhe që në atë kohë konsiderohej nga bashkëkohësit e si "poeti dhe shkrimtari më i mirë nga Katania i gjysmës së parë të shekullit të XIX". Në vitin 1854, për shkak të një epidemie [[Kolera|kolere]], familja u strehua në fshatin Tèbidi dhe u rikthye atje në vitin 1855 për të njëjtin shkak. Kujtimet e kësaj periudhe, të lidhura me përvojat e tij të para të adoleshencës dhe me jetën në fshat, frymëzuan shumë nga [[Novela|novelat]] e tij, të tilla si ''Cavalleria rusticana'' dhe ''Jeli il pastore'', si dhe romanin ''Mastro-don Gesualdo.'' Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, mes viteve 1856 dhe 1857, Verga shkroi romanin e tij të parë, me frymëzim nga Risorgimento, të titulluar ''Amore e patria,'' i cili mbeti i pabotuar. Romani mori një vlerësim pozitiv nga Abate, por u konsiderua i papjekur nga mësuesi i tij [[Gjuha latine|i latinishtes]], don Mario Torrisi, i cili e bindi atë që të mos e botonte. Pasi u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Katanias në vitin 1858, ai nuk shfaqi interes për lëndët juridike dhe në vitin 1861 i braktisi studimet, duke preferuar t'i kushtohej aktivitetit letrar dhe gazetarisë politike. Me paratë që i dha i ati për të përfunduar studimet, i riu botoi mediatikisht me shpenzimet e tij romanin ''I carbonari della montagna'' (1861-1862). Ky ishte një roman historik i frymëzuar nga bëmat e [[Carbonari|Karbonerëve]] [[Kalabria|kalabrezë]] kundër despotizmit [[Napoleon Bonaparti|napoleonik]] të [[Joachim Murat|Muratit]]. Prandaj, arsimimi i tij ishte i çrregullt dhe, siç shkruan Guido Baldi<ref>{{Sfn|Baldi|p. 13}}.</ref> «[...] shënon në mënyrë të pagabueshme fizionominë e tij si shkrimtar, e cila ndryshon nga tradita e shkrimtarëve jashtëzakonisht euroditë me një kulturë të thellë humaniste që karakterizon letërsinë tonë, madje edhe letërsinë moderne: tekstet mbi të cilat formohej shija e tij në këto vite, më shumë sesa klasikët italianë dhe latinë, ishin shkrimtarët modernë francezë me popullaritet të gjerë, në kufi me letërsinë e konsumit, si [[Alexandre Dumas|Dumas i madh]] (''[[Tre Musketerët|Tre Musketjerët]]'') dhe Dumas i riu (''Zonja me Kamellia''), Sue (''Misteret e Parisit''), Feuillet (''Romani i një të riu të varfër''). Përveç këtij zhanri, ai parapëlqente romanet historike italiane, veçanërisht ato me një karakter të theksuar romantik, si ato të Guerrazzit, ndikimi i të cilit mund të ndihet edhe në romanin e tij të tretë të titulluar'', Sulle lagune (Mbi lagunat)'', i botuar mes viteve 1862 dhe 1863, fillimisht me pjesë si shtojcë e revistës fiorentine "La nuova Europa", gjatë periudhës kur [[Venediku|Venecia]] ishte ende nën pushtimin e padëshiruar Austriak. Romani rrëfen historinë sentimentale të një oficeri hungarez dhe një gruaje të re veneciane nga Oderzo, në një stil të ashpër dhe pa retorikë. Të dy, të dashuruar me jetën, do të përfundojnë duke vdekur së bashku. Verga gjithashtu punoi shpesh në Acitrezza dhe Acicastello gjatë kësaj periudhe. === Përvojat e para në Catania === Në [[Siçilia|Sicili,]] pati një periudhë kryengritjesh të dhunshme popullore për heqjen e taksës mbi drithërat e bluara dhe veçanërisht në provincën e Katanias, pati një reagim të ashpër nga fshatarët të cilët shkak i dëshpërimit shkuan deri te vrasjet dhe plaçkitjet e tokave. Në novelën e tij ''[[Libertà (novella)|Libertà]]'', Verga rindërton me forcë dramatike një nga këto revolta, pikërisht atë të ngjarjes së Brontes.{{Blockquote|«Shpalosën nga kambanarja një mamiq trengjyrësh, ranë kambanat alarmuese dhe nisën të thërrisnin në shesh: "Rroftë liria!". Si një det në shtrëngatë. Turma shkumëzonte dhe gufonte përpara klubit të zotërinjve, përpara bashkisë, mbi shkallët e kishës: një det me kapele të bardha, sëpata dhe kosore që shkëlqenin. Giovanni Verga, Tutte le novelle, Milano, Arnoldo Mondadori, 1979, fq. 338.»}} Me mbërritjen e [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldit]] në [[Katania]], u themelua Garda Kombëtare dhe Verga, në vitin 1860, u rreshtua në rradhët e saj, duke shërbyer për rreth katër vjet. Megjithatë, duke mos pasur prirje për disiplinë ushtarake, ai u lirua me një pagesë prej 3,100 lirash<ref>Prendendo i dati della tabella Istat (che purtroppo sono disponibili solo dal 1861 e non dal 1860 come la voce richiederebbe) che prendono come riferimento il 2008 si ottiene che 3.100 lire del 1861 corrispondono a 13.631 euro del 2008. Se il calcolo è stato fatto nel 2004 risultano invece 12.514 euro. Per chiarimenti sul valore della lira negli anni e sulla conversione da lire in euro vedi tabella Istat per il 2004: {{Cite web |date=2008 |title=Il valore della moneta in Italia dal 1861 al 2007 n. 8 – 2008 |url=http://www.istat.it/dati/catalogo/20090303_00/inf_08_08_valore_moneta_in_italia_1861_2007.pdf |publisher=Istat |page=158}} e tabella Istat aggiornata al 2008: {{Cite web |title=Coefficienti per tradurre valori monetari dei periodi sotto indicati in valori del 2008 |url=http://www.istat.it/prezzi/precon/rivalutazioni/val_moneta_2008.html |publisher=Istat}}</ref> në Thesarin Provincial. Ndërkohë, së bashku me Nicolò Niceforo, i njohur me pseudonimin Emilio Del Cerro, themeloi të javoren "''Roma degli Italiani"'', e cila bazohej në një program antiregjionalist. Verga e drejtoi atë për tre muaj, si dhe bashkëpunoi në revistën "''L'Italia contemporanea"''. Më vonë javorja kaloi nën udhëheqjen e Antonino Abate. Në vitin 1862, Verga dhe Niceforo ripërsëritën përvojën e tyre me revistën letrare "''L'Italia contemporanea''"'','' ku Verga botoi novelën e tij të parë veriste, "''Casa da thè"''. Megjithatë, revista pati jetëgjatësi të shkurtër dhe që pas numrit të parë, ajo u asimilua nga Enrico Montazio në revistën fiorentine "''Italia, veglie letterarie"''. Edhe gazeta " l'''Indipendente"'' e themeluar dhe u drejtuar nga Verga në vitin 1864<ref>{{Cite journal |last=M. Bonura |year=2021 |title=Verga e i mass media. Il giornalismo politico-teatrale e il cinema |location=Palermo |publisher=Palermo University Press}}</ref>, iu la drejtimit të Abates pas vetëm dhjetë numrave. Po në atë vit, Verga botoi në "''Nuova Europa"'' dy pjesët e para të romanit "''Sulle lagune"'', të cilat më pas u pezullua për një vit për tu rifilluar nga fillimi e për tu përfunduar më 15 mars 1863, pas 22 pjesëve. Aty nga fundi i prillit ose fillimi i majit të 1865, ai shkoi për herë të parë në [[Firencia|Firence]] pasi kishte braktisur studimet e drejtësisë në Universitetin e Katanias.<ref>{{Cite journal |last=Carmelo Musumarra |title=Giovanni Verga "I nuovi tartufi" in Firenze capitale |journal=Nuova Antologia |publisher=Felice Le Monnier - Firenze |issue=Luglio - Settembre 1980 |page=4}}</ref> Gjatë kësaj periudhe ai shkroi një [[Komedia|komedi]] të titulluar "''I nuovi tartufi"'' të botuar vetëm në vitin 1980, e cila u dërgua, [[Anonimiteti|në mënyrë anonime]], në Konkursin Dramatik të shpallur nga Shoqëria për Përkrahjen e Artit Teatror, por pa korrur sukses. Po në këtë periudhë ai shkroi edhe romanin "''Una peccatrice".'' Në atë kohë Firence ishte kryeqyteti i Mbretërisë dhe shërbeu si pikëtakim për intelektualët italianë. Verga i ri pati mundësinë të njihej me Luigi Capuana-n,i cili atëherë ishte [[Kritika letrare|kritik]] letrar i gazetës "''La Nazione",'' me piktorët si Michele Rapisardi dhe Antonino Gandolfo, maestron Giuseppe Perrotta si dhe [[Poeti|poetin]] Mario Rapisardi. Në Firence u rikthye në prill të vitit 1869, pasi [[epidemia]] e re [[Kolera|e kolerës]] që ishte përhapur në vitin 1867 e kishin detyruar atë, së bashku me familjen e tij, të gjente strehim fillimisht në pornat e tyre në Sant'Agata li Battiati dhe më pas në Trecastagni. Prandaj, ai vendosi të vendosej në Firence, duke qëndruar atje deri në vitin 1871, pasi e kishte kuptuar se kultura provinciale ishte tepër kufizuese dhe e pengonte atë të realizohej si shkrimtar. Ndërkohë, në vitin 1866, botuesi [[Torino|torinez,]] Negro, kishte botuar romanin "''Una peccatrice".'' Kjo vepër me karaker[[Autobiografia|autobiografik]] dhe fort melodramatik, rrëfen historinë e një borgjezi katanez, Pietro Brosio, i cili, megjithëse arritn të fitojë pasuri, sukses dhe kishte arritur të bëjë për vete gruan e ëndrrave të tij, Narcisën, do të rikthehet në mediokritetin e tij të vet, pasi Narcisa, e çmendur nga dashuria, i jep fund jetës së saj. Vitet e qëndrimit në Firencë ishin vendimtare për formësimin e shkrimtarit të ri, i cili pati mundësinë të njihej me [[Artisti|artistë]], [[Muzikanti|muzikantë]], shkrimtarë e [[Politikani|politikanë,]] si dhe të frekuentonte sallonet kulturore më të njohura të asaj kohe. Me një letër rekomandimi nga Mario Rapisardi, ai u integrua lehtësisht në pritjet që organizoheshin në shtëpinë e shkrimtarit dhe patriotit Francesco Dall'Ongaro, ku u takua me Giovanni Prati, Aleardo Aleardi, Andrea Maffei dhe Arnaldo Fusinato. I prezantuar nga Dall'Ongaro në sallonet kulturore të Ludmilla Assing dhe zonjave [[Swanzberg]], nënë e bijë, të dyja piktore, ai u njoh me Vittorio Imbrianin dhe shkrimtarë të tjerë. Më pas filloi të bënte një jetë intensive shoqërore, duke frekuentuar Caffè Doney, ku u takua me autorë dhe aktorë të ndryshëm, Caffè Michelangelo, një vend takimi për piktorët më të famshëm Macchiaioli të kohës dhe duke shkuar shpesh në teatër në mbrëmje. Kësaj periudhe i takon romani epistolar ''"Storia di una capinera" (Historia e një Kapeleni)'' i cili doli në dritë në vitin 1870 në revistën e modës "''Il Corriere delle Dame"'' dhe u botua në vitin pasardhës, falë interesimit të Dall'Ongaro-s, nga [[Shtypshkrimi|shtypshkronja]] Lampugnani në [[Milano]]. Parathënia e romanit u shkrua nga Dall'Ongaro, i cili përfshiu një letër që i kishte shkruar Caterina Percoto- s duke prezantuar librin. Romani pati një sukses të madh dhe Verga filloi të fitonte fitimet e tij të para. [[Skeda:Sebastianutti,_Guglielmo_(1825-1881)_&_Benque,_Franz_(1841-1921)_-_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Portreti i Vergës]] == Poetika dhe idetë == Ideologjia që qëndron në themel të letërsisë së tij më të mirë është një ringjallje personale e natyrës shkencore, impersonalitetit dhe pozitivizmit të natyralistëve, të refuzuar në një kuptim pesimist, pa asnjë shpresë për përmirësim shoqëror. Ndikimi i disa teorive të kohës është i fortë, siç është ai i [[Darvinizmi shoqëror|darvinizmit social]] . Njerëzve të përulur të tregimeve dhe romaneve të tij u mohohet pothuajse çdo shpresë, qoftë providenciale, duke iu referuar stilit të [[Alessandro Manzoni|Manzonit]], apo laike dhe sociale, të frymëzuara nga Zola. Verga mohon se lumturia e vërtetë është e pranishme ose e arritshme edhe nga anëtarët e klasave të pasura, duke pasur parasysh përfaqësimin që ai i bën asaj si në romanet jo-veristike ashtu edhe në disa pjesë të ''Ciklit të të Mundurve'' dhe në tregimet e shkurtra. Vetëm disa vlera, të tilla si familja, mjedisi vetjak dhe puna ("ideali i gocës së detit") mund të japin pak qetësi.<ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=https://www.homolaicus.com/letteratura/verga.htm}}</ref> === Romanet === [[Skeda:I_Malavoglia.djvu|parapamje|Ballina e një botimi të ''I Malavoglia-s'']] * ''Dashuria dhe Atdheu'' (1856-1857) [i pabotuar 672 e tutje. skripta të raportuara pjesërisht në Lina Perroni, ''Studi verghiani'', II, ''Kujtime të D'Artagnan. Rinia e hershme e Giovanni Verga-s dhe dy nga romanet e tij të panjohura: Dashuria dhe Atdheu; Karbonarët e Malit'', Palermo, Ed. del sud, 1929]. * ''Karbonarët e Maleve'', 4 vëllime, Catania, Galatola, 1861-1862. * ''Në laguna'', në "La Nuova Europa", 5 dhe 9 gusht 1862 - 13 janar dhe 15 mars 1863. * ''Një mëkatar'', Torino, Negro, 1866. * ''Historia e një Kapeleni të Zi'', Milano, Lampugnani, 1871. * ''Eva'', Milan, Treves, 1873. * ''Eros'', Milano, Brigola, 1875. * ''Tiger Mbretëror'', Milano, Brigola, 1875. * ''The Malavoglia'', Milano, Treves, 1881. * ''Burri i Elenës'', Milan, Treves, 1882. * ''Mastro-don Gesualdo'', Milano, Treves, 1889. * ''Nga e jotja tek e imja'', Milan, Treves, 1906. * ''Dukesha e Leyra'', e papërfunduar në Federico De Roberto, ''Casa Verga e altri saggi verga'', Firence, Le Monnier, 1964. * ''Romane për të rinj'', redaktuar dhe me një pasthënie nga Giuseppe Leonelli, Milano, Frassinelli, 1996. === Novelat === * ''Nedda . Skica siciliane'', Milano, Brigola, 1874. * ''Pranvera'' ; ''Bishti i Djallit'' ; ''X'' ; ''Disa Argumente'' ; ''Historitë e Kështjellës Trezza'' ; ''Nedda'', Milano, Brigola, 1877. * ''Rosso Malpelo'', në "Fanfulla", 2-5 gusht 1878. * ''Jeta në Fusha . Tregime të Reja'', Milano, Treves, 1880. [ ''Ëndërrim'', ''Jeli Bariu'', ''Rosso Malpelo'', ''Kalorësia Fshatare'', ''Ujkja'', ''I dashuri i Gramignës'', ''Lufta e Shenjtorëve'', ''Pentolaccia'' ] * ''Një tjetër përmbytje'', në "Roma-Reggio", numër special i "Corriere dei Comuni", Romë, Shtypshkronja Elzeviriane e Zyrës së Statistikës, 1880. * ''Materiali'', në " Revistën javore të politikës, shkencës, letrave dhe arteve ", 26 dhjetor 1880. * ''Casamicciola'', në "Don Chisciotte", n. 8, 3 prill 1881. * ''Rrethinat e Milanos'', në ''Milano 1881'', Milano, Ottino, 1881. * ''Si, kur dhe pse'', në shtojcën e botimit të dytë të ''Vita dei campi'', Milano, Treves, 1881. * ''Bukë e zezë'', Catania, Giannotta, 1882. * ''Liria'', në "Domenica letteraria", 12 mars 1882. * ''Përralla fshatare'', Torino, Casanova, 1883. [ ''I nderuari'', ''Çfarë është Mbreti'', ''Don Licciu Papa'', ''Misteri'', ''Malaria'', ''Jetimët'', ''Gjërat'', ''Historia e Gomarit të Shën'' ''Jozefit'', ''Buka e Zezë'', ''Zotërinjtë'', ''Liria'', ''[[Di là del mare|<nowiki>Përtej Detit]</nowiki>]]'' * ''Në rrugë'', Milano, Treves, 1883. [ ''Bastioni i Monforte-s'', ''Në Piazza della Scala'', ''[[Al veglione|Në ballo]]'', ''[[Il canarino del N. 15|Kanarini i Nr. 15]]'', ''Dashuri pa lidhëse sysh'', ''Një histori e thjeshtë'', ''Taverna e "Miqve të Mirë"'', ''Xhelozi'', ''Shokë'', ''Via Crucis'', ''Rehati'', Dita {{'}} ''fundit'' ] * ''Në stallë'', në ''Arkadinë e Bamirësisë.'' ''Dhuratë ndërkombëtare në dobi të viktimave të përmbytjeve'', Lonigo, Tipo-litografia red. Luigi Pasini, 1883. * ''Drama Intime'', Romë, Sommaruga, 1884. [ ''Drama Intime'', ''fragmenti 2'', ''«Në Karvanin e Refugjatëve» (fragmenti 3)'', ''fragmenti IV'', ''Një Përmbytje Tjetër'', ''- Bëj Karnaval me kë të duash; - Bëj Krishtlindjet dhe Pashkët me të tutë.'' ''-'', ''Vizita e Fundit'' ] * ''Bota e Vogël'', në "Nuova Antologia", 1 tetor 1884. * ''Vagrancy'', Firence, Barbera, 1887. [ ''Vagrancy'', ''Mësuesi i Djemve, Një sprovë, Gostia e të Vdekurve, Artistë me Rëndësi të Vogël, Shenja e Dashurisë, Agonia e një Fshati, ...dhe Ata që Jetojnë Vjen në Paqe, Armando i Bukur, Nanni Volpe, Ata që Vuajnë nga Kolera, Gjëra që Të Qajnë]'' * ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', Milano, Treves, 1891. [ ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', ''Betimet e Marinarit'', ''Komedi në Sallën e Vizatimit'', ''As Kurrë, As Gjithmonë!,'' ''Carmen'', ''Para dhe Pastaj'', ''Çfarë fshihet në fund të gotës'', ''Dramë intime'', ''Vizita e Fundit'', ''Buletini Shëndetësor (Korrespondenca në faqen e 4-t)'' ] * ''Don Candeloro dhe Ci'', Milano, Treves, 1894. [ ''Don Candeloro dhe Ci'', ''Kukullat që flasin'', ''Page Fernando'', ''Mbrëmja e Divës'', ''Perëndimi i Afërditës'', ''Papa Siksti'', ''Një Epik i Vogël'', ''Vepra e Dashurisë Hyjnore'', ''Mëkati i Gruas së Shenjtë'', ''Thirrja e Motrës Agnese'', ''Dashnorët'', ''Ndër Skenat e Jetës'' ] * ''Një kabinë dhe zemra jote'', në "Illustrazione italiana", 12 shkurt 1922. * ''Të gjitha tregimet e shkurtra'', 2 vëllime, Milan, A. Mondadori, 1940-1942. === Transpozicionet teatrale === [[Skeda:Verga._caccia_a_lupo.volpe.jpg|parapamje|''Gjuetia e Ujkut - Gjuetia e Dhelprës'' . Skica Pamjeje, Treves, Milano, 1902.]] * ''Tartufet e reja'' (1865-1866) * ''Trëndafila gjetherënës'' (1867) * ''Nderi I'' (1869) * ''Honor II'' * ''Kalorësia Rustike'' (1884) * ''Në zyrën e portierit'' (1885) * ''Ujkja'' (1886) * ''Pas'' (1886) * ''Mjeshtri-Don Gesualdo'' (1889) * ''Kalorësia Rustike'' (1896) * ''Gjuetia e Ujkut'' (1901) * ''Gjuetia e Dhelprave'' (1901) * ''Nga e jotja tek e imja'' (1903) * ''Liria'', Dramë me një akt (2014) * ''[[Chevalerie rustique]]'' (1910) nga Victorin Jasset (ose, sipas historianëve të tjerë, Émile Chautard ose [[Raymond Agnel]] ) * ''Rustic Cavalleria'' (1916) nga Ugo Falena * ''[[Cavalleria rusticana (film 1916 Del Colle)|Kalorësia Rustike]]'' (1916) nga Ubaldo Maria Del Colle * ''Royal Tiger'' (1916) nga Piero Fosco ( Giovanni Pastrone ) * ''Historia e një Kapelezi'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''[[Caccia al lupo (film)|Gjuetia e Ujkut]]'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''Një mëkatar'' (1918) nga Giulio Antamoro * ''[[Eva (film 1919)|Eva]]'' (1919) nga Ivo Illuminati * ''[[Il marito di Elena (film)|Burri i Elenës]]'' (1921) nga [[Riccardo Cassano]] * ''Rustic Cavalleria'' (1924) nga Mario Gargiulo * ''Cavalleria rusticana'' (1939) nga Amleto Palermi * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1943) nga Gennaro Righelli * ''Dridhet Toka'' (1948) nga Luchino Visconti, i frymëzuar nga ''I Malavoglia'' * ''Ujkja'' (1953) nga Alberto Lattuada * ''Cavalleria rusticana'' (1953) nga Carmine Gallone * ''Gramigna's Lover'' (1968) nga Carlo Lizzani * ''Bronte: kronika e një masakre që librat e historisë nuk e kanë treguar'' (1971) nga Florestano Vancini, bazuar në romanin ''Libertà'' * ''Cavalleria rusticana'' (1982) nga Franco Zeffirelli, film-opera * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1993) nga Franco Zeffirelli, me [[Vanessa Redgrave]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''Ujkja'' (1996) nga Gabriele Lavia, me Monica Guerritore, [[Michele Placido]] dhe [[Raoul Bova]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''[[Cavalleria rusticana (film 1996)|Cavalleria rusticana]]'' (1996) nga Liliana Cavani, film televiziv * ''Rosso malpelo'' (2007) nga Pasquale Scimeca * ''Malavoglia'' (2010) nga Pasquale Scimeca * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]] mbajti fjalimin e titulluar "Festimi i Giovanni Verga" në Teatro Massimo Bellini në Katania më 2 shtator 1920, me rastin e ditëlindjes së tetëdhjetë të Giovanni Verga. Vittorio Emanuele Orlando mbajti "Fjalën Përkujtimore për Giovanni Verga" më 27 janar 1923, në përvjetorin e vdekjes së Vergës ( ''Shkrime mbi Verga'', nga Luigi Pirandello dhe Vittorio Emanuele Orlando, parathënie nga Giuseppe Giarrizzoone Category, Giuseppe19,19). * Në vitin 2010, Alitalia ia kushtoi atij një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-DTK). * Tetëdhjetë vjeçari Giovanni Verga shfaqet i luajtur nga Renato Carpentieri në filmin italian të vitit 2022 ''La stranezza'' me regji të Roberto Andò, me Toni Servillo dhe Ficarra e Picone . == Shënime == <references /> * Massimo Bonura, ''Verga dhe Mediat Massive.'' ''Gazetaria Politiko-Teatrale dhe Kinemaja'', parathënie nga L.A. Callari, ese hyrëse nga G.C. Marino, pasthënie nga A. Arena, Palermo, Shtëpia Botuese e Universitetit të Palermos, 2021. * Nino Cappellani, ''Jeta e Giovanni Verga, Veprat e Giovanni Verga'', vëllimet 2, Firence, Le Monnier, 1940 * Giulio Cattaneo, ''Giovanni Verga'', Torino, UTET, 1963 * Francesco De Felice, ''Gratë që e donin Giovanni Verga'', Romë, Ciranna, 1964 * {{Cite journal |last=Federico De Roberto |year=1964 |title=Casa Verga e altri saggi verghiani |location=Firenze |publisher=Felice le Monnier |ref="Casa_Verga"}} * Giovanni Garra Agosta, ''Biblioteka e Giovanni Verga'', Catania, Greco, 1977 * Giovanni Garra Agosta, ''Verga e dashuruar'', Catania, Greco, 1980 === Studime mbi punën === * Alfred Alexander, ''Giovanni Verga'', London, Grant & Cutler, 1972 * Paul Arrighi, ''Le vérisme dans la prose narrative italienne'', Paris, Boivin e C., 1937 * Alberto Asor Rosa, ''Scrittori e popolo. Saggio sulla letteratura populista in Italia'', Roma, Samonà e Savelli, 1965 * Riccardo Bacchelli, ''L'ammirabile Verga'', in ''Confessioni letterarie'', Milano, Soc. ed. "La Cultura", 1932; poi in ''Saggi critici'', Milano, Mondadori, 1962 * Riccardo Bacchelli, ''Giovanni Verga, le canzoni, il romanzo, la tragedia'', prefazione a G. V., ''I grandi romanzi'', Milano, Mondadori, 1972 * {{Cite book |title=Verga e il verismo. Sperimentalismo formale e critica del progresso |publisher=Paravia |year=1980 |location=Torino}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/lartificiodellar0000bald |title=L'artificio della regressione. Tecnica narrativa e ideologia nel Verga verista |publisher=Liguori editore |year=1980 |isbn=88-207-0890-6 |location=Napoli}} * Ettore Bonora ''Le novelle milanesi del Verga'' e ''Lo stile dei Malavoglia esemplificato nel capitolo dodicesimo'' in " Manzoni e la via italiana al realismo", Napoli, Liguori 1989 * Massimo Bontempelli, ''Verga'', in "Nuova Antologia", marzo 1940, poi in ''Verga, l'Aretino, Scarlatti, Verdi'', Milano, Bompiani, 1941 * Massimo Bontempelli, ''Sette discorsi'', Milano, Bompiani, 1942 * Nino Borsellino , ''Storia di Verga'', Bari, Laterza, 1982 * Felice Cameroni, ''Realismo. "Tigre reale" di Giovanni Verga'', in "L'Arte drammatica", 10 luglio 1975; "''I Malavoglia''", in "La rivista repubblicana", n. 2, 1881; "''Novelle rusticane''", in "La Farfalla", 17 dicembre 1882; poi in ''Interventi critici sulla letteratura italiana'', a cura di G. Viazzi, Napoli, Guida, 1974 * Luigi Capuana, ''Studi sulla letteratura contemporanea'', I serie, Milano, Brigola, 1880; II serie, Giannotta, Catania, 1882; ristampa a cura di G. Luti, Milano, Fabbri, 1973 * Luigi Capuana, ''Gli "ismi" contemporanei'', Catania, Giannotta, 1898 * Luigi Capuana, ''Verga e D'Annunzio'', a cura di M. Pomilio, Bologna, Cappelli, 1972 * Carmelo Ciccia, ''Il mondo popolare di Giovanni Verga'', Milano, Gastaldi, 1967 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Impressioni e commenti'', Milano, Virgilio, 1974 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Profili di letterati siciliani dei secoli XVIII-XX'', Catania, Centro di Ricerca Economica e Scientifica, 2002 * Carmelo Ciccia, ''Gli scrittori che hanno unito l’Italia'', Padova, Libraria Padovana, 2010 * [[Benedetto Croce]], ''Giovanni Verga'', in "La Critica", I, IV, 1903; poi in ''La Letteratura della nuova Italia'', III, Bari, Laterza, 1922 * Giacomo Debenedetti, ''Presagi del Verga'', in ''Saggi critici'', III serie, Milano, Il Saggiatore, 1959 * Eurialo De Michelis, ''L'arte del Verga'', Firenze, La Nuova Italia, 1941 * [[Giacomo Devoto]], I "piani del racconto" in due capitoli dei "Malavoglia", in "Bollettino del Centro studi filologici e linguistici siciliani", II, 1954; poi in ''Nuovi studi di stilistica'', Firenze, Le Monnier, 1962 e in ''Itinerario stilistico'', Firenze, Le Monnier, 1975 * Arnaldo Di Benedetto, ''Verga, D'Annunzio, Pirandello'', Torino, Fògola, 1994. * Enrico Falqui, ''Verga, il verismo e il novecento'', in "Giornale"di Sicilia", 28 novembre 1940 * Dino Garrone, ''Giovanni Verga'', prefazione di L. Russo, Firenze, Vallecchi, 1941 * Emerico Giachery, ''"La roba" e l'arte del Verga'', Roma, Quaderni di Marsia, 1959 * Emerico Giachery, ''Verga e D'Annunzio. Ritorno a Itaca'', Roma, Studium, 1991 * Mario Gabriele Giordano, "Il Verismo, Verga e i veristi minori", Napoli, Conte, 1992. * Silvia Iannello, ''Le immagini e le parole dei Malavoglia'', Roma, Sovera, 2008 * Franco La Magna, ''Giovanni Verga e il "Castigo di Dio". Per una storia dei rapporti tra cinema e narrativa'', Algra Editore, Viagrande (Catania), 2022, prefazione di Antonio Di Silvestro * Ignazio Lampasona, ''Verga, poeta dei vinti'', Milano, Gastaldi, 1956 * Sebastiano Lo Nigro, ''Le due redazioni di Mastro-don Gesualdo'', in "Lettere italiane", I, 1, 1949 * Vittorio Lugli, I due "Mastro-don Gesualdo", in "Rivista d'Italia", marzo 1925, poi in Dante, Balzac, Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1952 (contiene anche ''Il discorso indiretto libero in Flaubert e in Verga'') * Gaetano Mariani, ''Sul teatro di Verga'', in "Rassegna di cultura e vita scolastica", nn. 7-8 e 9, 1953; poi in ''Ottocento romantico e verista'', Napoli, Giannini, 1972 * Giulio Marzot, ''L'arte del Verga'', in "Annuario dell'Istituto Magistrale A. Fogazzaro", Vicenza, 1930; rielaborato in ''Preverismo, Verga e la generazione verghiana'', Bologna, Cappelli, 1965 * Attilio Momigliano, ''Giovanni Verga narratore'', Palermo, Priulla, 1923; poi in ''Dante, Manzoni, Verga'', Messina, D'Anna, 1944 * Aurelio Navarria, "''L'amante di Raya''" e "''L'amante di Gramigna''", in "Belfagor", VI, 2, 1951 * Aurelio Navarria, ''"Nedda" e "Primavera" nell'opera di Verga'', in "Narrativa", giugno, 1961 * Aurelio Navarria, ''Lettura di poesia nell'opera di Giovanni Verga'', Messina-Firenze, D'Anna, 1962 * Aurelio Navarria, ''Giovanni Verga'', Catania-Roma-Milano, "La Navicella", 1964 * Aurelio Navarria, ''Annotazioni verghiane e pagine staccate'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1976 * Francesco Nicolosi, ''Il realismo nelle opere giovanili di Giovanni Verga'', Firenze-Messina, D'Anna, 1960 * Francesco Nicolosi, ''Il Mastro don Gesualdo: dalla prima alla seconda redazione'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1967 * Francesco Nicolosi, ''Questioni verghiane'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1969 * Ugo Ojetti, ''Alla scoperta dei letterati'', Milano, Fratelli Bocca editori, 1899 * Enrico Panzacchi, ''Morti e viventi'', Catania, Giannotta, 1898 * Giuseppe Petronio, ''Lettura di Mastro-don Gesualdo'', in ''Dall'illuminismo al verismo'', Palermo, Manfredi, 1962 * ''Studi Verghiani'', a cura di L. Perroni, Palermo, Edizioni del Sud, 1929 (ristampati con il titolo ''Studi critici su Giovanni Verga'', Roma, Bibliotheca, 1934) * Leone Piccioni, ''Per una storia dell'arte del Verga'', in ''Lettura leopardiana e altri saggi'', Firenze, Vallecchi, 1952 * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]], ''Giovanni Verga'', in ''Studi critici su Giovanni Verga''; poi in ''Saggi'', Milano, Mondadori, 1939 e in ''Saggi, poesie e scritti vari'', a cura di M. Lo Vecchio Musti, Milano, Mondadori, 1960 * Paolo Pullega, ''Leggere Verga'', Bologna, Zanichelli, 1975 * Gaetano Ragonese, ''Giovanni Verga. Studio critico'', Roma, Maglione, 1931 * Gaetano Ragonese, ''La lingua parlata dei "Promessi Sposi" e del Verga'', in "Belfagor", III, 3, 1948 * Gaetano Ragonese, ''Interpretazione del Verga. Saggi e ricerche'', Palermo, Manfredi, 1965 * Gino Raya, ''Un secolo di bibliografia verghiana'', Padova, Cedam, 1960 * Gino Raya, ''Ottocento inedito'', Roma, Ciranna, 1960 * Gino Raya, ''La lingua di Verga'', Firenze, Le Monnier, 1961 * Gino Raya, ''Mastro don Gesualdo di Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1967 * Gino Raya, ''Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1970 * Gino Raya, ''Bibliografia verghiana'', Roma, Ciranna, 1972 * Gino Raya, ''Verga e il cinema'', Roma, Herder, 1984 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Capuana'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1984 * Gino Raya, ''Verga e i Treves'', Roma, Herder, 1986 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Monleone'', Roma, Herder, 1987 * Gino Raya, ''Verga e gli avvocati'', Roma, Herder, 1988 * Gino Raya, ''Vita di Giovanni Verga'', Roma, Herder, 1990 * Luigi Russo, ''Giovanni Verga'', Napoli, Ricciardi, 1920; nuova edizione, Bari, Laterza, 1934; terza edizione ampliata 1941; ultima edizione, 1974 * Luigi Russo, Prefazione a G. V., Opere, Milano-Napoli, Ricciardi, 1955 * Luigi Russo, Profilo critico in ''I narratori (1850-1957)'', Milano-Messina, Principato, 1958 * Luigi Russo, ''Verga romanziere e novelliere'', Torino, Eri, 1959 * Giorgio Santangelo, ''Storia della critica verghiana'', Firenze, La Nuova Italia, 1954, ultima edizione 1969 * Natalino Sapegno, ''Appunti per un saggio sul Verga'', in "Risorgimento", I, 3, 1945; poi in ''Ritratto di Manzoni e altri saggi'', Bari, Laterza, 1961 * Edoardo Scarfoglio, ''Il libro di don Chisciotte'', Roma, Sommaruga, 1885 * [[Leonardo skasia|Leonardo Sciascia]], ''I fatti di Bronte'', in ''Pirandello e la Sicilia'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1961 * Leonardo Sciascia, ''Verga e la libertà'', in ''La corda pazza'', Torino, Einaudi, 1970 * Leonardo Sciascia, ''Giovanni Verga e la memoria'', in "Notiziario culturale italiano", Istituto italiano di cultura, Parigi, XIV, 1, 1973 * Riccardo Scrivano, ''La narrativa di Verga'', Roma, Bulzoni, 1977 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane'', Firenze, La Nuova Italia, 1937 * Ermanno Scuderi, ''Verga'', Catania, Camene, 1950 * Ermanno Scuderi, ''La cultura del Verga'', Torino, Bottega d'Erasmo, 1965 * Ermanno Scuderi, ''Verga: la condizione storica ed esistenziale, l'arte'', Catania, Tringale. 1976 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane ieri e oggi'', Catania, Tringale, 1979 * Adriano Seroni, ''La Nedda nella storia dell'arte verghiana'', Lucca, Lucentia, 1950 * Adriano Seroni, ''Studi verghiani'', in ''Nuove ragioni critiche'', Firenze, Vallecchi, 1960 * Adriano Seroni, ''Verga (antologia della critica''), Palermo, Palumbo, 1960 * Adriano Seroni, ''Da Dante a Verga'', Roma, Editori Riuniti, 1972 * Renato Serra, ''Le lettere'', Roma, Bontempelli, 1914 * Leo Spitzer, ''L'originalità della narrazione nei "Malavoglia"'', in "Belfagor", XI, 1, 1956 * Francesco Torraca, ''Saggi e rassegne'', Livorno, Vigo, 1885 * Federigo Tozzi, ''Giovanni Verga e noi'', in "Il messaggero della domenica", 17 novembre 1918; poi in ''Realtà di ieri e di oggi'', Milano, Alpes, 1928 * Gaetano Trombatore, ''Mastro-don Gesualdo'', in "Ateneo veneto", luglio-agosto, 1935; poi in ''Saggi critici'', Firenze, La Nuova Italia, 1950 * Karl Vossler, ''Letteratura italiana contemporanea'', Napoli, Ricciardi, 1916 [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Biografi italiane]] esy4p8uo9t3l8bxa8gr1ublaupfuczr 2986667 2986659 2026-06-02T00:15:25Z Leutrim.P 113691 2986667 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | alma_mater = }} '''Giovanni Carmelo Verga di Fontanabianca''' (Katani, 2 shtator 1840<ref name=":0">{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref><ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>- Katani, 27 janar 1922) ishte shkrimtar, dramaturg dhe politikan italian, i njohur edhe si si figura më e madhe e verizmit, rrymë letrare e frymëzuar nga natyralizmi francez.<ref name=":0" /> Nga një familje borgjeze, me origjinë të lashtë fisnike<ref>{{Cite book |url=https://books.google.it/books?id=1p4yAQAAIAAJ&q=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&dq=giovanni+verga+dei+baroni+di+fontanabianca&hl=it&sa=X&ved=2ahUKEwj6s7657dDwAhXKM-wKHZfTAw0Q6AEwAHoECAMQAw |title=Giovanni Verga: scrittore, romanzier, novelliere |date=1964 |publisher=Etna}}</ref>, ai jetoi në një mjedis me tradita liberale. Fillimisht iu kushtua shkrimit të romaneve aventureske, nën ndikimin e vepratve të [[Alexandre Dumas|babait Dumas]]<ref name="Buti">Ettore Allodoli, Giovanni Buti, ''Storia della letteratura italiana'', Sandron, Firenze, 1963.</ref>; më vonë shkroi romane me tematikë pasionante, mes tyre ''Storia di una capinera'', e cila pati një sukses të kënaqshëm. Ai u shpërngul në [[Firencia|Firence]] në 1869 dhe tre vjet më vonë në [[Milano]], ku frekuentoi qarqet letrare, duke u njohur me Arrigo Boito dhe Giuseppe Giacosa . Me novelën ''Rosso Malpelo'' ai filloi stilin verist, tashmë pjesërisht të parashikuar nga novela ''Nedda''. Dy nga romanet më të shquara të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], ''I Malavoglia'' (1881) dhe ''Mastro-don Gesualdo'' (1889), kanë një gjurmë më të vendosur veriste.<ref name="Buti" /> Koncepti i ri verist i Vergës e vendosi themelin e veprës së tij letrare te "zhdukja" e autorit, duke bërë që ngjarjet në rrëfim të zhvilloheshin vetvetiu, si nga një domosdoshmëri spontane. Gjuha e Vergës është e vrazhdë dhe e zhveshur, si një pasqyrim i botës që ai përfaqëson, e përbërë si nga njerëz të varfër, sikur te ''I Malavoglia'', ashtu edhe nga të pasur, si te ''Mastro-don Gesualdo''. Të gjithë, megjithatë, janë "të mposhtur" në luftën e përditshme të jetës (dhe atyre ai u dedikoi të ashtuquajturin [[:it:Ciclo_dei_Vinti|Cikli i të Mundurve]], një grup prej pesë romanesh, nga të cilët vetëm dy të parët u përfunduan). Shkrimtari u mor gjithashtu me teatër, duke dramatizuar disa nga novelat e tij në shfaqje. Më e famshmja prej tyre është ''Cavalleria rusticana'' (1880), mbi bazën e së cilës, dhjetë vjet më vonë, kompozitori Pietro Mascagni krijoi [[Cavalleria Rusticana|operën me të njëjtin titull]]. Verga u bë senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1920 me emërim nga Mbreti [[Viktor Emanueli III]]. == Biografia == === Familja === Familja Verga, me prejardhje nga familje të lashta aragoneze, mbërriti në Sicili me emrin ''Vergas'' ose ''Vargas'', në kohën e Mbrëmjes Siciliane. Tradicionalisht, themeluesi i familjes Verga të Vizzini konsiderohet të jetë Laian Gonzalo de Vergas - krahasuar me studimet më të reja kanë dalë në dritë anëtarë të rinj të familjes -, i cili erdhi në Siçili nga Spanja pas Mbretit [[Pjetri III i Aragonit|Pjetër III të Aragonës]] në vitin 1282, djali i të cilit Antonio u martua me Margherita La Gurna në vitin 1318, duke u vendosur në Vizzini, një fshat në Iblei.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref> Babai i shkrimtarit, Giovanni Battista Verga Catalano<ref>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}<templatestyles src="Modulo:Chiarimento/styles.css"></templatestyles>{{Cite web |title=Scheda senatore VERGA Giovanni |url=http://notes9.senato.it/web/senregno.nsf/ddee2edffd561928c1257114005998d3/0bd4d422580b0e044125646f00616a3e?OpenDocument}}</ref>, ishte vendas i Vizzinit, ku familja Verga zotëronte disa prona; nëna e tij quhej Caterina Di Mauro Barbagallo dhe rridhte nga një familjeje borgjeze nga Belpasso. Giovanni ishte më i madhi nga të pesë vëllezër e motra: përveç tij, Mario, Rosa, Pietro dhe Teresa.<ref name="Mostra">{{Cite web |title=Scheda della Mostra "Verga dietro le quinte" |url=http://www.comune.catania.it/informazioni/news/cultura/musei/archivio-storico/allegati/scheda_illustrativa_mostra__verga_dietro_le_quinte.pdf}}</ref><ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=http://www.museumland.com/verga/work/baseMix.html}}</ref> Gjyshi i Giovannit, Giovanni Carmelo Verga Distefano, kishte qenë [[Carbonari|një Carbonaro]]<ref>Nell'articolo dal titolo "Il Maestro di Giovanni Verga" si dice che è «viva la memoria del nonno paterno». Cfr. {{Sfn|De Roberto|''Casa Verga ...'', p. 43.|"Casa_Verga"}}</ref> dhe, në vitin 1812, u zgjodh deputet i Vizzinit në Parlamentin e parë Siçilian. Ky i fundit kishte trashëguar nga familja e nënës së tij, në vitin 1771, feudinë e Fontanabiancas, të cilës i takonte titulli i baronit, i rikonfirmuar nga Ferdinandi III në vitin 1781 Don Gaetano Vergas, gjë që i dha Giovanni Vergas të drejtën të mbante predikatin "i Fontanabiancas", si dhe titullin "fisnik i baronëve të Fontanabiancas", ndonëse ai nuk e përdori atë kurrë. Sidoqoftë, familja Verga ishte tashmë e regjistruar në [[Mastra nobile|regjistrin fisnik]] të Vizzini-t deri në vitin 1813, kur [[feudalizmi]] dhe regjistrat fisnik u shfuqizuan në Siçili; deri në vitin 1813, pra, Vergat mund të quheshin "fisnikë të Vizzinit". Meqenëse [[Mbretëria e Italisë]] më pas nuk e njohu Vizzinin midis qyteteve që kishin patricistë ose fisnikëri qytetare, Vergat nuk mund të kishin titullin "fisnikët e Vizzinit" të njohur nga Këshilli Heraldik i Mbretërisë së Italisë.<ref>{{Cite book |title=Repertorio della feudalità siciliana}}</ref> === Vendi dhe data e lindjes === [[File:Autografo_Verga.jpg|majtas|parapamje|Autografi i G. Verga ]] [[Skeda:Atto_di_Battesimo_di_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Certifikata e pagëzimit të Vergës]] Giovanni Carmelo Verga u regjistrua në zyrën e lindjeve së Gjendjes Civile të komunës së [[Katania|Katanias]], sipas aktit numër 284 (regjistri i popullsisë u krijua vetëm në vitin 1871 me rastin e censimentit të po atij viti), atëherë pjesë e [[Mbretëria e Dy Siçilive|Mbretërisë së Dy Sicilive]], më 2 shtator 1840; megjithatë, data dhe vendi i lindjes nuk janë të pranuara universalisht. [[Skeda:Ritratto_penna_e_acq._verga.jpg|parapamje|Verga - stilolaps dhe portreti me bojëra uji i Antonino Gandolfo, koleksioni Francesco Paolo Frontini]] Ekziston, megjithatë, një teori e dytë sipas së cilës Verga lindi në një pronë fshati në pronësi të xhaxhait të tij, don Salvatore në zonën Tiepidi (një zonë rurale disa kilometra larg qytetit të Vizzinit). Kjo teori mbështetet nga disa hipoteza: e para ka të bëjë me epideminë e [[Kolera|kolerës]] që goditi Katanian në verën e vitit 1840, e cila mund ta ketë shtyrë familjen Verga të braktiste Katanian me verat e ashpra për të shkuar në kodrat e freskëta të Vizzinit, duke zgjedhur këtë qytezë në zonën e Kalatinos për të mbrojtur nënën dhe fëmijën që pritej të lindte, nga çdo rrezik i mundshëm. Sidoqoftë, në realitet, vala e kolerës kishte mbaruar që nga viti 1837. Hipoteza e dytë është se, duke qenë se kishte lindur para kohe (shtatëmuajsh), foshnja ishted sjellë më pas përsëri në kryeqytet, ku babai i tij, Giovanni Battista Catalano Verga (me origjinë nga Vizzini, por banues i kryeqytetit), e regjistroi djalin e tij sikur kishte lindur në Katania, në banesën në rrugën Sant'Anna. Për më tepër, ka gjasë që Giovanni Battista Verga të ketë zgjedhur Katanian si vendlindjen e tij zyrtare për ti bërë qejfin gruas së tij Caterina Di Mauro (ose Mauro), e cila ishte kataneze, si dhe për lehtësi, pasi që çdo kërkesë e ardhshme për certifikime nuk do të kërkonte një udhëtim në Vizzinin e largët. Megjithatë kësaj teorie i janë privuar provat me shkrim, pa llogaritur që nëna dhe foshnja i lindur para kohe, duhet të ishin dërguan me nxitim në kryeqytet, ku babai i Vergas dyshohet se kreu një krim, në bashkëpunimin me nënpunësit e Gjendjes Civile dhe dy dëshmitarëve, kur, për të marrë një certifikatë nga bashkia e Katanias, do të kishte mjaftuar një transkriptim i thjeshtë dhe plotësisht ligjor. Hipoteza e tretë buron nga një shënim në paratitull të një kopjeje të edicionit të parë të ''Novelle rusticane'', të cilën Verga ia dha mikut të tij, shkrimtarit Luigi Capuana, ku shkruhet: "Për Luigi Capuana-n, një "fshatar" nga Mineo - Giovanni Verga-n, një "fshatar" nga Vizzini." (Përdorimi i termit ''"fshatar''" do të tregonte, pra, se Verga ishte në dijeni se kishte lindur në një qytet të vogël provincial si Capuana, në Vizzini, ose në çdo rast në një zonë rurale). Ose thjesht mund të ketë qenë, brenda kontekstit të miqësisë së tij me mikun e tij Capuana, një dëshmi e dashurisë së tij për një qytet ku autori katanez kishte kaluar periudha të gjata të foshnjërisë dhe fëmijërisë së tij. Në arkivat e Senatit të [[Italia|Republikës Italiane]], në fashikullin personal të Senatorit të Mbretërisë, Giovanni Verga, gjendet ekstrakti i certifikatës së tij të lindjes, ku Katania është shkruar si vendlindja e tij.<ref>{{Cite web |title=Fascicolo Giovanni Verga del Senato |url=https://patrimonio.archivio.senato.it/repertorio-senatori-regno/attach//senregno/0BD4D422580B0E044125646F00616A3E/2306%20Verga%20Giovanni%20fascicolo.pdf}}</ref> Sa i përket edhe për datës së saktë të lindjes, pasiguria është po aq e madhe, por mendohet se është 2 shtatori i 1840. Certifikata e lindjes shënon datën 2 shtator 1840. Sidoqoftë, më 1 mars 1915, Verga një letër [[Benedetto Croce|Benedetto Croces]]<ref>[http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348 Citata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210151500/http://ojs.uniroma1.it/index.php/lacritica/article/viewFile/7366/7348|date=10 febbraio 2012}} </ref> si vijon: {{Blockquote|„I nderuar mik, isha në Bashki për të marrë datën e saktë që dëshironi të dini: 31 gusht 1840, Katania. Unë, nga ana tjetër, besoja se ishte data 2, ose 8 shtator e po atij viti. Prandaj, ja ku jam, një javë më i vjetër, por gjithmonë me vlerësim të madh dhe afat për Ju.“}}{{Blockquote|Illustre amico, sono stato al Municipio per avere la data precisa che desidera conoscere: 31 agosto 1840, Catania. Io invece credevo fosse il 2, oppure l'8 settembre dello stesso anno. Eccomi dunque più vecchio di una settimana, ma sempre con grande stima e affetto per Lei.}}Data 8 shtator është në realitet data e pagëzimit, e festuar në Katania, pranë kishës kushtuar Shën Filipit (San Filippo), siç rezulton nga shtojca "ter" – një shënim zyrtar i kthyer nga famullitari i së njejtës kishë, e cila ndodhet vetëm pak hapa larg shtëpisë së lindjes në rrugën "Sant'Anna". Sipas disave, data e tij e lindjes është më e hershme dhe mund të datojë në fund të gushtit, ose edhe më 29, dita në të cilën Shën Gjoni festohet në Vizzini. Zhvendosja nga Vizzini në Katania mund të shpjegojë vonesën në regjistrim dhe shtyrjen e datës. Megjithatë, këto janë vetëm hipoteza, të pambështetura nga asnjë provë. E vetmja siguri është se lindja u regjistrua në Katania nga Giovanbattista Verga, i cili deklaroi se Giovanni Carmelo lindi në orën 5:00 të mëngjesit të së njëjtës ditë, në shtëpinë munër 8 e vendosur në Katania, në rrugën Sant'Anna, duke ia paraqitur fëmijën, në prani të dy dëshmitarëve, Senatorit të Mbretërisë dhe Regjistruesit të Gjendjes Civile, Don Francesco Bicocca. Emri Giovanni Carmelo iu dha atij në kujtim të gjyshit të tij nga babai Giovanni Carmelo dhe jo për një lindje të supozuar më 29 gusht, festën e San Giovanni në Vizzini. === Studime dhe trajnime të hershme === [[Skeda:Casa_di_Verga.JPG|parapamje|Shtëpia-Muze e Vergës në [[Katania]]]] Verga, pasi përfundimit të studimeve fillore në shkollën e Francesco Carraras, u dërgua për tëndjekur studimet e mesme në shkollën e don Antonino Abate, një shkrimtar, [[Patriotizmi|patriot]] i zjarrtë dhe [[Republikanizmi|republikan]], nga i cili përvetësoi shijen e letërsisë [[Romanticizmi|romantike]] dhe [[Patriotizmi|patriotizmin]]. Abate i nxiste studentët të tij që të lexonin veprat e [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]], [[Ludovico Ariosto|Ludovico Ariosto-s]], [[Torquato Tasso|Torquato Tasso-s]], Vincenzo Montit, [[Alessandro Manzoni|Manzonit]] dhe pjesë nga ''Estetika e Hegelit.'' Ai gjithashtu u sugjeronte romanin historiko- [[Patriotizmi|patriotik]] ''[[I tre dell'assedio di Torino|"I tre dell'assedio di Torino]]'' " (shkruar në 1847) të poeti nga Katania, Domenico Castorina, i cili ishte një familjar i largët i Vergës dhe që në atë kohë konsiderohej nga bashkëkohësit e si "poeti dhe shkrimtari më i mirë nga Katania i gjysmës së parë të shekullit të XIX". Në vitin 1854, për shkak të një epidemie [[Kolera|kolere]], familja u strehua në fshatin Tèbidi dhe u rikthye atje në vitin 1855 për të njëjtin shkak. Kujtimet e kësaj periudhe, të lidhura me përvojat e tij të para të adoleshencës dhe me jetën në fshat, frymëzuan shumë nga [[Novela|novelat]] e tij, të tilla si ''Cavalleria rusticana'' dhe ''Jeli il pastore'', si dhe romanin ''Mastro-don Gesualdo.'' Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeçare, mes viteve 1856 dhe 1857, Verga shkroi romanin e tij të parë, me frymëzim nga Risorgimento, të titulluar ''Amore e patria,'' i cili mbeti i pabotuar. Romani mori një vlerësim pozitiv nga Abate, por u konsiderua i papjekur nga mësuesi i tij [[Gjuha latine|i latinishtes]], don Mario Torrisi, i cili e bindi atë që të mos e botonte. Pasi u regjistrua në Fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Katanias në vitin 1858, ai nuk shfaqi interes për lëndët juridike dhe në vitin 1861 i braktisi studimet, duke preferuar t'i kushtohej aktivitetit letrar dhe gazetarisë politike. Me paratë që i dha i ati për të përfunduar studimet, i riu botoi mediatikisht me shpenzimet e tij romanin ''I carbonari della montagna'' (1861-1862). Ky ishte një roman historik i frymëzuar nga bëmat e [[Carbonari|Karbonerëve]] [[Kalabria|kalabrezë]] kundër despotizmit [[Napoleon Bonaparti|napoleonik]] të [[Joachim Murat|Muratit]]. Prandaj, arsimimi i tij ishte i çrregullt dhe, siç shkruan Guido Baldi<ref>{{Sfn|Baldi|p. 13}}.</ref> «[...] shënon në mënyrë të pagabueshme fizionominë e tij si shkrimtar, e cila ndryshon nga tradita e shkrimtarëve jashtëzakonisht euroditë me një kulturë të thellë humaniste që karakterizon letërsinë tonë, madje edhe letërsinë moderne: tekstet mbi të cilat formohej shija e tij në këto vite, më shumë sesa klasikët italianë dhe latinë, ishin shkrimtarët modernë francezë me popullaritet të gjerë, në kufi me letërsinë e konsumit, si [[Alexandre Dumas|Dumas i madh]] (''[[Tre Musketerët|Tre Musketjerët]]'') dhe Dumas i riu (''Zonja me Kamellia''), Sue (''Misteret e Parisit''), Feuillet (''Romani i një të riu të varfër''). Përveç këtij zhanri, ai parapëlqente romanet historike italiane, veçanërisht ato me një karakter të theksuar romantik, si ato të Guerrazzit, ndikimi i të cilit mund të ndihet edhe në romanin e tij të tretë të titulluar'', Sulle lagune (Mbi lagunat)'', i botuar mes viteve 1862 dhe 1863, fillimisht me pjesë si shtojcë e revistës fiorentine "La nuova Europa", gjatë periudhës kur [[Venediku|Venecia]] ishte ende nën pushtimin e padëshiruar Austriak. Romani rrëfen historinë sentimentale të një oficeri hungarez dhe një gruaje të re veneciane nga Oderzo, në një stil të ashpër dhe pa retorikë. Të dy, të dashuruar me jetën, do të përfundojnë duke vdekur së bashku. Verga gjithashtu punoi shpesh në Acitrezza dhe Acicastello gjatë kësaj periudhe. === Përvojat e para në Catania === Në [[Siçilia|Sicili,]] pati një periudhë kryengritjesh të dhunshme popullore për heqjen e taksës mbi drithërat e bluara dhe veçanërisht në provincën e Katanias, pati një reagim të ashpër nga fshatarët të cilët shkak i dëshpërimit shkuan deri te vrasjet dhe plaçkitjet e tokave. Në novelën e tij ''[[Libertà (novella)|Libertà]]'', Verga rindërton me forcë dramatike një nga këto revolta, pikërisht atë të ngjarjes së Brontes.{{Blockquote|«Shpalosën nga kambanarja një mamiq trengjyrësh, ranë kambanat alarmuese dhe nisën të thërrisnin në shesh: "Rroftë liria!". Si një det në shtrëngatë. Turma shkumëzonte dhe gufonte përpara klubit të zotërinjve, përpara bashkisë, mbi shkallët e kishës: një det me kapele të bardha, sëpata dhe kosore që shkëlqenin. Giovanni Verga, Tutte le novelle, Milano, Arnoldo Mondadori, 1979, fq. 338.»}} Me mbërritjen e [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldit]] në [[Katania]], u themelua Garda Kombëtare dhe Verga, në vitin 1860, u rreshtua në rradhët e saj, duke shërbyer për rreth katër vjet. Megjithatë, duke mos pasur prirje për disiplinë ushtarake, ai u lirua me një pagesë prej 3,100 lirash<ref>Prendendo i dati della tabella Istat (che purtroppo sono disponibili solo dal 1861 e non dal 1860 come la voce richiederebbe) che prendono come riferimento il 2008 si ottiene che 3.100 lire del 1861 corrispondono a 13.631 euro del 2008. Se il calcolo è stato fatto nel 2004 risultano invece 12.514 euro. Per chiarimenti sul valore della lira negli anni e sulla conversione da lire in euro vedi tabella Istat per il 2004: {{Cite web |date=2008 |title=Il valore della moneta in Italia dal 1861 al 2007 n. 8 – 2008 |url=http://www.istat.it/dati/catalogo/20090303_00/inf_08_08_valore_moneta_in_italia_1861_2007.pdf |publisher=Istat |page=158}} e tabella Istat aggiornata al 2008: {{Cite web |title=Coefficienti per tradurre valori monetari dei periodi sotto indicati in valori del 2008 |url=http://www.istat.it/prezzi/precon/rivalutazioni/val_moneta_2008.html |publisher=Istat}}</ref> në Thesarin Provincial. Ndërkohë, së bashku me Nicolò Niceforo, i njohur me pseudonimin Emilio Del Cerro, themeloi të javoren "''Roma degli Italiani"'', e cila bazohej në një program antiregjionalist. Verga e drejtoi atë për tre muaj, si dhe bashkëpunoi në revistën "''L'Italia contemporanea"''. Më vonë javorja kaloi nën udhëheqjen e Antonino Abate. Në vitin 1862, Verga dhe Niceforo ripërsëritën përvojën e tyre me revistën letrare "''L'Italia contemporanea''"'','' ku Verga botoi novelën e tij të parë veriste, "''Casa da thè"''. Megjithatë, revista pati jetëgjatësi të shkurtër dhe që pas numrit të parë, ajo u asimilua nga Enrico Montazio në revistën fiorentine "''Italia, veglie letterarie"''. Edhe gazeta " l'''Indipendente"'' e themeluar dhe u drejtuar nga Verga në vitin 1864<ref>{{Cite journal |last=M. Bonura |year=2021 |title=Verga e i mass media. Il giornalismo politico-teatrale e il cinema |location=Palermo |publisher=Palermo University Press}}</ref>, iu la drejtimit të Abates pas vetëm dhjetë numrave. Po në atë vit, Verga botoi në "''Nuova Europa"'' dy pjesët e para të romanit "''Sulle lagune"'', të cilat më pas u pezullua për një vit për tu rifilluar nga fillimi e për tu përfunduar më 15 mars 1863, pas 22 pjesëve. Aty nga fundi i prillit ose fillimi i majit të 1865, ai shkoi për herë të parë në [[Firencia|Firence]] pasi kishte braktisur studimet e drejtësisë në Universitetin e Katanias.<ref>{{Cite journal |last=Carmelo Musumarra |title=Giovanni Verga "I nuovi tartufi" in Firenze capitale |journal=Nuova Antologia |publisher=Felice Le Monnier - Firenze |issue=Luglio - Settembre 1980 |page=4}}</ref> Gjatë kësaj periudhe ai shkroi një [[Komedia|komedi]] të titulluar "''I nuovi tartufi"'' të botuar vetëm në vitin 1980, e cila u dërgua, [[Anonimiteti|në mënyrë anonime]], në Konkursin Dramatik të shpallur nga Shoqëria për Përkrahjen e Artit Teatror, por pa korrur sukses. Po në këtë periudhë ai shkroi edhe romanin "''Una peccatrice".'' Në atë kohë Firence ishte kryeqyteti i Mbretërisë dhe shërbeu si pikëtakim për intelektualët italianë. Verga i ri pati mundësinë të njihej me Luigi Capuana-n,i cili atëherë ishte [[Kritika letrare|kritik]] letrar i gazetës "''La Nazione",'' me piktorët si Michele Rapisardi dhe Antonino Gandolfo, maestron Giuseppe Perrotta si dhe [[Poeti|poetin]] Mario Rapisardi. Në Firence u rikthye në prill të vitit 1869, pasi [[epidemia]] e re [[Kolera|e kolerës]] që ishte përhapur në vitin 1867 e kishin detyruar atë, së bashku me familjen e tij, të gjente strehim fillimisht në pornat e tyre në Sant'Agata li Battiati dhe më pas në Trecastagni. Prandaj, ai vendosi të vendosej në Firence, duke qëndruar atje deri në vitin 1871, pasi e kishte kuptuar se kultura provinciale ishte tepër kufizuese dhe e pengonte atë të realizohej si shkrimtar. Ndërkohë, në vitin 1866, botuesi [[Torino|torinez,]] Negro, kishte botuar romanin "''Una peccatrice".'' Kjo vepër me karaker[[Autobiografia|autobiografik]] dhe fort melodramatik, rrëfen historinë e një borgjezi katanez, Pietro Brosio, i cili, megjithëse arritn të fitojë pasuri, sukses dhe kishte arritur të bëjë për vete gruan e ëndrrave të tij, Narcisën, do të rikthehet në mediokritetin e tij të vet, pasi Narcisa, e çmendur nga dashuria, i jep fund jetës së saj. Vitet e qëndrimit në Firencë ishin vendimtare për formësimin e shkrimtarit të ri, i cili pati mundësinë të njihej me [[Artisti|artistë]], [[Muzikanti|muzikantë]], shkrimtarë e [[Politikani|politikanë,]] si dhe të frekuentonte sallonet kulturore më të njohura të asaj kohe. Me një letër rekomandimi nga Mario Rapisardi, ai u integrua lehtësisht në pritjet që organizoheshin në shtëpinë e shkrimtarit dhe patriotit Francesco Dall'Ongaro, ku u takua me Giovanni Prati, Aleardo Aleardi, Andrea Maffei dhe Arnaldo Fusinato. I prezantuar nga Dall'Ongaro në sallonet kulturore të Ludmilla Assing dhe zonjave [[Swanzberg]], nënë e bijë, të dyja piktore, ai u njoh me Vittorio Imbrianin dhe shkrimtarë të tjerë. Më pas filloi të bënte një jetë intensive shoqërore, duke frekuentuar Caffè Doney, ku u takua me autorë dhe aktorë të ndryshëm, Caffè Michelangelo, një vend takimi për piktorët më të famshëm Macchiaioli të kohës dhe duke shkuar shpesh në teatër në mbrëmje. Kësaj periudhe i takon romani epistolar ''"Storia di una capinera" (Historia e një Kapeleni)'' i cili doli në dritë në vitin 1870 në revistën e modës "''Il Corriere delle Dame"'' dhe u botua në vitin pasardhës, falë interesimit të Dall'Ongaro-s, nga [[Shtypshkrimi|shtypshkronja]] Lampugnani në [[Milano]]. Parathënia e romanit u shkrua nga Dall'Ongaro, i cili përfshiu një letër që i kishte shkruar Caterina Percoto- s duke prezantuar librin. Romani pati një sukses të madh dhe Verga filloi të fitonte fitimet e tij të para. [[Skeda:Sebastianutti,_Guglielmo_(1825-1881)_&_Benque,_Franz_(1841-1921)_-_Giovanni_Verga.jpg|parapamje|Portreti i Vergës]] == Poetika dhe idetë == Ideologjia që qëndron në themel të letërsisë së tij më të mirë është një ringjallje personale e natyrës shkencore, impersonalitetit dhe pozitivizmit të natyralistëve, të refuzuar në një kuptim pesimist, pa asnjë shpresë për përmirësim shoqëror. Ndikimi i disa teorive të kohës është i fortë, siç është ai i [[Darvinizmi shoqëror|darvinizmit social]] . Njerëzve të përulur të tregimeve dhe romaneve të tij u mohohet pothuajse çdo shpresë, qoftë providenciale, duke iu referuar stilit të [[Alessandro Manzoni|Manzonit]], apo laike dhe sociale, të frymëzuara nga Zola. Verga mohon se lumturia e vërtetë është e pranishme ose e arritshme edhe nga anëtarët e klasave të pasura, duke pasur parasysh përfaqësimin që ai i bën asaj si në romanet jo-veristike ashtu edhe në disa pjesë të ''Ciklit të të Mundurve'' dhe në tregimet e shkurtra. Vetëm disa vlera, të tilla si familja, mjedisi vetjak dhe puna ("ideali i gocës së detit") mund të japin pak qetësi.<ref>{{Cite web |title=Giovanni Verga |url=https://www.homolaicus.com/letteratura/verga.htm}}</ref> === Romanet === [[Skeda:I_Malavoglia.djvu|parapamje|Ballina e një botimi të ''I Malavoglia-s'']] * ''Dashuria dhe Atdheu'' (1856-1857) [i pabotuar 672 e tutje. skripta të raportuara pjesërisht në Lina Perroni, ''Studi verghiani'', II, ''Kujtime të D'Artagnan. Rinia e hershme e Giovanni Verga-s dhe dy nga romanet e tij të panjohura: Dashuria dhe Atdheu; Karbonarët e Malit'', Palermo, Ed. del sud, 1929]. * ''Karbonarët e Maleve'', 4 vëllime, Catania, Galatola, 1861-1862. * ''Në laguna'', në "La Nuova Europa", 5 dhe 9 gusht 1862 - 13 janar dhe 15 mars 1863. * ''Një mëkatar'', Torino, Negro, 1866. * ''Historia e një Kapeleni të Zi'', Milano, Lampugnani, 1871. * ''Eva'', Milan, Treves, 1873. * ''Eros'', Milano, Brigola, 1875. * ''Tiger Mbretëror'', Milano, Brigola, 1875. * ''The Malavoglia'', Milano, Treves, 1881. * ''Burri i Elenës'', Milan, Treves, 1882. * ''Mastro-don Gesualdo'', Milano, Treves, 1889. * ''Nga e jotja tek e imja'', Milan, Treves, 1906. * ''Dukesha e Leyra'', e papërfunduar në Federico De Roberto, ''Casa Verga e altri saggi verga'', Firence, Le Monnier, 1964. * ''Romane për të rinj'', redaktuar dhe me një pasthënie nga Giuseppe Leonelli, Milano, Frassinelli, 1996. === Novelat === * ''Nedda . Skica siciliane'', Milano, Brigola, 1874. * ''Pranvera'' ; ''Bishti i Djallit'' ; ''X'' ; ''Disa Argumente'' ; ''Historitë e Kështjellës Trezza'' ; ''Nedda'', Milano, Brigola, 1877. * ''Rosso Malpelo'', në "Fanfulla", 2-5 gusht 1878. * ''Jeta në Fusha . Tregime të Reja'', Milano, Treves, 1880. [ ''Ëndërrim'', ''Jeli Bariu'', ''Rosso Malpelo'', ''Kalorësia Fshatare'', ''Ujkja'', ''I dashuri i Gramignës'', ''Lufta e Shenjtorëve'', ''Pentolaccia'' ] * ''Një tjetër përmbytje'', në "Roma-Reggio", numër special i "Corriere dei Comuni", Romë, Shtypshkronja Elzeviriane e Zyrës së Statistikës, 1880. * ''Materiali'', në " Revistën javore të politikës, shkencës, letrave dhe arteve ", 26 dhjetor 1880. * ''Casamicciola'', në "Don Chisciotte", n. 8, 3 prill 1881. * ''Rrethinat e Milanos'', në ''Milano 1881'', Milano, Ottino, 1881. * ''Si, kur dhe pse'', në shtojcën e botimit të dytë të ''Vita dei campi'', Milano, Treves, 1881. * ''Bukë e zezë'', Catania, Giannotta, 1882. * ''Liria'', në "Domenica letteraria", 12 mars 1882. * ''Përralla fshatare'', Torino, Casanova, 1883. [ ''I nderuari'', ''Çfarë është Mbreti'', ''Don Licciu Papa'', ''Misteri'', ''Malaria'', ''Jetimët'', ''Gjërat'', ''Historia e Gomarit të Shën'' ''Jozefit'', ''Buka e Zezë'', ''Zotërinjtë'', ''Liria'', ''[[Di là del mare|<nowiki>Përtej Detit]</nowiki>]]'' * ''Në rrugë'', Milano, Treves, 1883. [ ''Bastioni i Monforte-s'', ''Në Piazza della Scala'', ''[[Al veglione|Në ballo]]'', ''[[Il canarino del N. 15|Kanarini i Nr. 15]]'', ''Dashuri pa lidhëse sysh'', ''Një histori e thjeshtë'', ''Taverna e "Miqve të Mirë"'', ''Xhelozi'', ''Shokë'', ''Via Crucis'', ''Rehati'', Dita {{'}} ''fundit'' ] * ''Në stallë'', në ''Arkadinë e Bamirësisë.'' ''Dhuratë ndërkombëtare në dobi të viktimave të përmbytjeve'', Lonigo, Tipo-litografia red. Luigi Pasini, 1883. * ''Drama Intime'', Romë, Sommaruga, 1884. [ ''Drama Intime'', ''fragmenti 2'', ''«Në Karvanin e Refugjatëve» (fragmenti 3)'', ''fragmenti IV'', ''Një Përmbytje Tjetër'', ''- Bëj Karnaval me kë të duash; - Bëj Krishtlindjet dhe Pashkët me të tutë.'' ''-'', ''Vizita e Fundit'' ] * ''Bota e Vogël'', në "Nuova Antologia", 1 tetor 1884. * ''Vagrancy'', Firence, Barbera, 1887. [ ''Vagrancy'', ''Mësuesi i Djemve, Një sprovë, Gostia e të Vdekurve, Artistë me Rëndësi të Vogël, Shenja e Dashurisë, Agonia e një Fshati, ...dhe Ata që Jetojnë Vjen në Paqe, Armando i Bukur, Nanni Volpe, Ata që Vuajnë nga Kolera, Gjëra që Të Qajnë]'' * ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', Milano, Treves, 1891. [ ''Kujtimet e Kapiten D'Arce'', ''Betimet e Marinarit'', ''Komedi në Sallën e Vizatimit'', ''As Kurrë, As Gjithmonë!,'' ''Carmen'', ''Para dhe Pastaj'', ''Çfarë fshihet në fund të gotës'', ''Dramë intime'', ''Vizita e Fundit'', ''Buletini Shëndetësor (Korrespondenca në faqen e 4-t)'' ] * ''Don Candeloro dhe Ci'', Milano, Treves, 1894. [ ''Don Candeloro dhe Ci'', ''Kukullat që flasin'', ''Page Fernando'', ''Mbrëmja e Divës'', ''Perëndimi i Afërditës'', ''Papa Siksti'', ''Një Epik i Vogël'', ''Vepra e Dashurisë Hyjnore'', ''Mëkati i Gruas së Shenjtë'', ''Thirrja e Motrës Agnese'', ''Dashnorët'', ''Ndër Skenat e Jetës'' ] * ''Një kabinë dhe zemra jote'', në "Illustrazione italiana", 12 shkurt 1922. * ''Të gjitha tregimet e shkurtra'', 2 vëllime, Milan, A. Mondadori, 1940-1942. === Transpozicionet teatrale === [[Skeda:Verga._caccia_a_lupo.volpe.jpg|parapamje|''Gjuetia e Ujkut - Gjuetia e Dhelprës'' . Skica Pamjeje, Treves, Milano, 1902.]] * ''Tartufet e reja'' (1865-1866) * ''Trëndafila gjetherënës'' (1867) * ''Nderi I'' (1869) * ''Honor II'' * ''Kalorësia Rustike'' (1884) * ''Në zyrën e portierit'' (1885) * ''Ujkja'' (1886) * ''Pas'' (1886) * ''Mjeshtri-Don Gesualdo'' (1889) * ''Kalorësia Rustike'' (1896) * ''Gjuetia e Ujkut'' (1901) * ''Gjuetia e Dhelprave'' (1901) * ''Nga e jotja tek e imja'' (1903) * ''Liria'', Dramë me një akt (2014) * ''[[Chevalerie rustique]]'' (1910) nga Victorin Jasset (ose, sipas historianëve të tjerë, Émile Chautard ose [[Raymond Agnel]] ) * ''Rustic Cavalleria'' (1916) nga Ugo Falena * ''[[Cavalleria rusticana (film 1916 Del Colle)|Kalorësia Rustike]]'' (1916) nga Ubaldo Maria Del Colle * ''Royal Tiger'' (1916) nga Piero Fosco ( Giovanni Pastrone ) * ''Historia e një Kapelezi'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''[[Caccia al lupo (film)|Gjuetia e Ujkut]]'' (1917) nga Giuseppe Sterni * ''Një mëkatar'' (1918) nga Giulio Antamoro * ''[[Eva (film 1919)|Eva]]'' (1919) nga Ivo Illuminati * ''[[Il marito di Elena (film)|Burri i Elenës]]'' (1921) nga [[Riccardo Cassano]] * ''Rustic Cavalleria'' (1924) nga Mario Gargiulo * ''Cavalleria rusticana'' (1939) nga Amleto Palermi * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1943) nga Gennaro Righelli * ''Dridhet Toka'' (1948) nga Luchino Visconti, i frymëzuar nga ''I Malavoglia'' * ''Ujkja'' (1953) nga Alberto Lattuada * ''Cavalleria rusticana'' (1953) nga Carmine Gallone * ''Gramigna's Lover'' (1968) nga Carlo Lizzani * ''Bronte: kronika e një masakre që librat e historisë nuk e kanë treguar'' (1971) nga Florestano Vancini, bazuar në romanin ''Libertà'' * ''Cavalleria rusticana'' (1982) nga Franco Zeffirelli, film-opera * ''Historia e një Kapeleje të Zezë'' (1993) nga Franco Zeffirelli, me [[Vanessa Redgrave]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''Ujkja'' (1996) nga Gabriele Lavia, me Monica Guerritore, [[Michele Placido]] dhe [[Raoul Bova]], i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër * ''[[Cavalleria rusticana (film 1996)|Cavalleria rusticana]]'' (1996) nga Liliana Cavani, film televiziv * ''Rosso malpelo'' (2007) nga Pasquale Scimeca * ''Malavoglia'' (2010) nga Pasquale Scimeca * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]] mbajti fjalimin e titulluar "Festimi i Giovanni Verga" në Teatro Massimo Bellini në Katania më 2 shtator 1920, me rastin e ditëlindjes së tetëdhjetë të Giovanni Verga. Vittorio Emanuele Orlando mbajti "Fjalën Përkujtimore për Giovanni Verga" më 27 janar 1923, në përvjetorin e vdekjes së Vergës ( ''Shkrime mbi Verga'', nga Luigi Pirandello dhe Vittorio Emanuele Orlando, parathënie nga Giuseppe Giarrizzoone Category, Giuseppe19,19). * Në vitin 2010, Alitalia ia kushtoi atij një nga avionët e saj Airbus A320-216 (EI-DTK). * Tetëdhjetë vjeçari Giovanni Verga shfaqet i luajtur nga Renato Carpentieri në filmin italian të vitit 2022 ''La stranezza'' me regji të Roberto Andò, me Toni Servillo dhe Ficarra e Picone . == Shënime == <references /> * Massimo Bonura, ''Verga dhe Mediat Massive.'' ''Gazetaria Politiko-Teatrale dhe Kinemaja'', parathënie nga L.A. Callari, ese hyrëse nga G.C. Marino, pasthënie nga A. Arena, Palermo, Shtëpia Botuese e Universitetit të Palermos, 2021. * Nino Cappellani, ''Jeta e Giovanni Verga, Veprat e Giovanni Verga'', vëllimet 2, Firence, Le Monnier, 1940 * Giulio Cattaneo, ''Giovanni Verga'', Torino, UTET, 1963 * Francesco De Felice, ''Gratë që e donin Giovanni Verga'', Romë, Ciranna, 1964 * {{Cite journal |last=Federico De Roberto |year=1964 |title=Casa Verga e altri saggi verghiani |location=Firenze |publisher=Felice le Monnier |ref="Casa_Verga"}} * Giovanni Garra Agosta, ''Biblioteka e Giovanni Verga'', Catania, Greco, 1977 * Giovanni Garra Agosta, ''Verga e dashuruar'', Catania, Greco, 1980 === Studime mbi punën === * Alfred Alexander, ''Giovanni Verga'', London, Grant & Cutler, 1972 * Paul Arrighi, ''Le vérisme dans la prose narrative italienne'', Paris, Boivin e C., 1937 * Alberto Asor Rosa, ''Scrittori e popolo. Saggio sulla letteratura populista in Italia'', Roma, Samonà e Savelli, 1965 * Riccardo Bacchelli, ''L'ammirabile Verga'', in ''Confessioni letterarie'', Milano, Soc. ed. "La Cultura", 1932; poi in ''Saggi critici'', Milano, Mondadori, 1962 * Riccardo Bacchelli, ''Giovanni Verga, le canzoni, il romanzo, la tragedia'', prefazione a G. V., ''I grandi romanzi'', Milano, Mondadori, 1972 * {{Cite book |title=Verga e il verismo. Sperimentalismo formale e critica del progresso |publisher=Paravia |year=1980 |location=Torino}} * {{Cite book |url=https://archive.org/details/lartificiodellar0000bald |title=L'artificio della regressione. Tecnica narrativa e ideologia nel Verga verista |publisher=Liguori editore |year=1980 |isbn=88-207-0890-6 |location=Napoli}} * Ettore Bonora ''Le novelle milanesi del Verga'' e ''Lo stile dei Malavoglia esemplificato nel capitolo dodicesimo'' in " Manzoni e la via italiana al realismo", Napoli, Liguori 1989 * Massimo Bontempelli, ''Verga'', in "Nuova Antologia", marzo 1940, poi in ''Verga, l'Aretino, Scarlatti, Verdi'', Milano, Bompiani, 1941 * Massimo Bontempelli, ''Sette discorsi'', Milano, Bompiani, 1942 * Nino Borsellino , ''Storia di Verga'', Bari, Laterza, 1982 * Felice Cameroni, ''Realismo. "Tigre reale" di Giovanni Verga'', in "L'Arte drammatica", 10 luglio 1975; "''I Malavoglia''", in "La rivista repubblicana", n. 2, 1881; "''Novelle rusticane''", in "La Farfalla", 17 dicembre 1882; poi in ''Interventi critici sulla letteratura italiana'', a cura di G. Viazzi, Napoli, Guida, 1974 * Luigi Capuana, ''Studi sulla letteratura contemporanea'', I serie, Milano, Brigola, 1880; II serie, Giannotta, Catania, 1882; ristampa a cura di G. Luti, Milano, Fabbri, 1973 * Luigi Capuana, ''Gli "ismi" contemporanei'', Catania, Giannotta, 1898 * Luigi Capuana, ''Verga e D'Annunzio'', a cura di M. Pomilio, Bologna, Cappelli, 1972 * Carmelo Ciccia, ''Il mondo popolare di Giovanni Verga'', Milano, Gastaldi, 1967 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Impressioni e commenti'', Milano, Virgilio, 1974 * Carmelo Ciccia, ''Giovanni Verga'', in ''Profili di letterati siciliani dei secoli XVIII-XX'', Catania, Centro di Ricerca Economica e Scientifica, 2002 * Carmelo Ciccia, ''Gli scrittori che hanno unito l’Italia'', Padova, Libraria Padovana, 2010 * [[Benedetto Croce]], ''Giovanni Verga'', in "La Critica", I, IV, 1903; poi in ''La Letteratura della nuova Italia'', III, Bari, Laterza, 1922 * Giacomo Debenedetti, ''Presagi del Verga'', in ''Saggi critici'', III serie, Milano, Il Saggiatore, 1959 * Eurialo De Michelis, ''L'arte del Verga'', Firenze, La Nuova Italia, 1941 * [[Giacomo Devoto]], I "piani del racconto" in due capitoli dei "Malavoglia", in "Bollettino del Centro studi filologici e linguistici siciliani", II, 1954; poi in ''Nuovi studi di stilistica'', Firenze, Le Monnier, 1962 e in ''Itinerario stilistico'', Firenze, Le Monnier, 1975 * Arnaldo Di Benedetto, ''Verga, D'Annunzio, Pirandello'', Torino, Fògola, 1994. * Enrico Falqui, ''Verga, il verismo e il novecento'', in "Giornale"di Sicilia", 28 novembre 1940 * Dino Garrone, ''Giovanni Verga'', prefazione di L. Russo, Firenze, Vallecchi, 1941 * Emerico Giachery, ''"La roba" e l'arte del Verga'', Roma, Quaderni di Marsia, 1959 * Emerico Giachery, ''Verga e D'Annunzio. Ritorno a Itaca'', Roma, Studium, 1991 * Mario Gabriele Giordano, "Il Verismo, Verga e i veristi minori", Napoli, Conte, 1992. * Silvia Iannello, ''Le immagini e le parole dei Malavoglia'', Roma, Sovera, 2008 * Franco La Magna, ''Giovanni Verga e il "Castigo di Dio". Per una storia dei rapporti tra cinema e narrativa'', Algra Editore, Viagrande (Catania), 2022, prefazione di Antonio Di Silvestro * Ignazio Lampasona, ''Verga, poeta dei vinti'', Milano, Gastaldi, 1956 * Sebastiano Lo Nigro, ''Le due redazioni di Mastro-don Gesualdo'', in "Lettere italiane", I, 1, 1949 * Vittorio Lugli, I due "Mastro-don Gesualdo", in "Rivista d'Italia", marzo 1925, poi in Dante, Balzac, Napoli, Edizioni Scientifiche Italiane, 1952 (contiene anche ''Il discorso indiretto libero in Flaubert e in Verga'') * Gaetano Mariani, ''Sul teatro di Verga'', in "Rassegna di cultura e vita scolastica", nn. 7-8 e 9, 1953; poi in ''Ottocento romantico e verista'', Napoli, Giannini, 1972 * Giulio Marzot, ''L'arte del Verga'', in "Annuario dell'Istituto Magistrale A. Fogazzaro", Vicenza, 1930; rielaborato in ''Preverismo, Verga e la generazione verghiana'', Bologna, Cappelli, 1965 * Attilio Momigliano, ''Giovanni Verga narratore'', Palermo, Priulla, 1923; poi in ''Dante, Manzoni, Verga'', Messina, D'Anna, 1944 * Aurelio Navarria, "''L'amante di Raya''" e "''L'amante di Gramigna''", in "Belfagor", VI, 2, 1951 * Aurelio Navarria, ''"Nedda" e "Primavera" nell'opera di Verga'', in "Narrativa", giugno, 1961 * Aurelio Navarria, ''Lettura di poesia nell'opera di Giovanni Verga'', Messina-Firenze, D'Anna, 1962 * Aurelio Navarria, ''Giovanni Verga'', Catania-Roma-Milano, "La Navicella", 1964 * Aurelio Navarria, ''Annotazioni verghiane e pagine staccate'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1976 * Francesco Nicolosi, ''Il realismo nelle opere giovanili di Giovanni Verga'', Firenze-Messina, D'Anna, 1960 * Francesco Nicolosi, ''Il Mastro don Gesualdo: dalla prima alla seconda redazione'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1967 * Francesco Nicolosi, ''Questioni verghiane'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1969 * Ugo Ojetti, ''Alla scoperta dei letterati'', Milano, Fratelli Bocca editori, 1899 * Enrico Panzacchi, ''Morti e viventi'', Catania, Giannotta, 1898 * Giuseppe Petronio, ''Lettura di Mastro-don Gesualdo'', in ''Dall'illuminismo al verismo'', Palermo, Manfredi, 1962 * ''Studi Verghiani'', a cura di L. Perroni, Palermo, Edizioni del Sud, 1929 (ristampati con il titolo ''Studi critici su Giovanni Verga'', Roma, Bibliotheca, 1934) * Leone Piccioni, ''Per una storia dell'arte del Verga'', in ''Lettura leopardiana e altri saggi'', Firenze, Vallecchi, 1952 * [[Luigji Pirandelo|Luigi Pirandello]], ''Giovanni Verga'', in ''Studi critici su Giovanni Verga''; poi in ''Saggi'', Milano, Mondadori, 1939 e in ''Saggi, poesie e scritti vari'', a cura di M. Lo Vecchio Musti, Milano, Mondadori, 1960 * Paolo Pullega, ''Leggere Verga'', Bologna, Zanichelli, 1975 * Gaetano Ragonese, ''Giovanni Verga. Studio critico'', Roma, Maglione, 1931 * Gaetano Ragonese, ''La lingua parlata dei "Promessi Sposi" e del Verga'', in "Belfagor", III, 3, 1948 * Gaetano Ragonese, ''Interpretazione del Verga. Saggi e ricerche'', Palermo, Manfredi, 1965 * Gino Raya, ''Un secolo di bibliografia verghiana'', Padova, Cedam, 1960 * Gino Raya, ''Ottocento inedito'', Roma, Ciranna, 1960 * Gino Raya, ''La lingua di Verga'', Firenze, Le Monnier, 1961 * Gino Raya, ''Mastro don Gesualdo di Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1967 * Gino Raya, ''Giovanni Verga'', Roma, Ciranna, 1970 * Gino Raya, ''Bibliografia verghiana'', Roma, Ciranna, 1972 * Gino Raya, ''Verga e il cinema'', Roma, Herder, 1984 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Capuana'', Roma, Edizioni dell'Ateneo, 1984 * Gino Raya, ''Verga e i Treves'', Roma, Herder, 1986 * Gino Raya, ''Carteggio Verga-Monleone'', Roma, Herder, 1987 * Gino Raya, ''Verga e gli avvocati'', Roma, Herder, 1988 * Gino Raya, ''Vita di Giovanni Verga'', Roma, Herder, 1990 * Luigi Russo, ''Giovanni Verga'', Napoli, Ricciardi, 1920; nuova edizione, Bari, Laterza, 1934; terza edizione ampliata 1941; ultima edizione, 1974 * Luigi Russo, Prefazione a G. V., Opere, Milano-Napoli, Ricciardi, 1955 * Luigi Russo, Profilo critico in ''I narratori (1850-1957)'', Milano-Messina, Principato, 1958 * Luigi Russo, ''Verga romanziere e novelliere'', Torino, Eri, 1959 * Giorgio Santangelo, ''Storia della critica verghiana'', Firenze, La Nuova Italia, 1954, ultima edizione 1969 * Natalino Sapegno, ''Appunti per un saggio sul Verga'', in "Risorgimento", I, 3, 1945; poi in ''Ritratto di Manzoni e altri saggi'', Bari, Laterza, 1961 * Edoardo Scarfoglio, ''Il libro di don Chisciotte'', Roma, Sommaruga, 1885 * [[Leonardo skasia|Leonardo Sciascia]], ''I fatti di Bronte'', in ''Pirandello e la Sicilia'', Caltanissetta-Roma, Sciascia, 1961 * Leonardo Sciascia, ''Verga e la libertà'', in ''La corda pazza'', Torino, Einaudi, 1970 * Leonardo Sciascia, ''Giovanni Verga e la memoria'', in "Notiziario culturale italiano", Istituto italiano di cultura, Parigi, XIV, 1, 1973 * Riccardo Scrivano, ''La narrativa di Verga'', Roma, Bulzoni, 1977 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane'', Firenze, La Nuova Italia, 1937 * Ermanno Scuderi, ''Verga'', Catania, Camene, 1950 * Ermanno Scuderi, ''La cultura del Verga'', Torino, Bottega d'Erasmo, 1965 * Ermanno Scuderi, ''Verga: la condizione storica ed esistenziale, l'arte'', Catania, Tringale. 1976 * Ermanno Scuderi, ''Interpretazioni verghiane ieri e oggi'', Catania, Tringale, 1979 * Adriano Seroni, ''La Nedda nella storia dell'arte verghiana'', Lucca, Lucentia, 1950 * Adriano Seroni, ''Studi verghiani'', in ''Nuove ragioni critiche'', Firenze, Vallecchi, 1960 * Adriano Seroni, ''Verga (antologia della critica''), Palermo, Palumbo, 1960 * Adriano Seroni, ''Da Dante a Verga'', Roma, Editori Riuniti, 1972 * Renato Serra, ''Le lettere'', Roma, Bontempelli, 1914 * Leo Spitzer, ''L'originalità della narrazione nei "Malavoglia"'', in "Belfagor", XI, 1, 1956 * Francesco Torraca, ''Saggi e rassegne'', Livorno, Vigo, 1885 * Federigo Tozzi, ''Giovanni Verga e noi'', in "Il messaggero della domenica", 17 novembre 1918; poi in ''Realtà di ieri e di oggi'', Milano, Alpes, 1928 * Gaetano Trombatore, ''Mastro-don Gesualdo'', in "Ateneo veneto", luglio-agosto, 1935; poi in ''Saggi critici'', Firenze, La Nuova Italia, 1950 * Karl Vossler, ''Letteratura italiana contemporanea'', Napoli, Ricciardi, 1916 [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Biografi italiane]] 8ypx4egkv0v5hvczwqa6kjytbcp5c4d 14 401522 2986505 2026-06-01T21:57:44Z Edukatori 112234 Faqe e re: [[Kategoria:Pedagogji]] 2986505 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Pedagogji]] 2m9jmudwsj3fldffj1qkn7k7v8mtc3p 2986506 2986505 2026-06-01T21:58:03Z Edukatori 112234 added [[Category:Disiplina pedagogjike]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986506 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Pedagogji]] [[Kategoria:Disiplina pedagogjike]] gfb1jalhlrp3te16c1teafzevsdswi7 0 401523 2986508 2026-06-01T21:58:51Z Korabsrd 187063 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150092930|Antonio Fogazzaro]]" 2986508 wikitext text/x-wiki Antonio Fogazzaro (Viçenza, 25 mars 1842 – Viçenza, 7 mars 1911) ishte shkrimtar e poet italian. Ai u emërua senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1896. == Biografia == Antonio Fogazzaro ishte një shkrimtar dhe poet italian, i lindur në Vicenza në vitin 1842 dhe i vdekur po aty në vitin 1911. Në vitin 1896 u bë senator i Mbretërisë së Italisë dhe u lidh me rrymat e modernizmit fetar të kohës. Ai u rrit në një familje të pasur dhe me tradita fetare. Që i vogël shfaqi prirje për lexim dhe një karakter të qetë, të mbyllur dhe shumë reflektiv. Ishte fëmijë i ndjeshëm dhe më shumë i tërhequr nga librat sesa nga lojërat apo shoqëria. Fëmijëria e tij u ndikua edhe nga ngjarjet historike të kohës, kur familja u detyrua të largohej përkohësisht nga qyteti për shkak të luftërave për pavarësi. Këto përjetime i lanë përshtypje të hershme. Në shkollë nuk ishte ndër nxënësit më të zellshëm për studime formale, por lexonte shumë literaturë artistike dhe filozofike. Veprat e autorëve romantikë e tërhoqën veçanërisht dhe ndikuan në botëkuptimin e tij letrar. Gjatë viteve të liceut u formua më shumë intelektualisht, i ndikuar nga mësues dhe poetë të kohës, por mbeti një natyrë e rezervuar dhe e distancuar nga bashkëmoshatarët. Kjo e bëri të shihej shpesh si i ftohtë, megjithëse në të vërtetë ishte thjesht i turpshëm dhe i përqendruar në botën e tij të brendshme. Që në rini filloi të shkruante poezi të thjeshta, si ushtrime letrare, të cilat më vonë mbetën dëshmi e fillimeve të tij artistike. Gjatë rinisë kaloi edhe një periudhë krize shpirtërore, duke u larguar përkohësisht nga besimi fetar. Më vonë, pas leximeve dhe reflektimeve të shumta, u rikthye te feja katolike, e cila do të zinte një vend të rëndësishëm në jetën dhe krijimtarinë e tij. Në vitin 1866 u martua me Margherita Valmaranën, me të cilën krijoi familje. Pak vite më vonë lindi vajza e tyre e parë, Gina. Edhe pse u kualifikua si avokat, ai nuk e ushtroi me shumë dëshirë këtë profesion dhe vazhdoi të përqendrohej te shkrimi. Veprat e para poetike nuk arritën suksesin që ai kishte shpresuar. Përmbledhjet ''Miranda'' dhe ''Valsolda'' morën vlerësime të ndryshme nga kritika dhe publiku, por këto përvoja e ndihmuan të zhvillonte stilin e tij letrar. Me kalimin e kohës ai e kuptoi se talenti i tij shprehej më mirë në prozë sesa në poezi. Pika e kthesës në karrierën e tij erdhi në vitin 1881 me botimin e romanit ''Malombra'', vepër që e bëri të njohur në mbarë Italinë. Romani trajton tema si dashuria, misteri, psikologjia dhe konflikti mes fantazisë dhe realitetit. Më vonë ai shkroi edhe romane të tjera të rëndësishme, si ''Daniele Cortis'', ''Piccolo mondo antico'' dhe ''Piccolo mondo moderno'', të cilat e vendosën përfundimisht ndër emrat më të rëndësishëm të letërsisë italiane. Fogazzaro mbeti aktiv në jetën kulturore dhe intelektuale të vendit deri në fund të jetës së tij. Veprat e tij u dalluan për analizën psikologjike të personazheve, interesin për çështjet morale dhe fetare, si dhe për përshkrimet e ndjeshme të jetës dhe shoqërisë italiane të kohës. Sot ai kujtohet si një nga shkrimtarët më të rëndësishëm italianë të periudhës së tranzicionit midis romantizmit dhe letërsisë moderne. [[Skeda:Torino-Parco_del_Valentino-Borgo_medioevale.jpg|majtas|parapamje|Parku Valentino me fshatin mesjetar]] Ai shkroi poezi modeste të rastit, të ruajtura në fletoren e tij dhe në letrat familjare, të tilla si ''Campana a stormo'', nga viti 1855, ose ''La Raccettazione'', nga viti 1856. Pas përfundimit të gjimnazit në vitin 1858, ai kishte prirje të fortë drejt letërsisë dhe dëshironte të ndiqte studime në këtë fushë, por u përball me kundërshtimin e të atit, i cili nuk besonte në aftësitë e tij letrare dhe e shihte të ardhmen e tij në profesionin e avokatit. U regjistrua në Universitetin e Padovës, por studimet iu ndërprenë për shkak të sëmundjeve të gjata dhe më pas edhe për shkak të mbylljes së universitetit në vitin 1859, gjatë protestave studentore kundër pushtetit austriak. Kështu humbi rreth dy vite studimesh. Në vitin 1860 familja u shpërngul në Torino dhe ai vazhdoi studimet në drejtësi në Universitetin e Savojës. Megjithatë, nuk tregonte shumë interes për studime: kalonte më shumë kohë nëpër kafene dhe në lojëra si bilardo sesa në auditor. Në këtë periudhë u largua përkohësisht edhe nga besimi katolik. Më vonë do ta përshkruante këtë fazë si një ndjenjë çlirimi, sikur të ishte liruar nga një barrë e rëndë, por njëkohësisht edhe si një kohë dyshimesh të thella. Veçanërisht gjatë Pashkës së parë pa sakramente, ai përjetoi një shqetësim të fortë të brendshëm, duke shëtitur i vetmuar dhe i trazuar në kopshtin e Valentino-s në Torino. Fogazzaro e njihte familjen aristokrate Valmarana që nga vitet e fëmijërisë. Marrëdhënia e tij me Margheritën u forcua me kalimin e viteve, pasi ata u takuan disa herë në Torino dhe gjatë pushimeve familjare. Në vitin 1866, kontaktet mes dy familjeve u bënë më të afërta dhe kjo çoi drejt fejesës së çiftit. Pak kohë më vonë, më 31 korrik 1866, Antonio dhe Margherita u martuan në Vicenza. Martesa e tyre u zhvillua në një periudhë të rëndësishme historike, kur Veneto po kalonte nga sundimi austriak drejt bashkimit me Mbretërinë e Italisë. Kështu, jeta e tyre e re si çift filloi në një kohë ndryshimesh të mëdha politike për rajonin. [[Skeda:Photo_of_Antonio_Fogazzaro.jpg|parapamje|Antonio Fogazzaro]] Pas martesës, Fogazzaro vazhdoi të punonte në fushën juridike, por puna në një zyrë avokatie nuk i sillte të ardhura të mjaftueshme dhe shpesh mbështetej financiarisht nga familja e tij. Megjithëse ishte i trajnuar për drejtësi, interesi i tij i vërtetë mbetej letërsia. Gjatë qëndrimit në Milano ai u njoh me disa figura të rëndësishme të jetës kulturore italiane. Përmes Abbondio Chialivës hyri në kontakt me rrethin e shkrimtarëve të rinj që kërkonin të sillnin ide dhe forma të reja në letërsinë italiane. Ndër ta ishin emra si Emilio Praga, Arrigo Boito, Camillo Boito dhe Iginio Ugo Tarchetti. Fogazzaro krijoi veçanërisht miqësi me Arrigo Boiton, por nuk u përfshi plotësisht në lëvizjen e tyre, pasi karakteri dhe bindjet e tij ishin më të moderuara. Në vitin 1868 ai mori zyrtarisht të drejtën për të ushtruar profesionin e avokatit. Megjithatë, edhe vetë e shihte me ironi këtë arritje dhe nuk kishte ndërmend t’i kushtohej plotësisht karrierës juridike. Mendimet e tij ishin gjithnjë e më shumë te krijimtaria letrare. Një vit më vonë, në familjen e tij erdhi në jetë vajza e parë, Gina. Në të njëjtën kohë, Fogazzaro nisi të punonte seriozisht mbi veprat e tij, duke shkruar si poezi ashtu edhe projektet e para në prozë, të cilat do të shënonin fillimin e karrierës së tij si shkrimtar. === ''Miranda'' === Fogazzaro i dërgoi të atit dorëshkrimin e poemës ''Miranda'' më 3 dhjetor 1873: "Më duket mirë, dhe në disa pjesë - a duhet t'ju them? shumë mirë, por unë jam i pari që pajtohem se të gjithë autorët, madje edhe më hajdutët, kanë të njëjtin mendim për gjërat e tyre." Babai i tij, i cili ishte anëtar i Parlamentit Italian për zonën zgjedhore Marostica, gjithashtu e gjeti veprën "të bukur, shumë të bukur [...] I përpiva vargjet tuaja me një të rënë [...]" dhe kërkoi një botues, por mori vetëm refuzime, aq sa e botoi librin me shpenzimet e tij në vitin 1874. [[Skeda:Francesco_De_Sanctis_ritratto.jpg|parapamje|Kritiku Francesco de Sanctis]] Pasi përfundoi veprën, Fogazzaro kërkoi mendimin e disa figurave të njohura të letërsisë italiane. Ndër ta ishte edhe Gino Capponi, i cili e vlerësoi pozitivisht dhe e inkurajoi për punën e tij. Megjithatë, jo të gjithë ndanin të njëjtin mendim. Më 15 qershor 1874 ai mori një kritikë shumë më të ashpër nga Francesco De Sanctis, një nga kritikët më të rëndësishëm italianë të kohës. De Sanctis vlerësoi disa elemente të veprës, por në përgjithësi ishte i mendimit se ajo kishte mangësi të dukshme dhe se autori nuk kishte arritur ende ta zhvillonte plotësisht talentin e tij letrar. Kjo kritikë, megjithëse e rëndë, i tregoi Fogazzaros se kishte ende shumë për të përmirësuar në rrugën e tij si shkrimtar. Francesco De Sanctis e vlerësoi veprën me një sy kritik. Sipas tij, Fogazzaro kishte ide interesante dhe përpiqej të largohej nga stili i stërngarkuar poetik i kohës, por në disa raste e tepronte me thjeshtësinë. Ai mendonte se personazhet dhe temat psikologjike të veprës kishin potencial, por nuk ishin zhvilluar mjaftueshëm. Kritiku u ndal veçanërisht te personazhi i Enrikos, të cilin e konsideroi të dobët dhe jo mjaftueshëm bindës. Ndërsa Miranda iu duk një figurë më origjinale dhe më interesante, megjithëse sipas tij autori nuk e kishte thelluar sa duhet karakterin e saj. Megjithëse vuri në dukje disa momente të realizuara mirë, De Sanctis arriti në përfundimin se veprës i mungonte forca dhe larmia e nevojshme për të mbajtur vazhdimisht interesin e lexuesit. Sipas tij, Fogazzaro tregonte talent, por ende nuk e kishte shfrytëzuar plotësisht atë. ''Miranda'' është një poemë e ndarë në tri pjesë: '''“Letra”''', '''“Libri i Mirandës”''' dhe '''“Libri i Enrikos”'''. Në qendër të veprës qëndron historia e një dashurie që nuk arrin kurrë të realizohet plotësisht. Përmes dy personazheve kryesore, Fogazzaro përpiqet të analizojë ndjenjat, ëndrrat dhe konfliktet e brendshme të njeriut. Personazhi i Enrikos paraqitet si një i ri inteligjent dhe i ndjeshëm, i tërhequr nga arti dhe poezia. Megjithatë, ai është aq i përqendruar te vetja, te mendimet dhe idealet e tij, sa nuk arrin të krijojë një lidhje të sinqertë me të tjerët. Nëpërmjet tij, autori dëshironte të paraqiste një tip njeriu të kohës së vet, i cili jeton më shumë në botën e fantazive dhe ambicieve personale sesa në realitet. Për këtë arsye, Enriko shpesh duket i pavendosur dhe i paaftë për të përjetuar dashurinë në mënyrë të plotë. Miranda, nga ana tjetër, është një figurë krejtësisht e ndryshme. Ajo paraqitet si një vajzë e ndjeshme, e qetë dhe shumë romantike, e cila duket sikur jeton në një botë ideale. Ndjenjat, ëndrrat dhe imagjinata zënë një vend më të madh në jetën e saj sesa vetë realiteti. Përmes këtij personazhi, Fogazzaro krijon figurën e një gruaje që mishëron pastërtinë shpirtërore dhe idealizmin romantik. Megjithatë, kritikët e kohës vunë re se personazhi i Mirandës ishte ndërtuar më shumë si një simbol poetik sesa si një njeri real. Sipas tyre, ajo emocionon lexuesin për shkak të botës së saj të brendshme dhe ndjenjave të holla që shfaq, por kur përfshihet në ngjarje konkrete, duket sikur i mungon gjallëria dhe natyrshmëria e një personi të vërtetë. Pavarësisht kritikave, ''Miranda'' zë një vend të rëndësishëm në krijimtarinë e hershme të Fogazzaros. Vepra tregon interesin e tij për analizën psikologjike të personazheve dhe për temat romantike, të cilat do të vazhdonin të shfaqeshin edhe në veprat e tij të mëvonshme. Edhe pse nuk konsiderohet kryevepra e tij, ajo dëshmon përpjekjet e para serioze të autorit për të krijuar personazhe kompleksë dhe për të trajtuar ndjenjat njerëzore në mënyrë artistike. Megjithëse ''Miranda'' nuk arriti të bindte plotësisht kritikët letrarë të kohës, ajo u prit mjaft mirë nga një pjesë e lexuesve, veçanërisht nga ata që pëlqenin letërsinë romantike dhe sentimentale. Vepra trajton tema si dashuria e parealizuar, idealizmi, vetmia dhe kontrasti mes ëndrrës dhe realitetit. Përmes saj, Fogazzaro tregoi interesin e tij për botën e brendshme të personazheve dhe për analizën e ndjenjave njerëzore, elemente që më vonë do të bëheshin karakteristika të rëndësishme të krijimtarisë së tij. ''Miranda'' shënon gjithashtu një etapë të rëndësishme në zhvillimin artistik të autorit. Edhe pse ende i ri dhe në kërkim të stilit të vet, Fogazzaro filloi të shfaqte aftësitë që më vonë do ta bënin një nga romancierët më të njohur italianë. Përvoja e fituar nga kjo vepër e ndihmoi të kalonte gradualisht nga poezia drejt prozës, fushë në të cilën do të arrinte sukseset më të mëdha. '''Pranimi nga publiku''' Ndryshe nga kritika, e cila vuri në dukje mangësi në ndërtimin e personazheve dhe në zhvillimin e ngjarjes, shumë lexues e vlerësuan veprën për ndjeshmërinë emocionale dhe atmosferën romantike që përcillte. Kjo pritje pozitive i dha Fogazzaros më shumë besim në aftësitë e tij letrare dhe e nxiti të vazhdonte të shkruante, pavarësisht kritikave që kishte marrë. Në këtë mënyrë, ''Miranda'' u bë një hap i rëndësishëm drejt formimit të identitetit të tij si shkrimtar. === ''Valsolda'' === [[Skeda:Valsolda_-_frazione_San_Mamete.jpg|majtas|parapamje|Pamje e Valsoldës, në [[Liqeni Lugano|Liqenin e Luganos]]]] Në vitin 1876, Fogazzaro botoi përmbledhjen poetike ''Valsolda'', e frymëzuar nga peizazhet e zonës me të njëjtin emër pranë liqenit të Luganos. Libri nuk arriti të tërhiqte vëmendjen e botuesve të mëdhenj dhe përfundoi duke u botuar nga një shtëpi më e vogël botuese në Milano. Ndryshe nga ''Miranda'', e cila kishte gjetur mbështetje te lexuesit romantikë, ''Valsolda'' nuk pati të njëjtin sukses. Kritika e priti ftohtë dhe edhe publiku mbeti i zhgënjyer. Shumë lexues prisnin të gjenin të njëjtën ngarkesë emocionale dhe sentimentale që kishte karakterizuar veprën e mëparshme, por kësaj radhe autori u përqendrua më shumë te përshkrimi i natyrës dhe i peizazheve. Megjithëse vargjet dalloheshin për gjuhën e pasur dhe ritmin melodioz, kritikët mendonin se atyre u mungonte origjinaliteti dhe zëri personal i autorit. Në poezi vëreheshin ndikime nga shkrimtarë të ndryshëm italianë dhe evropianë, gjë që e bënte veprën të dukej më shumë si një përzierje modelesh të njohura sesa si një krijim plotësisht i veçantë. Pavarësisht këtij dështimi, ''Valsolda'' përfaqëson një etapë të rëndësishme në zhvillimin letrar të Fogazzaros. Përvoja e fituar nga kritikat dhe pritja jo shumë e mirë e publikut e shtyu atë të kërkonte forma të tjera shprehjeje artistike. Pikërisht në vitet që pasuan ai filloi të largohej gradualisht nga poezia dhe të përqendrohej gjithnjë e më shumë te romani, gjini në të cilën do të arrinte sukseset e tij më të mëdha. Në këtë periudhë, Fogazzaro ishte kthyer sërish drejt besimit katolik, pas një faze të mëparshme dyshimesh dhe largimi shpirtëror. Më vonë, duke reflektuar mbi këtë ndryshim të rëndësishëm në jetën e tij, ai do të shkruante se një rol vendimtar kishte luajtur leximi i librit të Joseph Gratry, ''Philosophie du Credo''. Ky libër i kishte hapur një rrugë të re mendimi dhe e kishte ndihmuar të përballej me kërkimin e tij të brendshëm për besim dhe qetësi shpirtërore. Ai shpjegonte se kishte dëshirë të fortë të besonte dhe të gjente paqe te Zoti, të cilin e shihte si burimin e vetëm të sigurisë dhe qetësisë së vërtetë në jetë, por shpesh përballej me vështirësi të brendshme dhe nuk arrinte ta përjetonte këtë paqe në mënyrë të plotë. Megjithatë, gjatë leximit të veprës, ai filloi ta shihte besimin me një dritë më të qartë dhe më të thellë. E lexonte librin me interes të madh, me shpresë dhe me një ndjeshmëri të fortë shpirtërore, sikur të kërkonte në të përgjigjet që i mungonin prej kohësh. Në fund të leximit, ai u ndje thellësisht i prekur dhe emocionalisht i përmbushur. Kjo përvojë nuk ishte thjesht një lexim i zakonshëm, por një moment i rëndësishëm reflektimi që ndikoi fuqishëm në rikthimin e tij drejt fesë dhe në formimin e mëvonshëm të botëkuptimit të tij shpirtëror. Ky rikthim në besim nuk mbeti vetëm një përjetim personal, por filloi të ndikonte edhe në mënyrën se si ai e shihte botën dhe letërsinë. Gradualisht, temat shpirtërore dhe morale zunë një vend gjithnjë e më të rëndësishëm në mendimet e tij dhe në krijimtarinë letrare. Ai filloi të interesohej më shumë për pyetjet mbi kuptimin e jetës, rolin e njeriut dhe marrëdhënien mes besimit dhe arsyes. Këto reflektime e çuan drejt një letërsie më të thellë, ku ndjenjat nuk ishin vetëm romantike, por edhe shpirtërore dhe filozofike. Në këtë periudhë, Fogazzaro u bë gjithnjë e më i ndjeshëm ndaj ideve të moralit dhe përmirësimit shpirtëror të njeriut. Ai nuk e shihte më artin vetëm si shprehje emocioni, por edhe si një mënyrë për të kërkuar të vërtetën dhe për të kuptuar njeriun në thellësi. Kjo fazë e re shënoi një kthesë të rëndësishme në zhvillimin e tij si shkrimtar, duke e larguar nga eksperimentet e hershme poetike dhe duke e çuar drejt një proze më të pjekur dhe më të përqendruar në analizën psikologjike të personazheve. Më vonë, këto ide do të shfaqeshin qartë në romanet e tij më të njohura, ku besimi, dyshimi dhe konfliktet e brendshme të njeriut bëhen tema qendrore të rrëfimit. ---- ---- === ''Hije e keqe'' === Ndoshta vetëdija se poezia nuk ishte fusha ku ai shprehej më mirë e shtyu Fogazzaron të orientohej gradualisht drejt prozës. Pas një periudhe kërkimi dhe formimi letrar gjatë gjysmës së dytë të viteve ’70, ai arriti në një pikë kthese të rëndësishme në karrierën e tij. Në vitin 1881 botoi romanin ''Malombra'', i cili shënoi hyrjen e tij të plotë në botën e romanit dhe i solli më shumë vëmendje si autor. Ngjarjet e romanit zhvillohen në një atmosferë të rëndë, të mbyllur dhe misterioze, ku elementi psikologjik luan një rol shumë të rëndësishëm. Në qendër të veprës është Marina di Malombra, një vajzë e re, e bukur, por me një botë të brendshme të trazuar dhe të paqëndrueshme. Ajo është mbesa e kontit Cesare d’Ormengo dhe, pas vdekjes së prindërve, shkon të jetojë në pallatin e tij të madh dhe të izoluar. Ky ambient i ftohtë dhe i errët ndikon thellësisht në gjendjen e saj shpirtërore, duke e bërë gjithnjë e më të ndjeshme dhe të shkëputur nga realiteti. Jeta në pallat, e mbushur me heshtje dhe kujtime të së kaluarës, e shtyn atë drejt një bote imagjinare ku kufijtë mes realitetit dhe fantazisë fillojnë të zbehen. Në këtë kontekst, Marina zbulon rastësisht një letër të vjetër të fshehur, e shkruar në fillim të shekullit XIX nga një paraardhëse e saj, Cecilia Varrega. Kjo grua kishte qenë e martuar me babanë e kontit Cesare d’Ormengo, një martesë e palumtur që kishte përfunduar me vuajtje dhe zhgënjim. Në të njëjtën kohë, Cecilia kishte qenë e lidhur me një burrë tjetër të quajtur Renato. Në letrën e saj, Cecilia i drejtohet atij që do ta gjente mesazhin, duke i kërkuar që të hakmerrej ndaj familjes së burrit të saj. Ky mesazh i vjetër, i mbushur me dhimbje dhe urrejtje, bëhet një element vendimtar në jetën e Marinës, duke e shtyrë atë të identifikohet gjithnjë e më shumë me historinë e së kaluarës. Me kalimin e kohës, kufiri mes identitetit të saj dhe figurës së Cecilias fillon të zbehet. Marina fillon të jetojë nën ndikimin e kësaj historie të vjetër, duke e parë veten si pjesë të saj dhe duke u zhytur në një botë gjithnjë e më të errët psikologjike. Në këtë mënyrë, romani zhvillohet si një ndërthurje mes dramës së brendshme shpirtërore dhe elementeve misterioze që e bëjnë veprën të veçantë në krijimtarinë e Fogazzaros. Në fund, ''Malombra'' nuk është vetëm historia e një gruaje të trazuar, por edhe një studim i thellë i ndikimit të së kaluarës mbi mendjen njerëzore dhe i forcës shkatërruese të imagjinatës kur ajo shkëputet nga realiteti. Kjo vepër e vendosi Fogazzaron si një autor të rëndësishëm në prozën italiane dhe tregoi aftësinë e tij për të ndërtuar atmosferë, tension psikologjik dhe personazhe kompleksë. ----Përveç historisë së saj konkrete, ''Malombra'' shpesh interpretohet edhe si një vepër ku Fogazzaro eksploron konfliktin mes mendjes dhe ndjenjës, si dhe kufirin e hollë mes realitetit dhe iluzionit. Atmosfera e rëndë e romanit nuk shërben vetëm si sfond, por si një element që ndikon drejtpërdrejt në psikologjinë e personazheve, duke e bërë lexuesin të ndiejë një tension të vazhdueshëm. Një aspekt tjetër i rëndësishëm është mënyra se si autori e përdor natyrën dhe hapësirën për të pasqyruar gjendjet e brendshme të Marinës. Liqeni, pallati dhe mjedisi i izoluar nuk janë thjesht vende ku zhvillohet ngjarja, por kthehen në simbole të vetmisë, ankthit dhe humbjes së kontaktit me realitetin. Gjithashtu, romani tregon qartë prirjen e Fogazzaros për analizë psikologjike, duke u fokusuar më shumë në botën e brendshme të personazheve sesa në veprimet e jashtme. Kjo e dallon atë nga tradita më e vjetër romantike dhe e afron me një mënyrë më moderne të shkrimit. Në këtë kuptim, ''Malombra'' nuk është vetëm një histori individuale, por edhe një reflektim mbi natyrën njerëzore, mbi ndikimin e kujtesës dhe mbi fuqinë e ideve që mund të dominojnë mendjen deri në shkatërrim. [[Skeda:Lake_segrino.jpg|parapamje|Liqeni Segrino, ku imagjinohet të zhvillohet historia e romanit ''Malombra'']] Në fund të historisë, Marina, e cila beson se është rimishërim i Cecilias së dikurshme, përmbush idenë e hakmarrjes që e ka pushtuar plotësisht. Ajo shkakton vdekjen e xhaxhait Cesare dhe vret edhe shkrimtarin Corrado Silla, të cilin e shikon si rimishërim të dashnorit të Cecilias. Në fund, e mbërthyer nga tragjedia dhe gjendja e saj psikologjike, Marina zhduket në ujërat e errëta të liqenit gjatë një nate me stuhi Personazhet kryesore të romanit, Marina dhe Corrado, janë figura shumë të rëndësishme në krijimtarinë e Fogazzaros dhe në një farë mënyre ai do t’i ripërdorë tipare të tyre edhe në veprat e mëvonshme. Marina paraqitet si një grua aristokrate, e bukur dhe tërheqëse, por njëkohësisht e paqëndrueshme, e brishtë dhe e trazuar nga brenda. Ajo është një figurë që tërheq, por që nuk mund të kuptohet apo të zotërohet lehtë. Ndërsa Corrado Silla është një intelektual i ndjeshëm dhe idealist, që dëshiron të realizojë bindjet dhe ëndrrat e tij, por pengohet nga realiteti, nga tundimet e jetës dhe nga një ndjenjë e brendshme pasigurie. Romani është i mbushur me një atmosferë të errët dhe të rënduar, ku përzihen elemente misteri, ndjeshmërie të tepruar dhe ide mbi vdekjen dhe të mbinatyrshmen. Megjithatë, në këtë botë të tensionuar, autori fut edhe disa personazhe më të lehtë dhe më njerëzorë, si shërbyesi i kontit dhe vajza e tij Edith, e cila paraqitet si figurë e pastër dhe e mirë. Po ashtu, shfaqen edhe personazhe më karikaturale si kontesha Fosca dhe djali i saj Nepo. Në disa pjesë të dialogut përdoret edhe dialekti, gjë që i jep veprës një ndjenjë më të gjallë dhe më të afërt me jetën e përditshme të provincës lombarde. Kjo ndihmon që tensioni i vazhdueshëm i misterit dhe tragjedisë të balancohet me momente më njerëzore dhe të thjeshta. ''Malombra'' u prit në mënyra të ndryshme nga kritika. Disa autorë e vlerësuan shumë, ndërsa të tjerë e kritikuan ashpër. Megjithatë, pati edhe mendime pozitive nga shkrimtarë të njohur si Giovanni Verga, i cili e konsideroi një vepër shumë të rëndësishme artistike për kohën e saj. Edhe Giuseppe Giacosa e vlerësoi si një nga romanet më të mira italiane pas ''I Promessi Sposi'', megjithëse jo të gjitha revistat letrare i kushtuan vëmendje. Ngjarja e romanit lidhet me zonën e liqenit të Segrinos në Brianza, ndërsa pallati i famshëm i historisë është frymëzuar nga Villa Pliniana pranë liqenit të Comos, një vend me atmosferë të errët dhe misterioze që Fogazzaro e kishte vizituar vetë dhe që i shërbeu si burim frymëzimi. Më vonë, edhe adaptimi kinematografik i vitit 1942 nga Mario Soldati u xhirua pikërisht në këtë vilë, duke e forcuar më tej famën vizuale të veprës. === ''Daniele Cortis'' === Për romanin ''Daniele Cortis'' dihet me saktësi periudha e shkrimit, pasi vetë autori e ka dokumentuar: ai e nisi veprën më 30 maj 1881 dhe e përfundoi më 11 mars 1884. Gjatë kësaj kohe, Fogazzaro kaloi edhe një periudhë të rëndësishme në jetën e tij personale, pasi kishte një lidhje të gjatë me Felicitas Buchner, një guvernante bavareze që kujdesej për fëmijët e familjes së kunatit të tij. Kjo lidhje ishte e ndërlikuar emocionalisht dhe e shoqëruar me ndjenja faji, duke lëvizur mes pasionit dhe kërkimeve shpirtërore, gjë që duket se ka ndikuar edhe në tematikën e romanit. Personazhi kryesor i veprës është Daniele Cortis, një deputet me bindje katolike, i cili përpiqet të krijojë një formë të re të angazhimit politik për katolikët në Itali. Ai synon një lloj demokracie të krishterë që do t’i lejonte besimtarët të merrnin pjesë në jetën politike të vendit, në një kohë kur kjo ishte e kufizuar nga vendimet e Kishës. Megjithatë, ky projekt politik nuk arrin të realizohet dhe përfundon si një ide e dështuar. Paralelisht me këtë, zhvillohet edhe historia e tij e dashurisë me kushërirën Elena, e cila është e martuar me një burrë të papërshtatshëm. Edhe kjo lidhje nuk realizohet kurrë plotësisht dhe përfundon me një sakrificë morale: të dy personazhet zgjedhin të heqin dorë nga dashuria në emër të ndërgjegjes dhe detyrës shpirtërore. Në roman, Fogazzaro shpreh edhe idetë e tij politike dhe shoqërore përmes fjalëve të personazhit kryesor. Ai kritikon disa forma të liberalizmit individualist dhe beson se shoqëria ka nevojë për një rend më të fortë dhe më të organizuar politik, ku shteti të ketë rol të rëndësishëm, por njëkohësisht të respektojë ndjenjën fetare të njerëzve. Këto ide pasqyrojnë kërkimin e tij për një ekuilibër mes modernitetit dhe besimit. ''Daniele Cortis'' u prit shumë mirë nga publiku dhe pati sukses të dukshëm. Kritika dhe shkrimtarë të kohës e vlerësuan lart, duke e konsideruar Fogazzaron si një nga romancierët më të rëndësishëm jo vetëm në Itali, por edhe në nivel evropian. Ky roman e konsolidoi përfundimisht reputacionin e tij si autor i pjekur dhe me ide të forta morale e filozofike. === ''Misteri i Poetit'' === Në vitin 1887 u botua përmbledhja ''Fedele e altre novelle'', një koleksion tregimesh dhe poezish që nuk pati shumë sukses dhe u konsiderua si një vepër më e dobët në krijimtarinë e tij. Po atë vit, më 11 prill, vdiq babai i tij, Mariano Fogazzaro. Kjo ngjarje e preku thellë shkrimtarin dhe figura e tij do të rikthehet më vonë në mënyrë të idealizuar në romanin e tij më të njohur ''Piccolo mondo antico'', ku personazhi kryesor mban disa tipare të ngjashme me të atin. Ky roman u bë një nga veprat më të rëndësishme të Fogazzaros dhe më vonë u ekranizua në vitin 1941 nga regjisori Mario Soldati. Filmi me të njëjtin titull u konsiderua një nga klasiket e kinemasë italiane, duke i dhënë veprës një jehonë edhe më të madhe në kulturën italiane. [[Skeda:Nuernberg-elisabethkirche-suedfassade-v-o.jpg|parapamje|Kisha e Shën Elizabetës në [[Nyrëmberg|Nuremberg]]]] Më 28 mars, Fogazzaro mbajti në Firence, në rrethin filologjik, një ligjëratë me temën ''Një mendim i Alessandro Manzonit''. Në këtë diskutim ai trajtoi mënyrën se si Manzoni e kishte shmangur temën e dashurisë në romanin e tij, duke e parë këtë zgjedhje si të qëllimshme dhe të lidhur me bindjet e tij letrare dhe morale. Manzoni kishte shprehur idenë se dashuria është diçka natyrale dhe e pranishme në botë, dhe për këtë arsye nuk ka nevojë të theksohet apo të “kultivohet” qëllimisht në letërsi, sepse një trajtim i tepërt i saj mund të duket i panevojshëm apo artificial. Fogazzaro nuk ndante këtë qëndrim. Ai mendonte se letërsia ka për detyrë ta vendosë dashurinë në qendër të vëmendjes, jo si një ndjenjë të zakonshme, por si një forcë të thellë shpirtërore që udhëheq njeriun drejt idealit dhe bashkimit të plotë, edhe pse një bashkim i tillë nuk realizohet kurrë plotësisht në realitet. Sipas tij, dashuria e vërtetë është një ndjenjë e jashtëzakonshme dhe e rrallë, që u përket më shumë shpirtërave të ndjeshëm, të veçantë dhe të trazuar. Kjo lloj dashurie nuk është gjithmonë pjesë e jetës së përditshme, por i përket më shumë botës së artit dhe letërsisë, ku ndjenjat shfaqen në formën e tyre më të pastër dhe më të idealizuar. ---- === Fogazzaro dhe evolucionizmi darvinian === Me botimin e veprës ''The Origin of Species'' në vitin 1859, Charles Darwin solli një ndryshim të madh në mënyrën se si kuptohej origjina e jetës. Teoria e tij sfidoi si idetë tradicionale fetare mbi krijimin e botës, ashtu edhe teoritë më të vjetra evolucioniste që e shpjegonin zhvillimin e specieve vetëm si përshtatje të ngadalshme ndaj kushteve të mjedisit. Edhe pse debatet rreth teorisë së Darvinit vazhduan për një kohë të gjatë, Fogazzaro e lexoi veprën e tij në vitin 1889 dhe u ndikua thellësisht prej saj. Ai u ndje njëkohësisht i tërhequr dhe i shqetësuar, pasi teoria e re hapte pyetje të vështira për pajtimin e shkencës me mësimet e Kishës. Megjithatë, Fogazzaro nuk e refuzoi këtë ide, por përkundrazi u përpoq ta harmonizonte me besimin e tij katolik. Ai kërkoi mënyra për të gjetur një lidhje mes evolucionit dhe krijimit hyjnor, duke besuar se këto dy fusha nuk duhej të ishin domosdoshmërisht në kundërshtim. Në këtë kërkim, ai u ndikua nga libri i Joseph LeConte ''Evolution and its relations with religious thought'', ku autori amerikan sugjeronte se forcat natyrore që drejtojnë evolucionin mund të kuptohen si shprehje e vullnetit hyjnor. Kjo ide i dukej Fogazzaros si një mundësi për të pajtuar shkencën moderne me besimin fetar, duke krijuar një urë mes mendimit shkencor dhe traditës shpirtërore. [[Skeda:Origin_of_Species.jpg|majtas|parapamje|Botimi i vitit 1859 i ''Origjinës së Specieve'']] Në këtë frymë mendimi, Fogazzaro mbajti më 22 shkurt 1891 një konferencë në Institutin venecian të shkencave, letërsisë dhe arteve në Venecia, ku më vonë do të bëhej edhe president midis viteve 1902 dhe 1905. Tema e ligjëratës së tij ishte një krahasim mes ideve të Shën Augustinit dhe teorive të Darvinit mbi evolucionin. Megjithatë, kjo konferencë nuk u prit mirë nga asnjëra palë. Klerikët katolikë nuk ishin të kënaqur me mënyrën se si ai përpiqej të afronte fenë me teorinë evolucioniste, ndërsa mbështetësit e Darvinit nuk e panë si bindëse qasjen e tij. Pas kësaj, peshkopi i Kremonës, Geremia Bonomelli, i shkroi më 2 maj duke e këshilluar të tregonte kujdes, duke i thënë se idetë e tij ishin shumë serioze dhe mund të krijonin keqkuptime nëse nuk zhvilloheshin më mirë. Fogazzaro iu përgjigj dy ditë më vonë, duke shpjeguar se qëllimi i tij ishte i sinqertë dhe i lidhur me dëshirën për t’i dhënë lavdi Zotit. Ai theksonte se donte të kundërshtonte mendimet e disa evolucionistëve që, sipas tij, e shpallnin krishterimin të tejkaluar dhe e trajtonin fenë me paragjykim. Sipas tij, këto ide të gabuara kishin ndikim të madh, sidomos te të rinjtë e talentuar, të cilët tërhiqeshin fuqishëm nga teoria e evolucionit që tashmë pranohej nga shumica e shkencëtarëve. Për këtë arsye, ai e shihte si të nevojshme mbrojtjen e një harmonizimi mes shkencës dhe besimit fetar. [[Skeda:Fogazzaro_-_Origine_dell'uomo_e_il_sentimento_religioso,_1893_-_626555_F.jpg|parapamje|Ballina e librit " ''Origjina e Njeriut dhe Ndjenja Fetare"'']] Më 2 mars 1893, Fogazzaro mbajti një konferencë në Collegio Romano me temën ''Origjina e njeriut dhe ndjenja fetare''. Në këtë aktivitet ishte e pranishme edhe mbretëresha Margherita di Savoia. Gjatë ligjëratës, ai ritheksoi se mbështeste teorinë e Darvinit, por njëkohësisht u përpoq ta lidhte atë me idetë fetare dhe filozofike. Ai përmendi gjithashtu një teori të Antonio Rosminit mbi origjinën e shpirtit, sipas së cilës shpirti nuk formohet menjëherë me embrionin, por shfaqet vetëm pas një faze të caktuar zhvillimi të jetës. Këto ide shkaktuan reagime të forta nga disa qarqe katolike. Më 16 mars gazeta ''L’Osservatore Cattolico'' e kritikoi ashpër, ndërsa ''La Civiltà Cattolica'' botoi dy artikuj kritikë në muajin tetor. Kritikët e akuzonin Fogazzaron se po ndërhynte në çështje të besimit dhe se, si laik, po përpiqej të jepte mësime mbi atë që duhet besuar dhe si duhet kuptuar krijimi i botës. Sipas tyre, kjo paraqiste rrezik për doktrinën e Kishës dhe për strukturën e saj autoritare. Në të njëjtën kohë, studiuesi Paolo Marangon vëren se Fogazzaro, megjithëse e pranon rëndësinë e Darvinit si shkencëtar, e kufizon teorinë e tij vetëm në shpjegimin teknik të origjinës së specieve. Në vend të mekanizmit darvinian të mutacionit dhe seleksionit natyror, ai vendos idenë e një force të fshehtë shpirtërore, e cila udhëheq jo vetëm evolucionin biologjik, por edhe zhvillimin e përgjithshëm të universit dhe historisë njerëzore sipas një plani të madh hyjnor dhe të pakuptueshëm. Kjo fazë tregon qartë përpjekjen e vazhdueshme të Fogazzaros për të pajtuar dy botë që shpesh shiheshin si të papajtueshme: shkencën moderne dhe besimin fetar. Ai nuk e pranonte idenë e një konflikti të hapur mes tyre, por përpiqej të ndërtonte një urë ku evolucioni të mos e përjashtonte Zotin, por të shihej si pjesë e një plani më të madh shpirtëror. Në këtë mënyrë, mendimi i tij mbetet tipik për fundin e shekullit XIX, një periudhë kur shumë intelektualë evropianë po kërkonin mënyra të reja për të kuptuar botën, pa u shkëputur plotësisht nga tradita fetare. Edhe pse idetë e tij nuk u pranuan njësoj nga të gjitha palët, ato tregojnë një përpjekje serioze për dialog mes shkencës dhe fesë, si dhe një shqetësim të thellë për ndikimin që idetë e reja mund të kishin te shoqëria dhe sidomos te brezat e rinj. Në këtë kontekst, Fogazzaro nuk shfaqet vetëm si shkrimtar, por edhe si një intelektual i angazhuar në debatet e mëdha kulturore dhe filozofike të kohës së tij. === ''Bota e vogël e lashtë'' === [[Skeda:Fogazzaro_-_Piccolo_mondo_antico,_1896.djvu|faqja=7|parapamje|Ballina e ''Botës së Vogël të Lashtë'']] Në korrik të vitit 1894, Fogazzaro vendosi t’i jepte fund lidhjes së tij me Felicitas Buchner, marrëdhënie që kishte zgjatur për disa vite dhe që kishte qenë e ngarkuar emocionalisht. Kjo grua do të shërbente më vonë si frymëzim për personazhin e Elenës në romanin ''Daniele Cortis''. Pas vdekjes së shkrimtarit, Buchner do të kujtonte këtë histori me ndjenja të përziera, duke pranuar se ndarja kishte qenë e dhimbshme dhe e vështirë për t’u pranuar, edhe pse me kalimin e kohës kishte arritur një lloj qetësie shpirtërore dhe e kishte parë atë përvojë si pjesë të jetës së saj, të cilën e pranonte si një vullnet më të lartë. Pak kohë më vonë, më 16 maj 1895, Fogazzaro përjetoi një tjetër goditje të rëndë: vdekjen e djalit të tij, Mariano, në moshë shumë të re. Kjo ngjarje e tronditi thellësisht dhe ndikoi shumë në gjendjen e tij shpirtërore.Në një letër drejtuar kushërirës së tij Anna, ai shprehej se ndjente praninë e të birit edhe pas vdekjes së tij, duke besuar se ai vazhdonte ta udhëhiqte dhe ta mbështeste në jetën e përditshme. Ai e përjetonte këtë humbje jo vetëm si dhimbje, por edhe si një lidhje të re shpirtërore, ku kujtimi i djalit bëhej një forcë që e ndihmonte të përballonte vuajtjen. [[Skeda:Isola_Bella.jpg|parapamje|Isola Bella në Liqenin Maggiore]] Një vit më pas u botua vepra e tij më e njohur,Piccolo mondo antico,të cilën Fogazzaro e kishte menduar dhe punuar për një kohë të gjatë që nga viti 1889. Romani zhvillohet në vitet para Luftës së Dytë të Pavarësisë italiane dhe ka si sfond zonën e liqenit të Luganos. Në qendër të historisë është familja e fisnikut Franco Maironi, një njeri me bindje katolike dhe njëkohësisht me ide liberale, dhe bashkëshortja e tij Luisa Rigey, e cila vjen nga një shtresë më e thjeshtë shoqërore. Martesa e tyre ishte kundërshtuar që në fillim nga gjyshja e Franco-s, markesha Orsola, e cila kishte qëndrime pro-austriake. Me kalimin e kohës, vështirësitë ekonomike dhe dallimet e karakterit mes dy bashkëshortëve fillojnë të krijojnë tensione të forta. Luisa është një grua e drejtë, e ndershme dhe shumë e ndjeshme ndaj padrejtësive, ndërsa Franco është më i lëkundur dhe më i përshtatshëm ndaj rrethanave. Këto ndryshime i largojnë gjithnjë e më shumë nga njëri-tjetri, sidomos pas një tragjedie të madhe familjare, kur vajza e tyre e vogël Maria mbytet aksidentalisht në liqen. Pas kësaj ngjarjeje, Luisa mbyllet në vetvete dhe i drejtohet spiritizmit me shpresën për të rikthyer kontaktin me vajzën e humbur. Ndërkohë, Franco largohet dhe shkon në Torino, ku fillon të punojë dhe gradualisht bëhet më i vetëdijshëm për rëndësinë e pjesëmarrjes në luftën për çlirimin e territoreve italiane nga pushtimi austriak. Në këtë këndvështrim, ''Piccolo mondo antico'' nuk shihet thjesht si një rrëfim historik apo familjar, por si një vepër ku Fogazzaro arrin një ekuilibër të ri mes idealit dhe jetës së përditshme. Ai nuk i vendos më personazhet në qendra të mëdha heroike apo situata të jashtëzakonshme, por i afron me realitetin e thjeshtë, ku zgjedhjet morale dhe ndjenjat kanë peshën më të madhe. Pikërisht kjo qasje e bën romanin më të thellë dhe më njerëzor, sepse konfliktet nuk lindin nga ngjarje madhore, por nga përplasjet e brendshme të ndërgjegjes, nga dashuria, dhimbja dhe detyrat ndaj familjes e atdheut. Në këtë mënyrë, historia personale e personazheve lidhet natyrshëm me historinë e një epoke të tërë. Sipas biografit Gallarati Scotti, në këtë roman Fogazzaro arrin një nga momentet më të sinqerta dhe më të frymëzuara të krijimtarisë së tij. Ai thekson se shkrimtari ka gjetur një zë të ri letrar, duke u larguar nga ndjenjat e sipërfaqshme dhe të zakonshme që shpesh tërheqin masat e lexuesve. Në vend të tyre, Fogazzaro kthehet drejt një bote më të brendshme dhe më të pastër, të lidhur ngushtë me kujtimet e tij të fëmijërisë dhe me vlerat që i kishte trashëguar nga familja. Ai përpiqet të vërë në qendër të veprës jetën e thjeshtë dhe shpesh të padukshme për botën e jashtme. Romani, sipas këtij interpretimi, lartëson pikërisht ato gjëra që zakonisht nuk marrin vëmendje: një krahinë e qetë dhe e fshehur e Lombardisë, njerëz të thjeshtë por me shpirt të madh, të cilët jetojnë larg skenave të mëdha historike, por megjithatë janë pjesë e saj. Në këtë botë të vogël, por të pasur shpirtërisht, shfaqen virtyte të thella njerëzore: dashuri e sinqertë brenda martesës, dhimbje familjare, sakrifica dhe ndjenja të forta që zhvillohen në heshtje, larg dramave publike. Kështu, jeta e përditshme e një familjeje borgjeze shndërrohet në një skenë ku shfaqet një dramë e vërtetë njerëzore dhe morale. Suksesi i madh dhe i njëzëshëm i romanit ''Piccolo mondo antico'' bëri që edhe autoritetet më të larta të shtetit italian të vinin re figurën e Fogazzaros. Si pasojë, mbreti Umberto I nxori më 25 tetor 1896 një dekret me të cilin e emëroi senator të Mbretërisë së Italisë. Megjithatë, emërimi nuk mund të hynte menjëherë në fuqi. Sipas rregullave të kohës, për t’u bërë senator kërkohej edhe një nivel i caktuar pasurie, i shprehur në të ardhura nga taksat, të cilin Fogazzaro nuk e plotësonte në atë moment. Për këtë arsye, ai nuk mundi të merrte pjesë në Senat menjëherë pas emërimit. Vetëm më 14 qershor 1900, pasi plotësoi kushtet e nevojshme ekonomike dhe administrative, ai u pranua zyrtarisht dhe mundi të ulej në Senatin italian. [[Skeda:Basilica_Palladiana_(Vicenza)_-_facade_on_Piazza_dei_signori.jpg|majtas|parapamje|Vicenza, Piazza dei Signori dhe Bazilika Palladiane]] Më 2 mars 1897, me rastin e 100-vjetorit të lindjes së Antonio Rosmini-t, Accademia degli Agiati e Roveretos botoi dy vëllime kushtuar filozofit nga Trentino. Në këto botime u përfshi edhe studimi i Fogazzaros me titull ''Figura e Antonio Rosmini-t''. Në këtë shkrim, Fogazzaro e paraqet Rosminin si një figurë me rëndësi të madhe për mendimin italian dhe fetar të kohës. Sipas tij, Rosmini mund të shihej si një mbrojtës i unitetit të Italisë, i ideve liberale dhe i një reforme të nevojshme brenda Kishës. Ai e përshkruan gjithashtu si një kundërshtar të fortë të disa teologëve dhe moralistëve konservatorë, duke theksuar se Rosmini përfaqësonte një lloj “opozite katolike kushtetuese”, pra një rrymë brenda Kishës që nuk pajtohej gjithmonë me qëndrimet dominuese, por kërkonte një qasje më të hapur dhe më reformuese. Më 6 qershor, në Vicenza, Fogazzaro mbajti një fjalim nga lozha e Bazilikës Palladiana me rastin e përurimit të një busti kushtuar Cavour-it. Në këtë fjalim ai lavdëroi fuqishëm figurën e politikanit piemontes, duke e paraqitur si një nga arkitektët kryesorë të Italisë moderne. Sipas tij, Cavour kishte guxuar të përballej me kundërshtime të mëdha në mbrojtje të lirisë së tregtisë dhe zhvillimit ekonomik, edhe kur këto reforma hasnin rezistencë nga shtresa të gjera të popullsisë së manipuluar nga frika dhe keqinformimi. Po ashtu, në çështjet kishtare, ai kishte mbrojtur me vendosmëri lirinë civile kundër forcave më të fuqishme të kohës, përfshirë klerin e lartë dhe pjesë të elitës politike e shoqërore. Fogazzaro theksoi se Cavour kishte vepruar në mënyrë të pavarur edhe ndaj interesave të vetë klasës së tij shoqërore, duke vënë mbi të gjitha interesin e shtetit dhe të modernizimit të vendit. Në këtë kuptim, ai kundërshtoi çdo ide për rikthimin e pushtetit laik të Kishës dhe mbështeti parimin e njohur “Kisha e lirë në shtet të lirë”, si një bazë për bashkëjetesë të ekuilibruar mes fesë dhe institucioneve civile. Në këtë mënyrë, fjalimi i Fogazzaros nuk ishte thjesht një homazh për Cavour-in, por edhe një deklaratë e qartë e bindjeve të tij politike dhe kulturore: besimi se Italia moderne duhej të ndërtohej mbi lirinë civile, pavarësinë e shtetit dhe një raport të ri, më të balancuar, mes fesë dhe shoqërisë. [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] rkou25ge645ilsrmxuusya8rlkicfmo 2986660 2986508 2026-06-02T00:12:08Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Biografi italiane]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986660 wikitext text/x-wiki Antonio Fogazzaro (Viçenza, 25 mars 1842 – Viçenza, 7 mars 1911) ishte shkrimtar e poet italian. Ai u emërua senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1896. == Biografia == Antonio Fogazzaro ishte një shkrimtar dhe poet italian, i lindur në Vicenza në vitin 1842 dhe i vdekur po aty në vitin 1911. Në vitin 1896 u bë senator i Mbretërisë së Italisë dhe u lidh me rrymat e modernizmit fetar të kohës. Ai u rrit në një familje të pasur dhe me tradita fetare. Që i vogël shfaqi prirje për lexim dhe një karakter të qetë, të mbyllur dhe shumë reflektiv. Ishte fëmijë i ndjeshëm dhe më shumë i tërhequr nga librat sesa nga lojërat apo shoqëria. Fëmijëria e tij u ndikua edhe nga ngjarjet historike të kohës, kur familja u detyrua të largohej përkohësisht nga qyteti për shkak të luftërave për pavarësi. Këto përjetime i lanë përshtypje të hershme. Në shkollë nuk ishte ndër nxënësit më të zellshëm për studime formale, por lexonte shumë literaturë artistike dhe filozofike. Veprat e autorëve romantikë e tërhoqën veçanërisht dhe ndikuan në botëkuptimin e tij letrar. Gjatë viteve të liceut u formua më shumë intelektualisht, i ndikuar nga mësues dhe poetë të kohës, por mbeti një natyrë e rezervuar dhe e distancuar nga bashkëmoshatarët. Kjo e bëri të shihej shpesh si i ftohtë, megjithëse në të vërtetë ishte thjesht i turpshëm dhe i përqendruar në botën e tij të brendshme. Që në rini filloi të shkruante poezi të thjeshta, si ushtrime letrare, të cilat më vonë mbetën dëshmi e fillimeve të tij artistike. Gjatë rinisë kaloi edhe një periudhë krize shpirtërore, duke u larguar përkohësisht nga besimi fetar. Më vonë, pas leximeve dhe reflektimeve të shumta, u rikthye te feja katolike, e cila do të zinte një vend të rëndësishëm në jetën dhe krijimtarinë e tij. Në vitin 1866 u martua me Margherita Valmaranën, me të cilën krijoi familje. Pak vite më vonë lindi vajza e tyre e parë, Gina. Edhe pse u kualifikua si avokat, ai nuk e ushtroi me shumë dëshirë këtë profesion dhe vazhdoi të përqendrohej te shkrimi. Veprat e para poetike nuk arritën suksesin që ai kishte shpresuar. Përmbledhjet ''Miranda'' dhe ''Valsolda'' morën vlerësime të ndryshme nga kritika dhe publiku, por këto përvoja e ndihmuan të zhvillonte stilin e tij letrar. Me kalimin e kohës ai e kuptoi se talenti i tij shprehej më mirë në prozë sesa në poezi. Pika e kthesës në karrierën e tij erdhi në vitin 1881 me botimin e romanit ''Malombra'', vepër që e bëri të njohur në mbarë Italinë. Romani trajton tema si dashuria, misteri, psikologjia dhe konflikti mes fantazisë dhe realitetit. Më vonë ai shkroi edhe romane të tjera të rëndësishme, si ''Daniele Cortis'', ''Piccolo mondo antico'' dhe ''Piccolo mondo moderno'', të cilat e vendosën përfundimisht ndër emrat më të rëndësishëm të letërsisë italiane. Fogazzaro mbeti aktiv në jetën kulturore dhe intelektuale të vendit deri në fund të jetës së tij. Veprat e tij u dalluan për analizën psikologjike të personazheve, interesin për çështjet morale dhe fetare, si dhe për përshkrimet e ndjeshme të jetës dhe shoqërisë italiane të kohës. Sot ai kujtohet si një nga shkrimtarët më të rëndësishëm italianë të periudhës së tranzicionit midis romantizmit dhe letërsisë moderne. [[Skeda:Torino-Parco_del_Valentino-Borgo_medioevale.jpg|majtas|parapamje|Parku Valentino me fshatin mesjetar]] Ai shkroi poezi modeste të rastit, të ruajtura në fletoren e tij dhe në letrat familjare, të tilla si ''Campana a stormo'', nga viti 1855, ose ''La Raccettazione'', nga viti 1856. Pas përfundimit të gjimnazit në vitin 1858, ai kishte prirje të fortë drejt letërsisë dhe dëshironte të ndiqte studime në këtë fushë, por u përball me kundërshtimin e të atit, i cili nuk besonte në aftësitë e tij letrare dhe e shihte të ardhmen e tij në profesionin e avokatit. U regjistrua në Universitetin e Padovës, por studimet iu ndërprenë për shkak të sëmundjeve të gjata dhe më pas edhe për shkak të mbylljes së universitetit në vitin 1859, gjatë protestave studentore kundër pushtetit austriak. Kështu humbi rreth dy vite studimesh. Në vitin 1860 familja u shpërngul në Torino dhe ai vazhdoi studimet në drejtësi në Universitetin e Savojës. Megjithatë, nuk tregonte shumë interes për studime: kalonte më shumë kohë nëpër kafene dhe në lojëra si bilardo sesa në auditor. Në këtë periudhë u largua përkohësisht edhe nga besimi katolik. Më vonë do ta përshkruante këtë fazë si një ndjenjë çlirimi, sikur të ishte liruar nga një barrë e rëndë, por njëkohësisht edhe si një kohë dyshimesh të thella. Veçanërisht gjatë Pashkës së parë pa sakramente, ai përjetoi një shqetësim të fortë të brendshëm, duke shëtitur i vetmuar dhe i trazuar në kopshtin e Valentino-s në Torino. Fogazzaro e njihte familjen aristokrate Valmarana që nga vitet e fëmijërisë. Marrëdhënia e tij me Margheritën u forcua me kalimin e viteve, pasi ata u takuan disa herë në Torino dhe gjatë pushimeve familjare. Në vitin 1866, kontaktet mes dy familjeve u bënë më të afërta dhe kjo çoi drejt fejesës së çiftit. Pak kohë më vonë, më 31 korrik 1866, Antonio dhe Margherita u martuan në Vicenza. Martesa e tyre u zhvillua në një periudhë të rëndësishme historike, kur Veneto po kalonte nga sundimi austriak drejt bashkimit me Mbretërinë e Italisë. Kështu, jeta e tyre e re si çift filloi në një kohë ndryshimesh të mëdha politike për rajonin. [[Skeda:Photo_of_Antonio_Fogazzaro.jpg|parapamje|Antonio Fogazzaro]] Pas martesës, Fogazzaro vazhdoi të punonte në fushën juridike, por puna në një zyrë avokatie nuk i sillte të ardhura të mjaftueshme dhe shpesh mbështetej financiarisht nga familja e tij. Megjithëse ishte i trajnuar për drejtësi, interesi i tij i vërtetë mbetej letërsia. Gjatë qëndrimit në Milano ai u njoh me disa figura të rëndësishme të jetës kulturore italiane. Përmes Abbondio Chialivës hyri në kontakt me rrethin e shkrimtarëve të rinj që kërkonin të sillnin ide dhe forma të reja në letërsinë italiane. Ndër ta ishin emra si Emilio Praga, Arrigo Boito, Camillo Boito dhe Iginio Ugo Tarchetti. Fogazzaro krijoi veçanërisht miqësi me Arrigo Boiton, por nuk u përfshi plotësisht në lëvizjen e tyre, pasi karakteri dhe bindjet e tij ishin më të moderuara. Në vitin 1868 ai mori zyrtarisht të drejtën për të ushtruar profesionin e avokatit. Megjithatë, edhe vetë e shihte me ironi këtë arritje dhe nuk kishte ndërmend t’i kushtohej plotësisht karrierës juridike. Mendimet e tij ishin gjithnjë e më shumë te krijimtaria letrare. Një vit më vonë, në familjen e tij erdhi në jetë vajza e parë, Gina. Në të njëjtën kohë, Fogazzaro nisi të punonte seriozisht mbi veprat e tij, duke shkruar si poezi ashtu edhe projektet e para në prozë, të cilat do të shënonin fillimin e karrierës së tij si shkrimtar. === ''Miranda'' === Fogazzaro i dërgoi të atit dorëshkrimin e poemës ''Miranda'' më 3 dhjetor 1873: "Më duket mirë, dhe në disa pjesë - a duhet t'ju them? shumë mirë, por unë jam i pari që pajtohem se të gjithë autorët, madje edhe më hajdutët, kanë të njëjtin mendim për gjërat e tyre." Babai i tij, i cili ishte anëtar i Parlamentit Italian për zonën zgjedhore Marostica, gjithashtu e gjeti veprën "të bukur, shumë të bukur [...] I përpiva vargjet tuaja me një të rënë [...]" dhe kërkoi një botues, por mori vetëm refuzime, aq sa e botoi librin me shpenzimet e tij në vitin 1874. [[Skeda:Francesco_De_Sanctis_ritratto.jpg|parapamje|Kritiku Francesco de Sanctis]] Pasi përfundoi veprën, Fogazzaro kërkoi mendimin e disa figurave të njohura të letërsisë italiane. Ndër ta ishte edhe Gino Capponi, i cili e vlerësoi pozitivisht dhe e inkurajoi për punën e tij. Megjithatë, jo të gjithë ndanin të njëjtin mendim. Më 15 qershor 1874 ai mori një kritikë shumë më të ashpër nga Francesco De Sanctis, një nga kritikët më të rëndësishëm italianë të kohës. De Sanctis vlerësoi disa elemente të veprës, por në përgjithësi ishte i mendimit se ajo kishte mangësi të dukshme dhe se autori nuk kishte arritur ende ta zhvillonte plotësisht talentin e tij letrar. Kjo kritikë, megjithëse e rëndë, i tregoi Fogazzaros se kishte ende shumë për të përmirësuar në rrugën e tij si shkrimtar. Francesco De Sanctis e vlerësoi veprën me një sy kritik. Sipas tij, Fogazzaro kishte ide interesante dhe përpiqej të largohej nga stili i stërngarkuar poetik i kohës, por në disa raste e tepronte me thjeshtësinë. Ai mendonte se personazhet dhe temat psikologjike të veprës kishin potencial, por nuk ishin zhvilluar mjaftueshëm. Kritiku u ndal veçanërisht te personazhi i Enrikos, të cilin e konsideroi të dobët dhe jo mjaftueshëm bindës. Ndërsa Miranda iu duk një figurë më origjinale dhe më interesante, megjithëse sipas tij autori nuk e kishte thelluar sa duhet karakterin e saj. Megjithëse vuri në dukje disa momente të realizuara mirë, De Sanctis arriti në përfundimin se veprës i mungonte forca dhe larmia e nevojshme për të mbajtur vazhdimisht interesin e lexuesit. Sipas tij, Fogazzaro tregonte talent, por ende nuk e kishte shfrytëzuar plotësisht atë. ''Miranda'' është një poemë e ndarë në tri pjesë: '''“Letra”''', '''“Libri i Mirandës”''' dhe '''“Libri i Enrikos”'''. Në qendër të veprës qëndron historia e një dashurie që nuk arrin kurrë të realizohet plotësisht. Përmes dy personazheve kryesore, Fogazzaro përpiqet të analizojë ndjenjat, ëndrrat dhe konfliktet e brendshme të njeriut. Personazhi i Enrikos paraqitet si një i ri inteligjent dhe i ndjeshëm, i tërhequr nga arti dhe poezia. Megjithatë, ai është aq i përqendruar te vetja, te mendimet dhe idealet e tij, sa nuk arrin të krijojë një lidhje të sinqertë me të tjerët. Nëpërmjet tij, autori dëshironte të paraqiste një tip njeriu të kohës së vet, i cili jeton më shumë në botën e fantazive dhe ambicieve personale sesa në realitet. Për këtë arsye, Enriko shpesh duket i pavendosur dhe i paaftë për të përjetuar dashurinë në mënyrë të plotë. Miranda, nga ana tjetër, është një figurë krejtësisht e ndryshme. Ajo paraqitet si një vajzë e ndjeshme, e qetë dhe shumë romantike, e cila duket sikur jeton në një botë ideale. Ndjenjat, ëndrrat dhe imagjinata zënë një vend më të madh në jetën e saj sesa vetë realiteti. Përmes këtij personazhi, Fogazzaro krijon figurën e një gruaje që mishëron pastërtinë shpirtërore dhe idealizmin romantik. Megjithatë, kritikët e kohës vunë re se personazhi i Mirandës ishte ndërtuar më shumë si një simbol poetik sesa si një njeri real. Sipas tyre, ajo emocionon lexuesin për shkak të botës së saj të brendshme dhe ndjenjave të holla që shfaq, por kur përfshihet në ngjarje konkrete, duket sikur i mungon gjallëria dhe natyrshmëria e një personi të vërtetë. Pavarësisht kritikave, ''Miranda'' zë një vend të rëndësishëm në krijimtarinë e hershme të Fogazzaros. Vepra tregon interesin e tij për analizën psikologjike të personazheve dhe për temat romantike, të cilat do të vazhdonin të shfaqeshin edhe në veprat e tij të mëvonshme. Edhe pse nuk konsiderohet kryevepra e tij, ajo dëshmon përpjekjet e para serioze të autorit për të krijuar personazhe kompleksë dhe për të trajtuar ndjenjat njerëzore në mënyrë artistike. Megjithëse ''Miranda'' nuk arriti të bindte plotësisht kritikët letrarë të kohës, ajo u prit mjaft mirë nga një pjesë e lexuesve, veçanërisht nga ata që pëlqenin letërsinë romantike dhe sentimentale. Vepra trajton tema si dashuria e parealizuar, idealizmi, vetmia dhe kontrasti mes ëndrrës dhe realitetit. Përmes saj, Fogazzaro tregoi interesin e tij për botën e brendshme të personazheve dhe për analizën e ndjenjave njerëzore, elemente që më vonë do të bëheshin karakteristika të rëndësishme të krijimtarisë së tij. ''Miranda'' shënon gjithashtu një etapë të rëndësishme në zhvillimin artistik të autorit. Edhe pse ende i ri dhe në kërkim të stilit të vet, Fogazzaro filloi të shfaqte aftësitë që më vonë do ta bënin një nga romancierët më të njohur italianë. Përvoja e fituar nga kjo vepër e ndihmoi të kalonte gradualisht nga poezia drejt prozës, fushë në të cilën do të arrinte sukseset më të mëdha. '''Pranimi nga publiku''' Ndryshe nga kritika, e cila vuri në dukje mangësi në ndërtimin e personazheve dhe në zhvillimin e ngjarjes, shumë lexues e vlerësuan veprën për ndjeshmërinë emocionale dhe atmosferën romantike që përcillte. Kjo pritje pozitive i dha Fogazzaros më shumë besim në aftësitë e tij letrare dhe e nxiti të vazhdonte të shkruante, pavarësisht kritikave që kishte marrë. Në këtë mënyrë, ''Miranda'' u bë një hap i rëndësishëm drejt formimit të identitetit të tij si shkrimtar. === ''Valsolda'' === [[Skeda:Valsolda_-_frazione_San_Mamete.jpg|majtas|parapamje|Pamje e Valsoldës, në [[Liqeni Lugano|Liqenin e Luganos]]]] Në vitin 1876, Fogazzaro botoi përmbledhjen poetike ''Valsolda'', e frymëzuar nga peizazhet e zonës me të njëjtin emër pranë liqenit të Luganos. Libri nuk arriti të tërhiqte vëmendjen e botuesve të mëdhenj dhe përfundoi duke u botuar nga një shtëpi më e vogël botuese në Milano. Ndryshe nga ''Miranda'', e cila kishte gjetur mbështetje te lexuesit romantikë, ''Valsolda'' nuk pati të njëjtin sukses. Kritika e priti ftohtë dhe edhe publiku mbeti i zhgënjyer. Shumë lexues prisnin të gjenin të njëjtën ngarkesë emocionale dhe sentimentale që kishte karakterizuar veprën e mëparshme, por kësaj radhe autori u përqendrua më shumë te përshkrimi i natyrës dhe i peizazheve. Megjithëse vargjet dalloheshin për gjuhën e pasur dhe ritmin melodioz, kritikët mendonin se atyre u mungonte origjinaliteti dhe zëri personal i autorit. Në poezi vëreheshin ndikime nga shkrimtarë të ndryshëm italianë dhe evropianë, gjë që e bënte veprën të dukej më shumë si një përzierje modelesh të njohura sesa si një krijim plotësisht i veçantë. Pavarësisht këtij dështimi, ''Valsolda'' përfaqëson një etapë të rëndësishme në zhvillimin letrar të Fogazzaros. Përvoja e fituar nga kritikat dhe pritja jo shumë e mirë e publikut e shtyu atë të kërkonte forma të tjera shprehjeje artistike. Pikërisht në vitet që pasuan ai filloi të largohej gradualisht nga poezia dhe të përqendrohej gjithnjë e më shumë te romani, gjini në të cilën do të arrinte sukseset e tij më të mëdha. Në këtë periudhë, Fogazzaro ishte kthyer sërish drejt besimit katolik, pas një faze të mëparshme dyshimesh dhe largimi shpirtëror. Më vonë, duke reflektuar mbi këtë ndryshim të rëndësishëm në jetën e tij, ai do të shkruante se një rol vendimtar kishte luajtur leximi i librit të Joseph Gratry, ''Philosophie du Credo''. Ky libër i kishte hapur një rrugë të re mendimi dhe e kishte ndihmuar të përballej me kërkimin e tij të brendshëm për besim dhe qetësi shpirtërore. Ai shpjegonte se kishte dëshirë të fortë të besonte dhe të gjente paqe te Zoti, të cilin e shihte si burimin e vetëm të sigurisë dhe qetësisë së vërtetë në jetë, por shpesh përballej me vështirësi të brendshme dhe nuk arrinte ta përjetonte këtë paqe në mënyrë të plotë. Megjithatë, gjatë leximit të veprës, ai filloi ta shihte besimin me një dritë më të qartë dhe më të thellë. E lexonte librin me interes të madh, me shpresë dhe me një ndjeshmëri të fortë shpirtërore, sikur të kërkonte në të përgjigjet që i mungonin prej kohësh. Në fund të leximit, ai u ndje thellësisht i prekur dhe emocionalisht i përmbushur. Kjo përvojë nuk ishte thjesht një lexim i zakonshëm, por një moment i rëndësishëm reflektimi që ndikoi fuqishëm në rikthimin e tij drejt fesë dhe në formimin e mëvonshëm të botëkuptimit të tij shpirtëror. Ky rikthim në besim nuk mbeti vetëm një përjetim personal, por filloi të ndikonte edhe në mënyrën se si ai e shihte botën dhe letërsinë. Gradualisht, temat shpirtërore dhe morale zunë një vend gjithnjë e më të rëndësishëm në mendimet e tij dhe në krijimtarinë letrare. Ai filloi të interesohej më shumë për pyetjet mbi kuptimin e jetës, rolin e njeriut dhe marrëdhënien mes besimit dhe arsyes. Këto reflektime e çuan drejt një letërsie më të thellë, ku ndjenjat nuk ishin vetëm romantike, por edhe shpirtërore dhe filozofike. Në këtë periudhë, Fogazzaro u bë gjithnjë e më i ndjeshëm ndaj ideve të moralit dhe përmirësimit shpirtëror të njeriut. Ai nuk e shihte më artin vetëm si shprehje emocioni, por edhe si një mënyrë për të kërkuar të vërtetën dhe për të kuptuar njeriun në thellësi. Kjo fazë e re shënoi një kthesë të rëndësishme në zhvillimin e tij si shkrimtar, duke e larguar nga eksperimentet e hershme poetike dhe duke e çuar drejt një proze më të pjekur dhe më të përqendruar në analizën psikologjike të personazheve. Më vonë, këto ide do të shfaqeshin qartë në romanet e tij më të njohura, ku besimi, dyshimi dhe konfliktet e brendshme të njeriut bëhen tema qendrore të rrëfimit. ---- ---- === ''Hije e keqe'' === Ndoshta vetëdija se poezia nuk ishte fusha ku ai shprehej më mirë e shtyu Fogazzaron të orientohej gradualisht drejt prozës. Pas një periudhe kërkimi dhe formimi letrar gjatë gjysmës së dytë të viteve ’70, ai arriti në një pikë kthese të rëndësishme në karrierën e tij. Në vitin 1881 botoi romanin ''Malombra'', i cili shënoi hyrjen e tij të plotë në botën e romanit dhe i solli më shumë vëmendje si autor. Ngjarjet e romanit zhvillohen në një atmosferë të rëndë, të mbyllur dhe misterioze, ku elementi psikologjik luan një rol shumë të rëndësishëm. Në qendër të veprës është Marina di Malombra, një vajzë e re, e bukur, por me një botë të brendshme të trazuar dhe të paqëndrueshme. Ajo është mbesa e kontit Cesare d’Ormengo dhe, pas vdekjes së prindërve, shkon të jetojë në pallatin e tij të madh dhe të izoluar. Ky ambient i ftohtë dhe i errët ndikon thellësisht në gjendjen e saj shpirtërore, duke e bërë gjithnjë e më të ndjeshme dhe të shkëputur nga realiteti. Jeta në pallat, e mbushur me heshtje dhe kujtime të së kaluarës, e shtyn atë drejt një bote imagjinare ku kufijtë mes realitetit dhe fantazisë fillojnë të zbehen. Në këtë kontekst, Marina zbulon rastësisht një letër të vjetër të fshehur, e shkruar në fillim të shekullit XIX nga një paraardhëse e saj, Cecilia Varrega. Kjo grua kishte qenë e martuar me babanë e kontit Cesare d’Ormengo, një martesë e palumtur që kishte përfunduar me vuajtje dhe zhgënjim. Në të njëjtën kohë, Cecilia kishte qenë e lidhur me një burrë tjetër të quajtur Renato. Në letrën e saj, Cecilia i drejtohet atij që do ta gjente mesazhin, duke i kërkuar që të hakmerrej ndaj familjes së burrit të saj. Ky mesazh i vjetër, i mbushur me dhimbje dhe urrejtje, bëhet një element vendimtar në jetën e Marinës, duke e shtyrë atë të identifikohet gjithnjë e më shumë me historinë e së kaluarës. Me kalimin e kohës, kufiri mes identitetit të saj dhe figurës së Cecilias fillon të zbehet. Marina fillon të jetojë nën ndikimin e kësaj historie të vjetër, duke e parë veten si pjesë të saj dhe duke u zhytur në një botë gjithnjë e më të errët psikologjike. Në këtë mënyrë, romani zhvillohet si një ndërthurje mes dramës së brendshme shpirtërore dhe elementeve misterioze që e bëjnë veprën të veçantë në krijimtarinë e Fogazzaros. Në fund, ''Malombra'' nuk është vetëm historia e një gruaje të trazuar, por edhe një studim i thellë i ndikimit të së kaluarës mbi mendjen njerëzore dhe i forcës shkatërruese të imagjinatës kur ajo shkëputet nga realiteti. Kjo vepër e vendosi Fogazzaron si një autor të rëndësishëm në prozën italiane dhe tregoi aftësinë e tij për të ndërtuar atmosferë, tension psikologjik dhe personazhe kompleksë. ----Përveç historisë së saj konkrete, ''Malombra'' shpesh interpretohet edhe si një vepër ku Fogazzaro eksploron konfliktin mes mendjes dhe ndjenjës, si dhe kufirin e hollë mes realitetit dhe iluzionit. Atmosfera e rëndë e romanit nuk shërben vetëm si sfond, por si një element që ndikon drejtpërdrejt në psikologjinë e personazheve, duke e bërë lexuesin të ndiejë një tension të vazhdueshëm. Një aspekt tjetër i rëndësishëm është mënyra se si autori e përdor natyrën dhe hapësirën për të pasqyruar gjendjet e brendshme të Marinës. Liqeni, pallati dhe mjedisi i izoluar nuk janë thjesht vende ku zhvillohet ngjarja, por kthehen në simbole të vetmisë, ankthit dhe humbjes së kontaktit me realitetin. Gjithashtu, romani tregon qartë prirjen e Fogazzaros për analizë psikologjike, duke u fokusuar më shumë në botën e brendshme të personazheve sesa në veprimet e jashtme. Kjo e dallon atë nga tradita më e vjetër romantike dhe e afron me një mënyrë më moderne të shkrimit. Në këtë kuptim, ''Malombra'' nuk është vetëm një histori individuale, por edhe një reflektim mbi natyrën njerëzore, mbi ndikimin e kujtesës dhe mbi fuqinë e ideve që mund të dominojnë mendjen deri në shkatërrim. [[Skeda:Lake_segrino.jpg|parapamje|Liqeni Segrino, ku imagjinohet të zhvillohet historia e romanit ''Malombra'']] Në fund të historisë, Marina, e cila beson se është rimishërim i Cecilias së dikurshme, përmbush idenë e hakmarrjes që e ka pushtuar plotësisht. Ajo shkakton vdekjen e xhaxhait Cesare dhe vret edhe shkrimtarin Corrado Silla, të cilin e shikon si rimishërim të dashnorit të Cecilias. Në fund, e mbërthyer nga tragjedia dhe gjendja e saj psikologjike, Marina zhduket në ujërat e errëta të liqenit gjatë një nate me stuhi Personazhet kryesore të romanit, Marina dhe Corrado, janë figura shumë të rëndësishme në krijimtarinë e Fogazzaros dhe në një farë mënyre ai do t’i ripërdorë tipare të tyre edhe në veprat e mëvonshme. Marina paraqitet si një grua aristokrate, e bukur dhe tërheqëse, por njëkohësisht e paqëndrueshme, e brishtë dhe e trazuar nga brenda. Ajo është një figurë që tërheq, por që nuk mund të kuptohet apo të zotërohet lehtë. Ndërsa Corrado Silla është një intelektual i ndjeshëm dhe idealist, që dëshiron të realizojë bindjet dhe ëndrrat e tij, por pengohet nga realiteti, nga tundimet e jetës dhe nga një ndjenjë e brendshme pasigurie. Romani është i mbushur me një atmosferë të errët dhe të rënduar, ku përzihen elemente misteri, ndjeshmërie të tepruar dhe ide mbi vdekjen dhe të mbinatyrshmen. Megjithatë, në këtë botë të tensionuar, autori fut edhe disa personazhe më të lehtë dhe më njerëzorë, si shërbyesi i kontit dhe vajza e tij Edith, e cila paraqitet si figurë e pastër dhe e mirë. Po ashtu, shfaqen edhe personazhe më karikaturale si kontesha Fosca dhe djali i saj Nepo. Në disa pjesë të dialogut përdoret edhe dialekti, gjë që i jep veprës një ndjenjë më të gjallë dhe më të afërt me jetën e përditshme të provincës lombarde. Kjo ndihmon që tensioni i vazhdueshëm i misterit dhe tragjedisë të balancohet me momente më njerëzore dhe të thjeshta. ''Malombra'' u prit në mënyra të ndryshme nga kritika. Disa autorë e vlerësuan shumë, ndërsa të tjerë e kritikuan ashpër. Megjithatë, pati edhe mendime pozitive nga shkrimtarë të njohur si Giovanni Verga, i cili e konsideroi një vepër shumë të rëndësishme artistike për kohën e saj. Edhe Giuseppe Giacosa e vlerësoi si një nga romanet më të mira italiane pas ''I Promessi Sposi'', megjithëse jo të gjitha revistat letrare i kushtuan vëmendje. Ngjarja e romanit lidhet me zonën e liqenit të Segrinos në Brianza, ndërsa pallati i famshëm i historisë është frymëzuar nga Villa Pliniana pranë liqenit të Comos, një vend me atmosferë të errët dhe misterioze që Fogazzaro e kishte vizituar vetë dhe që i shërbeu si burim frymëzimi. Më vonë, edhe adaptimi kinematografik i vitit 1942 nga Mario Soldati u xhirua pikërisht në këtë vilë, duke e forcuar më tej famën vizuale të veprës. === ''Daniele Cortis'' === Për romanin ''Daniele Cortis'' dihet me saktësi periudha e shkrimit, pasi vetë autori e ka dokumentuar: ai e nisi veprën më 30 maj 1881 dhe e përfundoi më 11 mars 1884. Gjatë kësaj kohe, Fogazzaro kaloi edhe një periudhë të rëndësishme në jetën e tij personale, pasi kishte një lidhje të gjatë me Felicitas Buchner, një guvernante bavareze që kujdesej për fëmijët e familjes së kunatit të tij. Kjo lidhje ishte e ndërlikuar emocionalisht dhe e shoqëruar me ndjenja faji, duke lëvizur mes pasionit dhe kërkimeve shpirtërore, gjë që duket se ka ndikuar edhe në tematikën e romanit. Personazhi kryesor i veprës është Daniele Cortis, një deputet me bindje katolike, i cili përpiqet të krijojë një formë të re të angazhimit politik për katolikët në Itali. Ai synon një lloj demokracie të krishterë që do t’i lejonte besimtarët të merrnin pjesë në jetën politike të vendit, në një kohë kur kjo ishte e kufizuar nga vendimet e Kishës. Megjithatë, ky projekt politik nuk arrin të realizohet dhe përfundon si një ide e dështuar. Paralelisht me këtë, zhvillohet edhe historia e tij e dashurisë me kushërirën Elena, e cila është e martuar me një burrë të papërshtatshëm. Edhe kjo lidhje nuk realizohet kurrë plotësisht dhe përfundon me një sakrificë morale: të dy personazhet zgjedhin të heqin dorë nga dashuria në emër të ndërgjegjes dhe detyrës shpirtërore. Në roman, Fogazzaro shpreh edhe idetë e tij politike dhe shoqërore përmes fjalëve të personazhit kryesor. Ai kritikon disa forma të liberalizmit individualist dhe beson se shoqëria ka nevojë për një rend më të fortë dhe më të organizuar politik, ku shteti të ketë rol të rëndësishëm, por njëkohësisht të respektojë ndjenjën fetare të njerëzve. Këto ide pasqyrojnë kërkimin e tij për një ekuilibër mes modernitetit dhe besimit. ''Daniele Cortis'' u prit shumë mirë nga publiku dhe pati sukses të dukshëm. Kritika dhe shkrimtarë të kohës e vlerësuan lart, duke e konsideruar Fogazzaron si një nga romancierët më të rëndësishëm jo vetëm në Itali, por edhe në nivel evropian. Ky roman e konsolidoi përfundimisht reputacionin e tij si autor i pjekur dhe me ide të forta morale e filozofike. === ''Misteri i Poetit'' === Në vitin 1887 u botua përmbledhja ''Fedele e altre novelle'', një koleksion tregimesh dhe poezish që nuk pati shumë sukses dhe u konsiderua si një vepër më e dobët në krijimtarinë e tij. Po atë vit, më 11 prill, vdiq babai i tij, Mariano Fogazzaro. Kjo ngjarje e preku thellë shkrimtarin dhe figura e tij do të rikthehet më vonë në mënyrë të idealizuar në romanin e tij më të njohur ''Piccolo mondo antico'', ku personazhi kryesor mban disa tipare të ngjashme me të atin. Ky roman u bë një nga veprat më të rëndësishme të Fogazzaros dhe më vonë u ekranizua në vitin 1941 nga regjisori Mario Soldati. Filmi me të njëjtin titull u konsiderua një nga klasiket e kinemasë italiane, duke i dhënë veprës një jehonë edhe më të madhe në kulturën italiane. [[Skeda:Nuernberg-elisabethkirche-suedfassade-v-o.jpg|parapamje|Kisha e Shën Elizabetës në [[Nyrëmberg|Nuremberg]]]] Më 28 mars, Fogazzaro mbajti në Firence, në rrethin filologjik, një ligjëratë me temën ''Një mendim i Alessandro Manzonit''. Në këtë diskutim ai trajtoi mënyrën se si Manzoni e kishte shmangur temën e dashurisë në romanin e tij, duke e parë këtë zgjedhje si të qëllimshme dhe të lidhur me bindjet e tij letrare dhe morale. Manzoni kishte shprehur idenë se dashuria është diçka natyrale dhe e pranishme në botë, dhe për këtë arsye nuk ka nevojë të theksohet apo të “kultivohet” qëllimisht në letërsi, sepse një trajtim i tepërt i saj mund të duket i panevojshëm apo artificial. Fogazzaro nuk ndante këtë qëndrim. Ai mendonte se letërsia ka për detyrë ta vendosë dashurinë në qendër të vëmendjes, jo si një ndjenjë të zakonshme, por si një forcë të thellë shpirtërore që udhëheq njeriun drejt idealit dhe bashkimit të plotë, edhe pse një bashkim i tillë nuk realizohet kurrë plotësisht në realitet. Sipas tij, dashuria e vërtetë është një ndjenjë e jashtëzakonshme dhe e rrallë, që u përket më shumë shpirtërave të ndjeshëm, të veçantë dhe të trazuar. Kjo lloj dashurie nuk është gjithmonë pjesë e jetës së përditshme, por i përket më shumë botës së artit dhe letërsisë, ku ndjenjat shfaqen në formën e tyre më të pastër dhe më të idealizuar. ---- === Fogazzaro dhe evolucionizmi darvinian === Me botimin e veprës ''The Origin of Species'' në vitin 1859, Charles Darwin solli një ndryshim të madh në mënyrën se si kuptohej origjina e jetës. Teoria e tij sfidoi si idetë tradicionale fetare mbi krijimin e botës, ashtu edhe teoritë më të vjetra evolucioniste që e shpjegonin zhvillimin e specieve vetëm si përshtatje të ngadalshme ndaj kushteve të mjedisit. Edhe pse debatet rreth teorisë së Darvinit vazhduan për një kohë të gjatë, Fogazzaro e lexoi veprën e tij në vitin 1889 dhe u ndikua thellësisht prej saj. Ai u ndje njëkohësisht i tërhequr dhe i shqetësuar, pasi teoria e re hapte pyetje të vështira për pajtimin e shkencës me mësimet e Kishës. Megjithatë, Fogazzaro nuk e refuzoi këtë ide, por përkundrazi u përpoq ta harmonizonte me besimin e tij katolik. Ai kërkoi mënyra për të gjetur një lidhje mes evolucionit dhe krijimit hyjnor, duke besuar se këto dy fusha nuk duhej të ishin domosdoshmërisht në kundërshtim. Në këtë kërkim, ai u ndikua nga libri i Joseph LeConte ''Evolution and its relations with religious thought'', ku autori amerikan sugjeronte se forcat natyrore që drejtojnë evolucionin mund të kuptohen si shprehje e vullnetit hyjnor. Kjo ide i dukej Fogazzaros si një mundësi për të pajtuar shkencën moderne me besimin fetar, duke krijuar një urë mes mendimit shkencor dhe traditës shpirtërore. [[Skeda:Origin_of_Species.jpg|majtas|parapamje|Botimi i vitit 1859 i ''Origjinës së Specieve'']] Në këtë frymë mendimi, Fogazzaro mbajti më 22 shkurt 1891 një konferencë në Institutin venecian të shkencave, letërsisë dhe arteve në Venecia, ku më vonë do të bëhej edhe president midis viteve 1902 dhe 1905. Tema e ligjëratës së tij ishte një krahasim mes ideve të Shën Augustinit dhe teorive të Darvinit mbi evolucionin. Megjithatë, kjo konferencë nuk u prit mirë nga asnjëra palë. Klerikët katolikë nuk ishin të kënaqur me mënyrën se si ai përpiqej të afronte fenë me teorinë evolucioniste, ndërsa mbështetësit e Darvinit nuk e panë si bindëse qasjen e tij. Pas kësaj, peshkopi i Kremonës, Geremia Bonomelli, i shkroi më 2 maj duke e këshilluar të tregonte kujdes, duke i thënë se idetë e tij ishin shumë serioze dhe mund të krijonin keqkuptime nëse nuk zhvilloheshin më mirë. Fogazzaro iu përgjigj dy ditë më vonë, duke shpjeguar se qëllimi i tij ishte i sinqertë dhe i lidhur me dëshirën për t’i dhënë lavdi Zotit. Ai theksonte se donte të kundërshtonte mendimet e disa evolucionistëve që, sipas tij, e shpallnin krishterimin të tejkaluar dhe e trajtonin fenë me paragjykim. Sipas tij, këto ide të gabuara kishin ndikim të madh, sidomos te të rinjtë e talentuar, të cilët tërhiqeshin fuqishëm nga teoria e evolucionit që tashmë pranohej nga shumica e shkencëtarëve. Për këtë arsye, ai e shihte si të nevojshme mbrojtjen e një harmonizimi mes shkencës dhe besimit fetar. [[Skeda:Fogazzaro_-_Origine_dell'uomo_e_il_sentimento_religioso,_1893_-_626555_F.jpg|parapamje|Ballina e librit " ''Origjina e Njeriut dhe Ndjenja Fetare"'']] Më 2 mars 1893, Fogazzaro mbajti një konferencë në Collegio Romano me temën ''Origjina e njeriut dhe ndjenja fetare''. Në këtë aktivitet ishte e pranishme edhe mbretëresha Margherita di Savoia. Gjatë ligjëratës, ai ritheksoi se mbështeste teorinë e Darvinit, por njëkohësisht u përpoq ta lidhte atë me idetë fetare dhe filozofike. Ai përmendi gjithashtu një teori të Antonio Rosminit mbi origjinën e shpirtit, sipas së cilës shpirti nuk formohet menjëherë me embrionin, por shfaqet vetëm pas një faze të caktuar zhvillimi të jetës. Këto ide shkaktuan reagime të forta nga disa qarqe katolike. Më 16 mars gazeta ''L’Osservatore Cattolico'' e kritikoi ashpër, ndërsa ''La Civiltà Cattolica'' botoi dy artikuj kritikë në muajin tetor. Kritikët e akuzonin Fogazzaron se po ndërhynte në çështje të besimit dhe se, si laik, po përpiqej të jepte mësime mbi atë që duhet besuar dhe si duhet kuptuar krijimi i botës. Sipas tyre, kjo paraqiste rrezik për doktrinën e Kishës dhe për strukturën e saj autoritare. Në të njëjtën kohë, studiuesi Paolo Marangon vëren se Fogazzaro, megjithëse e pranon rëndësinë e Darvinit si shkencëtar, e kufizon teorinë e tij vetëm në shpjegimin teknik të origjinës së specieve. Në vend të mekanizmit darvinian të mutacionit dhe seleksionit natyror, ai vendos idenë e një force të fshehtë shpirtërore, e cila udhëheq jo vetëm evolucionin biologjik, por edhe zhvillimin e përgjithshëm të universit dhe historisë njerëzore sipas një plani të madh hyjnor dhe të pakuptueshëm. Kjo fazë tregon qartë përpjekjen e vazhdueshme të Fogazzaros për të pajtuar dy botë që shpesh shiheshin si të papajtueshme: shkencën moderne dhe besimin fetar. Ai nuk e pranonte idenë e një konflikti të hapur mes tyre, por përpiqej të ndërtonte një urë ku evolucioni të mos e përjashtonte Zotin, por të shihej si pjesë e një plani më të madh shpirtëror. Në këtë mënyrë, mendimi i tij mbetet tipik për fundin e shekullit XIX, një periudhë kur shumë intelektualë evropianë po kërkonin mënyra të reja për të kuptuar botën, pa u shkëputur plotësisht nga tradita fetare. Edhe pse idetë e tij nuk u pranuan njësoj nga të gjitha palët, ato tregojnë një përpjekje serioze për dialog mes shkencës dhe fesë, si dhe një shqetësim të thellë për ndikimin që idetë e reja mund të kishin te shoqëria dhe sidomos te brezat e rinj. Në këtë kontekst, Fogazzaro nuk shfaqet vetëm si shkrimtar, por edhe si një intelektual i angazhuar në debatet e mëdha kulturore dhe filozofike të kohës së tij. === ''Bota e vogël e lashtë'' === [[Skeda:Fogazzaro_-_Piccolo_mondo_antico,_1896.djvu|faqja=7|parapamje|Ballina e ''Botës së Vogël të Lashtë'']] Në korrik të vitit 1894, Fogazzaro vendosi t’i jepte fund lidhjes së tij me Felicitas Buchner, marrëdhënie që kishte zgjatur për disa vite dhe që kishte qenë e ngarkuar emocionalisht. Kjo grua do të shërbente më vonë si frymëzim për personazhin e Elenës në romanin ''Daniele Cortis''. Pas vdekjes së shkrimtarit, Buchner do të kujtonte këtë histori me ndjenja të përziera, duke pranuar se ndarja kishte qenë e dhimbshme dhe e vështirë për t’u pranuar, edhe pse me kalimin e kohës kishte arritur një lloj qetësie shpirtërore dhe e kishte parë atë përvojë si pjesë të jetës së saj, të cilën e pranonte si një vullnet më të lartë. Pak kohë më vonë, më 16 maj 1895, Fogazzaro përjetoi një tjetër goditje të rëndë: vdekjen e djalit të tij, Mariano, në moshë shumë të re. Kjo ngjarje e tronditi thellësisht dhe ndikoi shumë në gjendjen e tij shpirtërore.Në një letër drejtuar kushërirës së tij Anna, ai shprehej se ndjente praninë e të birit edhe pas vdekjes së tij, duke besuar se ai vazhdonte ta udhëhiqte dhe ta mbështeste në jetën e përditshme. Ai e përjetonte këtë humbje jo vetëm si dhimbje, por edhe si një lidhje të re shpirtërore, ku kujtimi i djalit bëhej një forcë që e ndihmonte të përballonte vuajtjen. [[Skeda:Isola_Bella.jpg|parapamje|Isola Bella në Liqenin Maggiore]] Një vit më pas u botua vepra e tij më e njohur,Piccolo mondo antico,të cilën Fogazzaro e kishte menduar dhe punuar për një kohë të gjatë që nga viti 1889. Romani zhvillohet në vitet para Luftës së Dytë të Pavarësisë italiane dhe ka si sfond zonën e liqenit të Luganos. Në qendër të historisë është familja e fisnikut Franco Maironi, një njeri me bindje katolike dhe njëkohësisht me ide liberale, dhe bashkëshortja e tij Luisa Rigey, e cila vjen nga një shtresë më e thjeshtë shoqërore. Martesa e tyre ishte kundërshtuar që në fillim nga gjyshja e Franco-s, markesha Orsola, e cila kishte qëndrime pro-austriake. Me kalimin e kohës, vështirësitë ekonomike dhe dallimet e karakterit mes dy bashkëshortëve fillojnë të krijojnë tensione të forta. Luisa është një grua e drejtë, e ndershme dhe shumë e ndjeshme ndaj padrejtësive, ndërsa Franco është më i lëkundur dhe më i përshtatshëm ndaj rrethanave. Këto ndryshime i largojnë gjithnjë e më shumë nga njëri-tjetri, sidomos pas një tragjedie të madhe familjare, kur vajza e tyre e vogël Maria mbytet aksidentalisht në liqen. Pas kësaj ngjarjeje, Luisa mbyllet në vetvete dhe i drejtohet spiritizmit me shpresën për të rikthyer kontaktin me vajzën e humbur. Ndërkohë, Franco largohet dhe shkon në Torino, ku fillon të punojë dhe gradualisht bëhet më i vetëdijshëm për rëndësinë e pjesëmarrjes në luftën për çlirimin e territoreve italiane nga pushtimi austriak. Në këtë këndvështrim, ''Piccolo mondo antico'' nuk shihet thjesht si një rrëfim historik apo familjar, por si një vepër ku Fogazzaro arrin një ekuilibër të ri mes idealit dhe jetës së përditshme. Ai nuk i vendos më personazhet në qendra të mëdha heroike apo situata të jashtëzakonshme, por i afron me realitetin e thjeshtë, ku zgjedhjet morale dhe ndjenjat kanë peshën më të madhe. Pikërisht kjo qasje e bën romanin më të thellë dhe më njerëzor, sepse konfliktet nuk lindin nga ngjarje madhore, por nga përplasjet e brendshme të ndërgjegjes, nga dashuria, dhimbja dhe detyrat ndaj familjes e atdheut. Në këtë mënyrë, historia personale e personazheve lidhet natyrshëm me historinë e një epoke të tërë. Sipas biografit Gallarati Scotti, në këtë roman Fogazzaro arrin një nga momentet më të sinqerta dhe më të frymëzuara të krijimtarisë së tij. Ai thekson se shkrimtari ka gjetur një zë të ri letrar, duke u larguar nga ndjenjat e sipërfaqshme dhe të zakonshme që shpesh tërheqin masat e lexuesve. Në vend të tyre, Fogazzaro kthehet drejt një bote më të brendshme dhe më të pastër, të lidhur ngushtë me kujtimet e tij të fëmijërisë dhe me vlerat që i kishte trashëguar nga familja. Ai përpiqet të vërë në qendër të veprës jetën e thjeshtë dhe shpesh të padukshme për botën e jashtme. Romani, sipas këtij interpretimi, lartëson pikërisht ato gjëra që zakonisht nuk marrin vëmendje: një krahinë e qetë dhe e fshehur e Lombardisë, njerëz të thjeshtë por me shpirt të madh, të cilët jetojnë larg skenave të mëdha historike, por megjithatë janë pjesë e saj. Në këtë botë të vogël, por të pasur shpirtërisht, shfaqen virtyte të thella njerëzore: dashuri e sinqertë brenda martesës, dhimbje familjare, sakrifica dhe ndjenja të forta që zhvillohen në heshtje, larg dramave publike. Kështu, jeta e përditshme e një familjeje borgjeze shndërrohet në një skenë ku shfaqet një dramë e vërtetë njerëzore dhe morale. Suksesi i madh dhe i njëzëshëm i romanit ''Piccolo mondo antico'' bëri që edhe autoritetet më të larta të shtetit italian të vinin re figurën e Fogazzaros. Si pasojë, mbreti Umberto I nxori më 25 tetor 1896 një dekret me të cilin e emëroi senator të Mbretërisë së Italisë. Megjithatë, emërimi nuk mund të hynte menjëherë në fuqi. Sipas rregullave të kohës, për t’u bërë senator kërkohej edhe një nivel i caktuar pasurie, i shprehur në të ardhura nga taksat, të cilin Fogazzaro nuk e plotësonte në atë moment. Për këtë arsye, ai nuk mundi të merrte pjesë në Senat menjëherë pas emërimit. Vetëm më 14 qershor 1900, pasi plotësoi kushtet e nevojshme ekonomike dhe administrative, ai u pranua zyrtarisht dhe mundi të ulej në Senatin italian. [[Skeda:Basilica_Palladiana_(Vicenza)_-_facade_on_Piazza_dei_signori.jpg|majtas|parapamje|Vicenza, Piazza dei Signori dhe Bazilika Palladiane]] Më 2 mars 1897, me rastin e 100-vjetorit të lindjes së Antonio Rosmini-t, Accademia degli Agiati e Roveretos botoi dy vëllime kushtuar filozofit nga Trentino. Në këto botime u përfshi edhe studimi i Fogazzaros me titull ''Figura e Antonio Rosmini-t''. Në këtë shkrim, Fogazzaro e paraqet Rosminin si një figurë me rëndësi të madhe për mendimin italian dhe fetar të kohës. Sipas tij, Rosmini mund të shihej si një mbrojtës i unitetit të Italisë, i ideve liberale dhe i një reforme të nevojshme brenda Kishës. Ai e përshkruan gjithashtu si një kundërshtar të fortë të disa teologëve dhe moralistëve konservatorë, duke theksuar se Rosmini përfaqësonte një lloj “opozite katolike kushtetuese”, pra një rrymë brenda Kishës që nuk pajtohej gjithmonë me qëndrimet dominuese, por kërkonte një qasje më të hapur dhe më reformuese. Më 6 qershor, në Vicenza, Fogazzaro mbajti një fjalim nga lozha e Bazilikës Palladiana me rastin e përurimit të një busti kushtuar Cavour-it. Në këtë fjalim ai lavdëroi fuqishëm figurën e politikanit piemontes, duke e paraqitur si një nga arkitektët kryesorë të Italisë moderne. Sipas tij, Cavour kishte guxuar të përballej me kundërshtime të mëdha në mbrojtje të lirisë së tregtisë dhe zhvillimit ekonomik, edhe kur këto reforma hasnin rezistencë nga shtresa të gjera të popullsisë së manipuluar nga frika dhe keqinformimi. Po ashtu, në çështjet kishtare, ai kishte mbrojtur me vendosmëri lirinë civile kundër forcave më të fuqishme të kohës, përfshirë klerin e lartë dhe pjesë të elitës politike e shoqërore. Fogazzaro theksoi se Cavour kishte vepruar në mënyrë të pavarur edhe ndaj interesave të vetë klasës së tij shoqërore, duke vënë mbi të gjitha interesin e shtetit dhe të modernizimit të vendit. Në këtë kuptim, ai kundërshtoi çdo ide për rikthimin e pushtetit laik të Kishës dhe mbështeti parimin e njohur “Kisha e lirë në shtet të lirë”, si një bazë për bashkëjetesë të ekuilibruar mes fesë dhe institucioneve civile. Në këtë mënyrë, fjalimi i Fogazzaros nuk ishte thjesht një homazh për Cavour-in, por edhe një deklaratë e qartë e bindjeve të tij politike dhe kulturore: besimi se Italia moderne duhej të ndërtohej mbi lirinë civile, pavarësinë e shtetit dhe një raport të ri, më të balancuar, mes fesë dhe shoqërisë. [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Biografi italiane]] g6a0mtdifbnd17g87rwmiivn6tzd4xv 2986664 2986660 2026-06-02T00:13:38Z Leutrim.P 113691 2986664 wikitext text/x-wiki '''Antonio Fogazzaro''' (Viçenza, 25 mars 1842 – Viçenza, 7 mars 1911) ishte shkrimtar e poet italian. Ai u emërua senator i Mbretërisë së Italisë në vitin 1896. == Biografia == Antonio Fogazzaro ishte një shkrimtar dhe poet italian, i lindur në Vicenza në vitin 1842 dhe i vdekur po aty në vitin 1911. Në vitin 1896 u bë senator i Mbretërisë së Italisë dhe u lidh me rrymat e modernizmit fetar të kohës. Ai u rrit në një familje të pasur dhe me tradita fetare. Që i vogël shfaqi prirje për lexim dhe një karakter të qetë, të mbyllur dhe shumë reflektiv. Ishte fëmijë i ndjeshëm dhe më shumë i tërhequr nga librat sesa nga lojërat apo shoqëria. Fëmijëria e tij u ndikua edhe nga ngjarjet historike të kohës, kur familja u detyrua të largohej përkohësisht nga qyteti për shkak të luftërave për pavarësi. Këto përjetime i lanë përshtypje të hershme. Në shkollë nuk ishte ndër nxënësit më të zellshëm për studime formale, por lexonte shumë literaturë artistike dhe filozofike. Veprat e autorëve romantikë e tërhoqën veçanërisht dhe ndikuan në botëkuptimin e tij letrar. Gjatë viteve të liceut u formua më shumë intelektualisht, i ndikuar nga mësues dhe poetë të kohës, por mbeti një natyrë e rezervuar dhe e distancuar nga bashkëmoshatarët. Kjo e bëri të shihej shpesh si i ftohtë, megjithëse në të vërtetë ishte thjesht i turpshëm dhe i përqendruar në botën e tij të brendshme. Që në rini filloi të shkruante poezi të thjeshta, si ushtrime letrare, të cilat më vonë mbetën dëshmi e fillimeve të tij artistike. Gjatë rinisë kaloi edhe një periudhë krize shpirtërore, duke u larguar përkohësisht nga besimi fetar. Më vonë, pas leximeve dhe reflektimeve të shumta, u rikthye te feja katolike, e cila do të zinte një vend të rëndësishëm në jetën dhe krijimtarinë e tij. Në vitin 1866 u martua me Margherita Valmaranën, me të cilën krijoi familje. Pak vite më vonë lindi vajza e tyre e parë, Gina. Edhe pse u kualifikua si avokat, ai nuk e ushtroi me shumë dëshirë këtë profesion dhe vazhdoi të përqendrohej te shkrimi. Veprat e para poetike nuk arritën suksesin që ai kishte shpresuar. Përmbledhjet ''Miranda'' dhe ''Valsolda'' morën vlerësime të ndryshme nga kritika dhe publiku, por këto përvoja e ndihmuan të zhvillonte stilin e tij letrar. Me kalimin e kohës ai e kuptoi se talenti i tij shprehej më mirë në prozë sesa në poezi. Pika e kthesës në karrierën e tij erdhi në vitin 1881 me botimin e romanit ''Malombra'', vepër që e bëri të njohur në mbarë Italinë. Romani trajton tema si dashuria, misteri, psikologjia dhe konflikti mes fantazisë dhe realitetit. Më vonë ai shkroi edhe romane të tjera të rëndësishme, si ''Daniele Cortis'', ''Piccolo mondo antico'' dhe ''Piccolo mondo moderno'', të cilat e vendosën përfundimisht ndër emrat më të rëndësishëm të letërsisë italiane. Fogazzaro mbeti aktiv në jetën kulturore dhe intelektuale të vendit deri në fund të jetës së tij. Veprat e tij u dalluan për analizën psikologjike të personazheve, interesin për çështjet morale dhe fetare, si dhe për përshkrimet e ndjeshme të jetës dhe shoqërisë italiane të kohës. Sot ai kujtohet si një nga shkrimtarët më të rëndësishëm italianë të periudhës së tranzicionit midis romantizmit dhe letërsisë moderne. [[Skeda:Torino-Parco_del_Valentino-Borgo_medioevale.jpg|majtas|parapamje|Parku Valentino me fshatin mesjetar]] Ai shkroi poezi modeste të rastit, të ruajtura në fletoren e tij dhe në letrat familjare, të tilla si ''Campana a stormo'', nga viti 1855, ose ''La Raccettazione'', nga viti 1856. Pas përfundimit të gjimnazit në vitin 1858, ai kishte prirje të fortë drejt letërsisë dhe dëshironte të ndiqte studime në këtë fushë, por u përball me kundërshtimin e të atit, i cili nuk besonte në aftësitë e tij letrare dhe e shihte të ardhmen e tij në profesionin e avokatit. U regjistrua në Universitetin e Padovës, por studimet iu ndërprenë për shkak të sëmundjeve të gjata dhe më pas edhe për shkak të mbylljes së universitetit në vitin 1859, gjatë protestave studentore kundër pushtetit austriak. Kështu humbi rreth dy vite studimesh. Në vitin 1860 familja u shpërngul në Torino dhe ai vazhdoi studimet në drejtësi në Universitetin e Savojës. Megjithatë, nuk tregonte shumë interes për studime: kalonte më shumë kohë nëpër kafene dhe në lojëra si bilardo sesa në auditor. Në këtë periudhë u largua përkohësisht edhe nga besimi katolik. Më vonë do ta përshkruante këtë fazë si një ndjenjë çlirimi, sikur të ishte liruar nga një barrë e rëndë, por njëkohësisht edhe si një kohë dyshimesh të thella. Veçanërisht gjatë Pashkës së parë pa sakramente, ai përjetoi një shqetësim të fortë të brendshëm, duke shëtitur i vetmuar dhe i trazuar në kopshtin e Valentino-s në Torino. Fogazzaro e njihte familjen aristokrate Valmarana që nga vitet e fëmijërisë. Marrëdhënia e tij me Margheritën u forcua me kalimin e viteve, pasi ata u takuan disa herë në Torino dhe gjatë pushimeve familjare. Në vitin 1866, kontaktet mes dy familjeve u bënë më të afërta dhe kjo çoi drejt fejesës së çiftit. Pak kohë më vonë, më 31 korrik 1866, Antonio dhe Margherita u martuan në Vicenza. Martesa e tyre u zhvillua në një periudhë të rëndësishme historike, kur Veneto po kalonte nga sundimi austriak drejt bashkimit me Mbretërinë e Italisë. Kështu, jeta e tyre e re si çift filloi në një kohë ndryshimesh të mëdha politike për rajonin. [[Skeda:Photo_of_Antonio_Fogazzaro.jpg|parapamje|Antonio Fogazzaro]] Pas martesës, Fogazzaro vazhdoi të punonte në fushën juridike, por puna në një zyrë avokatie nuk i sillte të ardhura të mjaftueshme dhe shpesh mbështetej financiarisht nga familja e tij. Megjithëse ishte i trajnuar për drejtësi, interesi i tij i vërtetë mbetej letërsia. Gjatë qëndrimit në Milano ai u njoh me disa figura të rëndësishme të jetës kulturore italiane. Përmes Abbondio Chialivës hyri në kontakt me rrethin e shkrimtarëve të rinj që kërkonin të sillnin ide dhe forma të reja në letërsinë italiane. Ndër ta ishin emra si Emilio Praga, Arrigo Boito, Camillo Boito dhe Iginio Ugo Tarchetti. Fogazzaro krijoi veçanërisht miqësi me Arrigo Boiton, por nuk u përfshi plotësisht në lëvizjen e tyre, pasi karakteri dhe bindjet e tij ishin më të moderuara. Në vitin 1868 ai mori zyrtarisht të drejtën për të ushtruar profesionin e avokatit. Megjithatë, edhe vetë e shihte me ironi këtë arritje dhe nuk kishte ndërmend t’i kushtohej plotësisht karrierës juridike. Mendimet e tij ishin gjithnjë e më shumë te krijimtaria letrare. Një vit më vonë, në familjen e tij erdhi në jetë vajza e parë, Gina. Në të njëjtën kohë, Fogazzaro nisi të punonte seriozisht mbi veprat e tij, duke shkruar si poezi ashtu edhe projektet e para në prozë, të cilat do të shënonin fillimin e karrierës së tij si shkrimtar. === ''Miranda'' === Fogazzaro i dërgoi të atit dorëshkrimin e poemës ''Miranda'' më 3 dhjetor 1873: "Më duket mirë, dhe në disa pjesë - a duhet t'ju them? shumë mirë, por unë jam i pari që pajtohem se të gjithë autorët, madje edhe më hajdutët, kanë të njëjtin mendim për gjërat e tyre." Babai i tij, i cili ishte anëtar i Parlamentit Italian për zonën zgjedhore Marostica, gjithashtu e gjeti veprën "të bukur, shumë të bukur [...] I përpiva vargjet tuaja me një të rënë [...]" dhe kërkoi një botues, por mori vetëm refuzime, aq sa e botoi librin me shpenzimet e tij në vitin 1874. [[Skeda:Francesco_De_Sanctis_ritratto.jpg|parapamje|Kritiku Francesco de Sanctis]] Pasi përfundoi veprën, Fogazzaro kërkoi mendimin e disa figurave të njohura të letërsisë italiane. Ndër ta ishte edhe Gino Capponi, i cili e vlerësoi pozitivisht dhe e inkurajoi për punën e tij. Megjithatë, jo të gjithë ndanin të njëjtin mendim. Më 15 qershor 1874 ai mori një kritikë shumë më të ashpër nga Francesco De Sanctis, një nga kritikët më të rëndësishëm italianë të kohës. De Sanctis vlerësoi disa elemente të veprës, por në përgjithësi ishte i mendimit se ajo kishte mangësi të dukshme dhe se autori nuk kishte arritur ende ta zhvillonte plotësisht talentin e tij letrar. Kjo kritikë, megjithëse e rëndë, i tregoi Fogazzaros se kishte ende shumë për të përmirësuar në rrugën e tij si shkrimtar. Francesco De Sanctis e vlerësoi veprën me një sy kritik. Sipas tij, Fogazzaro kishte ide interesante dhe përpiqej të largohej nga stili i stërngarkuar poetik i kohës, por në disa raste e tepronte me thjeshtësinë. Ai mendonte se personazhet dhe temat psikologjike të veprës kishin potencial, por nuk ishin zhvilluar mjaftueshëm. Kritiku u ndal veçanërisht te personazhi i Enrikos, të cilin e konsideroi të dobët dhe jo mjaftueshëm bindës. Ndërsa Miranda iu duk një figurë më origjinale dhe më interesante, megjithëse sipas tij autori nuk e kishte thelluar sa duhet karakterin e saj. Megjithëse vuri në dukje disa momente të realizuara mirë, De Sanctis arriti në përfundimin se veprës i mungonte forca dhe larmia e nevojshme për të mbajtur vazhdimisht interesin e lexuesit. Sipas tij, Fogazzaro tregonte talent, por ende nuk e kishte shfrytëzuar plotësisht atë. ''Miranda'' është një poemë e ndarë në tri pjesë: '''“Letra”''', '''“Libri i Mirandës”''' dhe '''“Libri i Enrikos”'''. Në qendër të veprës qëndron historia e një dashurie që nuk arrin kurrë të realizohet plotësisht. Përmes dy personazheve kryesore, Fogazzaro përpiqet të analizojë ndjenjat, ëndrrat dhe konfliktet e brendshme të njeriut. Personazhi i Enrikos paraqitet si një i ri inteligjent dhe i ndjeshëm, i tërhequr nga arti dhe poezia. Megjithatë, ai është aq i përqendruar te vetja, te mendimet dhe idealet e tij, sa nuk arrin të krijojë një lidhje të sinqertë me të tjerët. Nëpërmjet tij, autori dëshironte të paraqiste një tip njeriu të kohës së vet, i cili jeton më shumë në botën e fantazive dhe ambicieve personale sesa në realitet. Për këtë arsye, Enriko shpesh duket i pavendosur dhe i paaftë për të përjetuar dashurinë në mënyrë të plotë. Miranda, nga ana tjetër, është një figurë krejtësisht e ndryshme. Ajo paraqitet si një vajzë e ndjeshme, e qetë dhe shumë romantike, e cila duket sikur jeton në një botë ideale. Ndjenjat, ëndrrat dhe imagjinata zënë një vend më të madh në jetën e saj sesa vetë realiteti. Përmes këtij personazhi, Fogazzaro krijon figurën e një gruaje që mishëron pastërtinë shpirtërore dhe idealizmin romantik. Megjithatë, kritikët e kohës vunë re se personazhi i Mirandës ishte ndërtuar më shumë si një simbol poetik sesa si një njeri real. Sipas tyre, ajo emocionon lexuesin për shkak të botës së saj të brendshme dhe ndjenjave të holla që shfaq, por kur përfshihet në ngjarje konkrete, duket sikur i mungon gjallëria dhe natyrshmëria e një personi të vërtetë. Pavarësisht kritikave, ''Miranda'' zë një vend të rëndësishëm në krijimtarinë e hershme të Fogazzaros. Vepra tregon interesin e tij për analizën psikologjike të personazheve dhe për temat romantike, të cilat do të vazhdonin të shfaqeshin edhe në veprat e tij të mëvonshme. Edhe pse nuk konsiderohet kryevepra e tij, ajo dëshmon përpjekjet e para serioze të autorit për të krijuar personazhe kompleksë dhe për të trajtuar ndjenjat njerëzore në mënyrë artistike. Megjithëse ''Miranda'' nuk arriti të bindte plotësisht kritikët letrarë të kohës, ajo u prit mjaft mirë nga një pjesë e lexuesve, veçanërisht nga ata që pëlqenin letërsinë romantike dhe sentimentale. Vepra trajton tema si dashuria e parealizuar, idealizmi, vetmia dhe kontrasti mes ëndrrës dhe realitetit. Përmes saj, Fogazzaro tregoi interesin e tij për botën e brendshme të personazheve dhe për analizën e ndjenjave njerëzore, elemente që më vonë do të bëheshin karakteristika të rëndësishme të krijimtarisë së tij. ''Miranda'' shënon gjithashtu një etapë të rëndësishme në zhvillimin artistik të autorit. Edhe pse ende i ri dhe në kërkim të stilit të vet, Fogazzaro filloi të shfaqte aftësitë që më vonë do ta bënin një nga romancierët më të njohur italianë. Përvoja e fituar nga kjo vepër e ndihmoi të kalonte gradualisht nga poezia drejt prozës, fushë në të cilën do të arrinte sukseset më të mëdha. '''Pranimi nga publiku''' Ndryshe nga kritika, e cila vuri në dukje mangësi në ndërtimin e personazheve dhe në zhvillimin e ngjarjes, shumë lexues e vlerësuan veprën për ndjeshmërinë emocionale dhe atmosferën romantike që përcillte. Kjo pritje pozitive i dha Fogazzaros më shumë besim në aftësitë e tij letrare dhe e nxiti të vazhdonte të shkruante, pavarësisht kritikave që kishte marrë. Në këtë mënyrë, ''Miranda'' u bë një hap i rëndësishëm drejt formimit të identitetit të tij si shkrimtar. === ''Valsolda'' === [[Skeda:Valsolda_-_frazione_San_Mamete.jpg|majtas|parapamje|Pamje e Valsoldës, në [[Liqeni Lugano|Liqenin e Luganos]]]] Në vitin 1876, Fogazzaro botoi përmbledhjen poetike ''Valsolda'', e frymëzuar nga peizazhet e zonës me të njëjtin emër pranë liqenit të Luganos. Libri nuk arriti të tërhiqte vëmendjen e botuesve të mëdhenj dhe përfundoi duke u botuar nga një shtëpi më e vogël botuese në Milano. Ndryshe nga ''Miranda'', e cila kishte gjetur mbështetje te lexuesit romantikë, ''Valsolda'' nuk pati të njëjtin sukses. Kritika e priti ftohtë dhe edhe publiku mbeti i zhgënjyer. Shumë lexues prisnin të gjenin të njëjtën ngarkesë emocionale dhe sentimentale që kishte karakterizuar veprën e mëparshme, por kësaj radhe autori u përqendrua më shumë te përshkrimi i natyrës dhe i peizazheve. Megjithëse vargjet dalloheshin për gjuhën e pasur dhe ritmin melodioz, kritikët mendonin se atyre u mungonte origjinaliteti dhe zëri personal i autorit. Në poezi vëreheshin ndikime nga shkrimtarë të ndryshëm italianë dhe evropianë, gjë që e bënte veprën të dukej më shumë si një përzierje modelesh të njohura sesa si një krijim plotësisht i veçantë. Pavarësisht këtij dështimi, ''Valsolda'' përfaqëson një etapë të rëndësishme në zhvillimin letrar të Fogazzaros. Përvoja e fituar nga kritikat dhe pritja jo shumë e mirë e publikut e shtyu atë të kërkonte forma të tjera shprehjeje artistike. Pikërisht në vitet që pasuan ai filloi të largohej gradualisht nga poezia dhe të përqendrohej gjithnjë e më shumë te romani, gjini në të cilën do të arrinte sukseset e tij më të mëdha. Në këtë periudhë, Fogazzaro ishte kthyer sërish drejt besimit katolik, pas një faze të mëparshme dyshimesh dhe largimi shpirtëror. Më vonë, duke reflektuar mbi këtë ndryshim të rëndësishëm në jetën e tij, ai do të shkruante se një rol vendimtar kishte luajtur leximi i librit të Joseph Gratry, ''Philosophie du Credo''. Ky libër i kishte hapur një rrugë të re mendimi dhe e kishte ndihmuar të përballej me kërkimin e tij të brendshëm për besim dhe qetësi shpirtërore. Ai shpjegonte se kishte dëshirë të fortë të besonte dhe të gjente paqe te Zoti, të cilin e shihte si burimin e vetëm të sigurisë dhe qetësisë së vërtetë në jetë, por shpesh përballej me vështirësi të brendshme dhe nuk arrinte ta përjetonte këtë paqe në mënyrë të plotë. Megjithatë, gjatë leximit të veprës, ai filloi ta shihte besimin me një dritë më të qartë dhe më të thellë. E lexonte librin me interes të madh, me shpresë dhe me një ndjeshmëri të fortë shpirtërore, sikur të kërkonte në të përgjigjet që i mungonin prej kohësh. Në fund të leximit, ai u ndje thellësisht i prekur dhe emocionalisht i përmbushur. Kjo përvojë nuk ishte thjesht një lexim i zakonshëm, por një moment i rëndësishëm reflektimi që ndikoi fuqishëm në rikthimin e tij drejt fesë dhe në formimin e mëvonshëm të botëkuptimit të tij shpirtëror. Ky rikthim në besim nuk mbeti vetëm një përjetim personal, por filloi të ndikonte edhe në mënyrën se si ai e shihte botën dhe letërsinë. Gradualisht, temat shpirtërore dhe morale zunë një vend gjithnjë e më të rëndësishëm në mendimet e tij dhe në krijimtarinë letrare. Ai filloi të interesohej më shumë për pyetjet mbi kuptimin e jetës, rolin e njeriut dhe marrëdhënien mes besimit dhe arsyes. Këto reflektime e çuan drejt një letërsie më të thellë, ku ndjenjat nuk ishin vetëm romantike, por edhe shpirtërore dhe filozofike. Në këtë periudhë, Fogazzaro u bë gjithnjë e më i ndjeshëm ndaj ideve të moralit dhe përmirësimit shpirtëror të njeriut. Ai nuk e shihte më artin vetëm si shprehje emocioni, por edhe si një mënyrë për të kërkuar të vërtetën dhe për të kuptuar njeriun në thellësi. Kjo fazë e re shënoi një kthesë të rëndësishme në zhvillimin e tij si shkrimtar, duke e larguar nga eksperimentet e hershme poetike dhe duke e çuar drejt një proze më të pjekur dhe më të përqendruar në analizën psikologjike të personazheve. Më vonë, këto ide do të shfaqeshin qartë në romanet e tij më të njohura, ku besimi, dyshimi dhe konfliktet e brendshme të njeriut bëhen tema qendrore të rrëfimit. ---- ---- === ''Hije e keqe'' === Ndoshta vetëdija se poezia nuk ishte fusha ku ai shprehej më mirë e shtyu Fogazzaron të orientohej gradualisht drejt prozës. Pas një periudhe kërkimi dhe formimi letrar gjatë gjysmës së dytë të viteve ’70, ai arriti në një pikë kthese të rëndësishme në karrierën e tij. Në vitin 1881 botoi romanin ''Malombra'', i cili shënoi hyrjen e tij të plotë në botën e romanit dhe i solli më shumë vëmendje si autor. Ngjarjet e romanit zhvillohen në një atmosferë të rëndë, të mbyllur dhe misterioze, ku elementi psikologjik luan një rol shumë të rëndësishëm. Në qendër të veprës është Marina di Malombra, një vajzë e re, e bukur, por me një botë të brendshme të trazuar dhe të paqëndrueshme. Ajo është mbesa e kontit Cesare d’Ormengo dhe, pas vdekjes së prindërve, shkon të jetojë në pallatin e tij të madh dhe të izoluar. Ky ambient i ftohtë dhe i errët ndikon thellësisht në gjendjen e saj shpirtërore, duke e bërë gjithnjë e më të ndjeshme dhe të shkëputur nga realiteti. Jeta në pallat, e mbushur me heshtje dhe kujtime të së kaluarës, e shtyn atë drejt një bote imagjinare ku kufijtë mes realitetit dhe fantazisë fillojnë të zbehen. Në këtë kontekst, Marina zbulon rastësisht një letër të vjetër të fshehur, e shkruar në fillim të shekullit XIX nga një paraardhëse e saj, Cecilia Varrega. Kjo grua kishte qenë e martuar me babanë e kontit Cesare d’Ormengo, një martesë e palumtur që kishte përfunduar me vuajtje dhe zhgënjim. Në të njëjtën kohë, Cecilia kishte qenë e lidhur me një burrë tjetër të quajtur Renato. Në letrën e saj, Cecilia i drejtohet atij që do ta gjente mesazhin, duke i kërkuar që të hakmerrej ndaj familjes së burrit të saj. Ky mesazh i vjetër, i mbushur me dhimbje dhe urrejtje, bëhet një element vendimtar në jetën e Marinës, duke e shtyrë atë të identifikohet gjithnjë e më shumë me historinë e së kaluarës. Me kalimin e kohës, kufiri mes identitetit të saj dhe figurës së Cecilias fillon të zbehet. Marina fillon të jetojë nën ndikimin e kësaj historie të vjetër, duke e parë veten si pjesë të saj dhe duke u zhytur në një botë gjithnjë e më të errët psikologjike. Në këtë mënyrë, romani zhvillohet si një ndërthurje mes dramës së brendshme shpirtërore dhe elementeve misterioze që e bëjnë veprën të veçantë në krijimtarinë e Fogazzaros. Në fund, ''Malombra'' nuk është vetëm historia e një gruaje të trazuar, por edhe një studim i thellë i ndikimit të së kaluarës mbi mendjen njerëzore dhe i forcës shkatërruese të imagjinatës kur ajo shkëputet nga realiteti. Kjo vepër e vendosi Fogazzaron si një autor të rëndësishëm në prozën italiane dhe tregoi aftësinë e tij për të ndërtuar atmosferë, tension psikologjik dhe personazhe kompleksë. ----Përveç historisë së saj konkrete, ''Malombra'' shpesh interpretohet edhe si një vepër ku Fogazzaro eksploron konfliktin mes mendjes dhe ndjenjës, si dhe kufirin e hollë mes realitetit dhe iluzionit. Atmosfera e rëndë e romanit nuk shërben vetëm si sfond, por si një element që ndikon drejtpërdrejt në psikologjinë e personazheve, duke e bërë lexuesin të ndiejë një tension të vazhdueshëm. Një aspekt tjetër i rëndësishëm është mënyra se si autori e përdor natyrën dhe hapësirën për të pasqyruar gjendjet e brendshme të Marinës. Liqeni, pallati dhe mjedisi i izoluar nuk janë thjesht vende ku zhvillohet ngjarja, por kthehen në simbole të vetmisë, ankthit dhe humbjes së kontaktit me realitetin. Gjithashtu, romani tregon qartë prirjen e Fogazzaros për analizë psikologjike, duke u fokusuar më shumë në botën e brendshme të personazheve sesa në veprimet e jashtme. Kjo e dallon atë nga tradita më e vjetër romantike dhe e afron me një mënyrë më moderne të shkrimit. Në këtë kuptim, ''Malombra'' nuk është vetëm një histori individuale, por edhe një reflektim mbi natyrën njerëzore, mbi ndikimin e kujtesës dhe mbi fuqinë e ideve që mund të dominojnë mendjen deri në shkatërrim. [[Skeda:Lake_segrino.jpg|parapamje|Liqeni Segrino, ku imagjinohet të zhvillohet historia e romanit ''Malombra'']] Në fund të historisë, Marina, e cila beson se është rimishërim i Cecilias së dikurshme, përmbush idenë e hakmarrjes që e ka pushtuar plotësisht. Ajo shkakton vdekjen e xhaxhait Cesare dhe vret edhe shkrimtarin Corrado Silla, të cilin e shikon si rimishërim të dashnorit të Cecilias. Në fund, e mbërthyer nga tragjedia dhe gjendja e saj psikologjike, Marina zhduket në ujërat e errëta të liqenit gjatë një nate me stuhi Personazhet kryesore të romanit, Marina dhe Corrado, janë figura shumë të rëndësishme në krijimtarinë e Fogazzaros dhe në një farë mënyre ai do t’i ripërdorë tipare të tyre edhe në veprat e mëvonshme. Marina paraqitet si një grua aristokrate, e bukur dhe tërheqëse, por njëkohësisht e paqëndrueshme, e brishtë dhe e trazuar nga brenda. Ajo është një figurë që tërheq, por që nuk mund të kuptohet apo të zotërohet lehtë. Ndërsa Corrado Silla është një intelektual i ndjeshëm dhe idealist, që dëshiron të realizojë bindjet dhe ëndrrat e tij, por pengohet nga realiteti, nga tundimet e jetës dhe nga një ndjenjë e brendshme pasigurie. Romani është i mbushur me një atmosferë të errët dhe të rënduar, ku përzihen elemente misteri, ndjeshmërie të tepruar dhe ide mbi vdekjen dhe të mbinatyrshmen. Megjithatë, në këtë botë të tensionuar, autori fut edhe disa personazhe më të lehtë dhe më njerëzorë, si shërbyesi i kontit dhe vajza e tij Edith, e cila paraqitet si figurë e pastër dhe e mirë. Po ashtu, shfaqen edhe personazhe më karikaturale si kontesha Fosca dhe djali i saj Nepo. Në disa pjesë të dialogut përdoret edhe dialekti, gjë që i jep veprës një ndjenjë më të gjallë dhe më të afërt me jetën e përditshme të provincës lombarde. Kjo ndihmon që tensioni i vazhdueshëm i misterit dhe tragjedisë të balancohet me momente më njerëzore dhe të thjeshta. ''Malombra'' u prit në mënyra të ndryshme nga kritika. Disa autorë e vlerësuan shumë, ndërsa të tjerë e kritikuan ashpër. Megjithatë, pati edhe mendime pozitive nga shkrimtarë të njohur si Giovanni Verga, i cili e konsideroi një vepër shumë të rëndësishme artistike për kohën e saj. Edhe Giuseppe Giacosa e vlerësoi si një nga romanet më të mira italiane pas ''I Promessi Sposi'', megjithëse jo të gjitha revistat letrare i kushtuan vëmendje. Ngjarja e romanit lidhet me zonën e liqenit të Segrinos në Brianza, ndërsa pallati i famshëm i historisë është frymëzuar nga Villa Pliniana pranë liqenit të Comos, një vend me atmosferë të errët dhe misterioze që Fogazzaro e kishte vizituar vetë dhe që i shërbeu si burim frymëzimi. Më vonë, edhe adaptimi kinematografik i vitit 1942 nga Mario Soldati u xhirua pikërisht në këtë vilë, duke e forcuar më tej famën vizuale të veprës. === ''Daniele Cortis'' === Për romanin ''Daniele Cortis'' dihet me saktësi periudha e shkrimit, pasi vetë autori e ka dokumentuar: ai e nisi veprën më 30 maj 1881 dhe e përfundoi më 11 mars 1884. Gjatë kësaj kohe, Fogazzaro kaloi edhe një periudhë të rëndësishme në jetën e tij personale, pasi kishte një lidhje të gjatë me Felicitas Buchner, një guvernante bavareze që kujdesej për fëmijët e familjes së kunatit të tij. Kjo lidhje ishte e ndërlikuar emocionalisht dhe e shoqëruar me ndjenja faji, duke lëvizur mes pasionit dhe kërkimeve shpirtërore, gjë që duket se ka ndikuar edhe në tematikën e romanit. Personazhi kryesor i veprës është Daniele Cortis, një deputet me bindje katolike, i cili përpiqet të krijojë një formë të re të angazhimit politik për katolikët në Itali. Ai synon një lloj demokracie të krishterë që do t’i lejonte besimtarët të merrnin pjesë në jetën politike të vendit, në një kohë kur kjo ishte e kufizuar nga vendimet e Kishës. Megjithatë, ky projekt politik nuk arrin të realizohet dhe përfundon si një ide e dështuar. Paralelisht me këtë, zhvillohet edhe historia e tij e dashurisë me kushërirën Elena, e cila është e martuar me një burrë të papërshtatshëm. Edhe kjo lidhje nuk realizohet kurrë plotësisht dhe përfundon me një sakrificë morale: të dy personazhet zgjedhin të heqin dorë nga dashuria në emër të ndërgjegjes dhe detyrës shpirtërore. Në roman, Fogazzaro shpreh edhe idetë e tij politike dhe shoqërore përmes fjalëve të personazhit kryesor. Ai kritikon disa forma të liberalizmit individualist dhe beson se shoqëria ka nevojë për një rend më të fortë dhe më të organizuar politik, ku shteti të ketë rol të rëndësishëm, por njëkohësisht të respektojë ndjenjën fetare të njerëzve. Këto ide pasqyrojnë kërkimin e tij për një ekuilibër mes modernitetit dhe besimit. ''Daniele Cortis'' u prit shumë mirë nga publiku dhe pati sukses të dukshëm. Kritika dhe shkrimtarë të kohës e vlerësuan lart, duke e konsideruar Fogazzaron si një nga romancierët më të rëndësishëm jo vetëm në Itali, por edhe në nivel evropian. Ky roman e konsolidoi përfundimisht reputacionin e tij si autor i pjekur dhe me ide të forta morale e filozofike. === ''Misteri i Poetit'' === Në vitin 1887 u botua përmbledhja ''Fedele e altre novelle'', një koleksion tregimesh dhe poezish që nuk pati shumë sukses dhe u konsiderua si një vepër më e dobët në krijimtarinë e tij. Po atë vit, më 11 prill, vdiq babai i tij, Mariano Fogazzaro. Kjo ngjarje e preku thellë shkrimtarin dhe figura e tij do të rikthehet më vonë në mënyrë të idealizuar në romanin e tij më të njohur ''Piccolo mondo antico'', ku personazhi kryesor mban disa tipare të ngjashme me të atin. Ky roman u bë një nga veprat më të rëndësishme të Fogazzaros dhe më vonë u ekranizua në vitin 1941 nga regjisori Mario Soldati. Filmi me të njëjtin titull u konsiderua një nga klasiket e kinemasë italiane, duke i dhënë veprës një jehonë edhe më të madhe në kulturën italiane. [[Skeda:Nuernberg-elisabethkirche-suedfassade-v-o.jpg|parapamje|Kisha e Shën Elizabetës në [[Nyrëmberg|Nuremberg]]]] Më 28 mars, Fogazzaro mbajti në Firence, në rrethin filologjik, një ligjëratë me temën ''Një mendim i Alessandro Manzonit''. Në këtë diskutim ai trajtoi mënyrën se si Manzoni e kishte shmangur temën e dashurisë në romanin e tij, duke e parë këtë zgjedhje si të qëllimshme dhe të lidhur me bindjet e tij letrare dhe morale. Manzoni kishte shprehur idenë se dashuria është diçka natyrale dhe e pranishme në botë, dhe për këtë arsye nuk ka nevojë të theksohet apo të “kultivohet” qëllimisht në letërsi, sepse një trajtim i tepërt i saj mund të duket i panevojshëm apo artificial. Fogazzaro nuk ndante këtë qëndrim. Ai mendonte se letërsia ka për detyrë ta vendosë dashurinë në qendër të vëmendjes, jo si një ndjenjë të zakonshme, por si një forcë të thellë shpirtërore që udhëheq njeriun drejt idealit dhe bashkimit të plotë, edhe pse një bashkim i tillë nuk realizohet kurrë plotësisht në realitet. Sipas tij, dashuria e vërtetë është një ndjenjë e jashtëzakonshme dhe e rrallë, që u përket më shumë shpirtërave të ndjeshëm, të veçantë dhe të trazuar. Kjo lloj dashurie nuk është gjithmonë pjesë e jetës së përditshme, por i përket më shumë botës së artit dhe letërsisë, ku ndjenjat shfaqen në formën e tyre më të pastër dhe më të idealizuar. ---- === Fogazzaro dhe evolucionizmi darvinian === Me botimin e veprës ''The Origin of Species'' në vitin 1859, Charles Darwin solli një ndryshim të madh në mënyrën se si kuptohej origjina e jetës. Teoria e tij sfidoi si idetë tradicionale fetare mbi krijimin e botës, ashtu edhe teoritë më të vjetra evolucioniste që e shpjegonin zhvillimin e specieve vetëm si përshtatje të ngadalshme ndaj kushteve të mjedisit. Edhe pse debatet rreth teorisë së Darvinit vazhduan për një kohë të gjatë, Fogazzaro e lexoi veprën e tij në vitin 1889 dhe u ndikua thellësisht prej saj. Ai u ndje njëkohësisht i tërhequr dhe i shqetësuar, pasi teoria e re hapte pyetje të vështira për pajtimin e shkencës me mësimet e Kishës. Megjithatë, Fogazzaro nuk e refuzoi këtë ide, por përkundrazi u përpoq ta harmonizonte me besimin e tij katolik. Ai kërkoi mënyra për të gjetur një lidhje mes evolucionit dhe krijimit hyjnor, duke besuar se këto dy fusha nuk duhej të ishin domosdoshmërisht në kundërshtim. Në këtë kërkim, ai u ndikua nga libri i Joseph LeConte ''Evolution and its relations with religious thought'', ku autori amerikan sugjeronte se forcat natyrore që drejtojnë evolucionin mund të kuptohen si shprehje e vullnetit hyjnor. Kjo ide i dukej Fogazzaros si një mundësi për të pajtuar shkencën moderne me besimin fetar, duke krijuar një urë mes mendimit shkencor dhe traditës shpirtërore. [[Skeda:Origin_of_Species.jpg|majtas|parapamje|Botimi i vitit 1859 i ''Origjinës së Specieve'']] Në këtë frymë mendimi, Fogazzaro mbajti më 22 shkurt 1891 një konferencë në Institutin venecian të shkencave, letërsisë dhe arteve në Venecia, ku më vonë do të bëhej edhe president midis viteve 1902 dhe 1905. Tema e ligjëratës së tij ishte një krahasim mes ideve të Shën Augustinit dhe teorive të Darvinit mbi evolucionin. Megjithatë, kjo konferencë nuk u prit mirë nga asnjëra palë. Klerikët katolikë nuk ishin të kënaqur me mënyrën se si ai përpiqej të afronte fenë me teorinë evolucioniste, ndërsa mbështetësit e Darvinit nuk e panë si bindëse qasjen e tij. Pas kësaj, peshkopi i Kremonës, Geremia Bonomelli, i shkroi më 2 maj duke e këshilluar të tregonte kujdes, duke i thënë se idetë e tij ishin shumë serioze dhe mund të krijonin keqkuptime nëse nuk zhvilloheshin më mirë. Fogazzaro iu përgjigj dy ditë më vonë, duke shpjeguar se qëllimi i tij ishte i sinqertë dhe i lidhur me dëshirën për t’i dhënë lavdi Zotit. Ai theksonte se donte të kundërshtonte mendimet e disa evolucionistëve që, sipas tij, e shpallnin krishterimin të tejkaluar dhe e trajtonin fenë me paragjykim. Sipas tij, këto ide të gabuara kishin ndikim të madh, sidomos te të rinjtë e talentuar, të cilët tërhiqeshin fuqishëm nga teoria e evolucionit që tashmë pranohej nga shumica e shkencëtarëve. Për këtë arsye, ai e shihte si të nevojshme mbrojtjen e një harmonizimi mes shkencës dhe besimit fetar. [[Skeda:Fogazzaro_-_Origine_dell'uomo_e_il_sentimento_religioso,_1893_-_626555_F.jpg|parapamje|Ballina e librit " ''Origjina e Njeriut dhe Ndjenja Fetare"'']] Më 2 mars 1893, Fogazzaro mbajti një konferencë në Collegio Romano me temën ''Origjina e njeriut dhe ndjenja fetare''. Në këtë aktivitet ishte e pranishme edhe mbretëresha Margherita di Savoia. Gjatë ligjëratës, ai ritheksoi se mbështeste teorinë e Darvinit, por njëkohësisht u përpoq ta lidhte atë me idetë fetare dhe filozofike. Ai përmendi gjithashtu një teori të Antonio Rosminit mbi origjinën e shpirtit, sipas së cilës shpirti nuk formohet menjëherë me embrionin, por shfaqet vetëm pas një faze të caktuar zhvillimi të jetës. Këto ide shkaktuan reagime të forta nga disa qarqe katolike. Më 16 mars gazeta ''L’Osservatore Cattolico'' e kritikoi ashpër, ndërsa ''La Civiltà Cattolica'' botoi dy artikuj kritikë në muajin tetor. Kritikët e akuzonin Fogazzaron se po ndërhynte në çështje të besimit dhe se, si laik, po përpiqej të jepte mësime mbi atë që duhet besuar dhe si duhet kuptuar krijimi i botës. Sipas tyre, kjo paraqiste rrezik për doktrinën e Kishës dhe për strukturën e saj autoritare. Në të njëjtën kohë, studiuesi Paolo Marangon vëren se Fogazzaro, megjithëse e pranon rëndësinë e Darvinit si shkencëtar, e kufizon teorinë e tij vetëm në shpjegimin teknik të origjinës së specieve. Në vend të mekanizmit darvinian të mutacionit dhe seleksionit natyror, ai vendos idenë e një force të fshehtë shpirtërore, e cila udhëheq jo vetëm evolucionin biologjik, por edhe zhvillimin e përgjithshëm të universit dhe historisë njerëzore sipas një plani të madh hyjnor dhe të pakuptueshëm. Kjo fazë tregon qartë përpjekjen e vazhdueshme të Fogazzaros për të pajtuar dy botë që shpesh shiheshin si të papajtueshme: shkencën moderne dhe besimin fetar. Ai nuk e pranonte idenë e një konflikti të hapur mes tyre, por përpiqej të ndërtonte një urë ku evolucioni të mos e përjashtonte Zotin, por të shihej si pjesë e një plani më të madh shpirtëror. Në këtë mënyrë, mendimi i tij mbetet tipik për fundin e shekullit XIX, një periudhë kur shumë intelektualë evropianë po kërkonin mënyra të reja për të kuptuar botën, pa u shkëputur plotësisht nga tradita fetare. Edhe pse idetë e tij nuk u pranuan njësoj nga të gjitha palët, ato tregojnë një përpjekje serioze për dialog mes shkencës dhe fesë, si dhe një shqetësim të thellë për ndikimin që idetë e reja mund të kishin te shoqëria dhe sidomos te brezat e rinj. Në këtë kontekst, Fogazzaro nuk shfaqet vetëm si shkrimtar, por edhe si një intelektual i angazhuar në debatet e mëdha kulturore dhe filozofike të kohës së tij. === ''Bota e vogël e lashtë'' === [[Skeda:Fogazzaro_-_Piccolo_mondo_antico,_1896.djvu|faqja=7|parapamje|Ballina e ''Botës së Vogël të Lashtë'']] Në korrik të vitit 1894, Fogazzaro vendosi t’i jepte fund lidhjes së tij me Felicitas Buchner, marrëdhënie që kishte zgjatur për disa vite dhe që kishte qenë e ngarkuar emocionalisht. Kjo grua do të shërbente më vonë si frymëzim për personazhin e Elenës në romanin ''Daniele Cortis''. Pas vdekjes së shkrimtarit, Buchner do të kujtonte këtë histori me ndjenja të përziera, duke pranuar se ndarja kishte qenë e dhimbshme dhe e vështirë për t’u pranuar, edhe pse me kalimin e kohës kishte arritur një lloj qetësie shpirtërore dhe e kishte parë atë përvojë si pjesë të jetës së saj, të cilën e pranonte si një vullnet më të lartë. Pak kohë më vonë, më 16 maj 1895, Fogazzaro përjetoi një tjetër goditje të rëndë: vdekjen e djalit të tij, Mariano, në moshë shumë të re. Kjo ngjarje e tronditi thellësisht dhe ndikoi shumë në gjendjen e tij shpirtërore.Në një letër drejtuar kushërirës së tij Anna, ai shprehej se ndjente praninë e të birit edhe pas vdekjes së tij, duke besuar se ai vazhdonte ta udhëhiqte dhe ta mbështeste në jetën e përditshme. Ai e përjetonte këtë humbje jo vetëm si dhimbje, por edhe si një lidhje të re shpirtërore, ku kujtimi i djalit bëhej një forcë që e ndihmonte të përballonte vuajtjen. [[Skeda:Isola_Bella.jpg|parapamje|Isola Bella në Liqenin Maggiore]] Një vit më pas u botua vepra e tij më e njohur,Piccolo mondo antico,të cilën Fogazzaro e kishte menduar dhe punuar për një kohë të gjatë që nga viti 1889. Romani zhvillohet në vitet para Luftës së Dytë të Pavarësisë italiane dhe ka si sfond zonën e liqenit të Luganos. Në qendër të historisë është familja e fisnikut Franco Maironi, një njeri me bindje katolike dhe njëkohësisht me ide liberale, dhe bashkëshortja e tij Luisa Rigey, e cila vjen nga një shtresë më e thjeshtë shoqërore. Martesa e tyre ishte kundërshtuar që në fillim nga gjyshja e Franco-s, markesha Orsola, e cila kishte qëndrime pro-austriake. Me kalimin e kohës, vështirësitë ekonomike dhe dallimet e karakterit mes dy bashkëshortëve fillojnë të krijojnë tensione të forta. Luisa është një grua e drejtë, e ndershme dhe shumë e ndjeshme ndaj padrejtësive, ndërsa Franco është më i lëkundur dhe më i përshtatshëm ndaj rrethanave. Këto ndryshime i largojnë gjithnjë e më shumë nga njëri-tjetri, sidomos pas një tragjedie të madhe familjare, kur vajza e tyre e vogël Maria mbytet aksidentalisht në liqen. Pas kësaj ngjarjeje, Luisa mbyllet në vetvete dhe i drejtohet spiritizmit me shpresën për të rikthyer kontaktin me vajzën e humbur. Ndërkohë, Franco largohet dhe shkon në Torino, ku fillon të punojë dhe gradualisht bëhet më i vetëdijshëm për rëndësinë e pjesëmarrjes në luftën për çlirimin e territoreve italiane nga pushtimi austriak. Në këtë këndvështrim, ''Piccolo mondo antico'' nuk shihet thjesht si një rrëfim historik apo familjar, por si një vepër ku Fogazzaro arrin një ekuilibër të ri mes idealit dhe jetës së përditshme. Ai nuk i vendos më personazhet në qendra të mëdha heroike apo situata të jashtëzakonshme, por i afron me realitetin e thjeshtë, ku zgjedhjet morale dhe ndjenjat kanë peshën më të madhe. Pikërisht kjo qasje e bën romanin më të thellë dhe më njerëzor, sepse konfliktet nuk lindin nga ngjarje madhore, por nga përplasjet e brendshme të ndërgjegjes, nga dashuria, dhimbja dhe detyrat ndaj familjes e atdheut. Në këtë mënyrë, historia personale e personazheve lidhet natyrshëm me historinë e një epoke të tërë. Sipas biografit Gallarati Scotti, në këtë roman Fogazzaro arrin një nga momentet më të sinqerta dhe më të frymëzuara të krijimtarisë së tij. Ai thekson se shkrimtari ka gjetur një zë të ri letrar, duke u larguar nga ndjenjat e sipërfaqshme dhe të zakonshme që shpesh tërheqin masat e lexuesve. Në vend të tyre, Fogazzaro kthehet drejt një bote më të brendshme dhe më të pastër, të lidhur ngushtë me kujtimet e tij të fëmijërisë dhe me vlerat që i kishte trashëguar nga familja. Ai përpiqet të vërë në qendër të veprës jetën e thjeshtë dhe shpesh të padukshme për botën e jashtme. Romani, sipas këtij interpretimi, lartëson pikërisht ato gjëra që zakonisht nuk marrin vëmendje: një krahinë e qetë dhe e fshehur e Lombardisë, njerëz të thjeshtë por me shpirt të madh, të cilët jetojnë larg skenave të mëdha historike, por megjithatë janë pjesë e saj. Në këtë botë të vogël, por të pasur shpirtërisht, shfaqen virtyte të thella njerëzore: dashuri e sinqertë brenda martesës, dhimbje familjare, sakrifica dhe ndjenja të forta që zhvillohen në heshtje, larg dramave publike. Kështu, jeta e përditshme e një familjeje borgjeze shndërrohet në një skenë ku shfaqet një dramë e vërtetë njerëzore dhe morale. Suksesi i madh dhe i njëzëshëm i romanit ''Piccolo mondo antico'' bëri që edhe autoritetet më të larta të shtetit italian të vinin re figurën e Fogazzaros. Si pasojë, mbreti Umberto I nxori më 25 tetor 1896 një dekret me të cilin e emëroi senator të Mbretërisë së Italisë. Megjithatë, emërimi nuk mund të hynte menjëherë në fuqi. Sipas rregullave të kohës, për t’u bërë senator kërkohej edhe një nivel i caktuar pasurie, i shprehur në të ardhura nga taksat, të cilin Fogazzaro nuk e plotësonte në atë moment. Për këtë arsye, ai nuk mundi të merrte pjesë në Senat menjëherë pas emërimit. Vetëm më 14 qershor 1900, pasi plotësoi kushtet e nevojshme ekonomike dhe administrative, ai u pranua zyrtarisht dhe mundi të ulej në Senatin italian. [[Skeda:Basilica_Palladiana_(Vicenza)_-_facade_on_Piazza_dei_signori.jpg|majtas|parapamje|Vicenza, Piazza dei Signori dhe Bazilika Palladiane]] Më 2 mars 1897, me rastin e 100-vjetorit të lindjes së Antonio Rosmini-t, Accademia degli Agiati e Roveretos botoi dy vëllime kushtuar filozofit nga Trentino. Në këto botime u përfshi edhe studimi i Fogazzaros me titull ''Figura e Antonio Rosmini-t''. Në këtë shkrim, Fogazzaro e paraqet Rosminin si një figurë me rëndësi të madhe për mendimin italian dhe fetar të kohës. Sipas tij, Rosmini mund të shihej si një mbrojtës i unitetit të Italisë, i ideve liberale dhe i një reforme të nevojshme brenda Kishës. Ai e përshkruan gjithashtu si një kundërshtar të fortë të disa teologëve dhe moralistëve konservatorë, duke theksuar se Rosmini përfaqësonte një lloj “opozite katolike kushtetuese”, pra një rrymë brenda Kishës që nuk pajtohej gjithmonë me qëndrimet dominuese, por kërkonte një qasje më të hapur dhe më reformuese. Më 6 qershor, në Vicenza, Fogazzaro mbajti një fjalim nga lozha e Bazilikës Palladiana me rastin e përurimit të një busti kushtuar Cavour-it. Në këtë fjalim ai lavdëroi fuqishëm figurën e politikanit piemontes, duke e paraqitur si një nga arkitektët kryesorë të Italisë moderne. Sipas tij, Cavour kishte guxuar të përballej me kundërshtime të mëdha në mbrojtje të lirisë së tregtisë dhe zhvillimit ekonomik, edhe kur këto reforma hasnin rezistencë nga shtresa të gjera të popullsisë së manipuluar nga frika dhe keqinformimi. Po ashtu, në çështjet kishtare, ai kishte mbrojtur me vendosmëri lirinë civile kundër forcave më të fuqishme të kohës, përfshirë klerin e lartë dhe pjesë të elitës politike e shoqërore. Fogazzaro theksoi se Cavour kishte vepruar në mënyrë të pavarur edhe ndaj interesave të vetë klasës së tij shoqërore, duke vënë mbi të gjitha interesin e shtetit dhe të modernizimit të vendit. Në këtë kuptim, ai kundërshtoi çdo ide për rikthimin e pushtetit laik të Kishës dhe mbështeti parimin e njohur “Kisha e lirë në shtet të lirë”, si një bazë për bashkëjetesë të ekuilibruar mes fesë dhe institucioneve civile. Në këtë mënyrë, fjalimi i Fogazzaros nuk ishte thjesht një homazh për Cavour-in, por edhe një deklaratë e qartë e bindjeve të tij politike dhe kulturore: besimi se Italia moderne duhej të ndërtohej mbi lirinë civile, pavarësinë e shtetit dhe një raport të ri, më të balancuar, mes fesë dhe shoqërisë. == Shiko edhe == == Burime == [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Torinos]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Biografi italiane]] ls6k9o40s3ljhgs7rdxwi5rqzviqkr7 3 401524 2986511 2026-06-01T22:09:24Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Magdi Allam */ 2986511 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Magdi Allam]]'' == Përshëndetje, Ffatjonaa emerllahuu! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986502|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Magdi Allam]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2022:09)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:09 (CEST) e1jbqfexkrnkndgjt2ovxhvw3qla6fj 0 401525 2986517 2026-06-01T22:29:23Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Liqenet e Maqedonisë]] te [[Lista e liqeneve në Maqedoni të Veriut]] 2986517 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e liqeneve në Maqedoni të Veriut]] omqhas2qsrdzzx75d5jk0s0r6t3z00p 1 401526 2986519 2026-06-01T22:29:23Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Liqenet e Maqedonisë]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve në Maqedoni të Veriut]] 2986519 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Lista e liqeneve në Maqedoni të Veriut]] 0y6n0hiq52049gznq1v1lu72hluzbo5 0 401527 2986526 2026-06-01T22:34:46Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Afrikë]] te [[Lista e liqeneve të Afrikës]] 2986526 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e liqeneve të Afrikës]] ql6uj47fgvc3m7a6u8yxawq71yz8xa3 0 401528 2986528 2026-06-01T22:35:02Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Evropë]] te [[Lista e liqeneve të Evropës]] 2986528 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e liqeneve të Evropës]] tryipy29iurbdsw95ivwbr60glpjtka 0 401529 2986530 2026-06-01T22:35:12Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Kroaci]] te [[Lista e liqeneve të Kroacisë]] 2986530 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e liqeneve të Kroacisë]] ojr5tv7brieka874rl6oa8wwukcnzjr 1 401530 2986532 2026-06-01T22:35:13Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e liqeneve në Kroaci]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve të Kroacisë]] 2986532 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Lista e liqeneve të Kroacisë]] 90e0tpxaeq65qkdm3cr3szy3a4oe6rt 0 401531 2986534 2026-06-01T22:35:23Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Shqipëri]] te [[Lista e liqeneve të Shqipërisë]] 2986534 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e liqeneve të Shqipërisë]] j7bwzugryym89jr5d6pg0an51urxqhm 0 401532 2986536 2026-06-01T22:35:32Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e liqeneve në Kosovë]] te [[Lista e liqeneve të Kosovës]] 2986536 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e liqeneve të Kosovës]] 9csw1zxsfjujygeuoskd55sqd3cspvh 1 401533 2986538 2026-06-01T22:35:33Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e liqeneve në Kosovë]] te [[Diskutim:Lista e liqeneve të Kosovës]] 2986538 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Lista e liqeneve të Kosovës]] tcenrqxg6mdh9m5j2vf1pycr9hi4p1d 0 401536 2986560 2026-06-01T22:43:48Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve të Amerikës]] te [[Lista e lumenjve të Amerikave]]: shumes (i referohet dy kontinenteve) 2986560 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Amerikave]] f3comeauwad410ywgaxae69gns8th1e 0 401537 2986562 2026-06-01T22:44:16Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Shqipëri]] te [[Lista e lumenjve të Shqipërisë]] 2986562 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Shqipërisë]] o7kxyl10rp93e95cdqqfkn9pnr5da7l 0 401538 2986564 2026-06-01T22:44:21Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Australi]] te [[Lista e lumenjve të Australisë]] 2986564 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Australisë]] k9ji1z757h5s1vbwohxibuddmjiwiqr 0 401539 2986566 2026-06-01T22:44:28Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kosovë]] te [[Lista e lumenjve të Kosovës]] 2986566 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Kosovës]] 8ml8sxo5phdr6rhz50u6xl5itlmvbmg 0 401540 2986568 2026-06-01T22:44:32Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kroaci]] te [[Lista e lumenjve të Kroacisë]] 2986568 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Kroacisë]] abkceun6cku7nz4lwqc9dn6k828ycvr 0 401541 2986570 2026-06-01T22:44:37Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kinë]] te [[Lista e lumenjve të Kinës]]: Standardizim 2986570 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Kinës]] 65x4ertqvnlczhwurxvnritoxk2retv 1 401542 2986572 2026-06-01T22:44:37Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Diskutim:Lista e lumenjve në Kinë]] te [[Diskutim:Lista e lumenjve të Kinës]]: Standardizim 2986572 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Lista e lumenjve të Kinës]] 0zmft45zudg3dzy421gz0e6nwi1pia2 0 401543 2986574 2026-06-01T22:44:42Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Finlandë]] te [[Lista e lumenjve të Finlandës]] 2986574 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Finlandës]] k8hd7self20pk1gx1b39iwr7sbwvhy4 0 401544 2986576 2026-06-01T22:44:49Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Haiti]] te [[Lista e lumenjve të Haitit]] 2986576 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Haitit]] pcczd16z5otbjb17tuy21yye8z6h57u 2 401545 2986578 2026-06-01T22:44:54Z Aridona Latifi 187554 Aridona Latifi zhvendosi faqen [[Përdoruesi:Aridona Latifi/Carlo Levi]] te [[Carlo Levi (shkrimtar)]] 2986578 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Carlo Levi (shkrimtar)]] 8gn1p69hdp2uhr7d0xe6ntjawhijc0y 0 401546 2986580 2026-06-01T22:44:56Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Butan]] te [[Lista e lumenjve të Butanit]] 2986580 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Butanit]] bgpgjv2v3jfqm8w4uzp505cwuzeju74 0 401547 2986582 2026-06-01T22:45:02Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e lumenjve në Kazakistan]] te [[Lista e lumenjve të Kazakistanit]] 2986582 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e lumenjve të Kazakistanit]] 54sl3xctlfrr4zs3371ra5a1ro3tvpz 0 401548 2986583 2026-06-01T22:48:18Z Leutrim.P 113691 Faqja u ridrejtua te [[Epiri]] 2986583 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Epiri]] hcgz6ujay00aow31v67ff67lcdx6oz4 0 401549 2986603 2026-06-01T22:50:01Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve në Epirin e lashtë]] te [[Lista e qyteteve në Epirin e Lashtë]] 2986603 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e qyteteve në Epirin e Lashtë]] ao1yq0fev51jsvj3k7pw5nmm3w4q4c4 0 401550 2986605 2026-06-01T22:50:55Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Shteteve të Bashkuara sipas popullsisë]] te [[Lista e qyteteve në Shtete të Bashkuara sipas popullsisë]] 2986605 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e qyteteve në Shtete të Bashkuara sipas popullsisë]] 07alzbgfs521bjrsyu7omf3dgd7ysbl 0 401551 2986606 2026-06-01T22:51:05Z Gentiana12 187934 Përkthyer nga wikipedia italiane 2986606 wikitext text/x-wiki Niccolò Foscolo[1], i njohur si Ugo Foscolo (Zante, 6 shkurt 1778 - Londer, 10 shtator 1827), ishte poet, shkrimtar, dramaturg,perkthyes, kritik letrar, dhe patriot italian. Ai konsiderohet një ndër përfaqësuesit më të shquar të letërsisë italine të periudhës së neoklasicizmit dhe pararomantizmit. Ai ishte një nga përfaqësuesit më të shquar të letërsisë italiane të periudhës ndërmjet shekujve tetëmbëdhjetë dhe nëntëmbëdhjetë, kohë kur rrymat neoklasike dhe [[Romanticizmi|romantike]] u shfaqën dhe filluan të zhvillohen në Itali, gjatë epokës napoleonike dhe viteve të para të Restaurimit. I detyruar që në moshë të re të largohej nga vendlindja e tij (ishulli [[Greqia|grek]] Zakinthos, sot i njohur në italisht si [[Zakintosi|Zante]]), atëherë pjesë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]], ai u ndje si një i mërguar gjatë gjithë jetës së tij. U ndje i shkëputur nga një botë idealesh klasike në të cilën lindi dhe u formua, si nëpërmjet edukimit të tij letrar ashtu edhe lidhjes me tokën e të parëve të tij (Megjithatë ai ruajti gjithmonë një lidhje shumë të fortë me Italinë, të cilën e konsideronte atdheun e tij). Jeta e tij u karakterizua nga udhëtime të vazhdueshme dhe arratisje, për arsye politike (ai shërbeu në forcat e armatosura të Shteteve Napoleonike, por duke mbajtur një qëndrim shumë kritik ndaj tyre. Ishte kundërshtar i [[Perandoria Austriake|austriakëve]], për shkak të karakterit të tij krenar, ndjenjave të tij italiane dhe bindjeve të tij [[Republikanizmi|republikane]]), pa besim fetar dhe i paaftë për të gjetur lumturi në dashurinë e një gruaje, ai përjetonte vazhdimisht një stuhi pasionesh t fuqishme brenda vetes. Ashtu si shumë intelektualë të kohës së tij, ai ndihej i tërhequr nga imazhi i shkëlqyer ideal i [[Greqia|Hellas]], simbol i harmonisë dhe virtytit, për të cilën [[racionalizmi]] dhe titanizmi i tij [[Romanticizmi|romantik]] zbuteshin nga imazhe të qeta të qetësisë neoklasike, sipas mësimeve të Winckelmann-it.<ref>{{Cite web |title=UGO FOSCOLO |url=http://www.parodos.it/letteraturafoscolo.htm |publisher=Babilonia|language=sq}}</ref> Pasi u kthye për një periudhë të shkurtër për të jetuar në Itali dhe në Mbretërinë Lombardi-Venecia (atëherë ende pjesë e Mbretërisë Napoleonike të Italisë) në vitin 1813, ai u largua sërish në një mërgim vullnetar. Disa vite më vonë vdiq në varfëri në periferi të [[Londra|Londrës]], në lagjen Turnham Green. Pas bashkimit të Italisë, në vitin 1871,me dekret të qeverisë italiane, eshtrat e tij u sollën në atdhe dhe u varrosën në Bazilikën e Santa Croce në Firence, atë që ai vetë e kishte quajtur në poemën e tij ''Sepolcri'' (1806) (Mbi Varret) ''Tempulli i Lavdive Italiane''. == Biografia == [[Skeda:Oygosfoscolos.jpg|parapamje|Pllakë varri me mbishkrim të Ugo Foscolos në [[Zakintosi|Zakynthos]] ([[Greqia|Greqi]])]] === Origjina familjare === {{Blockquote|Salve Zacinto! all'antenoree prode, / de' santi Lari Idei ultimo albergo / e de' miei padri, darò i carmi e l'ossa, / e a te il pensier: ché piamente a queste / Dee non favella chi la patria oblia.|Ugo Foscolo, ''Le Grazie'', Inno I, vv. 108-111}}{{Blockquote|Quantunque italiano d'educazione e d'origine, e deliberato di lasciare in qualunque evento le mie ceneri sotto le rovine d'Italia anziché all'ombra delle palme d'ogni altra terra più gloriosa e più lieta, io, finché sarò memore di me stesso, non oblierò mai che nacqui da madre greca, che fui allattato da greca nutrice e che vidi il primo raggio di sole nella ''chiara e selvosa Zacinto'', risuonante ancora de' versi con che [[Omero]] e [[Teocrito]] la celebravano.|Ugo Foscolo, ''Epistolario'', lettera del 29 settembre 1808}}Foscolo lindi në [[Zakintosi|Zante]] (i njohur edhe si ''Zacinto'', ishullit të cilit i kushtoi një nga sonetet e tij më të famshme), një ishull në [[Ishujt e Jonit|arkipelagun Jon]] që kishte qenë pronë e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]] për disa shekuj. Ai erdhi në jetë më 6 shkurt 1778. Ishte djali i Andrea Foscolos[[Korfuzi (qyteti)|(Korfuz (qytet)]] 1754 - [[Split]], 13 tetor 1788), një mjek anijesh me origjinë [[Venediku|veneciane]], dhe [[Grekët e sotëm|grekes]] Diamantina Spathis (shtator 1747 - 28 prill 1817). Prindërit e tij u martuan në Zante më 5 maj 1777 sipas ritit [[Kisha Katolike Romake|katolik]]. Ugo ishte fëmija i parë nga katër vëllezër e motra. Pas tij lindën motra e tij Rubina (e emëruar sipas gjyshes së saj nga nëna; 21 dhjetor 1779 - 1867) dhe dy vëllezër Gian Dionisio (i quajtur Giovanni ose Giovanni Dionigi; Zante, 27 shkurt 1781 - Venecia, 8 dhjetor 1801) dhe Costantino Angelo (i quajtur Giulio; Split, 7 dhjetor 1787 - [[Hungaria|Hungari]] 1838). Të dy vëllezërit e përfunduan jetën e tyre me vetëvrasje. Ai quhej Niccolò si gjyshi i tij nga babai - gjithashtu mjek - por që nga rinia e tij ai zgjodhi ta quante veten Ugo. Duket se ky ishte emri i themeluesit legjendar të familjes së tij, një anëtar i ''gens Aurelia'', i cili u zhvendos nga [[Roma]] në lagunën veneciane, në kohën e [[Dyndjet Barbare|pushtimeve barbare]], për të themeluar Rialton; në të vërtetë nuk është e sigurt nëse familja Foscolo rridhte, siç pretendonte, nga një degë dekadente e shtëpisë homonime të gjakut patrician.<ref name="treccani" /><ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 10-12}}.</ref> Të tjerë pohojnë se emri ishte një homazh për Ugo di Basseville, një [[Revolucioni Francez|diplomat dhe revolucionar francez]] i vrarë nga turma në [[Roma|Romë]] në vitin 1793 për [[Antiklerikalizmi|antiklerikalizmin]] e tij të hapur dhe i admiruar nga Foscolo së bashku me [[Napoleon Bonaparti|Napoleonin]] gjatë periudhës italiane "jakobine" (1796-1799).<ref>{{Cite web |title=Foscolo: vita e opere |url=http://www.sapere.it/sapere/strumenti/studiafacile/letteratura-italiana/lottocento_/a2_ugo_foscolo/La-vita-e-le-opere.htm|language=sq}}</ref> Megjithatë, sigurisht që familja ishte larg të qenit e pasur: babai ishte një mjek me të ardhura modeste (gjithashtu i prirur drejt shpërdorimit të parave), ndërsa nëna, pavarësisht se ishte e ve në martesën e saj të parë me fisnikun Giovanni Aquila Serra, ishte vajza e një rrobaqepësi zantiot. Ajo e kaloi fëmijërinë në një shtëpi të vogël që ndodhej përballë kishës së Virgjëreshës së Bekuar Odigitria (nga greqishtja bizantine ''Οδηγήτρια'', "ajo që tregon rrugën") e cila u shkatërrua nga një tërmet në vitin 1953. Foscolo do ta kujtojë gjithmonë qytetin ku lindi dhe ne shume vepra do të këndojë për ishullin e tij të lindjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 14-15|Pecchio}}.</ref> Ai i shkroi më 29 shtator 1808 kushëririt të tij [[Prusia|prusian]] Jakob Salomon Bartholdy:{{Blockquote|[...] a noi prescrisse<br />il fato illacrimata sepoltura|Ugo Foscolo, ''A Zacinto'', vv. 13-14}} === Vitet e formimit në Zakinthos (1778-1792) === [[Skeda:9220_-_Venezia_-_Casa_di_Ugo_Foscolo_in_Campo_de_le_gatte_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_30-Sept-2007.jpg|majtas|parapamje|Shtëpia veneciane e Foscolos]] Ai kaloi një pjesë të fëmijërisë së tij në [[Dalmacia|Dalmaci]]. Në vitin 1785 familja e tyre u shpërngul në [[Split]], ku i ati ishte vendosur një vit më parë për të marrë postin e të atit të ndjerë Niccolò<ref>{{Cite journal |date=marzo-aprile 1933 |year=1933 |title=Un manoscritto di Niccolò Foscolo in Istria |journal=La Porta Orientale |location=Trieste |publisher=La Compagnia Volontari Giuliani e Dalmati |volume=III |issue=3-4 |page=299|language=sq|via=sq}}</ref> si drejtues dhe kirurg i spitalit ushtarak të qytetit. Ai përfundoi studimet e tij të para si student i jashtëm në seminarin arkipeshkvor, nën kujdesin e Imzot Francesco Gianuizzi. Mirëpo, vdekja e papritur e të atit më [[13 tetor]] 1788 e detyroi të kthehej në [[Zakintosi|Zante]]. Atje vazhdoi shkollimin dhe mësoi bazat e [[Greqishtja e lashtë|greqishtes së lashtë]], por megjithatë u dallua si nxënës rebel ndaj disiplinës dhe jo shumë i prirur për studim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 7-30}}.</ref> Karakteri pasionant i Foscolos dhe ndjenja e fortë ndaj padrejtësive u shfaqën që në rini. Një ditë, në Zante, populli donte të sulmonte [[Geto|geton]] [[Judejtë|hebraike]] të qytetit të vogël, duke kërkuar një kokë turku [[Judeofobia|tek hebrenjtë]], siç ndodhte shpesh. Megjithatë, Foscolo arriti ta parandalonte sulmin: ndërsa dyert po bëheshin gati të hapeshin, Ugo shumë i ri u hodh mbi murin përreth dhe i bërtiti turmës: "Frikacakë, largohuni, frikacakë!". Turma u trondit dhe u shpërnda, duke hequr dorë nga qëllimi.<ref>{{Cite web |title=IX. La lotta per l’Indipendenza |url=http://www.morasha.it/ebrei_italia/ebrei_italia09.htmltitolo=Breve storia degli ebrei d'Italia|language=sq}}</ref> === Zhvendosja në Venedik (1789) === [[Skeda:Foscolo_a_Venezia.jpg|majtas|parapamje|Detajet e gurit të varrit]] [[Skeda:Bust_of_Ugo_Foscolo._Panteon_Veneto;_Istituto_Veneto_di_Scienze,_Lettere_ed_Arti.jpg|parapamje|Busti i Ugo Foscolos, i skalitur në vitin 1861 nga Marco Pasato. Busti është pjesë e Panteonit Venedik, i vendosur në Palazzo Loredan.]] Në muajt e parë të vitit 1789, nëna e tij u zhvendos në [[Venediku|Venedik]]; Ugo dhe vëllau i tij Giovanni mbetën në Zante: Giovanni jetonte me gjyshen e tij nga nëna (Rubinën), ndërsa Ugo me një teze nga nëna. Ndërkohë Costantino dhe Rubina u vendosën në [[Korfuzi|Korfuz]] te dy hallat nga ana e babait. Në vitin 1792, i shoqëruar nga administratori venecian i ishullit, Paolo Paruta, Ugo më në fund arriti t'i bashkohej nënës dhe vëllezërve të tij në Venedik. Familja u vendos në shtëpinë e vogël në Campo de le gate, në lagjen Castello. === Vargjet e para dhe kontakti me shoqërinë poetike (1792-1795) === Mes viteve 1793 dhe 1797, Foscolo ndoqi shkollën e San Ciprianos në Murano, ku pati mundësinë të mësonte nga Gasparo Gozzi që e kishte mbikëqyrës, latinisti [[Ubaldo Bregolini]], studiuesi grek Giambattista Galliccioli dhe abati Angelo Dalmistro, të cilët i mbështetën prirjet letrare të të riut.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 30-31}}.</ref> Më vonë ai vazhdoi studimet në shkollat publike të ish-[[Jezuitët|jezuitëve]]. Fillimisht, studimet e tij ishin tradicionale, me leximin e autorëve klasikë dhe ushtrimet e përkthimit, veçanërisht nga [[Safo]], Anakreonti, Alkeu dhe [[Horaci]]; më pas ai u përkushtua leximeve më të gjera, duke përfshirë ato të autorëve të shekullit të tetëmbëdhjetë dhe shumë shkrimtarëve të tjerë. Në këtë rrugëtim e ndihmoi[[bibliotekari]] Jacopo Morelli, i cili punonte në Bibliotekën Marciana. Foscolo, e frekuentonte rregullisht këtë bibliotekë, dhe me sa duket studionte atje deri në dhjetë orë në ditë. Pasioni i tij për letërsinë u shfaq herët dhe fuqishëm. Më 29 tetor 1794, ai i dërgoi një letër mikut të tij nga Breshia, Gaetano Fornasini, duke i bashkëngjitur «dy oda dhe një sonet të vogël» që sot kanë humbur. Në letër e falënderonte për korrigjimet që kishte sugjeruar në lidhje me disa «kanzoneta» që Foscolo ia kishte dhënë të lexonte më parë. Ai gjithashtu e nxiti të mos ngurronte «të kritikonte veprat e mia, sepse unë i pranoj si dhurata të çmuara korrigjimet e mençura që më bëhen». Po atë vit, Foscolo përmblodhi rreth dyzet kompozime poetike, pjesërisht origjinale dhe pjesërisht përkthime. Këto poezi tregonin ndikimin e poezisë arkadike, sidomos në [[Metrika|metër]] dhe gjuhë, dhe ai ia dërgoi kushëririt të tij Costantino Naranzi. Ndërkohë, falë poezisë së tij, u përfshi si botimin letrar «Anno poetico» të drejtuar nga klasicisti gozzian, abati i lartpërmendur Angelo Dalmistro, i cili një admirues i madh i letërsisë angleze.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 29-30}}.</ref> I prezantuar nga bibliotekari Morelli në sallonet fisnike të Venedikut, Foscolo hyri në rrethin kulturor të Giustina Renier Michiel dhe rivales së saj, bukuroshes Isabella Teotochi Albrizzi (e cila u bë dashuria e parë e madhe e poetit, dhe për të cilin ai flet në ''vëllimin e gjashtë të I''). Në këto ambiente ai takoi Ippolito Pindemonte dhe poetë të tjerë të suksesshëm si Aurelio de' Giorgi Bertola. Nga një përshkrim i Foscolos, i ofruar nga Albrizzi, dalin disa karakteristika të poetit: "Liria, pavarësia janë idhujt e shpirtit të tij. Ai do ta shkëpuste zemrën nga kraharori, nëse të gjitha lëvizjet e zemrës së tij nuk do t'i dukeshin plotësisht të lira". Megjithatë, kishte nga ata që nuk panë asgjë të veçantë te Foscolo; Pietro Giordani e përcaktoi atë si "shumë të keq në zemër, shumë mesatare në inteligjencë" në një letër të vitit 1831. Shkrimtari Mario Pieri e kujtonte kështu: "Flokë të kuq e kaçurrela, ballë i gjerë, sy të vegjël e të futur thellë, por plot shkëlqim... të folur paksa të ngathët, por i mbushur me zjarr" dhe më tej: "e shihje duke u endur rrugëve dhe kafeneve, i veshur me një pallto të gjelbër të vjetër, por plot guxim, duke u mburrur me varfërinë e tij edhe para atyre që nuk donin ta dinin, e megjithatë ishte i dashur nga gratë më të njohura fisnike e më të bukurat dhe nga i gjithë populli".<ref>{{Cite book |title=Canova Cicognara Foscolo |publisher=Cooperativa Editrice |year=1979 |series=Cultura/territorio 2 |location=Venezia |page=14|language=sq}}</ref> I zhytur në atmosferën e zjarrtë dhe kozmopolite kulturore të Venedikut të kohës, Foscolo frekuentoi sallone dhe rrethe të shumta letrare në qytet, ku diskutohej me pasion [[Revolucioni Francez]], i cili në ato vite po kalonte fazat e tij më vendimtare nëpër Alpe në atë kohë. === Debutimi teatror dhe Plani i Studimit (1795-1797) === [[Skeda:Isabella_Teotochi_Albrizzi.jpg|parapamje|Isabella Teotochi Albrizzi në një pikturë nga Elisabeth Vigée Le Brun]] Të rëndësishme për formimin e tij ishin marrëdheniet e tij me grupin e miqve nga Breshia, të cilët ishin të hapur ndaj ndikimeve franceze dhe revolucionare, si dhe njohja me Melchiorre Cesarotti-n, përkthyesin e ''Këngëve të Osianit'', për të cilin Foscolo filloi të ushqente një admirim të madh, duke u afruar me rrethin e letrarëve që e shihnin atë si modelin dhe babanë e tyre shpirtëror dhe duke e kontaktuar personalisht me një letër të datës 28 shtator 1795. Më 30 tetor 1795, ai i dërgoi dorëshkrimin e tragjedisë ''Tieste'', me natyrë alfieriane dhe plot entuziazëm jakobin (e interpretuar më vonë me një farë suksesi në Teatro Sant'Angelo në Venecia më 4 janar 1797), Cesarotti-t, një mësues në Universitetin [[Universiteti i Padovës|e Padovës]], për një mendim.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 32-34}}.</ref> Foscolo menjëherë pa te Vittorio Alfieri një model që duhej ndjekur<ref>{{Cite web |title=Articolo sull'influenza di Alfieri su Foscolo |url=http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/c8.html|language=sq}}</ref>; stili i tij rinor u formësua nën ndikimin e poetit astigjan dhe ai e lavdëroi atë në shumë vepra<ref>{{Cite web |title=Il mito di Parini nelle ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' |url=http://www.thefreelibrary.com/Il+mito+di+Giuseppe+Parini+nelle+Ultime+lettere+di+Jacopo+Ortis.-a0201210003|language=sq}}</ref>. Foscolo ia dërgoi tekstin e ''Tieste-s'', së bashku me një dedikim, në rezidencën fiorentine të Alfierit. Foscolo nuk e vizitoi personalisht, duke respektuar natyrën e tërhequr në vitet e fundit të jetës së tij , siç pohon ai në ''korrespondencën e tij dhe në Ortis''{{'}}; Megjithatë, duket se ky i fundit, edhe nëse nuk iu përgjigj letrës së Foscolos, e kishte lavdëruar stilin e tragjedisë me disa të njohur, duke parashikuar të ardhmen e madhe letrare të oficerit të atëhershëm të ri napoleonik (pavarësisht mospajtimit fillestar të pikëpamjeve mbi Napoleonin, edhe Foscolo më vonë arriti në të njëjtin përfundim negativ si Alfieri për gjeneralin francez, duke e quajtur atë një "tiran") dhe poetit-parashikuesit të parë të vërtetë të Italisë së Risorgimentos. Në veçanti, ai do të kishte pohuar se i riu do ta kishte tejkaluar atë për sa i përket lavdisë letrare.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 32}}.</ref> [[Skeda:Ritratto_di_Alfieri_François-Xavier_Fabre.jpg|majtas|parapamje|Viktor Alfieri]] Po kësaj periudhe i përket edhe një tragjedi tjetër, ''Edipi'', e cila mbeti e panjohur për më shumë se një shekull e gjysmë pas vdekjes së autorit. Dorëshkrimi u zbulua vetëm në vitin 1978 nga studiuesi Mario Scotti në arkivin romak të revistës ''Civiltà Cattolica.'' Shumica e studiuesëve pranojnë ''se vepra është shkruar nga Foscolo i ri.'' Scotti dhe studiues të tjerë kanë njohur në tragjedi "Edipin, të recitueshëm'','' por jo për t'u shtypur", të ''Piano di Studi'' të lartpërmendur, duke përjashtuar mundësinë që në vend të kësaj të jetë përfundimi i {{'}} të skicuar në prozë shumë vite më vonë në [[Firencia|Firence]]. Tragjedia e plotë përbëhet nga pesë akte; megjithëse i bazuar në strukturën narrative të veprës "''Edipi në Kolon"'' të [[Sofokliu|Sofokliut]], ai distancohet ndjeshëm nga modeli dhe paraqet kopje të shumta të ''"Polinekis"'' dhe ''"Antigonës'' " të Alfierit, si dhe të "''Tebaidës'' " së [[Publius Papinius Statius|Statiusit]] të përkthyera nga Cornelio Bentivoglio, por në të njëjtën kohë demonstron tek autori - i fshehur pas pseudonimit të papritur të Wigberto Rivalta - një ''[[Botëkuptimi|botëkuptim]]'' dhe një mënyrë shprehjeje që janë tërësisht personale. Një dokument i edukimit të hershëm letrar të Foscolos daton që nga viti 1796, një ''Plan Studimi'' ambicioz i shkruar me shumë gjasa në Chioggia, kur në shtator 1796 ai ishte mysafir i Tommaso Olivi-t, vëllaut të mikut të tij, natyralistit dhe poetit Giuseppe Olivi, i kujtuar nga Foscolo në veprat e tij kryesore (ai kishte vdekur një vit më parë, dhe një pllakë përkujtimore ishte ngritur së fundmi në nder të tij në katedrale). ''Plani'' përfshin seksione kushtuar "Moralit, Politikës, Metafizikës, Teologjisë, Historisë, Poezisë, Romaneve, Kritikës, Arteve", ku i riu shënonte leximet e tij, shkrimet e tij të para dhe projektet e veprave që synonte të shkruante. Ndër autorët që përmenden në këtë plan janë, ndër shumë, [[Ciceroni]], [[Monteskjë|Montesquieu]], [[Zhan Zhak Ruso|Rousseau]], [[John Locke|Locke]], [[Tukididi|Thucydide]], [[Ksenofoni]], Sallust dhe historianë te mëdhenj romakë. Po ashtu përmenden [[Teksti fetar|Shkrimet e Shenjta]]. Midis poezive epike vendin kryesor e zinte [[Homeri]], i ndjekur nga [[Virgjili]], [[Dante Aligieri|Dante]], [[Torquato Tasso|Taso]] dhe Miltoni. Përmenden gjithashtu autorë bashkëkohës me Foskolon, përfshirë anglezët Gray dhe Young, shprehje e një poezie sepulkrale që ndikoi poetin që nga fillimi, [[William Shakespeare|Shekspirin]], zviceranin Gessner dhe italianët Alfieri dhe Parini.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 5}}.</ref> Në ''Piano di Studj'' ka një referencë për një roman, ''Laura, lettere'', të cilin kritikët tradicionalisht e kanë njohur si idenë e parë të romanit epistolar, i cili mori formë me kalimin e kohës në {{'}}Ortis ''.'' ''Plani'' dëshmon gjithashtu synimin për të botuar «në një broshurë të vetme me moton ''Vitam impenděre vero'' [...] dymbëdhjetë Oda të shkrimit të vetë autorit». Motoja latine, që përkthehet si «sakrifiko jetën për të vërtetën», kjo moto ishte një homazh i qartë për idealet revolucionare, duke pasur parasysh se ishte përdorur në epigraf nga [[Jean-Paul Marat|Marat]] në gazetën e famshme ''L'ami du peuple'', si dhe gjendej një nga mbishkrimet në varrin origjinal të [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]]. Pranimi i poetit, sipas të cilit tekstet ende kishin nevojë për një përpunim ''të gjatë pune'', dhe ashpërsia e censurës veneciane penguan botimin e tyre, por disa oda janë ruajtur deri në ditët tona, duke treguar një vepër që mbështetet gjerësisht në Shkrimet e Shenjta për të formuluar një kritikë etiko-politike të frzmëzuar nga ngjarjet franceze dhe të ndikuar nga modeli parinian. === Qëndrimi në Padovë dhe mërgimi në kodrat Eugane (1796-1797) === [[Skeda:Melchiorre_Cesarotti.jpg|parapamje|Melchiorre Cesarotti]] Ndërkohë, poeti i ri filloi të shfaqte shenja pakënaqësie ndaj shoqërisë veneciane dhe salloneve të saj aristokrate, të cilat i konsideronte të përkushtuara ndaj eksternalitetit dhe konvencioneve, dhe për këtë arsye larg shpirtit të tij të lirë. Prandaj, ai vendosi të qëndronte në [[Padova]], i stimuluar nga fermentimi kulturor i qytetit dhe nga dëshira për të takuar Cesarottin dhe pasuesit e tij. Në korrik 1796 ai mbërriti në Padova, ku takoi përkthyesin ''e Ossian.'' Gjatë këtij viti, Foscolo shkroi disa artikuj në gazetën ''Mercurio d'Italia'', të cilët ngjallën dyshime te qeveria veneciane; në fillim të shtatorit ai u largua për një qëndrim në kodrat Eugane. Për një kohë të gjatë kritikët menduan se ky veprim ishte për shkak të një persekutimi politik kundër tij ose e një zhgënjimi dashuror; megjithatë, dihet se në ato ditë Padova ishte shkatërruar nga një epidemi [[Lia|e lisë]] dhe se trupat franceze gjithashtu po fillonin të hynin në qytet. Në mungesë të dokumenteve historike dhe epistolare që tregojnë me siguri pse Foscolo zgjodhi të shpërngulej në fshat, këto janë dy elementë që duhet të merren në konsideratë në mënyrë të barabartë. === Marrëdhëniet me botën revolucionare veneciane (1797) === Pas suksesit të tragjedisë së ''Tieste-s'', Foscolo ka shumë të ngjarë të ketë bërë një qëndrim të dytë në [[Padova]] në mars; ai ndoshta ndoqi leksionet e Cesarottit në universitet, por marrëdhënia me mentorin e tij shpirtëror filloi të ftohej gradualisht. Për këtë që në mars të atij viti korrenspondenca midis të dyve pushuan dhe njëri madje abstenoi nga përmendja e tjetrit në letrat e tij për një periudhë prej gati gjashtë vitesh. Ndër të tjera, Foscolo iu përmbajtë me një zell gjithnjë e më të madh entuziazmit republikan, ndërsa Cesarotti i pa trazirat politike me zhgënjim dhe ne e dimë se në prill ai praktikisht jetonte i mbyllur në fshat. Më vonë, Foscolo u gjend fillimisht në Venedik dhe më pas në [[Bolonja|Bolonjë]], ku shërbeu për një kohë të shkurtër si vullnetar në repartin e Gjuetarëve të Kuajve të Republikës së Cispadanës. Ai pothuajse menjëherë dhe me sukses kërkoi të lirohej për shkak të shëndetit të dobët dhe një plage. Gjatë qëndrimit të tij të shkurtër [[Bolonja|në Bolonjë,]] ai botoi odën ''A Bonaparte liberatore'', shumë kopje të së cilës u dërguan nga Këshilli i Mbrojtjes së Bolonjës në Bashkinë e Reggio Emilia-s, qyteti të cilit Foscolo ia kishte kushtuar veprën, pasi ishte i pari që ngriti flamurin trengjyrësh italian. Foscolo u kthye në lagunën veneciane kur mësoi se më 12 maj në Venedik oligarkia e Dozhit ishte dorëzuar ndaj kërkesave të Napoleonit për të krijuar një "Qeveri të Përkohshme Përfaqësuese". Ishte një letër nga patrioti [[Almorò Fedrigo]] që e informoi atë; Foscolo e botoi atë më 16 maj në ''Bologna Monitore'' dhe në po atë ditë ai u largua nga Bolonja për në Venedik. Më 16 maj ai ofroi odën ''A Bonaparte Liberatore'' në një letër drejtuar Bashkisë së Reggio Emilia-s, duke thënë se po vraponte drejt Venedikut "për të derdhur lotët e parë të lirë". Në të njëjten kohë njoftoi se donte të përfundonte një "tragjedi republikane", ''Timocrate-'' in, dhe "një kantik lirik të titulluar ''Liria Italiane''", nga e cila oda "''ishte'' vetëm një prelud". Në realitet, as tragjedia dhe as ''Liria Italiane'' nuk kanë mbetur; ''Timocrate-'' i përmendet vetëm një herë më 14 gusht 1798, kur Foscolo, duke iu drejtuar Shoqërisë së Teatrit Patriotik të Milanos, pretendon se ka punuar për të për muaj të tërë dhe premton, pasi ta ketë përfunduar, ta "paraqesë" atë në Komisionin e Shoqërisë. Sapo u kthye në lagunë, më 23 maj ai mori nga Bolonja emërimin si toger nderi i lidhur me Legjionin Cispadane. Mes majit dhe fundit të verës ai kompozoi odën ''Ai novelli repubblicani'', plot me entuziazëm libertarian, kushtuar vëllait të tij « Gioan-Dionigi », e cila u shfaq së pari në një broshurë në të cilën, përveç poemës, kishte «dedikimin për vëllain e tij Gioan-Dionigi », «letrën e Brutit drejtuar Ciceronit të marrë nga Plutarku » dhe « sqarimet » e disa strofave dhe, menjëherë më pas, në {{'}} ''poetico'' të vitit 1797, ku u pasua nga soneti ''A Venezia,'' i shkruar diku në vitin 1796 dhe, ndryshe nga oda, para rënies së Serenissima-s. ==== Angazhim ndaj Shoqërisë së Arsimit Publik ==== Në Venecia, poeti hyri në Bashkinë provizore dhe mbajti rolin e "sekretarit që mbante procesverbalet e seancave të Shoqërisë së Arsimit Publik", një pozicion që e mbajti nga 22 korriku deri më 29 nëntor. Megjithatë, ai u mirëprit në Shoqëri më 19 qershor, kur u lexua një letër në të cilën vetë Foskolo, i cili mungonte atë ditë për shkak se ende po merrej me "një shërim të gjatë", shprehu tonet e zjarrta patriotike, duke kërkuar të pranohej. Procesverbali i seancës kujton se i riu u bë anëtar "me aklamacion". [[Skeda:Carlo_Lauberg.jpg|parapamje|Karlo Lauberg]] Shoqëria e Arsimit Publik ishte themeluar më 27 maj 1797 nga Bashkia dhe, megjithëse zyrtarisht supozohej të mbështeste politikat demokratike bashkiake, ajo përfshinte midis eksponentëve të saj më të rëndësishëm revolucionarë radikalë, siç ishin napolitanët Flaminio Massa dhe Carlo Lauberg. Diplomati Girolamo Politi deklaroi në nëntor të atij viti se Shoqëria drejtohej nga anëtarë të lozhës masonike "Kolonat e Demokracisë", të animuara nga Lauberg, një shoqëri sekrete përmes së cilës francezët kishin përshpejtuar procesin e demokratizimit të qyteteve veneciane. Pas Shoqërisë së Arsimit - ndoshta thjesht një mbulesë - në fakt fshihej një rrjet lozhash politike të modeluara sipas modelit jakobin. Sipas dëshmisë së deleguar nga municipalisti i moderuar [[Giovanni Andrea Spada]] në ''Kujtimet'' e tij, Shoqëria synonte ta çonte Bashkinë drejt pozicioneve radikale. Nëse akuzat e Spadës ndoshta u shprehën me tone të tepruara, ato nuk duhet të kenë qenë larg së vërtetës. Nuk dihet nëse Foscolo iu bashkua sistemit të krijuar nga Lauberg, por është e sigurt se poeti nga Zakynthos ishte i lidhur me "krahun më radikal të patriotëve venecianë", midis të cilëve ishte Vincenzo Dandolo, një mik i ngushtë të cilit Foscolo ia detyronte emërimin e tij si Sekretar-Redaktor i Bashkisë. Edhe pse pozicioni nuk kishte një rëndësi të veçantë politike, Foscolo u thirr disa herë për të lexuar procesverbalet nga Tribuna dhe mund të merrte pjesë në mbledhjet e Bashkisë dhe Komitetit të saj sekret. === Zhgënjim dhe nisje për në Milano (1797-1798) === Megjithatë, më 17 tetor të atij viti 1797, kaq emocionues për patriotët demokratë, u nënshkrua Traktati i Campo Formio-s, me të cilin Bonaparti ia lëshoi Venedikun (deri atëherë një republikë e lirë, edhe pse tani <nowiki><i id="mwAjg">de facto</i></nowiki> e kontrolluar nga francezët) Austrisë së Habsburgëve. Ugo i ri, plot indinjatë, dha dorëheqjen nga posti publik dhe shkoi në [[Mërgimi|mërgim]] vullnetar, duke shkuar fillimisht në [[Firencia|Firence]] dhe pastaj në [[Milano]].<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 40}}.</ref> Indinjata për ratifikimin e traktatit del nga një dëshmi bashkëkohore e politikanit austriak Carl von Humburg, i cili shkruan se, gjatë një seance publike në Venedik (atë të 8 nëntorit në Bashkinë e përkohshme, disa ditë para se poeti të largohej nga qyteti), Foscolo u ngjit në tribunë "për të vjellë të gjitha mallkimet e mundshme kundër Gjeneral Bonapartit". I armatosur me një kamë, duke bërë thirrje dhe shtrembërime të tmerrshme, ai e nguli atë me tërbim në parapetin e tribunës, duke u betuar ta ngulte në të njëjtën mënyrë në zemrën e Bonapartit të pabesë." Armiqësia e Foskolos ndaj Napoleonit do të ndikonte në poezinë e tij në vitet në vijim. [[Horatio Nelson]], armiku i Bonapartit, kishte një vlerësim krejtësisht të kundërt.<ref>{{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/45197486 |title=Ugo Foscolo Le poesie - Introduzione, commenti e note di Marcello Turchi |date=1983 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58082-X |edition=Nella collezione I Garzanti, I Grandi libri 1. ed |page=IX |oclc=45197486|language=sq}}</ref> Ai mbërriti në Milano në mesin e nëntorit, takoi Parinin dhe Montin, të cilët i mbrojti disa muaj më vonë nga akuzat e ngritura kundër tij për aktivitetin e tij si poet në oborrin romak, dhe gjithashtu u dashurua me gruan e tij, Teresa Pikler, vetëm për të thënë më vonë për të: "Ky është Monti, poet dhe kalorës, përkthyes i madh i përkthyesve të Homerit." Monti jo më pak tha për Foscolon: "Ky është ai me flokë të kuqe, quhet Foscolo, aq i rremë saqë e falsifikoi edhe veten kur e ndryshoi emrin nga Ser Nikoletton në Ugo." Sapo mbërriti në qytet, «shumë i varfër dhe në mërgim» , ai u përpoq të gjente një punë që mund t’i siguronte jetesën. Keshtu, ndoshta me këshillën e Montit, ai menjëherë i shkroi [[Giovanni Costabili Containi|Giovanni Costabili Containi-t]], një mik i poetit ferrarez dhe anëtar i Drejtorisë Cisalpine: «Do të doja shumë një vend midis shkrimtarëve kombëtarë, ose midis kujdestarëve të bibliotekës publike, ku do mund t’ia kushtoja ditët e mia vendit tim dhe filozofisë». Refugjatët venecianë, megjithatë, ishin të fundit që mbërritën në një fluks mbresëlënës njerëzish që panë qytetarë nga zona qendrore-veriore e gadishullit të mblidheshin drejt qytetit të Milanos. Duke i shtuar këtij aspekti teprimet publike me të cilat Foscolo e kishte mirëpritur Traktatin e Campo Formio-s në ditët e tij të fundit në lagunë, rezultati i pakëndshëm i kërkesës mund të shpjegohet. Ndërkohë, Foscolo hyri në «Rrethin Kushtetues të Milanos», një vend takimi për patriotët dhe njerëzit e letrave (midis tyre ishin Giovanni Pindemonte dhe Giovanni Fantoni). Gazeta «Circolo», pro-franceze dhe pro-bonapartiste, regjistroi ndërhyrjet e Foscolos, të cilat u përqendruan midis 10 dhjetorit dhe 24 janarit. Poeti foli përsëri më 14 shkurt, kur energjitë e tij iu kushtuan tani një periudhe të re. Nga fundi i janarit ai bashkëpunoi me vendasin e Piacenzës, Melchiorre Gioia, për disa muaj në ''Monitore Italiano'', duke marrë edhe drejtimin e saj. Gazeta luftarake pretendonte pavarësinë nga qeveria pariziene për Republikën Cisalpine dhe ishte armiqësore ndaj paktit të aleancës me Francën - megjithëse qëndrimet e shprehura në kolonat e saj, të cilat bëheshin gjithnjë e më të qarta, nuk kishin të njëjtën dhunë që Pietro Custodi (gjithashtu një kontribues në gazetë) ose Gioia ia deleguan veprave të shkruara në vetën e parë -, derisa Drejtoria e shtypi atë në prill 1798. [[Skeda:VincenzoMonti.jpg|majtas|parapamje|Vincenzo Monti]] Në maj të vitit 1798, Gioia botoi një " ''Portreti Politike të Milanos",'' në të cilën denoncoi korrupsionin e qeverisë. Pasoi një debat me Giuseppe Lattanzi (anëtar i organit legjislativ të Drejtorisë Cisalpine), derisa Foscolo ndërhyri më 25 korrik në mbrojtje të Gioias në ''"Giornale Repubblicano di Pubblica Istruzione"'' [[Modena|me seli në Modena]], ku pesë ditë më parë ishte dhënë dënimi me vdekje për vendasin e Piacenzës, në bazë të ligjit mbi alarmistët e 18 shkurtit. Foscolo, duke iu përgjigjur artikullit anonim të 20 korrikut, mbështeti nevojën për të monitoruar autoritetet në mënyrë që ato të respektonin gjithmonë ligjin, në mënyrë që Gioia të ishte sjellë si një "djalë që paralajmëron të atin për një sëmundje të afërt". Autori i artikullit të 20 korrikut, duke e zbuluar tani veten si Kapuçin Antonio Grandi, u përgjigj me forcë më 9 gusht, por gazeta e Modenës më në fund u rreshtua me Foscolo-n (24 gusht), shkrimi i të cilit ndërkohë ishte botuar më 18 gusht në ''Giornale senza titolo'' të Milanos. Klima e nxehtë në Milano çoi në akuza të qarta kundër Vincenzo Montit disa herë në vitin 1798. Ai, i cili kishte mbërritur së fundmi në qytet dhe konsiderohej "shumë i moderuar", u vu në shënjestër nga patriotët më të zjarrtë, në veçanti nga Lattanzi dhe Francesco Gianni, një poet i famshëm improvizues i cili po hartonte një poemë epike monumentale mbi Napoleonin. Nëse dy artikuj nga Foscolo që u shfaqën më 15 dhe 19 mars në ''Monitore'', të cilët propozonin një vlerësim thelbësisht pozitiv të ''Bonapartit në Itali'' nga Gianni dhe autori i tij, duket se nxisin polemikat kundër Montit, një artikull i tretë, i datës 23 mars, e përmbys gjykimin në lidhje me poemën. Në gusht, kur poeti i ''Basvillianës'' u sulmua përsëri, Foscolo botoi me shtypshkronjat milaneze Pirotta dhe Maspero një vepër me ''titull "Esame su le accusato contro Vincenzo Monti"'', duke marrë përsipër mbrojtjen e tij, duke lavdëruar dashurinë e tij për lirinë dhe duke ndarë dënimin e tij për Terrorin revolucionar, i cili së shpejti "u paraqit në mallkimin e shekujve" nga vetë shkrimtarët francezë. === Zhvendosja në Bolonjë (1798-1799) === I papunë dhe i pakënaqur për shkak të dashurisë së tij të trazuar për Teresa Pikler Monti-n, në shtator 1798 poeti u transferua në [[Bolonja|Bolonjë]] ku filloi bashkëpunimin e tij me ''Il Genio democratico'', të themeluar me vëllanë e tij Giovanni dhe më vonë të përthithur nga ''Monitore bolognese''. Për një kohë të shkurtër ai shërbeu si asistent i sekretarit të letrave në Tribunal. Nga kolonat e ''Genio democratico'' shfaqet përsëri imazhi i Foscolos, profetit: ai shkroi për gazetën një seri ''Udhëzimesh popullore politiko-morale'' në të cilat, duke kujtuar shembullin e demokracive të lashta të Greqisë dhe Romës, ai u përpoq të përfshinte klasat popullore në përvojën patriotike, të cilën linja gjithnjë e më centralizuese dhe autoritare e qeverisë cisalpine po e përjashtonte progresivisht nga politika aktive. Foscolo shprehu nevojën për një shpërndarje më të drejtë të pasurisë, sepse «e drejta e pronës në fakt ka për origjinë vetëm providencën e natyrës, e cila autorizon të gjithë të përfitojnë nga dhuratat e saj, dhe ka për motiv të vërtetë vetëm ekzistencën e njeriut», kështu që nuk është e pranueshme që «një numër i vogël pronarësh tokash» të notojnë «në bollëk», duke tradhtuar paktin shoqëror i cili është një kusht thelbësor për mbijetesën e Republikës dhe demokracisë. Koncepti i ''gjenialitetit'' i Foscos do të shfaqet përsëri dhe në mënyrë koherente në ''Edinburgh Review'' (vëll. XXX, f.&nbsp;321): «(...) kujtimet e gjenive të mëdhenj janë shkëndija që prodhojnë një flakë të fuqishme... rezultati është të vërtetohet se një pjesë e madhe e origjinalitetit të një shkrimtari qëndron në arritjen e qëllimeve të tij sublime me të njëjtat mjete që të tjerët kanë përdorur për gjëra pa rëndësi». Ai filloi të shtypte, deri në shkronjën XLV, të romanit epistolar ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' në vitin 1798<ref>{{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/797803575 |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |date=1991 |publisher=Garzanti |isbn=88-11-58092-7 |edition=14. ed |page=IX |oclc=797803575|language=sq}}</ref>, i cili megjithatë u detyrua të ndërpritej për shkak të pushtimit të Bolonjës nga austro-rusët në prill të vitit 1799. Sipas një tradite kritike të gjatë dhe të përhapur gjerësisht, botimi i veprës u bë i mundur falë ndërhyrjes së bolonjezit Angelo Sassoli, i cili do të kishte vepruar në emër të botuesit Jacopo Marsigli dhe pa dijeninë e autorit, duke e përfunduar romanin me dorën e tij, të botuar në dy vëllime me titullin ''Vera storia di due amanti infelici o sia Ultime lettere di Jacopo Ortis''. Kjo në fakt shkaktoi zemërimin e Foscolos, i cili e detyroi botuesin të botonte një shënim në "Gazzetta di Firenze" dhe, disa muaj më vonë, në "Monitore Bolognese" në të cilin thuhej se ndërhyrjet frikacake të një autori tjetër ishin shtuar në letrat e Foscolos. Megjithatë, studimet kritike të mëvonshme kanë treguar se autorësia e botimit i përket në thelb, nëse jo ekskluzivisht, Foscolo-s. Ashtu si protagonisti Jacopo Ortis (emri rrjedh nga bashkimi i [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe Girolamo Ortis, një student i ri nga Friuli që kreu vetëvrasje në Padova në vitin 1796), i cili i mori jetën me një thikë (siç do të bënte Giovanni Foscolo), Ugo gjithashtu tentoi vetëvrasje në këtë periudhë - duke gëlltitur [[Opiumi|opium]] - për shkak të pasionit të tij të pakënaqur për Piklerin, sipas asaj që ajo vetë rrëfeu. === Regjistrimi në Gardën Kombëtare (1799-1801) === Ndërkohë, Foscolo u regjistrua në Gardën Kombëtare të Republikës Cisalpine dhe luftoi me trupat franceze (të cilat më vonë do të quheshin Grande Armata) deri në [[Lufta e Marengos|betejën e Marengos]]. I plagosur në këmbë në [[Battaglia di Cento|betejën e Centos]], ai u arrestua nga austriakët gjatë arratisjes së tij dhe u lirua në [[Modena]] nga trupat e MacDonald, duke marrë pjesë më vonë në betejën e Trebbias dhe në përleshje të tjera.<ref>{{Cite web |title=Foscolo su Homolaicus |url=http://www.homolaicus.com/letteratura/foscolo.htm|language=sq}}</ref> Ai mori pjesë në mbrojtjen e [[Gjenova|Gjenovës]] së rrethuar (megjithëse nuk e shikonte me sy të mirë luftën) ku u plagos pranë Forte Diamante. [[Skeda:David_-_Napoleon_crossing_the_Alps_-_Malmaison1.jpg|parapamje|Jacques-Louis David, ''[[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] duke kaluar Alpet'']] Ishte një periudhë aktiviteti intensiv edhe në nivel letrar; duke ndjekur radikalizmin politik të treguar në vitet e mëparshme në nivel publicistik dhe civil, Foscolo shkroi, mes korrikut dhe gushtit 1799, ''Discorso su la Italia'', një tekst që shpreh qartë shpresat e "patriotëve" italianë, të cilët, të bashkuar me neo-jakobinët prej përtej Alpeve, kërkonin shpalljen e "Atdheut në rrezik" në Francë (e refuzuar më 14 shtator nga Këshilli i Pesëqindëve). Ata ëndërronin, në fakt, se rënia e Drejtorisë dhe vendosja e një gjendjeje të jashtëzakonshme mund të favorizonin lindjen e një republike të pavarur italiane. ''Discorso'' u botua në tetor, kushtuar gjeneralit neo-jakobin Championnet, kur megjithatë iluzionet e Foscolos kishin rënë dhe grushti i shtetit bonapartist ishte i afërt. Më 27 nëntor ai ribotoi në Gjenova odën ''A Bonaparte liberatore,'' duke shtuar një parathënie në të cilën i bënte thirrje Napoleonit të mos ishte tiran dhe duke modifikuar strofën e tetë, për të pohuar me ndërgjegje të pastër idenë e unitetit të Italisë, trashëgimtares së Romës së lashtë . Pas Marengos (beteja u zhvillua më 14 qershor 1800) Foscolo vazhdoi të merrej me operacione ushtarake; sapo u kthye në Milano, ai u ribashkua vullnetarisht me Shtabin e Përgjithshëm, ku u emërua ndihmës kapiten. Nën komandën e Gjeneral Pino-s, ai luftoi kundër kryengritësve të Romagna-s, i ndihmuar nga Gjenerali austriak Sommariva, duke kontribuar në riokupimin francez. Popullsia iu nënshtrua kontributeve dhe kërkesave të mëdha, dhe gazeta milaneze ''Notizie politiche'' e mbajti Pinon përgjegjës për këtë. Foscolo më pas doli në mbrojtje të tij në ''Bolonjeze Monitore'', e cila botoi një nga raportet e tij më 7 tetor, duke prerë paragrafin e fundit - në të cilin ai shpreson për lindjen e një ushtrie kombëtare -, të shtuar në një shtojcë të të njëjtit numër pas protestave të autorit. Midis verës dhe vjeshtës së vitit 1800 ai kompozoi odën ''A Luigia Pallavicini caduta da cavallo'', kushtuar një fisnikeje gjenoveze e cila u plagos në fytyrë pasi ra nga kali i saj në shkëmbinjtë e Sestri Ponente . Pas fitores napoleonike, ai mori detyra të shumta ushtarake, të cilat e çuan në qytete të ndryshme italiane, përfshirë [[Firencia|Firencen]], ku u dashurua me Isabella Roncionin, tashmë të fejuar, e cila kontribuoi në frymëzimin, së bashku me Teresa Pikler, të personazhit të Terezës ''në Ortis''{{'}}<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Në vitin 1801, Foscolo u kthye në Milano ku, në qershor, priti vëllanë e tij më të vogël, Giulio, të cilin ia kishte besuar nëna e tij dhe e nisi një karrierë ushtarake (Giulio përfundoi duke kryer vetëvrasje në [[Hungaria|Hungari]] në vitin 1838). Më 23 korrik, pasi ishte ankuar disa herë se nuk po merrte pagën e tij ushtarake rregullisht, ai i dërgoi një letër Ministrit në të cilën paraqiti dorëheqjen e tij, e cila megjithatë nuk u pranua. Në këmbim, ai mori pagën e ndihmëskapitenit, duke kaluar kështu në vitin 1802 në shërbim të Republikës Italiane, dhe nga viti 1805, pas [[Perandoria e Parë Franceze|shpalljes së Napoleonit perandor]] në vitin 1804, të Mbretërisë së Italisë, me detyrën e hartimit të një pjese të Kodit Ushtarak.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 68-70}}.</ref> === Aktiviteti i dendur letrar (1801-1804) === Vitet midis 1801 dhe 1804 ishin vite aktiviteti të dendur letrar, por edhe dhimbjeje të madhe për vdekjen e vëllait të tij Giovanni, i cili kishte vrarë veten në Venecia më 8 dhjetor 1801 me një plagë thike (para syve të nënës së tij, siç u tha më vonë, por pa ndonje prove) për të shmangur turpin e pamundësisë për të paguar një shumë të madhe të humbur në bixhoz, të cilën një nën-inspektor e kishte marrë nga arka e luftës për të.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 60-68}}.</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo2.jpg|parapamje|284x284px|Ugo Foscolo, versioni i dytë i portretit të Fabre]] Të përshëndes o Zakinthos! Trimit antenorian, / strehës së fundit të Larëve të shenjtë të Idës / dhe të eterëve të mi, do t'u lë këngët dhe eshtrat e mia / ndërsa ty mendimin tim; sepse me devotshmëri nuk u flet këtyre Hyjneshave ai që harron atdheun. <small>(Ugo Foscolo, Le Grazie, Himni I, vargjet 108 - 111)</small> "Megjithëse jam italian nga edukimi dhe prejardhja, dhe i vendosur që, çfarëdo që të ndodh, hiri im të mbetet nën rrënojat e Italisë e jo nën hijen e palmave të ndonjë toke tjetër më të lavdishme e të lumtur, unë, për sa kohë do të kem kujtesë për veten time nuk do të harroj kurrë se linda nga një nënë greke, se u mëkova nga një dado greke dhe se pashë rrezen e parë të diellit në Zakinthosin e kthjellët dhe të pyllëzuar, që ende jehon nga vargjet me të cilat Homeri dhe Teokriti e lavdëronin atë." <small>(Ugo Foscolo, Epistolario, Letra e 29 shtatorit 1808)</small> Në vitin 1802 ai botoi ''drejtuar Bonapartit'' me rastin e Komitetit të Lionit<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 68}}.</ref> dhe një përmbledhje [[Poezia lirike|poezish]] që përfshinte tetë sonete dhe odën ''për Luigia Pallavicini-n e rrëzuar nga kali i saj''. Data e kompozimit të tetë soneteve është e panjohur, por duhet të vendoset midis viteve 1798 dhe 1802. Midis tyre është ''Te nudrice alle muse, ospite e Dea'' (e vetmja në përmbledhje që ka një titull, ''Per la sentencia capitale proposta nel Gran Consiglio Cisalpino contro la lingua latina''), e frymëzuar nga propozimi i bërë Këshillit të Madh nga qytetari Giuseppe Lattanzi për të zëvendësuar mësimin e latinishtes me atë të frëngjishtes në shkolla.<ref name="ReferenceA">{{Sfn|Pecchio|pp. 50-60}}.</ref> Poema mund të jetë e vitit 1798, pasi propozimi daton që nga ai vit dhe më pas u refuzua në verë. Lidhur me stilin e ''soneteve'', [[Giosuè Carducci]] shkruan "Ashtu siç e kishte mbyllur adoleshencën e tij poetike me imitimin e tragjedisë alfieriane në ''Tieste'' dhe të këngëve alfieriane në odën për Bonapartin, ashtu edhe Ugo filloi të shfaqte flamurtarët e tij edhe në sonete".<ref>{{Cite book |title=Foscolo |publisher=Palumbo |year=1977 |page=125|language=sq}}</ref> Midis viteve 1801 dhe 1802 ai rishikoi dhe përfundoi ''Ortis'', botuar nga Genio Tipografico në Milano. Në të njëjtin vit, 1802, ai kompozoi odën ''All'amica risanata'' për Antonietta Fagnani Arese, dashurinë e tij të re të zjarrtë; në 1803 ai botoi sonetet në versionin e tyre përfundimtar me shtimin e katër më të famshmeve (''Alla sera'', ''A Zacinto'', ''In morte del fratello Giovanni'', ''Alla Musa'', të cilat megjithatë morën një titull, si tetë sonetet e tjera, vetëm në 1848, në një botim të redaktuar nga Francesco Silvio Orlandini për Le Monnier) dhe odën ''All'amica risanata'' dhe ''To Luigia Pallavicini caduta da cavallo''.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 67-68; 83; 103-104}}.</ref> Botimi i prillit 1803, botuar në Milano nga Destefanis me titullin ''Poesie di Ugo Foscolo'' - dhe kushtuar nga autori poetit dhe tragjedianit të ardhshëm Giovanni Battista Niccolini - nuk përfshinte ende sonetin për vdekjen e vëllait të tij, botuar në gusht nga botuesi milanez Agnello Nobile së bashku me trembëdhjetë tekstet e tjera. Përkthimi - në hendekasillab të zbrazëta - dhe botimi i ''Chioma di Berenice të'' Catullus (nga ana tjetër një përkthim latin nga Callimachus) daton në të njëjtin vit, me shtimin e një himni për Graces, bërthamën e parë të poemës së ardhshme, të cilën ai ia atribuon poetit aleksandrian Phanocles, të shoqëruar nga katërmbëdhjetë ''Konsiderata'' dhe katër ''Diskurse'' të cilat përmbajnë tiparet kryesore të poetikës së tij neoklasike, të frymëzuara nga idetë e Winckelmann.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 110-128}}.</ref> Vepra u botua në nëntor në Milano nga Genio Tipografico dhe iu kushtua Niccolini-t. === Vitet në Francë (1804-1806) === Pasi vepra e Kalimakeanit u botua, Foscolo i shkroi më 25 nëntor 1803 Francesco Melzi d'Eril, nënkryetarit të Republikës Italiane: «Është koha që një i ri njëzet e pesë vjeç të braktisë përtacinë letrare» dhe iu kërkua të ribashkohej me ushtrinë e Napoleonit si «udhëheqës batalioni shtesë i Batalionit të Gardës që po niset për në Francë». Bëhej fjalë për t'u bashkuar me pushtimin e planifikuar të Anglisë, të cilin [[Napoleon Bonaparti|Napoleoni]] nuk do ta vinte në veprim më pas.<ref>{{Sfn|Terzoli|p. 52}}.</ref> Divizioni italian, gati për t'u nisur për [[Franca|në Francë]], komandohej nga gjenerali Domenico Pino, me të cilin Foscolo kishte shërbyer tashmë, duke e mbrojtur atë publikisht edhe në ''Monitore Italiano'' pas [[Lufta e Marengos|betejës së Marengos]]. Megjithatë, Foscolo nuk u pëlqye shumë nga [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]], i cili e pa veten të shënjestruar në Oracionin {{'}} ''drejtuar Bonapartit për Kongresin e Lionit'' (1802), kështu që ai u rekrutua vetëm në qershorin pasardhës dhe vetëm si një kapiten shtesë këmbësorie, i caktuar në komandën e depove të Valenciennes, ku ishin të stacionuar francezët. Pas një vizite të shkurtër në [[Parisi|Paris]], ku Ferdinando Marescalchi, Ministër i Marrëdhënieve me Jashtë i Republikës Italiane, thotë se ishte i pranishëm më 10 korrik 1804, ai mbërriti në Valenciennes. Ai jetoi në Francë dhe në veri të Francës deri në vitin 1806; iu desh t'i përkushtohej furnizimeve, gjë që e përjashtonte nga luftimet; ai u vu gjithashtu në krye të ruajtjes së një grupi refugjatësh anglezë, të cilët shiheshin me dyshim nga Napoleoni. Në Valenciennes ai takoi një angleze të re (tek e cila shkoi për të mësuar gjuhën në dritën e pushtimit të ishullit, i cili nuk ndodhi kurrë) Lady Fanny Emerytt Hamilton, e quajtur edhe Sophia prej tij, me të cilën pati një vajzë në vitin 1805, Mary, të cilën ai gjithmonë e quante Floriana, dhe për të cilën nuk ishte në dijeni për një kohë të gjatë; ai e pa përsëri pas shumë vitesh në [[Anglia|Angli]] dhe ajo ishte ngushëllimi i viteve të tij të fundit. Disa kritikë kanë vënë në dyshim prejardhjen e vërtetë të gruas së re, duke pohuar se ajo ishte vajza e Lord Hamiltonit, burrit të Fanny-t, dhe iu besua Foscolos si vajzë e adoptuar nga gjyshja e saj nga nëna, Mary Walker Emerytt, pas vdekjes së prindërve të saj (nga ana tjetër, ka pasur edhe disa hipoteza mbi emrin e fisnikes).<ref>{{Cite web |title=Foscolo segreto |url=http://www.adnkronos.com/Archivio/AdnAgenzia/1999/03/23/Cultura/POETI-FOSCOLO-SEGRETO---FLORIANA-UNA-NINFETTA-PER-FIGLIA_142100.php|language=sq}}</ref> Gjatë një viti e gjysmë që kaloi në Francë, Foscolo ishte gjithashtu në Calais, [[Lille]] dhe Boulogne-sur-Mer, ku e thërrisnin detyrat e tij të ndryshme ushtarake. Më 20 mars 1805 ai u bë "shef batalioni i trupave italiane". Pavarësisht udhëtimeve të tij të vazhdueshme për arsye pune, Foscolo arriti të vazhdonte aktivitetin ''[[Iliada|e tij letrar me disa ese përkthimi nga Iliada]]'' {{'}} me letrën në vargje të zbrazëta drejtuar Montit, ''Se fra' pochi mortali a cui nel anni'', dhe me përkthimin e ''Udhëtimit Sentimental'' të Sterne-s, i cili do ta çonte atë në shkrimin, në vitin 1812, të gjashtëmbëdhjetë kapitujve të shkurtër të shkruar në një [[Proza|prozë]] [[Ironia|ironike-]] aluzive të ''Notizia intorno a Didimo Chierico''.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 99-102}}.</ref> Më 15 janar 1806, nga Boulogne-sur-Mer, ai i kërkoi «Gjeneralit të Divizionit Teulié» (domethënë Pietro Teulié ) «një leje me pagë të plotë për katër muaj», për të parë familjen e tij përsëri pas një dekade dhe për «interesa personale». Leja iu dha dhe Foscolo u largua nga Franca në fillim të pranverës pas një udhëtimi të ri nëpër Paris. Me këtë rast, ai takoi [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonin]], i cili atëherë jetonte në kryeqytetin francez me nënën e tij Giulia Beccaria. Edhe pse ishte vetëm shtatë vjet më i ri, Manzoni kishte filluar kohët e fundit aktivitetin e tij letrar, duke marrë frymëzim, ndër të tjera, nga vetë Foscolo (si dhe nga Alfieri, Parini, Monti dhe autorë të tjerë, italianë dhe të huaj), dhe sapo kishte kompozuar poemën ''In morte di Carlo Imbonati''. Romancieri i ardhshëm ishte i ftohtë ndaj tij. === Venecia, Breshia dhe Universiteti i Pavias (1806-1809) === [[Skeda:Foscolo_-_Dei_sepolcri,_1809_-_6059669_TO0E070314_00003.jpg|parapamje|Ballina e ''Varreve'']] Mes prillit dhe majit 1806 ai ishte në [[Venediku|Venecia]], ku e pa përsëri familjen e tij pas mërgimit të gjatë, dhe më pas, në qershor, takoi Isabella Teotochi Albrizzi, e cila e priti në vilën e saj në fshatin përreth [[Treviso|Trevizos]]. Gjithashtu në qershor ai takoi Cesarottin në [[Padova]] dhe Ippolito Pindemonten në [[Verona]], nga bisedat e të cilëve lindi ideja fillestare për poemën ''Dei sepolcri.'' Korrespondenca e Foscolos dëshmon se poeti e kaloi verën i angazhuar në misione ushtarake: për këtë qëllim ai ishte në Valtellina, në [[Mantova|Mantua]] dhe Verona, përsëri në Valtellina dhe në zonën e Bergamos.<ref name="Granese128" /> Ai ishte gjithashtu në Milano në raste të ndryshme, nga ku më 6 shtator i shkroi mikut të tij Teotochi: «Kur Franceschinis më dha letrën tënde, u nisa për në male dhe liqene; u ktheva, ai ishte në lëvizje për ''në Terraglio'' [ku Teotochi shpesh qëndronte në vilën pak jashtë Trevizos]; Unë tashmë kisha një ''Epistil mbi varret'' për t’u shtypur me kujdes – ndoshta jo i bukur; jo elegant, por të cilin me siguri do t’jua kisha recituar me gjithë zjarrin e shpirtit tim, dhe të cilin ju, zonjë e sjellshme, do ta kishit dëgjuar ndoshta me lot në sy». Poema ''Dei sepolcri'' u shkrua midis gushtit 1806 dhe prillit 1807 dhe u botua atë vit në [[Bresha|Brescia]] nga botuesi Niccolò Bettoni. Në kohën kur Foscolo po përgatitej të botonte veprën, ai ishte mysafir i Konteshës Marzia Martinengo, të dashurës së tij, në Palazzo Martinengo Cesaresco Novarino në qendër të qytetit.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 131-135}}.</ref> I iniciuar në [[Masoneria e Lirë|Masonerinë e Lirë]] më 25 maj 1804 në Lozhën "Ermione" të Milanos, midis viteve 1806 dhe 1807 ai hyri në Lozhën Mbretërore Amalia Augusta të Breshias, e njëjta lozhë si Vincenzo Monti.<ref>{{Cite web|http://www.loggiagaribaldi1436.it/2019/11/10/ugo-foscolo-poeta-massone/Giorgio|Nicoletti, "Ugo Foscolo poeta massone"|url=|title=|language=sq}}</ref><ref>{{Cite web |date=16 febbraio 2018 |title=Da Garibaldi a John Wayne: gli iscritti illustri alla massoneria |url=https://www.corriere.it/politica/cards/da-garibaldi-john-wayne-iscrittiillustri-massoneria/ugo-foscolo.shtml|language=sq}}</ref> Në të njëjtën kohë me ''Sepolcri-n'', Foscolo ndërmori përkthimin e librit të parë ''të Iliadës'' {{'}} duke arritur një marrëveshje me Montin që ai të botohej së bashku me versionin e tij të librit të parë. Në prill të vitit 1807, Bettoni botoi {{'}} ''në përkthim të Iliadës së Homerit'' në Brescia; kushtimi për Montin u pasua nga një ''Intendimento nga përkthyesi'', teksti i Foscolos (me versionin në prozë të Cesarotit - tashmë të botuar në vitin 1786 - përballë), teksti i Montit dhe tre konsiderata, secila nga një prej tre përkthyesve; teksti i Foscolos titullohej ''Mbi përkthimin e shenjës së Jupiterit'' dhe ishte kritike ndaj versioneve kryesore të mëparshme iliadike, duke analizuar se si ato kishin raportuar vargjet 528-530 të librit të parë dhe duke sugjeruar se si ato mund të kishin qenë më afër origjinalit, në përputhje me kërkesën e besnikërisë absolute të shprehur ''në Intendimento.''<ref>F. Longoni, ''Scheda introduttiva'' a ''Esperimento di traduzione della Iliade di Omero'', in U. Foscolo, ''Opere. Poesie e tragedie'', vol. I., Torino, Einaudi-Gallimard, 1994, pp. 545-547; {{Sfn|Terzoli|pp. 74-77}}; il Cesarotti non ebbe alcun ruolo nella vicenda editoriale dell{{'}}''Esperimento''. Nell'edizione citata l{{'}}''Intendimento'' e ''Su la traduzione del cenno di Giove'' si leggono rispettivamente alle pp. 57-59 e 103-111.</ref> Me një kërkim obsesiv për korrespondencën semantike dhe formale midis tekstit grek dhe reduktimit italian - për aq sa ia lejonte diversiteti i gjuhëve dhe kulturave -, Foscolo vazhdoi të përkthente poemën homerike; ai përfundoi shtatë librat e parë, e la punën në librin e tetë, nëntë, dhjetë dhe njëzet kryesisht të papërfunduar, por botoi vetëm të tretin në Antologjinë e Giovan Pietro Vieusseux (tetor 1821).<ref>{{Sfn|Terzoli|pp. 76-78}}.</ref> Udhëheqësi i batalionit<ref>{{Cite book |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |isbn=88-17-12041-3 |edition=Edizione del 1992 (undicesima) |page=7|language=sq}}</ref> Ugo Foscolo, për të fituar favorin e Gjeneral Augusto Caffarelli- t, ndihmësit të Napoleonit dhe Ministrit të Luftës së Mbretërisë së Italisë, redaktoi një botim të veprave të Raimondo Montecuccoli-t, me një parathënie të pasur mbi artin e luftës. Vepra është gjithashtu pjesë e një polemike me Madame de Staël mbi qëndrimin ushtarak të italianëve.<ref>{{Cite web |title=150 anni unità d'italia |url=http://www.150anni.it/webi/index.php?s=25&wid=44|language=sq}}</ref> I liruar nga detyrat e tij ushtarake nga ndërhyrja e Caffarellit, Foscolo aplikoi për katedrën e [[Retorika|Elokuencës]] në Universitetin e Pavias, e cila ishte lënë bosh (katedra më parë ishte mbajtur nga Vincenzo Monti dhe Luigi Cerretti). Pasi e mori atë ''me famë të qartë'' (18 mars 1808) falë interesit të Luigi Arborio Gattinara di Breme, Ministrit të Brendshëm të Mbretërisë së Italisë, ai mbërriti në qytet më 1 dhjetor të të njëjtit vit. Këtu, më 22 janar 1809, ai mbajti fjalimin e tij të famshëm inaugurues, ''Dell'origine e dell'officio della letteratura'', në prani të [[Alessandro Volta|Alessandro Voltës]] dhe Vincenzo Montit<ref name="pavia">{{Cite web |title=Il prof Ugo Foscolo 210 anni dopo. Ecco le tracce a Pavia del grande poeta. La Provincia Pavese, 22 dicembre 2018 |url=https://ricerca.gelocal.it/laprovinciapavese/archivio/laprovinciapavese/2018/12/22/pavia-il-prof-ugo-foscolo-210-anni-dopo-ecco-le-tracce-a-pavia-del-grande-poeta-23.html|language=sq}}</ref> . Megjithatë, Foscolo mbajti disa leksione (të fundit më 15 qershor 1809), pasi pozicioni u shtyp shpejt nga Napoleoni, i cili ishte bërë dyshues ndaj çdo mendimi të lirë.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 150-153}}.</ref> Në Pavia, Foscolo jetoi në Palazzo Cornazzani në shoqërinë e mikut të tij Giulio Gabrielli di Montevecchio<ref name="pavia" /><ref>{{Cite web |title=Alberto Polverari. Monteporzio e Castelvecchio nella storia. Quaderni del Consiglio regionale delle Marche. Anno XIX - N.150 - luglio 2014 |url=https://www.consiglio.marche.it/informazione_e_comunicazione/pubblicazioni/quaderni/pdf/150.pdf|language=sq}}</ref>, duke mobiluar dhomat në një mënyrë luksoze dhe duke punësuar disa shërbëtorë; çuditërisht, [[Ada Negri]] dhe [[Albert Ajnshtajni]] jetuan gjithashtu në të njëjtën ndërtesë<ref>{{Cite web |title=Casa di Ugo Foscolo |url=http://www.visitpavia.com/it/poi/95|language=sq}}</ref>. === Kthimi në Milano dhe vështirësitë (1809-1812) === Pasi u kthye në Milano për herë të tretë, për Foscolon filloi një periudhë e vështirë ekonomike, e cila u bë edhe më e hidhur nga kontrastet me figurat letrare të regjimit, të cilat nuk i kursyen polemikat dhe insinuatat keqdashëse. Prishja e marredhenies me Montin (1810) u përkeqësua nga dështimi i tragjedisë ''Ajace'', e shfaqur në La Scala më 9 dhjetor 1811, e cila nuk pati sukses dhe u ndalua gjithashtu nga censura për aludimet anti-franceze që përmbante.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 153-161}}.</ref> === Qëndrimi paqësor dhe produktiv në Bellosguardo (1812-1813) ===   [[Skeda:Andrea_Appiani_Ritratto_di_Ugo_Foscolo_Pinacoteca_di_Brera_1801-1802.jpg|parapamje|Andrea Appiani, ''Ugo Foscolo'' (1801-1802)]] Pasi u largua nga Milano më 12 gusht 1812, poeti u zhvendos në Firence, pasi u ndal në Piacenza, [[Parma]] dhe [[Bolonja|Bolonjë]], qyteti ku takoi miken e tij Cornelia Rossi Martinetti. Më 17 ai mbërriti në Hotel delle Quattro Nazioni, ku qëndroi për disa muaj, duke filluar hartimin e himnit ''Alle Grazie'', i cili fillimisht mori formë në të ashtuquajturin ''draft të parë të Himnit'', pastaj, përmes zgjerimeve dhe ripërpunimeve, në ''draftin e dytë'', dhe ishte i destinuar të merrte formë në një poemë trepalëshe në prill 1813. Pasi la banesën e tij të parë, Foscolo u vendos për një periudhë të shkurtër në Casa Prezziner, në Borgo Ognissanti, dhe më pas u zhvendos në vilën e Bellosguardo-s, ku kaloi, deri në vitin 1813, një periudhë dashurie të forta, kënaqësish tokësore dhe pune krijuese.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 161-169}}.</ref> Në fakt, ai fitoi dashurinë e sienezes Quirina Mocenni Magiotti, frekuentoi sallonin e Konteshës së Albany-t, mikeshës së Alfierit, punoi, siç u përmend, mbi poemën me temë mitologjike, shkroi tragjedinë ''Ricciarda'', e interpretuar në qytet në vitin 1813, rifilloi përkthimin e ''Viaggio sentimentale'', të botuar po atë vit dhe të shoqëruar nga ''Notizia intorno a Didimo Chierico'', si dhe përktheu këngë të tjera ''[[Iliada|të Iliadës]]'' {{'}}<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 170 e segg.}}</ref> === Mërgimi i fundit nga Italia (1813-1827) === ==== Largimi nga Milano dhe mërgimi në Zvicër (1813-1816) ==== Pas disfatës së Napoleon Bonapartit në Betejën e Leipzigut, në tetor 1813, dhe abdikimit të tij në 1814, Foscolo u kthye për të jetuar në Milano për herë të katërt, duke rifituar gradën e tij në ushtri dhe duke bërë një përpjekje të dëshpëruar për të mbledhur burra të gatshëm të sakrifikoheshin për qytetin, por mbërritja e austriakëve në qytet ia shkatërroi besimin në një Itali të pavarur në të ardhmen. Pavarësisht besnikërisë së tij ndaj nënmbretit Eugene de Beauharnais (vitin pasardhës do të ketë përpjekjen e fundit të pro-Napoleonëve me shpalljen e Riminit nga mbreti i Napolit [[Joachim Murat|Gioacchino Murat]]), shpresa e fundit e të ashtuquajturës "parti franceze", në fund ai vendosi të mos i kundërshtonte fitimtarët me armë.<ref>{{Cite web |title=L. Armaroli, C. Verri, ''La rivoluzione di Milano del 1814'' |url=https://www.gutenberg.org/files/36212/36212-h/36212-h.htm|language=sq}}</ref> Ai pati një moment hezitimi, kur guvernatori austriak, Feldmarshal Bellegarde, i ofroi atij të bashkëpunonte me qeverinë e re, duke drejtuar një revistë letrare, "Biblioteca italiana" e ardhshme. Foskolo pranoi dhe hartoi programin e revistës, por ishte i detyruar të bënte një betim ndaj regjimit të ri, kështu që natën para se të bënte betimin (31 mars 1815) ai u largua nga Italia për një mërgim vullnetar dhe përfundimtar, ndërsa Napoleoni u përpoq të ndërmerrte sipërmarrjen e tij të fundit në [[Perandoria e Parë Franceze|Francë]], "[[Njëqind Ditët|njëqind ditët]]". Kështu Foscolo do të kujtojë, dhjetë vjet më vonë, arratisjen e papritur:{{Blockquote|Riparlai al Consigliere Schoeffer, ottimo uomo che amministrava le faccende della finanza, e lo tentai se v'era modo ch'io mi partissi liberamente con un passaporto, e prometterei da gentiluomo di non ingerirmi in cose politiche, ma ch'io non vorrei giurare fedeltà militare. Pur udendomi rispondere che dove un solo fosse privilegiato, io godrei dell'immunità, ma che giurare dovevano tutti a ogni modo - mi avventurai sul far della notte all'esilio perpetuo, e a mezzodì del giorno vegnente, mentre gli altri, circondati da' battaglioni di Ungheri, proferivano il giuramento, mi veniva fatto di toccare i confini degli Svizzeri|''Lettera apologetica''<ref>U. Foscolo, ''Prose politiche e apologetiche (1817-1827)'', in ''Edizione Nazionale delle Opere di Ugo Foscolo'', cit., 1964, vol. XIII, parte II, pp. 201-202.</ref>}}Duke u larguar praktikisht pa sende personale dhe pa mantel, poeti u strehua në Hottingen (në atë kohë një bashki autonome, e përfshirë në fund të shekullit në qytetin e [[Zyrihu|Cyrihut]]), në [[Zvicra|Zvicër]], ai mori pseudonimet Lorenzo Aldighieri (më vonë Alderani, si miku i Jacopo Ortis) dhe, në një nivel letrar, Didimo Chierico.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-195}}.</ref> Pavarësisht bredhjeve të tij të shumta në Zvicër, për t'i shpëtuar kontrolleve të policisë austriake, ai arriti të shtypte në [[Zyrihu|Cyrih]], në vitin 1816, ''"'' ''Gjurmët e historisë së sonetit italian"'', broshurën satirike kundër letrarëve milanezë ''Didimi clerici prophetae minimi Hypercalypseos liber singularis'' ( {{'}} ), botimin e tretë të {{'}} dhe të shkruante "''Diskurset pasionante mbi skllavërinë e Italisë",'' ''të'' botuara pas vdekjes.<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 189-200}}.</ref> ==== Vitet e fundit të jetës së tij në Londër (1816-1827) ==== {{Blockquote|Di vizi ricco e di virtù, do lode / Alla ragion, ma corro ove al cor piace: / Morte sol mi darà fama e riposo.|''Solcata ho fronte, occhi incavati intenti'', 1803}}Ndërkohë, Austria këmbënguli të kërkonte ekstradimin e tij, por Foscolo gjeti një aleat të çmuar te ambasadori britanik në [[Berna|Bernë]], i cili i lëshoi një pasaportë për [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës|Britaninë e Madhe]], nëpërmjet ndihmës së William Stewart Rose, të ''përkushtuarit të Hypercalisse'' {{'}} Dokumenti iu dha atij para së gjithash sepse ai ishte vendas i [[Zakintosi|Zantesë]], e cila ishte bërë [[Protektorati|protektorat]] britanik pas [[Kongresi i Vjenës|Kongresit të Vjenës]] në 1815. Prandaj, ai mundi të largohej falë parave që kishte marrë nga shitja e librave të tij në Milano dhe me ato që i kishte siguruar vëllai i tij Giulio, në atë kohë në Hungari me ushtrinë austriake, së cilës i ishte bashkuar.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201}}.</ref> Nëpërmjet Gjermanisë dhe Holandës, më 12 shtator 1816, poeti mbërriti në [[Londra|Londër]], ku kaloi njëmbëdhjetë vitet e fundit të jetës së tij mes vështirësive të konsiderueshme ekonomike dhe morale. Sapo mbërriti në qytet, ai ra në kontakt me shumë intelektualë anglezë, duke u futur në rrethin kulturor të Holland House. Ai u bë mik me John Murray, botuesin i cili në prill 1817 botoi versionin e katërt dhe të fundit të ''Ultime lettere di Jacopo Ortis'' (vepra përkon në thelb me atë të Cyrihut të vitit të kaluar), të shoqëruar nga një ''Notizia'' e shkurtër dhe një përzgjedhje kapitujsh nga përkthimi i ''Viaggio sentimentale'' të Stern. Ditët e para të mërgimit të tij në Angli ishin mjaft të lumtura per te, ndikimi i parë madje ishte entuziast. Miqësitë e reja dhe fama që gëzonte jashtë shtetit e habitën poetin: «që nga momenti që arrita në Angli, isha i lumtur në çdo mënyrë [...]. Këtu për herë të parë kuptova se nuk jam aspak i panjohur për njerëzit e vdekshëm; dhe e shoh veten të mirëpritur si një njeri që ka gëzuar një famë të shkëlqyer dhe të patëmetë për një shekull», i shkroi ai mikeshës së tij Quirina Mocenni Magiotti një javë pas mbërritjes së tij. Në vitin 1817, nëna e tij vdiq në Venedik (28 prill) dhe Foscolo u mor kryesisht me situatën e Ishujve Jonianë, duke shkruar tre artikuj, ''Stato politico delle Isole Inie'', ''Mémoires sur l'éducation publique aux Isles Ioniennes'' dhe ''Come ottenere modifica alla Costituzione delle Isole Ionienne''. Ai gjithashtu mendoi të ndiqte kushëririn e tij Dionisio Bulzo në Greqi, i cili, pasi kishte mbërritur në Angli si "anëtar i një delegacioni nga Republika Joniane, kishte detyrën t'ia paraqiste Kushtetutën e saj të re Regjentit". Megjithatë, ai ra nga kali në korrik dhe nuk mundi të largohej. Gjatë periudhës së tij në Londër, Foscolo iu përkushtua kryesisht aktivitetit editorial dhe gazetaresk dhe u përfshi në studimin historiko-kritik të disa momenteve, teksteve dhe personazheve të [[Letërsia Italiane e Rilindjes|letërsisë italiane]], veçanërisht [[Dante Aligieri|Dantes]], [[Françesko Petrarka|Petrarkës]] dhe [[Xhovani Bokaço|Bokaços]].<ref>{{Sfn|Pecchio|pp. 202-205}}.</ref> Që nga këto vite, përveç ''Ortis-it'' të katërt, datojnë ese të reja mbi përkthimet homerike, përpunimi i ''Le Grazie'' dhe ''Lettere scritto d'Inghilterra'' e papërfunduar (1816-18), një pjesë e së cilës u botua pas vdekjes me titullin il ''Gazzettino del bel mondo'', ''Lettera apologetica'' e paplotë, e gjetur nga [[Giuseppe Mazzini|Mazzini]] dhe e botuar nga vetë Foscolo pas vdekjes së tij, e famshmja ''Ese mbi Petrarkën'' (1821, botimi i 2-të 1823), ''Discorso storico sul testo del Decamerone'' (1825) dhe ''Discorso sul testo della Commedia di Dante'' (1826). Përveç kësaj, kishte rreth tridhjetë ese kritike, të shkruara për t'u përkthyer në anglisht dhe për t'u botuar në revistat periodike britanike<ref>[http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf Paolo Borsa, ''Per l'edizione del Foscolo "inglese"''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528010208/http://air.unimi.it/bitstream/2434/46730/1/Paolo_Borsa_-_Per_l%27edizione_del_Foscolo_inglese.pdf|date=28 maggio 2014}}, in ''Prassi ecdotiche. Esperienze editoriali su testi manoscritti e testi a stampa'', a c. di A. Cadioli e P. Chiesa, Milano, Cisalpino, 2008, pp. 299-335.</ref>, midis të cilave spikasin seria ''Epoche della lingua italiana''<ref>Cfr. [http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf P. Borsa, ''Appunti per l'edizione delle 'Epoche della lingua italiana' di Ugo Foscolo''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140715052441/http://air.unimi.it/bitstream/2434/224900/2/Borsa_-_Appunti_edizione_Epoche_lingua_italiana_Foscolo.pdf|date=15 luglio 2014}}, in "Studi italiani", 47-48, 1-2 (2013), pp. 123-149 [ISSN 1121-0621 - ISSN 1724-1596].</ref> dhe artikulli i njohur me titullin italian ''Antiquarj e Critici'' (1826) . Foscolo u mirëprit në qarqet liberale dhe fillimisht fitoi para të mira nga aktivitetet e tij.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml|language=sq}}</ref> [[Skeda:Ugo_Foscolo_Memorial_St_Nicholas_Churchyard_Chiswick_from_end.JPG|majtas|parapamje|Memoriali i Foscolos në Londër, varri i poetit nga viti 1827 deri në vitin 1871]] Shpejt, stili i tij i jetesës tepër fisnike, një karakter i vështirë, i cili i largoi shumë simpati prej tij, dhe disa spekulime të pamatura në biznes (si ndërtimi i një vile të madhe për të jetuar, e cila u konfiskua më vonë), e çuan poetin në rrënim financiar, aq sa u burgos për një kohë të shkurtër për borxhe në vitin 1824. Pasi u lirua nga burgu, ai u detyrua të mbijetonte në lagjet më të varfra të Londrës, shpesh duke u fshehur nën një emër të rremë (Lord Emerytt, nga emri i vajzës së tij) për t'i shpëtuar kreditorëve të tij.<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 201-220; 232}}.</ref> Ndërkohë, ai kishte gjetur vajzën e tij (ose ndoshta vajzën e adoptuar) Floriana, e cila e ndihmoi me përkushtim gjatë viteve të tij të fundit, dhe për të cilën ai ishte caktuar kujdestare ligjore nga gjyshja e saj Lady Walker. Në Londër, Foscolo i bëri gjithashtu një propozim martese nëntëmbëdhjetëvjeçares Caroline Russell, vajzës së një magjistrati të rëndësishëm, e cila refuzoi pas shumë këmbënguljesh nga shkrimtari, i cili vite më parë shpesh e kishte shmangur martesën, duke frekuentuar përgjithësisht gra fisnike tashmë të martuara.<ref>[http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf Foscolo tra lettere d'amore e l'Ortis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140201235914/http://www.diras.unige.it/Adi%202010/De%20Liso%20Daniela.pdf|date=1º febbraio 2014}} pag. 7</ref> Për shkak të jetës së tij të kushtueshme, ai përdori edhe trashëgiminë prej 3000 paundësh që Walker i la mbesës së saj, kështu që të dyve iu desh të shpërnguleshin në lagje të varfra dhe të pashëndetshme, ku poeti u sëmur nga një sëmundje e frymëmarrjes, ndoshta [[Tuberkulozi|tuberkuloz]].<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref><ref>{{Cite web |title=Old Chiswick Cemetery; dove Foscolo trovò sepoltura |url=http://www.nuok.it/lannon/old-chiwsick-cemetry-dove-foscolo-trovo-sepoltura/|language=sq}}</ref> Në vitin 1825 ai u bë mësues i italishtes në një institut vajzash dhe vitin pasardhës aplikoi për katedrën e italishtes në Universitetin e sapokrijuar të Londrës.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> ==== Vdekja dhe pasardhësit ==== I varfër dhe i dobët, ai u diagnostikua me sëmundje të mëlçisë, ndoshta rezultat i tuberkulozit miliar<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref>, gjë që ia përkeqësoi më tej kushtet e jetesës; prandaj ai vendosi të transferohej në periferinë e vogël të Londrës, Turnham Green, ku u sëmur nga hidropizia pulmonare, faza e fundit e sëmundjes, dhe u operua dy herë më kot nga mjeku italian që po e ndihmonte.<ref>{{Cite web |title=Eugenio Donadoni, ''Vita di Ugo Foscolo'' |url=http://www.classicitaliani.it/bios/bio010.htm|language=sq}}</ref> Ugo Foscolo vdiq më në fund më 10 shtator 1827 në moshën dyzet e nëntë vjeç; vajza e tij, e cila u kujdes për të deri në fund, vdiq rreth dy vjet më vonë në moshën vetëm 24 vjeç.<ref name="Corriere">{{Cite web |title=Che latin lover quello Jacopo Ortis |url=http://archiviostorico.corriere.it/2003/agosto/27/Che_latin_lover_quello_Jacopo_co_0_030827077.shtml}}</ref> Ai u varros në Varrezat e Chiswick, me shpenzimet e bankierit [[Kuakerët|kuaker]] Gurney, mikut të tij<ref>{{Sfn|Pecchio|p. 240}}.</ref> . Në varrin e tij, dy monedha bakri u vendosën mbi sytë e tij, sipas një rituali të lashtë grek. Varri, i restauruar së fundmi, ka të gdhendur gabimisht moshën pesëdhjetë vjeç. Hiri i tij, në vitin 1871, u transferua në Bazilikën e Santa Croce në [[Firencia|Firence]], një tempull i atyre ''lavdive italiane'' që ai vetë i kishte festuar në poemën ''Dei sepolcri'', me vargjet "Por më i bekuar që në një tempull mblidheni / Ju ruani lavditë italiane, ndoshta unike / Që nga Alpet e ndaluara dhe alternimi / i Plotfuqishëm i fatit njerëzor / Ju pushtojnë armët dhe pasuritë dhe altarët / Dhe atdheun dhe, përveç kujtesës, gjithçka". . Eshtrat e Foscolos u kthyen kështu në atdheun e tij, siç kishte dëshiruar ai, me një festë të madhe të dëshiruar nga [[Mbretëria e Italisë|Mbretëria e re e Italisë]].<ref>{{Cite web |title=L'arduo viaggio delle ceneri di Foscolo |url=http://ricerca.gelocal.it/trentinocorrierealpi/archivio/trentinocorrierealpi/2010/12/07/AT6PO_AT604.html|language=sq}}</ref> Sipër varrit, në këmbët e statujës së bërë nga Antonio Berti, e cila e portretizon atë, qeveria fashiste vendosi një pllakë në vitin 1939 për të festuar vlerën e tij, e cila thotë: "Eshtrat e Ugo Foscolos, i cili vdiq në Londër më 10 shtator 1939, i varrosur në varrezat e Chiswick, i kthyer nga Anglia në qershor 1939 dhe i vendosur në këtë tempull, të cilin poezia e Sepolcri-t e kishte shenjtëruar në kujtim të burrave të mëdhenj të Italisë, më në fund gjejnë, me vullnetin e qeverisë fashiste dhe të bashkisë së Firences, prehjen e denjë të dëshiruar. XXVII Prill 1939<ref>{{Cite web |date=29 ottobre 2017 |title=Santa Croce a Firenze: Chi è sepolto nella Basilica |url=https://www.chicksandtrips.net/chi-e-sepolto-in-santa-croce/ |language=sq}}</ref>". [[Skeda:Santa_Croce_Foscolo.jpg|parapamje|240x240px|Monumenti i funeralit në Santa Croce]] Ndërsa madhështia e poetit mbetet e pandryshuar, sipas studiueses irlandeze Lucy Riall lavdia e madhe e Foscolos nga [[Mbretëria e Italisë|qeveria e re italiane]] ishte pjesë e krijimit të një ''panteoni'' heronjsh laikë (që më vonë do të pasohej nga festimet e figurave si [[Xhuzepe Garibaldi|Garibaldi]]) siç shpresonte vetë poeti në ''Sepolcri'', për [[Feja civile|fenë civile]] të Italisë së re në kontrast me Kishën mbi çështjen romake.<ref name="riall" /> Gjithashtu kemi një ''koleksion shumë të pasur letrash'' nga Foscolo, një dokument shumë i rëndësishëm i jetës së tij të trazuar, që parashikon (si ai i bashkëkohësve të tjerë) figurën e {{'}} ''[[Lord Bajroni|romantik]]'' si [[Lord Bajroni|Byron]] dhe Shelley (të cilët vdiqën para tij, edhe pse i përkisnin brezit pasardhës); figura e Foscolo-s shpesh identifikohej me atë të personazhit të tij, Jacopo Ortis, me tipare sigurisht autobiografike në personazhin e tij.<ref>Introduzione a Ugo Foscolo, ''Le grandi opere'', a cura di Giuseppe Leonelli, Newton Compton, 2013, [https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false estratto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304234907/https://books.google.it/books?id=yVkiAgAAQBAJ&pg=PT15&dq=foscolo+e+ortis+alter+ego&hl=it&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAWoVChMIlPSC_snExwIVAS4UCh0ZCw2M#v=onepage&q=foscolo%20e%20ortis%20alter%20ego&f=false|date=4 marzo 2016}}</ref> Gjithashtu për këtë arsye, ashtu si Alfieri dhe [[Dante Aligieri|Dante]], Foscolo u konsiderua gjatë [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]] si një lloj "[[profeti]]" i atdheut italian dhe [[Liria|lirisë]] së tij, veçanërisht falë admirimit për idetë e tij politike të ushqyera nga [[Giuseppe Mazzini]]. Foscolo, njeriu i letrave, do të frymëzonte shumë shkrimtarë dhe poetë, si [[Xhakomo Leopardi|Giacomo Leopardi]], [[Alessandro Manzoni]], Mario Rapisardi dhe [[Giosuè Carducci]]. == Mendimi dhe poetika == {{Blockquote|L'armonia / vince di mille secoli il silenzio|Ugo Foscolo, ''Dei Sepolcri'', vv. 233-234}}Foscolo iu përmbajt fort teorive të [[Epoka e Iluminizmit|Iluminizmit]] me natyrë [[Materializmi|materialiste]] dhe mekaniste (në veçanti materializmit të [[Thomas Hobbes]], [[Paul Henri Thiry d’Holbach|Paul Henri Thiry d'Holbach]], [[Denis Diderot|Diderot]] dhe Helvétius, dhe sensualizmit të Condillac). Këto teori, nga njëra anë, përmbanin elementë qetësues pasi distanconin [[Besëtytnia|supersticionet]], por nga ana tjetër i shkaktonin ankth përballë "asgjësë së përjetshme", harresës që mbështjell njeriun pas vdekjes. Foscolo, në fakt, mund të përkufizohet si [[Ateizmi|ateist]] dhe [[Racionalizmi|racionalist]], por jo si jofetar. Tek ai, [[pesimizmi]] dhe ankthi i përjetësisë nxiten, duke i dhënë një ton dramatik poezisë dhe prozës. Frymëzime të tjera të mëdha, modele të jetës dhe letërsisë, ishin për të Giuseppe Parini dhe Vittorio Alfieri, si dhe [[Zhan Zhak Ruso|Jean-Jacques Rousseau]] dhe [[Johan Volfgang von Gëte|Goethe]].<ref>{{Cite web |title=Foscolo |url=http://auguleo.altervista.org/pagine/FOSCOLO.pdf|language=sq}}</ref> Duke dashur të rikuperonte disa vlera shpirtërore që nuk ishin plotësisht në kundërshtim me arsyen, ai preferoi të besonte në "fenë e tij personale të iluzioneve", ndryshe nga [[Alessandro Manzoni|Manzoni]] për shembull. Foscolo festonte ato vlera të pamposhtura tek njeriu, të cilat sipas tij ishin atdheu ([[Italia]], por edhe [[Zakintosi|Zanteja]]) - një familje e madhe që garanton "siguri për altarët, për fushat, për varrimin" - [[dashuria]], poezia, [[liria]], [[bukuria]], arti, kënaqësia e jetës dhe mbi të gjitha veprat fisnike, të cilat e bëjnë dikë të denjë për t'u kujtuar. Varri merret si simbol i kësaj filozofie e cila, nga një lidhje dashurie, një simbol i qytetërimit dhe një shembull për bashkatdhetarët (koncepte të dashura për njerëzit e [[Bashkimi i Italisë|Risorgimentos]]), bëhet një burim poezie përjetësuese, një monument pra i padobishëm për të vdekurit, por një instrument efektiv për të gjallët, veçanërisht në rastin e varreve ose memorialeve të burrave të shquar. Vdekja nuk është më pak e zbrazët - dhe mendimi i lamtumirës me jetën nuk është më pak i dhimbshëm - nëse do të kalojë përjetësisht ''"nën hijen e selvive dhe brenda urnave / E ngushëlluar nga lotët"'' , por iluzionet do ta ëmbëlsojnë gjithçka:{{Blockquote|''Illusioni!'' grida il filosofo. - Or non è tutto illusione? tutto! Beati gli antichi che si credeano degni de' baci delle immortali dive del cielo; che sacrificavano alla Bellezza e alle Grazie; che diffondeano lo splendore della divinità su le imperfezioni dell'uomo, e che trovavano il BELLO ed il VERO accarezzando gli idoli della lor fantasia! ''Illusioni!'' ma intanto senza di esse io non sentirei la vita che nel dolore, o (che mi spaventa ancor più) nella rigida e nojosa indolenza: e se questo cuore non vorrà più sentire, io me lo strapperò dal petto con le mie mani, e lo caccerò come un servo infedele.|Ugo Foscolo, ''Ultime lettere di Jacopo Ortis''<ref>lettera del 15 maggio 1798</ref>}} [[Skeda:Canova-Three_Graces_0_degree_view.jpg|parapamje|Antonio Canova, ''Tre Hiret'']] Foscolo, përveç shqetësimit tipik para-romantik, është shumë i lidhur me estetikën neoklasike. Poeti përdor shpesh mitologjinë - ashtu si Giambattista Vico, duke rikuperuar teorinë e Evemeros, sipas së cilës perënditë ishin heronj dhe njerëz të shquar, të bërë të pavdekshëm nga poetët dhe njerëzit e thjeshtë -, ai sheh në [[Greqia|Greqinë]] klasike jo vetëm origjinën e tij, por edhe strehën ideale të qetësisë ("miti i Hellas"), larg botës së copëtuar nga luftërat, por gjithmonë me shikimin e tij të kthyer nga realiteti (''Hiret''); nga një këndvështrim formal ai shpesh përdor hendekasilabë. Neoklasicizmi i tij është thellësisht i spiritualizuar, larg fantazive të stilizuara të shijes arkeologjike dhe dekorative. Afërsia me Alfierin e bën atë ta konceptojë artin si gjithmonë të angazhuar edhe në një funksion civil, siç kishte qenë tashmë rasti për Parinin: tre njerëzit e letrave do të jenë ndër simbolet më të shpeshta të Risorgimentos. Nga historicizmi i Vicos, ai merr gjithashtu idenë se njerëzit primitivë, të cilët në fillim jetonin në një gjendje të egër, gradualisht arritën qytetërimin përmes fesë, martesës dhe varrimit. Foscolo, i ndikuar nga ngjarjet tragjike të kohës së tij, nuk kishte më besimin në progresin dhe njerëzimin e mendimtarëve të Iluminizmit, por e përshkroi një pjesë të madhe të botës si të regresuar në një "pyll kafshësh", duke marrë idetë e [[Nikolo Makiaveli|Makiavelit]] dhe [[Thomas Hobbes|Hobbesit]] ; kjo i shkaktoi atij, duke pasur parasysh idealet e tij humanitare, një konflikt të dhimbshëm, sepse ndryshimi supozonte revolucion dhe revolucioni në çdo rast sillte luftë dhe dhunë vëllavrasëse. Ashtu si shumë intelektualë të kohës, Foscolo ishte gjithashtu [[Masoneria e Lirë|një mason i lirë]], i iniciuar në "Loggia Reale Amalia Augusta" të [[Bresha|Breshias]].<ref>{{Cite web |title=Goethe massone e poeta |url=http://www.freemasons-freemasonry.com/goethe-massoneria-01.html|language=sq}}</ref> == Dorëshkrime autografësh == Duke ikur në Zvicër në maj të vitit 1815, Foscolo ia besoi librat dhe shumicën e dorëshkrimeve të tij Silvio Pellico-s, i cili ia shiti ato, disa vjet para arrestimit të tij, mikut të poetit, Quirina Mocenni Magiotti, dhe ia dërgoi të ardhurat Foscolos, duke i fshehur, për delikatësi, në anonimitet. Nga Magiotti, koleksioni përfundoi në Bibliotekën Kombëtare të Firences, ku ruhet edhe sot. Grupi tjetër i dorëshkrimeve, i formuar kryesisht gjatë mërgimit, u trashëgua nga vajza e tij Floriana dhe më pas nga kanuni spanjoll, i mërguar në Angli, [[Miguel de Riego]], i cili ia shiti ato një grupi admiruesish të Foscolos - midis të cilëve ishte Gino Capponi - dhe prej tyre në Bibliotekën Labronica në Livorno.<ref name="Londra">[http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html Gli ultimi anni di Foscolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130422034609/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/foscolo/a23.html#|date=22 aprile 2013}}.</ref> Autografe të tjera ruhen në Bibliotekën Braidense në [[Milano]], në Bibliotekën Universitare në Pavia dhe në Bibliotekën e Historisë Moderne dhe Bashkëkohore në Romë . Letrat e Foscolos janë të shpërndara në mënyra të ndryshme, ndërsa autografet e ''Sepolcri-ve'', ''Odave'', ''Soneteve'' dhe {{'}} ''-eve'' u shkatërruan nga vetë poeti në atë kohë. Shumë kopje të shtypura të soneteve ekzistonin tashmë, shpesh me ndryshime minimale në tekste, pasi ai nuk mund ta konsultonte origjinalin. Në ditët e para të vitit 1807, ai shkoi në Brescia për të bërë marrëveshje me shtypësin Nicolò Bettoni në lidhje me shtypjen e ''Sepolcri-'' ve dhe {{'}} ''di traduzione dell'Iliade''.<ref>{{Cite book |title=Ugo Foscolo |publisher=La Nuova Italia |edition=4° ristampa |location=Firenze |page=31|language=sq}}</ref> == Vepra == <references /> {{Sisterlinks}} === Kompozime poetike === * ''Për Republikanët e Rinj'', odë (1797) * ''Për Bonapartin Çlirimtarin'', odë (1797) * ''Luigia Pallavicini, e rënë nga kali'', ode (1800) * ''Për mikun e shëruar'', odë (1802) * ''Nuk jam ai që isha, një pjesë e madhe prej nesh u zhduk'', sonet (1802) * ''Çfarë po bën?,'' sonet (1802) * ''Ti, dadoja e Muzave'', sonet (1802) * ''Dhe do të kesh jetë të përjetshme në poezitë e tua'', sonet (1802) * ''Pse e lë zhurmën e zinxhirit tim të heshtë'', sonet (1802) * ''Kështu, të gjitha ditët në pasiguri të gjatë'', sonet (1802) * ''Me meritë, sido që të munda'', sonet (1802) * ''Balli im është i rrudhur'', sonet (1802) * ''Në mbrëmje'', sonet (1803) * ''Në Zakynthos'', sonet (1803) * ''Për Muzën'', sonet (1803) * ''Me vdekjen e vëllait të tij Giovanni'', sonet (1803) * ''Për Varret'', poemë (1807) * ''Hiret'', poemë e papërfunduar (1803-1827) === Romane dhe shkrime në prozë === * ''Vëllimi i gjashtë i egos'', roman autobiografik (1799-1801) * ''Letrat e fundit të Jacopo Ortis'', roman epistolar (1802-1803) * ''Thiestes'', tragjedi (1795) * ''Ajax'', tragjedi (1810-1811) * ''Ricciarda'', tragjedi (1813) === Shkrime të tjera === * ''Letra'' (1794-1827) * ''Shqyrtimi i akuzave kundër Vincenzo Montit'' (1798) * ''Fjala mbi Italinë'' (1799) * ''[[Orazione a Bonaparte pel Congresso di Lione|Fjala drejtuar Bonapartit në Kongresin e Lionit]]'' (1802) * ''Chioma di Berenice'', përkthim i versionit katulian të poemës së Callimachus (1803) * ''Mbi poezinë, kohën dhe fenë e Lukrecit'' (1803) - Fragmente * ''Udhëtim Sentimental'', përkthim i romanit nga Laurence Sterne, i filluar në 1805 dhe i botuar në 1813 nga botuesi Molini, nën pseudonimin Didimo Chierico. * ''Lajme rreth Didimo Chierico'' (1813), të bashkangjitura me atë të mëparshmin * ''Eksperiment në përkthimin e Iliadës së Homerit'', duke përfshirë përkthimin e librit të parë të poemës [[Homeri|homerike]] (1807) * ''[[Dell'origine e dell'ufficio della letteratura|Mbi Origjinën dhe Funksionin e Letërsisë]]'' (1809) * ''Hypercalisse'' (1810), me pseudonimin Didimo Chierico * ''Raporti i një takimi të Akademisë së Pitagorianëve'' (1810), nën pseudonimin Didimo Chierico * ''[[Discorso sul testo della Divina Commedia|Diskurs mbi tekstin e Komedisë Hyjnore]]'' (1818) * ''Ese mbi letërsinë bashkëkohore në Itali'' (1818) * ''[[Essays on Petrarch|Ese mbi Petrarkën]]'' * ''[[Discorso storico sul testo del Decamerone|Diskursi historik mbi tekstin e Dekameronit]]'' * ''[[Della nuova scuola drammatica in Italia|E shkollës së re dramatike në Itali]]'', e papërfunduar * ''Letër Apologjie'' (1825) == Shënime == <references /> == Bibliografia == * Giorgio Leonardi, ''Ugo Foscolo.'' ''Veprat, dashuritë dhe veprat e një rebeli'', Edizioni della Sera, Romë, 2018. * ''Aktet e konferencave Foscolo'', Romë, Shtypshkronja dhe Monedha e Shtetit, 3 vëllime, 1988. * Pellegrino Artusi, ''Jeta e Ugo Foscolos.'' ''Shënime mbi Këngën e të Varrosurve'', Shtëpia Botuese Barbèra, Firence 1878. * Walter Binni, ''Ugo Foscolo: historia dhe poezia'', Einaudi, Torino 1982 (biblioteka e vogël Einaudi; 428). * Luigi Carrer, ''Prozë e botuar dhe e pabotuar nga Ugo Foscolo'', Venecia, Co' tipi del Gondoliere, 1852. * Lanfranco Caretti, ''Foscolo: bindja dhe retorika'', Nistri-Lischi, Piza 1996 (Ese mbi shkencat e ndryshme humane; 32). * Marco Cerruti, ''Hyrje në Foscolo'', Bari, Laterza, 1990. * Claudio Chiancone, ''Shkolla e Cesarotit dhe fillimet e Foskolos së Rinj'', Piza, Edizioni ETS, 2012. * Federigo Gilbert de Winckels, ''Jeta e Ugo Foscolo'', Verona, Münster, 1885-1898, 3 vëll. * Christian Del Vento, ''Një Student i Revolucionit.'' ''Ugo Foscolo nga "Noviciati Poetik" te "Klasicizmi i Ri" (1795–1806)'', Bolonja, CLUEB, 2003. * Mario Fubini, ''Ortis dhe Didymus.'' ''Kërkimet dhe Interpretimet e Foscolo-s'', Feltrinelli, Milano 1963. * Mario Fubini, ''Ugo Foscolo'', Firence, La Nuova Italia, 1967. * Carlo Emilio Gadda, ''Luftëtari, Amazona, Shpirti i Poezisë në Vargjet e Pavdekshme të Foscolos'', 1958. * Alberto Granese, ''Ugo Foscolo.'' ''Midis Rrufesë dhe Natës'', Salerno, Edisud, 2004. * Oreste Macrì, ''Semantika dhe Metrika e Varreve të Foscolos,'' botimi i 2-të i korrigjuar dhe i shtuar, Bulzoni editore, Romë 1995 (Analizë Letrare; 19) (botimi i 1-rë 1978). * Mario Martelli, ''Ugo Foscolo.'' ''Hyrje dhe Udhëzues Studimi për Veprat e Foscolos. Historia dhe Antologjia e Kritikës'' . Firence, Le Monnier, 1969. * Giuseppe Nicoletti, ''Foscolo'', Salerno Editrice, Romë 2006, ISBN 978-88-8402-522-7 . * Matteo Palumbo, ''Foscolo'', il Mulino, Bologna, 2010, ISBN 978-88-15-13212-3 . * {{Cite book |title=Vita di Ugo Foscolo scritta da Giuseppe Pecchio |publisher=G. Ruggia |year=1830 |location=Lugano |language=sq}} * Bruno Rosada, ''Rinia e Niccolò Ugo Foscolo'', Padova, Antenore, 1992. * Michele Saponaro, ''Foscolo'', Milano, Garzanti, 1943. * {{Cite book |title=Foscolo |publisher=Editori Laterza |year=2000 |isbn=88-420-6173-5 |location=Roma-Bari |language=sq}} * Eric Reginald Vincent, ''Ugo Foscolo Mërgim midis Anglezëve'', redaktuar nga U. Limentani, Firence, Le Monnier, 1954. == Hyrje të ngjashme == * Vepra nga Ugo Foscolo * Letrat e fundit të Jacopo Ortis * Isabella Teotochi Albrizzi * Jerome Ortis * Joseph Olivi * Në lavdërim të abatit Giuseppe Olivi * Jacopo Antonio Vianelli * Para-Romantizëm == Projekte të tjera == {{Sisterlinks}} ; Disa botime dixhitale * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6059669&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL11&pds_handle= |title=Dei sepolcri |date=1809 |publisher=dai torchj del Majno |location=Piacenza |language=sq}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1822978&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1912 |publisher=G. Laterza |volume=1 |location=Bari |language=sq}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1823663&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1913 |publisher=G. Laterza |volume=2 |location=Bari |language=sq}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=1824364&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL4&pds_handle= |title=Opere. Prosa |date=1920 |publisher=G. Laterza |volume=3 |location=Bari |language=sq}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=3136289&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL9&pds_handle= |title=Opere (antologie) |date=1837 |publisher=Baudry, Libreria Europea |location=Parigi |language=sq}} * {{Cite book |url=https://gutenberg.beic.it/webclient/DeliveryManager?pid=6043160&custom_att_2=simple_viewer&search_terms=DTL10&pds_handle= |title=Ultime lettere di Jacopo Ortis |date=1802 |publisher=[Stamperia e fonderia del Genio Tipografico] |location=[Milano] |language=sq}} {{Authority control}}{{Authority control}} [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Refugjatë]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] qmbcrew4gcjzz2o8vgz343cbc99vi65 0 401552 2986608 2026-06-01T22:51:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Finlandës]] te [[Lista e qyteteve dhe qytezave në Finlandë]] 2986608 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e qyteteve dhe qytezave në Finlandë]] jv7ukvk4zxf7zw3kswew6me8cw4rzrq 0 401553 2986610 2026-06-01T22:52:05Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Bosnjës dhe Hercegovinës]] te [[Lista e qyteteve në Bosnjë dhe Hercegovinë]] 2986610 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e qyteteve në Bosnjë dhe Hercegovinë]] kr81i0jkqnjfioql6wzubvqqpnhv15d 3 401554 2986611 2026-06-01T22:52:24Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Dante Aligieri */ 2986611 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Dante Aligieri]]'' == Përshëndetje, Marigone! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986543|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Dante Aligieri]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Mungon parametri i gjuhës|Mungon parametri i gjuhës]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur mungon parametri i gjuhës. Për ta zgjidhur këtë gabim mjafton të shtoni parametrin e gjuhës në to. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2022:52)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 qershor 2026 00:52 (CEST) lfsgu0kd0bb3haw0o1256tb4gs40d51 0 401555 2986613 2026-06-01T22:52:27Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Evropës]] te [[Lista e zonave metropolitane në Evropë]] 2986613 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e zonave metropolitane në Evropë]] ovtqobyqu50jpgt8que7pvr1r1rcch6 0 401556 2986616 2026-06-01T22:54:15Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Lista e qyteteve të Afrikës Qendrore]] te [[Lista e qyteteve në Republikën e Afrikës Qendrore]] 2986616 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Lista e qyteteve në Republikën e Afrikës Qendrore]] 2utaar2bjccyj8h56wyluhbdugdfsql 0 401557 2986617 2026-06-01T23:04:59Z KrasniqiL 188164 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150614707|Massimo d'Azeglio]]" 2986617 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Nota disambigua/styles.css" /><templatestyles src="Avviso permanente/styles.css" />{{Other uses}} {{Infobox officeholder | name = Massimo d'Azeglio | honorific_suffix = [[Order of Saints Maurice and Lazarus|OSML]], [[Military Order of Savoy|MOS]], [[Civil Order of Savoy|COS]], [[Legion of Honour|LH]] | image = Massimo d'Azeglio.jpg | caption = Portrait of D'Azeglio by [[Francesco Gonin]], 1850 | office = [[Senate of the Republic (Italy)|Senator of the Kingdom of Italy]] | monarch = [[Victor Emmanuel II of Italy|Victor Emmanuel II]] | termstart = 20 October 1853 | termend = 15 January 1866 | office1 = [[Prime Minister of Sardinia]] | monarch1 = Victor Emmanuel II | termstart1 = 7 May 1849 | termend1 = 4 November 1852 | predecessor1 = [[Claudio Gabriele de Launay]] | successor1 = [[Camillo Benso, Count of Cavour|The Count of Cavour]] | office2 = Member of the [[Chamber of Deputies (Kingdom of Sardinia)|Chamber of Deputies<br>of the Kingdom of Sardinia]] | termstart2 = 8 May 1848 | termend2 = 20 October 1853 | birth_date = {{birth date|df=y|1798|10|24}} | birth_place = [[Turin]], [[Kingdom of Sardinia (1720–1861)|Kingdom of Sardinia]] | death_date = {{death date and age|df=y|1866|1|15|1798|10|24}} | death_place = Turin, [[Kingdom of Italy|Italy]] | party = [[Historical Right]] | spouse = {{Marriage|Giulia Claudia Manzoni|1831|1834|end=died}} | children = Alessandra Taparelli | parents = Cesare Taparelli and Cristina Morozzo | alma_mater = [[University of Turin]] | profession = Soldier, writer, painter | branch = {{army|Kingdom of Sardinia}} | serviceyears = 1815; 1848–1849 | rank = [[Colonel]] | unit = 2nd [[Cavalry]] Regiment | battles = [[First Italian War of Independence]] | signature = Massimo d'Azeglio - signature.png }} Massimo Taparelli d'Azeglio ( [[Torino]] , 24 Tetor 1798 [[Torino|- Torino]] , 15 gennaio 1866 ai ishte një [[Politikani|politikan]] , [[Patriotizmi|patriot]] , [[Piktura|piktor]] , dhe [[shkrimtar italian]] . == Biografia == === Familja dhe Rinia === [[Skeda:Camino_Palazzo_d'Azeglio.jpg|majtas|parapamje|Giuseppe Camino, ''Pallati Taparelli d'Azeglio'']] Massimo Taparelli d’Azeglio lindi në Torino,në rrugën e [[:it:Teatro_d'Angennes|Teatro d'Angennes]] (sot rruga Principe Amedeo),në [[Pallati|pallatin]] që i përkiste familjes fisnike Taparelli di [[Lagnasco]], me origjinë nga zona e sotme e [[provincës së Cuneos]].(Familja ishte e lidhur me familjen Balbo, ndër anëtarët më të njohur të së cilës ishin [[Prospero|<nowiki>Prospero]</nowiki>]] dhe [[Cesare]]),dhe konsiderohej pasardhëse e markezëve të lashtë të [[Ponzones]],feudalë të territoreve të Vercellit dhe [[Viverones]]. Ai ishte djali i markezit [[Cesare Taparelli d’Azeglio]], një figurë e njohur e [[Restaurimit]] savojard dhe e katolicizmit piemontes,dhe i Cristina Morozzo della Rocca, nga familja e markezëve të [[Bianzès]] (5 nëntor 1770 – 22 shkurt 1838). U pagëzua nga zotëria [[Giuseppe Morozzo della Rocca]],i cili më vonë u bë kardinal. Prindërit e tij banonin fillimisht në Kështjellën e [[Azeglio]], pranë [[Liqenit të Viverones]],prej nga rrjedh edhe emri i markizatit, por të gjithë fëmijët e tyre lindën në [[Torino]]. [[Skeda:Arms_of_the_house_of_Taparelli.svg|parapamje|Stema e familjes Taparelli d'Azeglio]] Ndër vëllezërit e tij më të njohur janë [[Luigi]],një prift [[Jezuitët|jezuit]] dhe bashkëthemelues i [[La Civilta Cattolica]] ,dhe [[Roberto]], një politikan liberal si Massimo,i cili promovoi fushatën për emancipimin e pakicave fetare të [[Piemonti|Piemontes]] ( [[Judejtë|hebrenjve]] dhe [[valdezve]] ).Vëllai i tij i madh quhej gjithashtu Roberto,i cili megjithatë lindi i vdekur në vitin 1789.Vëllezërit e motrat e tjera të Massimos vdiqën para kohe:Giuseppe Luigi,menjëherë pas lindjes,në vitin 1796,Melania vetëm 10 vjeç nga [[Tuberkulozi|dehja]] (10 korrik 1797 - 15 gusht 1807),Metilde në moshën njëzet e dy vjeç (24 nëntor 1791 - 12 gusht 1813) dhe Enrico në moshën 30 vjeç (24 nëntor 1794 - 2 shtator 1824). [[Skeda:François-Xavier_Fabre_-_The_Holy_Family.jpg|majtas|parapamje|[[François-Xavier Fabre]], ''Familja e Shenjtë'' (1801-02): modeli për Jezusin foshnjë ishte Massimo d'Azeglio i ri]] [[Skeda:Busto_di_Massimo_D'Azeglio,_Vincenzo_Vela.jpg|parapamje|Busti i Massimo D'Azeglio [[Vincenzo Vela]], 1855-1865]] Për shkak të pushtimit napolitan,Massimo, si fëmijë (me familjen e tij),u detyrua të jetonte për disa vite në [[Firencia|Firence]],ku të dielave në mëngjes shkonte në shtëpin e [[Konteshës së Albanit]] ,për të recituar vargjet që ajo ia kishte mësuar gjatë javës dhe aty njohu [[Vittorio Alfieri]],të dashurin e Konteshës dhe një mik të dashur të babait të tij. Vetë D'Azeglio tregon një episod kurioz: kur ishte katër vjeç, Alfieri e çoi në studion e piktorit [[François-Xavier Fabre]],i cili e përdori fëmijën si model për Jezusin Foshnje të ''Familjes së Shenjtë'',mbi të cilin po punonte në atë kohë.Vepra më vonë shkoi për të dekoruar një kishë në [[Montpelje|Montpellier]] . Në Firence ai mori një edukim të rreptë: në shtëpi prindërit e tij i imponuan një ndjenjë të fortë detyre dhe ai studioi në [[Scuole pie|Scuole Pie]] në Via Larga. === Aktiviteti artistik dhe letrar === [[Skeda:Eliseo_Sala_(1813-1879)_Ritratto_della_marchesa_Luisa_d'Azeglio_Blondel_Maumery_(1844_ca.)_Galleria_d'Arte_Moderna_di_Milano.jpg|parapamje|Gruaja e dytë e D'Azeglio, Luisa Maumary, në një portret nga Eliseo Sala]] [[Skeda:Il_carroccio_(La_battaglia_di_Legnano)_Massimo_Tapparelli_d'Azeglio.jpg|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Beteja e Legnano'', 1831]] [[Skeda:D'Azeglio_Combattimento_di_Rinaldo_e_Gradasso.JPG|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Lufta e Rinaldo dhe Gradasso'', 1839]] [[Skeda:D'AZEGLIO-Vita_di_lago_con_barca.jpg|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Jeta në liqen me një varkë'' ]] Në fund të [[1810|vitit 1810]], familja Taparelli u kthye në [[Torino]], ku Massimo ndoqi filozofinë në Universitet, "të cilën unë e fillova në moshën rreth trembëdhjetë vjeç". I riu nuk kishte një dashuri të madhe për studimin: ai i ndiqte kurset nga detyra, por pa shkëlqyer,me një natyrë të gjallë dhe të gëzueshme që karakterizonte rininë e tij,duke e afruar atë me ashpërsinë e arsimit që kishte marrë vetëm në një moshë më të vonë. Ndërkohë,babai krijoi tek bijtë e tij një shpirt të fortë,të gatshëm për vështirësitë e jetës: "Babai ynë donte të na shihte të bëheshim burra, edhe fizikisht". Kështu ai i prezantoi ata me skermën,notin dhe kalërimin dhe shpejt i çoi në ekskursione të gjata në pyll duke simuluar situata ushtarake. Pas rënies [[Napoleon Bonaparti|së Napoleonit]] në vitin 1814,austriakët u kthyen në qytet në mes të një gëzimi të përgjithshëm. [[Piu VII|Papa Piu VII]] u bë i mundur të kthehej në [[Roma|Romë]], "dhe mbreti donte që një ''mesazh urimi'' nga kreu i Shtëpisë së Savojës t'i arrinte sa më shpejt të ishte e mundur,ku tallja me papën ishte tradicionale. Zgjedhja e të dërguarit ra mbi personin e babait tim; dhe sigurisht që ishte e pamundur të gjendej një përfaqësues më i vërtetë i parimit politik,si dhe i besimit fetar të dy princave." Massimo e shoqëroi të atin në Romë, ku ai ra në kontakt me shumë skulptorë dhe piktorë të kohës: [[Canova]], [[Thorvaldsen]], [[Christian Rauch|Rauch]] , [[Camuccini]], [[Landi]], për të përmendur vetëm disa. Përveç eksplorimit të asaj që do të mbetej interesi kryesor kulturor i jetës së tij, pikturës, ai zhvilloi edhe një pasion për muzikën dhe poezinë, duke takuar personalisht dramaturgun Gherardo de Rossi dhe libretistin [[Jacopo Ferretti]], si dhe muzikantin [[Niccolò Paganini]] dhe kompozitorin [[Gioachino Rossini]] , me të cilët ndau një natë me shaka gjatë karnavalit romak të vitit 1821. Më pas ai hyri në ushtri si oficer kadet dhe toger i dytë në Kalorësi ([[Reggimento 'Reale Piemonte]]' ),duke ndjekur gjurmët e të atit. Megjithatë,pas disa muajsh,ai e braktisi karrierën e tij ushtarake për shkak të mosmarrëveshjeve me klasën aristokratike dhe hyri në këmbësorinë e thjeshtë (Garda Provinciale) me detyra sekretarie në ambasadën sardeneze në Romë. Pasi u kthye në Torino me familjen e tij,ai ndryshoi papritur stilin e jetës,duke braktisur festimet e tij dhe duke iu përkushtuar tërësisht studimit,duke vazhduar t'i jepte përparësi pikturës,aq sa flinte "mes ngjyrave, vajrave, llaqeve". Ndryshimi ishte,megjithatë,shumë drastik; shëndeti i d'Azeglios u përkeqësua,duke e çuar atë në një lloj krize nervore. I detyruar të kalonte një periudhë pushimi,ai shpejt filloi të ndjente mall për mjedisin romakë, ku ëndërronte të ishte në gjendje të rifillonte mësimet e tij artistike. Prindërit e tij ranë dakord për zhvendosjen, duke shpresuar të shihnin një përmirësim tek djali i tyre, dhe kështu nëna e tij, pavarësisht shëndetit të saj të dobët,u zhvendos me të dhe vëllain e tij Enrikon në Romë. Të tre jetuan fillimisht ne [[Sheshin Colonna]].D'Azeglio i thelloi studimet e tij në vizatim,por edhe në letërsi dhe muzikë. Ai shkroi një poemë kalorësiake në oktava, dy vepra teatrale dhe disa poema patriotike ( [[Ode|oda]] dhe [[Soneti|sonete]] ). Vëllai i tij Enrico shpejt u largua nga Roma për të shkuar në [[Napoli]],ku u sëmur rëndë. Nëna e tij,shumë e shqetësuar,e dërgoi Massimon në qytetin napolitan.Enrico u shërua më lehtë dhe më shpejt se sa pritej, i ndihmuar nga një markez i [[Maceratës]] që i donte artet dhe muzikën,Domenico Ricci,të cilin Massimo e takoi në atë rast, pa pasur asnjë lajm të mëtejshëm për të deri në vitin 1852, djali i tij [[Matteo Rici]] kërkoi dorën e Alessandrinës,vajzës së tij të vetme. Pasi u kthyen në Romë, vëllezërit d'Azeglio u vendosën me nënën e tyre në një shtëpi të vogël në [[Castel Gandolfo]] . D'Azeglio vazhdoi aktivitetin e tij si piktor dhe njeri i letrave,duke alternuar midis salloneve intelektuale të Romës, [[Firencia|Firences]] dhe [[Milano|Milanos]], ku takoi Giulian, vajzën e parëlindur të [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]], me të cilën u martua në maj 1831, por shpejt mbeti i ve, në 1834, vitin pas lindjes së Alessandrës,vajzës së tyre të vetme. Në [[1828|vitet 1828]] - [[1829]] ai qëndroi për një periudhë të caktuar në Sant'Ambrogio të Torinos për të pikturuar pllakat për librin <nowiki><i id="mwpw">La Sacra di San Michele</i></nowiki> ''illustrata e descrizione'' të cilin e botoi në [[Torino]] në vitin 1829. Ai mbërriti në Milano dy vjet më vonë, pas vdekjes së të atit. Në qytetin e Milanos arriti sukses të madh si piktor. Ai shpjegoi në ''Miei ricordi'' se si Milano ishte atëherë shumë më i gjallë nga ana kulturore dhe artistike se Torino. Klima ambroziane i përshtatej shumë më mirë shpirtit të tij të lirë: ai gjeti atje "diçka të bollshme,të pasur,të gjallë,aktive, që të vinte në humor të mirë kur e shihje".Në këtë kontekst të lulëzimit të arteve, ai paraqiti tre piktura në Ekspozitën e Brerës, një peizazh dhe dy tema historiko-patriotike ( ''Sfida e Barlettës'' dhe ''Beteja e Legnanos'' ).E para u ble nga Arkiduka Ranieri, mëkëmbës i mbretit austriak, ndërsa dy pikturat e tjera përfunduan në koleksionin prestigjioz të aristokratit [[Alfonso Porro Schiavinati]] . Ai gjithashtu provoi punën si shkrimtar; në përputhje me klimën romantike,ndaj së cilës ai e kishte treguar veten besnik në pikturat e tij,ai shkroi romanin historik [[Ettore Fieramosca]] (1833), duke marrë kështu frymëzim në letërsi edhe nga [[protagonisti i famshem i sfides Barletta]].Në [[1834|vitin 1834]] ai ishte ndër të parët që vizitoi shtëpinë e [[Clara]] dhe [[Andrea Maffei]] në via Tre Monasteri,në embrionin e parë të sallonit që do të gjallëronte dekadat pasuese të jetës artistike dhe politike të Milanos.Më 24 gusht [[1835]] ai u martua me Luisa Maumary, e veja e xhaxhait të tij Enrico Blondel, i cili ishte vëllai i [[Enrichetta]], gruas së parë të Manzonit. Tashmë piktor që në moshë të re, «një shkrimtar poemash kalorësiake dhe tragjedish të parëndësishme» pasi fitoi një jehonë të dukshme me romane historike si ''Ettore Fieramosca'' dhe ''Niccolò de' Lapi, ose Palleschi dhe Piagnoni,'' gjejmë, pas vdekjes,''I miei ricordi''.Ideali politik i D'Azeglio-s mund të shihet në veprat e tij dhe nganjëherë besimi i tij në Italinë e sapolindur si komb duket i shprehur mirë: «të përmbysësh forcën pa forcë, dhunën pa dhunë, mashtrimin pa mashtrim», të zhvillosh një lloj lufte «pa derdhur asnjë pikë gjaku».Është shkruar për romanet e tij, duke cituar një kritikë nga Attilio Momigliano,se «ato duken si një përgatitje ende e turbullt e ''Ricordi-t'' dhe, në lidhje me romanin historik të kohës «( Grossi, Cantù, Rovani, dhe pak mënjanë [[Guerrazzi]] dhe D'Azeglio...) më të hapur në përmbajtje ndaj gjurmëve të ''Promessi Sposi'' (...), i cili në realitet ishte më i largëti, më i pandjeshmi ndaj frymëzimit shumë njerëzor Manzonian. (...) Njeriu pothuajse ka përshtypjen se është në një fazë që i paraprin dhe nuk i ndjek ''Promessi Sposi'' ». Më pas ai kthehet në Torino, ku fillon të interesohet për politikën nëpërmjet Mbretit Charles Albert, me një qasje [[Liberalizmi|liberale]] të moderuar === Vitet e pjekurisë: operacionet ushtarake dhe hyrja në politikë === [[Skeda:Guerrazzi.jpg|parapamje|Francesco Domenico Guerrazzi]] Qëndrimi i tij i parë në Firence filloi në shtator [[1838|të vitit 1838]], ku ai shkoi për të mbledhur materialin e nevojshëm për të shkruar romanin e tij të dytë historik,''Niccolò de' Lapi''.Në qytetin toskan, të cilin d'Azeglio e deshi që në fillim, ai ra në kontakt me intelektualët liberalë të Gabinetto Vieusseux, në veçanti me themeluesin e saj, [[Giovan Pietro Vieusseux]], dhe me [[Gino Capponi]].Më pas ai u largua nga [[Firencia|Firence]] për [[Milano|në Milano]], por u kthye në [[1840|vitin 1840]] për një qëndrim të dytë të shkurtër.Gjatë këtij qëndrimi ai shkoi së pari në [[Gavinana]], qytetin ku Francesco Ferrucci ishte vrarë në betejën e vitit 1530, dhe më pas në San Marcello Pistoiese, ku i pëlqente të dëgjonte diksionin e një farë Rosa, një fshatare në fermën Partitoio (e cila ishte gjithashtu analfabete), një diksion të cilin ai e përcaktoi si "dialekti më i pastër dhe më i rafinuar në Itali", për të treguar se si, në atë kohë, në malet e Pistoias flitej gjuha e vërtetë italiane, pa asnjë ndikim dialektor. Në San Marcello d'Azeglio ai qëndroi në Locanda La Posta të vendosur në rrugën Grand Ducal, tani Via Roma. Në vitin 1838, në Firence, ai takoi markezin Carlo Torrigiani, i cili ndante idealet e tij patriotike dhe me të cilin krijoi një miqësi të ngushtë. Torrigiani e prezantoi atë me familjen Targioni, të përbërë nga natyralisti Antonio,gruaja e tij Fanny, në kujtim [[Xhakomo Leopardi|të Leopardit]], dhe tre vajzat e tyre.Ai krijoi një miqësi veçanërisht të fortë me më të voglën,[[Teresa Targioni Tozzetti]],siç dëshmon korrespondenca e pasur që ka arritur deri më sot. Në verën e vitit 1840, d'Azeglio qëndroi në Seravezza për të përfunduar në heshtje kapitujt e fundit të veprës së tij ''Niccolò de' Lapi, ose Palleschi dhe Piagnoni,'' dhe për të mbledhur prova të traditës popullore sipas së cilës shumë familje fisnike ishin zhvendosur në Versilia pas rënies së Sienës në vitin 1555. Në kujtim të qëndrimit të tij në Seravezza,në shekullin e njëzetë qyteti i kushtoi një rrugë dhe një pllakë përkujtimore pranë shtëpisë ku ai jetonte. Një patriot i sinqertë italian,i vetëdijshëm për ndryshimet e mëdha midis mbretërive të ndryshme italiane dhe i vendosur të respektonte sovranët legjitimë,ai kundërshtoi bashkimin vetëm nën udhëheqjen piemonteze dhe mbështeti krijimin e një konfederate shtetesh të modeluar sipas [[Konfederata Gjermane|bashkimit gjerman]].Ai u sulmua ashpër për këtë nga macinianët (të cilët e konsideronin strukturën federaliste jashtëzakonisht të dëmshme, si sepse e ekspozonte Italinë ndaj zjarrit të politikës së jashtme ashtu edhe për shkak të partikularizmit që do të vazhdonte) dhe u etiketua nga [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Cavour]] si "rivali i tij i pafe" (ky i fundit më vonë e detyroi të jepte dorëheqjen).Pas një udhëtimi në Romagna në shtator 1845, me qëllim që të mblidhte liberalët rreth Carlo Albertos për të arritur pavarësinë italiane,ai shkroi ''Degli ultimi casi di Romagna'', në të cilën kritikoi një tentativë kryengritjeje në Rimini. Në [[1848|vitin 1848]],Koloneli d'Azeglio ishte në ballë të operacioneve ushtarake që përfshinin veriun lindor të gadishullit.Ai u dallua si kreu i mbrojtjes së [[Viçenca|Viçencës]], në një mision ushtarak të kryer me shumë guxim. Më 10 qershor, duke u tërhequr nga Monte Berico, i reduktuar në një grusht burrash dhe municionesh kundër një ushtrie austriake shumë më të pajisur, ai u plagos në gjurin e djathtë.Pastaj ai u nis drejt Ferrarës, duke vuajtur dhe duke pasur frikë nga arrestimi dhe më pas u mbyll, me shumë gjasa, në [[Moravia|Moravi]].I ndihmuar nga Kardinali Legat Luigi Ciacchi,ai qëndroi në Ferrara për dy javë, përpara se të shkonte në [[Bolonja|Bolonjë]], ku qëndroi për të gjithë muajin korrik. Ndërkohë, më 26 qershor, ai ishte zgjedhur anëtar i Parlamentit Subalpin, për zonën zgjedhore Strambino.Në gusht ai ishte në [[Firencia|Firence]], në Villa La Scalère.Edhe pse ishte ende në fazën e rikuperimit, ai iu përkushtua aktivisht përhapjes së ideve të tij duke shkruar artikuj për ''La Patria''.Drejt fundit të nëntorit ai u nis për t'u kthyer në Torino,me qëllim që të merrte pjesë në punimet e Parlamentit.Gjatë udhëtimit ai u detyrua të ndalonte për disa ditë në [[Gjenova]], i goditur nga një atak ethesh.Më 10 dhjetor ai mori një telefonatë zyrtare nga Mbreti,i cili donte t'i besonte Presidencën e Këshillit të [[Mbretëria e Sardenjës|Mbretërisë së Sardenjës]]<nowiki/>por d'Azeglio e refuzoi pozicionin gjatë audiencës mbretërore më 14.Vincenzo Gioberti mori postin në vend të tij. Në Torino ai botoi ''"Frika dhe Shpresa"'',një ''pamflet'' antirepublikan i kompozuar gjatë qëndrimit të tij në Villa La Scalère.Vepra, e refuzuar nga botuesi Le Monnier,u botua nga shitësit vendas të librave Gianini dhe Fiore, të cilëve d'Azeglio ua besoi edhe pamfletin" ''Për Zgjedhësit e Tij"'',të shkruar pasi kishte shqyrtuar nevojën për të kandiduar për legjislaturën e re.Ajo i bëri përshtypje ''zgjedhësve të tij'' për sinqeritetin dhe pastërtinë e qëllimeve të saj,dhe kishte të gjitha tiparet e të qenit një kryevepër e letërsisë politike, nëse është e vërtetë se u përcaktua si "gjëja më e përsosur që ka dalë nga pena e d'Azeglio-s".Rezultati,megjithatë,ishte i ndryshëm,sepse Vincenzo Gioberti u rizgjodh. Pastaj D'Azeglio vendosi ta braktiste qytetin dhe në fund të janarit u nis për në Gjenova,duke qëndruar atje për rreth dhjetë ditë.Ai vazhdoi drejt Toskanës,duke mbërritur në [[Piza]],si mysafir i familjes Giorgini, me qëllim që të vazhdonte për në Firence për të marrë vajzën e tij, e cila po studionte në qytetin e qeverisur nga qeveria Guerrazzi .Në të njëjtat ditë, Duka i Madh Leopoldi II ishte detyruar të ikte, ndërsa [[Guerrazzi]],i vetëdijshëm për artikujt e Azeglios që ishin botuar në ''La patria'' dhe për invektivën ende të freskët antirepublikane në ''Timori e Speranze'',urdhëroi arrestimin e d'Azeglios. Megjithatë, ai arriti të shpëtonte veten,falë një paralajmërimi sekret që miku i tij Marco Tabarrini i kishte dërguar, dhe u strehua në Sarzana. === Kryeministër === [[Skeda:Camillo_Benso_Cavour_di_Ciseri.jpg|parapamje|[[Camillo Benso, Konti i Cavour|Konti i Cavour]]]] Pastaj ai arriti në La Spezia,në një gjendje keqardhjeje të thellë për evolucionin e situatës italiane dhe duke vuajtur ende nga dhimbjet në gjurin e djathtë.Më 23 mars pati humbjen e Novarës, e cila e hodhi d'Azeglion në një dëshpërim edhe më të madh,i trishtuar gjithashtu nga vdekja e tetëmbëdhjetë vjeçarit [[Ferdinando Balbo]]- vëllait të Prosperos -me të cilin e lidhte një miqësi e sinqertë.I tërbuar kundër eksponentëve të [[Italia e Re|Italisë së Re]], kundër Dhomës dhe kundër vetë Carlo Albertos,ai mendoi të tërhiqej në jetën private dhe u kthye në Sarzana,por më 25 prill mori thirrjen nga mbreti i ri,[[Viktor Emanueli II|,Vittorio Emanuele II]],dhe iu ofrua përsëri presidenca e Këshillit. Ai bëri gjithçka për të refuzuar, i vetëdijshëm se duhej të merrte frenat në një moment jashtëzakonisht të vështirë, por iu desh t'i nënshtrohej vullnetit të sovranit kur ky i fundit, më 6 maj,nënshkroi dekretin që emëronte Kryeministrin e ri. Ai u bë President i Këshillit të Mbretërisë së Sardenjës nga [[1849|viti 1849]] deri në [[1852|vitin 1852]],duke themeluar kështu të ashtuquajturën Qeveri d'Azeglio I,në një nga momentet më dramatike në historinë e vendit, në fund të Luftës së Parë të Pavarësisë.Në muajt e parë ai punoi për të përfunduar paqen me Austrinë, duke punuar së bashku me Mbretin mbi shpalljet e famshme të Moncalieri-t,ratifikimi përfundimtar i të cilave u bë me atë të 20 nëntorit.Emanuele d'Azeglio, nipi i burrështetasit, më vonë kujtoi se «D'Azeglio e kishte këshilluar Mbretin të zbarkonte Titanët;ai e konsideronte atë si faktin më të rëndësishëm» të jetës së tij politike,«dhe shërbimin më të shquar që ai i kishte bërë Dinastisë dhe Vendit». Vitin pasardhës,d'Azeglio u shpreh në favor të ligjeve të famshme Siccardi, të cilat shfuqizonin privilegjet e klerit dhe tërhoqën reagimin e shpejtë të Kishës ndaj Kabinetit, të mishëruara me një zjarr të veçantë në artikujt e priftit të Sanremos,Giacomo Margotti, dhe në kokëfortësinë e Kryepeshkopit të Torinos,Luigi Fransoni, i cili shkoi deri aty sa i mohoi,në shtratin e vdekjes, sakramentet Ministrit të Bujqësisë Santarosa,i cili kishte votuar për ligjet që dëmtonin të drejtat e Kishës. Në vend të Santarosës, d'Azeglio propozoi emrin e [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Cavour]],me të cilin ishte lidhur me miqësi që nga koha kur konti kishte themeluar ''Risorgimenton''.Pavarësisht rezistencës së Vittorio Emanuele,Camillo Benso u emërua ministër me një dekret të 11 nëntorit. Jeta politike,megjithatë,nuk i pëlqeu d'Azeglios,i cili i mungonte koha e rinisë së tij,e bisedave në sallone dhe,mbi të gjitha,e ushtrimit të lirë të pikturës.Korrespondenca me Teresa Targionin, në stilin e tij konfidencial,është edhe një herë zbuluese e gjendjes shpirtërore të Kryeministrit. Në seancën parlamentare të 12 shkurtit [[1851|1851,]]<nowiki/>d'Azeglio mbajti një fjalim politik në të cilin shprehu konceptin e tij për detyrën që ishte thirrur të mbante,duke theksuar rëndësinë e korrektësisë dhe mirësisë,të konsideruara si cilësitë më të larta për këdo që dëshiron të ndjekë një politikë drejtësie.Gino Capponi e vlerësoi fjalimin,ndërsa Bersezio shkoi aq larg sa i përcaktoi fjalët e shprehura si më fisniket "që dikush do të dëgjonte ndonjëherë të shqiptuara nga një ministër i jashtëm në Parlament". Në verën e vitit 1851,duke përfituar nga një moment qetësie relative, ai pati mundësinë të rikuperohej me pushime në Rivierën e tij të dashur Liguriane.Drejt mesit të korrikut ai arriti në Villa Oneto, në Sestri Ponente.Pasi u kthye në Torino,pas muajsh të tjerë qetësie,Kabineti e gjeti veten të përballej me një situatë shumë delikate.Cavour po merrte frenat e Qeverisë dhe kishte filluar të afrohej me qendrën e majtë,duke mbështetur kandidaturën e Urbano Rattazzi,një kundërshtar i d'Azeglio, për presidencën e Dhomës.Kur Rattazzi u zgjodh pavarësisht kundërshtimit absolut të Kryeministrit,legjislatura u zhyt në krizën më të zezë. Duke mos parë rrugëdalje,d'Azeglio dha dorëheqjen më 12 maj [[1852]], por [[Viktor Emanueli II|Vittorio Emanuele II]],donte të ripërtërinte besimin tek ai dhe katër ditë më vonë shpërndau Këshillin,duke e rikthyer d'Azeglion në detyrë, i cili e rikompozoi Kabinetin brenda pesë ditësh, duke larguar Cavour-in,Farinin dhe Galvangon,dhe duke i zëvendësuar ata nga Cibrario, Boncompagni dhe La Marmora.I rizgjedhur Kryeministër,ai jetoi aventurën e Qeverisë së d'Azeglio IIpër disa muaj,nga 21 maji deri më 4 nëntor [[1852|1852.]] Kështu, ai që shpresonte të kthehej në pikturë dhe të braktiste rrëmujën politike, e gjeti veten plotësisht të përfshirë në një klimë të re dhe të vështirë qeveritare."Edhe pse shëndeti dhe mendja ime nuk më mbajnë dot, unë jam bindur në mënyrë që të mos më duhet të qortoj veten kurrë që kam refuzuar kur vendi ishte në rrezik". Legjislatura e dytë filloi me demonstrime të papritura ngrohtësie dhe afërsie nga [[Anglia]],ku Konti i Malmesbury-t,Sekretar i Jashtëm,vlerësoi d'Azeglion gjatë një sesioni të Dhomës së Lordëve,ndërsa Lord Palmerston dhe [[Benjamin Disraeli|Disraeli]] folën në favor të Kryeministrit Piemontez në [[Dhoma e Komunëve të Mbretërisë së Bashkuar|Dhomën e Komunave]].Palmerston madje shkoi aq larg sa e përcaktoi Kushtetutën e Sardenjës si një model që të gjitha kombet e Evropës duhet ta imitojnë. Kur u kthye vera,d'Azeglio zgjodhi përsëri bregdetin Ligurian, duke qëndruar në Cornigliano.Në të njëjtin qytet, më 16 shtator, Alessandrina,vajza e tij e vetme,u martua me Markezin Matteo Ricci,në një ceremoni të dëshmuar nga [[Alessandro Manzoni]] (gjyshi i nuses nga nëna) dhe Emanuele d'Azeglio. Autori i "Të ''fejuarit"'' ruajti kujtime të gjalla të asaj dite, duke përgëzuar Teresa Borri-n,gruan e tij të dytë,për suksesin e mbesës së saj,e cila "nuk mund të kishte qenë më me fat".Massimo gjithashtu e miratoi me gëzim bashkimin, një lloj ilaçi i aftë për të lehtësuar pjesërisht peshën e detyrës publike, pavarësisht ndarjes së dhimbshme nga vajza e tij:"kjo martesë e Rinës, kaq e përshtatshme në çdo mënyrë,ka efektin e një kompensimi ose një pushimi,që Providenca ka dashur të ma japë [...] Edhe Rina, e varfëra,është e penduar që ndahet nga unë (më falni për budallallëkun tim).Por jeta është prozë dhe jo roman, dhe shpesh është e nevojshme, madje gjithmonë, të sakrifikosh dashurinë që të bën të lumtur për dashurinë që të mundon, e cila është e vetmja dashuri e vërtetë dhe e vetmja e dobishme»,i shkroi ai më 18 shtator markezes [[Marianna Trivulzio Rinuccini]], me braktisjen e tij të zakonshme plot besim në besimin e krishterë. Ishte vetëm një çast, kriza qeveritare po përkeqësohej përsëri dhe Mbreti po protestonte me forcë kundër vendimeve të Dhomës,e cila kishte miratuar ligjin mbi [[Martesa|martesën civile]] në një seancë në fund të korrikut, duke krijuar një çarje të re në marrëdhëniet me [[Shtetet Papale|Shtetin Papnor]].Nga ana tjetër,vetë d'Azeglio, ende duke vuajtur nga plaga në këmbë e pësuar në tërheqjen e Monte Berico dhe i rraskapitur nga zgjatja e një roli të përjetuar që nga fillimi si një sakrificë e pastër,mezi priste të ndryshonte profesion.Më 22 tetor ai mori vendimin përfundimtar:pasi shkoi në Stupinigi,ia la mandatin e tij Mbretit,duke propozuar Cavour si pasardhësin e tij. === Pas Presidencës: një angazhim i ripërtërirë politik === [[Skeda:Perrin_F._-_Vittorio_Emanuele_II_-_litografia_-_1851.jpg|parapamje|[[Viktor Emanueli II]] në një litografi të vitit 1851]] [[Skeda:Massimo_d'Azeglio_foto_(cropped).jpg|parapamje|Massimo d'Azeglio, 1859-1861]] [[Skeda:Franz_Xaver_Winterhalter_Napoleon_III.jpg|parapamje|[[Napoleoni III]]]] Pasi u rikthye në të qenit "një njeri i thjeshtë",ai i premtoi mbështetje pasardhësit të tij,duke aspiruar mbi të gjitha të kthehej në një jetë larg helmeve të politikës dhe të përkushtuar ndaj pasionit të tij të vërtetë të madh:pikturës.Në vjeshtën e vitit [[1852]],ai mësoi nga gruaja e tij Luisa se ishin gjetur albume dhe studime të pikturave që ishin lënë mënjanë disa vite më parë. D'Azeglio kërkoi me këmbëngulje t'i merrte ato mbrapsht, duke iu drejtuar edhe atyre që kujtonte se ia kishte dhënë hua. Meqenëse nipi i tij Emanuele ishte në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]],ai i kërkoi atij të merrte porosi artistike për të, dhe qëllimi nuk vonoi të arrihej.D'Azeglio kaloi Kanalin për veprat e shumta që i ishin ofruar,duke dashur gjithashtu të falënderonte ata politikanë që e kishin mbështetur në vitet e kaluara si Kryeministër.Në [[Londra|Londër]] ai u prit nga Mbretëresha [[Mbretëresha Viktoria|Victoria]] dhe Albert, të cilët e ftuan për drekë në oborrin mbretëror. Ai gjithashtu refuzoi të gjitha nderimet që sovrani dëshironte t'i jepte(përfshirë emërimin si gjeneral dhe kalorësinë e Urdhrit Suprem të Lajmërimit).Megjithatë, pavarësisht dëshirës për t'u tërhequr nga jeta publike,ai vazhdoi,nga nevoja dhe dashuria për vendin e tij, të monitoronte nga afër situatën politike në zhvillim: Cavour e vlerësonte shumë dhe vazhdimisht përfitonte nga ndihma e tij.Kur,në dhjetor [[1854]],Piemonte fitoi famë ndërkombëtare duke u bashkuar me aleancën me [[Franca|Francën]] dhe Anglinë, duke dërguar kontingjentin e vet në [[Krimea|Krime]]-në përgjigje të nxitjes së dy fuqive të mëdha evropiane-d'Azeglio u bashkua me ndërhyrjen. Peizazhi politik ishte i ndarë për këtë çështje, aq sa Ministri i Jashtëm da Bormida dha dorëheqjen në shenjë proteste kundër vendimit të qeverisë, por Cavour,në favor të aleancës, arriti të mbizotëronte me aftësinë e tij të zakonshme, duke i ofruar d'Azeglio një mandat të ri si Kryeministër.D'Azeglio e refuzoi ofertën,por e mbështeti Cavour në objektivat e tij politike,gjithashtu i vetëdijshëm për rëndësinë vendimtare të një kontributi të ardhshëm francez dhe anglez në kauzën e Risorgimentos. Aleanca u votua më 10 shkurt në Dhomë dhe më 3 mars në Senat.Një letër drejtuar Teresa Targionit e datës 25 janar,si dhe ajo që ai shkroi një muaj më vonë,vërtetojnë se d'Azeglio nuk kishte kursyer energji për të arritur këtë rezultat.Në të njëjtën periudhë,klima politike u nxeh edhe për shkak të miratimit të ligjit mbi manastiret,i cili parashikonte shtypjen e korporatave fetare. Reagimi i ashpër i Sekretarit të Shtetit Kardinal Giacomo Antonelli e implikoi gjithashtu d'Azeglion;ai u përgjigj me zemërim me artikullin ''Qeveria e Piemontes dhe Gjykata e Romës'',i cili u botua në [[L'Opinione]] më 16 shkurt. Ndërhyrja në Krime dhe ligji mbi manastiret ishin dy vendime të detyruara për d'Azeglion,edhe nëse ai nuk ishte i kënaqur me to: lufta gjithmonë nënkuptonte vdekje dhe zi,dhe ai nuk ishte as entuziast për ligjin,"i hartuar keq dhe i papërshtatshëm dhe,sipas mendimit tim,jo shumë liberal.Por edhe ky është pothuajse një domosdoshmëri për t'u miratuar". Ndërkohë, një verë e re kërkonte pushime të reja dhe pjesa tjetër u prit si gjithmonë me gëzim.Atë vit d'Azeglio e mendoi të mençur të hiqte dorë nga qëndrimi i tij i planifikuar në Toskanë,duke pasur parasysh se kolera,e cila kishte shpërthyer vitin e kaluar dhe ishte ende shumë e rrezikshme,po përhapej në zonë. Prandaj,ai zgjodhi të kalonte ca kohë në Certosa di Pesio,"3 orë larg Cuneo në male".Disa ditë pas mbërritjes së tij në zonë, ai ishte viktimë e një aksidenti që mund të kishte rezultuar fatal.Një tetëmbëdhjetëvjeçar,duke dashur të vishej si fantazmë,e mendoi si ide të mirë të vinte"një enë me raki të ndezur dhe kripë"rreth qafës së tij,duke bërë që çarçafi që mbante të merrte flakë.Për të shpëtuar të riun,d'Azeglio i dogji fytyrën,por dëmtimi nuk ishte serioz dhe pas disa javësh shenjat e aksidentit u zhdukën. Në shtator,Cavour donte që d'Azeglio t'i bashkohej atij dhe sovranit në udhëtimin diplomatik për në Francë,ku delegacioni do të takonte [[Napoleoni III|Napoleonin III]] .Udhëtimi u shty për dy muaj për shkak të një aksidenti në gjueti që kishte ngjallur frikë për jetën e Viktor Emanuelit.Pasi i shpëtuan rrezikut, në fund të nëntorit të tre u nisën për në [[Parisi|Paris]].Pasi u takuan në [[Lion]],ata arritën në qytetin e madh më 23,të pritur ngrohtësisht nga perandori dhe gruaja e tij Eugenie.Napoleoni deklaroi se kishte në zemër kauzën italiane.Udhëtimi jashtëzakonisht i lodhshëm vazhdoi për në Angli,i pritur me një entuziazëm edhe më të madh,dhe kaloi përsëri nëpër Paris,derisa në dhjetor d'Azeglio e gjeti Torinon,të rraskapitur dhe duke u shëruar nga një dhimbje e fortë dhëmbi që e kishte mbajtur në Francë më gjatë se sa pritej,duke iu nënshtruar trajtimit të Dr. Evans,dentistit amerikan të perandorit. Massimo era stato l'ultimo a lasciare le terre di Napoleone,e prima di partire Cavour gli aveva affidato una commissione che gli era stata espressamente richiesta dall'imperatore.Questi, infatti,aveva incaricato il conte di scrivere confidenzialmente a Walewski«ce que vous croyez que je puisse faire pour le Piémont et l'Italie» (''ciò che credete io possa fare per il Piemonte e per l'Italia''),e il capo del governo aveva girato l'onere a d'Azeglio-il cui discorso regale di Londra aveva avuto grande successo-,molto abile in questo tipo di compiti e ottimo conoscitore della realtà piemontese. D'Azeglio iu përkushtua hartimit të dokumentit (në frëngjisht) me kujdesin dhe përkushtimin më të madh,duke punuar mbi të në dhjetor dhe janar.Edhe pse Cavour e ndoqi zhvillimin e tij me admirim dhe një mori komplimentesh,ai shpejt e kuptoi se dokumenti ishte tepër i detajuar dhe dukshëm shumë i gjatë.Për më tepër,i mungonin përfundime të sakta dhe praktike.Prandaj, Kryeministri preferoi ta zëvendësonte atë me të vetat. === Sfidat e reja === [[Skeda:Giacinto_Provana_di_Collegno.jpg|parapamje|Giacinto Provana e Collegno-s]] Vitet kaluan dhe d'Azeglio,i cili nuk mbante më asnjë post politik, u prir drejt një jete gjithnjë e më të tërhequr nga punët publike, ndërkohë që vazhdonte të merrte pjesë në to me emocione dhe interes.Vera e vitit 1856 e pa atë më të lirë dhe me më shumë kohë në dispozicion,kështu që ai mundi të qëndronte në Firencen e tij të dashur dhe të shihte përsëri miqtë e shumtë që jetonin atje. Ndërkohë,në Torino kishte lindur një revistë,Il ''Cronista'',së cilës d'Azeglio filloi t'i dërgonte rregullisht ''Racconti,leggenda,ricordi della Vita italiana'',në të cilën ai kujtonte ngjarje dhe personazhe me të cilët ishte lidhur,duke përvijuar tashmë një propozim autobiografik që gjeti rrugë shumë më të rëndësishme në vitet në vijim. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] jxn4gc5m2ba7tcnoolb5zpr00ia9ov7 2986621 2986617 2026-06-01T23:18:30Z KrasniqiL 188164 2986621 wikitext text/x-wiki Perpunuar nga: Lorena krasniqi{{Other uses}} {{Infobox officeholder | name = Massimo d'Azeglio | honorific_suffix = [[Order of Saints Maurice and Lazarus|OSML]], [[Military Order of Savoy|MOS]], [[Civil Order of Savoy|COS]], [[Legion of Honour|LH]] | image = Massimo d'Azeglio.jpg | caption = Portrait of D'Azeglio by [[Francesco Gonin]], 1850 | office = [[Senate of the Republic (Italy)|Senator of the Kingdom of Italy]] | monarch = [[Victor Emmanuel II of Italy|Victor Emmanuel II]] | termstart = 20 October 1853 | termend = 15 January 1866 | office1 = [[Prime Minister of Sardinia]] | monarch1 = Victor Emmanuel II | termstart1 = 7 May 1849 | termend1 = 4 November 1852 | predecessor1 = [[Claudio Gabriele de Launay]] | successor1 = [[Camillo Benso, Count of Cavour|The Count of Cavour]] | office2 = Member of the [[Chamber of Deputies (Kingdom of Sardinia)|Chamber of Deputies<br>of the Kingdom of Sardinia]] | termstart2 = 8 May 1848 | termend2 = 20 October 1853 | birth_date = {{birth date|df=y|1798|10|24}} | birth_place = [[Turin]], [[Kingdom of Sardinia (1720–1861)|Kingdom of Sardinia]] | death_date = {{death date and age|df=y|1866|1|15|1798|10|24}} | death_place = Turin, [[Kingdom of Italy|Italy]] | party = [[Historical Right]] | spouse = {{Marriage|Giulia Claudia Manzoni|1831|1834|end=died}} | children = Alessandra Taparelli | parents = Cesare Taparelli and Cristina Morozzo | alma_mater = [[University of Turin]] | profession = Soldier, writer, painter | branch = {{army|Kingdom of Sardinia}} | serviceyears = 1815; 1848–1849 | rank = [[Colonel]] | unit = 2nd [[Cavalry]] Regiment | battles = [[First Italian War of Independence]] | signature = Massimo d'Azeglio - signature.png }} Massimo Taparelli d'Azeglio ( [[Torino]] , 24 Tetor 1798 [[Torino|- Torino]] , 15 gennaio 1866 ai ishte një [[Politikani|politikan]] , [[Patriotizmi|patriot]] , [[Piktura|piktor]] , dhe [[shkrimtar italian]] . == Biografia == === Familja dhe Rinia === [[Skeda:Camino_Palazzo_d'Azeglio.jpg|majtas|parapamje|Giuseppe Camino, ''Pallati Taparelli d'Azeglio'']] Massimo Taparelli d’Azeglio lindi në Torino,në rrugën e [[:it:Teatro_d'Angennes|Teatro d'Angennes]] (sot rruga Principe Amedeo),në [[Pallati|pallatin]] që i përkiste familjes fisnike Taparelli di [[Lagnasco]], me origjinë nga zona e sotme e [[provincës së Cuneos]].(Familja ishte e lidhur me familjen Balbo, ndër anëtarët më të njohur të së cilës ishin [[Prospero|<nowiki>Prospero]</nowiki>]] dhe [[Cesare]]),dhe konsiderohej pasardhëse e markezëve të lashtë të [[Ponzones]],feudalë të territoreve të Vercellit dhe [[Viverones]]. Ai ishte djali i markezit [[Cesare Taparelli d’Azeglio]], një figurë e njohur e [[Restaurimit]] savojard dhe e katolicizmit piemontes,dhe i Cristina Morozzo della Rocca, nga familja e markezëve të [[Bianzès]] (5 nëntor 1770 – 22 shkurt 1838). U pagëzua nga zotëria [[Giuseppe Morozzo della Rocca]],i cili më vonë u bë kardinal. Prindërit e tij banonin fillimisht në Kështjellën e [[Azeglio]], pranë [[Liqenit të Viverones]],prej nga rrjedh edhe emri i markizatit, por të gjithë fëmijët e tyre lindën në [[Torino]]. [[Skeda:Arms_of_the_house_of_Taparelli.svg|parapamje|Stema e familjes Taparelli d'Azeglio]] Ndër vëllezërit e tij më të njohur janë [[Luigi]],një prift [[Jezuitët|jezuit]] dhe bashkëthemelues i [[La Civilta Cattolica]] ,dhe [[Roberto]], një politikan liberal si Massimo,i cili promovoi fushatën për emancipimin e pakicave fetare të [[Piemonti|Piemontes]] ( [[Judejtë|hebrenjve]] dhe [[valdezve]] ).Vëllai i tij i madh quhej gjithashtu Roberto,i cili megjithatë lindi i vdekur në vitin 1789.Vëllezërit e motrat e tjera të Massimos vdiqën para kohe:Giuseppe Luigi,menjëherë pas lindjes,në vitin 1796,Melania vetëm 10 vjeç nga [[Tuberkulozi|dehja]] (10 korrik 1797 - 15 gusht 1807),Metilde në moshën njëzet e dy vjeç (24 nëntor 1791 - 12 gusht 1813) dhe Enrico në moshën 30 vjeç (24 nëntor 1794 - 2 shtator 1824). [[Skeda:François-Xavier_Fabre_-_The_Holy_Family.jpg|majtas|parapamje|[[François-Xavier Fabre]], ''Familja e Shenjtë'' (1801-02): modeli për Jezusin foshnjë ishte Massimo d'Azeglio i ri]] [[Skeda:Busto_di_Massimo_D'Azeglio,_Vincenzo_Vela.jpg|parapamje|Busti i Massimo D'Azeglio [[Vincenzo Vela]], 1855-1865]] Për shkak të pushtimit napolitan,Massimo, si fëmijë (me familjen e tij),u detyrua të jetonte për disa vite në [[Firencia|Firence]],ku të dielave në mëngjes shkonte në shtëpin e [[Konteshës së Albanit]] ,për të recituar vargjet që ajo ia kishte mësuar gjatë javës dhe aty njohu [[Vittorio Alfieri]],të dashurin e Konteshës dhe një mik të dashur të babait të tij. Vetë D'Azeglio tregon një episod kurioz: kur ishte katër vjeç, Alfieri e çoi në studion e piktorit [[François-Xavier Fabre]],i cili e përdori fëmijën si model për Jezusin Foshnje të ''Familjes së Shenjtë'',mbi të cilin po punonte në atë kohë.Vepra më vonë shkoi për të dekoruar një kishë në [[Montpelje|Montpellier]] . Në Firence ai mori një edukim të rreptë: në shtëpi prindërit e tij i imponuan një ndjenjë të fortë detyre dhe ai studioi në [[Scuole pie|Scuole Pie]] në Via Larga. === Aktiviteti artistik dhe letrar === [[Skeda:Eliseo_Sala_(1813-1879)_Ritratto_della_marchesa_Luisa_d'Azeglio_Blondel_Maumery_(1844_ca.)_Galleria_d'Arte_Moderna_di_Milano.jpg|parapamje|Gruaja e dytë e D'Azeglio, Luisa Maumary, në një portret nga Eliseo Sala]] [[Skeda:Il_carroccio_(La_battaglia_di_Legnano)_Massimo_Tapparelli_d'Azeglio.jpg|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Beteja e Legnano'', 1831]] [[Skeda:D'Azeglio_Combattimento_di_Rinaldo_e_Gradasso.JPG|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Lufta e Rinaldo dhe Gradasso'', 1839]] [[Skeda:D'AZEGLIO-Vita_di_lago_con_barca.jpg|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Jeta në liqen me një varkë'' ]] Në fund të [[1810|vitit 1810]], familja Taparelli u kthye në [[Torino]], ku Massimo ndoqi filozofinë në Universitet, "të cilën unë e fillova në moshën rreth trembëdhjetë vjeç". I riu nuk kishte një dashuri të madhe për studimin: ai i ndiqte kurset nga detyra, por pa shkëlqyer,me një natyrë të gjallë dhe të gëzueshme që karakterizonte rininë e tij,duke e afruar atë me ashpërsinë e arsimit që kishte marrë vetëm në një moshë më të vonë. Ndërkohë,babai krijoi tek bijtë e tij një shpirt të fortë,të gatshëm për vështirësitë e jetës: "Babai ynë donte të na shihte të bëheshim burra, edhe fizikisht". Kështu ai i prezantoi ata me skermën,notin dhe kalërimin dhe shpejt i çoi në ekskursione të gjata në pyll duke simuluar situata ushtarake. Pas rënies [[Napoleon Bonaparti|së Napoleonit]] në vitin 1814,austriakët u kthyen në qytet në mes të një gëzimi të përgjithshëm. [[Piu VII|Papa Piu VII]] u bë i mundur të kthehej në [[Roma|Romë]], "dhe mbreti donte që një ''mesazh urimi'' nga kreu i Shtëpisë së Savojës t'i arrinte sa më shpejt të ishte e mundur,ku tallja me papën ishte tradicionale. Zgjedhja e të dërguarit ra mbi personin e babait tim; dhe sigurisht që ishte e pamundur të gjendej një përfaqësues më i vërtetë i parimit politik,si dhe i besimit fetar të dy princave." Massimo e shoqëroi të atin në Romë, ku ai ra në kontakt me shumë skulptorë dhe piktorë të kohës: [[Canova]], [[Thorvaldsen]], [[Christian Rauch|Rauch]] , [[Camuccini]], [[Landi]], për të përmendur vetëm disa. Përveç eksplorimit të asaj që do të mbetej interesi kryesor kulturor i jetës së tij, pikturës, ai zhvilloi edhe një pasion për muzikën dhe poezinë, duke takuar personalisht dramaturgun Gherardo de Rossi dhe libretistin [[Jacopo Ferretti]], si dhe muzikantin [[Niccolò Paganini]] dhe kompozitorin [[Gioachino Rossini]] , me të cilët ndau një natë me shaka gjatë karnavalit romak të vitit 1821. Më pas ai hyri në ushtri si oficer kadet dhe toger i dytë në Kalorësi ([[Reggimento 'Reale Piemonte]]' ),duke ndjekur gjurmët e të atit. Megjithatë,pas disa muajsh,ai e braktisi karrierën e tij ushtarake për shkak të mosmarrëveshjeve me klasën aristokratike dhe hyri në këmbësorinë e thjeshtë (Garda Provinciale) me detyra sekretarie në ambasadën sardeneze në Romë. Pasi u kthye në Torino me familjen e tij,ai ndryshoi papritur stilin e jetës,duke braktisur festimet e tij dhe duke iu përkushtuar tërësisht studimit,duke vazhduar t'i jepte përparësi pikturës,aq sa flinte "mes ngjyrave, vajrave, llaqeve". Ndryshimi ishte,megjithatë,shumë drastik; shëndeti i d'Azeglios u përkeqësua,duke e çuar atë në një lloj krize nervore. I detyruar të kalonte një periudhë pushimi,ai shpejt filloi të ndjente mall për mjedisin romakë, ku ëndërronte të ishte në gjendje të rifillonte mësimet e tij artistike. Prindërit e tij ranë dakord për zhvendosjen, duke shpresuar të shihnin një përmirësim tek djali i tyre, dhe kështu nëna e tij, pavarësisht shëndetit të saj të dobët,u zhvendos me të dhe vëllain e tij Enrikon në Romë. Të tre jetuan fillimisht ne [[Sheshin Colonna]].D'Azeglio i thelloi studimet e tij në vizatim,por edhe në letërsi dhe muzikë. Ai shkroi një poemë kalorësiake në oktava, dy vepra teatrale dhe disa poema patriotike ( [[Ode|oda]] dhe [[Soneti|sonete]] ). Vëllai i tij Enrico shpejt u largua nga Roma për të shkuar në [[Napoli]],ku u sëmur rëndë. Nëna e tij,shumë e shqetësuar,e dërgoi Massimon në qytetin napolitan.Enrico u shërua më lehtë dhe më shpejt se sa pritej, i ndihmuar nga një markez i [[Maceratës]] që i donte artet dhe muzikën,Domenico Ricci,të cilin Massimo e takoi në atë rast, pa pasur asnjë lajm të mëtejshëm për të deri në vitin 1852, djali i tij [[Matteo Rici]] kërkoi dorën e Alessandrinës,vajzës së tij të vetme. Pasi u kthyen në Romë, vëllezërit d'Azeglio u vendosën me nënën e tyre në një shtëpi të vogël në [[Castel Gandolfo]] . D'Azeglio vazhdoi aktivitetin e tij si piktor dhe njeri i letrave,duke alternuar midis salloneve intelektuale të Romës, [[Firencia|Firences]] dhe [[Milano|Milanos]], ku takoi Giulian, vajzën e parëlindur të [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]], me të cilën u martua në maj 1831, por shpejt mbeti i ve, në 1834, vitin pas lindjes së Alessandrës,vajzës së tyre të vetme. Në [[1828|vitet 1828]] - [[1829]] ai qëndroi për një periudhë të caktuar në Sant'Ambrogio të Torinos për të pikturuar pllakat për librin <nowiki><i id="mwpw">La Sacra di San Michele</i></nowiki> ''illustrata e descrizione'' të cilin e botoi në [[Torino]] në vitin 1829. Ai mbërriti në Milano dy vjet më vonë, pas vdekjes së të atit. Në qytetin e Milanos arriti sukses të madh si piktor. Ai shpjegoi në ''Miei ricordi'' se si Milano ishte atëherë shumë më i gjallë nga ana kulturore dhe artistike se Torino. Klima ambroziane i përshtatej shumë më mirë shpirtit të tij të lirë: ai gjeti atje "diçka të bollshme,të pasur,të gjallë,aktive, që të vinte në humor të mirë kur e shihje".Në këtë kontekst të lulëzimit të arteve, ai paraqiti tre piktura në Ekspozitën e Brerës, një peizazh dhe dy tema historiko-patriotike ( ''Sfida e Barlettës'' dhe ''Beteja e Legnanos'' ).E para u ble nga Arkiduka Ranieri, mëkëmbës i mbretit austriak, ndërsa dy pikturat e tjera përfunduan në koleksionin prestigjioz të aristokratit [[Alfonso Porro Schiavinati]] . Ai gjithashtu provoi punën si shkrimtar; në përputhje me klimën romantike,ndaj së cilës ai e kishte treguar veten besnik në pikturat e tij,ai shkroi romanin historik [[Ettore Fieramosca]] (1833), duke marrë kështu frymëzim në letërsi edhe nga [[protagonisti i famshem i sfides Barletta]].Në [[1834|vitin 1834]] ai ishte ndër të parët që vizitoi shtëpinë e [[Clara]] dhe [[Andrea Maffei]] në via Tre Monasteri,në embrionin e parë të sallonit që do të gjallëronte dekadat pasuese të jetës artistike dhe politike të Milanos.Më 24 gusht [[1835]] ai u martua me Luisa Maumary, e veja e xhaxhait të tij Enrico Blondel, i cili ishte vëllai i [[Enrichetta]], gruas së parë të Manzonit. Tashmë piktor që në moshë të re, «një shkrimtar poemash kalorësiake dhe tragjedish të parëndësishme» pasi fitoi një jehonë të dukshme me romane historike si ''Ettore Fieramosca'' dhe ''Niccolò de' Lapi, ose Palleschi dhe Piagnoni,'' gjejmë, pas vdekjes,''I miei ricordi''.Ideali politik i D'Azeglio-s mund të shihet në veprat e tij dhe nganjëherë besimi i tij në Italinë e sapolindur si komb duket i shprehur mirë: «të përmbysësh forcën pa forcë, dhunën pa dhunë, mashtrimin pa mashtrim», të zhvillosh një lloj lufte «pa derdhur asnjë pikë gjaku».Është shkruar për romanet e tij, duke cituar një kritikë nga Attilio Momigliano,se «ato duken si një përgatitje ende e turbullt e ''Ricordi-t'' dhe, në lidhje me romanin historik të kohës «( Grossi, Cantù, Rovani, dhe pak mënjanë [[Guerrazzi]] dhe D'Azeglio...) më të hapur në përmbajtje ndaj gjurmëve të ''Promessi Sposi'' (...), i cili në realitet ishte më i largëti, më i pandjeshmi ndaj frymëzimit shumë njerëzor Manzonian. (...) Njeriu pothuajse ka përshtypjen se është në një fazë që i paraprin dhe nuk i ndjek ''Promessi Sposi'' ». Më pas ai kthehet në Torino, ku fillon të interesohet për politikën nëpërmjet Mbretit Charles Albert, me një qasje [[Liberalizmi|liberale]] të moderuar === Vitet e pjekurisë: operacionet ushtarake dhe hyrja në politikë === [[Skeda:Guerrazzi.jpg|parapamje|Francesco Domenico Guerrazzi]] Qëndrimi i tij i parë në Firence filloi në shtator [[1838|të vitit 1838]], ku ai shkoi për të mbledhur materialin e nevojshëm për të shkruar romanin e tij të dytë historik,''Niccolò de' Lapi''.Në qytetin toskan, të cilin d'Azeglio e deshi që në fillim, ai ra në kontakt me intelektualët liberalë të Gabinetto Vieusseux, në veçanti me themeluesin e saj, [[Giovan Pietro Vieusseux]], dhe me [[Gino Capponi]].Më pas ai u largua nga [[Firencia|Firence]] për [[Milano|në Milano]], por u kthye në [[1840|vitin 1840]] për një qëndrim të dytë të shkurtër.Gjatë këtij qëndrimi ai shkoi së pari në [[Gavinana]], qytetin ku Francesco Ferrucci ishte vrarë në betejën e vitit 1530, dhe më pas në San Marcello Pistoiese, ku i pëlqente të dëgjonte diksionin e një farë Rosa, një fshatare në fermën Partitoio (e cila ishte gjithashtu analfabete), një diksion të cilin ai e përcaktoi si "dialekti më i pastër dhe më i rafinuar në Itali", për të treguar se si, në atë kohë, në malet e Pistoias flitej gjuha e vërtetë italiane, pa asnjë ndikim dialektor. Në San Marcello d'Azeglio ai qëndroi në Locanda La Posta të vendosur në rrugën Grand Ducal, tani Via Roma. Në vitin 1838, në Firence, ai takoi markezin Carlo Torrigiani, i cili ndante idealet e tij patriotike dhe me të cilin krijoi një miqësi të ngushtë. Torrigiani e prezantoi atë me familjen Targioni, të përbërë nga natyralisti Antonio,gruaja e tij Fanny, në kujtim [[Xhakomo Leopardi|të Leopardit]], dhe tre vajzat e tyre.Ai krijoi një miqësi veçanërisht të fortë me më të voglën,[[Teresa Targioni Tozzetti]],siç dëshmon korrespondenca e pasur që ka arritur deri më sot. Në verën e vitit 1840, d'Azeglio qëndroi në Seravezza për të përfunduar në heshtje kapitujt e fundit të veprës së tij ''Niccolò de' Lapi, ose Palleschi dhe Piagnoni,'' dhe për të mbledhur prova të traditës popullore sipas së cilës shumë familje fisnike ishin zhvendosur në Versilia pas rënies së Sienës në vitin 1555. Në kujtim të qëndrimit të tij në Seravezza,në shekullin e njëzetë qyteti i kushtoi një rrugë dhe një pllakë përkujtimore pranë shtëpisë ku ai jetonte. Një patriot i sinqertë italian,i vetëdijshëm për ndryshimet e mëdha midis mbretërive të ndryshme italiane dhe i vendosur të respektonte sovranët legjitimë,ai kundërshtoi bashkimin vetëm nën udhëheqjen piemonteze dhe mbështeti krijimin e një konfederate shtetesh të modeluar sipas [[Konfederata Gjermane|bashkimit gjerman]].Ai u sulmua ashpër për këtë nga macinianët (të cilët e konsideronin strukturën federaliste jashtëzakonisht të dëmshme, si sepse e ekspozonte Italinë ndaj zjarrit të politikës së jashtme ashtu edhe për shkak të partikularizmit që do të vazhdonte) dhe u etiketua nga [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Cavour]] si "rivali i tij i pafe" (ky i fundit më vonë e detyroi të jepte dorëheqjen).Pas një udhëtimi në Romagna në shtator 1845, me qëllim që të mblidhte liberalët rreth Carlo Albertos për të arritur pavarësinë italiane,ai shkroi ''Degli ultimi casi di Romagna'', në të cilën kritikoi një tentativë kryengritjeje në Rimini. Në [[1848|vitin 1848]],Koloneli d'Azeglio ishte në ballë të operacioneve ushtarake që përfshinin veriun lindor të gadishullit.Ai u dallua si kreu i mbrojtjes së [[Viçenca|Viçencës]], në një mision ushtarak të kryer me shumë guxim. Më 10 qershor, duke u tërhequr nga Monte Berico, i reduktuar në një grusht burrash dhe municionesh kundër një ushtrie austriake shumë më të pajisur, ai u plagos në gjurin e djathtë.Pastaj ai u nis drejt Ferrarës, duke vuajtur dhe duke pasur frikë nga arrestimi dhe më pas u mbyll, me shumë gjasa, në [[Moravia|Moravi]].I ndihmuar nga Kardinali Legat Luigi Ciacchi,ai qëndroi në Ferrara për dy javë, përpara se të shkonte në [[Bolonja|Bolonjë]], ku qëndroi për të gjithë muajin korrik. Ndërkohë, më 26 qershor, ai ishte zgjedhur anëtar i Parlamentit Subalpin, për zonën zgjedhore Strambino.Në gusht ai ishte në [[Firencia|Firence]], në Villa La Scalère.Edhe pse ishte ende në fazën e rikuperimit, ai iu përkushtua aktivisht përhapjes së ideve të tij duke shkruar artikuj për ''La Patria''.Drejt fundit të nëntorit ai u nis për t'u kthyer në Torino,me qëllim që të merrte pjesë në punimet e Parlamentit.Gjatë udhëtimit ai u detyrua të ndalonte për disa ditë në [[Gjenova]], i goditur nga një atak ethesh.Më 10 dhjetor ai mori një telefonatë zyrtare nga Mbreti,i cili donte t'i besonte Presidencën e Këshillit të [[Mbretëria e Sardenjës|Mbretërisë së Sardenjës]]<nowiki/>por d'Azeglio e refuzoi pozicionin gjatë audiencës mbretërore më 14.Vincenzo Gioberti mori postin në vend të tij. Në Torino ai botoi ''"Frika dhe Shpresa"'',një ''pamflet'' antirepublikan i kompozuar gjatë qëndrimit të tij në Villa La Scalère.Vepra, e refuzuar nga botuesi Le Monnier,u botua nga shitësit vendas të librave Gianini dhe Fiore, të cilëve d'Azeglio ua besoi edhe pamfletin" ''Për Zgjedhësit e Tij"'',të shkruar pasi kishte shqyrtuar nevojën për të kandiduar për legjislaturën e re.Ajo i bëri përshtypje ''zgjedhësve të tij'' për sinqeritetin dhe pastërtinë e qëllimeve të saj,dhe kishte të gjitha tiparet e të qenit një kryevepër e letërsisë politike, nëse është e vërtetë se u përcaktua si "gjëja më e përsosur që ka dalë nga pena e d'Azeglio-s".Rezultati,megjithatë,ishte i ndryshëm,sepse Vincenzo Gioberti u rizgjodh. Pastaj D'Azeglio vendosi ta braktiste qytetin dhe në fund të janarit u nis për në Gjenova,duke qëndruar atje për rreth dhjetë ditë.Ai vazhdoi drejt Toskanës,duke mbërritur në [[Piza]],si mysafir i familjes Giorgini, me qëllim që të vazhdonte për në Firence për të marrë vajzën e tij, e cila po studionte në qytetin e qeverisur nga qeveria Guerrazzi .Në të njëjtat ditë, Duka i Madh Leopoldi II ishte detyruar të ikte, ndërsa [[Guerrazzi]],i vetëdijshëm për artikujt e Azeglios që ishin botuar në ''La patria'' dhe për invektivën ende të freskët antirepublikane në ''Timori e Speranze'',urdhëroi arrestimin e d'Azeglios. Megjithatë, ai arriti të shpëtonte veten,falë një paralajmërimi sekret që miku i tij Marco Tabarrini i kishte dërguar, dhe u strehua në Sarzana. === Kryeministër === [[Skeda:Camillo_Benso_Cavour_di_Ciseri.jpg|parapamje|[[Camillo Benso, Konti i Cavour|Konti i Cavour]]]] Pastaj ai arriti në La Spezia,në një gjendje keqardhjeje të thellë për evolucionin e situatës italiane dhe duke vuajtur ende nga dhimbjet në gjurin e djathtë.Më 23 mars pati humbjen e Novarës, e cila e hodhi d'Azeglion në një dëshpërim edhe më të madh,i trishtuar gjithashtu nga vdekja e tetëmbëdhjetë vjeçarit [[Ferdinando Balbo]]- vëllait të Prosperos -me të cilin e lidhte një miqësi e sinqertë.I tërbuar kundër eksponentëve të [[Italia e Re|Italisë së Re]], kundër Dhomës dhe kundër vetë Carlo Albertos,ai mendoi të tërhiqej në jetën private dhe u kthye në Sarzana,por më 25 prill mori thirrjen nga mbreti i ri,[[Viktor Emanueli II|,Vittorio Emanuele II]],dhe iu ofrua përsëri presidenca e Këshillit. Ai bëri gjithçka për të refuzuar, i vetëdijshëm se duhej të merrte frenat në një moment jashtëzakonisht të vështirë, por iu desh t'i nënshtrohej vullnetit të sovranit kur ky i fundit, më 6 maj,nënshkroi dekretin që emëronte Kryeministrin e ri. Ai u bë President i Këshillit të Mbretërisë së Sardenjës nga [[1849|viti 1849]] deri në [[1852|vitin 1852]],duke themeluar kështu të ashtuquajturën Qeveri d'Azeglio I,në një nga momentet më dramatike në historinë e vendit, në fund të Luftës së Parë të Pavarësisë.Në muajt e parë ai punoi për të përfunduar paqen me Austrinë, duke punuar së bashku me Mbretin mbi shpalljet e famshme të Moncalieri-t,ratifikimi përfundimtar i të cilave u bë me atë të 20 nëntorit.Emanuele d'Azeglio, nipi i burrështetasit, më vonë kujtoi se «D'Azeglio e kishte këshilluar Mbretin të zbarkonte Titanët;ai e konsideronte atë si faktin më të rëndësishëm» të jetës së tij politike,«dhe shërbimin më të shquar që ai i kishte bërë Dinastisë dhe Vendit». Vitin pasardhës,d'Azeglio u shpreh në favor të ligjeve të famshme Siccardi, të cilat shfuqizonin privilegjet e klerit dhe tërhoqën reagimin e shpejtë të Kishës ndaj Kabinetit, të mishëruara me një zjarr të veçantë në artikujt e priftit të Sanremos,Giacomo Margotti, dhe në kokëfortësinë e Kryepeshkopit të Torinos,Luigi Fransoni, i cili shkoi deri aty sa i mohoi,në shtratin e vdekjes, sakramentet Ministrit të Bujqësisë Santarosa,i cili kishte votuar për ligjet që dëmtonin të drejtat e Kishës. Në vend të Santarosës, d'Azeglio propozoi emrin e [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Cavour]],me të cilin ishte lidhur me miqësi që nga koha kur konti kishte themeluar ''Risorgimenton''.Pavarësisht rezistencës së Vittorio Emanuele,Camillo Benso u emërua ministër me një dekret të 11 nëntorit. Jeta politike,megjithatë,nuk i pëlqeu d'Azeglios,i cili i mungonte koha e rinisë së tij,e bisedave në sallone dhe,mbi të gjitha,e ushtrimit të lirë të pikturës.Korrespondenca me Teresa Targionin, në stilin e tij konfidencial,është edhe një herë zbuluese e gjendjes shpirtërore të Kryeministrit. Në seancën parlamentare të 12 shkurtit [[1851|1851,]]<nowiki/>d'Azeglio mbajti një fjalim politik në të cilin shprehu konceptin e tij për detyrën që ishte thirrur të mbante,duke theksuar rëndësinë e korrektësisë dhe mirësisë,të konsideruara si cilësitë më të larta për këdo që dëshiron të ndjekë një politikë drejtësie.Gino Capponi e vlerësoi fjalimin,ndërsa Bersezio shkoi aq larg sa i përcaktoi fjalët e shprehura si më fisniket "që dikush do të dëgjonte ndonjëherë të shqiptuara nga një ministër i jashtëm në Parlament". Në verën e vitit 1851,duke përfituar nga një moment qetësie relative, ai pati mundësinë të rikuperohej me pushime në Rivierën e tij të dashur Liguriane.Drejt mesit të korrikut ai arriti në Villa Oneto, në Sestri Ponente.Pasi u kthye në Torino,pas muajsh të tjerë qetësie,Kabineti e gjeti veten të përballej me një situatë shumë delikate.Cavour po merrte frenat e Qeverisë dhe kishte filluar të afrohej me qendrën e majtë,duke mbështetur kandidaturën e Urbano Rattazzi,një kundërshtar i d'Azeglio, për presidencën e Dhomës.Kur Rattazzi u zgjodh pavarësisht kundërshtimit absolut të Kryeministrit,legjislatura u zhyt në krizën më të zezë. Duke mos parë rrugëdalje,d'Azeglio dha dorëheqjen më 12 maj [[1852]], por [[Viktor Emanueli II|Vittorio Emanuele II]],donte të ripërtërinte besimin tek ai dhe katër ditë më vonë shpërndau Këshillin,duke e rikthyer d'Azeglion në detyrë, i cili e rikompozoi Kabinetin brenda pesë ditësh, duke larguar Cavour-in,Farinin dhe Galvangon,dhe duke i zëvendësuar ata nga Cibrario, Boncompagni dhe La Marmora.I rizgjedhur Kryeministër,ai jetoi aventurën e Qeverisë së d'Azeglio IIpër disa muaj,nga 21 maji deri më 4 nëntor [[1852|1852.]] Kështu, ai që shpresonte të kthehej në pikturë dhe të braktiste rrëmujën politike, e gjeti veten plotësisht të përfshirë në një klimë të re dhe të vështirë qeveritare."Edhe pse shëndeti dhe mendja ime nuk më mbajnë dot, unë jam bindur në mënyrë që të mos më duhet të qortoj veten kurrë që kam refuzuar kur vendi ishte në rrezik". Legjislatura e dytë filloi me demonstrime të papritura ngrohtësie dhe afërsie nga [[Anglia]],ku Konti i Malmesbury-t,Sekretar i Jashtëm,vlerësoi d'Azeglion gjatë një sesioni të Dhomës së Lordëve,ndërsa Lord Palmerston dhe [[Benjamin Disraeli|Disraeli]] folën në favor të Kryeministrit Piemontez në [[Dhoma e Komunëve të Mbretërisë së Bashkuar|Dhomën e Komunave]].Palmerston madje shkoi aq larg sa e përcaktoi Kushtetutën e Sardenjës si një model që të gjitha kombet e Evropës duhet ta imitojnë. Kur u kthye vera,d'Azeglio zgjodhi përsëri bregdetin Ligurian, duke qëndruar në Cornigliano.Në të njëjtin qytet, më 16 shtator, Alessandrina,vajza e tij e vetme,u martua me Markezin Matteo Ricci,në një ceremoni të dëshmuar nga [[Alessandro Manzoni]] (gjyshi i nuses nga nëna) dhe Emanuele d'Azeglio. Autori i "Të ''fejuarit"'' ruajti kujtime të gjalla të asaj dite, duke përgëzuar Teresa Borri-n,gruan e tij të dytë,për suksesin e mbesës së saj,e cila "nuk mund të kishte qenë më me fat".Massimo gjithashtu e miratoi me gëzim bashkimin, një lloj ilaçi i aftë për të lehtësuar pjesërisht peshën e detyrës publike, pavarësisht ndarjes së dhimbshme nga vajza e tij:"kjo martesë e Rinës, kaq e përshtatshme në çdo mënyrë,ka efektin e një kompensimi ose një pushimi,që Providenca ka dashur të ma japë [...] Edhe Rina, e varfëra,është e penduar që ndahet nga unë (më falni për budallallëkun tim).Por jeta është prozë dhe jo roman, dhe shpesh është e nevojshme, madje gjithmonë, të sakrifikosh dashurinë që të bën të lumtur për dashurinë që të mundon, e cila është e vetmja dashuri e vërtetë dhe e vetmja e dobishme»,i shkroi ai më 18 shtator markezes [[Marianna Trivulzio Rinuccini]], me braktisjen e tij të zakonshme plot besim në besimin e krishterë. Ishte vetëm një çast, kriza qeveritare po përkeqësohej përsëri dhe Mbreti po protestonte me forcë kundër vendimeve të Dhomës,e cila kishte miratuar ligjin mbi [[Martesa|martesën civile]] në një seancë në fund të korrikut, duke krijuar një çarje të re në marrëdhëniet me [[Shtetet Papale|Shtetin Papnor]].Nga ana tjetër,vetë d'Azeglio, ende duke vuajtur nga plaga në këmbë e pësuar në tërheqjen e Monte Berico dhe i rraskapitur nga zgjatja e një roli të përjetuar që nga fillimi si një sakrificë e pastër,mezi priste të ndryshonte profesion.Më 22 tetor ai mori vendimin përfundimtar:pasi shkoi në Stupinigi,ia la mandatin e tij Mbretit,duke propozuar Cavour si pasardhësin e tij. === Pas Presidencës: një angazhim i ripërtërirë politik === [[Skeda:Perrin_F._-_Vittorio_Emanuele_II_-_litografia_-_1851.jpg|parapamje|[[Viktor Emanueli II]] në një litografi të vitit 1851]] [[Skeda:Massimo_d'Azeglio_foto_(cropped).jpg|parapamje|Massimo d'Azeglio, 1859-1861]] [[Skeda:Franz_Xaver_Winterhalter_Napoleon_III.jpg|parapamje|[[Napoleoni III]]]] Pasi u rikthye në të qenit "një njeri i thjeshtë",ai i premtoi mbështetje pasardhësit të tij,duke aspiruar mbi të gjitha të kthehej në një jetë larg helmeve të politikës dhe të përkushtuar ndaj pasionit të tij të vërtetë të madh:pikturës.Në vjeshtën e vitit [[1852]],ai mësoi nga gruaja e tij Luisa se ishin gjetur albume dhe studime të pikturave që ishin lënë mënjanë disa vite më parë. D'Azeglio kërkoi me këmbëngulje t'i merrte ato mbrapsht, duke iu drejtuar edhe atyre që kujtonte se ia kishte dhënë hua. Meqenëse nipi i tij Emanuele ishte në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]],ai i kërkoi atij të merrte porosi artistike për të, dhe qëllimi nuk vonoi të arrihej.D'Azeglio kaloi Kanalin për veprat e shumta që i ishin ofruar,duke dashur gjithashtu të falënderonte ata politikanë që e kishin mbështetur në vitet e kaluara si Kryeministër.Në [[Londra|Londër]] ai u prit nga Mbretëresha [[Mbretëresha Viktoria|Victoria]] dhe Albert, të cilët e ftuan për drekë në oborrin mbretëror. Ai gjithashtu refuzoi të gjitha nderimet që sovrani dëshironte t'i jepte(përfshirë emërimin si gjeneral dhe kalorësinë e Urdhrit Suprem të Lajmërimit).Megjithatë, pavarësisht dëshirës për t'u tërhequr nga jeta publike,ai vazhdoi,nga nevoja dhe dashuria për vendin e tij, të monitoronte nga afër situatën politike në zhvillim: Cavour e vlerësonte shumë dhe vazhdimisht përfitonte nga ndihma e tij.Kur,në dhjetor [[1854]],Piemonte fitoi famë ndërkombëtare duke u bashkuar me aleancën me [[Franca|Francën]] dhe Anglinë, duke dërguar kontingjentin e vet në [[Krimea|Krime]]-në përgjigje të nxitjes së dy fuqive të mëdha evropiane-d'Azeglio u bashkua me ndërhyrjen. Peizazhi politik ishte i ndarë për këtë çështje, aq sa Ministri i Jashtëm da Bormida dha dorëheqjen në shenjë proteste kundër vendimit të qeverisë, por Cavour,në favor të aleancës, arriti të mbizotëronte me aftësinë e tij të zakonshme, duke i ofruar d'Azeglio një mandat të ri si Kryeministër.D'Azeglio e refuzoi ofertën,por e mbështeti Cavour në objektivat e tij politike,gjithashtu i vetëdijshëm për rëndësinë vendimtare të një kontributi të ardhshëm francez dhe anglez në kauzën e Risorgimentos. Aleanca u votua më 10 shkurt në Dhomë dhe më 3 mars në Senat.Një letër drejtuar Teresa Targionit e datës 25 janar,si dhe ajo që ai shkroi një muaj më vonë,vërtetojnë se d'Azeglio nuk kishte kursyer energji për të arritur këtë rezultat.Në të njëjtën periudhë,klima politike u nxeh edhe për shkak të miratimit të ligjit mbi manastiret,i cili parashikonte shtypjen e korporatave fetare. Reagimi i ashpër i Sekretarit të Shtetit Kardinal Giacomo Antonelli e implikoi gjithashtu d'Azeglion;ai u përgjigj me zemërim me artikullin ''Qeveria e Piemontes dhe Gjykata e Romës'',i cili u botua në [[L'Opinione]] më 16 shkurt. Ndërhyrja në Krime dhe ligji mbi manastiret ishin dy vendime të detyruara për d'Azeglion,edhe nëse ai nuk ishte i kënaqur me to: lufta gjithmonë nënkuptonte vdekje dhe zi,dhe ai nuk ishte as entuziast për ligjin,"i hartuar keq dhe i papërshtatshëm dhe,sipas mendimit tim,jo shumë liberal.Por edhe ky është pothuajse një domosdoshmëri për t'u miratuar". Ndërkohë, një verë e re kërkonte pushime të reja dhe pjesa tjetër u prit si gjithmonë me gëzim.Atë vit d'Azeglio e mendoi të mençur të hiqte dorë nga qëndrimi i tij i planifikuar në Toskanë,duke pasur parasysh se kolera,e cila kishte shpërthyer vitin e kaluar dhe ishte ende shumë e rrezikshme,po përhapej në zonë. Prandaj,ai zgjodhi të kalonte ca kohë në Certosa di Pesio,"3 orë larg Cuneo në male".Disa ditë pas mbërritjes së tij në zonë, ai ishte viktimë e një aksidenti që mund të kishte rezultuar fatal.Një tetëmbëdhjetëvjeçar,duke dashur të vishej si fantazmë,e mendoi si ide të mirë të vinte"një enë me raki të ndezur dhe kripë"rreth qafës së tij,duke bërë që çarçafi që mbante të merrte flakë.Për të shpëtuar të riun,d'Azeglio i dogji fytyrën,por dëmtimi nuk ishte serioz dhe pas disa javësh shenjat e aksidentit u zhdukën. Në shtator,Cavour donte që d'Azeglio t'i bashkohej atij dhe sovranit në udhëtimin diplomatik për në Francë,ku delegacioni do të takonte [[Napoleoni III|Napoleonin III]] .Udhëtimi u shty për dy muaj për shkak të një aksidenti në gjueti që kishte ngjallur frikë për jetën e Viktor Emanuelit.Pasi i shpëtuan rrezikut, në fund të nëntorit të tre u nisën për në [[Parisi|Paris]].Pasi u takuan në [[Lion]],ata arritën në qytetin e madh më 23,të pritur ngrohtësisht nga perandori dhe gruaja e tij Eugenie.Napoleoni deklaroi se kishte në zemër kauzën italiane.Udhëtimi jashtëzakonisht i lodhshëm vazhdoi për në Angli,i pritur me një entuziazëm edhe më të madh,dhe kaloi përsëri nëpër Paris,derisa në dhjetor d'Azeglio e gjeti Torinon,të rraskapitur dhe duke u shëruar nga një dhimbje e fortë dhëmbi që e kishte mbajtur në Francë më gjatë se sa pritej,duke iu nënshtruar trajtimit të Dr. Evans,dentistit amerikan të perandorit. Massimo era stato l'ultimo a lasciare le terre di Napoleone,e prima di partire Cavour gli aveva affidato una commissione che gli era stata espressamente richiesta dall'imperatore.Questi, infatti,aveva incaricato il conte di scrivere confidenzialmente a Walewski«ce que vous croyez que je puisse faire pour le Piémont et l'Italie» (''ciò che credete io possa fare per il Piemonte e per l'Italia''),e il capo del governo aveva girato l'onere a d'Azeglio-il cui discorso regale di Londra aveva avuto grande successo-,molto abile in questo tipo di compiti e ottimo conoscitore della realtà piemontese. D'Azeglio iu përkushtua hartimit të dokumentit (në frëngjisht) me kujdesin dhe përkushtimin më të madh,duke punuar mbi të në dhjetor dhe janar.Edhe pse Cavour e ndoqi zhvillimin e tij me admirim dhe një mori komplimentesh,ai shpejt e kuptoi se dokumenti ishte tepër i detajuar dhe dukshëm shumë i gjatë.Për më tepër,i mungonin përfundime të sakta dhe praktike.Prandaj, Kryeministri preferoi ta zëvendësonte atë me të vetat. === Sfidat e reja === [[Skeda:Giacinto_Provana_di_Collegno.jpg|parapamje|Giacinto Provana e Collegno-s]] Vitet kaluan dhe d'Azeglio,i cili nuk mbante më asnjë post politik, u prir drejt një jete gjithnjë e më të tërhequr nga punët publike, ndërkohë që vazhdonte të merrte pjesë në to me emocione dhe interes.Vera e vitit 1856 e pa atë më të lirë dhe me më shumë kohë në dispozicion,kështu që ai mundi të qëndronte në Firencen e tij të dashur dhe të shihte përsëri miqtë e shumtë që jetonin atje. Ndërkohë,në Torino kishte lindur një revistë,Il ''Cronista'',së cilës d'Azeglio filloi t'i dërgonte rregullisht ''Racconti,leggenda,ricordi della Vita italiana'',në të cilën ai kujtonte ngjarje dhe personazhe me të cilët ishte lidhur,duke përvijuar tashmë një propozim autobiografik që gjeti rrugë shumë më të rëndësishme në vitet në vijim. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] lzge81uewq8bk0miaj62ikg0teei1p1 2986622 2986621 2026-06-01T23:20:29Z KrasniqiL 188164 2986622 wikitext text/x-wiki Perpunuar nga: Lorena krasniqi{{Other uses}} {{Infobox officeholder | name = Massimo d'Azeglio | honorific_suffix = [[Order of Saints Maurice and Lazarus|OSML]], [[Military Order of Savoy|MOS]], [[Civil Order of Savoy|COS]], [[Legion of Honour|LH]] | image = Massimo d'Azeglio.jpg | caption = Portrait of D'Azeglio by [[Francesco Gonin]], 1850 | office = [[Senate of the Republic (Italy)|Senator of the Kingdom of Italy]] | monarch = [[Victor Emmanuel II of Italy|Victor Emmanuel II]] | termstart = 20 October 1853 | termend = 15 January 1866 | office1 = [[Prime Minister of Sardinia]] | monarch1 = Victor Emmanuel II | termstart1 = 7 May 1849 | termend1 = 4 November 1852 | predecessor1 = [[Claudio Gabriele de Launay]] | successor1 = [[Camillo Benso, Count of Cavour|The Count of Cavour]] | office2 = Member of the [[Chamber of Deputies (Kingdom of Sardinia)|Chamber of Deputies<br>of the Kingdom of Sardinia]] | termstart2 = 8 May 1848 | termend2 = 20 October 1853 | birth_date = {{birth date|df=y|1798|10|24}} | birth_place = [[Turin]], [[Kingdom of Sardinia (1720–1861)|Kingdom of Sardinia]] | death_date = {{death date and age|df=y|1866|1|15|1798|10|24}} | death_place = Turin, [[Kingdom of Italy|Italy]] | party = [[Historical Right]] | spouse = {{Marriage|Giulia Claudia Manzoni|1831|1834|end=died}} | children = Alessandra Taparelli | parents = Cesare Taparelli and Cristina Morozzo | alma_mater = [[University of Turin]] | profession = Soldier, writer, painter | branch = {{army|Kingdom of Sardinia}} | serviceyears = 1815; 1848–1849 | rank = [[Colonel]] | unit = 2nd [[Cavalry]] Regiment | battles = [[First Italian War of Independence]] | signature = Massimo d'Azeglio - signature.png }} Massimo Taparelli d'Azeglio ( [[Torino]] , 24 Tetor 1798 [[Torino|- Torino]] ,15 Janar 1866 ai ishte një [[Politikani|politikan]] , [[Patriotizmi|patriot]] , [[Piktura|piktor]] , dhe [[shkrimtar italian]] . == Biografia == === Familja dhe Rinia === [[Skeda:Camino_Palazzo_d'Azeglio.jpg|majtas|parapamje|Giuseppe Camino, ''Pallati Taparelli d'Azeglio'']] Massimo Taparelli d’Azeglio lindi në Torino,në rrugën e [[:it:Teatro_d'Angennes|Teatro d'Angennes]] (sot rruga Principe Amedeo),në [[Pallati|pallatin]] që i përkiste familjes fisnike Taparelli di [[Lagnasco]], me origjinë nga zona e sotme e [[provincës së Cuneos]].(Familja ishte e lidhur me familjen Balbo, ndër anëtarët më të njohur të së cilës ishin [[Prospero|<nowiki>Prospero]</nowiki>]] dhe [[Cesare]]),dhe konsiderohej pasardhëse e markezëve të lashtë të [[Ponzones]],feudalë të territoreve të Vercellit dhe [[Viverones]]. Ai ishte djali i markezit [[Cesare Taparelli d’Azeglio]], një figurë e njohur e [[Restaurimit]] savojard dhe e katolicizmit piemontes,dhe i Cristina Morozzo della Rocca, nga familja e markezëve të [[Bianzès]] (5 nëntor 1770 – 22 shkurt 1838). U pagëzua nga zotëria [[Giuseppe Morozzo della Rocca]],i cili më vonë u bë kardinal. Prindërit e tij banonin fillimisht në Kështjellën e [[Azeglio]], pranë [[Liqenit të Viverones]],prej nga rrjedh edhe emri i markizatit, por të gjithë fëmijët e tyre lindën në [[Torino]]. [[Skeda:Arms_of_the_house_of_Taparelli.svg|parapamje|Stema e familjes Taparelli d'Azeglio]] Ndër vëllezërit e tij më të njohur janë [[Luigi]],një prift [[Jezuitët|jezuit]] dhe bashkëthemelues i [[La Civilta Cattolica]] ,dhe [[Roberto]], një politikan liberal si Massimo,i cili promovoi fushatën për emancipimin e pakicave fetare të [[Piemonti|Piemontes]] ( [[Judejtë|hebrenjve]] dhe [[valdezve]] ).Vëllai i tij i madh quhej gjithashtu Roberto,i cili megjithatë lindi i vdekur në vitin 1789.Vëllezërit e motrat e tjera të Massimos vdiqën para kohe:Giuseppe Luigi,menjëherë pas lindjes,në vitin 1796,Melania vetëm 10 vjeç nga [[Tuberkulozi|dehja]] (10 korrik 1797 - 15 gusht 1807),Metilde në moshën njëzet e dy vjeç (24 nëntor 1791 - 12 gusht 1813) dhe Enrico në moshën 30 vjeç (24 nëntor 1794 - 2 shtator 1824). [[Skeda:François-Xavier_Fabre_-_The_Holy_Family.jpg|majtas|parapamje|[[François-Xavier Fabre]], ''Familja e Shenjtë'' (1801-02): modeli për Jezusin foshnjë ishte Massimo d'Azeglio i ri]] [[Skeda:Busto_di_Massimo_D'Azeglio,_Vincenzo_Vela.jpg|parapamje|Busti i Massimo D'Azeglio [[Vincenzo Vela]], 1855-1865]] Për shkak të pushtimit napolitan,Massimo, si fëmijë (me familjen e tij),u detyrua të jetonte për disa vite në [[Firencia|Firence]],ku të dielave në mëngjes shkonte në shtëpin e [[Konteshës së Albanit]] ,për të recituar vargjet që ajo ia kishte mësuar gjatë javës dhe aty njohu [[Vittorio Alfieri]],të dashurin e Konteshës dhe një mik të dashur të babait të tij. Vetë D'Azeglio tregon një episod kurioz: kur ishte katër vjeç, Alfieri e çoi në studion e piktorit [[François-Xavier Fabre]],i cili e përdori fëmijën si model për Jezusin Foshnje të ''Familjes së Shenjtë'',mbi të cilin po punonte në atë kohë.Vepra më vonë shkoi për të dekoruar një kishë në [[Montpelje|Montpellier]] . Në Firence ai mori një edukim të rreptë: në shtëpi prindërit e tij i imponuan një ndjenjë të fortë detyre dhe ai studioi në [[Scuole pie|Scuole Pie]] në Via Larga. === Aktiviteti artistik dhe letrar === [[Skeda:Eliseo_Sala_(1813-1879)_Ritratto_della_marchesa_Luisa_d'Azeglio_Blondel_Maumery_(1844_ca.)_Galleria_d'Arte_Moderna_di_Milano.jpg|parapamje|Gruaja e dytë e D'Azeglio, Luisa Maumary, në një portret nga Eliseo Sala]] [[Skeda:Il_carroccio_(La_battaglia_di_Legnano)_Massimo_Tapparelli_d'Azeglio.jpg|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Beteja e Legnano'', 1831]] [[Skeda:D'Azeglio_Combattimento_di_Rinaldo_e_Gradasso.JPG|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Lufta e Rinaldo dhe Gradasso'', 1839]] [[Skeda:D'AZEGLIO-Vita_di_lago_con_barca.jpg|majtas|parapamje|Massimo d'Azeglio, ''Jeta në liqen me një varkë'' ]] Në fund të [[1810|vitit 1810]], familja Taparelli u kthye në [[Torino]], ku Massimo ndoqi filozofinë në Universitet, "të cilën unë e fillova në moshën rreth trembëdhjetë vjeç". I riu nuk kishte një dashuri të madhe për studimin: ai i ndiqte kurset nga detyra, por pa shkëlqyer,me një natyrë të gjallë dhe të gëzueshme që karakterizonte rininë e tij,duke e afruar atë me ashpërsinë e arsimit që kishte marrë vetëm në një moshë më të vonë. Ndërkohë,babai krijoi tek bijtë e tij një shpirt të fortë,të gatshëm për vështirësitë e jetës: "Babai ynë donte të na shihte të bëheshim burra, edhe fizikisht". Kështu ai i prezantoi ata me skermën,notin dhe kalërimin dhe shpejt i çoi në ekskursione të gjata në pyll duke simuluar situata ushtarake. Pas rënies [[Napoleon Bonaparti|së Napoleonit]] në vitin 1814,austriakët u kthyen në qytet në mes të një gëzimi të përgjithshëm. [[Piu VII|Papa Piu VII]] u bë i mundur të kthehej në [[Roma|Romë]], "dhe mbreti donte që një ''mesazh urimi'' nga kreu i Shtëpisë së Savojës t'i arrinte sa më shpejt të ishte e mundur,ku tallja me papën ishte tradicionale. Zgjedhja e të dërguarit ra mbi personin e babait tim; dhe sigurisht që ishte e pamundur të gjendej një përfaqësues më i vërtetë i parimit politik,si dhe i besimit fetar të dy princave." Massimo e shoqëroi të atin në Romë, ku ai ra në kontakt me shumë skulptorë dhe piktorë të kohës: [[Canova]], [[Thorvaldsen]], [[Christian Rauch|Rauch]] , [[Camuccini]], [[Landi]], për të përmendur vetëm disa. Përveç eksplorimit të asaj që do të mbetej interesi kryesor kulturor i jetës së tij, pikturës, ai zhvilloi edhe një pasion për muzikën dhe poezinë, duke takuar personalisht dramaturgun Gherardo de Rossi dhe libretistin [[Jacopo Ferretti]], si dhe muzikantin [[Niccolò Paganini]] dhe kompozitorin [[Gioachino Rossini]] , me të cilët ndau një natë me shaka gjatë karnavalit romak të vitit 1821. Më pas ai hyri në ushtri si oficer kadet dhe toger i dytë në Kalorësi ([[Reggimento 'Reale Piemonte]]' ),duke ndjekur gjurmët e të atit. Megjithatë,pas disa muajsh,ai e braktisi karrierën e tij ushtarake për shkak të mosmarrëveshjeve me klasën aristokratike dhe hyri në këmbësorinë e thjeshtë (Garda Provinciale) me detyra sekretarie në ambasadën sardeneze në Romë. Pasi u kthye në Torino me familjen e tij,ai ndryshoi papritur stilin e jetës,duke braktisur festimet e tij dhe duke iu përkushtuar tërësisht studimit,duke vazhduar t'i jepte përparësi pikturës,aq sa flinte "mes ngjyrave, vajrave, llaqeve". Ndryshimi ishte,megjithatë,shumë drastik; shëndeti i d'Azeglios u përkeqësua,duke e çuar atë në një lloj krize nervore. I detyruar të kalonte një periudhë pushimi,ai shpejt filloi të ndjente mall për mjedisin romakë, ku ëndërronte të ishte në gjendje të rifillonte mësimet e tij artistike. Prindërit e tij ranë dakord për zhvendosjen, duke shpresuar të shihnin një përmirësim tek djali i tyre, dhe kështu nëna e tij, pavarësisht shëndetit të saj të dobët,u zhvendos me të dhe vëllain e tij Enrikon në Romë. Të tre jetuan fillimisht ne [[Sheshin Colonna]].D'Azeglio i thelloi studimet e tij në vizatim,por edhe në letërsi dhe muzikë. Ai shkroi një poemë kalorësiake në oktava, dy vepra teatrale dhe disa poema patriotike ( [[Ode|oda]] dhe [[Soneti|sonete]] ). Vëllai i tij Enrico shpejt u largua nga Roma për të shkuar në [[Napoli]],ku u sëmur rëndë. Nëna e tij,shumë e shqetësuar,e dërgoi Massimon në qytetin napolitan.Enrico u shërua më lehtë dhe më shpejt se sa pritej, i ndihmuar nga një markez i [[Maceratës]] që i donte artet dhe muzikën,Domenico Ricci,të cilin Massimo e takoi në atë rast, pa pasur asnjë lajm të mëtejshëm për të deri në vitin 1852, djali i tij [[Matteo Rici]] kërkoi dorën e Alessandrinës,vajzës së tij të vetme. Pasi u kthyen në Romë, vëllezërit d'Azeglio u vendosën me nënën e tyre në një shtëpi të vogël në [[Castel Gandolfo]] . D'Azeglio vazhdoi aktivitetin e tij si piktor dhe njeri i letrave,duke alternuar midis salloneve intelektuale të Romës, [[Firencia|Firences]] dhe [[Milano|Milanos]], ku takoi Giulian, vajzën e parëlindur të [[Alessandro Manzoni|Alessandro Manzonit]], me të cilën u martua në maj 1831, por shpejt mbeti i ve, në 1834, vitin pas lindjes së Alessandrës,vajzës së tyre të vetme. Në [[1828|vitet 1828]] - [[1829]] ai qëndroi për një periudhë të caktuar në Sant'Ambrogio të Torinos për të pikturuar pllakat për librin <nowiki><i id="mwpw">La Sacra di San Michele</i></nowiki> ''illustrata e descrizione'' të cilin e botoi në [[Torino]] në vitin 1829. Ai mbërriti në Milano dy vjet më vonë, pas vdekjes së të atit. Në qytetin e Milanos arriti sukses të madh si piktor. Ai shpjegoi në ''Miei ricordi'' se si Milano ishte atëherë shumë më i gjallë nga ana kulturore dhe artistike se Torino. Klima ambroziane i përshtatej shumë më mirë shpirtit të tij të lirë: ai gjeti atje "diçka të bollshme,të pasur,të gjallë,aktive, që të vinte në humor të mirë kur e shihje".Në këtë kontekst të lulëzimit të arteve, ai paraqiti tre piktura në Ekspozitën e Brerës, një peizazh dhe dy tema historiko-patriotike ( ''Sfida e Barlettës'' dhe ''Beteja e Legnanos'' ).E para u ble nga Arkiduka Ranieri, mëkëmbës i mbretit austriak, ndërsa dy pikturat e tjera përfunduan në koleksionin prestigjioz të aristokratit [[Alfonso Porro Schiavinati]] . Ai gjithashtu provoi punën si shkrimtar; në përputhje me klimën romantike,ndaj së cilës ai e kishte treguar veten besnik në pikturat e tij,ai shkroi romanin historik [[Ettore Fieramosca]] (1833), duke marrë kështu frymëzim në letërsi edhe nga [[protagonisti i famshem i sfides Barletta]].Në [[1834|vitin 1834]] ai ishte ndër të parët që vizitoi shtëpinë e [[Clara]] dhe [[Andrea Maffei]] në via Tre Monasteri,në embrionin e parë të sallonit që do të gjallëronte dekadat pasuese të jetës artistike dhe politike të Milanos.Më 24 gusht [[1835]] ai u martua me Luisa Maumary, e veja e xhaxhait të tij Enrico Blondel, i cili ishte vëllai i [[Enrichetta]], gruas së parë të Manzonit. Tashmë piktor që në moshë të re, «një shkrimtar poemash kalorësiake dhe tragjedish të parëndësishme» pasi fitoi një jehonë të dukshme me romane historike si ''Ettore Fieramosca'' dhe ''Niccolò de' Lapi, ose Palleschi dhe Piagnoni,'' gjejmë, pas vdekjes,''I miei ricordi''.Ideali politik i D'Azeglio-s mund të shihet në veprat e tij dhe nganjëherë besimi i tij në Italinë e sapolindur si komb duket i shprehur mirë: «të përmbysësh forcën pa forcë, dhunën pa dhunë, mashtrimin pa mashtrim», të zhvillosh një lloj lufte «pa derdhur asnjë pikë gjaku».Është shkruar për romanet e tij, duke cituar një kritikë nga Attilio Momigliano,se «ato duken si një përgatitje ende e turbullt e ''Ricordi-t'' dhe, në lidhje me romanin historik të kohës «( Grossi, Cantù, Rovani, dhe pak mënjanë [[Guerrazzi]] dhe D'Azeglio...) më të hapur në përmbajtje ndaj gjurmëve të ''Promessi Sposi'' (...), i cili në realitet ishte më i largëti, më i pandjeshmi ndaj frymëzimit shumë njerëzor Manzonian. (...) Njeriu pothuajse ka përshtypjen se është në një fazë që i paraprin dhe nuk i ndjek ''Promessi Sposi'' ». Më pas ai kthehet në Torino, ku fillon të interesohet për politikën nëpërmjet Mbretit Charles Albert, me një qasje [[Liberalizmi|liberale]] të moderuar === Vitet e pjekurisë: operacionet ushtarake dhe hyrja në politikë === [[Skeda:Guerrazzi.jpg|parapamje|Francesco Domenico Guerrazzi]] Qëndrimi i tij i parë në Firence filloi në shtator [[1838|të vitit 1838]], ku ai shkoi për të mbledhur materialin e nevojshëm për të shkruar romanin e tij të dytë historik,''Niccolò de' Lapi''.Në qytetin toskan, të cilin d'Azeglio e deshi që në fillim, ai ra në kontakt me intelektualët liberalë të Gabinetto Vieusseux, në veçanti me themeluesin e saj, [[Giovan Pietro Vieusseux]], dhe me [[Gino Capponi]].Më pas ai u largua nga [[Firencia|Firence]] për [[Milano|në Milano]], por u kthye në [[1840|vitin 1840]] për një qëndrim të dytë të shkurtër.Gjatë këtij qëndrimi ai shkoi së pari në [[Gavinana]], qytetin ku Francesco Ferrucci ishte vrarë në betejën e vitit 1530, dhe më pas në San Marcello Pistoiese, ku i pëlqente të dëgjonte diksionin e një farë Rosa, një fshatare në fermën Partitoio (e cila ishte gjithashtu analfabete), një diksion të cilin ai e përcaktoi si "dialekti më i pastër dhe më i rafinuar në Itali", për të treguar se si, në atë kohë, në malet e Pistoias flitej gjuha e vërtetë italiane, pa asnjë ndikim dialektor. Në San Marcello d'Azeglio ai qëndroi në Locanda La Posta të vendosur në rrugën Grand Ducal, tani Via Roma. Në vitin 1838, në Firence, ai takoi markezin Carlo Torrigiani, i cili ndante idealet e tij patriotike dhe me të cilin krijoi një miqësi të ngushtë. Torrigiani e prezantoi atë me familjen Targioni, të përbërë nga natyralisti Antonio,gruaja e tij Fanny, në kujtim [[Xhakomo Leopardi|të Leopardit]], dhe tre vajzat e tyre.Ai krijoi një miqësi veçanërisht të fortë me më të voglën,[[Teresa Targioni Tozzetti]],siç dëshmon korrespondenca e pasur që ka arritur deri më sot. Në verën e vitit 1840, d'Azeglio qëndroi në Seravezza për të përfunduar në heshtje kapitujt e fundit të veprës së tij ''Niccolò de' Lapi, ose Palleschi dhe Piagnoni,'' dhe për të mbledhur prova të traditës popullore sipas së cilës shumë familje fisnike ishin zhvendosur në Versilia pas rënies së Sienës në vitin 1555. Në kujtim të qëndrimit të tij në Seravezza,në shekullin e njëzetë qyteti i kushtoi një rrugë dhe një pllakë përkujtimore pranë shtëpisë ku ai jetonte. Një patriot i sinqertë italian,i vetëdijshëm për ndryshimet e mëdha midis mbretërive të ndryshme italiane dhe i vendosur të respektonte sovranët legjitimë,ai kundërshtoi bashkimin vetëm nën udhëheqjen piemonteze dhe mbështeti krijimin e një konfederate shtetesh të modeluar sipas [[Konfederata Gjermane|bashkimit gjerman]].Ai u sulmua ashpër për këtë nga macinianët (të cilët e konsideronin strukturën federaliste jashtëzakonisht të dëmshme, si sepse e ekspozonte Italinë ndaj zjarrit të politikës së jashtme ashtu edhe për shkak të partikularizmit që do të vazhdonte) dhe u etiketua nga [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Cavour]] si "rivali i tij i pafe" (ky i fundit më vonë e detyroi të jepte dorëheqjen).Pas një udhëtimi në Romagna në shtator 1845, me qëllim që të mblidhte liberalët rreth Carlo Albertos për të arritur pavarësinë italiane,ai shkroi ''Degli ultimi casi di Romagna'', në të cilën kritikoi një tentativë kryengritjeje në Rimini. Në [[1848|vitin 1848]],Koloneli d'Azeglio ishte në ballë të operacioneve ushtarake që përfshinin veriun lindor të gadishullit.Ai u dallua si kreu i mbrojtjes së [[Viçenca|Viçencës]], në një mision ushtarak të kryer me shumë guxim. Më 10 qershor, duke u tërhequr nga Monte Berico, i reduktuar në një grusht burrash dhe municionesh kundër një ushtrie austriake shumë më të pajisur, ai u plagos në gjurin e djathtë.Pastaj ai u nis drejt Ferrarës, duke vuajtur dhe duke pasur frikë nga arrestimi dhe më pas u mbyll, me shumë gjasa, në [[Moravia|Moravi]].I ndihmuar nga Kardinali Legat Luigi Ciacchi,ai qëndroi në Ferrara për dy javë, përpara se të shkonte në [[Bolonja|Bolonjë]], ku qëndroi për të gjithë muajin korrik. Ndërkohë, më 26 qershor, ai ishte zgjedhur anëtar i Parlamentit Subalpin, për zonën zgjedhore Strambino.Në gusht ai ishte në [[Firencia|Firence]], në Villa La Scalère.Edhe pse ishte ende në fazën e rikuperimit, ai iu përkushtua aktivisht përhapjes së ideve të tij duke shkruar artikuj për ''La Patria''.Drejt fundit të nëntorit ai u nis për t'u kthyer në Torino,me qëllim që të merrte pjesë në punimet e Parlamentit.Gjatë udhëtimit ai u detyrua të ndalonte për disa ditë në [[Gjenova]], i goditur nga një atak ethesh.Më 10 dhjetor ai mori një telefonatë zyrtare nga Mbreti,i cili donte t'i besonte Presidencën e Këshillit të [[Mbretëria e Sardenjës|Mbretërisë së Sardenjës]]<nowiki/>por d'Azeglio e refuzoi pozicionin gjatë audiencës mbretërore më 14.Vincenzo Gioberti mori postin në vend të tij. Në Torino ai botoi ''"Frika dhe Shpresa"'',një ''pamflet'' antirepublikan i kompozuar gjatë qëndrimit të tij në Villa La Scalère.Vepra, e refuzuar nga botuesi Le Monnier,u botua nga shitësit vendas të librave Gianini dhe Fiore, të cilëve d'Azeglio ua besoi edhe pamfletin" ''Për Zgjedhësit e Tij"'',të shkruar pasi kishte shqyrtuar nevojën për të kandiduar për legjislaturën e re.Ajo i bëri përshtypje ''zgjedhësve të tij'' për sinqeritetin dhe pastërtinë e qëllimeve të saj,dhe kishte të gjitha tiparet e të qenit një kryevepër e letërsisë politike, nëse është e vërtetë se u përcaktua si "gjëja më e përsosur që ka dalë nga pena e d'Azeglio-s".Rezultati,megjithatë,ishte i ndryshëm,sepse Vincenzo Gioberti u rizgjodh. Pastaj D'Azeglio vendosi ta braktiste qytetin dhe në fund të janarit u nis për në Gjenova,duke qëndruar atje për rreth dhjetë ditë.Ai vazhdoi drejt Toskanës,duke mbërritur në [[Piza]],si mysafir i familjes Giorgini, me qëllim që të vazhdonte për në Firence për të marrë vajzën e tij, e cila po studionte në qytetin e qeverisur nga qeveria Guerrazzi .Në të njëjtat ditë, Duka i Madh Leopoldi II ishte detyruar të ikte, ndërsa [[Guerrazzi]],i vetëdijshëm për artikujt e Azeglios që ishin botuar në ''La patria'' dhe për invektivën ende të freskët antirepublikane në ''Timori e Speranze'',urdhëroi arrestimin e d'Azeglios. Megjithatë, ai arriti të shpëtonte veten,falë një paralajmërimi sekret që miku i tij Marco Tabarrini i kishte dërguar, dhe u strehua në Sarzana. === Kryeministër === [[Skeda:Camillo_Benso_Cavour_di_Ciseri.jpg|parapamje|[[Camillo Benso, Konti i Cavour|Konti i Cavour]]]] Pastaj ai arriti në La Spezia,në një gjendje keqardhjeje të thellë për evolucionin e situatës italiane dhe duke vuajtur ende nga dhimbjet në gjurin e djathtë.Më 23 mars pati humbjen e Novarës, e cila e hodhi d'Azeglion në një dëshpërim edhe më të madh,i trishtuar gjithashtu nga vdekja e tetëmbëdhjetë vjeçarit [[Ferdinando Balbo]]- vëllait të Prosperos -me të cilin e lidhte një miqësi e sinqertë.I tërbuar kundër eksponentëve të [[Italia e Re|Italisë së Re]], kundër Dhomës dhe kundër vetë Carlo Albertos,ai mendoi të tërhiqej në jetën private dhe u kthye në Sarzana,por më 25 prill mori thirrjen nga mbreti i ri,[[Viktor Emanueli II|,Vittorio Emanuele II]],dhe iu ofrua përsëri presidenca e Këshillit. Ai bëri gjithçka për të refuzuar, i vetëdijshëm se duhej të merrte frenat në një moment jashtëzakonisht të vështirë, por iu desh t'i nënshtrohej vullnetit të sovranit kur ky i fundit, më 6 maj,nënshkroi dekretin që emëronte Kryeministrin e ri. Ai u bë President i Këshillit të Mbretërisë së Sardenjës nga [[1849|viti 1849]] deri në [[1852|vitin 1852]],duke themeluar kështu të ashtuquajturën Qeveri d'Azeglio I,në një nga momentet më dramatike në historinë e vendit, në fund të Luftës së Parë të Pavarësisë.Në muajt e parë ai punoi për të përfunduar paqen me Austrinë, duke punuar së bashku me Mbretin mbi shpalljet e famshme të Moncalieri-t,ratifikimi përfundimtar i të cilave u bë me atë të 20 nëntorit.Emanuele d'Azeglio, nipi i burrështetasit, më vonë kujtoi se «D'Azeglio e kishte këshilluar Mbretin të zbarkonte Titanët;ai e konsideronte atë si faktin më të rëndësishëm» të jetës së tij politike,«dhe shërbimin më të shquar që ai i kishte bërë Dinastisë dhe Vendit». Vitin pasardhës,d'Azeglio u shpreh në favor të ligjeve të famshme Siccardi, të cilat shfuqizonin privilegjet e klerit dhe tërhoqën reagimin e shpejtë të Kishës ndaj Kabinetit, të mishëruara me një zjarr të veçantë në artikujt e priftit të Sanremos,Giacomo Margotti, dhe në kokëfortësinë e Kryepeshkopit të Torinos,Luigi Fransoni, i cili shkoi deri aty sa i mohoi,në shtratin e vdekjes, sakramentet Ministrit të Bujqësisë Santarosa,i cili kishte votuar për ligjet që dëmtonin të drejtat e Kishës. Në vend të Santarosës, d'Azeglio propozoi emrin e [[Camillo Benso, Konti i Cavour|Cavour]],me të cilin ishte lidhur me miqësi që nga koha kur konti kishte themeluar ''Risorgimenton''.Pavarësisht rezistencës së Vittorio Emanuele,Camillo Benso u emërua ministër me një dekret të 11 nëntorit. Jeta politike,megjithatë,nuk i pëlqeu d'Azeglios,i cili i mungonte koha e rinisë së tij,e bisedave në sallone dhe,mbi të gjitha,e ushtrimit të lirë të pikturës.Korrespondenca me Teresa Targionin, në stilin e tij konfidencial,është edhe një herë zbuluese e gjendjes shpirtërore të Kryeministrit. Në seancën parlamentare të 12 shkurtit [[1851|1851,]]<nowiki/>d'Azeglio mbajti një fjalim politik në të cilin shprehu konceptin e tij për detyrën që ishte thirrur të mbante,duke theksuar rëndësinë e korrektësisë dhe mirësisë,të konsideruara si cilësitë më të larta për këdo që dëshiron të ndjekë një politikë drejtësie.Gino Capponi e vlerësoi fjalimin,ndërsa Bersezio shkoi aq larg sa i përcaktoi fjalët e shprehura si më fisniket "që dikush do të dëgjonte ndonjëherë të shqiptuara nga një ministër i jashtëm në Parlament". Në verën e vitit 1851,duke përfituar nga një moment qetësie relative, ai pati mundësinë të rikuperohej me pushime në Rivierën e tij të dashur Liguriane.Drejt mesit të korrikut ai arriti në Villa Oneto, në Sestri Ponente.Pasi u kthye në Torino,pas muajsh të tjerë qetësie,Kabineti e gjeti veten të përballej me një situatë shumë delikate.Cavour po merrte frenat e Qeverisë dhe kishte filluar të afrohej me qendrën e majtë,duke mbështetur kandidaturën e Urbano Rattazzi,një kundërshtar i d'Azeglio, për presidencën e Dhomës.Kur Rattazzi u zgjodh pavarësisht kundërshtimit absolut të Kryeministrit,legjislatura u zhyt në krizën më të zezë. Duke mos parë rrugëdalje,d'Azeglio dha dorëheqjen më 12 maj [[1852]], por [[Viktor Emanueli II|Vittorio Emanuele II]],donte të ripërtërinte besimin tek ai dhe katër ditë më vonë shpërndau Këshillin,duke e rikthyer d'Azeglion në detyrë, i cili e rikompozoi Kabinetin brenda pesë ditësh, duke larguar Cavour-in,Farinin dhe Galvangon,dhe duke i zëvendësuar ata nga Cibrario, Boncompagni dhe La Marmora.I rizgjedhur Kryeministër,ai jetoi aventurën e Qeverisë së d'Azeglio IIpër disa muaj,nga 21 maji deri më 4 nëntor [[1852|1852.]] Kështu, ai që shpresonte të kthehej në pikturë dhe të braktiste rrëmujën politike, e gjeti veten plotësisht të përfshirë në një klimë të re dhe të vështirë qeveritare."Edhe pse shëndeti dhe mendja ime nuk më mbajnë dot, unë jam bindur në mënyrë që të mos më duhet të qortoj veten kurrë që kam refuzuar kur vendi ishte në rrezik". Legjislatura e dytë filloi me demonstrime të papritura ngrohtësie dhe afërsie nga [[Anglia]],ku Konti i Malmesbury-t,Sekretar i Jashtëm,vlerësoi d'Azeglion gjatë një sesioni të Dhomës së Lordëve,ndërsa Lord Palmerston dhe [[Benjamin Disraeli|Disraeli]] folën në favor të Kryeministrit Piemontez në [[Dhoma e Komunëve të Mbretërisë së Bashkuar|Dhomën e Komunave]].Palmerston madje shkoi aq larg sa e përcaktoi Kushtetutën e Sardenjës si një model që të gjitha kombet e Evropës duhet ta imitojnë. Kur u kthye vera,d'Azeglio zgjodhi përsëri bregdetin Ligurian, duke qëndruar në Cornigliano.Në të njëjtin qytet, më 16 shtator, Alessandrina,vajza e tij e vetme,u martua me Markezin Matteo Ricci,në një ceremoni të dëshmuar nga [[Alessandro Manzoni]] (gjyshi i nuses nga nëna) dhe Emanuele d'Azeglio. Autori i "Të ''fejuarit"'' ruajti kujtime të gjalla të asaj dite, duke përgëzuar Teresa Borri-n,gruan e tij të dytë,për suksesin e mbesës së saj,e cila "nuk mund të kishte qenë më me fat".Massimo gjithashtu e miratoi me gëzim bashkimin, një lloj ilaçi i aftë për të lehtësuar pjesërisht peshën e detyrës publike, pavarësisht ndarjes së dhimbshme nga vajza e tij:"kjo martesë e Rinës, kaq e përshtatshme në çdo mënyrë,ka efektin e një kompensimi ose një pushimi,që Providenca ka dashur të ma japë [...] Edhe Rina, e varfëra,është e penduar që ndahet nga unë (më falni për budallallëkun tim).Por jeta është prozë dhe jo roman, dhe shpesh është e nevojshme, madje gjithmonë, të sakrifikosh dashurinë që të bën të lumtur për dashurinë që të mundon, e cila është e vetmja dashuri e vërtetë dhe e vetmja e dobishme»,i shkroi ai më 18 shtator markezes [[Marianna Trivulzio Rinuccini]], me braktisjen e tij të zakonshme plot besim në besimin e krishterë. Ishte vetëm një çast, kriza qeveritare po përkeqësohej përsëri dhe Mbreti po protestonte me forcë kundër vendimeve të Dhomës,e cila kishte miratuar ligjin mbi [[Martesa|martesën civile]] në një seancë në fund të korrikut, duke krijuar një çarje të re në marrëdhëniet me [[Shtetet Papale|Shtetin Papnor]].Nga ana tjetër,vetë d'Azeglio, ende duke vuajtur nga plaga në këmbë e pësuar në tërheqjen e Monte Berico dhe i rraskapitur nga zgjatja e një roli të përjetuar që nga fillimi si një sakrificë e pastër,mezi priste të ndryshonte profesion.Më 22 tetor ai mori vendimin përfundimtar:pasi shkoi në Stupinigi,ia la mandatin e tij Mbretit,duke propozuar Cavour si pasardhësin e tij. === Pas Presidencës: një angazhim i ripërtërirë politik === [[Skeda:Perrin_F._-_Vittorio_Emanuele_II_-_litografia_-_1851.jpg|parapamje|[[Viktor Emanueli II]] në një litografi të vitit 1851]] [[Skeda:Massimo_d'Azeglio_foto_(cropped).jpg|parapamje|Massimo d'Azeglio, 1859-1861]] [[Skeda:Franz_Xaver_Winterhalter_Napoleon_III.jpg|parapamje|[[Napoleoni III]]]] Pasi u rikthye në të qenit "një njeri i thjeshtë",ai i premtoi mbështetje pasardhësit të tij,duke aspiruar mbi të gjitha të kthehej në një jetë larg helmeve të politikës dhe të përkushtuar ndaj pasionit të tij të vërtetë të madh:pikturës.Në vjeshtën e vitit [[1852]],ai mësoi nga gruaja e tij Luisa se ishin gjetur albume dhe studime të pikturave që ishin lënë mënjanë disa vite më parë. D'Azeglio kërkoi me këmbëngulje t'i merrte ato mbrapsht, duke iu drejtuar edhe atyre që kujtonte se ia kishte dhënë hua. Meqenëse nipi i tij Emanuele ishte në [[Mbretëria e Bashkuar|Mbretërinë e Bashkuar]],ai i kërkoi atij të merrte porosi artistike për të, dhe qëllimi nuk vonoi të arrihej.D'Azeglio kaloi Kanalin për veprat e shumta që i ishin ofruar,duke dashur gjithashtu të falënderonte ata politikanë që e kishin mbështetur në vitet e kaluara si Kryeministër.Në [[Londra|Londër]] ai u prit nga Mbretëresha [[Mbretëresha Viktoria|Victoria]] dhe Albert, të cilët e ftuan për drekë në oborrin mbretëror. Ai gjithashtu refuzoi të gjitha nderimet që sovrani dëshironte t'i jepte(përfshirë emërimin si gjeneral dhe kalorësinë e Urdhrit Suprem të Lajmërimit).Megjithatë, pavarësisht dëshirës për t'u tërhequr nga jeta publike,ai vazhdoi,nga nevoja dhe dashuria për vendin e tij, të monitoronte nga afër situatën politike në zhvillim: Cavour e vlerësonte shumë dhe vazhdimisht përfitonte nga ndihma e tij.Kur,në dhjetor [[1854]],Piemonte fitoi famë ndërkombëtare duke u bashkuar me aleancën me [[Franca|Francën]] dhe Anglinë, duke dërguar kontingjentin e vet në [[Krimea|Krime]]-në përgjigje të nxitjes së dy fuqive të mëdha evropiane-d'Azeglio u bashkua me ndërhyrjen. Peizazhi politik ishte i ndarë për këtë çështje, aq sa Ministri i Jashtëm da Bormida dha dorëheqjen në shenjë proteste kundër vendimit të qeverisë, por Cavour,në favor të aleancës, arriti të mbizotëronte me aftësinë e tij të zakonshme, duke i ofruar d'Azeglio një mandat të ri si Kryeministër.D'Azeglio e refuzoi ofertën,por e mbështeti Cavour në objektivat e tij politike,gjithashtu i vetëdijshëm për rëndësinë vendimtare të një kontributi të ardhshëm francez dhe anglez në kauzën e Risorgimentos. Aleanca u votua më 10 shkurt në Dhomë dhe më 3 mars në Senat.Një letër drejtuar Teresa Targionit e datës 25 janar,si dhe ajo që ai shkroi një muaj më vonë,vërtetojnë se d'Azeglio nuk kishte kursyer energji për të arritur këtë rezultat.Në të njëjtën periudhë,klima politike u nxeh edhe për shkak të miratimit të ligjit mbi manastiret,i cili parashikonte shtypjen e korporatave fetare. Reagimi i ashpër i Sekretarit të Shtetit Kardinal Giacomo Antonelli e implikoi gjithashtu d'Azeglion;ai u përgjigj me zemërim me artikullin ''Qeveria e Piemontes dhe Gjykata e Romës'',i cili u botua në [[L'Opinione]] më 16 shkurt. Ndërhyrja në Krime dhe ligji mbi manastiret ishin dy vendime të detyruara për d'Azeglion,edhe nëse ai nuk ishte i kënaqur me to: lufta gjithmonë nënkuptonte vdekje dhe zi,dhe ai nuk ishte as entuziast për ligjin,"i hartuar keq dhe i papërshtatshëm dhe,sipas mendimit tim,jo shumë liberal.Por edhe ky është pothuajse një domosdoshmëri për t'u miratuar". Ndërkohë, një verë e re kërkonte pushime të reja dhe pjesa tjetër u prit si gjithmonë me gëzim.Atë vit d'Azeglio e mendoi të mençur të hiqte dorë nga qëndrimi i tij i planifikuar në Toskanë,duke pasur parasysh se kolera,e cila kishte shpërthyer vitin e kaluar dhe ishte ende shumë e rrezikshme,po përhapej në zonë. Prandaj,ai zgjodhi të kalonte ca kohë në Certosa di Pesio,"3 orë larg Cuneo në male".Disa ditë pas mbërritjes së tij në zonë, ai ishte viktimë e një aksidenti që mund të kishte rezultuar fatal.Një tetëmbëdhjetëvjeçar,duke dashur të vishej si fantazmë,e mendoi si ide të mirë të vinte"një enë me raki të ndezur dhe kripë"rreth qafës së tij,duke bërë që çarçafi që mbante të merrte flakë.Për të shpëtuar të riun,d'Azeglio i dogji fytyrën,por dëmtimi nuk ishte serioz dhe pas disa javësh shenjat e aksidentit u zhdukën. Në shtator,Cavour donte që d'Azeglio t'i bashkohej atij dhe sovranit në udhëtimin diplomatik për në Francë,ku delegacioni do të takonte [[Napoleoni III|Napoleonin III]] .Udhëtimi u shty për dy muaj për shkak të një aksidenti në gjueti që kishte ngjallur frikë për jetën e Viktor Emanuelit.Pasi i shpëtuan rrezikut, në fund të nëntorit të tre u nisën për në [[Parisi|Paris]].Pasi u takuan në [[Lion]],ata arritën në qytetin e madh më 23,të pritur ngrohtësisht nga perandori dhe gruaja e tij Eugenie.Napoleoni deklaroi se kishte në zemër kauzën italiane.Udhëtimi jashtëzakonisht i lodhshëm vazhdoi për në Angli,i pritur me një entuziazëm edhe më të madh,dhe kaloi përsëri nëpër Paris,derisa në dhjetor d'Azeglio e gjeti Torinon,të rraskapitur dhe duke u shëruar nga një dhimbje e fortë dhëmbi që e kishte mbajtur në Francë më gjatë se sa pritej,duke iu nënshtruar trajtimit të Dr. Evans,dentistit amerikan të perandorit. Massimo era stato l'ultimo a lasciare le terre di Napoleone,e prima di partire Cavour gli aveva affidato una commissione che gli era stata espressamente richiesta dall'imperatore.Questi, infatti,aveva incaricato il conte di scrivere confidenzialmente a Walewski«ce que vous croyez que je puisse faire pour le Piémont et l'Italie» (''ciò che credete io possa fare per il Piemonte e per l'Italia''),e il capo del governo aveva girato l'onere a d'Azeglio-il cui discorso regale di Londra aveva avuto grande successo-,molto abile in questo tipo di compiti e ottimo conoscitore della realtà piemontese. D'Azeglio iu përkushtua hartimit të dokumentit (në frëngjisht) me kujdesin dhe përkushtimin më të madh,duke punuar mbi të në dhjetor dhe janar.Edhe pse Cavour e ndoqi zhvillimin e tij me admirim dhe një mori komplimentesh,ai shpejt e kuptoi se dokumenti ishte tepër i detajuar dhe dukshëm shumë i gjatë.Për më tepër,i mungonin përfundime të sakta dhe praktike.Prandaj, Kryeministri preferoi ta zëvendësonte atë me të vetat. === Sfidat e reja === [[Skeda:Giacinto_Provana_di_Collegno.jpg|parapamje|Giacinto Provana e Collegno-s]] Vitet kaluan dhe d'Azeglio,i cili nuk mbante më asnjë post politik, u prir drejt një jete gjithnjë e më të tërhequr nga punët publike, ndërkohë që vazhdonte të merrte pjesë në to me emocione dhe interes.Vera e vitit 1856 e pa atë më të lirë dhe me më shumë kohë në dispozicion,kështu që ai mundi të qëndronte në Firencen e tij të dashur dhe të shihte përsëri miqtë e shumtë që jetonin atje. Ndërkohë,në Torino kishte lindur një revistë,Il ''Cronista'',së cilës d'Azeglio filloi t'i dërgonte rregullisht ''Racconti,leggenda,ricordi della Vita italiana'',në të cilën ai kujtonte ngjarje dhe personazhe me të cilët ishte lidhur,duke përvijuar tashmë një propozim autobiografik që gjeti rrugë shumë më të rëndësishme në vitet në vijim. [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] aiiiai1t4pd9h39lq91ia2byxbxosom 4 401558 2986623 2026-06-01T23:21:30Z Leutrim.P 113691 +1 2986623 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == [[Rogert Sterkaj]] == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''15 qershor 2026, 23:21 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Kandiduar nga @[[Përdoruesi:GLOBALIST LIBERTARIAN|GLOBALIST LIBERTARIAN]], këtu dhe në EnWiki ku është grisur. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) === Votimi === * {{Të griset}} - Mungon shquarësia. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:21 (CEST) === Diskutimi === {{KOMENT}}<br> https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Articles_for_deletion/Rogert_Sterkaj <br> https://sq.wikipedia.org/wiki/Diskutim:Rogert_Sterkaj/Arkivi_1#Gazetar%20sportiv - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]])<br> 23ms2ujm1m7w399xcmlnrm6ctujsyub 0 401559 2986627 2026-06-01T23:25:08Z Almire Tahiri 185992 Krijuar nga përkthimi i faqes "[[:it:Special:Redirect/revision/150784013|Giovanni Pico della Mirandola]]" 2986627 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox/styles.css" />  Giovanni Pico della Mirandola (Mirandola,24 shkurt 1463 -Firence,17 nentor 1494)ishte nje humanist ,piktor dhe fisnik italian. Ai është eksponenti më i njohur i dinastisë Pico, lordëve të Mirandola-s . == Biografia == [[Skeda:L'enfance_de_Pic_de_la_Mirandole.jpg|majtas|parapamje|''Fëmijëria e Pico della Mirandola'', nga Paul Delaroche, 1842, Muzeu i Arteve të Bukura të Nantes (Francë)]] Giovanni lindi në Mirandola, afër Modenes, djali më i vogël i Gianfrancesco I, zoti i Mirandoles dhe konti i Concordia gruaja e tij Giulia, e bija e Feltrino Boiardo, konti i Scandianos . === Familja === Familja kishte jetuar prej kohësh në kështjellën e Mirandola-s, një qytet që kishte fituar pavarësinë në [[Shekulli XIV|shekullin e 14-të]], pasi kishte marrë feudinë Mirandola ishte një shtet shumë i vogël, Pico-t e qeverisnin atë si sovranë të pavarur dhe jo si vasalë fisnikë. Pico della Mirandola ishin të lidhur ngushtë me Sforcën, Gonzagën dhe Esten ; vëllezërit dhe motrat e Giovannit ishin të lidhura, nëpërmjet lidhjeve të mëtejshme martesore, me familjet sundimtare të [[Korsika|Korsikës]], Ferrarës, [[Bolonja|Bolonjës]], [[Mantova|Mantovës]] dhe Forlì-t . Gjatë jetës së tij, Giovanni qëndroi në shumë shtëpi. Midis tyre, kur jetoi në Ferrara, ishte edhe shtëpia në Via del Turco, pranë familjeve Strozzi dhe Boiardo . [[Skeda:0_Epigrafe_-_Pico_della_Mirandola_-_Via_del_Turco_-_Ferrara.jpg|parapamje|Epigraf që përkujton Pico della Mirandola në Via del Turco në Ferrara]] Pico përfundoi studimet e tij midis Bolonjës, Pavias, Ferrarës, Padovës dhe Firences; ai tregoi talent të madh në fushën e [[Matematika|matematikës]] dhe mësoi shumë gjuhë: ai zotëronte në mënyrë të përsosur [[Gjuha latine|latinishten]], [[Greqishtja e lashtë|greqishten]], [[Gjuha hebreje|hebraishten]], [[Gjuha aramike|aramaishten]], [[Gjuha arabe|arabishten]] dhe [[Gjuha frënge|frëngjishten]] . Ai gjithashtu pati mundësinë të zhvillonte miqësi me figura të shumta të kohës si Girolamo Savonarola, Marsilio Ficino, Lorenco i Madhërishëm, Angelo Poliziano, Egidio da Viterbo, Girolamo Benivieni, Girolamo Balbi, Yohanan Alemanno, Elia del Medigo . Në Firence, në veçanti, ai u bashkua me Akademinë e re Platonike . Ai u bë i famshëm në të gjithë Evropën për kujtesën e tij, e cila, ishte aq e jashtëzakonshme saqë ai mund të mësonte përmendësh të gjithë ''[[Komedia Hyjnore|Komedinë Hyjnore]]'' dhe shumë vepra të tjera letrare dhe shkencore. Në vitin 1486 ai ishte në [[Roma|Romë]] ku përgatiti 900 teza në kuadrin e një kongresi universal filozofik i cili megjithatë nuk u zhvillua kurrë. Reagimi i Picos ndaj akuzave të para ishte hartimi i shpejtë i një ''Apologia'', kushtuar Lorencos së Madhërishëm; kjo përpjekje për mbrojtje pati efektin e kundërt, duke e acaruar më tej Papën Inocent VIII i cili i dënoi të gjitha tezat <ref>{{Cite web |last=Matteo Galavotti |first=Giovanni |title=Giovanni Pico della Mirandola: Biografia, Pensiero e Opere - StudiaStoria.it |url=https://studiastoria.it/moderna/giovanni-pico-della-mirandola-biografia |archive-date=01.06.2026 |access-date=06.05.2026 |website={Giovanni Pico}] |language=italisht}}</ref> . Ai e gjeti veten shënjestër të disa akuzave për [[Herezia|herezi]], për të cilat iu desh të ikte në [[Franca|Francë]] ku u arrestua gjithashtu nga Filipi II pranë [[Grenoble]] dhe u dërgua në Vincennes . Megjithatë, ai u lirua menjëherë nga burgu, duke marrë gjithashtu faljen e [[Aleksandri VI|Papa Aleksandrit VI]], i cili e shikoi me sy të mirë dëshirën e Picos për të demonstruar hyjninë e Krishtit përmes [[Magjia (e mbinatyrshme)|magjisë]] dhe kabalës . Duke gëzuar rrjetin e mbrojtjes së [[Familja Mediçi|Medici-t]], Gonzagës dhe Sforcës, ai u vendos përgjithmonë në Firence, duke rifilluar frekuentimin e Akademisë së Marsilio Ficinos . [[Skeda:San_marco,_firenze,_statua_di_savonarola_02.JPG|parapamje|Varret në Manastirin e San Markos në [[Firencia|Firence]] të Giovanni Pico, Girolamo Benivieni dhe Poliziano]] [[Skeda:San_marco,_fi,_chiostro_dei_morti,_lapide_funebre_poliziano,_di_pico_della_mirandola_e_di_girolamo_benivieni,_1542.JPG|parapamje|Pllaka në manastirin e San Markos (Firence)]] Ai vdiq papritur më 17 nëntor 1494, në moshën tridhjetë e një vjeç, nga helmimi , <ref name="modena">{{Cite journal |date=2017-09 |title=Pico della Mirandola "fu avvelenato", caso risolto 500 anni dopo |url=https://gazzettadimodena.gelocal.it/modena/cronaca/2018/11/15/news/pico-della-mirandola-fu-avvelenato-caso-risolto-500-anni-dopo-1.30002038?refresh_ce |journal=Gazzetta di Modena}}</ref> <ref name="ncbi.nlm.nih.gov">{{Cite journal |last=G. Gallello et al. |first=Giovanni-htpps |date=2018 |year=2018 |title="Poisoning histories in the Italian renaissance: The case of Pico Della Mirandola and Angelo Poliziano" |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed |journal=''Journal of Forensic and Legal Medicine'' |language=Italisht |volume=56 |pages=83-89}}</ref> ndërsa Firence ishte e pushtuar nga trupat franceze të Charles VIII gjatë Luftërave Italiane . Në kohën e vdekjes së tij, u përfol se Pico ishte helmuar dhe se nxitësi ishte Piero de' Medici, i cili kishte frikë nga afrimi i Picos dhe Polizianos, më parë miq të tij, Ai u varros në varrezat dominikane brenda mureve të manastirit të Shën Markut . Eshtrat e tij u gjetën në vitin 1933 nga Ati Chiaroni pranë atyre të miqve të tij Angelo Poliziano dhe Girolamo Benivieni . {{Blockquote|Siamo vissuti celebri, o Ermolao, e tali vivremo in futuro, non nelle scuole dei grammatici, non là dove si insegna ai ragazzi, ma nelle accolte dei filosofi e nei circoli dei sapienti, dove non si tratta né si discute sulla madre di Andromaca, sui figli di Niobe e su fatuità del genere, ma sui principî delle cose umane e divine.|Ne kemi jetuar në të kaluarën, o Hermolaus, dhe do të jetojmë në të ardhmen, jo në shkollat ​​e gramatikanëve, jo ku mësohen fëmijët, por në tubimet e filozofëve dhe në rrethet e të mençurve}} Në nëntor 2018, 524 vjet pas vdekjes së tij, rezultatet e një studimi të koordinuar nga Departamenti i Biologjisë i [[Universiteti i Pizës|Universitetit të Pizës]], Departamenti i Hetimeve Shkencore i [[Karabinierët|Karabinierëve]] të [[Parma|Parmës]] dhe studiues spanjollë, britanikë dhe gjermanë, treguan se Pico della Mirandola ishte me të vërtetë i helmuar me arsenik. <ref name="ncbi.nlm.nih.gov">{{Cite journal |last=G. Gallello et al. |year=2018 |title="Poisoning histories in the Italian renaissance: The case of Pico Della Mirandola and Angelo Poliziano" |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29609050 |journal=''Journal of Forensic and Legal Medicine'' |volume=56 |pages=83-89}}</ref> <ref>{{Cite news |date=15 novembre 2018 |title=Risolto il giallo della morte di Pico della Mirandola |url=https://www.unipi.it/index.php/lista-comunicati-stampa/item/13776-risolto-il-giallo-della-morte-di-pico-della-mirandola-fu-avvelenamento-da-arsenico}}</ref> [[Skeda:Masque_moderne_(d'après_les_ossements)_de_l'humaniste,_érudit_et_philosophe_Jean_Pic_de_la_Mirandole.jpg|parapamje|Fytyra e Giovanni Picos u rindërtua duke përdorur teknika moderne mjeko-ligjore]] [[Skeda:Cappella_del_miracolo,_cosimo_rosselli,_miracolo_del_calice,_dettaglio_04.jpg|djathtas|parapamje|Marsilio Ficino, Giovanni Pico della Mirandola dhe Agnolo Poliziano, portretizuar nga Cosimo Rosselli në Kapelën e Mrekullisë së Sakramentit në [[Firencia|Firence]]]] === Ideali i një filozofie universale === Qëllimi i Picos, i deklaruar shprehimisht për shembull në ''De ente et uno'', konsiston në fakt në rindërtimin e skicave të një filozofie universale, e cila lind nga harmonia midis të gjitha rrymave të ndryshme të mendimit që kanë lindur që nga antikiteti, të bashkuara nga aspirata drejt [[Perëndia|hyjnores]] dhe mençurisë, dhe që kulmojnë në mesazhin e [[Zbulesa|Zbulesës së Krishterë]] . === Urtësia e Kabalës === [[Skeda:Tree-of-Life_Flower-of-Life_Stage.svg|parapamje|Përshkrim i Kabalës me pemën e jetës]] Interesi i dytë i madh i Picos është Kabala, të cilën ai e shpjegon si një burim mençurie nga i cili mund të mbështetemi për të deshifruar misterin e botës, dhe në të cilën Zoti duket i errët, pasi ai është me sa duket i paarritshëm nga [[arsyeja]] ==== Kritika e astrologjisë ==== Per sa i përket [[Astrologjia|astrologjisë]] ai kishte një qëndrim të ndryshëm, gjë që e çoi atë të bënte dallimin e qartë midis "astrologjisë matematikore ose spekulative", domethënë [[Astronomia|astronomisë]], dhe "astrologjisë gjyqësore ose fallxhore"; ndërsa e para na lejon të njohim realitetin harmonik të universit dhe për këtë arsye është e saktë, e dyta beson se mund ta nënshtrojë të ardhmen e njerëzve ndaj lidhjeve astrale. <ref>«Per Pico, la natura è una correlazione misteriosa di forze occulte che l'uomo può conoscere tramite l'astrologia e controllare tramite la magia. [...] Pico distingue due tipi di astrologia - matematica e divinatrice - e naga il valore della seconda» (G. Granata, ''Filosofia'', vol. II, pag. 13, Alpha Test, Milano 2001).</ref> Duke u nisur nga pohimi i dinjitetit dhe lirisë së plotë të njeriut, i cili mund të zgjedhë se çfarë të jetë, Pico i bën një kritikë të fortë këtij lloji të dytë të besimeve dhe praktikave [[Astrologjia|astrologjike]], të cilat do të përbënin një mohim të dinjitetit dhe lirisë njerëzore. == Vepra == [[Skeda:Ioannis_Francisci_Pici_principis.tif|parapamje|''Work quae exstant omnia'' nga Pico della Mirandola shtypur në 1601]] '''Veprat e rendesishme''' * Opera quae extanst omnia(veprat e plota) * kjo esht nje permbledhje e veprave te tij * Fjalim mbi dinjitetin e njeriut * Nje koment mbi nje keng dashurie ; : '''Veprat tjera''' * Karmina * Letra e Arte * Dymbedhjete rregullat * Lutje drejtuar zotit * [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Bolonjës]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] ecwalj719rbp7q7yqnk2mtw3p14rdnt 2986633 2986627 2026-06-01T23:46:50Z Almire Tahiri 185992 /* Familja */ 2986633 wikitext text/x-wiki <templatestyles src=""></templatestyles>  Giovanni Pico della Mirandola (Mirandola,24 shkurt 1463 -Firence,17 nentor 1494)ishte nje humanist ,piktor dhe fisnik italian. Ai është eksponenti më i njohur i dinastisë Pico, lordëve të Mirandola-s . == Biografia == [[Skeda:L'enfance_de_Pic_de_la_Mirandole.jpg|majtas|parapamje|''Fëmijëria e Pico della Mirandola'', nga Paul Delaroche, 1842, Muzeu i Arteve të Bukura të Nantes (Francë)]] Giovanni lindi në Mirandola, afër Modenes, djali më i vogël i Gianfrancesco I, zoti i Mirandoles dhe konti i Concordia gruaja e tij Giulia, e bija e Feltrino Boiardo, konti i Scandianos . === Familja === Familja kishte jetuar prej kohësh në kështjellën e Mirandola-s, një qytet që kishte fituar pavarësinë në [[Shekulli XIV|shekullin e 14-të]], pasi kishte marrë feudinë Mirandola ishte një shtet shumë i vogël, Pico-t e qeverisnin atë si sovranë të pavarur dhe jo si vasalë fisnikë. Pico della Mirandola ishin të lidhur ngushtë me Sforcën, Gonzagën dhe Esten ; vëllezërit dhe motrat e Giovannit ishin të lidhura, nëpërmjet lidhjeve të mëtejshme martesore, me familjet sundimtare të [[Korsika|Korsikës]], Ferrarës, [[Bolonja|Bolonjës]], [[Mantova|Mantovës]] dhe Forlì-t . Gjatë jetës së tij, Giovanni qëndroi në shumë shtëpi. Midis tyre, kur jetoi në Ferrara, ishte edhe shtëpia në Via del Turco, pranë familjeve Strozzi dhe Boiardo . [[Skeda:0_Epigrafe_-_Pico_della_Mirandola_-_Via_del_Turco_-_Ferrara.jpg|parapamje|Epigraf që përkujton Pico della Mirandola në Via del Turco në Ferrara]] Pico përfundoi studimet e tij midis Bolonjës, Pavias, Ferrarës, Padovës dhe Firences; ai tregoi talent të madh në fushën e [[Matematika|matematikës]] dhe mësoi shumë gjuhë: ai zotëronte në mënyrë të përsosur [[Gjuha latine|latinishten]], [[Greqishtja e lashtë|greqishten]], [[Gjuha hebreje|hebraishten]], [[Gjuha aramike|aramaishten]], [[Gjuha arabe|arabishten]] dhe [[Gjuha frënge|frëngjishten]] . Ai gjithashtu pati mundësinë të zhvillonte miqësi me figura të shumta të kohës si Girolamo Savonarola, Marsilio Ficino, Lorenco i Madhërishëm, Angelo Poliziano, Egidio da Viterbo, Girolamo Benivieni, Girolamo Balbi, Yohanan Alemanno, Elia del Medigo . Në Firence, në veçanti, ai u bashkua me Akademinë e re Platonike . Ai u bë i famshëm në të gjithë Evropën për kujtesën e tij, e cila, ishte aq e jashtëzakonshme saqë ai mund të mësonte përmendësh të gjithë ''[[Komedia Hyjnore|Komedinë Hyjnore]]'' dhe shumë vepra të tjera letrare dhe shkencore. Në vitin 1486 ai ishte në [[Roma|Romë]] ku përgatiti 900 teza në kuadrin e një kongresi universal filozofik i cili megjithatë nuk u zhvillua kurrë. Reagimi i Picos ndaj akuzave të para ishte hartimi i shpejtë i një ''Apologia'', kushtuar Lorencos së Madhërishëm; kjo përpjekje për mbrojtje pati efektin e kundërt, duke e acaruar më tej Papën Inocent VIII i cili i dënoi të gjitha tezat <ref>{{Cite web |last=Galavotti |first=Giovanni |title=Giovanni Pico della Mirandola: Biografia, Pensiero e opero |url=https://www.metacritic.com//.. |archive-date=01.06.2026 |access-date=06.05.2026 |website={Giovanni Pico}] |language=italisht|url-status=live}}</ref> . Ai e gjeti veten shënjestër të disa akuzave për [[Herezia|herezi]], për të cilat iu desh të ikte në [[Franca|Francë]] ku u arrestua gjithashtu nga Filipi II pranë [[Grenoble]] dhe u dërgua në Vincennes . Megjithatë, ai u lirua menjëherë nga burgu, duke marrë gjithashtu faljen e [[Aleksandri VI|Papa Aleksandrit VI]], i cili e shikoi me sy të mirë dëshirën e Picos për të demonstruar hyjninë e Krishtit përmes [[Magjia (e mbinatyrshme)|magjisë]] dhe kabalës . Duke gëzuar rrjetin e mbrojtjes së [[Familja Mediçi|Medici-t]], Gonzagës dhe Sforcës, ai u vendos përgjithmonë në Firence, duke rifilluar frekuentimin e Akademisë së Marsilio Ficinos . [[Skeda:San_marco,_firenze,_statua_di_savonarola_02.JPG|parapamje|Varret në Manastirin e San Markos në [[Firencia|Firence]] të Giovanni Pico, Girolamo Benivieni dhe Poliziano]] [[Skeda:San_marco,_fi,_chiostro_dei_morti,_lapide_funebre_poliziano,_di_pico_della_mirandola_e_di_girolamo_benivieni,_1542.JPG|parapamje|Pllaka në manastirin e San Markos (Firence)]] Ai vdiq papritur më 17 nëntor 1494, në moshën tridhjetë e një vjeç, nga helmimi , <ref name="modena">{{Cite journal |date=2017-09 |title=Pico della Mirandola "fu avvelenato", caso risolto 500 anni dopo |url=https://gazzettadimodena.gelocal.it/modena/cronaca/2018/11/15/news/pico-della-mirandola-fu-avvelenato-caso-risolto-500-anni-dopo-1.30002038?refresh_ce |journal=Gazzetta di Modena|issue=4|volume=3|language=it|via=Gazzetta di Modena}}</ref> <ref name="ncbi.nlm.nih.gov">{{Cite journal |last=G. Gallello et al. |first=Giovanni-htpps |date=2018 |year=2018 |title="Poisoning histories in the Italian renaissance: The case of Pico Della Mirandola and Angelo Poliziano" |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed |journal=''Journal of Forensic and Legal Medicine'' |language=Italisht |volume=56 |pages=83-89|issue=4|via=Gazzeta di Modena}}</ref> ndërsa Firence ishte e pushtuar nga trupat franceze të Charles VIII gjatë Luftërave Italiane . Në kohën e vdekjes së tij, u përfol se Pico ishte helmuar dhe se nxitësi ishte Piero de' Medici, i cili kishte frikë nga afrimi i Picos dhe Polizianos, më parë miq të tij, Ai u varros në varrezat dominikane brenda mureve të manastirit të Shën Markut . Eshtrat e tij u gjetën në vitin 1933 nga Ati Chiaroni pranë atyre të miqve të tij Angelo Poliziano dhe Girolamo Benivieni . {{Blockquote|Siamo vissuti celebri, o Ermolao, e tali vivremo in futuro, non nelle scuole dei grammatici, non là dove si insegna ai ragazzi, ma nelle accolte dei filosofi e nei circoli dei sapienti, dove non si tratta né si discute sulla madre di Andromaca, sui figli di Niobe e su fatuità del genere, ma sui principî delle cose umane e divine.|Ne kemi jetuar në të kaluarën, o Hermolaus, dhe do të jetojmë në të ardhmen, jo në shkollat ​​e gramatikanëve, jo ku mësohen fëmijët, por në tubimet e filozofëve dhe në rrethet e të mençurve}} Në nëntor 2018, 524 vjet pas vdekjes së tij, rezultatet e një studimi të koordinuar nga Departamenti i Biologjisë i [[Universiteti i Pizës|Universitetit të Pizës]], Departamenti i Hetimeve Shkencore i [[Karabinierët|Karabinierëve]] të [[Parma|Parmës]] dhe studiues spanjollë, britanikë dhe gjermanë, treguan se Pico della Mirandola ishte me të vërtetë i helmuar me arsenik. <ref name="ncbi.nlm.nih.gov">{{Cite journal |last=G. Gallello et al. |year=2018 |title="Poisoning histories in the Italian renaissance: The case of Pico Della Mirandola and Angelo Poliziano" |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29609050 |journal=''Journal of Forensic and Legal Medicine'' |volume=56 |pages=83-89}}</ref> <ref>{{Cite news |date=15 novembre 2018 |title=Risolto il giallo della morte di Pico della Mirandola |url=https://www.unipi.it/index.php/lista-comunicati-stampa/item/13776-risolto-il-giallo-della-morte-di-pico-della-mirandola-fu-avvelenamento-da-arsenico|pages=3|language=it}}</ref> [[Skeda:Masque_moderne_(d'après_les_ossements)_de_l'humaniste,_érudit_et_philosophe_Jean_Pic_de_la_Mirandole.jpg|parapamje|Fytyra e Giovanni Picos u rindërtua duke përdorur teknika moderne mjeko-ligjore]] [[Skeda:Cappella_del_miracolo,_cosimo_rosselli,_miracolo_del_calice,_dettaglio_04.jpg|djathtas|parapamje|Marsilio Ficino, Giovanni Pico della Mirandola dhe Agnolo Poliziano, portretizuar nga Cosimo Rosselli në Kapelën e Mrekullisë së Sakramentit në [[Firencia|Firence]]]] === Ideali i një filozofie universale === Qëllimi i Picos, i deklaruar shprehimisht për shembull në ''De ente et uno'', konsiston në fakt në rindërtimin e skicave të një filozofie universale, e cila lind nga harmonia midis të gjitha rrymave të ndryshme të mendimit që kanë lindur që nga antikiteti, të bashkuara nga aspirata drejt [[Perëndia|hyjnores]] dhe mençurisë, dhe që kulmojnë në mesazhin e [[Zbulesa|Zbulesës së Krishterë]] . === Urtësia e Kabalës === [[Skeda:Tree-of-Life_Flower-of-Life_Stage.svg|parapamje|Përshkrim i Kabalës me pemën e jetës]] Interesi i dytë i madh i Picos është Kabala, të cilën ai e shpjegon si një burim mençurie nga i cili mund të mbështetemi për të deshifruar misterin e botës, dhe në të cilën Zoti duket i errët, pasi ai është me sa duket i paarritshëm nga [[arsyeja]] ==== Kritika e astrologjisë ==== Per sa i përket [[Astrologjia|astrologjisë]] ai kishte një qëndrim të ndryshëm, gjë që e çoi atë të bënte dallimin e qartë midis "astrologjisë matematikore ose spekulative", domethënë [[Astronomia|astronomisë]], dhe "astrologjisë gjyqësore ose fallxhore"; ndërsa e para na lejon të njohim realitetin harmonik të universit dhe për këtë arsye është e saktë, e dyta beson se mund ta nënshtrojë të ardhmen e njerëzve ndaj lidhjeve astrale. <ref>«Per Pico, la natura è una correlazione misteriosa di forze occulte che l'uomo può conoscere tramite l'astrologia e controllare tramite la magia. [...] Pico distingue due tipi di astrologia - matematica e divinatrice - e naga il valore della seconda» (G. Granata, ''Filosofia'', vol. II, pag. 13, Alpha Test, Milano 2001).</ref> Duke u nisur nga pohimi i dinjitetit dhe lirisë së plotë të njeriut, i cili mund të zgjedhë se çfarë të jetë, Pico i bën një kritikë të fortë këtij lloji të dytë të besimeve dhe praktikave [[Astrologjia|astrologjike]], të cilat do të përbënin një mohim të dinjitetit dhe lirisë njerëzore. == Vepra == [[Skeda:Ioannis_Francisci_Pici_principis.tif|parapamje|''Work quae exstant omnia'' nga Pico della Mirandola shtypur në 1601]] '''Veprat e rendesishme''' * Opera quae extanst omnia(veprat e plota) * kjo esht nje permbledhje e veprave te tij * Fjalim mbi dinjitetin e njeriut * Nje koment mbi nje keng dashurie ; : '''Veprat tjera''' * Karmina * Letra e Arte * Dymbedhjete rregullat * Lutje drejtuar zotit * [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Padovës]] [[Kategoria:Absolventët e Universitetit të Bolonjës]] [[Kategoria:Wikipedia articles with VIAF identifiers]] [[Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara]] <references responsive="" /> rlyg9xf0pv069tlg2zhqhqpbinynvv5 1 401560 2986629 2026-06-01T23:27:00Z Leutrim.P 113691 /* Zhvendosje te; Ignazio Silone */ pjesë e re 2986629 wikitext text/x-wiki == Zhvendosje te; Ignazio Silone == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], Zhvendose pa lënë ridrejtim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:27 (CEST) 0mqktw72of1ulo7wyjfsnq58uy1aixw 2986636 2986629 2026-06-01T23:48:25Z Edukatori 112234 Edukatori zhvendosi faqen [[Diskutim:Përdoruesi;Loresa Imeri,Loresa Sejdiu\Ignazio Silone]] te [[Diskutim:Ignazio Silone]] pa lënë një ridrejtim: Sipas kërkesës 2986629 wikitext text/x-wiki == Zhvendosje te; Ignazio Silone == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], Zhvendose pa lënë ridrejtim. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:27 (CEST) 0mqktw72of1ulo7wyjfsnq58uy1aixw 15 401561 2986630 2026-06-01T23:35:14Z Leutrim.P 113691 /* Bashkim */ pjesë e re 2986630 wikitext text/x-wiki == Bashkim == @[[Përdoruesi:Edukatori|Edukatori]], këta 4 artikuj janë dyfish, përmbajtjet duhen bashkuar nëse ka tekst që duhet shpëtuar, dhe ai që është më i vjetër apo më i kompletuar të mbahet, e tjetri të griset. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:35 (CEST) 1igift9hnolm6ihw4gln53noekmeuw8 3 401562 2986632 2026-06-01T23:40:09Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Giovanni Pico della Mirandola */ 2986632 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Giovanni Pico della Mirandola]]'' == Përshëndetje, Almire Tahiri! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986627|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Giovanni Pico della Mirandola]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2023:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:40 (CEST) giwvlioi5q3zjtnsubn2t5r4qeagdil 2986657 2986632 2026-06-02T00:01:55Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Giovanni Pico della Mirandola */ 2986657 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Giovanni Pico della Mirandola]]'' == Përshëndetje, Almire Tahiri! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986627|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Giovanni Pico della Mirandola]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(1%20qershor%202026,%2023:40)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:40 (CEST) == Probleme me referimet te artikulli ''[[Giovanni Pico della Mirandola]]'' == Përshëndetje, Almire Tahiri! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986633|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Giovanni Pico della Mirandola]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës|Gjendja e adresës]] - Referimet shfaqin këtë problem kur përdoret parametri parametrin {{!}}url-status=. Për ta zgjidhur këtë problem mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 maint: url-status|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20qershor%202026,%2000:01)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 qershor 2026 02:01 (CEST) jach6x1kfyqd7475m89ip5ag3kvzzx7 2 401563 2986634 2026-06-01T23:47:00Z FatlindaKrasniqi 188507 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150834535|Italo Svevo]]" 2986634 wikitext text/x-wiki == Biografia == [[Skeda:Italo_Svevo4.jpg|parapamje|Ettore Schmitz në rininë e hershme (1875)]] Aron Hector Schmitz lindi në rrugën via dell'Acquedotto (sot viale XX Settembre nr. 16) në [[Triestia|Trieste]], në [[Perandoria Austriake|Perandorinë e atëhershme Austriake]], si fëmija i pestë nga tetë fëmijët e Franz Schmitz dhe Allegra Moravia. Para tij lindën Paola, Noemi, Natalia dhe Adolfo, ndërsa pas tij lindën Elio, Ortensia dhe Ottavio; shtatë fëmijë të tjerë nuk arritën moshën madhore. Familja i përkiste [[Borgjezia|borgjezisë]] së mirë [[Judaizmi|hebraike]]: babai ishte tregtar qelqi, djali i një [[Hungarezët|hungarezi]], ndërsa nëna ishte me origjinë nga komunitetet friuliane . Më vonë ai e ndryshoi emrin në Italo Svevo, ndërsa veprat e tij të para i botoi me pseudonimin Ettore Samigli.<ref>{{Sfn|La coscienza di Zeno|Pref.}}</ref> . Në vitin 1867, së bashku me vëllain e tij Adolfo, ai u regjistrua në shkollën fillore hebraike në Via del Monte, ku kombinoi mësimin e italishtes dhe gjermanishtes me atë të traditës hebraike. Në vitin 1872 u transferua në shkollën private tregtare të Emanuele Edeles, ku, siç tregon vëllai i tij Elio, i cili gjithashtu e ndoqi këtë shkollë, “mësuesit ishin të dobët. Drejtori ishte i mirë, por jashtëzakonisht koprrac dhe i padrejtë”. Të tre vëllezërit, në shkollën e Edeles, nuk iu përkushtuan studimeve, por që në këtë fazë u shfaq pasioni i hershëm i Ettores për letërsinë, përmes leximit të fshehtë të romaneve franceze që babai i tij nuk i miratonte, pasi dëshironte ta orientonte drejt një karriere tregtare. Në vitin 1874, babai i tyre, i bindur se gjuha gjermane ishte thelbësore për të ardhmen profesionale të fëmijëve të tij (në shtëpi zakonisht flisnin dialektin triestin), dërgoi Ettoren dhe Adolfon, e më vonë edhe Elion, në Institutin e Shëndetit dhe Mirëqenies në Brussel, në Segnitz të Bavarisë. Ky episod frymëzoi tregimin e papërfunduar ''L’avvenire dei ricordi'' (1925), në të cilin dy vëllezër, të dërguar në një shkollë me konvikt nga prindërit e tyre, vuajnë ndarjen nga familja. . Edhe pse që nga fëmijëria ishte folës i italishtes, arsimi i tij u zhvillua në një mjedis gjuhësor tërësisht [[Gjuha gjermane|gjerman]], <ref>{{Cite news |date=18 dicembre 2011 |title="Die Zukunft der Erinnerungen" Italo Svevos Schulzeit in Segnitz |language=de |url=https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/land-und-leute/italo-svevo-in-segnitz-ursula-naumann108.html}}</ref> një element që do të ndikonte thellësisht në stilin e tij letrar, duke i dhënë atij shtrembërime karakteristike stilistike. Bikulturalizmi do të përbënte një element të rëndësishëm në jetën e shkrimtarit, të cilin ai, megjithatë (ndryshe nga shumë shkrimtarë [[Bashkimi i Italisë|të Risorgimentos]]), nuk e përjetoi kurrë në mënyrë konfliktuale apo të dhimbshme, por gjithmonë në harmoni, duke e theksuar madje këtë identitet të dyfishtë në zgjedhjen e pseudonimit Italo Svevo. Në vitin 1878 ai u kthye në Trieste dhe përfundoi studimet tregtare në Institutin Tregtar “Pasquale Revoltella”, pa e lënë pas dore formimin e tij letrar, duke lexuar fillimisht klasikët gjermanë e më pas ata italianë. Në vitin 1880, pas falimentimit të kompanisë së të atit, ai u detyrua të fillonte punë në degën e Triestes të Union Bank të [[Vjena|Vjenës]], një punë të cilën, megjithëse nuk e dëshiroi kurrë, e mbajti për tetëmbëdhjetë vjet. <ref>{{Cite web |title=Svevo impiegato alla Banca Union |url=http://www.museosveviano.it/ar/svevo-virtual-tour/in-museo/3-il-piatto-veneziani/svevo-impiegato-alla-banca-union/}}</ref> Duke frekuentuar Bibliotekën Qytetare të [[Triestia|Triestes,]] ai lexoi klasikët italianë dhe natyralistët francezë, duke i zgjeruar gjithashtu interesat e tij në filozofi([[Arthur Schopenhauer]] dhe [[Fridrih Niçe|Friedrich Nietzsche]]) dhe në shkencë, veçanërisht në veprat e Charles Darwin. Gjatë së njëjtës periudhë, ai filloi të bashkëpunonte me ''L’Indipendente'', një gazetë me prirje të gjerë [[Socializmi|socialiste]], për të cilën shkroi 25 recensione dhe ese mbi teatrin dhe letërsinë. Ai gjithashtu arriti të botojë tregimet e tij “Una lotta” dhe ''"L'assassinio di via Belpoggio''" në italisht, përkatësisht në vitet 1888 dhe 1890, nën pseudonimin “Ettore Samigli”. Këtyre u shtua më vonë një tregim i tretë dhe një monolog teatral. Ndërkohë, në vitin 1886, Svevo humbi vëllain e tij Elio dhe filloi të shkruante komedi, si dhe (me draftet e para që në vitin 1887) një roman. Në vitin 1892, vitin në të cilin vdiq i ati, u botua romani i tij i parë (''Una vita''),i nënshkruar me pseudonimin përfundimtar Italo Svevo dhe i datuar në vitin 1893, i cili synonte, siç vuri në dukje vetë shkrimtari më vonë në një ''Profil Autobiografik'', të “afronte racën italiane me atë gjermanike”; <ref>{{Cite book |title=La coscienza di Zeno |publisher=Rizzoli |year=1989 |location=Milano |page=28}} Notizie biografiche.</ref> ''vepra u injorua në thelb nga kritika dhe publiku. Në atë vit ai pati një lidhje me gruan e thjeshtë Giuseppina Zergol, e cila më vonë do të frymëzonte personazhin e Angiolinës në [[Pleqëria|Senilità]]''. Pas disa bashkëpunimeve me gazetën ''Il Piccolo'' dhe një pozite mësimdhënëse në Institutin “Revoltella”, në vitin 1895 vdiq nëna e tij dhe një vit më vonë ai u fejua me kushërirën e tij Livia Veneziani, vajzën e një tregtari katolik të [[Boja|bojrave]] për anije, me të cilën u martua në vitin 1896 në një ceremoni civile dhe në vitin 1897, pasi kishte hequr dorë nga feja hebraike dhe ishte konvertuar, në një martesë katolike. Komedia ''Un ladro in casa'' është gjithashtu e vitit 1896. Nga bashkimi i tyre lindi një vajzë, Letizia, e cila pati një jetë shumë të gjatë (20 shtator 1897 – 26 maj 1993), por edhe e shoqëruar nga shumë humbje dhe tragjedi (tre djemtë e saj vdiqën në [[Lufta e Dytë Botërore|luftë]], dy u zhdukën në [[Rusia|Rusi]] dhe një në [[Triestia|Trieste]] gjatë kryengritjes kundër [[Nazizmi|nazistëve]] më 1 maj 1945). <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Martesa shënon një pikë kthese themelore në jetën e Svevos: së pari, “i paafti” më në fund gjen një terren të fortë për t’u mbështetur dhe, si pasojë, mund të identifikohet me atë figurë burrërore që i ishte dukur e paarritshme: pater familias. Në vitin 1898 ai botoi romanin e tij të dytë, ''[[Pleqëria|Senilità]]''; megjithatë, edhe kjo vepër kaloi pothuajse pa u vënë re. Ky dështim letrar e shtyu pothuajse tërësisht të braktiste letërsinë. [[Skeda:Svevo_Murano.jpg|parapamje|Murano, Pllakë përkujtimore]] Pasi dha dorëheqjen nga banka, në vitin 1899 Svevo iu bashkua kompanisë së vjehrrit të tij, duke e lënë mënjanë veprimtarinë e tij letrare, e cila u bë margjinale dhe e fshehtë. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Kjo shënoi fillimin e një periudhe të gjatë udhëtimesh pune jashtë vendit, të cilat do të vazhdonin deri në vitin 1914 dhe do ta çonin në Francë, Gjermani dhe Angli, si dhe në ishullin Murano në Sacca Serenella, ku kompania Veneziani kishte një fabrikë për prodhimin e bojërave nënujore, dhe ku ai do të vendoste një trilogji tregimesh të papërfunduara(''[https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Marianno Marianno], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Cimutti Cimutti], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/In%20Serenella In Serenella]'') <ref>{{Cite web |title=Copia archiviata |url=https://buffetletterario-traduzioni.com/2021/06/11/i-racconti-muranesi-di-italo-svevo/}}</ref>. Ai merrte me vete një violinë, por nuk mundi ta luante përveçse në raste të rralla; megjithatë ruante ende njëfarë dëshire për të shkruar dhe kompozoi disa faqe teatrale si dhe disa fabula. Duke pasur nevojë të mësonte anglisht për punën e tij, në vitin 1907 mori mësime private nga shkrimtari i ri [[Republika e Irlandës|irlandez]] [[Xhejms Xhois|James Joyce]], mësues në Shkollën e Gjuhëve Berlitz në Trieste. Joyce e inkurajoi të shkruante një roman të ri dhe rreth vitit 1910, falë kunatit të tij Bruno Veneziani, i cili me këshillën e Edoardo Weiss, shkoi në [[Vjena|Vjenë]] dhe u përpoq të trajtohej nga [[Sigmund Freud]], ai ra në kontakt me [[Psikoanaliza|psikoanalizën]] frojdiane (nga ana e tij, në vitin 1911 Svevo takoi dhe frekuentoi Wilhelm Stekel, një nxënës i Frojdit që studionte marrëdhënien midis poezisë dhe pavetëdijes): të dyja këto ngjarje do të ndikonin në prodhimin e tij të mëvonshëm letrar. <ref name="letizia" /> [[File:Italo_Livia_Letizia_Svevo.jpg|majtas|parapamje|Shkrimtari me bashkëshorten Livia dhe vajzën Letizia (rreth vitit 1912)]] Me shpërthimin e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore,]] kompania ku ai punonte u mbyll nga autoritetet austriake (vjehrri i tij vdiq në vitin 1921), Joyce u largua dhe u kthye në Trieste vetëm në vitin 1919, përpara se të vendosej përfundimisht në [[Parisi|Paris]] (ku Svevo e vizitoi disa herë). Gjatë gjithë luftës, shkrimtari qëndroi në qytetin e tij të lindjes, duke u përpjekur të ruante një qëndrim sa më neutral ndaj konfliktit. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> [[Skeda:Svevo.jpg|parapamje|Italo Svevo me draftin paraprak të ''Una vita'' (1892)]] Gjatë kësaj periudhe ai thelloi njohuritë e tij për letërsinë angleze, u interesua për psikanalizën dhe përktheu veprën ''“Interpretimi i ëndrrave”'' të [[Sigmund Freud]], e cila do të ndikonte ndjeshëm në veprën e tij të mëvonshme. Më vonë ai e pranoi me dëshirë pushtimin italian të qytetit dhe, pas Luftës së Parë Botërore, me kalimin përfundimtar të Triestes në [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]], bashkëpunoi me gazetën e parë të rëndësishme italiane të Triestes, ''La Nazione'', e themeluar nga miku i tij Giulio Cesari. Ai mori shtetësinë italiane dhe italianizoi mbiemrin e tij të lindjes, Ettore Schmitz, në Italo Svevo. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Në vitin 1919 ai bashkëpunoi me gazetën ''La Nazione'' dhe filloi të shkruante ''La coscienza di Zeno'', e cila u botua në vitin 1923, pa sukses fillestar, deri në vitin 1925, kur miku i tij Joyce ua propozoi disa kritikëve francezë (në veçanti Valéry Larbaud i cili shkroi për të në « <nowiki><i id="mwww">NRF</i></nowiki> » dhe Benjamin Crémieux), ndërsa në Itali [[Eugenio Montale]], përpara të gjithëve të tjerë, e vlerësoi madhështinë e saj: në numrin e nëntor–dhjetor 1925 të revistës ''Esame'', ai e përshkroi si një “poemë të çmendurisë sonë komplekse bashkëkohore”. Kështu shpërtheu “rasti Svevo”, një debat i gjallë rreth romanit mbi Zenon. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Ndër admiruesit e parë duhen përmendur edhe Sergio Solmi, Giuseppe Prezzolini, Anton Giulio Bragaglia dhe Giorgio Fano . Ai nuk iu bashkua [[Fashizmi|fashizmit,]] por as nuk e kundërshtoi atë, ndryshe nga dhëndri i tij Antonio Fonda Savio, i cili më vonë u bë [[Kundërfashizmi|antifashist]] i ardhshëm dhe [[Partizani|partizan]] i CLN-së. Tullio Kezich ka deklaruar se Svevo iu bashkua Korporatës Fashiste të Industrialistëve (“Fulvio si Zeno, antihero fitues”, ''Il Piccolo'', 21 janar 2001). Në vitin 1926, revista franceze ''Le Navire d’Argent'' i kushtoi një numër të plotë; në vitin 1927 ai mbajti një ligjëratë të famshme mbi Joyce-in në [[Milano]] dhe në mars të vitit 1928 u nderua në [[Parisi|Paris]] së bashku me shkrimtarë të tjerë të njohur, përfshirë Isaak Emmanuilovich Babel'. Më 12 shtator 1928, ndërsa po kthehej me familjen e tij nga një trajtim në spa në Bormio, Svevo u përfshi në një aksident automobilistik pranë Motta di Livenza ([[Provinca e Trevizos|provinca e Trevisos]]), në të cilin pësoi lëndime të lehta. Në makinë ndodheshin nipi i tij Paolo Fonda Savio, shoferi dhe gruaja e tij Livia. Sipas vajzës së tij, Svevo kishte thyer vetëm femurin, por ndërsa po transportohej në spitalin lokal, ai pësoi një atak të papritur të [[Dështimi i zemrës|dështimit kardiak dhe respirator]] megjithëse nuk vdiq menjëherë. Sapo mbërriti në spital, gjendja e tij u përkeqësua me shpejtësi: duke vuajtur nga astma, ai vdiq 24 orë pas aksidentit, në orën 14:30 të 13 shtatorit. Shkaku i vdekjes ishte astma kardiake, e zhvilluar si pasojë eemfizemës pulmonare nga e cila kishte vuajtur për një kohë të gjatë, si dhe nga [[stresi]] stresi psikologjik dhe fizik i aksidentit.<ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Romani i katërt, ''[[Il vecchione|Plaku ''ose'' Rrëfimet e Plakut]]'', një "vazhdim" i ''Ndërgjegjes së Zenonit'', mbeti i papërfunduar.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Gruaja e tij, Livia, në librin ''“Jeta e burrit tim”'' (1976), tregon se Svevo, duke parë të bijën duke qarë pranë shtratit të tij, i tha asaj në dialektin e Triestes: “No pianzer Letizia, no xe niente morir!” (“Mos qaj, Letizia, të vdesësh nuk është asgjë!”) Funerali u zhvillua në Trieste më 15 shtator 1928, sipas ritit hebraik.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Në gusht të vitit 2022, një [[Asteroidi|asteroid]], 28193 Italosvevo, u emërua në nder të tij.<ref>{{Cite web |title=WGSBN Bulletin, vol. 2 n. 11, pag. 8 del 15 agosto 2022 |url=https://www.wgsbn-iau.org/files/Bulletins/V002/WGSBNBull_V002_011.pdf |language=en}}</ref> . c6vdenglpftpiuutkbp6wl8lyrc286v 2986637 2986634 2026-06-01T23:49:52Z FatlindaKrasniqi 188507 Kam korrigjuar një gabim të vogël në shqip 2986637 wikitext text/x-wiki == Biografia == [[Skeda:Italo_Svevo4.jpg|parapamje|Ettore Schmitz në rininë e hershme (1875)]] Aron Hector Schmitz lindi në rrugën via dell'Acquedotto (sot viale XX Settembre nr. 16) në [[Triestia|Trieste]], në [[Perandoria Austriake|Perandorinë e atëhershme Austriake]], si fëmija i pestë nga tetë fëmijët e Franz Schmitz dhe Allegra Moravia. Para tij lindën Paola, Noemi, Natalia dhe Adolfo, ndërsa pas tij lindën Elio, Ortensia dhe Ottavio; shtatë fëmijë të tjerë nuk arritën moshën madhore. Familja i përkiste [[Borgjezia|borgjezisë]] së mirë [[Judaizmi|hebraike]]: babai ishte tregtar qelqi, djali i një [[Hungarezët|hungarezi]], ndërsa nëna ishte me origjinë nga komunitetet friuliane . Më vonë ai e ndryshoi emrin në Italo Svevo, ndërsa veprat e tij të para i botoi me pseudonimin Ettore Samigli.<ref>{{Sfn|La coscienza di Zeno|Pref.}}</ref> . Në vitin 1867, së bashku me vëllain e tij Adolfo, ai u regjistrua në shkollën fillore hebraike në Via del Monte, ku kombinoi mësimin e italishtes dhe gjermanishtes me atë të traditës hebraike. Në vitin 1872 u transferua në shkollën private tregtare të Emanuele Edeles, ku, siç tregon vëllai i tij Elio, i cili gjithashtu e ndoqi këtë shkollë, “mësuesit ishin të dobët. Drejtori ishte i mirë, por jashtëzakonisht koprrac dhe i padrejtë”. Të tre vëllezërit, në shkollën e Edeles, nuk iu përkushtuan studimeve, por që në këtë fazë u shfaq pasioni i hershëm i Ettores për letërsinë, përmes leximit të fshehtë të romaneve franceze që babai i tij nuk i miratonte, pasi dëshironte ta orientonte drejt një karriere tregtare. Në vitin 1874, babai i tyre, i bindur se gjuha gjermane ishte thelbësore për të ardhmen profesionale të fëmijëve të tij (në shtëpi zakonisht flisnin dialektin triestin), dërgoi Ettoren dhe Adolfon, e më vonë edhe Elion, në Institutin e Shëndetit dhe Mirëqenies në Brussel, në Segnitz të Bavarisë. Ky episod frymëzoi tregimin e papërfunduar ''L’avvenire dei ricordi'' (1925), në të cilin dy vëllezër, të dërguar në një shkollë me konvikt nga prindërit e tyre, vuajnë ndarjen nga familja. . Edhe pse që nga fëmijëria ishte folës i italishtes, arsimi i tij u zhvillua në një mjedis gjuhësor tërësisht [[Gjuha gjermane|gjerman]], <ref>{{Cite news |date=18 dicembre 2011 |title="Die Zukunft der Erinnerungen" Italo Svevos Schulzeit in Segnitz |language=de |url=https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/land-und-leute/italo-svevo-in-segnitz-ursula-naumann108.html}}</ref> një element që do të ndikonte thellësisht në stilin e tij letrar, duke i dhënë atij shtrembërime karakteristike stilistike. Bikulturalizmi do të përbënte një element të rëndësishëm në jetën e shkrimtarit, të cilin ai, megjithatë (ndryshe nga shumë shkrimtarë [[Bashkimi i Italisë|të Risorgimentos]]), nuk e përjetoi kurrë në mënyrë konfliktuale apo të dhimbshme, por gjithmonë në harmoni, duke e theksuar madje këtë identitet të dyfishtë në zgjedhjen e pseudonimit Italo Svevo. Në vitin 1878 ai u kthye në Trieste dhe përfundoi studimet tregtare në Institutin Tregtar “Pasquale Revoltella”, pa e lënë pas dore formimin e tij letrar, duke lexuar fillimisht klasikët gjermanë e më pas ata italianë. Në vitin 1880, pas falimentimit të kompanisë së të atit, ai u detyrua të fillonte punë në degën e Triestes të Union Bank të [[Vjena|Vjenës]], një punë të cilën, megjithëse nuk e dëshiroi kurrë, e mbajti për tetëmbëdhjetë vjet. <ref>{{Cite web |title=Svevo impiegato alla Banca Union |url=http://www.museosveviano.it/ar/svevo-virtual-tour/in-museo/3-il-piatto-veneziani/svevo-impiegato-alla-banca-union/}}</ref> Duke frekuentuar Bibliotekën Qytetare të [[Triestia|Triestes,]] ai lexoi klasikët italianë dhe natyralistët francezë, duke i zgjeruar gjithashtu interesat e tij në filozofi([[Arthur Schopenhauer]] dhe [[Fridrih Niçe|Friedrich Nietzsche]]) dhe në shkencë, veçanërisht në veprat e Charles Darwin. Gjatë së njëjtës periudhë, ai filloi të bashkëpunonte me ''L’Indipendente'', një gazetë me prirje të gjerë [[Socializmi|socialiste]], për të cilën shkroi 25 recensione dhe ese mbi teatrin dhe letërsinë. Ai gjithashtu arriti të botojë tregimet e tij “Una lotta” dhe ''"L'assassinio di via Belpoggio''" në italisht, përkatësisht në vitet 1888 dhe 1890, nën pseudonimin “Ettore Samigli”. Këtyre u shtua më vonë një tregim i tretë dhe një monolog teatral. Ndërkohë, në vitin 1886, Svevo humbi vëllain e tij Elio dhe filloi të shkruante komedi, si dhe (me draftet e para që në vitin 1887) një roman. Në vitin 1892, vitin në të cilin vdiq i ati, u botua romani i tij i parë (''Una vita''),i nënshkruar me pseudonimin përfundimtar Italo Svevo dhe i datuar në vitin 1893, i cili synonte, siç vuri në dukje vetë shkrimtari më vonë në një ''Profil Autobiografik'', të “afronte racën italiane me atë gjermanike”; <ref>{{Cite book |title=La coscienza di Zeno |publisher=Rizzoli |year=1989 |location=Milano |page=28}} Notizie biografiche.</ref> ''vepra u injorua në thelb nga kritika dhe publiku. Në atë vit ai pati një lidhje me gruan e thjeshtë Giuseppina Zergol, e cila më vonë do të frymëzonte personazhin e Angiolinës në [[Pleqëria|Senilità]]''. Pas disa bashkëpunimeve me gazetën ''Il Piccolo'' dhe një pozite mësimdhënëse në Institutin “Revoltella”, në vitin 1895 vdiq nëna e tij dhe një vit më vonë ai u fejua me kushërirën e tij Livia Veneziani, vajzën e një tregtari katolik të [[Boja|bojrave]] për anije, me të cilën u martua në vitin 1896 në një ceremoni civile dhe në vitin 1897, pasi kishte hequr dorë nga feja hebraike dhe ishte konvertuar, në një martesë katolike. Komedia ''Un ladro in casa'' është gjithashtu e vitit 1896. Nga bashkimi i tyre lindi një vajzë, Letizia, e cila pati një jetë shumë të gjatë (20 shtator 1897 – 26 maj 1993), por edhe e shoqëruar nga shumë humbje dhe tragjedi (tre djemtë e saj vdiqën në [[Lufta e Dytë Botërore|luftë]], dy u zhdukën në [[Rusia|Rusi]] dhe një në [[Triestia|Trieste]] gjatë kryengritjes kundër [[Nazizmi|nazistëve]] më 1 maj 1945). <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Martesa shënon një pikë kthese themelore në jetën e Svevos: së pari, “i paafti” më në fund gjen një terren të fortë për t’u mbështetur dhe, si pasojë, mund të identifikohet me atë figurë burrërore që i ishte dukur e paarritshme: pater familias. Në vitin 1898 ai botoi romanin e tij të dytë, ''[[Pleqëria|Senilità]]''; megjithatë, edhe kjo vepër kaloi pothuajse pa u vënë re. Ky dështim letrar e shtyu pothuajse tërësisht të braktiste letërsinë. [[Skeda:Svevo_Murano.jpg|parapamje|Murano, Pllakë përkujtimore]] Pasi dha dorëheqjen nga banka, në vitin 1899 Svevo iu bashkua kompanisë së vjehrrit të tij, duke e lënë mënjanë veprimtarinë e tij letrare, e cila u bë margjinale dhe e fshehtë. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Kjo shënoi fillimin e një periudhe të gjatë udhëtimesh pune jashtë vendit, të cilat do të vazhdonin deri në vitin 1914 dhe do ta çonin në Francë, Gjermani dhe Angli, si dhe në ishullin Murano në Sacca Serenella, ku kompania Veneziani kishte një fabrikë për prodhimin e bojërave nënujore, dhe ku ai do të vendoste një trilogji tregimesh të papërfunduara(''[https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Marianno Marianno], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Cimutti Cimutti], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/In%20Serenella In Serenella]'') <ref>{{Cite web |title=Copia archiviata |url=https://buffetletterario-traduzioni.com/2021/06/11/i-racconti-muranesi-di-italo-svevo/}}</ref>. Ai merrte me vete një violinë, por nuk mundi ta luante përveçse në raste të rralla; megjithatë ruante ende njëfarë dëshire për të shkruar dhe kompozoi disa faqe teatrale si dhe disa fabula. Duke pasur nevojë të mësonte anglisht për punën e tij, në vitin 1907 mori mësime private nga shkrimtari i ri [[Republika e Irlandës|irlandez]] [[Xhejms Xhois|James Joyce]], mësues në Shkollën e Gjuhëve Berlitz në Trieste. Joyce e inkurajoi të shkruante një roman të ri dhe rreth vitit 1910, falë kunatit të tij Bruno Veneziani, i cili me këshillën e Edoardo Weiss, shkoi në [[Vjena|Vjenë]] dhe u përpoq të trajtohej nga [[Sigmund Freud]], ai ra në kontakt me [[Psikoanaliza|psikoanalizën]] frojdiane (nga ana e tij, në vitin 1911 Svevo takoi dhe frekuentoi Wilhelm Stekel, një nxënës i Frojdit që studionte marrëdhënien midis poezisë dhe pavetëdijes): të dyja këto ngjarje do të ndikonin në prodhimin e tij të mëvonshëm letrar. <ref name="letizia" /> [[File:Italo_Livia_Letizia_Svevo.jpg|majtas|parapamje|Shkrimtari me bashkëshorten Livia dhe vajzën Letizia (rreth vitit 1912)]] Me shpërthimin e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore,]] kompania ku ai punonte u mbyll nga autoritetet austriake (vjehrri i tij vdiq në vitin 1921), Joyce u largua dhe u kthye në Trieste vetëm në vitin 1919, përpara se të vendosej përfundimisht në [[Parisi|Paris]] (ku Svevo e vizitoi disa herë). Gjatë gjithë luftës, shkrimtari qëndroi në qytetin e tij të lindjes, duke u përpjekur të ruante një qëndrim sa më neutral ndaj konfliktit. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> [[Skeda:Svevo.jpg|parapamje|Italo Svevo me draftin paraprak të ''Una vita'' (1892)]] Gjatë kësaj periudhe ai thelloi njohuritë e tij për letërsinë angleze, u interesua për psikanalizën dhe përktheu veprën ''“Interpretimi i ëndrrave”'' të [[Sigmund Freud]], e cila do të ndikonte ndjeshëm në veprën e tij të mëvonshme. Më vonë ai e pranoi me dëshirë pushtimin italian të qytetit dhe, pas Luftës së Parë Botërore, me kalimin përfundimtar të Triestes në [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]], bashkëpunoi me gazetën e parë të rëndësishme italiane të Triestes, ''La Nazione'', e themeluar nga miku i tij Giulio Cesari. Ai mori shtetësinë italiane dhe italianizoi mbiemrin e tij të lindjes, Ettore Schmitz, në Italo Svevo. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Në vitin 1919 ai bashkëpunoi me gazetën ''La Nazione'' dhe filloi të shkruante ''La coscienza di Zeno'', e cila u botua në vitin 1923, pa sukses fillestar, deri në vitin 1925, kur miku i tij Joyce ua propozoi disa kritikëve francezë (në veçanti Valéry Larbaud i cili shkroi për të në «NRF» dhe Benjamin Crémieux), ndërsa në Itali [[Eugenio Montale]], përpara të gjithëve të tjerë, e vlerësoi madhështinë e saj: në numrin e nëntor–dhjetor 1925 të revistës ''Esame'', ai e përshkroi si një “poemë të çmendurisë sonë komplekse bashkëkohore”. Kështu shpërtheu “rasti Svevo”, një debat i gjallë rreth romanit mbi Zenon. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Ndër admiruesit e parë duhen përmendur edhe Sergio Solmi, Giuseppe Prezzolini, Anton Giulio Bragaglia dhe Giorgio Fano . Ai nuk iu bashkua [[Fashizmi|fashizmit,]] por as nuk e kundërshtoi atë, ndryshe nga dhëndri i tij Antonio Fonda Savio, i cili më vonë u bë [[Kundërfashizmi|antifashist]] i ardhshëm dhe [[Partizani|partizan]] i CLN-së. Tullio Kezich ka deklaruar se Svevo iu bashkua Korporatës Fashiste të Industrialistëve (“Fulvio si Zeno, antihero fitues”, ''Il Piccolo'', 21 janar 2001). Në vitin 1926, revista franceze ''Le Navire d’Argent'' i kushtoi një numër të plotë; në vitin 1927 ai mbajti një ligjëratë të famshme mbi Joyce-in në [[Milano]] dhe në mars të vitit 1928 u nderua në [[Parisi|Paris]] së bashku me shkrimtarë të tjerë të njohur, përfshirë Isaak Emmanuilovich Babel'. Më 12 shtator 1928, ndërsa po kthehej me familjen e tij nga një trajtim në spa në Bormio, Svevo u përfshi në një aksident automobilistik pranë Motta di Livenza ([[Provinca e Trevizos|provinca e Trevisos]]), në të cilin pësoi lëndime të lehta. Në makinë ndodheshin nipi i tij Paolo Fonda Savio, shoferi dhe gruaja e tij Livia. Sipas vajzës së tij, Svevo kishte thyer vetëm femurin, por ndërsa po transportohej në spitalin lokal, ai pësoi një atak të papritur të [[Dështimi i zemrës|dështimit kardiak dhe respirator]] megjithëse nuk vdiq menjëherë. Sapo mbërriti në spital, gjendja e tij u përkeqësua me shpejtësi: duke vuajtur nga astma, ai vdiq 24 orë pas aksidentit, në orën 14:30 të 13 shtatorit. Shkaku i vdekjes ishte astma kardiake, e zhvilluar si pasojë eemfizemës pulmonare nga e cila kishte vuajtur për një kohë të gjatë, si dhe nga [[stresi]] stresi psikologjik dhe fizik i aksidentit.<ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Romani i katërt, ''[[Il vecchione|Plaku ''ose'' Rrëfimet e Plakut]]'', një "vazhdim" i ''Ndërgjegjes së Zenonit'', mbeti i papërfunduar.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Gruaja e tij, Livia, në librin ''“Jeta e burrit tim”'' (1976), tregon se Svevo, duke parë të bijën duke qarë pranë shtratit të tij, i tha asaj në dialektin e Triestes: “No pianzer Letizia, no xe niente morir!” (“Mos qaj, Letizia, të vdesësh nuk është asgjë!”) Funerali u zhvillua në Trieste më 15 shtator 1928, sipas ritit hebraik.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Në gusht të vitit 2022, një [[Asteroidi|asteroid]], 28193 Italosvevo, u emërua në nder të tij.<ref>{{Cite web |title=WGSBN Bulletin, vol. 2 n. 11, pag. 8 del 15 agosto 2022 |url=https://www.wgsbn-iau.org/files/Bulletins/V002/WGSBNBull_V002_011.pdf |language=en}}</ref> . fy0ovbvyjrkq8tyqxji4pxhio67h4e9 2986639 2986637 2026-06-01T23:54:44Z FatlindaKrasniqi 188507 Kam korrigjuar një gabim të vogël në shqip, piktura 2986639 wikitext text/x-wiki == Biografia == [[Skeda:Italo_Svevo4.jpg|parapamje|Ettore Schmitz në rininë e hershme (1875)]] Aron Hector Schmitz lindi në rrugën via dell'Acquedotto (sot viale XX Settembre nr. 16) në [[Triestia|Trieste]], në [[Perandoria Austriake|Perandorinë e atëhershme Austriake]], si fëmija i pestë nga tetë fëmijët e Franz Schmitz dhe Allegra Moravia. Para tij lindën Paola, Noemi, Natalia dhe Adolfo, ndërsa pas tij lindën Elio, Ortensia dhe Ottavio; shtatë fëmijë të tjerë nuk arritën moshën madhore. Familja i përkiste [[Borgjezia|borgjezisë]] së mirë [[Judaizmi|hebraike]]: babai ishte tregtar qelqi, djali i një [[Hungarezët|hungarezi]], ndërsa nëna ishte me origjinë nga komunitetet friuliane . Më vonë ai e ndryshoi emrin në Italo Svevo, ndërsa veprat e tij të para i botoi me pseudonimin Ettore Samigli.<ref>{{Sfn|La coscienza di Zeno|Pref.}}</ref> . Në vitin 1867, së bashku me vëllain e tij Adolfo, ai u regjistrua në shkollën fillore hebraike në Via del Monte, ku kombinoi mësimin e italishtes dhe gjermanishtes me atë të traditës hebraike. Në vitin 1872 u transferua në shkollën private tregtare të Emanuele Edeles, ku, siç tregon vëllai i tij Elio, i cili gjithashtu e ndoqi këtë shkollë, “mësuesit ishin të dobët. Drejtori ishte i mirë, por jashtëzakonisht koprrac dhe i padrejtë”. Të tre vëllezërit, në shkollën e Edeles, nuk iu përkushtuan studimeve, por që në këtë fazë u shfaq pasioni i hershëm i Ettores për letërsinë, përmes leximit të fshehtë të romaneve franceze që babai i tij nuk i miratonte, pasi dëshironte ta orientonte drejt një karriere tregtare. Në vitin 1874, babai i tyre, i bindur se gjuha gjermane ishte thelbësore për të ardhmen profesionale të fëmijëve të tij (në shtëpi zakonisht flisnin dialektin triestin), dërgoi Ettoren dhe Adolfon, e më vonë edhe Elion, në Institutin e Shëndetit dhe Mirëqenies në Brussel, në Segnitz të Bavarisë. Ky episod frymëzoi tregimin e papërfunduar ''L’avvenire dei ricordi'' (1925), në të cilin dy vëllezër, të dërguar në një shkollë me konvikt nga prindërit e tyre, vuajnë ndarjen nga familja. . Edhe pse që nga fëmijëria ishte folës i italishtes, arsimi i tij u zhvillua në një mjedis gjuhësor tërësisht [[Gjuha gjermane|gjerman]], <ref>{{Cite news |date=18 dicembre 2011 |title="Die Zukunft der Erinnerungen" Italo Svevos Schulzeit in Segnitz |language=de |url=https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/land-und-leute/italo-svevo-in-segnitz-ursula-naumann108.html}}</ref> një element që do të ndikonte thellësisht në stilin e tij letrar, duke i dhënë atij shtrembërime karakteristike stilistike. Bikulturalizmi do të përbënte një element të rëndësishëm në jetën e shkrimtarit, të cilin ai, megjithatë (ndryshe nga shumë shkrimtarë [[Bashkimi i Italisë|të Risorgimentos]]), nuk e përjetoi kurrë në mënyrë konfliktuale apo të dhimbshme, por gjithmonë në harmoni, duke e theksuar madje këtë identitet të dyfishtë në zgjedhjen e pseudonimit Italo Svevo. Në vitin 1878 ai u kthye në Trieste dhe përfundoi studimet tregtare në Institutin Tregtar “Pasquale Revoltella”, pa e lënë pas dore formimin e tij letrar, duke lexuar fillimisht klasikët gjermanë e më pas ata italianë. Në vitin 1880, pas falimentimit të kompanisë së të atit, ai u detyrua të fillonte punë në degën e Triestes të Union Bank të [[Vjena|Vjenës]], një punë të cilën, megjithëse nuk e dëshiroi kurrë, e mbajti për tetëmbëdhjetë vjet. <ref>{{Cite web |title=Svevo impiegato alla Banca Union |url=http://www.museosveviano.it/ar/svevo-virtual-tour/in-museo/3-il-piatto-veneziani/svevo-impiegato-alla-banca-union/}}</ref> Duke frekuentuar Bibliotekën Qytetare të [[Triestia|Triestes,]] ai lexoi klasikët italianë dhe natyralistët francezë, duke i zgjeruar gjithashtu interesat e tij në filozofi([[Arthur Schopenhauer]] dhe [[Fridrih Niçe|Friedrich Nietzsche]]) dhe në shkencë, veçanërisht në veprat e Charles Darwin. Gjatë së njëjtës periudhë, ai filloi të bashkëpunonte me ''L’Indipendente'', një gazetë me prirje të gjerë [[Socializmi|socialiste]], për të cilën shkroi 25 recensione dhe ese mbi teatrin dhe letërsinë. Ai gjithashtu arriti të botojë tregimet e tij “Una lotta” dhe ''"L'assassinio di via Belpoggio''" në italisht, përkatësisht në vitet 1888 dhe 1890, nën pseudonimin “Ettore Samigli”. Këtyre u shtua më vonë një tregim i tretë dhe një monolog teatral. Ndërkohë, në vitin 1886, Svevo humbi vëllain e tij Elio dhe filloi të shkruante komedi, si dhe (me draftet e para që në vitin 1887) një roman. Në vitin 1892, vitin në të cilin vdiq i ati, u botua romani i tij i parë (''Una vita''),i nënshkruar me pseudonimin përfundimtar Italo Svevo dhe i datuar në vitin 1893, i cili synonte, siç vuri në dukje vetë shkrimtari më vonë në një ''Profil Autobiografik'', të “afronte racën italiane me atë gjermanike”; <ref>{{Cite book |title=La coscienza di Zeno |publisher=Rizzoli |year=1989 |location=Milano |page=28}} Notizie biografiche.</ref> ''vepra u injorua në thelb nga kritika dhe publiku. Në atë vit ai pati një lidhje me gruan e thjeshtë Giuseppina Zergol, e cila më vonë do të frymëzonte personazhin e Angiolinës në [[Pleqëria|Senilità]]''. Pas disa bashkëpunimeve me gazetën ''Il Piccolo'' dhe një pozite mësimdhënëse në Institutin “Revoltella”, në vitin 1895 vdiq nëna e tij dhe një vit më vonë ai u fejua me kushërirën e tij Livia Veneziani, vajzën e një tregtari katolik të [[Boja|bojrave]] për anije, me të cilën u martua në vitin 1896 në një ceremoni civile dhe në vitin 1897, pasi kishte hequr dorë nga feja hebraike dhe ishte konvertuar, në një martesë katolike. Komedia ''Un ladro in casa'' është gjithashtu e vitit 1896. Nga bashkimi i tyre lindi një vajzë, Letizia, e cila pati një jetë shumë të gjatë (20 shtator 1897 – 26 maj 1993), por edhe e shoqëruar nga shumë humbje dhe tragjedi (tre djemtë e saj vdiqën në [[Lufta e Dytë Botërore|luftë]], dy u zhdukën në [[Rusia|Rusi]] dhe një në [[Triestia|Trieste]] gjatë kryengritjes kundër [[Nazizmi|nazistëve]] më 1 maj 1945). <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Martesa shënon një pikë kthese themelore në jetën e Svevos: së pari, “i paafti” më në fund gjen një terren të fortë për t’u mbështetur dhe, si pasojë, mund të identifikohet me atë figurë burrërore që i ishte dukur e paarritshme: pater familias. Në vitin 1898 ai botoi romanin e tij të dytë, ''[[Pleqëria|Senilità]]''; megjithatë, edhe kjo vepër kaloi pothuajse pa u vënë re. Ky dështim letrar e shtyu pothuajse tërësisht të braktiste letërsinë. [[Skeda:Svevo_Murano.jpg|parapamje|Murano, Pllakë përkujtimore]] Pasi dha dorëheqjen nga banka, në vitin 1899 Svevo iu bashkua kompanisë së vjehrrit të tij, duke e lënë mënjanë veprimtarinë e tij letrare, e cila u bë margjinale dhe e fshehtë. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Kjo shënoi fillimin e një periudhe të gjatë udhëtimesh pune jashtë vendit, të cilat do të vazhdonin deri në vitin 1914 dhe do ta çonin në Francë, Gjermani dhe Angli, si dhe në ishullin Murano në Sacca Serenella, ku kompania Veneziani kishte një fabrikë për prodhimin e bojërave nënujore, dhe ku ai do të vendoste një trilogji tregimesh të papërfunduara(''[https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Marianno Marianno], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Cimutti Cimutti], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/In%20Serenella In Serenella]'') <ref>{{Cite web |title=Copia archiviata |url=https://buffetletterario-traduzioni.com/2021/06/11/i-racconti-muranesi-di-italo-svevo/}}</ref>. Ai merrte me vete një violinë, por nuk mundi ta luante përveçse në raste të rralla; megjithatë ruante ende njëfarë dëshire për të shkruar dhe kompozoi disa faqe teatrale si dhe disa fabula. Duke pasur nevojë të mësonte anglisht për punën e tij, në vitin 1907 mori mësime private nga shkrimtari i ri [[Republika e Irlandës|irlandez]] [[Xhejms Xhois|James Joyce]], mësues në Shkollën e Gjuhëve Berlitz në Trieste. Joyce e inkurajoi të shkruante një roman të ri dhe rreth vitit 1910, falë kunatit të tij Bruno Veneziani, i cili me këshillën e Edoardo Weiss, shkoi në [[Vjena|Vjenë]] dhe u përpoq të trajtohej nga [[Sigmund Freud]], ai ra në kontakt me [[Psikoanaliza|psikoanalizën]] frojdiane (nga ana e tij, në vitin 1911 Svevo takoi dhe frekuentoi Wilhelm Stekel, një nxënës i Frojdit që studionte marrëdhënien midis poezisë dhe pavetëdijes): të dyja këto ngjarje do të ndikonin në prodhimin e tij të mëvonshëm letrar. <ref name="letizia" /> Me shpërthimin e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore,]] kompania ku ai punonte u mbyll nga autoritetet austriake (vjehrri i tij vdiq në vitin 1921), Joyce u largua dhe u kthye në Trieste vetëm në vitin 1919, përpara se të vendosej përfundimisht në [[Parisi|Paris]] (ku Svevo e vizitoi disa herë). Gjatë gjithë luftës, shkrimtari qëndroi në qytetin e tij të lindjes, duke u përpjekur të ruante një qëndrim sa më neutral ndaj konfliktit. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> [[Skeda:Svevo.jpg|parapamje|Italo Svevo me draftin paraprak të ''Una vita'' (1892)]] Gjatë kësaj periudhe ai thelloi njohuritë e tij për letërsinë angleze, u interesua për psikanalizën dhe përktheu veprën ''“Interpretimi i ëndrrave”'' të [[Sigmund Freud]], e cila do të ndikonte ndjeshëm në veprën e tij të mëvonshme. Më vonë ai e pranoi me dëshirë pushtimin italian të qytetit dhe, pas Luftës së Parë Botërore, me kalimin përfundimtar të Triestes në [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]], bashkëpunoi me gazetën e parë të rëndësishme italiane të Triestes, ''La Nazione'', e themeluar nga miku i tij Giulio Cesari. Ai mori shtetësinë italiane dhe italianizoi mbiemrin e tij të lindjes, Ettore Schmitz, në Italo Svevo. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Në vitin 1919 ai bashkëpunoi me gazetën ''La Nazione'' dhe filloi të shkruante ''La coscienza di Zeno'', e cila u botua në vitin 1923, pa sukses fillestar, deri në vitin 1925, kur miku i tij Joyce ua propozoi disa kritikëve francezë (në veçanti Valéry Larbaud i cili shkroi për të në «NRF» dhe Benjamin Crémieux), ndërsa në Itali [[Eugenio Montale]], përpara të gjithëve të tjerë, e vlerësoi madhështinë e saj: në numrin e nëntor–dhjetor 1925 të revistës ''Esame'', ai e përshkroi si një “poemë të çmendurisë sonë komplekse bashkëkohore”. Kështu shpërtheu “rasti Svevo”, një debat i gjallë rreth romanit mbi Zenon. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Ndër admiruesit e parë duhen përmendur edhe Sergio Solmi, Giuseppe Prezzolini, Anton Giulio Bragaglia dhe Giorgio Fano . Ai nuk iu bashkua [[Fashizmi|fashizmit,]] por as nuk e kundërshtoi atë, ndryshe nga dhëndri i tij Antonio Fonda Savio, i cili më vonë u bë [[Kundërfashizmi|antifashist]] i ardhshëm dhe [[Partizani|partizan]] i CLN-së. Tullio Kezich ka deklaruar se Svevo iu bashkua Korporatës Fashiste të Industrialistëve (“Fulvio si Zeno, antihero fitues”, ''Il Piccolo'', 21 janar 2001). Në vitin 1926, revista franceze ''Le Navire d’Argent'' i kushtoi një numër të plotë; në vitin 1927 ai mbajti një ligjëratë të famshme mbi Joyce-in në [[Milano]] dhe në mars të vitit 1928 u nderua në [[Parisi|Paris]] së bashku me shkrimtarë të tjerë të njohur, përfshirë Isaak Emmanuilovich Babel'. Më 12 shtator 1928, ndërsa po kthehej me familjen e tij nga një trajtim në spa në Bormio, Svevo u përfshi në një aksident automobilistik pranë Motta di Livenza ([[Provinca e Trevizos|provinca e Trevisos]]), në të cilin pësoi lëndime të lehta. Në makinë ndodheshin nipi i tij Paolo Fonda Savio, shoferi dhe gruaja e tij Livia. Sipas vajzës së tij, Svevo kishte thyer vetëm femurin, por ndërsa po transportohej në spitalin lokal, ai pësoi një atak të papritur të [[Dështimi i zemrës|dështimit kardiak dhe respirator]] megjithëse nuk vdiq menjëherë. Sapo mbërriti në spital, gjendja e tij u përkeqësua me shpejtësi: duke vuajtur nga astma, ai vdiq 24 orë pas aksidentit, në orën 14:30 të 13 shtatorit. Shkaku i vdekjes ishte astma kardiake, e zhvilluar si pasojë eemfizemës pulmonare nga e cila kishte vuajtur për një kohë të gjatë, si dhe nga [[stresi]] stresi psikologjik dhe fizik i aksidentit.<ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Romani i katërt, ''[[Il vecchione|Plaku ''ose'' Rrëfimet e Plakut]]'', një "vazhdim" i ''Ndërgjegjes së Zenonit'', mbeti i papërfunduar.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Gruaja e tij, Livia, në librin ''“Jeta e burrit tim”'' (1976), tregon se Svevo, duke parë të bijën duke qarë pranë shtratit të tij, i tha asaj në dialektin e Triestes: “No pianzer Letizia, no xe niente morir!” (“Mos qaj, Letizia, të vdesësh nuk është asgjë!”) Funerali u zhvillua në Trieste më 15 shtator 1928, sipas ritit hebraik.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Në gusht të vitit 2022, një [[Asteroidi|asteroid]], 28193 Italosvevo, u emërua në nder të tij.<ref>{{Cite web |title=WGSBN Bulletin, vol. 2 n. 11, pag. 8 del 15 agosto 2022 |url=https://www.wgsbn-iau.org/files/Bulletins/V002/WGSBNBull_V002_011.pdf |language=en}}</ref> . bj3dgr77tg2ki050zr39umu7gnrzz8u 2986644 2986639 2026-06-01T23:58:12Z FatlindaKrasniqi 188507 Krijuar nga përkthimi i seksionit "Biografia" nga faqja "[[:it:Special:Redirect/revision/150834535|Italo Svevo]]"e 2986644 wikitext text/x-wiki == Biografia == [[Skeda:Italo_Svevo4.jpg|parapamje|Ettore Schmitz në rininë e hershme (1875)]] Aron Hector Schmitz lindi në rrugën via dell'Acquedotto (sot viale XX Settembre nr. 16) në [[Triestia|Trieste]], në [[Perandoria Austriake|Perandorinë e atëhershme Austriake]], si fëmija i pestë nga tetë fëmijët e Franz Schmitz dhe Allegra Moravia. Para tij lindën Paola, Noemi, Natalia dhe Adolfo, ndërsa pas tij lindën Elio, Ortensia dhe Ottavio; shtatë fëmijë të tjerë nuk arritën moshën madhore. Familja i përkiste [[Borgjezia|borgjezisë]] së mirë [[Judaizmi|hebraike]]: babai ishte tregtar qelqi, djali i një [[Hungarezët|hungarezi]], ndërsa nëna ishte me origjinë nga komunitetet friuliane . Më vonë ai e ndryshoi emrin në Italo Svevo, ndërsa veprat e tij të para i botoi me pseudonimin Ettore Samigli.<ref>{{Sfn|La coscienza di Zeno|Pref.}}</ref> . Në vitin 1867, së bashku me vëllain e tij Adolfo, ai u regjistrua në shkollën fillore hebraike në Via del Monte, ku kombinoi mësimin e italishtes dhe gjermanishtes me atë të traditës hebraike. Në vitin 1872 u transferua në shkollën private tregtare të Emanuele Edeles, ku, siç tregon vëllai i tij Elio, i cili gjithashtu e ndoqi këtë shkollë, “mësuesit ishin të dobët. Drejtori ishte i mirë, por jashtëzakonisht koprrac dhe i padrejtë”. Të tre vëllezërit, në shkollën e Edeles, nuk iu përkushtuan studimeve, por që në këtë fazë u shfaq pasioni i hershëm i Ettores për letërsinë, përmes leximit të fshehtë të romaneve franceze që babai i tij nuk i miratonte, pasi dëshironte ta orientonte drejt një karriere tregtare. Në vitin 1874, babai i tyre, i bindur se gjuha gjermane ishte thelbësore për të ardhmen profesionale të fëmijëve të tij (në shtëpi zakonisht flisnin dialektin triestin), dërgoi Ettoren dhe Adolfon, e më vonë edhe Elion, në Institutin e Shëndetit dhe Mirëqenies në Brussel, në Segnitz të Bavarisë. Ky episod frymëzoi tregimin e papërfunduar ''L’avvenire dei ricordi'' (1925), në të cilin dy vëllezër, të dërguar në një shkollë me konvikt nga prindërit e tyre, vuajnë ndarjen nga familja. . Edhe pse që nga fëmijëria ishte folës i italishtes, arsimi i tij u zhvillua në një mjedis gjuhësor tërësisht [[Gjuha gjermane|gjerman]], <ref>{{Cite news |date=18 dicembre 2011 |title="Die Zukunft der Erinnerungen" Italo Svevos Schulzeit in Segnitz |language=de |url=https://www.br.de/radio/bayern2/sendungen/land-und-leute/italo-svevo-in-segnitz-ursula-naumann108.html}}</ref> një element që do të ndikonte thellësisht në stilin e tij letrar, duke i dhënë atij shtrembërime karakteristike stilistike. Bikulturalizmi do të përbënte një element të rëndësishëm në jetën e shkrimtarit, të cilin ai, megjithatë (ndryshe nga shumë shkrimtarë [[Bashkimi i Italisë|të Risorgimentos]]), nuk e përjetoi kurrë në mënyrë konfliktuale apo të dhimbshme, por gjithmonë në harmoni, duke e theksuar madje këtë identitet të dyfishtë në zgjedhjen e pseudonimit Italo Svevo. Në vitin 1878 ai u kthye në Trieste dhe përfundoi studimet tregtare në Institutin Tregtar “Pasquale Revoltella”, pa e lënë pas dore formimin e tij letrar, duke lexuar fillimisht klasikët gjermanë e më pas ata italianë. Në vitin 1880, pas falimentimit të kompanisë së të atit, ai u detyrua të fillonte punë në degën e Triestes të Union Bank të [[Vjena|Vjenës]], një punë të cilën, megjithëse nuk e dëshiroi kurrë, e mbajti për tetëmbëdhjetë vjet. <ref>{{Cite web |title=Svevo impiegato alla Banca Union |url=http://www.museosveviano.it/ar/svevo-virtual-tour/in-museo/3-il-piatto-veneziani/svevo-impiegato-alla-banca-union/}}</ref> Duke frekuentuar Bibliotekën Qytetare të [[Triestia|Triestes,]] ai lexoi klasikët italianë dhe natyralistët francezë, duke i zgjeruar gjithashtu interesat e tij në filozofi([[Arthur Schopenhauer]] dhe [[Fridrih Niçe|Friedrich Nietzsche]]) dhe në shkencë, veçanërisht në veprat e Charles Darwin. Gjatë së njëjtës periudhë, ai filloi të bashkëpunonte me ''L’Indipendente'', një gazetë me prirje të gjerë [[Socializmi|socialiste]], për të cilën shkroi 25 recensione dhe ese mbi teatrin dhe letërsinë. Ai gjithashtu arriti të botojë tregimet e tij “Una lotta” dhe ''"L'assassinio di via Belpoggio''" në italisht, përkatësisht në vitet 1888 dhe 1890, nën pseudonimin “Ettore Samigli”. Këtyre u shtua më vonë një tregim i tretë dhe një monolog teatral. Ndërkohë, në vitin 1886, Svevo humbi vëllain e tij Elio dhe filloi të shkruante komedi, si dhe (me draftet e para që në vitin 1887) një roman. Në vitin 1892, vitin në të cilin vdiq i ati, u botua romani i tij i parë (''Una vita''),i nënshkruar me pseudonimin përfundimtar Italo Svevo dhe i datuar në vitin 1893, i cili synonte, siç vuri në dukje vetë shkrimtari më vonë në një ''Profil Autobiografik'', të “afronte racën italiane me atë gjermanike”; <ref>{{Cite book |title=La coscienza di Zeno |publisher=Rizzoli |year=1989 |location=Milano |page=28}} Notizie biografiche.</ref> ''vepra u injorua në thelb nga kritika dhe publiku. Në atë vit ai pati një lidhje me gruan e thjeshtë Giuseppina Zergol, e cila më vonë do të frymëzonte personazhin e Angiolinës në [[Pleqëria|Senilità]]''. Pas disa bashkëpunimeve me gazetën ''Il Piccolo'' dhe një pozite mësimdhënëse në Institutin “Revoltella”, në vitin 1895 vdiq nëna e tij dhe një vit më vonë ai u fejua me kushërirën e tij Livia Veneziani, vajzën e një tregtari katolik të [[Boja|bojrave]] për anije, me të cilën u martua në vitin 1896 në një ceremoni civile dhe në vitin 1897, pasi kishte hequr dorë nga feja hebraike dhe ishte konvertuar, në një martesë katolike. Komedia ''Un ladro in casa'' është gjithashtu e vitit 1896. Nga bashkimi i tyre lindi një vajzë, Letizia, e cila pati një jetë shumë të gjatë (20 shtator 1897 – 26 maj 1993), por edhe e shoqëruar nga shumë humbje dhe tragjedi (tre djemtë e saj vdiqën në [[Lufta e Dytë Botërore|luftë]], dy u zhdukën në [[Rusia|Rusi]] dhe një në [[Triestia|Trieste]] gjatë kryengritjes kundër [[Nazizmi|nazistëve]] më 1 maj 1945). <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Martesa shënon një pikë kthese themelore në jetën e Svevos: së pari, “i paafti” më në fund gjen një terren të fortë për t’u mbështetur dhe, si pasojë, mund të identifikohet me atë figurë burrërore që i ishte dukur e paarritshme: pater familias. Në vitin 1898 ai botoi romanin e tij të dytë, ''[[Pleqëria|Senilità]]''; megjithatë, edhe kjo vepër kaloi pothuajse pa u vënë re. Ky dështim letrar e shtyu pothuajse tërësisht të braktiste letërsinë. [[Skeda:Svevo_Murano.jpg|parapamje|Murano, Pllakë përkujtimore]] Pasi dha dorëheqjen nga banka, në vitin 1899 Svevo iu bashkua kompanisë së vjehrrit të tij, duke e lënë mënjanë veprimtarinë e tij letrare, e cila u bë margjinale dhe e fshehtë. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Kjo shënoi fillimin e një periudhe të gjatë udhëtimesh pune jashtë vendit, të cilat do të vazhdonin deri në vitin 1914 dhe do ta çonin në Francë, Gjermani dhe Angli, si dhe në ishullin Murano në Sacca Serenella, ku kompania Veneziani kishte një fabrikë për prodhimin e bojërave nënujore, dhe ku ai do të vendoste një trilogji tregimesh të papërfunduara(''[https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Marianno Marianno], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/Cimutti Cimutti], [https://it.wikisource.org/wiki/Corto%20viaggio%20sentimentale%20e%20altri%20racconti%20inediti/In%20Serenella In Serenella]'') <ref>{{Cite web |title=Copia archiviata |url=https://buffetletterario-traduzioni.com/2021/06/11/i-racconti-muranesi-di-italo-svevo/}}</ref>. Ai merrte me vete një violinë, por nuk mundi ta luante përveçse në raste të rralla; megjithatë ruante ende njëfarë dëshire për të shkruar dhe kompozoi disa faqe teatrale si dhe disa fabula. Duke pasur nevojë të mësonte anglisht për punën e tij, në vitin 1907 mori mësime private nga shkrimtari i ri [[Republika e Irlandës|irlandez]] [[Xhejms Xhois|James Joyce]], mësues në Shkollën e Gjuhëve Berlitz në Trieste. Joyce e inkurajoi të shkruante një roman të ri dhe rreth vitit 1910, falë kunatit të tij Bruno Veneziani, i cili me këshillën e Edoardo Weiss, shkoi në [[Vjena|Vjenë]] dhe u përpoq të trajtohej nga [[Sigmund Freud]], ai ra në kontakt me [[Psikoanaliza|psikoanalizën]] frojdiane (nga ana e tij, në vitin 1911 Svevo takoi dhe frekuentoi Wilhelm Stekel, një nxënës i Frojdit që studionte marrëdhënien midis poezisë dhe pavetëdijes): të dyja këto ngjarje do të ndikonin në prodhimin e tij të mëvonshëm letrar. <ref name="letizia" /> Me shpërthimin e [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore,]] kompania ku ai punonte u mbyll nga autoritetet austriake (vjehrri i tij vdiq në vitin 1921), Joyce u largua dhe u kthye në Trieste vetëm në vitin 1919, përpara se të vendosej përfundimisht në [[Parisi|Paris]] (ku Svevo e vizitoi disa herë). Gjatë gjithë luftës, shkrimtari qëndroi në qytetin e tij të lindjes, duke u përpjekur të ruante një qëndrim sa më neutral ndaj konfliktit. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> [[Skeda:Svevo.jpg|parapamje|Italo Svevo me draftin paraprak të ''Una vita'' (1892)]] Gjatë kësaj periudhe ai thelloi njohuritë e tij për letërsinë angleze, u interesua për psikanalizën dhe përktheu veprën ''“Interpretimi i ëndrrave”'' të [[Sigmund Freud]], e cila do të ndikonte ndjeshëm në veprën e tij të mëvonshme. Më vonë ai e pranoi me dëshirë pushtimin italian të qytetit dhe, pas Luftës së Parë Botërore, me kalimin përfundimtar të Triestes në [[Mbretëria e Italisë|Mbretërinë e Italisë]], bashkëpunoi me gazetën e parë të rëndësishme italiane të Triestes, ''La Nazione'', e themeluar nga miku i tij Giulio Cesari. Ai mori shtetësinë italiane dhe italianizoi mbiemrin e tij të lindjes, Ettore Schmitz, në Italo Svevo. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Në vitin 1919 ai bashkëpunoi me gazetën ''La Nazione'' dhe filloi të shkruante ''La coscienza di Zeno'', e cila u botua në vitin 1923, pa sukses fillestar, deri në vitin 1925, kur miku i tij Joyce ua propozoi disa kritikëve francezë (në veçanti Valéry Larbaud i cili shkroi për të në «NRF» dhe Benjamin Crémieux), ndërsa në Itali [[Eugenio Montale]], përpara të gjithëve të tjerë, e vlerësoi madhështinë e saj: në numrin e nëntor–dhjetor 1925 të revistës ''Esame'', ai e përshkroi si një “poemë të çmendurisë sonë komplekse bashkëkohore”. Kështu shpërtheu “rasti Svevo”, një debat i gjallë rreth romanit mbi Zenon. <ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Ndër admiruesit e parë duhen përmendur edhe Sergio Solmi, Giuseppe Prezzolini, Anton Giulio Bragaglia dhe Giorgio Fano . Ai nuk iu bashkua [[Fashizmi|fashizmit,]] por as nuk e kundërshtoi atë, ndryshe nga dhëndri i tij Antonio Fonda Savio, i cili më vonë u bë [[Kundërfashizmi|antifashist]] i ardhshëm dhe [[Partizani|partizan]] i CLN-së. Tullio Kezich ka deklaruar se Svevo iu bashkua Korporatës Fashiste të Industrialistëve (“Fulvio si Zeno, antihero fitues”, ''Il Piccolo'', 21 janar 2001). Në vitin 1926, revista franceze ''Le Navire d’Argent'' i kushtoi një numër të plotë; në vitin 1927 ai mbajti një ligjëratë të famshme mbi Joyce-in në [[Milano]] dhe në mars të vitit 1928 u nderua në [[Parisi|Paris]] së bashku me shkrimtarë të tjerë të njohur, përfshirë Isaak Emmanuilovich Babel'. Më 12 shtator 1928, ndërsa po kthehej me familjen e tij nga një trajtim në spa në Bormio, Svevo u përfshi në një aksident automobilistik pranë Motta di Livenza ([[Provinca e Trevizos|provinca e Trevisos]]), në të cilin pësoi lëndime të lehta. Në makinë ndodheshin nipi i tij Paolo Fonda Savio, shoferi dhe gruaja e tij Livia. Sipas vajzës së tij, Svevo kishte thyer vetëm femurin, por ndërsa po transportohej në spitalin lokal, ai pësoi një atak të papritur të [[Dështimi i zemrës|dështimit kardiak dhe respirator]] megjithëse nuk vdiq menjëherë. Sapo mbërriti në spital, gjendja e tij u përkeqësua me shpejtësi: duke vuajtur nga astma, ai vdiq 24 orë pas aksidentit, në orën 14:30 të 13 shtatorit. Shkaku i vdekjes ishte astma kardiake, e zhvilluar si pasojë eemfizemës pulmonare nga e cila kishte vuajtur për një kohë të gjatë, si dhe nga [[stresi]] stresi psikologjik dhe fizik i aksidentit.<ref name="letizia">[http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/ ''Mio padre Italo Svevo. Le sempre vive memorie di Letizia Svevo Fonda Savio''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325220718/http://www.artapartofculture.net/2011/09/02/mio-padre-italo-svevo-le-sempre-vive-memorie-di-letizia-svevo-fonda-savio-di-sergio-falcone/|date=25 marzo 2014}}</ref> Romani i katërt, ''[[Il vecchione|Plaku ''ose'' Rrëfimet e Plakut]]'', një "vazhdim" i ''Ndërgjegjes së Zenonit'', mbeti i papërfunduar.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref> . Gruaja e tij, Livia, në librin ''“Jeta e burrit tim”'' (1976), tregon se Svevo, duke parë të bijën duke qarë pranë shtratit të tij, i tha asaj në dialektin e Triestes: “No pianzer Letizia, no xe niente morir!” (“Mos qaj, Letizia, të vdesësh nuk është asgjë!”) Funerali u zhvillua në Trieste më 15 shtator 1928, sipas ritit hebraik.<ref name="fondasavio">{{Cite book |title=Italo Svevo |publisher=Edizioni Studio Tesi |year=1981 |isbn=88-7692-259-8 |location=Pordenone |pages=129-136}}</ref>. Në gusht të vitit 2022, një [[Asteroidi|asteroid]], 28193 Italosvevo, u emërua në nder të tij.<ref>{{Cite web |title=WGSBN Bulletin, vol. 2 n. 11, pag. 8 del 15 agosto 2022 |url=https://www.wgsbn-iau.org/files/Bulletins/V002/WGSBNBull_V002_011.pdf |language=en}}</ref>. 2zgxnc0pv9upszzrk6z1enh05zglgzz 4 401564 2986638 2026-06-01T23:53:44Z Leutrim.P 113691 +Artikuj Lista (22) 2986638 wikitext text/x-wiki <!-- Mos e ndryshoni pjesën më poshtë. --> == Artikuj Lista (22) == '''Kandidatura përfundon minimalisht më ''15 qershor 2026, 23:53 (CEST)''''' <br /> <!-- Mos e ndryshoni pjesën më lartë. --> <!-- Shpjegoni arsyen e kandidimit më poshtë. Mos harroni të firmosni! --> Propozoj grisjen e artikujve Lista, [[:Kategoria:Lista|të Kategorisë Lista]] si në diskutimet paraprake. Gjithsej 98, siç vijojnë: - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]]<br> <div style="column-count:3; column-gap:20px;"> * [[Stampa:Kodi i mallërave në Kosovë]]<br> * [[Kodi i mallërave]]<br> * [[Kodi i mallërave 0000]]<br> * [[Kodi i mallërave 0300]]<br> * [[Kodi i mallërave 0400]]<br> * [[Kodi i mallërave 0500]]<br> * [[Kodi i mallërave 0600]]<br> * [[Kodi i mallërave 0700]]<br> * [[Kodi i mallërave 0800]]<br> * [[Kodi i mallërave 0900]]<br> * [[Kodi i mallërave 1000]]<br> * [[Kodi i mallërave 1100]]<br> * [[Kodi i mallërave 1200]]<br> * [[Kodi i mallërave 1300]]<br> * [[Kodi i mallërave 1400]]<br> * [[Kodi i mallërave 1500]]<br> * [[Kodi i mallërave 1600]]<br> * [[Kodi i mallërave 1700]]<br> * [[Kodi i mallërave 1800]]<br> * [[Kodi i mallërave 1900]]<br> * [[Kodi i mallërave 2000]]<br> * [[Kodi i mallërave 2100]]<br> * [[Kodi i mallërave 2200]]<br> * [[Kodi i mallërave 2300]]<br> * [[Kodi i mallërave 2400]]<br> * [[Kodi i mallërave 2500]]<br> * [[Kodi i mallërave 2600]]<br> * [[Kodi i mallërave 2700]]<br> * [[Kodi i mallërave 2800]]<br> * [[Kodi i mallërave 2900]]<br> * [[Kodi i mallërave 3000]]<br> * [[Kodi i mallërave 3100]]<br> * [[Kodi i mallërave 3200]]<br> * [[Kodi i mallërave 3300]]<br> * [[Kodi i mallërave 3400]]<br> * [[Kodi i mallërave 3500]]<br> * [[Kodi i mallërave 3600]]<br> * [[Kodi i mallërave 3700]]<br> * [[Kodi i mallërave 3800]]<br> * [[Kodi i mallërave 3900]]<br> * [[Kodi i mallërave 4000]]<br> * [[Kodi i mallërave 4100]]<br> * [[Kodi i mallërave 4200]]<br> * [[Kodi i mallërave 4300]]<br> * [[Kodi i mallërave 4400]]<br> * [[Kodi i mallërave 4500]]<br> * [[Kodi i mallërave 4600]]<br> * [[Kodi i mallërave 4700]]<br> * [[Kodi i mallërave 4800]]<br> * [[Kodi i mallërave 4900]]<br> * [[Kodi i mallërave 5000]]<br> * [[Kodi i mallërave 5100]]<br> * [[Kodi i mallërave 5200]]<br> * [[Kodi i mallërave 5300]]<br> * [[Kodi i mallërave 5400]]<br> * [[Kodi i mallërave 5500]]<br> * [[Kodi i mallërave 5600]]<br> * [[Kodi i mallërave 5700]]<br> * [[Kodi i mallërave 5800]]<br> * [[Kodi i mallërave 5900]]<br> * [[Kodi i mallërave 6000]]<br> * [[Kodi i mallërave 6100]]<br> * [[Kodi i mallërave 6200]]<br> * [[Kodi i mallërave 6300]]<br> * [[Kodi i mallërave 6400]]<br> * [[Kodi i mallërave 6500]]<br> * [[Kodi i mallërave 6600]]<br> * [[Kodi i mallërave 6700]]<br> * [[Kodi i mallërave 6800]]<br> * [[Kodi i mallërave 6900]]<br> * [[Kodi i mallërave 7000]]<br> * [[Kodi i mallërave 7100]]<br> * [[Kodi i mallërave 7200]]<br> * [[Kodi i mallërave 7300]]<br> * [[Kodi i mallërave 7400]]<br> * [[Kodi i mallërave 7500]]<br> * [[Kodi i mallërave 7600]]<br> * [[Kodi i mallërave 7700]]<br> * [[Kodi i mallërave 7800]]<br> * [[Kodi i mallërave 7900]]<br> * [[Kodi i mallërave 8000]]<br> * [[Kodi i mallërave 8100]]<br> * [[Kodi i mallërave 8200]]<br> * [[Kodi i mallërave 8300]]<br> * [[Kodi i mallërave 8400]]<br> * [[Kodi i mallërave 8500]]<br> * [[Kodi i mallërave 8600]]<br> * [[Kodi i mallërave 8700]]<br> * [[Kodi i mallërave 8800]]<br> * [[Kodi i mallërave 8900]]<br> * [[Kodi i mallërave 9000]]<br> * [[Kodi i mallërave 9100]]<br> * [[Kodi i mallërave 9200]]<br> * [[Kodi i mallërave 9300]]<br> * [[Kodi i mallërave 9400]]<br> * [[Kodi i mallërave 9500]]<br> * [[Kodi i mallërave 9600]]<br> * [[Kodi i mallërave 9700]]<br> </div> === Votimi === * {{Të griset}} - Kode shtetërore të zakonshme pa ndonjë rëndësi enciklopedike të veçantë. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) 2 qershor 2026 01:53 (CEST) === Diskutimi === {{KOMENT}} [https://sq.wikipedia.org/wiki/Stampa_diskutim:Kodi_i_mall%C3%ABrave_n%C3%AB_Kosov%C3%AB#Fati%20i%20artikujve Fati i artikujve]. - [[Përdoruesi:Leutrim.P|Leutrim.P]] ([[Përdoruesi diskutim:Leutrim.P|diskutimet]]) bk95so1dy0iwbnnzdeoi7ab0j48uvss 14 401565 2986645 2026-06-01T23:58:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986645 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986648 2986645 2026-06-01T23:59:39Z Leutrim.P 113691 added [[Category:Avionë civil sipas llojit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986648 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Avionë civil sipas llojit]] q224pmzcirp5hqllxd88v64glsw1cz4 2986652 2986648 2026-06-02T00:00:49Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Avionë civil sipas llojit]]; added [[Category:Avionë civilë sipas llojit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986652 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Avionë civilë sipas llojit]] phljb10ch57y7ielite8na1suq0xy6g 14 401566 2986646 2026-06-01T23:58:28Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986646 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986647 2986646 2026-06-01T23:59:23Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Avionë ushtarakë sipas llojit]]; +[[Kategoria:Avionë mallrash]]; +[[Kategoria:Transporti ajror ushtarak]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986647 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Avionë ushtarakë sipas llojit]] [[Kategoria:Avionë mallrash]] [[Kategoria:Transporti ajror ushtarak]] hblme0sh203c6ypceasu1biap6gcork 14 401567 2986649 2026-06-01T23:59:49Z Leutrim.P 113691 Krijoi faqe të zbrazët 2986649 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2986650 2986649 2026-06-02T00:00:14Z Leutrim.P 113691 +[[Kategoria:Avionë civil]]; +[[Kategoria:Avionë sipas llojit]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986650 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Avionë civil]] [[Kategoria:Avionë sipas llojit]] fg7bqgqnay50a5e9quytl9glop17ktv 2986651 2986650 2026-06-02T00:00:46Z Leutrim.P 113691 Leutrim.P zhvendosi faqen [[Kategoria:Avionë civil sipas llojit]] te [[Kategoria:Avionë civilë sipas llojit]] pa lënë një ridrejtim 2986650 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Avionë civil]] [[Kategoria:Avionë sipas llojit]] fg7bqgqnay50a5e9quytl9glop17ktv 2986653 2986651 2026-06-02T00:01:01Z Leutrim.P 113691 removed [[Category:Avionë civil]]; added [[Category:Avionë civilë]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 2986653 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Avionë civilë]] [[Kategoria:Avionë sipas llojit]] 2edfrftj1o141e30io7y8x9vz7481in 0 401568 2986678 2026-06-02T03:54:36Z Link3ple 98270 Link3ple zhvendosi faqen [[Elvis Grezda]] te [[Elvis Alieva]]: Ky odht emri Ofizial i ndërruar në Vien pas Marteses, po ashtu Emri që perdoret si aktor 2986678 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Elvis Alieva]] h422j1fzffo28ds7hssasxpksbem10e 1 401569 2986680 2026-06-02T03:54:36Z Link3ple 98270 Link3ple zhvendosi faqen [[Diskutim:Elvis Grezda]] te [[Diskutim:Elvis Alieva]]: Ky odht emri Ofizial i ndërruar në Vien pas Marteses, po ashtu Emri që perdoret si aktor 2986680 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Diskutim:Elvis Alieva]] no435ac1auxvu5ofl7uqaij04qixybc 3 401570 2986717 2026-06-02T07:22:59Z Qwerfjkl (bot) 160953 /* Probleme me referimet te artikulli Italo Svevo */ 2986717 wikitext text/x-wiki == Probleme me referimet te artikulli ''[[Italo Svevo]]'' == Përshëndetje, AGNESA345! Unë jam një robot i komanduar nga përdoruesi Qwerfjkl. [[Special:Diff/2986716|Ky redaktim]] i bërë nga ju në artikullin ''[[:Italo Svevo]]'' ka sjellë këto probleme me referimet: * [[:Kategoria:Gabime CS1: Datat|Datat]] - Referimet shfaqin këtë gabim kur kanë probleme me datat. Për ta zgjidhur këtë gabim mund të lexoni më shumë [[w:en:Category:CS1 errors: dates|këtu]]. Ju lutem të shikoni këtë artikull dhe të rregulloni problemet e vëna në pah. Nëse mendoni se ky është një raportim i gabuar ose kërkoni ndihmë në zgjidhjen e tij mund të shkruani <span class="plainlinks">[{{fullurl:User talk:Klein Muçi|action=edit&preloadtitle=Qwerfjkl%20(bot)%20-%20Problem%20me%20referimet%20(2%20qershor%202026,%2007:22)&section=new}} këtu]</span>. Mos harroni të përmendni problemin dhe faqen ku ka ndodhur! — <!-- User:Qwerfjkl (bot)/inform -->[[Përdoruesi:Qwerfjkl (bot)|Qwerfjkl (bot)]] ([[Përdoruesi diskutim:Qwerfjkl (bot)|diskutimet]]) 2 qershor 2026 09:22 (CEST) fn8e0glrz4mgq67rblmj1mpmufu9m37 3 401572 2986732 2026-06-02T11:51:08Z Komuniteti 117282 Mirëpritje 2986732 wikitext text/x-wiki {{Stampa:Tung|realName=|name=Dario Gjoni}} -- [[Përdoruesi:Komuniteti|Komuniteti]] ([[Përdoruesi diskutim:Komuniteti|diskutimet]]) 2 qershor 2026 13:51 (CEST) 89gfn6fz6srzcbgseqygao94uu9aolj 0 401573 2986733 2026-06-02T11:54:01Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: {{Short description|Trajner basketbolli}} {{Infobox basketball biography | name = Oktay Mahmuti | image = Oktay Mahmuti Fenerbahçe Men's Basketball vs Galatasaray Men's Basketball TSL 20180304.jpg | image_size = 175px | caption = Mahmuti (2018) | birth_date = 6 mars 1968 | birth_place = [[Shkupi|Shkup]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] | nationality = [[Turqia|Turk]] | team = | league = | position = Trajner | coach_start =... 2986733 wikitext text/x-wiki {{Short description|Trajner basketbolli}} {{Infobox basketball biography | name = Oktay Mahmuti | image = Oktay Mahmuti Fenerbahçe Men's Basketball vs Galatasaray Men's Basketball TSL 20180304.jpg | image_size = 175px | caption = Mahmuti (2018) | birth_date = 6 mars 1968 | birth_place = [[Shkupi|Shkup]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] | nationality = [[Turqia|Turk]] | team = | league = | position = Trajner | coach_start = 1991 | coach_end = | years1 = 1991–1992 | team1 = [[Eczacıbaşı S.K. (men's basketball)|Eczacıbaşı]] (grupmoshat e reja) | years2 = 1992–2001 | team2 = [[Anadolu Efes S.K.|Efes Pilsen]] (ndihmës) | years3 = 2001–2007 | team3 = Efes Pilsen | years4 = 2007–2009 | team4 = [[Pallacanestro Treviso|Benetton Treviso]] | years5 = 2010–2012 | team5 = [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]] | years6 = 2012–2013 | team6 = Anadolu Efes | years7 = 2014–2016 | team7 = [[Darüşşafaka S.K.|Darüşşafaka]] | years8 = 2018 | team8 = Galatasaray | highlights = }} '''Oktaj Mahmuti''' (lindi më 6 mars 1968) trajner [[Basketbolli|basketbolli]] turk me prejardhje [[Shqiptarët|shqiptare]].<ref>{{cite news|url=https://www.ocnal.com/2018/01/albanian-coach-oktay-mahmuti-to-lead.html?m=1|title=Albanian coach Oktay Mahmuti to lead Galatasaray Odeabank basketball team|work=ocnal.com|date=13 janar 2018|access-date=27 mars 2024|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://asistionline.com/2022/09/16/shtbk-ja-organizon-klinike-per-trajnere-me-dy-emra-te-medhenje-te-basketbollit-evropian/|title=SHTBK-ja organizon klinikë për trajnerë me dy emra të mëdhenjë të basketbollit evropian|work=asistionline.com|quote=OKTAY MAHMUTI me prejardhje shqiptare nga Maqedonia e Veriut|date=16 shtator 2022|language=sq|access-date=27 mars 2024}}</ref> ==Burime== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Mahmuti, Oktaj}} [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Sportistë nga Shkupi]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] [[Kategoria:Trajnerë në Anadolu Efes S.K.]] 36gsfcr5mqgzi4ylukc5jw3vv6yhjyd 2986735 2986733 2026-06-02T11:55:44Z Mitrovica02 128863 Mitrovica02 zhvendosi faqen [[Oktay Mahmuti]] te [[Oktaj Mahmuti]] 2986733 wikitext text/x-wiki {{Short description|Trajner basketbolli}} {{Infobox basketball biography | name = Oktay Mahmuti | image = Oktay Mahmuti Fenerbahçe Men's Basketball vs Galatasaray Men's Basketball TSL 20180304.jpg | image_size = 175px | caption = Mahmuti (2018) | birth_date = 6 mars 1968 | birth_place = [[Shkupi|Shkup]], [[Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë]] | nationality = [[Turqia|Turk]] | team = | league = | position = Trajner | coach_start = 1991 | coach_end = | years1 = 1991–1992 | team1 = [[Eczacıbaşı S.K. (men's basketball)|Eczacıbaşı]] (grupmoshat e reja) | years2 = 1992–2001 | team2 = [[Anadolu Efes S.K.|Efes Pilsen]] (ndihmës) | years3 = 2001–2007 | team3 = Efes Pilsen | years4 = 2007–2009 | team4 = [[Pallacanestro Treviso|Benetton Treviso]] | years5 = 2010–2012 | team5 = [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]] | years6 = 2012–2013 | team6 = Anadolu Efes | years7 = 2014–2016 | team7 = [[Darüşşafaka S.K.|Darüşşafaka]] | years8 = 2018 | team8 = Galatasaray | highlights = }} '''Oktaj Mahmuti''' (lindi më 6 mars 1968) trajner [[Basketbolli|basketbolli]] turk me prejardhje [[Shqiptarët|shqiptare]].<ref>{{cite news|url=https://www.ocnal.com/2018/01/albanian-coach-oktay-mahmuti-to-lead.html?m=1|title=Albanian coach Oktay Mahmuti to lead Galatasaray Odeabank basketball team|work=ocnal.com|date=13 janar 2018|access-date=27 mars 2024|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://asistionline.com/2022/09/16/shtbk-ja-organizon-klinike-per-trajnere-me-dy-emra-te-medhenje-te-basketbollit-evropian/|title=SHTBK-ja organizon klinikë për trajnerë me dy emra të mëdhenjë të basketbollit evropian|work=asistionline.com|quote=OKTAY MAHMUTI me prejardhje shqiptare nga Maqedonia e Veriut|date=16 shtator 2022|language=sq|access-date=27 mars 2024}}</ref> ==Burime== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Mahmuti, Oktaj}} [[Kategoria:Lindje 1968]] [[Kategoria:Sportistë nga Shkupi]] [[Kategoria:Turq me prejardhje shqiptare]] [[Kategoria:Trajnerë në Anadolu Efes S.K.]] 36gsfcr5mqgzi4ylukc5jw3vv6yhjyd 14 401574 2986734 2026-06-02T11:54:20Z Mitrovica02 128863 Faqe e re: [[Kategoria:Anadolu Efes S.K.]] 2986734 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Anadolu Efes S.K.]] 3xbv6c3huy8r1zr3flxcmpeo41b4fmb 0 401575 2986736 2026-06-02T11:55:46Z Mitrovica02 128863 Mitrovica02 zhvendosi faqen [[Oktay Mahmuti]] te [[Oktaj Mahmuti]] 2986736 wikitext text/x-wiki #RIDREJTO [[Oktaj Mahmuti]] oxis7qvflzzqyajsr8lho2ngeb5wl01